Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO); Verslag algemeen overleg van vaste commissie voor Economische Zaken op 7 oktober 1999, met staatss. Ybema (EZ), over WTO en handelsbeleid EU
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25074, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25074 nr. 30

02-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25074Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 074Ministeriële Conferentie van de Wereld Handelsorganisatie (WTO)nr. 30VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 2 november 1999De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 7 oktober 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris Ybema van Economische
Zaken over:– de brief van de staatssecretaris van Economische
Zaken d.d. 28 september 1999 inzake WTO: voortgangsrapportage voorbereiding
ministeriële conferentie van Seattle en follow-up van het algemeen overleg
op 15 september 1999;– de brief van de staatssecretaris van Economische
Zaken d.d. 6 oktober 1999 inzake het verslag van de informele bijeenkomst
van EU-handelsministers op 1 oktober 1999 te Florence.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Ter Veer (D66) bracht naar voren het
in Marakesh afgesloten GATT-akkoord tijdens de WTO-conferentie in Seattle
verder zal worden uitgewerkt. Het was hem niet duidelijk of Nederland nog
specifieke wensen heeft en wat de Europese Unie geacht wordt in te leveren.
Verder zullen in Seattle een aantal concrete besluiten worden genomen. Colombia
en Nederland werken aan een organisatiestructuur, waardoor het met name ontwikkelingslanden
mogelijk wordt gemaakt om de bureaucratie van de dossiers te beheersen. Dat
is noodzakelijk, omdat als ontwikkelingslanden geen volwaardige rol kunnen
spelen, de WTO niet kan zijn wat zij geacht wordt te zijn.De heer Ter Veer steunde de inzet van de regering dat er een brede agenda
moet komen. Hij wilde op de agenda ook consumer concerns, labourstandards
en landbouw plaatsen. Hij pleitte ervoor om, als het gaat om het Europees
landbouwbeleid in relatie tot de WTO, de volgende invalshoeken te hanteren:
beperken van exportsubsidies en importqouta en het stimuleren van de binnenlandse
markt door in te grijpen in het consumentenprijsniveau. Hij zou de subsidies
voor export naar de wereldmarkt het eerst aan willen pakken. Verder zou onderscheid
moeten worden gemaakt tussen de zes grote dossiers, waarvoor een marktordening
bestaat.Zoals overal viert ook in deze conferentie de verkokering hoogtij. De
heer Ter Veer wees erop dat er contact behoort te zijn tussen
de WTO, de ILO, de FAO, de UNEP en de WHO.Ten slotte sprak de heer Ter Veer over het verbod van BST, een hormoon
waarmee de melkproductie wordt gestimuleerd bij melkkoeien. In Amerika wordt
het veel gebruikt, maar in Europa is het verboden. Dat verbod loopt af op
1 januari 2000. Daardoor kan een nieuw handelsconflict ontstaan tussen de
landen. Dat zou een rol kunnen spelen in Seattle.Volgens de heer Koenders (PvdA) vormt de kern
van dit debat de vraag wat er op de agenda komt van de WTO-conferentie in
Seattle. De ontwikkelingslanden willen geen nieuwe ronde, zeker niet als het
gaat om arbeidsnormen en consumer concerns. De Verenigde Staten willen een
beperkte ronde, die vooral is gericht op de markttoegang van hen zelf. De
Europese Unie wil een brede agenda. Hoe wordt daarmee omgegaan? Waar ligt
voor Nederland de prioriteit? Hij was van mening dat er een nieuwe ronde moet
komen, evenals een mondiaal handelsrechtstelsel, mits de kansen van liberalisering
en globalisering leiden tot grotere welvaart en veiligheid voor consument
en milieu. Verder moeten de kansen van globalisering en liberalisering rechtvaardig
worden verdeeld. Er moet op verifieerbare en afdwingbare wijze rekening worden
gehouden met geordende afspraken over milieu, arbeidsnormen en consumentenbelangen.
Ten slotte moet er sprake zijn van democratische controle.Wil de EU iets van haar brede agenda realiseren, zal in Seattle sprake
moeten zijn van concessies als het gaat om toegang van producten van ontwikkelingslanden
en de landbouw. De heer Koenders verwachtte een scherpe inzet van de regering
op dit punt. De ingrijpende marktgerichte hervormingen zijn volgens hem te
gering en Agenda 2000 geeft onvoldoende mogelijkheden voor goede WTO-onderhandelingen
door de EU. Nederland zou dan ook actief in moeten zetten op tussentijdse
hervormingen en midterm reviews en een harde positie innemen ten aanzien van
antidumping, exportkredietsteun en nultarieven voor alle producten uit de
ontwikkelingslanden.De heer Koenders vond dat liberalisering, afhankelijk van tempo en inhoud,
in het voordeel is van ontwikkelingslanden. In Seattle zou een coherentieverklaring
moeten worden opgesteld, aangezien door wereldhandelsorganisaties, IMF en
Wereldbank verschillende aspecten van liberaliseringstempo's worden voorgedragen
voor ontwikkelingslanden. Hij was van mening dat er goed gekeken moet worden
naar de belangen van de ontwikkelingslanden, maar dat de regering nu te weinig
aandacht besteedt aan arbeidsnormen, consumentenbelangen en het voorzorgsprincipe,
terwijl dat zaken zijn die de burger zeer aangaan en die niet automatisch
hoeven te leiden tot protectionisme. Welke positie heeft de Nederlandse regering
ingenomen in het internationaal overleg op het punt van de arbeidsnormen?
Heeft Nederland zich verzet tegen een werkgroep van ILO en WTO om te komen
tot een discussie over arbeidsnormen? Nederland mag op dit punt niet dwars
liggen. De WTO moet overigens niet met alle problemen van de globalisering
worden opgezadeld, want dan kan ze niet werken. De ILO moet daarom ook versterkt
worden. Hij was zich er overigens van bewust dat als op het gebied van de
arbeidsnormen te veel eisen worden gesteld in de WTO-onderhandelingen –
dus buiten de ILO om – juist de ontwikkelingslanden kunnen afhaken.
Er moet daarom voor een inzet worden gekozen die kan leiden tot een discussie
met ontwikkelingslanden over positieve maatregelen.De positie van de regering op het punt van het voorzorgsprincipe is niet
helder. In de brief van de EU wordt gesproken over «verheldering»
en «versterking», maar in de brief van de staatssecretaris staat
dat de Nederlandse regering tevreden is over de manier waarop dat principe
nu functioneert en dat het voorzorgsprincipe niet verhelderd, laat staan versterkt
moet worden. De heer Koenders zou willen dat Nederland actiever
deelneemt aan de discussie. Kan de regering toezeggen dat zij zich in WTO-kader
zal inzetten voor een verduidelijking en versterking van het voorzorgsprincipe,
zodat het een zodanige inhoud krijgt dat kan worden gesproken over daadwerkelijke
bescherming van consument en milieu?Als het gaat om milieu en handel moet de prioriteit liggen bij het in
overeenstemming brengen van het internationale milieu- en handelsrecht. Die
twee zijn nu vaak strijdig. Er moet een onderhandelingstraject komen voor
de relatie tussen handel en milieu.De heer Koenders vroeg of het dispute settlementsystem kan worden verhelderd,
omdat voor het bedrijfsleven onduidelijk is op welk moment en met welke precisie
uitspraken worden gedaan.Hij vond de sponsoring met betrekking tot de conferentie in Seattle te
ver gaan. Voorkomen moet worden dat de schijn wordt gewekt dat er enige relatie
is tussen de commercie en de Wereldhandelsorganisatie.De heer Udo (VVD) onderschreef de vier uitgangspunten
van de WTO, die de staatssecretaris in zijn brief van 6 oktober heeft aangegeven.
Het Nederlands en Europees perspectief zullen bij de komende onderhandelingen
echter goed in het visier moeten worden gehouden, aangezien er grote belangen
op het spel staan. De staatssecretaris schrijft in zijn brief dat hij een
brede agenda van belang acht. Is de EU in staat voldoende tegenwicht te bieden
aan de Verenigde Staten en andere onwillige landen?Van eminent belang is de liberalisatie van diensten, landbouw en industrieproducten.
Ten opzichte van de landbouw wordt door de EU een offensieve houding aangenomen.
Zal er sprake zijn van minder prijssteun en een verdere afbouw van protectionisme
in de vorm van minder exportsubsidies en minder importheffingen? Als dat zo
is, wat wordt dat dan ook aan de VS gevraagd? Die steunen hun landbouw namelijk
ook.Er wordt, als het gaat om industrieproducten, gestreefd naar een op lange
termijn volledige afschaffing van de tarieven. Kan de staatssecretaris hier
meer over zeggen? Is dit een onderdeel waarop de EU tegenover de VS staat?
Welke initiatieven heeft het kabinet binnen de EU genomen om de dienstensector
en de elektronische sector tot een succes te maken? Het is van groot belang
dat deze onderdelen deel uit gaan maken van de onderhandelingen.Nederland hecht zeer aan een conferentieduur van drie jaar. Verder is
het voorstander van een early harvest. Hoe hoog schat het kabinet de kans
in dat dit lukt?De heer Udo verzocht de staatssecretaris te bevorderen dat de WTO-regelgeving
op het punt van de geschillenbeslechting wordt verbeterd. Het kan en mag niet
zo zijn dat de WTO-besluiten worden gefrustreerd omdat partijen elkaar kunnen
treffen met onterechte strafmaatregelen. Het is belangrijk dat de WTO-onderhandelingen
niet verzanden in compromisachtige teksten. Welke initiatieven neemt de EU
op dit punt?De staatssecretaris schrijft in zijn brief dat de ronde niet van start
mag gaan met een veto van de ontwikkelingslanden. Het is een goede zaak dat
Nederland zich sterk maakt voor een creatieve oplossing. Is het echter niet
verstandiger om het ILO het voortouw te geven en definitieve besluiten door
deze organisatie te laten nemen? Heeft de EU contact gezocht met de ontwikkelingslanden
over hun opstelling en houding? Er is een noodzaak om afspraken te maken,
bijvoorbeeld op het gebied van milieu. Die afspraken moeten worden vastgelegd
in de UNEP, die als organisatie deskundig en geëquipeerd is om onderzoek
en ontwikkeling met betrekking tot milieueffecten te realiseren. Als het gaat
om het dierenwelzijn is de EU verder dan de rest. Het gevaar bestaat dan ook
dat de ontwikkelingslanden een veto uit zullen spreken. Bij de discussie over
de consumer concerns speelt de WTO ook een rol. Bestaan er voldoende waarborgen voor de veiligheid en hebben de consumenten de vrijheid
om te kiezen voor bijvoorbeeld voedsel dat vrij is van genetisch gemodificeerde
organismen (GGO's)?De EU is kritisch als het gaat om het toelaten van GGO's. Het zou beter
zijn wanneer binnen de EU een wat transparanter beleid wordt ontwikkeld en
het ontwikkelen van nieuwe technieken aan de Amerikanen wordt overgelaten.
De heer Udo vond het dan ook niet nodig om in de WTO te beginnen over strengere
etiketteringseisen. De EU moet zo snel mogelijk duidelijk maken waar de drempel
ligt van GGO-vrij voedsel. Dat moet juridisch goed worden geregeld om in de
WTO een sterke onderhandelingspositie te kunnen hebben. Het draagvlak bij
de consument moet worden vergroot. Verwacht de staatssecretaris dat de VS
de WTO zullen gebruiken om in te grijpen als het gaat om de toelating tot
de EU? Europa zal op dit punt moeilijk een protectionistische lijn kunnen
volgen. De GGO-discussie noopt in ieder geval tot een omzichtige behandeling,
omdat de materie een ethische kant heeft.De heer Udo steunde het standpunt van het kabinet om de minst ontwikkelde
landen, de MOL's, meer bij de WTO te betrekken en om ze meer van de liberalisering
te laten profiteren. Kan de staatssecretaris ingaan op de houding van de EU
en de rol van Nederland hierin?De heer Udo was van mening dat sponsors met veel geld niet gemakkelijker
toegang mogen krijgen tot de ministersconferenties.Mevrouw Karimi (GroenLinks) was het niet eens
met de sponsoring en het feit dat bedrijven om toegang tot de minister te
krijgen minstens 75 000 dollar moeten betalen. Hoe heeft het comité
gereageerd op de bezwaren die vanuit Europa naar voren zijn gebracht? De staatssecretaris
heeft al aangegeven dat hij niet deel zal nemen aan het officiële diner
en de begin- en sluitingrecepties, waarvoor toegangskaarten zijn verkocht.
Wil hij zich ervoor inzetten dat dat een Europese lijn wordt? Kan de staatssecretaris
er verder voor zorgen dat openbaar wordt gemaakt welke bedrijven eraan meedoen
en voor welke bedragen?Mevrouw Karimi constateerde dat in Seattle een onderhandelingsronde gaat
beginnen, waarin wordt bekeken welke onderwerpen op de agenda moeten worden
geplaatst. Daarbij is de positie van de ontwikkelingslanden cruciaal. De Wereldbank
heeft op 20 en 21 september tijdens een conferentie in Genève een onderzoek
gepubliceerd waarin de hoofdpunten zijn opgesomd waarmee ontwikkelingslanden
hebben te kampen: binnen de WTO is men zich weinig bewust van ontwikkelingsproblematiek;
de rijkere landen hebben een houding van «do it my way»; er is
weinig onderkenning van de problemen die ontstaan door capaciteits- en geldgebrek;
de ontwikkelingslanden zijn nauwelijks betrokken geweest bij de onderhandelingen;
tijdens de Uruguayronde hebben ze meer ingeleverd dan ze hebben gekregen;
belangrijke onderwerpen voor de ontwikkelingslanden, zoals textiel, landbouw,
tariefescallatie, zijn niet aan de orde geweest; de produkten van de MOL's
hebben geen vrij toegang gekregen tot de westerse markten. Op deze punten
dienen volgens mevrouw Karimi in Seattle al resultaten te worden geboekt,
anders zal de kloof tussen ontwikkelingslanden en westerse landen alleen maar
groter worden. In Seattle moeten ook resultaten worden bereikt op het punt
van transparantie en democratisering en van het verbeteren van geschillenbeslechtingsmechanismen.
Verder is de participatie van NGO's belangrijk.De regering vindt dat de ronde ambitieus moet zijn, dat die kort moet
duren en dat rekening moet worden gehouden met de beperkte capaciteiten van
ontwikkelingslanden om actief aan de komende onderhandelingen mee te doen
en deel te nemen aan de lopende werkzaamheden van de WTO. Er moeten echter
prioriteiten worden gesteld. Ontwikkelingslanden moeten door een substantieel
en ambitieus financieel en logistiek programma de mogelijkheid krijgen om
te participeren en de afspraken die tijdens de Uruguayronde zijn
gemaakt, te implementeren. Verder moeten de consumer concerns en de sociale
en milieunormen worden geagendeerd. Hiermee kan tegemoet worden gekomen aan
bezwaren van ontwikkelingslanden, die terecht protectionistische maatregelen
vrezen.Mevrouw Karimi was op het punt van de arbeidsnormen niet tevreden met
de inzet van de Nederlandse regering. Zij meende dat de regering dit punt
niet wil bespreken omdat dat zou kunnen leiden tot een veto van de ontwikkelingslanden.
Mevrouw Karimi vreesde echter dat als er geen minimumnormen worden gesteld,
dat leidt tot een uitholling van verdragen en normen die op andere terreinen
gerealiseerd zijn en die breed gedragen worden.Mevrouw Karimi was het niet eens met de inzet van de Europese Commissie
om ook nieuwe sectoren van investeringen en mededinging te agenderen voor
deze ronde. Zij vond dat de tekortkomingen ten opzichte van ontwikkelingslanden,
sociale en milieunormen en dierenwelzijn en democratisering van de WTO eerst
moeten worden opgelost, voordat wordt begonnen aan nieuwe sectoren.De heer De Haan (CDA) was het eens met de
uitgangspunten die de staatssecretaris in zijn brief van 6 oktober heeft verwoord,
maar hij vond de brief wel wat onevenwichtig. Er wordt veel aandacht geschonken
aan aan de handel gerelateerde zaken, zoals milieu, sociale dumping, maar
niet aan de inzet op de traditionele hardcore van de WTO. Waarom wordt er
niet uitvoerig ingegaan op wat Nederland met de landbouw wil? Ook zaken als
de liberalisering van de textiel worden niet besproken. Wat stelt Nederland
zich voor als het gaat om het versterken van de antidumpingzaken? Is het gevaar
niet groot dat als de Amerikanen sterk inzetten op het snelle oogsten, het
een gedane zaak is? Hij was van mening dat vrijheid en liberalisering altijd
goed is, maar dat men ook de beperkingen van de vrijhandel moet kennen. Als
de MOL's zonder belemmering hun producten op de westerse markten mogen brengen,
moet duidelijk zijn dat dat niet wederkerig is en dat zij dus een voorsprong
krijgen. Dat gaat absoluut tegen de vrijhandel in. Hij vond dat echter een
goede zaak, want als de echt arme landen op een liberale handelsmarkt moeten
opereren, gaan zij kapot.Verder moet ten koste van alles worden vermeden dat milieu aanleiding
geeft tot ongebreideld protectionisme. De heer De Haan was van mening dat
in de WTO wel over het milieu moet worden gesproken, maar dat de beste oplossing
is om internationale milieuverdragen op te stellen. Als landen zich daar niet
aan houden, zou aan sancties kunnen worden gedacht. Daar moet echter uitermate
voorzichtig mee worden omgesprongen. Die sancties zouden ook alleen maar moeten
worden opgelegd als daar internationale overeenstemming over bestaat. Daar
moeten dus zware WTO-procedures voor worden afgesproken.Ook als het gaat om sociale dumping, het zich niet houden aan fatsoensnormen
in het productieproces, moet je goed oppassen. Er moet een balans worden gezocht
en er moet externe druk komen, zodat de ILO er wat aan gaat doen en de landen
die zich versneld ontwikkelen zich netjes gaan gedragen. Druk kan geen kwaad,
maar men moet buitengewoon voorzichtig zijn, zodat het geen aanleiding geeft
tot protectionisme.De heer Stellingwerf (RPF) was blij met de
inzet van de regering dat de WTO de milieuverdragen als randvoorwaarde moet
beschouwen, en met de vasthoudendheid van de regering om de MOL's volledig
toegang te geven tot de westerse markt. Hij vond het echter jammer dat de
inzet van de Kamer niet of nauwelijks is terug te vinden in de nu voorliggende
brieven. De staatssecretaris legt in zijn brief uit waarom de wensen van de
Kamer bijna geen van alle binnen het WTO-kader kunnen worden gehonoreerd en
zegt dat het in Seattle vooral zal gaan om de vaststelling van de agenda voor
de nieuwe handelsronde en dat details de inzet van een nieuwe
ronde zouden belemmeren. Gaat het bij consumer concerns dan om details? Hoewel
de staatssecretaris in zijn brief stelt dat ook hij van mening is dat zo nodig
randvoorwaarden moeten worden gesteld, geeft hij aan dat er heel wat aan de
hand moet zijn, wil de Nederlandse overheid daar concreet vorm aan geven.
Het overgrote deel van de handel raakt namelijk niet aan de consumer concerns
en bovendien zijn handelspolitieke maatregelen niet zo'n geschikt middel,
aldus de staatssecretaris. De Nederlandse regering geeft dus gewoon geen prioriteit
aan het agenderen van de hier al jaren levende consumentenzorgen.De heer Stellingwerf vond dat zaken als consumer concerns moeten worden
geagendeerd, zodat daarover kan worden gediscussieerd. De regering moet niet
bang zijn voor het verwijt van protectionisme, maar moet er open over praten.
Het vormt ook een onderhandelingsbasis. Iedereen heeft immers een vetorecht.
Nederland dreigt hier op een verkeerde manier een voorbeeldfunctie te gaan
vervullen. Het staat ook haaks op de inbreng van de regering tijdens de debatten
over Agenda 2000, toen het ging om de landbouw. De problematiek rond de GGO's
zou ook in de WTO-onderhandelingen moeten worden ingebracht. De Europese boeren
hebben tijdens de onderhandelingen over Agenda 2000 al een stevige veer moeten
laten en nu zou de Nederlandse regering genoegen nemen met de formulering
dat het er hier alleen maar om zou gaan dat het belang van dierenwelzijn ook
binnen de WTO wordt erkend. Dat is echter iets heel anders dan dat er een
onderhandelingsthema van wordt gemaakt en dat het wordt geagendeerd.De heer Stellingwerf vond het niet rechtvaardig dat een land dat bepaalde
toevoegingen aan voedingsmiddelen niet wenst, moet bewijzen dat die schadelijk
zijn. Hij drong erop aan dat de Nederlandse regering zich krachtiger inzet
om dit punt bespreekbaar te maken onder het motto van het voorzorgsprincipe.
De regering wil vooralsnog de keuzevrijheid van de consumenten honoreren via
de etiquetering. Het minste dat dan in WTO-kader toegestaan moet worden is
een importverbod zolang de etikettering niet 100% sluitend is en de desbetreffende
GGO's niet kunnen worden gedetecteerd en geanalyseerd. Om het systeem sluitend
te krijgen kan worden overwogen om op wereldschaal een positief etiket te
introduceren. Hoe kijkt de staatssecretaris daartegen aan?Uit de bijlage wordt duidelijk dat het, als het gaat om de landbouw, om
een zeer gevoelige materie gaat. De regering lijkt met alles rekening te willen
houden – derdewereldlanden, milieu, gezondheid en dierenwelzijn –
maar niet met de slechte positie van grote delen van de eigen Nederlandse
landbouw. In de disucssies rond Agenda 2000 had de heer Stellingwerf ervoor
gepleit dat de exportsubsidies worden afgebouwd. Dat zou dumping op de derdewereldmarkten
kunnen voorkomen en die landen een veel betere uitgangspositie geven. Daarnaast
moet het mogelijk blijven om via quota, braaklegging en dergelijke de eigen
landbouw enige bescherming te bieden. Dat kan zelfs noodzakelijk zijn om het
platteland voor verpaupering te behoeden en de boeren voor armoede. 18% van
de Nederlandse boeren verkeert op dit moment op of onder het sociaal minimum.
Gezien de hoge grondkosten en hoge productiekosten is blijvende bescherming
noodzakelijk. Erkent de staatssecretaris dat?De heer Marijnissen (SP) was van mening dat
liberalisering contraproductief is. Liberalisering leidt namelijk alleen maar
tot grotere problemen. In het Human development report staat dat er de laatste
jaren meer vooruitgang is geboekt in de normen, standaarden en beleid in instituties
voor de vrije wereldmarkt, dan voor mensen en hun rechten. Verder staat er
dat het inkomensverschil tussen de 20% rijksten en 20% armste mensen van een
factor 30 in de jaren 60 is gestegen tot een factor 74 in 1997. Bovendien
bezitten geïndustrialiseerde landen 97% van de patenten en heeft de expansie
van de markt de neiging om altruïsme en zorg af te straffen.
Alles wat tot nu toe in het kader van de WTO is bedacht, heeft die tegenstellingen
eerder vergroot dan verkleind. Liberalisering leidt tot het uithollen van
machten van overheden ten faveure van de markt en multinationals. Daarnaast
is het een instrument gebleken om diegenen die krachtig en machtig zijn een
extra impuls te geven. Alle ontwikkelingen sinds de WTO duiden in de richting
van een verdere verscherping van de tegenstellingen. Er zijn uiteraard uitzonderingen,
maar de algemene regel is toch dat de armsten er zeker niet op vooruit zijn
gegaan.Is het mogelijk om door middel van internationale afspraken de vooruitgang,
voor alle landen, te dienen en tegelijkertijd te bouwen aan een internationaal
rechtsstelsel, waarbij ook rekening wordt gehouden met milieu en sociale omstandigheden?
De heer Marijnissen meende dat dat theoretisch denkbaar is. Maar als mensen
of landen ongelijk zijn en ze worden geconfronteerd met wetten, die zijn gebaseerd
op het principe van gelijkheid, zal dat per definitie ongelijk uitwerken.
Er zou dan ook moeten worden gewerkt in de richting van een rechtsstelsel
dat niet alleen transparant is, maar dat ook respecteert dat men behalve met
economie en macro-economische getallen, heeft te maken met mensen en dus met
arbeidsomstandigheden en met milieu en sociaal beleid. Daarnaast zou men zich
moeten realiseren dat het principe van wederzijds voordeel geldt: het voordeel
moet voor iedereen beschikbaar zijn. Verder zou het niet mogen leiden tot
een verdere ondermijning van het primaat van de politiek, noch hier, noch
elders op de wereld. Als aan die voorwaarden voldaan zou kunnen worden, wilde
de heer Marijnissen wel meepraten over een concept als de WTO. Hij was er
bang voor dat men in het WTO-kader meer en meer te maken zal krijgen met verdere
liberalisering, met alle gevolgen van dien. Liberalisatie is goed voor de
wereldhandel, maar dat slaat voor het overgrote deel neer bij de kleinste
minderheid van de wereld. Als de tegenstellingen in de wereld moeten worden
verkleind, is dit concept ondeugdelijk.De heer Marijnissen pleitte daarom voor een moratorium. Er moet voorlopig
mee worden gestopt. Als de ontwikkelingslanden nu al klagen over het feit
dat zij de reeds gemaakte afspraken niet kunnen implementeren, moet er eerst
voor worden gezorgd dat die landen er bij kunnen komen. Als het uitgangspunt
is om het gigantische wereldprobleem van de groeiende armoede en groeiende
tweedeling aan te pakken, moet daar prioriteit aan worden gegeven en moet
dat probleem worden opgelost.In de Verenigde Staten was er een wet, die inhield dat landen en bedrijven
die toestonden dat er handel gedreven werd met Cuba problemen zouden krijgen
op de binnenlandse markt in de VS. Europa is daartegen te hoop gelopen. De
VS hebben vervolgens een concessie gedaan, namelijk dat zij geen visa zouden
weigeren aan Europese zakenmensen. Dat was echter maar één facet.
Vervolgens heeft Europa zijn bezwaren ingetrokken. Dat gebeurt op wereldschaal
altijd. De heer Marijnissen betreurde dat. Strikte regels en boycotten, indien
geëntameert door grote landen, worden uiteindelijk allemaal door de vingers
gezien. Als het gaat om kleinere landen geldt er echter een ander regime en
volgen er sancties. Hieruit blijkt dat groot en klein niet gelijk worden behandeld.
Is dit niet een zoveelste voorbeeld dat de wereldorde die met de WTO wordt
gecreëerd, niet de wereldorde is die moet worden nagestreefd?Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris deelde mee dat de regering
in een notitie een instructie voor de delegatie die naar Seattle afreist,
zal opnemen. Die notitie zal in de eerste helft van november aan de Kamer
worden gestuurd. De inzet van Nederland en de EU is erop gericht om op een
goede manier in Seattle van start te kunnen gaan, en wel met een brede agenda,
aangezien er veel onderwerpen aan de orde zijn als het gaat om het verbeteren
van de internationale handel en de positie van de ontwikkelingslanden.
Over dat laatste bestaat nog geen overeenstemming. Het is dan ook niet verstandig
om nu al heel gedetailleerd te praten over onderhandelingsposities.Verleden week is in een informele raad in Florence geprobeerd om het mandaat
van de EU vast te leggen in een aantal conclusies. Die conclusies zijn in
lijn met de inzet van de Nederlandse regering. De staatssecretaris was dan
ook redelijk tevreden met het resultaat dat tot nu toe is bereikt. Er resteren
echter nog een aantal belangrijke punten: de handel, de arbeidsnormen en de
culturele diversiteit, waarachter de discussie schuil gaat over de audiovisuele
sector, die sommige landen uit willen sluiten van de discussie in WTO-verband.De staatssecretaris was blij met de waardering die is uitgesproken voor
de initiatieven die door Colombia en Nederland zijn genomen om te komen tot
een WTO-rechtswinkel. Hij zou het toejuichen als die in Seattle van start
zou kunnen gaan, aangezien het een belangrijke, vertrouwenwekkende maatregel
zou zijn voor de ontwikkelingslanden.Het dossier van de landbouw moet nog verder worden ingevuld. Daar wordt
door de Nederlandse regering aan gewerkt. Het gaat daarbij om het verminderen
van de exportsubsidies, het vergroten van de markttoegang van andere landen
en met name de ontwikkelingslanden en daarbinnen weer met name de MOL's, tot
de Europese markt en het verder beperken van de prijssteun. Die zaken hangen
heel nauw met elkaar samen. De prioriteit van de Nederlandse regering ligt
bij het terugdringen van de exportsubsidies. Nederland kiest voor een offensieve
opstelling als het gaat om het landbouwdossier, omdat die van groot belang
is voor de Europese landbouwsector. Er moet zeer genuanceerd worden bekeken
wat kan worden gedaan om ongewenste effecten voor de eigen landbouwsector
te voorkomen en wat de ambitie is als het gaat om het bereiken van resultaten
voor de landen die er voordeel van moeten hebben.Hetgeen in Berlijn bij de behandeling van Agenda 2000 is afgesproken,
is het vertrekpunt. De Nederlandse regering heeft een forse ambitie op drie
onderdelen: de exportrestituties, de markttoegang en de prijs-inkomenssteun.
Zij is bereid om te praten over het verminderen van de eigen beschermingsinstrumenten,
daarbij voor ogen houdend dat anderen ook iets zullen moeten doen. In de VS
is ook sprake van een forse steun, met name in de sfeer van exportkredieten.
Australië heeft ook instrumenten als het gaat om het verlenen van steun
aan de eigen landbouwsector. De staatssecretaris was van mening dat het afbouwen
van beschermende subsidies of steunmaatregelen per saldo in het voordeel is
van de hele internationale landbouwmarkt. Als het gaat om de ontwikkelingslanden
en met name de MOL's moet men echter voorzichtig zijn. Van rijke landen met
een sterke economische structuur mag worden geëist dat zij de beschermende
maatregelen afbouwen, maar dat mag niet worden geëist van landen met
een buitengewoon kwetsbare economische structuur. Dat zou namelijk eerder
verslechterend werken dan dat het die landen zou helpen. Daarom pleitte de
staatssecretaris ervoor de MOL's vrije toegang te geven tot de westerse markt
zonder dat van die landen een tegenprestatie wordt verlangd.De staatssecretaris had in de internationale contacten niet gehoord dat
de ontwikkelingslanden geen WTO-ronde willen. Een nieuwe WTO-ronde zonder
steun van het overgrote deel van de WTO-leden – 80% bestaat uit ontwikkelingslanden –
is ondenkbaar. Het is van belang dat de positie van de ontwikkelingslanden
in het WTO-proces wordt versterkt. Het gaat daarbij om de integratie van de
ontwikkelingslanden en met name de MOL's. Dat heeft alles te maken met het
draagvlak voor het hele proces. Of dat draagvlak er zal zijn, zal blijken
in Seattle.De staatssecretaris begreep niet waar het beeld vandaan komt dat Nederland
zich niet actief zou willen inzetten voor de discussie over arbeidsnormen
in WTO-verband. Tijdens de discussie in Florence ging hetom de
vraag hoe het punt van de arbeidsnormen op een effectieve manier binnen WTO-kader
aan de orde kan worden gesteld. Een manier is om een werkgroep in te stellen
en de hele discussie over te plaatsen van de ILO naar de WTO. Dat zal echter
nooit worden geaccepteerd door de ontwikkelingslanden. Er moet worden gezocht
naar een vorm waardoor, met gebruikmaking van de gegroeide autoriteit van
de ILO, de discussie kan worden verbreed naar de WTO. Daarbij kan voor een
forum, een werkgroep of een platform worden gekozen, waarin gesproken wordt
over zaken als handel, globalisering en arbeidsnormen. Hij hoopte dat men
daar in Luxemburg uit zal komen. Het zou hem echter niet verbazen als dat
niet lukt, want naarmate de posities geprofileerder en riskanter zijn voor
de ontwikkelingslanden, wordt het moeilijker om het daarover eens te worden.Een ander belangrijk onderwerp behelst de gezondheid, het voorzorgbeginsel
en de GGO's. Als het gaat om de gezondheid en voedselveiligheid is de positie
van Nederland helder. Op dit moment is er al een mogelijkheid om gebruik te
maken van het voorzorgsprincipe. Als er vermoedens zijn dat aan bepaalde producten
risico's zijn verbonden, moet dat echter uiteindelijk wel wetenschappelijk
worden aangetoond. Anders kan er namelijk subjectief worden omgegaan met het
voorzorgsbeginsel en daar worden vooral de ontwikkelingslanden door getroffen.Wat betreft de GGO's is de positie van Nederland helder. Dit punt zal
zeker aan de orde komen in Seattle en daarna. Het gaat daarbij in toenemende
mate om het maken van afspraken over al dan niet GGO-vrije ketens. De consumenten
moeten daarover worden geïnformeerd via etikettering, zodat men een eigen
keuze kan maken. De markt anticipeert daar al op. Er zijn wat bewegingen in
die richting. De staatssecretaris sloot niet uit dat dit belangrijke onderwerp
via de reacties van de markt zelf tot een oplossing kan komen.Nederland is van mening dat het voorzorgsprincipe op dit moment goed functioneert.
Niet valt te ontkennen dat er zo nu en dan discussie ontstaat over wat wel
en niet kan. Er moeten heldere afspraken worden gemaakt, om te voorkomen dat
er geschillenprocedures komen.Als het gaat om milieu en handel is er steun voor de lijn die de regering
heeft gekozen. De problemen moeten worden opgelost via internationale milieuverdragen.
De WTO dient ruimte te bieden voor internationale afspraken die vastliggen
in die internationale milieuverdragen.De dossiers van de industriële producten en de diensten zijn voor
Nederland buitengewoon belangrijk. De staatssecretaris kon echter nog niet
aangeven hoe de liberalisering op dat punt zal worden ingevuld.Een aantal ontwikkelingslanden heeft aangegeven dat het te snel gaat en
dat ze moeite hebben met de implementatie van wat in de Uruguayronde is afgesproken.
Dat is een serieus punt. Dat betekent overigens niet dat de volgende ronde
niet door zou moeten gaan. Wel moet worden bekeken hoe aan die gerechtvaardigde
zorgen van ontwikkelingslanden tegemoet kan worden gekomen. De oplossing zal
vooral gezocht moeten worden in het verlenen van technische assistentie aan
de landen die problemen hebben. Verder moet worden gekeken naar de mogelijkheden
voor langere overgangstermijnen voor de kwetsbare landen. De landen die ingestemd
hebben met de afspraken van de Uruguayronde hebben namelijk niet zozeer problemen
met de inhoud van die afspraken als wel met de uitvoering daarvan. Dat heeft
vooral te maken met capaciteit en met technische assistentie. Die landen moeten
instrumenten worden aangereikt, zodat zij wat zij willen ook kunnen uitvoeren.Er is aandacht gevraagd voor openheid ten opzichte van de NGO's. Er wordt
bijna wekelijks overleg gevoerd. De NGO's gaan mee naar Seattle en ze zijn
vertegenwoordigd in de delegatie. Ze weten dus alles en ze worden overal bij
betrokken.De heer De Haan heeft aandacht gevraagd voor de hardcore van de WTO. Dat
punt komt in de volgende fase aan de orde. Het gaat dan namelijk omde
onderhandelingsposities bij de belangrijke dossiers. Dat is de hardcore waar
het om gaat. Europa heeft als inzet een brede agenda, maar daarbinnen zijn
er weer prioriteiten als het gaat om de onderwerpen die tot de hardcore moeten
worden gerekend.De staatssecretaris deelde de conclusie van de heer Marijnissen niet dat
zou moeten worden gekozen voor een moratorium en dat er voorlopig moet worden
gestopt met verdere handelsliberalisatie. Hij was het wel met de heer Marijnissen
eens dat het niet alleen om vrijhandel gaat, want vrijhandel kan soms heel
bedreigend zijn voor kwetsbare landen. Daar moet oog voor zijn en daar moet
een oplossing voor worden gevonden, die perspectief en mogelijkheden biedt
aan ontwikkelingslanden en met name de armste landen en die voorkomt dat zij
in het nadeel komen.De staatssecretaris was ook van mening dat wat er is gebeurd met de sponsoring
rond de conferentie in Seattle verwerpelijk is. Dat is ook de mening van de
EU. Er is een vrij stevige correspondentie geweest, mede op het verzoek van
Nederland, tussen de Europese Commissie en de Amerikanen. Daarin is klip en
klaar aangegeven dat dit een praktijk is die door de Europese Commissie wordt
verworpen. Hij is bereid de Kamer de informatie op dat punt te doen toekomen.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
M. B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Augusteijn-Esser (D66),
Hofstra (VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA), Stroeken (CDA), De Boer
(PvdA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Bos (PvdA), Blok
(VVD), Hindriks (PvdA).Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek (PvdA), Wijn (CDA), Klein
Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD), Van den Berg (SGP), Poppe
(SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Van Baalen (VVD), Schimmel (D66), Herrebrugh
(PvdA), Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA), De Haan (CDA), Van Beek (VVD),
Schreijer-Pierik (CDA), Koenders (PvdA), Udo (VVD), Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25074-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl