Elektronische uitwisseling werknemersgegevens in de sociale zekerheid; Lijst van vragen en antwoorden gesteld aan de Algemene Rekenkamer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26266, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

29-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26266 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456789101112131415161996 1718192021222324 en 25BIJLAGE AFKORTINGENLIJST UIT HET RAPPORT
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26266Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 266Elektronische uitwisseling werknemersgegevens in de sociale zekerheidnr. 4LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 27 januari 1999De commissie voor de Rijksuitgaven1 heeft
over het rapport «Elektronische uitwisseling werknemersgegevens in de
sociale zekerheid» de volgende vragen aan de Algemene Rekenkamer voorgelegd.De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen bij brief van 26 januari 1999
beantwoord.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van WalsemDe griffier van de commissie,Van der Windt 1Waarom wordt gewerkt met fictieve of niet geverifieerde sofinummers?
(blz. 5).Een sofinummer is geen absoluut vereiste voor de uitvoering van de sociale
verzekering, maar wel voor het toegankelijk maken van de gegevens van een
bepaalde werknemer. Daarom registreren de Uitvoeringsinstellingen (UVI'S)
werknemers zonder sofinummer onder een fictief sofinummer.Een niet-geverifieerd sofinummer is een door een werknemer
opgegeven sofinummer, dat nog bij de Belastingdienst op juistheid gecontroleerd
moet worden. Volgens de UVI's voert de Belastingdienst de controles te traag
uit.Daarom wordt om vertragingen te voorkomen het opgegeven sofinummer alvast
gebruikt gedurende de periode die de Belastingdienst nodig heeft om deze controle
uit te voeren.Bij de controle door de Belastingdienst kan blijken dat het sofinummer niet klopt: persoonsgegevens en sofinummer horen niet bij elkaar. Dit
hoeft overigens niet persé te duiden op een bewust foute opgave, maar
kan ook veroorzaakt worden door bijvoorbeeld spelfouten in namen.In de vorige alinea zijn twee situaties genoemd waarin sprake is van een
onbruikbaar sofinummer, namelijk respectievelijk een fictief en een fout sofinummer.
Ook is één situatie vermeld waarin er geen zekerheid is over
de bruikbaarheid (een nog niet geverifieerd sofinummer). In de eerste twee
gevallen is het gevolg dat de gegevens van de bij dit sofinummer behorende
persoon niet via de Gemeenschappelijke Verwijsindex (GVI) te traceren zijn.Deze groep onttrekt zich dus aan de samenloopcontroles via de GVI. In
het derde geval is er geen garantie dat de GVI de juiste informatie over de
bij het sofinummer behorende persoon verstrekt. 2Het rapport schenkt veel aandacht aan de gevolgen van de elektronische
gegevensuitwisseling in een situatie waarbij commerciële belangen een
grotere rol spelen bij de uitvoering. Een algemene vraag in dit verband is
in hoeverre de Algemene Rekenkamer van mening is dat het risico op onbevoegd
gebruik groter is in een situatie waarbij commerciële belangen een rol
spelen dan wanneer zulke belangen afwezig zijn en zo ja, of onbevoegd gebruik
erger is in een commerciële situatie dan wanneer van commerciële
belangen niet of in veel mindere mate sprake is. (blz. 5).Bij de parlementaire discussie over de Organisatiewet Sociale Verzekeringen
(Osv) 1997 werd rekening gehouden met het feit dat UVI's zouden gaan functioneren
binnen holdings met commerciële belangen. Deze positie van UVI's heeft
echter bepaalde vormen van gegevensgebruik doen ontstaan die toen niet werden
voorzien. Dergelijk gebruik is geïllustreerd met het voorbeeld Constructief/SFB
Uitvoeringsorganisatie Sociale Verzekering NV (zie blz. 23 van het rapport).
Daarmee is ook het risico op onbevoegd gebruik groter geworden, in de zin
van een niet toegestane doorlevering van werknemersgegevens aan een derde
partij.De Rekenkamer vraagt in haar rapport daarom aandacht voor de vraag welke
vormen van gegevensgebruik binnen de holdings gewenst dan wel ongewenst zijn
en hoe het toezicht op dat gebruik dient te worden vormgegeven.De Rekenkamer heeft ook beoordeeld of de bestanden bij de UVI's toereikend
zijn afgeschermd voor onbevoegde inzage of wijziging van de gegevens daarin.
Op dit punt concludeerde de Rekenkamer dat de UVI's de maatregelen hiervoor
in opzet hebben getroffen, maar dat de procedures voor de behandeling van
gegevens in de praktijk een aantal hiaten vertoont (zie blz. 23
rapport). Of commerciële belangen het risico groter hebben gemaakt, met
als gevolg de mogelijkheid dat een functionaris van een UVI onbevoegd gegevens
ter beschikking van derden stelt, valt niet te zeggen. 3De wijze waarop werknemersgegevens worden beheerd binnen de holdings
brengen het risico met zich mee dat werkmaatschappijen in de private poot
van de holding concurrentievoordeel kunnen creëren ten opzichte van ondernemingen
buiten de holding. De Algemene Rekenkamer stelt dat daarom wellicht aanpassingen
in de OSV '97 nodig zouden zijn. Is de conclusie juist dat hier niet wordt
gehandeld in strijd met de letter van de wet, maar mogelijk wel met de geest
van de wet? Kan het concurrentievoordeel waar op wordt gewezen worden omschreven
als het aanbieden van «één loket» voor de aanlevering
van gegevens voor zowel private diensten als werknemersverzekeringen, of,
zijn er nog meer concurrentievoordelen? (blz. 6).Of een bepaald gegevensgebruik in strijd is met de geest van de wet is
afhankelijk van de interpretatie van de parlementaire behandeling van de Osv
1997. Daarom kiest de Rekenkamer om het gebruik zoals in het geval van Constructief/SFB
te karakteriseren liever de bewoordingen «niet voorzien bij de parlementaire
discussie over de Osv 1997».Wellicht kan een van de concurrentievoordelen inderdaad worden aangeduid
met de term «één loket». Het aanbieden van verschillende
diensten via één loket zou tot kostenbesparingen kunnen leiden.Daarnaast hebben verzekeraars of andere ondernemingen die een intensieve
en exclusieve samenwerking met een van de vijf bestaande UVI's kunnen aangaan
als mogelijk concurrentievoordeel, dat zij wellicht toegang verkrijgen tot
gegevens over werknemers, terwijl de concurrenten niet over die gegevens kunnen
beschikken. Dit zou bijvoorbeeld kunnen resulteren in vergroting van de omzet
en vermindering van de schadelast.Omzetverhoging kan ontstaan door uitbreiding van marktaandeel (vergelijk
het voorbeeld Constructief/SFB). Vermindering van de schadelast is mogelijk
wanneer een verzekeraar op basis van ziekte-, arbeidsongeschiktheids- en inkomensgegevens
van een UVI risicoselectie kan toepassen. De Rekenkamer kent overigens geen
voorbeelden van dergelijk – niet toegestaan – gegevensgebruik. 4Als opbrengst van gegevensvergelijking wordt hier een bedrag van
7 miljoen genoemd. Gaat het hier om geconstateerde fraude, teruggevorderde
en ook werkelijk geïnde uitkeringsbedragen of iets anders? (blz. 6).Het betreft f 7 miljoen aan geconstateerde fraude. 5Wat wordt verstaan onder risico's van commercieel gebruik van werknemersgegevens
binnen de holdings? Aan welke concrete risico's wordt gedacht door de Algemene
Rekenkamer?Gaat het bijvoorbeeld om het risico dat de privacy van werknemers
wordt geschonden; dat er geld wordt verdiend met de uitwisseling van gegevens
die op grond van sociale wetgeving worden verzameld; het risico van valse
concurrentiestrijd tussen verzekeraars die een samenwerkingsverband hebben
met de holdings en verzekeraars die dat niet hebben; of nog andere risico's?
(blz. 7). De Rekenkamer denkt inderdaad aan de schending van privacy, aan commercieel
gebruik van gegevens die op basis van een wettelijke verplichting zijn verstrekt
en aan concurrentievervalsing.Wat betreft privacyrisico's is er naast de al in vraag 3 genoemde mogelijkheid
tot risicoselectie tevens een privacyrisico dat samenhangt met het wettelijk
regime van privacybescherming bij gegevensaanlevering.Een werkgever is wettelijk verplicht gegevens ten behoeve van de uitvoering
van de sociale verzekeringen aan de UVI te leveren. Indien die gegevens via
een B-poot van een holding aan de UVI geleverd worden, kan die werkgever op
grond van de Wet Persoonsregistraties slechts afspraken maken omtrent doorlevering
aan andere afnemers van diezelfde gegevens indien elk van de betrokken werknemers
daar toestemming voor gegeven heeft. De holdings nemen het standpunt in dat
de werkgever verantwoordelijk is voor het verkrijgen van die toestemming.
Hierdoor bestaat het risico dat werknemers onder druk gezet gaan worden om
hun toestemming te verlenen, omdat een werkgever immers niet graag de kostenbesparing
van een collectief contract wil mislopen. 6De UVI's maken gebruik van gegevens van de Belastingdienst. Maakt
de Belastingdienst ook gebruik van de gegevens van de UVI's? Bestaat er een
(wederzijdse) plicht om de gegevens voor elkaar beschikbaar te houden? (blz.
11).De Belastingdienst maakt inderdaad ook gebruik van gegevens van de UVI's.
Dit valt echter buiten het kader van het onderzoek van de Rekenkamer. Er bestaat
een wederzijdse plicht van UVI's en Belastingdienst om gegevens voor elkaar
beschikbaar te houden. 7Kan de regering nader specificeren welke omvang de problemen met
de actualiteit van de dienstverbandgegevens in de verzekerdenadministratie
(VZA) hebben? (blz. 12).De Rekenkamer kan niet voor de regering spreken. Wat de Rekenkamer betreft
luidt het antwoord als volgt.Een nadere specificatie is alleen mogelijk als de UVI's systematisch de
verschillen zouden registreren tussen de dienstverbandenregistratie en de
jaaropgaven op basis waarvan de jaarpremie voor de werknemersverzekeringen
wordt vastgesteld. Dat is nu niet het geval. 8Op basis van welke criteria zijn de drie onderzoeksdoelen voor dit
onderzoek gekozen?Het is voor een goede bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik
(M en O) van de sociale verzekeringen noodzakelijk dat de UVI's onderling
kunnen nagaan of van bij hen geregistreerde personen ook dienstverbanden en/of
uitkeringen bij de andere UVI's geregistreerd staan. De hiervoor vereiste
gegevensuitwisseling is al sinds begin jaren 80 een belangrijk politiek aandachtspunt,
getuige het interimrapport van de Interdepartementale Stuurgroep Misbruik
en Oneigenlijk gebruik (ISMO) van 8 september 1981 (Tweede Kamer, 1981 –
1982, 17 050, nr. 1). Destijds kreeg een werkgroep van ISMO de taak om
de mogelijkheden en onmogelijkheden van gegevensuitwisseling in het kader
van M en O bestrijding te onderzoeken.De werkgroep kwam tot de conclusie dat een goed functionerende uitwisseling
van gegevens een essentiële voorwaarde is voor het terugdringen
van het verschijnsel M en O. In de jaren daarna is hieraan gewerkt. Zo kwam
medio jaren 80 de aanwijzing Verzekerdenadministratie (VZA) tot stand, die
de toenmalige bedrijfsverenigingen verplichtte verzekerdenadministraties in
te richten. Daarna volgde de aanwijzing Gemeenschappelijke Verwijsindex (GVI)
in 1993, teneinde in de sector een eenduidig verwijzingssysteem tot stand
brengen. In 1994 is dit systeem operationeel geworden. Dit vormde voor de
Rekenkamer de aanleiding om enkele jaren later te onderzoeken hoe de gegevensuitwisseling
tussen de UVI's functioneert. Gezien deze achtergrond lag het in de rede om
na te gaan of de electronische gegevensuitwisseling heeft geresulteerd in
een effectieve bestrijding van witte fraude (onderzoeksvraag 1). Daarnaast
is aandacht besteed aan de bescherming van de werknemersgegevens (onderzoeksvraag
2). Deze gegevens zijn immers privacygevoelig en vormen «het enige kapitaal
met marktwaarde» (Eerste Kamer, 1996–1997, 24 789 enz., nr.
145a, blz. 11) waarover de UVI's binnen de holdings beschikken.Voorts is het veld in beweging (denk bijvoorbeeld aan de voorbereiding
van de Osv 2001 en de inrichting van Centra voor werk en inkomen), hetgeen
voor de Rekenkamer aanleiding vormde om ook aandacht te besteden aan de vraag
hoe de huidige ervaringen in het veld benut kunnen worden in het kader van
de in gang zijnde ontwikkelingen (onderzoeksvraag 3). 9«Uit een onderzoek van GAK Nederland bleek dat in het jaar
1991 60% van de opgespoorde witte fraude betrekking had op het verzwijgen
van een dienstverband bij een uitzendbureau.» Waren er met betrekking
tot deze vorm van fraude geen actuele gegevens beschikbaar? Zo nee, wat is
daar dan de oorzaak van? (blz. 12).De Rekenkamer heeft geen actuelere gegevens aangetroffen. De gegevens
over het premie-/uitkeringsjaar 1991 zijn afkomstig uit een eenmalig onderzoek
van GAK Nederland BV, dat in 1994 werd afgerond. Naar aanleiding van de uitkomsten
van dat onderzoek heeft GAK Nederland BV vervolgens een intern signaleringssysteem
ontwikkeld voor de bestrijding van witte fraude in de uitzendsector, het zogenoemde
VUA-systeem. GAK Nederland BV heeft met behulp van dat systeem in 1995 circa
8,5 miljoen aan witte fraude geconstateerd (zie blz. 15/16 rapport). GAK Nederland
BV heeft het onderzoek over 1991 niet herhaald, maar ziet in de opbrengsten
van het VUA-systeem wel een bevestiging van de conclusies uit dat onderzoek. 10Er vinden (langdurig) betalingen plaats aan een groot aantal personen
zonder geldig sofinummer. Kunnen kenmerken worden genoemd van personen die
geld ontvangen zonder de beschikking te hebben over een geldig sofinummer?
Zijn daar ook illegalen bij? (blz. 13).De kenmerken van de personen die niet over een geldig sofinummer beschikken
zijn de Rekenkamer niet bekend. Het feit dat het Landelijk Instituut Sociale
Verzekeringen (LISV) het probleem opgelost acht met de inwerkingtreding van
de Koppelingswet wijst erop dat men daar van mening is dat het hier voornamelijk
illegalen betreft. De Rekenkamer is echter van mening dat alleen arbeidsintensief
onderzoek op dossierniveau kan uitwijzen of dit juist is. Dergelijk onderzoek
is nooit verricht.Overigens wijst de Rekenkamer erop, dat er ook simpele oorzaken als spelfouten
in namen kunnen zijn wanneer de sofinummeradministratie geen koppeling tussen
een sofinummer en een persoon tot stand kan brengen. 11Moet de zin «bij GUO en SFB werd niet altijd het sofinummer
ingevuld (resp. bij 1% en 10% van de geregistreerde werknemers)» zo
gelezen worden dat bij 10% van alle bij het SFB geregistreerde werknemers
geen sofinummer bekend is? Is bekend waarom van het opgegeven aantal werknemers
geen of geen geldig sofinummer wordt gehanteerd? (blz. 13).Ja, met dien verstande dat de genoemde percentages (dus ook dat van SFB)
betrekking hebben op de (ex)-werknemers en uitkeringsgerechtigden die geregistreerd
staan in de basisregistraties personen van de UVI's. De Rekenkamer duidt deze
groep in haar rapport kortheidshalve aan als «werknemers». Volgens
SFB was er sprake van een louter administratief probleem omdat de helft van
de geregistreerden zonder sofinummer overledenen betrof en de andere helft
personen die geen binding meer met de UVI hadden. De Rekenkamer constateerde
echter dat dit niet helemaal juist is, want SFB heeft in 1996 betalingen gedaan
aan minimaal 499 personen met een niet-ingevuld sofinummer.Zie voor de beantwoording van het tweede deel van deze vraag het antwoord
op vraag 1. 12Heeft de Algemene Rekenkamer de indruk dat de vervuilingspercentages
dalen of juist niet? (blz. 13).Het is de Rekenkamer niet bekend hoe de vervuilingspercentages zich ontwikkelen.
Zoals bij vraag 7 is uiteengezet kan een dergelijke vraag alleen beantwoord
worden op basis van een systematische registratie van de verschillen tussen
de dienstverbandenregistratie en de jaaropgaven op basis waarvan de jaarpremie
voor de werknemersverzekeringen wordt vastgesteld. 13Bij het GAK kwam het opgegeven sofinummer relatief veel vaker overeen
met het bij de Belastingdienst geregistreerde sofinummer dan bij de andere
UVI's. Hoe zijn die verschillen te verklaren? (blz. 13).De Rekenkamer heeft dit niet onderzocht. Wel is het haar bekend dat GAK
Nederland BV als enige UVI over een kopie van de sofinummertabel van de Belastingdienst
beschikt en hierdoor in staat is zelf extra aandacht te besteden aan het controleren
en corrigeren van de sofinummers. 14Er zijn veel samenloopsignalen, die echter lang niet allemaal duiden
op fraude. Toch ziet de Algemene Rekenkamer aanleiding het «weggefilterde
deel» nader te controleren. Kan dit nader worden onderbouwd? Welke relevante
informatie zou kunnen worden aangetroffen en in welke mate? (blz. 14).Elke UVI stelt voor de eigen situatie de uitgangspunten voor de filtering
van samenloopsignalen uit de GVI vast. Het College van Toezicht Sociale Verzekeringen
(CTSV) heeft deze uitgangspunten beoordeeld en in orde bevonden. De Rekenkamer
constateerde echter dat één van die uitgangspunten was dat de
samenloop als gevolg van de inrichting van de verschillende werkprocessen
binnen de UVI wel weggefilterd kon worden, omdat die toch wel geconstateerd
zou worden. De Rekenkamer wijst er in dit verband op dat, met uitzondering
van GAK Nederland BV, de UVI's de GVI niet alleen gebruiken om na te gaan
of er van een uitkeringsgerechtigde naast de door de eigen UVI geregistreerde
uitkering wellicht uitkeringen of dienstverbanden bij andere UVI's geregistreerd
zijn (externe samenloop), maar ook om na te gaan of er bij de eigen UVI zelf
nog andere dienstverbanden of uitkeringen geregistreerd zijn (interne
samenloop).Wanneer deze signalen niet worden doorgegeven, moeten de UVI's de interne
samenloop op een andere manier vaststellen. De Rekenkamer vraagt zich echter
af of de daarvoor benodigde controles daadwerkelijk plaatsvinden. Noch de
UVI's, noch het LISV, noch het CTSV konden de Rekenkamer concrete informatie
verstrekken, bijvoorbeeld audit reports van interne accountantsdiensten, waaruit
bleek dat dit inderdaad gebeurt. 15Hoe groot is de kans dat een werknemer die regelmatig wisselt van
werkgever en «witte fraude» pleegt wordt gepakt? (blz. 14).De UVI's beschikken niet over de informatie die nodig is om deze vraag
te beantwoorden. Algemeen kan worden gesteld dat in principe het aanvaarden
van een baan tot een aanmelding bij de UVI leidt en het beëindigen van
een baan tot een afmelding. Dit gegeven leidt ertoe dat hoe vaker een «witte
fraudeur» van baan wisselt, des te groter de kans is dat hij of zij
gepakt wordt. Maar dit gaat alleen op als de betreffende dienstverbanden correct
geregistreerd zijn op het juiste sofinummer en als dat sofinummer hetzelfde
is als het sofinummer waarop de fraudeur de uitkering ontvangt. Daarnaast
hangt de pakkans af van de kans dat het samenloopsignaal door de filtering
heen komt en wordt opgemerkt. 16Kan de Algemene Rekenkamer een oordeel geven over de kosten-baten
verhouding van de Gemeenschappelijke Verwijsindex (GVI) voor het aandeel van
het GAK daarin, gegeven het feit dat het GAK blijkens het rapport over een
goed inzicht beschikt in de eigen investeringen, exploitatiekosten en personeelskosten
die samenhangen met het gebruik van het GVI? Heeft u een verklaring voor het
gegeven dat de overige drie in het rapport genoemde UVI's geen inzicht hebben
in investerings-, exploitatie- en personeelskosten van de GVI? (blz. 15).GAK Nederland BV liet in zijn reactie op het Rekenkamerrapport weten de
baten in termen van vastgestelde fraude over de jaren 1992–1996 te becijferen
op f 29,4 miljoen. Dat bedrag bestaat volgens de Rekenkamer uit een drietal
componenten:Circa f 17,7 miljoen aan baten is het gevolg van het uitzoeken van
de zogenoemde «initiële» samenloop. Dit zijn de samenloopsignalen
die eenmalig ontstonden toen bij het in gebruik nemen van de GVI de gegevens
in het systeem werden ingevoerd.Ruim f 8,3 miljoen aan baten komt voort uit het zogenoemde VUA-systeem.De Rekenkamer rekent deze baten niet tot de GVI-baten omdat het VUA-systeem
een intern samenloopsysteem is.Voorts zien we in 1996 ruim f 3,3 miljoen aan geconstateerde fraude
(blz. 15 rapport). Dit zijn de baten die de Rekenkamer beschouwt als resultaat
van het reguliere gebruik van de GVI. Dit zijn overigens potentiële baten;
het is de Rekenkamer niet bekend welk gedeelte hiervan daadwerkelijk door
terugvordering gerealiseerd is. Verder moet worden opgemerkt dat het jaar
1996 het jaar is dat de fraude werd geconstateerd. De fraude zelf kan betrekking
hebben op eerdere jaren. Naast het bedrag aan geconstateerde fraude zijn er
ook baten door de preventieve werking van de GVI. Het gaat om de baten die
ontstaan doordat fraude sneller wordt ontdekt zodat de fraudebedragen minder
hoog oplopen en doordat fraude ontmoedigd wordt wanneer bekend is dat de UVI's
hun gegevens onderling elektronisch uitwisselen. Deze baten zijn niet te kwantificeren. Aan de kostenkant is het beeld op basis van de gegevens die de Rekenkamer
tijdens haar onderzoek verkreeg als volgt.Wat de investeringen betreft zien we dat GAK Nederland BV zelf in de periode
1993–1996 f 1,1 miljoen in de GVI heeft geïnvesteerd. De initiële
samenloop (zie hiervóór) heeft betrekking op de samenloop die
zich in deze periode voordeed. De kosten van de controle van deze initiële
samenloop bedroegen volgens GAK Nederland BV circa f 30,1 miljoen (zoals
gezegd stond hiertegenover f 17,7 miljoen aan baten in de vorm van geconstateerde
fraude).De jaarlijkse kosten geven het volgende beeld te zien.Vanaf 1996 voert GAK Nederland BV exploitatiekosten voor de GVI op;
de met de GVI gemoeide personeelskosten vertonen over de periode 1994–1996
een stijgende lijn (van f 1,4 miljoen naar f 3,9 miljoen). Het beeld
over 1996 is als volgt. In dat jaar bedroegen de exploitatiekosten voor GAK
Nederland BV f 149 960 en de personeelskosten f 3 862 104.
Daarbij moet worden opgeteld het tarief dat de UVI's jaarlijks voor het gebruik
van de GVI aan LISV moeten betalen en dat voor GAK Nederland BV in 1996 f 2 517 624
bedroeg.De GVI-kosten en -baten over 1996 van GAK Nederland BV zijn als volgt
samen te vatten: 1996 Kosten (x f 1 miljoen)Baten
( x f 1 miljoen) Exploitatiekosten0,1Geconstateerde
fraude3,3 Personeelskosten3,9  Tarief GVI2,5  Totaal6,5 3,3GAK Nederland BV is van mening dat de doelmatigheid van de GVI moet worden
bezien in het licht van de controlekosten. De GVI genereert een enorme hoeveelheid
uitzoekwerk, en in die zin is de GVI volgens GAK niet doelmatig.De andere UVI's hebben de investeringen, exploitatiekosten en personeelskosten
die samenhangen met het gebruik van de GVI niet apart geregistreerd en konden
daarom de Rekenkamer daar ook geen beeld van verschaffen. De baten (exclusief
die van het interne VUA-systeem) van de vier UVI's zijn wel te vergelijken.
De baten in 1996 in termen van via de GVI geconstateerde fraudebedragen en
de daarmee corresponderende aantallen geconstateerde fraudegevallen waren
als volgt: UVIBedrag
(x f 1 miljoen)Gevallen GAK Nederland BV3,3  836CADANS1,4 (minimaal)1 253 SFB1,5  626GUOonbekend  14717«Deze cijfers duiden in ieder geval op de mogelijkheid om de
opbrengsten van de GVI aanzienlijk te verhogen.» Waarop is deze conclusie
gebaseerd? (blz. 16).De Rekenkamer beschikt over drie indicaties dat in 1996 veel gevallen
van «witte fraude» niet via de GVI werden vastgesteld terwijl
dat in principe wel had gekund. Deze indicaties zijn kort weergegeven
op blz. 15–16 van haar rapport.Een eerste indicatie is gebaseerd op gegevens over het interne samenloopsysteem
van GAK Nederland BV. Deze UVI heeft op basis van eigen onderzoek over 1991
geconcludeerd dat circa 60% van de witte fraude voorkomt in de uitzendsector.
Dit betreft personen die een uitkering uitbetaald krijgen van GAK Nederland
BV en een uitzendbaan aangenomen hadden zonder dat aan GAK Nederland BV te
melden. Omdat GAK Nederland BV de UVI is die de dienstverbanden in de uitzendsector
registreert kon GAK Nederland BV, door het op elkaar afstemmen van de verschillende
eigen geautomatiseerde systemen, een intern samenloopsysteem bouwen dat gebruik
maakt van een veel bredere gegevensset dan de GVI. De jaarlijkse opbrengst
van dat systeem in één jaar, gemeten in aantallen geconstateerde
fraudegevallen, is hoger dan het totaal aantal fraudeconstateringen met de
GVI door alle UVI's tezamen, inclusief GAK Nederland BV, in drie jaar (1994
tot en met 1996). Zie ook vraag 9.Het lijkt niet onredelijk te veronderstellen dat er ook bij CADANS, GUO
en SFB uitkeringsgerechtigden zijn die een uitzendbaan aanvaarden zonder dat
de UVI te melden. Omdat CADANS, GUO en SFB niet over dezelfde systemen en
gegevens met betrekking tot de uitzendbranche beschikken als GAK Nederland
BV, moeten deze drie UVI's zich baseren op de samenloopsignalen (na wegfiltering
van circa 71% van de geconstateerde samenloop) uit de GVI. Deze signalen bevatten
geen inhoudelijke informatie (bijvoorbeeld geen loongegevens).Het grote verschil tussen het geconstateerde fraudebedrag met behulp van
het interne samenloopsysteem van GAK Nederland BV (jaarlijks f 8,5 miljoen)
en dat met behulp van de GVI bij de drie overige UVI's tezamen (in 1996 circa
f 2,9 miljoen) duiden er naar de mening van de Rekenkamer op dat lang
niet alle via de GVI te constateren fraude ook daadwerkelijk wordt geconstateerd.Een tweede indicatie is dat GAK Nederland BV op basis van het eerder genoemde
eigen onderzoek over 1991 de witte fraude door bij haar ingeschreven uitkeringsgerechtigden
op ongeveer f 21 miljoen heeft becijferd. Zoals gezegd zou volgens dat
onderzoek 60% hiervan betrekking hebben op fraude in de uitzendsector. 40%,
dat wil zeggen f 8,4 miljoen zou betrekking hebben op overige sectoren.
In die overige sectoren constateerde GAK Nederland BV in 1996 blijkens het
onderzoek van de Rekenkamer echter niet meer dan f 3,3 miljoen.Een derde indicatie is gebaseerd op een intern steekproefonderzoek dat
GUO over 1996 liet uitvoeren. Dat onderzoek liet zien dat circa 5,6% van de
ontvangen samenloopsignalen (witte) fraude betrof. Uit het onderzoek van de
Rekenkamer bleek echter dat de disctrictskantoren van deze UVI, waar de samenloopsignalen
uitgezocht worden, in dat jaar slechts bij 0,6% van de samenloopsignalen fraude
hebben geconstateerd. De Rekenkamer ziet dit als een indicatie dat GUO lang
niet in alle gevallen waarin via een samenloopsignaal (witte) fraude had kunnen
worden vastgesteld, deze vaststelling daadwerkelijk heeft gedaan. 18Hoeveel heeft het GAK geïnvesteerd in het verzekerdenadministratiesysteem
en hoe hoog zijn de exploitatie- en personeelskosten die met het gebruik ervan
samenhangen? Welke samenhang met bepalingen in de SV-wetgeving wordt bedoeld
waar de Rekenkamer oordeelt dat er een lacune is in de aanpak van M en O bij
de UVI's? (blz. 16).De ontwikkeling van de VZA's (vanaf het midden van de jaren tachtig tot
en met 1997) en de bijbehorende investeringen, de exploitatiekosten en de
personeelskosten, vormden geen onderwerp van het onderzoek. Het onderzoek
richtte zich op een specifiek aspect van de VZA's, namelijk de (kwaliteit)
van de gegevens daarin als basis voor de gegevensuitwisseling tussen UVI's
ten behoeve van de bestrijding van fraude.Met de samenhang tussen de lacune in de aanpak van M en O bij gegevensuitwisseling
via de GVI door de UVI's en bepalingen van de sociale verzekeringswetgeving
wordt gedoeld op het feit dat de wet niet voorschrijft dat alleen personen
met een geldig sofinummer aanspraak kunnen maken op een uitkering. Voor de
GVI is echter de registratie van een geldig sofinummer een voorwaarde, omdat
de uitwisseling via de GVI geschiedt op basis van het sofinummer. Dienstverbanden
en uitkeringen die zonder geldig sofinummer geregistreerd staan, zijn onzichtbaar
voor andere UVI's en onttrekken zich dus aan de fraudeconstatering via dit
instrument. 19Tegen welke vergoeding stellen UVI's gegevens ter beschikking aan
B-pootmaatschappijen? Is de vergoeding kostendekkend, verliesgevend of winstgevend?
(blz. 19).De Rekenkamer heeft dit niet systematisch onderzocht. Wel is de Rekenkamer
nagegaan of de UVI'S een vergoeding vragen voor het ter beschikking stellen
van gegevens aan B-pootmaatschappijen/derden.CADANS meldde geen kosten in rekening te brengen bij gegevenslevering
aan B-pootmaatschappijen en een aantal derden. GUO en GAK brengen wel kosten
in rekening, het is echter niet duidelijk of die kostprijzen op dezelfde wijze
gedefinieerd zijn. SFB stelde dat de unieke juridische vormgeving bij de SFB
Groep tot gevolg heeft dat SFB Uitvoeringsorganisatie Sociale Verzekeringen
NV geen gegevens aan B-poot- maatschappijen of derden levert. SFB UOSV heeft
de gehele administratie uitbesteed aan SFB Diensten BV en betaalt SFB Diensten
BV een vergoeding voor de ontvangst en het beheer van gegevens. 20Als een werkgever tegelijkertijd werknemersinformatie doorgeeft aan
een UVI en aan een B-pootmaatschappij is dat dan niet in strijd met de leveringsbeperkingen
in de OSV'97? Welke informatie mag worden doorgegeven aan de private poot?
(blz. 20).De Osv 1997 bepaalt niets over levering van werknemersgegevens aan derden
door werkgevers. De Osv 1997 verplicht de werkgevers wel om bepaalde gegevens
aan de UVI te leveren maar schrijft niet voor dat dit een directe levering
aan die UVI moet zijn. Een indirecte levering, bijvoorbeeld via een B-pootmaatschappij,
is de werkgevers dus toegestaan. De werkgever kan op basis van de Osv 1997
dus gegevens aanleveren via een aanlever- en distributiepunt (ADP) in de B-pootmaatschappij
van een holding, dat vervolgens in opdracht van die werkgever de gegevens
verspreidt naar de UVI en andere afnemers. Hierover merkte de Rekenkamer in
haar rapport op dat deze gang van zaken volgens haar niet voorzien was ten
tijde van de parlementaire behandeling van de Osv 1997.De Rekenkamer wijst erop dat voor dergelijke leveringen wel de wet Persoonsregistraties
van toepassing is, zie ook ons antwoord op vraag 5. 21Het Sociaal Fonds Bouwnijverheid (SFB) voert een basisregistratie
van gegevens waarvan zowel de uitvoeringsinstelling (UVI) als overige onderdelen
van de holding gebruik maken terwijl die registratie in zijn geheel is uitbesteed
aan een B-pootmaatschappij. Wat is de vergoeding die de UVI moet betalen aan
die B-pootmaatschappij voor de uitbesteding en of de overige werkmaatschappijen
van de holding een vergoeding betalen, en zo ja welke? Is bekend
wat de kosten zijn van de overige drie UVI's voor hun gegevensadministratie?
Welke vergoeding betalen de drie overige UVI's voor de service van de in hun
holdings gehanteerde Aanlever- en Distributiepunten (ADP'en)? (blz. 20 en
21).Kosten administratie: Het tarief van de B-pootmaatschappij
(SFB Diensten BV) waaraan SFB UOSV NV (de UVI) de administratie heeft uitbesteed
bedroeg in 1996 ruim f 21 miljoen. Deze taken betroffen: premievaststelling,
basisregistraties, ontvangen en verwerken van berichten en de behandeling
van klachten.Bij GUO bedroegen de kosten voor de verwerking van de (met de B-poot gedeelde)
basisregistratie in 1996 circa f 4,2 miljoen.Van de andere UVI's zijn de Rekenkamer de kosten van hun gegevensadministratie
niet bekend.Vergoeding ADP: In de hoofdtekst van het rapport is aangegeven
dat bij CADANS en GAK Nederland BV een ADP is ingericht (in de samenvatting
is abusievelijk vermeld dat dit bij drie UVI's het geval zou zijn).Het tarief dat Cadans Gegevenslogistiek (het ADP van CADANS) aan CADANS
Uitvoeringsinstelling BV (de UVI) in rekening bracht voor het beheer van werkgevers-
en werknemersgegevens bedroeg in 1996 circa f 6,5 miljoen.Voor GAK Nederland BV zijn deze kosten de Rekenkamer niet bekend. 22De Algemene Rekenkamer concludeert dat commercieel gebruik van de
werknemersverzekeringen niet is uitgesloten. Kan een overzicht worden gegeven
van de commerciële belangen die gebruik van werknemersgegevens aantrekkelijk
maken? (blz. 23).Zie het antwoord op vraag 3. 23«De Rekenkamer concludeert dat de standaardisatie in de sociale
zekerheid nog niet op het vereiste niveau is.» Wat verstaat de Algemene
Rekenkamer onder «het vereiste niveau»? (blz. 26).De eisen die aan standaardisatie gesteld moeten worden zijn voortdurend
aan verandering onderhevig. De ingrijpende ontwikkelingen in de komende jaren
(het creëren van gelijke voorwaarden voor alle aanbieders op de markt
en de gegevensuitwisseling met andere sectoren zoals de sociale diensten en
arbeidsvoorziening) zullen hierop zeker ook van invloed zijn.Van oudsher werken de UVI's met eigen standaarden voor de gegevensverwerking
via de eigen systemen. Er was geen directe noodzaak voor de UVI's om onderling
dezelfde standaard te voeren. De komst van de VZA en de GVI dwongen de UVI's
om tot op zekere hoogte een gelijke standaard te hanteren. Volgens de plannen
voor de nieuwe inrichting van het sociale verzekeringsveld (Osv-2001) moet
het straks voor een werkgever in principe mogelijk zijn de uitvoering van
de SV-wetten weg te halen bij de ene UVI en onder te brengen bij een andere.
Dit stelt op zijn beurt hoge eisen aan het niveau van standaardisatie. Tijdens
de parlementaire behandeling van de Osv 1997 heeft de staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid daarom aangegeven het noodzakelijk te achten
dat in het jaar 2000 (inmiddels uitgesteld tot 2001) toereikende standaardisatie
zou zijn ingevoerd. Daar komt bij dat de uitbreiding van de gegevensuitwisseling
naar andere sectoren de komende jaren zal worden geïntensiveerd.De eisen die aan de standaardisatie worden gesteld worden door de jaren
heen derhalve steeds hoger. Op het moment ziet de Rekenkamer voor de huidige stand van zaken geen grote problemen. Wel heeft de Rekenkamer
erop willen wijzen dat het standaardisatieproces voortvarend moet worden voortgezet,
gelet op het feit dat de UVI's in het verleden niet altijd even vlot zijn
geweest met het implementeren van de door LISV vastgestelde standaarden. 24 en 25De betrouwbaarheid van gegevensverstrekking door werkgevers kan ondermeer
vergroot worden door de werkgever een belang te geven bij een adequaat aan-
en afmeldgedrag. GUO en SFB passen dit principe reeds toe.Hoe doen zij dit in de praktijk? (blz. 29).Op welke wijze kan het belang van werkgevers bij een adequaat aan-
en afmeldgedrag worden gecreëerd of vergroot? (blz. 29).De UVI's ontvangen op twee manieren gegevens van werkgevers over dienstverbanden.
Ten eerste is de werkgever verplicht een dienstverband binnen zes weken aan
te melden na aanvang, respectievelijk af te melden na beëindiging. Dit
zijn de «Meldingen Sociale verzekeringen» (MSV), voorheen «Meldingen
bedrijfsvereniging» (MBV). Ten tweede zijn de werkgevers verplicht periodiek
(gewoonlijk jaarlijks) een opgave van lopende dienstverbanden te doen, zodat
de UVI het verschuldigde premiebedrag kan vaststellen. Deze opgave heeft dus
directe consequenties voor de af te dragen premie. De werkgever heeft er belang
bij ervoor te zorgen dat deze periodieke opgave geen dienstverbanden bevat
die inmiddels beëindigd zijn, omdat hij anders bij de afrekening teveel
premie zou moeten betalen en ook voor het volgende jaar te hoog wordt aangeslagen.Ten behoeve van de fraudebestrijding is het belangrijk dat de UVI's ook
door het jaar heen over actuele gegevens beschikken. Daarom werkt SFB met
een kwartaalopgave en is GUO in 1998 overgestapt op een soortgelijk systeem
met maandelijkse afrekeningen. SFB en GUO hebben hiermee bereikt dat de werkgevers
er belang bij hebben de UVI elk kwartaal (SFB), respectievelijk elke maand
(GUO) te laten weten welke dienstverbanden beëindigd zijn.Hiermee is nog niet het probleem opgelost dat werkgevers vaak te laat
of helemaal niet hun nieuwe dienstverbanden aanmelden. Om dit probleem te
kunnen oplossen moet waarschijnlijk vooral gezocht worden naar mogelijkheden
om de werknemers een belang bij tijdige aanmelding van hun dienstverband
te geven. Op dit moment bestaat alleen bij SFB een werknemersbelang via de
registratie van de vakantierechten (van de werknemers in de bouwsector). Ook
de plannen voor een polisadministratie moeten gezien worden in het licht van
het creëren van een werknemersbelang. De verzekeringsrechten van een
werknemer zijn bij een polisadministratie immers afhankelijk van de registratie
van zijn dienstverband bij de UVI. Zonder geregistreerd dienstverband wordt
geen verzekeringsrecht voor de werknemersverzekeringen opgebouwd.Werknemers krijgen daardoor bij invoering van een polisadministratie een
direct belang bij een goede registratie van hun dienstverband bij de UVI.
Het Landelijk Instituut Sociale Verzekeringen (LISV) liet in zijn reactie
op het rapport weten dat het bezig is ervoor te zorgen dat de UVI's op 1
januari 2001 hun VZA's hebben omgebouwd tot volledige polisadministraties.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid liet weten dat hij zal bezien
of in samenhang met dit project eventuele wetswijzigingen nodig zijn.De Rekenkamer heeft overigens in haar nawoord aandacht gevraagd voor de
vraag welke gevolgen deze oplossingsrichting heeft voor het principe van het
van rechtswege verzekerd zijn. BIJLAGE AFKORTINGENLIJST UIT HET RAPPORTAAWAlgemene arbeidsongeschiktheidswetADPAanlever- en distributiepunt CADANSCadans Uitvoeringsinstelling
BV (UVI) CTSVCollege van Toezicht Sociale Verzekeringen GAK
NederlandGAK Nederland BV (UVI) GBAGemeentelijke Basisadministratie
Persoonsgegevens GUOGUO Uitvoeringsinstelling BV (UVI) GVIGemeenschappelijke
Verwijsindex LISVLandelijk Instituut Sociale Verzekeringen M
en OMisbruik en oneigenlijk gebruik OSVOrganisatiewet sociale
verzekeringen SFBSFB Uitvoeringsorganisatie Sociale Verzekering
NV (UVI) SVRSociale Verzekeringsraad TICATijdelijk
Instituut voor Coördinatie en Afstemming (taken per 1 maart 1997 overgegaan
naar Lisv) TWToeslagenwet UVI UitvoeringsinstellingVZAVerzekerdenadministratie WAOWet op de arbeidsongeschiktheidWPRWet persoonsregistraties WWWerkloosheidswet ZWZiektewetXNoot1Samenstelling: Leden: Rosenmöller (GL), Van Zijl (PvdA), Hillen (CDA),
Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA), Hessing (VVD),
Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66),
Van Walsem (D66), voorzitter, Th. A. M. Meijer (CDA), De Haan (CDA), Wagenaar
(PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA), Verburg (CDA),
Vendrik (GL), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper (PvdA), Udo (VVD) en Blok
(VVD).Plv. leden: Harrewijn (GL), Van Zuijlen (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Koenders
(PvdA), Bos (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts (D66), Kant (SP),
Feenstra (PvdA), Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Schimmel (D66), Stroeken
(CDA), Wijn (CDA), Van Dok-van Weele (PvdA), Rietkerk (CDA), O. P. G. Vos
(VVD), Hamer (PvdA), Reitsma (CDA), Rabbae (GL), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Geluk (VVD), Smits (PvdA), De Vries (VVD) en Balemans (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26266-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl