Wijziging van de Kieswet, houdende verlaging van de voorkeurdrempel; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19961997-25221, nr. 279b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-06-1997

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25221 nr. 279b

19-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25221Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25227Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 29 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 221Wijziging van de Kieswet, houdende verlaging van de voorkeurdrempel25 227Wijziging van de Kieswet, houdende verlenging van de duur van de stemming
tot acht uur 's avonds alsmede regeling van diverse andere onderwerpennr. 279bVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE ZAKEN EN
DE HOGE COLLEGES VAN STAAT1Vastgesteld 19 juni 1997Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het formuleren
van de volgende opmerkingen en vragen.De leden van de VVD-fractie zeiden met beide wetsvoorstellen
te kunnen instemmen.Het wetsvoorstel 25 227, dat strekt tot verlenging van de duur van
de stemming bij verkiezing tot acht uur 's avonds, heeft als doel meer kiezers
in staat te stellen en bereid te vinden ter stembus te gaan.De discussie in de Tweede Kamer, over de datum van de verkiezingen voor
die Kamer in 1998, ging min of meer over hetzelfde. Bepleit is de in de wet
vastgelegde regeling, die er voor 1998 op neerkomt dat de verkiezingen dan
op 6 mei worden gehouden, aan te passen. Die uitkomst is inderdaad niet gelukkig.
De laatste dagen (4 en 5 mei) voor de verkiezingen – met bekende televisiedebatten –
lenen zich niet voor de zich dan voordoende climax in de campagnes. Nu de
Tweede Kamer echter zelf besloten heeft niet tot wijziging van de datum volgend
jaar over te gaan, wordt hier door de leden van de VVD-fractie in de Eerste
Kamer niet verder op aangedrongen.Wel vroegen deze leden aan de regering nog eens ten principale naar de
betreffende bepalingen in de Kieswet te zien.Zou het niet beter zijn de verkiezingen voor de Tweede Kamer in de maand
maart te houden? Menselijkerwijs – al leert de geschiedenis van 1977
anders – kan een daarna te vormen kabinet er dan vóór
de zomer zijn. Dat maakt de eigen beïnvloeding van het nieuwe kabinet
van de begroting voor het volgende dienstjaar groter. Is zulks, politiek gezien,
niet te prefereren? De leden van de VVD-fractie zouden daar graag een beschouwing
van de regering over tegemoet zien.De leden van de VVD-fractie zeiden zich er op te verheugen tijdens de
plenaire discussie in te gaan op de geschiedenis van wetsvoorstel 25 221;
het voorstel de voorkeurdrempel te verlagen van 50% naar 25% van de kiesdrempel.
Dat zal voor de staatssecretaris zeker ook gelden. Een klein schepje uit de
ketel van staatkundige vernieuwing. Geen mager schepje overigens, omdat dit
voorstel beoogt de invloed van de voorkeur van de kiezers voor bepaalde kandidaats-volksvertegenwoordigers
te vergroten. De band kiezer/gekozene kan er door worden versterkt,
de macht der kandidaatstellende organen wordt er enigermate door ingeperkt.Met belangstelling hadden de leden van de VVD-fractie de discussie in
de Tweede Kamer tussen de D66-fractie aldaar en de staatssecretaris gevolgd.
Kern van een door de fractie van D66 ingediend amendement (Kamerstukken Tweede
Kamer 25 221, nr. 7) was de afschaffing van de voorkeurdrempel voor verkiezingen
van de leden van de Eerste Kamer.De staatssecretaris heeft het amendement ontraden en verwezen naar komende
gedachtewisselingen over een regeringsnotitie (gevoegd bij Kamerstukken Tweede
Kamer 21 427, nr. 164), waarin in den brede op de positie van de Eerste
Kamer wordt ingegaan. De leden van de VVD-fractie achtten dit een verstandige
opstelling van de regering. Zij voegden daar aan toe het van wijsheid te vinden
getuigen, als over deze notitie niet tot conclusies wordt gekomen, wanneer
de Tweede Kamer met de regering daarover in discussie gaat. Echter: conclusies
kunnen pas worden getrokken als ook deze Kamer met de regering van gedachten
heeft gewisseld over de betreffende notitie. Is de staatssecretaris dat met
de leden van de VVD-fractie eens en wil hij zijn opvatting ter zake ook aan
de Tweede Kamer kenbaar maken?De leden van de CDA-fractie hadden vanuit een positieve grondhouding
kennis genomen van wetsvoorstel 25 221 en beperkten zich tot enkele opmerkingen
en vragen.Hoe kunstmatig het onderscheid tussen gemeenten met meer en minder dan
20 000 inwoners is blijkt in het bijzonder uit de gepresenteerde cijfers
op blz. 6 van de memorie van toelichting. Blijkens de cijfers varieert de
kiesdeler in grote en middelgrote gemeenten tussen 7000 en 550. Het laatste
cijfer levert een voorkeurdrempel op van 137. Dit aantal wordt kennelijk nog
aanvaardbaar geacht. Bij de kleine gemeenten levert de 25%-regel, zo blijkt
uit de gepresenteerde cijfers, voorkeurdrempels op variërend van 20 tot
140. Kennelijk wordt ook het laatste cijfer onaanvaardbaar laag geacht.Deze leden vroegen zich ook af of het hier gekozen middel om de kiezer
intensiever te betrekken bij de personele samenstelling van gekozen lichamen
niet reeds spoedig tegen formidabele grenzen zou kunnen aanlopen. De gekozen
doelstelling impliceert toch een hoop of verwachting dat de kiezer op grotere
schaal gebruik zal gaan maken van de mogelijkheid een voorkeurstem uit te
brengen. Intensief gebruik van deze mogelijkheid zou echter niet alleen (zoals
reeds elders geconstateerd) brandhout kunnen maken van evenwichtig samengestelde
kandidatenlijsten maar tevens kunnen leiden tot een situatie waarin het aantal
kandidaten dat de voorkeurdrempel overschrijdt groter is dan het aantal beschikbare
zetels. Die discrepantie zou toch alleen maar kunnen toenemen naarmate op
grotere schaal gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid een voorkeurstem
uit te brengen en de drempel op een kleiner percentage van de kiesdeler wordt
vastgesteld. Deze leden vroegen zich af of de kiezer zich er voldoende van
bewust is dat als hij zijn favoriete kandidaat helpt de drempel te overschrijden
daarmee niet altijd deze kandidaat verkozen zal zijn.Met instemming hadden de leden van de fractie van D66 kennis
genomen van het wetsvoorstel tot verlaging van de voorkeurdrempel (25 221).
Sedert 1968 zijn diverse voorstellen gedaan die beogen de invloed van de kiezers
te vergroten op de personele samenstelling van vertegenwoordigende organen
door middel van het uitbrengen van voorkeurstemmen. Het verheugde de leden
van de fractie van D66 dat andermaal een wetsvoorstel van deze strekking kans
heeft gezien de Eerste Kamer te bereiken. Met de verlaging van de voorkeurdrempel naar 25% van de kiesdeler is volgens
de regering een juist evenwicht gevonden tussen enerzijds de invloed van de
kiezers op de volgorde van de lijst en anderzijds de verantwoordelijkheid
van de politieke partij in kwestie voor een evenwichtig samengestelde fractie.
In hoeverre is deze opvatting gebaseerd op de verwachting dat kiezers onder
de nieuwe regeling eerder geneigd zullen zijn een voorkeurstem uit te brengen?
Niet uit te sluiten valt dat het verwachte effect van de verlaging van de
voorkeurdrempel in de praktijk tegenvalt. In dat geval kan de vraag worden
gesteld in hoeverre het door de regering gewenste evenwicht – als hiervoor
bedoeld – is bereikt. Is de regering tegen deze achtergrond bereid,
wanneer inderdaad in de praktijk mocht blijken dat de voorgestelde verlaging
van de voorkeurdrempel niet meer dan een marginaal effect sorteert, alsnog
te overwegen de voorkeurdrempel op bijvoorbeeld 10% van de kiesdeler te stellen?Bij gemeenten met minder dan 20 000 inwoners is de lagere drempel
niet van toepassing, omdat voor deze gemeenten geldt dat – in absolute
zin – slechts een gering aantal stemmen benodigd is om de door een partij
vastgestelde lijstvolgorde te doorbreken. Wat is de huidige praktijk in deze
categorie gemeenten ten aanzien van het gebruik van voorkeurstemmen en in
hoeverre leidt dit gebruik tot doorbreking van de door partijen vastgestelde
lijstvolgorde? Geeft met andere woorden toepassing van de huidige voorkeurregeling
in deze gemeenten aanleiding te veronderstellen dat aldaar reeds het gewenste
evenwicht is bereikt tussen invloed van de kiezers enerzijds en politieke
partijen anderzijds?Hoe oordeelt de regering tenslotte over de gedachte om gemeenten beneden
20 000 inwoners de keuzemogelijkheid te geven om per verkiezing te beslissen
of de verlaagde voorkeurdrempel gehanteerd gaat worden? Op die manier kan
het lokale bestuur zèlf beoordelen of het politieke klimaat in de eigen
gemeente zodanig stabiel is dat een verlaging van de voorkeurdrempel geen
afbreuk doet aan de gerechtvaardigde wens van partijen om een betekenisvolle
invloed te houden op de samenstelling van de fracties. Sterker nog, wellicht
dat gemeenten tot het oordeel komen dat de lokale politiek wel een opkikkertje
kan gebruiken in de vorm van een verlaagde voorkeurdrempel. Oogmerk van het
wetsvoorstel is toch vergroting van het persoonlijk element in de verkiezingen,
als gevolg waarvan de relatie tussen kiezers en gekozenen kan worden versterkt.Vervolgens merkten de leden van deze fractie op met belangstelling te
hebben kennis genomen van de verschillende voorstellen in wetsvoorstel 25 227.
Juist ook de Kieswet vormt een instrument dat steeds aan de eisen van de tijd
bijgesteld moet worden. De leden van de fractie van D66 zien aan de optie
van het stemmen op zaterdag nog steeds aantrekkelijke kanten, ondanks de argumenten
die de regering daartegen heeft aangevoerd in de nota naar aanleiding van
het verslag (Kamerstukken Tweede Kamer, 25 227, nr. 5) aan de Tweede
Kamer. Naar het oordeel van de leden hier aan het woord, biedt de vrije zaterdag
toch voor zeer velen een royale gelegenheid om te gaan stemmen. De tegenwerping
van de regering dat kiezers op zaterdag «andere bezigheden» hebben,
is zeker juist, maar kan niet overtuigen. Immers, kiezers zullen ongetwijfeld
op de overige dagen van de week evenzeer «andere bezigheden» voorhanden
hebben. Het voordeel van de vrije zaterdag is nu juist daarin gelegen dat
een groot deel van de beroepsbevolking dan ampel gelegenheid heeft om te gaan
stemmen. Dat aanmerkelijke voordeel blijft bestaan, ondanks de voorgestelde
verruiming van de openingstijden. Sterker nog, de voorgestelde verruiming
van de openingstijden onderstreept toch het gegeven dat de combinatie van
werken en stemmen als bezwaarlijk wordt ervaren. In de memorie van toelichting
(stuk nr. 3) bij het onderhavige wetsvoorstel wordt niet voor
niets aangegeven dat het aantal mensen dat door hun werktijden en hun reistijden
niet in staat is om bij de huidige openingstijden hun stem uit te brengen
toeneemt. Tegen deze achtergrond kan het stemmen op de vrije zaterdag toch
worden beschouwd als een aantrekkelijk alternatief, aldus deze leden. De regering
voert verder aan dat het stemmen op de vrije zaterdag mogelijk meer als een
«last» wordt ervaren dan het stemmen op een doordeweekse dag.
Deze veronderstelling wordt echter niet onderbouwd. De leden van de fractie
van D66 behielden al met al hun twijfels en verzochten de regering nog eens
klip en klaar uiteen te zetten welke argumenten zich nu precies verzetten
tegen het stemmen op de vrije zaterdag.De heer Hendriks had met veel interesse kennis genomen van
de voorliggende wetsvoorstellen. Met name de gegeven aanzet om ten aanzien
van de kandidaatstelling het gelijkheidsbeginsel in te voeren sprak hem zeer
aan. Wat echter bevreemdt is de beperkte wijze waarop deze gelijkstelling
is doorgevoerd. Bijvoorbeeld achtte hij het met betrekking tot de verplichting
tot het betalen van een waarborgsom door nog niet over Kamerzetels beschikkende
partijen, valide te vragen waarom de zittende partijen van het storten van
een dergelijke waarborg zijn vrijgesteld. Het gelijkheidsbeginsel lijkt hem
in dezen duidelijk onvoldoende te worden toegepast.Voorts onderscheidde hij nog een probleem van technische aard, dat samenhangt
met het schrappen van het achtste lid van artikel H4 van de Kieswet. Door
deze wijziging zijn alle partijen die deelnemen aan de verkiezingen, ook de
reeds zittende, voortaan verplicht in alle kieskringen ondersteuningsverklaringen
van kiezers te overleggen. Echter, gelet op het gestelde in artikel H2 kunnen
zittende groeperingen die met één kandidatenlijst uitkomen,
volstaan met één centrale indiening. Naar zijn mening spoort
artikel H4 nu niet meer met artikel H2, waardoor het zijns inziens op juridische
gronden problematisch is dit wetsvoorstel te aanvaarden.De leden van de fracties van PvdA, GroenLinks, SGP, RPF en GPV hadden nu niet de behoefte schriftelijke
opmerkingen aan de staatssecretaris voor te leggen. Zij behielden zich echter
het recht voor bij de openbare behandeling het woord te voeren. De voorzitter van de commissie,GrewelDe griffier van de commissie,Hordijk XNoot1Samenstelling: Postma (CDA), Holdijk (SGP), Van Dijk (CDA),
 Staal (D66), Jurgens (PvdA), De Beer (VVD), Batenburg (AOV), Rensema (VVD),
 Schoondergang-Horikx (GL), Grewel (PvdA) (voorzitter), Hendriks, Bierman,
Wiegel (VVD), De Wit (SP), Hirsch Ballin (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19961997-25221-279b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl