Nationaal Ruimtelijk beleid; Brief minister en staatssecretaris over de resultaten van het evaluatie-onderzoek naar de uitvoering van het VINEX-verstedelijkingsbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24054, nr. 22

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-09-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24054 nr. 22

04-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe evaluatievraagHet oordeel van de onderzoekersAanbevelingen door de onderzoekersBeleidsconsequentiesOnderzoekOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24054Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 054Nationaal ruimtelijk beleidnr. 22BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING,
RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 4 september 1995Nu de VINEX-uitvoeringscontracten (vrijwel) alle getekend zijn
is het een goed moment om de lessen te trekken uit het traject dat achter
ons ligt. In het voorjaar van 1994 waren in de vier grote stadsgewesten de
VINEX-onderhandelingsaccoorden op hoofdlijnen en in Arnhem/Nijmegen het startconvenant
getekend. Hiermee werd een mijlpaal bereikt in de uitvoering van het VINEX-verstedelijkingsbeleid.
Rijk en regio's hadden een langdurig en gecompliceerd beleidsproces achter
de rug dat tal van nieuwe elementen bevatte. Op dat moment is een extern oordeel
gevraagd in de vorm van een evaluatieonderzoek over de merites en de knelpunten
van dit beleidsproces en het perspectief voor verdere uitvoering van het verstedelijkingsbeleid.Dit onderzoek is opgedragen aan prof. dr. Barrie Needham, Katholieke Universiteit
Nijmegen, Vakgroep Planologie in samenwerking met prof. dr. Andreas Faludi,
Planologisch en Demografisch Instituut van de Universiteit van Amsterdam.Deze brief is bedoeld om u te informeren over de resultaten van het onderzoek
en over de beleidsmatige consequenties die wij daaraan verbinden. De evaluatievraagDe evaluatie bevat twee elementen:– voldoet het verstedelijkingspatroon dat is vastgelegd in de accoorden
aan de kwaliteitscriteria van het rijk?– voldoet de aanpak die het rijk heeft gevolgd om deze accoorden
te bereiken?Aan de onderzoekers is nadrukkelijk gevraagd om het beleidsproces te analyseren
met het oog op de verdere voortgang van het verstedelijkingsbeleid. De rapporten1 bevatten enerzijds een uitvoerige beschrijving van een
(uniek) beleidsproces, anderzijds een inschatting van toekomstige ontwikkelingen
en aanbevelingen voor een wenselijke aanpak door het rijk van het vervolgtraject.
Het onderzoek beperkte zich tot evaluatie van de woningbouwlokaties.Het oordeel van de onderzoekersIn het algemeen zijn de onderzoekers lovend over hetgeen door het rijk
en de regio's tot stand is gebracht: «De (overheids-)neuzen wijzen thans
dezelfde kant op. Dit is verheugend en dwingt respect af. Bovendien betreft
de consensus een aantal woningbouwlokaties die in potentie een hoge kwaliteit
hebben».* Voldaan aan kwaliteitseisenHet verstedelijkingspatroon in de accoorden op hoofdlijnen voldoet naar
het oordeel van de onderzoekers aan de kwaliteitseisen van het rijk. In de
onderzochte stadsgewesten zal tweederde van de woningbouw in of aan de stad
gerealiseerd worden. De meeste afwijkingen vallen binnen de ontwikkelingsrichtingen
respectievelijk de marges voor nadere afweging op stadsgewestelijk niveau.
Het aantal lokaties dat op meer dan één toetsingscriterium opmerkelijk
slecht scoort is klein. Er zijn afspraken gemaakt met de provincies voor een
aanzienlijke reductie van de woningbouw in gebieden die onder het restrictief
beleid vallen.* Gecoördineerd optreden van het rijkDe aanpak van het rijk was nieuw: gecoördineerd optreden van het
rijk tijdens de onderhandelingen, afspraken met de regio's en het vastleggen
van de afspraken in onderhandelingsaccoorden met een geldigheid van tien jaar.
Het gecoördineerde optreden van de betrokken departementen vormt naar
het oordeel van de onderzoekers een indrukwekkende prestatie. De beslissing
van het rijk om de stadsgewesten als onderhandelingspartners te kiezen en
zo het verstedelijkingsbeleid te koppelen aan de regiovorming was gedurfd,
maar wordt door de onderzoekers als een verantwoorde keuze gezien.* Aard van de uitvoeringsconvenantenDe financiële verplichtingen van het rijk ten aanzien van de grondkostensubsidies
en de woningbouwprestatie die de regio's daartegenover moeten stellen zijn
voor een periode van tien jaar (1995–2005) bindend vastgelegd. De onderzoekers
zouden voor zo'n lange periode, waarin zich allerlei onverwachte ontwikkelingen
kunnen voordoen, de contracten liever zien als inspanningsverplichting dan
als resultaatverplichting. Natuurlijk ligt de eerste verantwoordelijkheid
nu bij de regio's. Maar er kunnen in die tien jaar reële vragen komen
waar het rijksbelang mee is gemoeid. Dan kan de noodzaak zich voordoen om
de uitvoeringsconvenanten te herinterpreteren, aldus de onderzoekers. Het
rijk doet er goed aan om rekening houdend met deze mogelijkheid een afstemmingsorganisatie
in stand te houden.* Besluit Locatiegebonden SubsidiesDe rijksoverheid wilde dat een groter aandeel van de financiering van
de woningbouw voor rekening van de lokale overheden zou komen en dat een groter
deel van de financiële risico's door de lokale overheden en particulieren
gedragen zou worden. Daar moest meerjarige zekerheid over de subsidies tegenover
komen te staan. Dit heeft geleid tot het nieuwe Besluit Locatiegebonden Subsidies
(BLS).Voor Arnhem/Nijmegen is de subsidie kostenafhankelijk volgens de BLS normering.
Voor de vier grote stadsgewesten heeft de rijksoverheid de totale grondkostensubsidie
echter verdeeld volgens een sleutel die met de werkelijke kosten bewust geen
rekening hield. Dit heeft veel vragen en wrevel opgeroepen. Dat
de vier stadsgewesten toch accoord zijn gegaan relativeert het belang van
de grondkostensubsidies in de totale financiering, aldus de onderzoekers.* Samenwerking met marktpartijenVoor de realisering van het verstedelijkingspatroon vormen de marktpartijen
de meest onzekere factor. In het beleid wordt verondersteld dat project-ontwikkelaars
willen samenwerken met de lokale overheid en bereid zullen zijn de Vinex-lokaties
te ontwikkelen en eventueel een groter deel van de investeringskosten voor
hun rekening te nemen. Samenwerking is tot nu toe gebruikelijk, maar de onderzoekers
wijzen erop dat de spelregels op de grond- en woningmarkt zijn gewijzigd:
70% van de woningbouw zal worden gerealiseerd in de marktsector, het restrictief
beleid is aangescherpt, de ontwikkelingsrichtingen zijn vooraf bekend gemaakt.
Dit zou naar de onderzoekers vrezen de samenwerking onder druk kunnen zetten.De woningvraag is evenmin goed te voorspellen. Het is moeilijk te zeggen
wat het effect zal zijn van het tegelijk beschikbaar komen van grote aantallen
woningen op de woningmarkt. Dat zou kunnen leiden tot leegstand. Aanbevelingen door de onderzoekersNadat de onderzoekers aldus hebben teruggekeken op het beleidsproces tot
aan de onderhandelingsaccoorden (voorjaar 1994), doen zij een aantal aanbevelingen
voor het vervolgtraject. Zij bevelen aan om:– bij wijziging van omstandigheden zonodig de rol van de uitvoeringsconvenanten
te relativeren;– indien door omstandigheden de grond- en woningmarkt ruimer wordt,
de voorkeur te geven aan rustig en goed bouwen, boven snel bouwen met het
gevaar van kwaliteitsverlies door leegstand;– een organisatie in stand te houden voor interdepartementale afstemming;– een andere systematiek voor subsidiëring van de grondkosten
dan die van het BLS te kiezen;– binnen een paar jaar te beginnen met de voorbereiding van het
verstedelijkingsbeleid voor de periode 2005–2015. BeleidsconsequentiesDe onderzoekers dringen erop aan van het begin af aan rekening te houden
met mogelijke aanpassing van de afspraken die in de convenanten zijn neergelegd.Wij denken daar anders over. Nu de VINEX-uitvoeringsconvenanten vrijwel
allemaal getekend zijn hebben rijk en regio elk hun eigen verantwoordelijkheid
voor een goede uitvoering. Heropening van de (financiële) onderhandeling
over de voorliggende convenanten voor de periode 1995–2005 is niet aan
de orde. In de convenanten is een voorziening getroffen voor eventueel optredende
onvoorziene omstandigheden.* Gewijzigde samenwerking met marktpartijenDe onderzoekers stellen vragen bij toekomstige samenwerking tussen gemeenten
en marktpartijen.Wat wij zien is dat ondanks wijziging van de subsidies en daardoor vergroting
van de risico's van de marktpartijen deze zich aanzienlijke eigendomsposities
hebben verworven op de Vinex-bouwlocaties. Uiteraard is wel het karakter van de samenwerking tussen gemeenten en
marktpartijen – en op vergelijkbare wijze tussen gemeenten en woningbouwcorporaties –
gewijzigd van een afhankelijke situatie naar een meer gelijkwaardige situatie
met de daarbij behorende risico's en verantwoordelijkheden.* Geen risico van leegstandDe onderzoekers wijzen er voorts op dat het in grote aantallen beschikbaar
komen van woningen op de woningmarkt het risico van leegstand en kwaliteitsverlies
inhoudt. In een situatie waar de volkshuisvesting meer marktgeoriënteerd
is zal leegstand niet zo gauw optreden. Even belangrijk als het voorkomen
van leegstand is het dat de benodigde en overeengekomen woningaantallen worden
gehaald. De verantwoordelijkheid voor een goede afstemming van bouwtempo en
bouwproductie op de woningaantallen die in de uitvoeringsconvenanten zijn
afgesproken ligt nu bij de regio's, de gemeenten en de marktprijzen. Dit zal
niet eenvoudig zijn, maar wij zijn ervan overtuigd dat het kan.* Rapportage over de voortgangNaast de jaarlijkse rapportage (met ingang van 1996) over de voortgang
op de VINEX-locaties op basis van het BLS, zal de Werkcommissie Uitvoering
Verstedelijking Vinex van de Rijksplanologische Commissie rapporteren over
het verloop van de planprocedures, de uitvoering van de woningbouw en eventuele
bijzondere ontwikkelingen die het tempo beïnvloeden. Belangrijke afwijkingen
van de fasering zullen zonodig in de Rijksplanologische Commissie worden besproken.
In dit verband willen wij ook nog eens wijzen op het grote belang van het
restrictief beleid en de afspraken die hieromtrent met de provincies zijn
gemaakt.Handhaving van de kwaliteit is nu eveneens de primaire verantwoordelijkheid
van de lagere overheden en marktpartijen. De rijksoverheid zal zijn steentje
bijdragen met behulp van voorbeelden en het stimuleren van de discussie in
de vorm van het project «Kwaliteit op lokatie».* Werkcommissie van de Rijksplanologische Commissie ingesteldDe onderzoekers pleiten voor het instandhouden van een organisatie voor
interdepartementale afstemming. Met de instelling van de Werkcommissie Uitvoering
Verstedelijking Vinex van de Rijksplanologische Commissie is daarin voorzien.
De werkcommissie heeft als taak – voor zover hier van belang –
: het systematisch volgen hoe de uitvoering van de in het VINEX-beleid voorziene
verstedelijking verloopt; daarbij wordt enerzijds bezien dat de verplichtingen
die het rijk in de uitvoeringsconvenanten op zich heeft genomen daadwerkelijk
tot uitvoering (kunnen) komen; anderzijds wordt in het oog gehouden of op
regionaal niveau de uitvoering zich metterdaad volgens plan voltrekt.* Subsidiëring van woningbouwlokatiesDe onderzoekers onderschrijven dat het oude systeem van subsidiëring
van woningbouwlokaties onhoudbaar was, maar stellen dat het creëren van
interdependentie bij de verdeling van niet kostengerelateerde subsidies volgens
het BLS bij de vier grote stadsgewesten een ongrijpbare situatie kan creëren.
Zij dringen aan op herziening van de BLS systematiek.Wij wijzen erop dat voor de overige BON-gebieden en de provincies in het
BLS al is voorzien in een kostengerelateerde subsidieverlening op basis van
een normsysteem, uitmondend in prestatie-eisen in de vorm van woningaantallen.
Bij toekomstige subsidiëring van bouwlokaties streven wij ernaar het
geldende normeringssysteem verder uit te bouwen. Voor de periode 2005–2010 zoeken wij naar wegen om het hele finan-
ciële instrumentarium aan te passen. Deze aanpassing van de financiële regelingen is als apart project ondergebracht bij de Werkcommissie
Uitvoering Verstedelijkingsbeleid van de Rijksplanologische Commissie. In
het Plan van Aanpak Actualisering VINEX dat inmiddels aan de Kamer is aangeboden,
wordt daar uitvoeriger op ingegaan.* Actualisering VINEXDe onderzoekers dringen er op aan tijdig te beginnen met de voorbereiding
voor het verstedelijkingsbeleid voor de periode 2005–2015, gezien de
lange duur van de voorbereiding voor de periode 1995–2005. Aan deze
aanbeveling wordt reeds uitvoering gegeven: om tijdig beslissingen te kunnen
nemen over aanvullende woon- en werklokaties voor de periode 2005–2010
(met een doorkijk naar 2015) is het proces dat tot actualisering van de PKB-VINEX
voor die periode moet leiden reeds gestart. Volgens het hier geldende Plan
van aanpak zal deel I van de betreffende PKB in december 1996 uitkomen. OnderzoekDe onderhavige evaluatie is onderdeel van het onderzoekprogramma Evaluatie
Vierde Nota/Extra. In dat programma worden ook andere aspecten van het verstedelijkingsbeleid
geëvalueerd. Op dit moment wordt eveneens onderzoek gedaan naar de doorwerking
van het aangescherpte rijksrestrictief beleid in het provinciale beleid. De
resultaten daarvan zijn na de zomer beschikbaar. Na de zomer start er een
evaluatie van het ABC-locatiebeleid voor bedrijven. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de BoerDe Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,D. K. J. Tommel XNoot1De rapporten «Verstedelijking, de stand van zaken» en «verstedelijking,
analyse» zijn ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24054-22.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl