Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs); Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg inzake de voorhang aanwijzing medisch specialistische zorg 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140934
 2009-2010
 
 29 248
 Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs)
 
 
 
 
 Nr. 
 111
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 12 februari 2010
 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond bij enkele fracties behoefte een aantal vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
de brief van 8 juni 2009 inzake het voornemen tot het geven van een aanwijzing
aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) over maatregelen medisch specialistische
zorg (Kamerstuk 29 248, nr. 83).
 
 De op 24 december 2009 toegezonden vragen zijn met de door de minister
bij brief van 11 februari 2010 toegezonden antwoorden, voorzien van een
inleiding, hieronder afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Smeets
 De griffier van de commissie,
 Teunissen
 
 Inleiding
 In navolging op mijn brief van 8 juni 2009 (Kamerstukken II, 2008/09,
29 248, nr. 83), heb ik uw Kamer op 14 december 2009 een brief gezonden
(Kamerstukken II, 2009/10, 29 248, nr. 107). In deze brief informeer
ik uw Kamer over de kostenontwikkeling medisch specialistische zorg, in het
bijzonder de honoraria van vrijgevestigd medisch specialisten. Tevens uit
ik het voornemen om de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) na het verloop van
de wettelijke voorhangtermijn en aanvullend aan de maatregelen waarvoor ik
op 6 juli reeds opdracht heb gegeven (CZ/TSZ 2940850), een aanwijzing
te geven om passende maatregelen te treffen met als doel een structurele taakstelling
van in totaal € 512 miljoen op te leggen aan de vrijgevestigde medisch
specialisten, voor zover die taakstelling niet al door de aanwijzing van 6 juli
2009 wordt gerealiseerd. Die passende maatregelen moeten voorts zodanig zijn
dat de opgelegde taakstelling in zijn geheel in 2010 wordt gerealiseerd.
 
 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport zijn hierbij
een aantal vragen gesteld. Voor de beantwoording van de vragen ga ik allereerst
in op de vragen die betrekking hebben op de onderbouwing van de overschrijding
en de aangekondigde kortingsmaatregelen. Daarna ga ik in op de acties die
ik onderneem om overschrijdingen in de toekomst te voorkomen. Tot slot zal
ik ingaan op de mogelijkheid om overschrijdingen uit het verleden met terugwerkende
kracht terug te halen.
 Vragen en antwoorden
 De onderbouwing van de overschrijding en de maatregelen
 De CDA-fractie heeft vragen bij de onderbouwing van de overschrijding.
De fractie vraagt hoe de overschrijding zich ontwikkeld heeft, of er bij de
korting naar specialisme wordt gedifferentieerd en wanneer er adequate gegevens
beschikbaar zijn om de normtijden te herijken. Hierover kan ik de Kamer het
volgende melden:
 
 Begin juni 2009 heb ik uw Kamer voor het eerst geïnformeerd over
de hoogte van de overschrijdingen. Destijds heb ik op basis van de toen beschikbare
gegevens aangegeven dat ik voorlopig uitging van een overschrijding van € 461
miljoen in 2008 en latere jaren. Op basis van nader overleg met betrokken
partijen zoals Vektis, de NZa, het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), DBC-Onderhoud,
de Orde van Medisch Specialisten en het ministerie van Financiën over
de exacte hoogte van de overschrijding, zo heb ik aangegeven, kon dit getal
nog wijzigen.
 
 Op basis van de destijds meest recente cijfers van het CVZ heb ik de overschrijding
neerwaarts bijgesteld naar € 375 mln. Hierover heb ik u o.a. via
de begroting van VWS geïnformeerd.
 De gegevens van het CVZ zijn schadelastgegevens van verzekeraars. Dat
wil zeggen de betaalde schade door verzekeraars. Om de hoogte van de overschrijding
vast te stellen heb ik de schadelastgegevens van het CVZ afgezet tegen de
in de begroting van VWS gereserveerde middelen voor de vrijgevestigde specialisten.
Omdat de kosten van de specialisten in loondienst ter dekking komen van de
budgetten van de ziekenhuizen heb ik op de cijfers van het CVZ onder andere
een correctie toegepast voor de gedeclareerde honoraria voor specialisten
in loondienst. Na die correctie resteerde de overschrijding bij de vrijgevestigde
medische specialisten.
 
 Om deze overschrijding in 2010 te redresseren heb ik de NZa op 6 juli
2009 opdracht gegeven om, op basis van deze gegevens, een korting toe te passen
op de honoraria van de vrijgevestigde medisch specialisten ter hoogte
van in totaal € 375 miljoen (CZ/TSZ-2940850). Ik heb de NZa gevraagd
hiervoor waar mogelijk maatwerk te leveren zodat de korting daar terecht komt
waar hij het meest gerechtvaardigd is. Daarom is in de eerste plaats de ondersteunerscompensatie
herijkt. Deze herijking is gebaseerd op een onderzoek uitgevoerd door DBC-Onderhoud.
Met de herijking van de ondersteunerscompensatie is een bedrag van ca.€ 150
miljoen gemoeid. Daarnaast heeft de NZa Capgemini opdracht gegeven om de normtijden
van de DBC’s te herijken. In het beperkte aantal maanden dat daarvoor
beschikbaar was, is het niet gelukt voldoende onderbouwing te krijgen voor
een verantwoorde herijking van de normtijden, waardoor de NZa genoodzaakt
is voor het resterende deel een generieke korting van 12,7% op de honoraria
door te voeren. In haar circulaire van 9 november 2009 heeft de NZa aangekondigd
dat zij in 2010 een nieuwe rondrekening zal starten om de normtijden alsnog
te herijken. Hiervoor zal ook een nieuw capaciteitsonderzoek en tijdbestedingonderzoek
worden uitgevoerd. Vanwege de lange doorlooptijd van dergelijk onderzoek zullen
deze gegevens naar verwachting in 2012 hun beslag krijgen in de tarieven.
 
 Zoals u weet hebben de Orde en enkele wetenschappelijke verenigingen van
medisch specialisten bezwaar aangetekend bij de NZa tegen het opleggen van
deze generieke korting. Ook hebben zij zich gewend tot het College van Beroep
voor het bedrijfsleven (CBb) met een verzoek om een voorlopige voorziening.
Eind januari heeft de voorzieningenrechter uitspraak gedaan en het verzoek
van de Orde en de wetenschappelijke verenigingen afgewezen. Dit betekent dat
de weg vrij is voor de NZa om een beslissing te nemen op de ingediende bezwaarschriften.
Het CBb heeft in zijn uitspraak aangegeven dat de NZa daarbij opnieuw moet
kijken naar de hoogte van het kortingsbedrag en daarbij een redelijke differentiatie
naar specialismen moet toepassen. De NZa beziet momenteel, tegen de achtergrond
van deze uitspraak van het CBb, de mogelijkheden voor het toepassen van een
differentiatie per medisch specialisme en zal binnen enkele weken een besluit
nemen.
 
 In de tweede suppletore wet 2009 en de Najaarsnota heb ik u gemeld dat
er op basis van de nieuwe en actuelere cijfers die ik in oktober 2009 van
het CVZ heb ontvangen sprake is van een hogere overschrijding. De totale overschrijding
is opgelopen tot ca € 512 miljoen. Voor de berekening van deze overschrijding
is qua methodiek dezelfde rekenwijze aangehouden als de rekenwijze die met
de oude CVZ-cijfers (juni 2009) tot € 375 miljoen leidde.
 
 Op basis van deze nieuwe cijfers ben ik voornemens om de NZa, voor zover
die taakstelling niet al door mijn aanwijzing van 6 juli 2009 wordt gerealiseerd,
opdracht te geven om in 2010 een structurele korting van € 512 miljoen
(prijspeil 2008) door te voeren op de honoraria van de vrijgevestigde medisch
specialisten. Deze taakstelling moet in zijn geheel in 2010 worden gerealiseerd,
ook indien de daarvoor noodzakelijke tariefsaanpassing niet op 1 januari
2010 kan ingaan. Zoals aangegeven kan circa € 150 miljoen hiervan
geredresseerd worden door de ondersteunerscompensatie. Voor het resterende
bedrag ben ik voornemens om de NZa gelijk mijn aanwijzing van 6 juli,
de ruimte te laten om daar waar mogelijk maatwerk te leveren zodat de korting
daar terecht komt waar hij het meest gerechtvaardigd is.
 Voorkomen van overschrijdingen in de toekomst
 De leden van de CDA-fractie en de SP-fractie geven mij te kennen dat zij
mij steunen in het uitgangspunt dat de gevolgen van overschrijdingen bij de
vrijgevestigde medisch specialisten voor 2010 voor rekening dienen te komen van de vrijgevestigde medisch specialisten. Benadrukt wordt echter
dat ook wanneer de budgetten volgende jaren worden overschreden, deze overschrijdingen
teruggehaald dienen te worden of opnieuw moet worden bezien of de tarieven
verder verlaagd dienen te worden.
 Hierin ga ik mee met de Kamer. De Kamer mag er vanuit gaan dat ik alle
mogelijke middelen inzet om de overschrijding bij de medisch specialisten
in 2010 te redresseren en dat ik me tot het uiterste inspan om mogelijke overschrijdingen
in de toekomst te voorkomen. Hiervoor verwijs ik ook naar de aangenomen motie
van de leden Sap/Van der Veen (kamerstuk 32 123-XVI, nr. 63), ingediend
bij de vaststelling van de begrotingsstaten van het ministerie van VWS voor
het jaar 2010. In de Motie Sap/Van der Veen wordt de regering reeds verzocht
om alle mogelijke middelen in te zetten om de overschrijding bij de medisch
specialisten terug te halen.
 
 Ondanks de structurele kortingen die ik hierboven heb beschreven en die
de NZa op mijn aanwijzing uitvoert, wil ik de onzekerheid over de beheersbaarheid
van de macrobudgettaire uitgavenontwikkeling bij de vrijgevestigde medisch
specialisten de komende jaren wegnemen. Het kabinet vindt het van belang om
preventieve maatregelen te nemen. Met mijn brief «Waardering voor Betere
Zorg IV» van 19 januari 2010 (CZ/TSZ 2973145) heb ik u hierover
geïnformeerd. Het streven is om een (tijdelijk) beheersingsmodel te introduceren.
Om dit mogelijk te maken bereidt het kabinet momenteel wet- en regelgeving
voor. Daarnaast zal flankerend beleid ontwikkeld worden dat ervoor zorgt dat
een ongebreidelde volumegroei wordt voorkomen. Tot slot zal voor de lange
termijn een nieuw wettelijk instrumentarium worden ontwikkeld om eventuele
macrobudgettaire overschrijdingen op het kader van de medisch specialisten
te kunnen redresseren. Samen met de NZa en betrokken partijen (NVZ-Vereniging
voor Ziekenhuizen, Zorgverzekeraars Nederland, de Orde van Medisch Specialisten,
Zelfstandige Klinieken Nederland en de Nederlandse Federatie van UMC’s)
wordt bovenstaande in de komende periode verder uitgewerkt. Hierin worden
tevens betrokken de uitkomsten van het onderzoek naar de prikkels voor medisch
specialisten in loondienst en vrije vestiging op het gebied van arbeidsproductiviteit,
doelmatigheid, kwaliteit (en veiligheid). De resultaten van dit onderzoek
zullen naar verwachting in maart 2010 beschikbaar zijn.
 Met terugwerkende kracht terughalen van overschrijdingen
uit het verleden
 De leden van de SP-fractie hebben aangegeven dat zij het principieel niet
juist vinden dat ik geen verdere maatregelen neem om de overschrijdingen bij
de medisch specialisten over 2008 en 2009 terug te halen. De SP-fractie dringt
daarom alsnog aan op maatregelen. Dit standpunt is mij bekend en ik begrijp
het ook. Het niet kunnen terughalen van deze overschrijdingen druist in tegen
mijn rechtvaardigheidsgevoel.
 Echter, zoals ik in juli 2009 tijdens het Algemeen Overleg over de budgettaire
maatregelen al heb aangegeven, is het juridisch niet mogelijk om de overschrijdingen
bij de vrijgevestigde medisch specialisten over 2008 en 2009 met terugwerkende
kracht terug te halen.
 Op verzoek van de Kamer heb ik hierover op 5 oktober 2009 een brief
gestuurd (CZ/TSZ-2952926). In deze brief heb ik aangegeven dat het essentiële
punt voor het «terughalen» van geconstateerde overschrijdingen
is of de correctie van de tarieven voorzienbaar was of niet. Is dat niet het
geval, zoals bij de overschrijdingen van de vrijgevestigde medisch specialisten
in 2008 en 2009, dan is het juridisch niet mogelijk die overschrijdingen met
terugwerkende kracht te corrigeren.
 
 Zoals ik hiervoor heb aangegeven heb ik met betrekking tot de verwerking
van overschrijdingen in het jaar 2010 er voor gezorgd dat ook met een latere
tariefaanpassing de overschrijding volledig wordt geredresseerd.
 
 Ik verwacht dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd.
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Willemse-van der Ploeg (CDA), De Vries (CDA),
Kant (SP), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), Smilde (CDA),
Van Miltenburg (VVD), Smeets (PvdA), voorzitter, Timmer (PvdA), Schippers
(VVD), Koşer Kaya (D66), Schermers (CDA), Wolbert (PvdA), Bouwmeester
(PvdA), Van Gerven (SP), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Leijten (SP), Agema
(PVV), Van der Veen (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap (GL),
De Roos-Consemulder (SP) en Harbers (VVD).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Uitslag (CDA), Ormel (CDA), Van Velzen
(SP), Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Vietsch (CDA), Verdonk
(Verdonk), Van Dijken (PvdA), Arib (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink
(VVD), Van der Ham (D66), Omtzigt (CDA), Vermeij (PvdA), Heerts (PvdA), Langkamp
(SP), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), Luijben (SP), De Mos (PVV), Yücel,
K (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL), De Wit (SP) en Neppérus
(VVD).