Verslag van een werkbezoek van delegatie vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan Iran; Verslag werkbezoek aan de Islamitische Republiek Iran; 23 tot en met 31 mei 2003
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29216, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29216 nr. 1

18-09-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamZaterdag, 24 mei 2003Gesprek met de voorzitter van de Iraanse parlementaire
commissie van Buitenlandse Zaken en Veiligheidszaken, dr Mohssen Mirdamadi
NajafabadiGesprek met de algemeen secretaris van de Hoge Raad van
Nationale Veiligheid, dr Hassan RouhaniGesprek met de vice-president van de I.R. Iran, tevens
minister van het Iraanse Ministerie voor Milieubeheer, mw dr Masseumeh EbtekarBriefing door ambassadeur Mollinger, ambassaderaad Naeff
en ambassadesecretaris mw Van BijlertZondag, 25 mei 2003Gesprek met de onderminister van Buitenlandse Zaken, belast
met het buitenlandse beleid ten aanzien van Europa en de Verenigde Staten,
de heer Ali AhaniGesprek met de directeur-generaal Internationale Zaken
van het ministerie van Justitie, dr Mohammad Javad LarijaniGesprek met leden van de ondercommissie voor MinderhedenGesprek met leden van de ondercommissie voor VrouwenzakenMaandag, 26 mei 2003Discussie met een veertigtal medewerkers van het Institute
for Political and International Studies (IPIS), onder leiding van dr SajjadpourBriefing op de ambassade door de vertegenwoordiger van
de UNDCP, Antonio Mazzitelli, en de vertegenwoordiger van de UNHCR, Xavier
Créach.Gesprek van de delegatieleden De Haan, Timmermans, Wilders
en Karimi met de minister van Buitenlandse Zaken, dr Kamal KharazziGesprek met de commissie voor Economische Zaken onder
leiding van commissievoorzitter Reza AbdollahiGesprek met de voorzitter van de Majlis, de heer Mahdi
KarroubiDinsdag, 27 mei 2003Gesprek met vertegenwoordiger van de Armeense gemeenschap
in IsfahanWoensdag, 28 mei 2003Gesprek met vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap
in ShirazDonderdag, 29 mei 2003Briefing door UNWFP-vertegenwoordiger Marius de Gaay FortmanBezoek aan vluchtelingenkamp te Bardsir. Aldaar ontmoeting
met directeur Amiri, schoolhoofd mevrouw Moussafat en bewoners van het vluchtelingenkampVrijdag, 30 mei 2003Briefings van de directeur van Shell Iran, Robert Weener,
de directeur van KLM Iran, Cees Ursum en OVSE-ambassadeur Daan Everts.BIJLAGEProgrammaoverzicht
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29216Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 79 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 216Verslag van een werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie
voor Buitenlandse Zaken aan de Islamitische Republiek Iran (23 tot en met
31 mei 2003)nr. 1VERSLAGVastgesteld 18 september 2003Een delegatie uit de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft van
23 tot en met 31 mei 2003 een werkbezoek gebracht aan de Islamitische Republiek
Iran. De delegatie bestond uit de leden De Haan (CDA; delegatieleider), Ormel
(CDA), Timmermans (PvdA), Fierens (PvdA), Wilders (VVD), Karimi (GroenLinks)
en Van der Staaij (SGP). De delegatie werd vergezeld door de griffier van
de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken, de heer Van Oort.Doel van het werkbezoek was het vergaren van informatie over de mate waarin
in Iran de mensenrechten (incluis vrouwenrechten en godsdienstvrijheid) in
acht worden genomen alsmede over de humanitaire opvang van vluchtelingen uit
Afghanistan en Irak, het Iraanse buitenlandse beleid ten aanzien van Afghanistan,
de Verenigde Staten, Europa en het vredesproces in het Midden-Oosten, de Iraanse
positie ten aanzien van internationaal terrorisme, het Iraanse drugs(bestrijdings)beleid
en het Iraanse nucleaire programma.Het werkprogramma voorzag hiertoe onder meer in gesprekken met de voorzitter,
commissies en individuele leden van het Iraanse «islamitische raadgevende
parlement» (de Majlis). Voorts heeft de delegatie gesprekken gevoerd
met regeringsvertegenwoordigers en vertegenwoordigers van non-gouvernementele
organisaties. Een overzicht van het volledige programma is als bijlage bij
dit verslag opgenomen.Dit verslag behelst een beschrijvende verslaglegging van het werkbezoek
van de delegatie en bevat om die reden geen politieke conclusies. Wel hecht
de delegatie eraan te vermelden dat zij moeite heeft ervaren het door de delegatie
beoogde programma daadwerkelijk te doen laten plaatsvinden. Dit geldt in het
bijzonder voor de gesprekken die de delegatie van groot belang achtte voor
het verkrijgen van een goed beeld over de mensenrechtensituatie in Iran; de
delegatie heeft bij deze gesprekken moeten constateren dat een vrij debat
met gesprekspartners onmogelijk was.De delegatie dankt alle gesprekspartners die aan het welslagen van het
werkbezoek hebben bijgedragen. De delegatie is de Majlis erkentelijk voor
de verleende gastvrijheid en spreekt in het bijzonder haar dank uit aan de
voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidszaken van de Majlis, de heer Mirdamadi, op wiens uitnodiging de delegatie
het werkbezoek aan Iran heeft afgelegd.Voorts spreekt de delegatie haar dank uit aan de medewerkers van de Iraanse
ambassade in Den Haag en de Nederlandse ambassade in Teheran. Bijzondere dank
gaat hierbij uit naar ambassadeur Mollinger, ambassaderaad Naeff en ambassadesecretaris
mevrouw Van Bijlert, voor hun inzet voorafgaand aan en gedurende het werkbezoek.De voorzitter van de delegatie,De HaanDe griffier van de delegatie,Van OortZaterdag, 24 mei 2003Gesprek met de voorzitter van de Iraanse parlementaire
commissie van Buitenlandse Zaken en Veiligheidszaken, dr Mohssen Mirdamadi
NajafabadiDe heer Mirdamadi, op wiens uitnodiging de delegatie het werkbezoek aan
Iran heeft aanvaard, verwelkomt de delegatie in de Majlis en spreekt de hoop
uit dat het bezoek van de delegatie mag leiden tot nauwere parlementaire betrekkingen
tussen de Majlis en de Tweede Kamer.De heer Mirdamadi geeft aan dat het in 2000 gekozen Zesde Parlement van
de Islamitische Republiek Iran nauw samenwerkt met de Iraanse regering en
in de afgelopen jaren goede betrekkingen met de regio heeft opgebouwd. Refererend
aan met geweld gepaard gaande opkomst en ondergang van het Taliban-regime
in Afghanistan en de twee oorlogen met Irak, benadrukt de heer Mirdamadi dat
Iran zich in een turbulente omgeving gesitueerd weet.Naast politieke spanningen in Afghanistan kampt Iran door haar geografische
ligging in sterke mate met de schadelijke gevolgen van uit Afghanistan afkomstige
drugs. Iran kent als eerste afzetmarkt en belangrijkste doorvoerland een meer
dan 1000 kilometer lange en lastig te controleren grens met Afghanistan, wat
het moeilijk maakt drugs daadwerkelijk aan de grens te kunnen weren. De pogingen
die daartoe door Iran zijn en worden ondernomen, hebben tot op heden tot veel
moorden op politiefunctionarissen door zwaar bewapende drugsbendes in het
grensgebied geleid. De heer Mirdamadi zegt niet te beschikken over exacte
cijfers van drugsdoorvoer naar derde landen. Wel is Iran zich volgens spreker
zeer bewust van een groot binnenlands drugsgebruikprobleem en een daaraan
gerelateerde criminaliteit. Om dit laatste probleem een halt toe te roepen
heeft de Iraanse regering voor verslaafden actief rehabilitatieprogramma's
opgezet.De heer Mirdamadi zegt dat de Iraanse regering na de val van het Taliban-regime
pogingen heeft ondernomen meer greep op de Afghaanse drugsplantages te krijgen,
maar daarbij stuit op het economische probleem dat de opbrengst van drugsteelt
meer dan dertig keer hoger is dan de opbrengst van reguliere akkerbouwproducten.
Ondanks dit economische feit ziet spreker uit naar de vestiging van een stabiel
regime in Afghanistan, dat in samenwerking met Iran de productie en de verspreiding
van drugs tot staan kan brengen. Ten aanzien van de controle op deze productie
en verspreiding ziet spreker ook een bijdrage voor West-Europa weggelegd.Refererend aan de in de periode 1980–1988 in een oorlog tot uitdrukking
komende slechte verstandhouding met Irak, geeft de heer Mirdamadi aan dat
de recente val van het regime van Saddam Hoessein voor geen enkel land zo
belangrijk is, als voor Iran. Gezien de door Saddam Hoessein in de loop van
de decennia aangerichte fysieke en immateriële schade, hoopt spreker
op een zo spoedig mogelijke totstandkoming van een stabiele en vredelievende
Iraakse regering, die in staat alsook bereid is een sterk te verbeteren verstandhouding
met Iran aan te gaan.Gevraagd naar de positie van de Majlis in relatie tot de zogeheten Raad
van Hoeders, geeft de heer Mirdamadi aan dat de wetgeving in Iran is voorbehouden
aan het parlement. De taak van de Raad van Hoeders bestaat eruit de door het
parlement aangenomen wetten te toetsen op eventuele tegenstrijdigheid met
de Grondwet. Spreker geeft aan dat de beoordeling daarvan in de afgelopen
jaren meer dan eens tot grote inzichtverschillen heeft geleid tussen de Majlis
en de Raad van Hoeders, nadat de Raad van Hoeders verschillende
wetten had verworpen met het argument dat deze in strijd met de Grondwet waren.
De heer Mirdamadi stelt zich op het standpunt dat de Majlis in staat moet
worden gesteld politiek te kunnen bedrijven en dat de Raad van Hoeders zich
tot de toetsing van de juridische aspecten van wetten beperkt.In antwoord op de door de delegatie naar voren gebrachte vraag over de
kenschets van de heer Mirdamadi van de relatie tussen Iran en de Verenigde
Staten, stelt de heer Mirdamadi dat dit vraagstuk sinds de Revolutie van 1979
ook anno 2003 voor Iran nog altijd een delicaat en gecompliceerd onderwerp
is. Dit, niet in de laatste plaats doordat Iran het dictatoriale regime van
de sjah tot op de dag van heden associeert met de door de Verenigde Staten
aan dit regime verleende steun. Volgens spreker kenmerkt de relatie tussen
Iran en de Verenigde Staten zich sinds de Revolutie door veel fluctuaties,
die onder het presidentschap van Clinton minder problematisch waren dan op
dit moment. Door het gezamenlijke belang in het ten val brengen van het Taliban-regime
in Afghanistan, zag de heer Mirdamadi voor Iran goede mogelijkheden een verbetering
in de onderlinge relatie tot stand te brengen. Spreker acht het door de Verenigde
Staten aan Iran uitgereikte predikaat As van het Kwaad voor dit streven echter «niet bevorderlijk». De heer
Mirdamadi zegt zich ervan bewust te zijn dat zowel in Iran als in de Verenigde
Staten groeperingen actief zijn die fel tegen een verbetering van de bilaterale
relatie gekant zijn. Hoewel de Verenigde Staten thans een harde lijn tegen
Iran hebben ingezet, is spreker ervan overtuigd dat beide landen zich in een
positieve richting zullen begeven; «Als zovele zaken, worden buitenlandse
zaken op de tijd gebouwd».In reactie op de door de delegatie uitgesproken zorg over de (on)mogelijkheid
van vrije expressie in Iran, met als individueel voorbeeld de detentie van
professor Aghajari (die aanvankelijk door een lagere rechtbank wegens afvalligheid
ter dood was veroordeeld, omdat hij gesteld had dat gelovigen niet als apen
achter de geestelijkheid moesten aanlopen, maar – na wekenlange studentendemonstraties –
na een herziening van het vonnis door de geestelijke leider Khamenei, in het
najaar van 2002, thans in «gewone» hechtenis zit), verzekert de
heer Mirdamadi dat de Majlis zich sterk maakt voor individuele mensenrechten
en dat veel op «afvalligheid» gebaseerde veroordelingen van kritische
individuen zowel door Iraniërs op straat als in de Majlis worden afgewezen.
De heer Mirdamadi, die professor Aghajari als een oude vriend beschouwt, geeft
aan dat de Majlis zijn uiterste best doet oplossingen voor het probleem van
de dissidentendetentie te vinden, maar voegt hier direct aan toe dat de Majlis
zich in belangrijke mate voor de factor tijd gesteld ziet. Hoewel veel mensen
naar verwachting van de heer Mirdamadi nog voor een lange tijd in detentie
zullen blijven, is spreker ervan overtuigd dat deze detenties op termijn definitief
tot het verleden zullen gaan behoren.Gesprek met de algemeen secretaris van de Hoge Raad van
Nationale Veiligheid, dr Hassan RouhaniDe heer Rouhani zegt dankbaar te zijn met het bezoek van de delegatie,
dat past in het streven van Iran naar een zo breed mogelijke internationale
samenwerking.Ten aanzien van de relatie met Irak geeft de heer Rouhani aan dat Iran
zich geen voorstander van het militair ingrijpen van de Amerikaans-Britse
coalitie heeft getoond. Nu het geweld ten einde lijkt te zijn, is Iran evenwel
van harte bereid bij te dragen aan de humanitaire hulpverlening aan Irak.
De heer Rouhani stelt zich op het standpunt dat het Iraakse volk zo veel mogelijk
zelf het bestuursherstel ter hand moet nemen en daarbij moet worden
bijgestaan door internationale c.q. supranationale assistentie. Voor de vorming
van een voor alle Iraki's acceptabele regering acht spreker een grotere rol
voor de VN meer dan wenselijk.Naar aanleiding van de voor Nederland actuele kwestie al dan niet een
militaire bijdrage aan een internationale stabilisatiemacht in Irak te leveren,
stelt de heer Rouhani zich op het standpunt dat onafhankelijk van de bijdragevorm,
het helpen van de Iraakse bevolking om zelf orde op zaken te stellen centraal
dient te staan. Om Irak een gerechtvaardigde onafhankelijke politieke koers
te kunnen laten varen, dienen buitenlandse troepen Irak zo spoedig mogelijk
na stabilisatie weer aan de Iraki's over te laten.Gevraagd naar de actieve rol van de Hoge Raad van Nationale Veiligheid
in de preventie van terrorisme en het actief vervolgen van internationale
terroristen, geeft de heer Rouhani aan dat Iran meer dan alle andere landen
in de wereld onder terrorisme heeft geleden; naast duizenden Iraanse burgers
hebben onder meer ook president Khatami en meer dan dertig parlementariërs
het terrorisme aan den lijve ondervonden. De heer Rouhani geeft aan dat Iran
de laatste vierentwintig jaar zeer te lijden heeft van terroristische activiteiten
van de Mujaheddin-e Khalq Organisatie (MKO). Gezien de tot op heden in Iran
aangerichte schade en met een beroep op VN-resolutie 1373 - die stelt dat
alle lidstaten de handen ineen dienen te slaan om internationaal terrorisme
tegen te gaan – verzoekt de heer Rouhani de delegatie alles in het werk
te stellen dat de in Nederland in vrijheid opererende MKO op een zo kort mogelijke
termijn wordt verboden.Ten aanzien van Al Qaeda memoreert de heer Rouhani dat Iran het eerste
land ter wereld is geweest dat deze terroristische organisatie bestreed. Spreker
benadrukt dat Iran zich reeds ver vóór 11 september 2001 bewust
was van het gevaar van Al Qaeda en dat Iran de wereld meermaals voor het gevaar
van deze organisatie heeft gewaarschuwd.In respons op de door de delegatie geuite zorg om de respectering van
de mensenrechten in Iran, stelt de heer Rouhani zich op het standpunt dat
de individuele vrijheden in Iran beter zijn gewaarborgd dan in haar buurlanden
in de Golfregio. Spreker noemt als voorbeeld het bestaan van vrije pers en
honderden politiek georiënteerde partijen alsmede het feit dat de in
de Majlis gevoerde debatten in Iran rechtstreeks op de nationale radio worden
uitgezonden.Ten aanzien van het in Iran gehanteerde strafrecht geeft de heer Rouhani
aan dat in Iran nimmer een burger ter dood is veroordeeld om reden van het
ventileren van een afwijkende politieke mening. Alle in Iran uitgesproken
terdoodveroordelingen – die zijn voorbehouden aan het Iraanse Hooggerechtshof –
zijn gerelateerd aan drugsdelicten en terrorisme. Spreker spreekt het vermoeden
uit dat indien de delegatie gedurende langere periode in Iran zou vertoeven,
de delegatie tot de ontdekking zal komen dat Iran veel vrijer is dan de delegatie
denkt.De heer Rouhani stelt dat Iran bereid is te streven naar ontspanning van
de huidige relatie met de Verenigde Staten, maar dat de uitspraken van de
Bush-administratie de huidige relatie aan beide zijden eerder verscherpt dan
verzacht. Het door de Verenigde Staten gevoerde buitenlandse beleid ten aanzien
van de Golfregio baart Iran grote zorgen en lijkt de Iraanse belangen niet
te dienen.De heer Rouhani geeft aan dat het door Israël gevoerde buitenlandse
beleid Iran evenzeer zorgen baart, zeker gezien het feit dat Israël over
grote bronnen massavernietigingswapens beschikt. Spreker benadrukt dat de
inzet van Iran in internationale gremia een Midden-Oosten zonder massavernietigingswapens
is en acht het betreurenswaardig dat Israël geen enkel lidmaatschap
kent van enige conventie met betrekking tot massavernietigingswapens. Naast
het Israëlische wapenbeleid acht de heer Rouhani het Israëlische
beleid ten aanzien van de Palestijnen volstrekt onjuist. Met de weigering
zich uit de bezette gebieden terug te trekken en het niet willen erkennen
van een onafhankelijke Palestijnse staat, zit de Israëlische premier
Sharon volgens spreker elk vredesproces in de weg en vormt Sharon een gevaar
voor de gehele Golfregio. De heer Rouhani ziet slechts een mogelijkheid tot
een Iraans-Israëlische dialoog wanneer Israël blijk geeft de op
Israël betrekking hebbende VN-resoluties (alsnog) te respecteren.Ten aanzien van de door de delegatie aan Iran toegeschreven invloed op
de in het verleden in Zuid-Libanon actief zijnde terroristische organisatie
Hezbollah, geeft de heer Rouhani aan dat de bevrijdingsorganisatie Hezbollah
reeds geruime tijd niet op enige subversieve activiteit is te betrappen. Spreker
garandeert de delegatie dat zodra Israël zich uit het in Zuid-Libanon
bezette gebied heeft teruggetrokken de inactiviteit van Hezbollah definitief
zal zijn.De heer Rouhani constateert dat de tot voor kort ook door de PLO gehanteerde
strategie van inactiviteit door Israël slechts met een toename van geweld
is beantwoord.Gevraagd naar het Iraanse nucleaire programma in relatie tot het streven
naar een massavernietigingswapenvrij Midden-Oosten, stelt de heer Rouhani
zich op het standpunt dat Iran niet met Israël mag worden vergeleken
daar Iran partij is bij alle op nucleair terrein bestaande verdragen. De heer
Rouhani zegt onaangenaam verrast te zijn met de door de delegatie gesuggereerde
relatie tussen het Iraanse nucleaire programma en de (mogelijke) ontwikkeling
van massavernietigingswapens. Een dergelijke suggestie staat volgens spreker
immers haaks tegenover het streven van Iran naar een massavernietigingswapenvrij
Midden-Oosten. De heer Rouhani benadrukt dat Iran reeds in 1970 partij is
bij het Non-Proliferatieverdrag (NPV) en zich sindsdien altijd een loyale
verdragspartij heeft betoond. Voorts kent het voor vreedzame energieopwekkingsdoeleinden
bedoelde nucleaire programma volgens spreker een zeer trans-parante werkwijze,
die onder permanent toezicht van de IAEA staat.Verwijzend naar het eerder genoemde NPV, dat de overdracht van nucleaire
technologie van geïndustrialiseerde verdragspartijen naar niet-geïndustrialiseerde
verdragspartijen mogelijk maakt, zegt de heer Rouhani er geen geheim van te
willen maken dat Iran verbitterd is over de sinds het uitroepen van de Islamitische
Republiek Iran in 1979 door de Verenigde Staten uitgevaardigde en onder de
andere geïndustrialiseerde verdragspartijen gepropageerde nucleaire boycot
van Iran. Met de weigering van de aanvaarding van het zogenaamde «Additionele
Protocol», dat strengere inspecties van de IAEA voorstaat, zegt Iran
volgens spreker niet te willen toegeven aan zionistische propaganda.De door de delegatie naar voren gebrachte vraag naar de mate van onafhankelijkheid
van het Iraanse rechtsstelsel in vergelijking tot wat in de Westerse Wereld
te doen gebruikelijk is, acht de heer Rouhani onterecht daar het Iraanse juridische
systeem volgens spreker wel degelijk onafhankelijk is.De heer Rouhani verschilt met de delegatie van inzicht over de in de media
verschenen berichten dat contactpersonen van Iraanse gedetineerden in de gevangenis
van Isfahan, die zich ten overstaan van VN-vertegenwoordigers van de Werkgroep
Willekeurige Detenties in februari 2003 kritisch hebben uitgelaten over hun
mensenrechtensituatie, achteraf door de Iraanse autoriteiten zijn geïntimideerd.
Spreker stelt dat Iran niets in de weg legt voor welk mensenrechtenbezoek
dan ook en dit zelfs stimuleert. Indien burgers door Iraanse autoriteiten
zijn geïntimideerd, dan is dit volgens spreker op basis van de wet geschied.Gesprek met de vice-president van de I.R. Iran, tevens
minister van het Iraanse Ministerie voor Milieubeheer, mw dr Masseumeh EbtekarMevrouw Ebtekar zegt dat Iran zich op het terrein van milieu en natuurbeheer
voor immense uitdagingen gesteld ziet, die nauw aan politieke beslissingen
en economische ontwikkelingen op nationaal en internationaal niveau zijn gerelateerd.
Spreker benadrukt het belang van internationale samenwerking voor het voeren
van een duurzaam milieubeleid. Mevrouw Ebtekar geeft aan dat milieuvraagstukken
pas sinds de verkiezing van Khatami tot president (in 1997) een belangrijke
plaats op de politieke agenda heeft verworven. Als gevolg van de hoge economische
groeicijfers van de afgelopen jaren en de creatie van banen, staat het milieu
echter permanent en in toenemende mate onder druk. Daarom richt het Iraanse
milieubeleid zich vooral op de verbetering van de milieuwetgeving en de versterking
c.q. de handhaving van de positie van het milieuthema in de politieke besluitvorming.Mevrouw Ebtekar stelt dat Iran momenteel strenge milieuwetten en afdwingbare
standaarden voor luchtverontreiniging kent, waarbij de laatste met name zijn
bedoeld voor het terugdringen van de luchtverontreiniging in het stedelijke
gebied (met name Teheran). Vanuit milieuoverwegingen is voor personenauto's
alleen het gebruik van loodvrije benzine toegestaan; diesel is slechts voorbehouden
aan het zwaardere vrachtverkeer. Spreker geeft dat de negenenveertig soorten
in Iran geproduceerde personenauto's en bedrijfswagens tijdens het productieproces
onder strikt toezicht van milieuambtenaren staan. Naast de verscherping van
milieuwetten zijn in de afgelopen jaren ook meerdere natuurbeschermingswetten
tot stand gebracht, welke gericht zijn op het behoud van de natuurlijke diversiteit
in Iran.De versterking van het milieuthema op de politieke agenda komt volgens
mevrouw Ebtekar onder meer tot uitdrukking in de opkomst van de inmiddels
460 in Iran actief zijnde natuur- en milieuorganisaties en het feit dat het
milieu niet ten onder is gegaan in het geweld van de recente economische recessie.Mevrouw Ebtekar geeft voorts aan dat Iran grote waarde aan internationale
samenwerking hecht. Naast de actieve rol van Iran in internationale milieufora
noemt spreker in dit verband het sinds 1998 bestaande samenwerkingsverband
tussen de Kaspische Zee-staten op het gebied van kustmanagement en het tegengaan
van vervuiling. Naar aanleiding van de door de Eerste Golfoorlog in 1991 veroorzaakte
marine milieuschade in de Perzische Golf, bestaat voorts een samenwerkingsverband
tussen diverse Golfstaten, waarin onder meer afspraken zijn gemaakt over (onderzoek
naar) het tegengaan van scheepvaartvervuiling en het beschermen van koraalriffen
en mangroves.Ten aanzien van de te verwachten milieuschade als gevolg van het Iraanse
nucleaire programma, onderkent mevrouw Ebtekar weliswaar het probleem van
de veilige opslag c.q. verwerking van kernafval, maar stelt dat dit probleem
niet onvergelijkbaar is met het in de geïndustrialiseerde landen bekende
probleem. Dat Iran de milieuaspecten van het nucleaire programma serieus neemt,
mag volgens spreker blijken uit het feit dat Iran de milieucommissie van het
toezichthoudende IAEA presideert.Spreker onderstreept dat het Iraanse nucleaire programma moet worden beschouwd
als een vredelievend energieopwekkingprogramma. Met het oog op de energievoorziening
voor de langere termijn, ziet ook Iran zich – naast de exploitatie van
gas-, olie- en zonne-energie – gedwongen een grotere diversiteit in
haar energiebronnen tot stand te brengen.Gevraagd naar haar ervaringen als vrouw in de Iraanse politiek, geeft
mevrouw Ebtekar aan dat er vierentwintig jaar na de Revolutie geen wettelijk
en sociaal onderscheid tussen man en vrouw meer bestaat. Dankzij de inspanningen
van het parlement staan vrouwen thans geen juridische of politieke obstakels
in de weg voor scholing en politieke participatie. Op dit moment geniet 97%
van de meisjes scholing, is 65% van de studenten vrouw en zijn 3000 vrouwen
actief in de lokale, regionale en nationale politiek, waaronder twee vrouwelijke
ministers. Hoewel mevrouw Ebtekar deze ontwikkeling als «bemoedigend»
aanmerkt, ziet spreker nog veel uitdagingen op het terrein van familie- c.q.
kinderrechten alsook ten aanzien van het gebrek aan economische en morele
steun voor vrouwen binnen traditionele(re) families.Naar aanleiding van de vraag hoe de Iraanse regering aankijkt tegen de
door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) gelegde relatie tussen economische
vooruitgang en milieuverontreiniging, stelt mevrouw Ebtekar dat Derde Wereldlanden
bij gebrek aan strenge milieuwetgeving én een gevaar voor het wereldmilieu
vormen én bij het internationaal opleggen van strengere milieuwetgeving
economisch (nog) verderop dreigen te raken. Gegeven deze situatie probeert
Iran een balans te vinden tussen economische groei en een duurzaam milieu.Briefing door ambassadeur Mollinger, ambassaderaad Naeff
en ambassadesecretaris mw Van BijlertDe heer Mollinger geeft aan de mensenrechtensituatie in Iran de afgelopen
jaren te hebben zien verslechteren tot een niveau dat de in Teheran vertegenwoordigde
EU-lidstaten zes maanden geleden heeft doen besluiten hun ernstige zorg over
de mensenrechten uit te spreken. Zo zijn alleen al in de eerste vijf maanden
van 2003 in Iran 43 mensen ter dood veroordeeld. De ambassadeur schrijft de
verslechterde mensenrechtensituatie voor een deel toe aan de binnen de Iraanse
samenleving heersende scepsis over de bij de hooggespannen verwachtingen achtergebleven
hervormingsresultaten van de regering Khatami. Groepen die openlijk tegen
de geestelijke machthebbers ageren, worden door het regime op totnogtoe effectieve
wijze geïntimideerd. De kritische Nederlandse houding ten aanzien van
de mensenrechten heeft Nederland bij het regime niet erg populair gemaakt.Gevraagd naar de duurzaamheid van de onderdrukkingsstrategie van de geestelijkheid,
geeft de ambassadeur aan op dit moment geen leiders te zien die in staat zijn
de bevolking te mobiliseren. Met een verwijzing naar de in 2002 plaatsgevonden
spontane revolte in Teheran na een door Iran van Australië gewonnen WK-voetbalkwalificatiewedstrijd,
waarbij Iraniërs de in Iran van kracht zijnde strenge kledingmores negeerden,
acht de ambassadeur een herhaling van al dan niet spontane uitbarstingen niet
uitgesloten. De demografische ontwikkeling (50% van de Iraanse bevolking is
jonger dan 20 jaar; 70% jonger dan 30 jaar) en de hoge werkloosheid onder
jongeren zijn hierbij belangrijke factoren. Iedere hoger opgeleide jonge Iraniër
kan volgens de ambassadeur worden beschouwd als een ontevredene extra.Gevraagd naar de duurzaamheid van de Islamitische Republiek Iran geeft
de ambassadeur aan dat de Verenigde Staten op het standpunt staan dat de Iraanse
staat – al dan niet met steun vanuit de Verenigde Staten – op
afzienbare termijn vanzelf instort. De door de Verenigde Staten gehuldigde
pre-emptive strike-doctrine ten aanzien van de buurstaten Afghanistan en Irak
heeft het regime bovendien doen vrezen voor de toekomst. In tegenstelling
tot de Verenigde Staten staan de Nederlandse regering en de Europese Unie
politieke steun aan hervormingsgezinden voor.In antwoord op de vraag van de delegatie naar de onafhankelijkheid van
de rechtsgang geeft de heer Naeff aan dat het Iraanse gerechtelijke apparaat
weliswaar formeel niet door de staat wordt aangestuurd, maar wel onder sterke
invloed van de geestelijken staat. Rechter en Officier van Justitie zijn in
één persoon verenigd.De kandidaatstelling voor de in 2004 beoogde parlementsverkiezingen wordt
door de Raad van Hoeders uitgehold; kandidaten moeten zowel intellectueel
als politiek binnen de normen van de Raad vallen, wil de kandidaat ook als
officiële kandidaat de verkiezingen ingaan.Zondag, 25 mei 2003Gesprek met de onderminister van Buitenlandse Zaken, belast
met het buitenlandse beleid ten aanzien van Europa en de Verenigde Staten,
de heer Ali AhaniDe heer Ahani stelt vast dat Iran in de afgelopen jaren belangrijke ontwikkelingen
heeft doorgemaakt op het gebied van de mensenrechten in het algemeen en op
het gebied van de vrouwenrechten in het bijzonder. Hoewel de Iraanse regering
en het parlement de laatste jaren diverse pogingen hebben ondernomen verschillende
vrouwenrechten in de weg staande prerevolutionaire wetten te wijzigen, is
de Iraanse regering nog niet geheel tevreden over het voorlopige resultaat.
Dit neemt volgens spreker niet weg dat Iran onmiskenbaar op de goede weg is;
anno 2003 is 60 procent van de studenten vrouw en steken de vrouwenrechten
in Iran zeer positief af tegen de vrouwenrechten in Irans buurlanden.Iran is volgens de heer Ahani ook op de goede weg voor wat betreft het
door het Westen gepropageerde democratiseringsproces. Ter verklaring van de
wellicht bij de verwachting van de delegatie achterblijvende resultaten, tekent
spreker aan dat de Europese staten er (ook) vaak eeuwen over hebben gedaan
om het huidige democratische niveau te bereiken en dat voor de verwezenlijking
van vrouwenrechten Europa nog meer tijd nodig heeft gehad. De Iraanse regering
wil volgens de heer Ahani geen perfectie claimen; Iran heeft de EU-dialoog
nodig om tot verdere progressie te komen. Wel garandeert spreker dat de vrijheid
van meningsuiting in Iran niet zal worden teruggedrongen.Naar aanleiding van de door de delegatie uitgesproken indruk dat de mensenrechtensituatie
in Iran er de afgelopen jaren niet op vooruit, maar op achteruit zijn gegaan,
zegt de heer Ahani zich van deze indruk bewust te zijn. Spreker stelt evenwel
dat sommige mediameldingen bezijden de waardheid zijn. De heer Ahani wijst
in dit verband op de verslaglegging van het Shirazrechtsproces tegen vermeende
joodse spionnen, die de mensenrechtensituatie in Iran in een slecht daglicht
heeft gesteld. De heer Ahani benadrukt dat het Iraanse rechtsstelsel verre
van onrechtvaardig is en dat de joodse verdachten in kwestie bovendien weer
in vrijheid zijn gesteld. Als ander voorbeeld van verslaglegging die Iran
in een slecht daglicht stelt noemt de heer Ahani het deze week in de media
verschenen bericht van acht publieke terdoodveroordelingen, waaronder één
onthoofding. De heer Ahani stelt dat het in werkelijkheid echter de veroordeling
van zware criminelen betreft, waarbij gedupeerde families – zich klaarblijkelijk
niet bewust van het feit dat publiekelijke terdoodveroordelingen en onthoofdingen
tegen de Iraanse wet indruisen – om een publieke doodstraf hebben gevraagd.Ten slotte geeft de heer Ahani aan dat de regering de afgelopen jaren
heeft getracht de rechtsgang duidelijker en rechtszekerder maken. Hoewel op
dit terrein nog veel te winnen is, mag de situatie van 2003 naar het oordeel
van spreker niet worden vergeleken met de periode van het begin van de Revolutie.In antwoord op de vraag van de delegatie naar de vrijheid van meningsuiting
van minderheidsgroeperingen als de Bahaï, geeft de heer Ahani aan dat
minderheden in Iran – in tegenstelling tot minderheden in Saoedi-Arabië –
godsdienstvrijheid alsook onderwijsvrijheid genieten. Voorts zijn de in Iran
gevestigde minderheden naar het oordeel van spreker goed in de Majlis vertegenwoordigd.
Ten aanzien van de erkenningwens van de Bahaï geeft de heer Ahani aan
dat het de Bahaï genoegzaam bekend is dat de Iraanse Grondwet dit niet
toestaat. Dat Iran desondanks meer in negatieve zin op dit thema wordt aangesproken
dan Saoedi-Arabië, acht de heer Ahani onterecht. Daarnaast constateert
spreker dat moslimminderheden in Europa het sinds 9 september 2001 moeilijk
lijken te hebben en dat Nederland zich bovendien schuldig maakt aan kledingdiscriminatie
op scholen.De heer Ahani onderschrijft de constatering van de delegatie dat de in
1997 door de Iraanse kiezer kenbaar gemaakte wens tot snelle politieke en
economische hervorming tot op heden minder zichtbare progressie heeft laten
zien dan in 1997 mocht worden verwacht. De heer Ahani wijst er echter op dat
voor het behalen van succes met veel elementen rekening moet worden gehouden
en dat het tijd kost het politieke, economische en juridische stelsel op elkaar
af te stemmen. Daarnaast geldt dat Iran een eigen sociaal-politieke cultuur
kent die, hoewel afwijkend van de Europese cultuur, volgens spreker principieel
respect verdient Wat de ontevredenheid van de kiezer betreft, is de heer Ahani
van oordeel dat enige relativering op zijn plaats is. Hoewel het lijkt alsof
iedereen in bussen en taxi's klaagt, is de gehele bevolking op de Nationale
Onafhankelijkheidsdag tevreden. Voorts geeft de heer Ahani aan dat de stembusuitslag
van 1997, waaruit Khatami als president naar voren kwam, destijds door geen
enkele krant was voorspeld. De uitslag van de onlangs in Teheran plaatsgevonden
verkiezingen, waarin «de» kiezer geen voorkeur leek uit te spreken
voor conservatieven of hervormingsgezinden, was volgens de heer Ahani een
schok voor iedereen. Het grootste gevaar van de onbesliste verkiezingsuitslag
is volgens spreker gelegen in de mogelijke machtsverschuiving naar «technocratische
politici» daar deze zich in de regel voor de politiek in plaats van
voor het volk inzetten. Ter voorkoming van een politieke machtsovername door
de conservatieven bij de parlementsverkiezingen in 2004, dringt de regering
Khatami – conform het sinds 1997 door de regering ingezette beleid –
aan op zo spoedig mogelijk plaatsvindende hervormingen.In respons op de constatering van de delegatie dat het op grond van de
mensenrechtensituatie, het Iraanse nucleaire programma, de vermeende betrokkenheid
van Iran bij het internationale terrorisme en de rol van Iran in het vredesproces
in het Midden-Oosten te kampen heeft met een negatief imago, zegt de heer
Ahani het te betreuren dat de Taliban en Al Qaeda het imago van de islam geen
goed hebben gedaan. Spreker benadrukt dat de door de laatstgenoemde organisatie
voorgestane terroristische acties niet voor het door Iran gehuldigde islamitische
model staan en dat Iran bereid is tot elke vorm van internationale samenwerking
ter bestrijding van internationaal terrorisme. Iran ziet zich op dit gebied
echter niet werkelijk welkom geheten door de Verenigde Staten en de Europese
Unie. Vanuit het standpunt dat er geen goede of slechte terroristen bestaan,
merkt de heer Ahani op dat Iran geen onderscheid maakt tussen Al Qaeda en
de MKO. De heer Ahani roept de Europese Unie in dit verband op de vrijheid
van de ook door de Europese Unie als terroristisch aangemerkte MKO daadwerkelijk
aan banden te leggen.Ten aanzien van de aan Iran toegeschreven poging tot het produceren van
massavernietigingswapens, geeft de heer Ahani aan dat Iran elk gebruik en
elke ontwikkeling in de richting van massavernietigingswapens veroordeelt.
Iran streeft naar een nucleairvrije regio, met uitzondering van voor energiedoeleinden
bedoelde kerncentrales die onder toezicht van de IAEA staan. De heer Ahani
acht de kritiek van de Verenigde Staten op het nucleaire programma hypocriet
daar de Verenigde Staten vóór de Revolutie Iran juist heeft
ondersteund bij het opwekken van kernenergie. Het argument dat Iran over voldoende
energiebronnen beschikt geldt volgens spreker evenzeer voor de Verenigde Staten.
De kritiek dat Iran de IAEA niet tijdig zou hebben ingelicht acht de heer
Ahani ook onterecht; volgens spreker is de IAEA 188 dagen voor de start ingelicht.
Ter voorkoming van toekomstige misverstanden deelt de heer Ahani de delegatie
mee dat Iran de IAEA zojuist extra toezeggingen heeft gedaan.Gesprek met de directeur-generaal Internationale Zaken
van het ministerie van Justitie, dr Mohammad Javad LarijaniDe heer Larijani kenschetst de geschiedenis en de toekomst van Iran als
een transitie van een land van koningen en keizers met absolute macht naar
een land dat leeft naar de beste tradities van de islam. Anno 2003 is sprake
van een mengeling van Westerse stelsels en islamtraditie. Moeilijker dan de
vestiging van een passende staatsinrichting is de vestiging van het politiek-sociale
leven. Volgens de heer Larijani bevindt Iran zich midden in het proces van
«fits & fix»; Iran behoudt het goede en werkt daar waar mogelijke
aan verbeteringen.Gevraagd naar de gevolgen voor de mensenrechten van het politieke conflict
tussen de hervormingsgezinde burgerregering en de geestelijke conservatieve
machthebbers, antwoordt de heer Larijani dat de realiteit complexer is dan
de delegatie denkt. Zo zegt spreker vóór de Revolutie bekend
te hebben gestaan als liberaal, terwijl hij thans als conservatief te boek
staat. De heer Larijani is ervan overtuigd dat de «hedendaagse»
conservatieven de in 2004 plaatsvindende parlementsverkiezingen winnen.De heer Larijani verdedigt zich tegenover de kritische opmerkingen van
de delegatie over de grote macht van de door de geestelijken beheerste Raad
van Hoeders, die meer dan eens tot verwerping van in de Majlis aangenomen
wetten leidt. De door de delegatie gepropageerde scheiding tussen religie
en staat gaat volgens de heer Larijani voor Iran niet op aangezien de islam
- anders dan de kerk – geen instituut is. De islam vormt in Iran de
basis voor al het maatschappelijke en politieke handelen en het is de taak
van de geestelijkheid erop toe te zien dat ook de politieke leiders dit principe
consequent huldigen. De heer Larijani betreurt in dit verband het lot van
zijn vriend, dr Aghajari, die volgens spreker zo onverstandig is geweest de
rechtszaak over zijn belediging van de profeet Mohammed niet serieus te nemen.
Dat geestelijk leider Khamenei in 2002 een herziening van zijn doodvonnis
heeft gelast, had volgens de heer Larijani als reden dat dr Aghajari niet
de islam had aangevallen, maar het daarop gebaseerde systeem. De heer Larijani
verwijt dr Aghajari dat laatstgenoemde zich onvoldoende heeft gerealiseerd
dat ook een systeem zijn eigen responsieve mechanisme kent.Gevraagd naar het strafbeleid ten aanzien van stenigingen stelt de heer
Larijani dat dit beleid niet meer van kracht is om reden van de voor de rechtsorde
destabiliserende werking van de slachtofferrol van de terdoodveroordeelde.Naar aanleiding van de door de delegatie aan de orde gestelde kwestie
van Simiak Pourzand (de bejaarde echtgenoot van mensenrechtenactiviste en
«Berlijn-gangster» Meranghis Kar, die lange tijd op een hem onbekende
plaats is vastgehouden, zichzelf voor de Iraanse televisie heeft beschuldigd
van het ondermijnen van de staatsveiligheid door banden met monarchisten en
antirevolutionairen, vervolgens tot elf jaar gevangenisstraf is veroordeeld
en nadien verschillende keren is vrijgelaten en wederom gevangen is genomen),
geeft de heer Larijani aan dat de manier waarop dissidenten als de heer Pourzand
over de Revolutie hebben gesproken niet passend tegenover de Iraanse staat
zijn, terwijl deze intellectueel begaafde dissidenten geacht worden de islamitische
staat juist te verdedigen. De heer Larijani merkt op dat de meeste dissidenten
thans weer in vrijheid leven. Ten aanzien van de heer Pourzand geldt dat deze
«virtueel» vrij is; volgens de heer Larijani kan de heer Pourzand
vanuit zijn cel alles doen wat hem behaagt.Op het door de delegatie uitgesproken standpunt dat het voeren van een
op democratie gebaseerde kritische oppositie tegen een regering onmogelijk
is zonder een door diezelfde regering gegarandeerde vrijheid van meningsuiting,
antwoordt de heer Larijani dat de Iraanse regering niet alleen voldoende oppositie
kent, maar evenzeer een grens aan oppositie. Het in twijfel trekken van de
in de Islamitische Republiek Iran aan de islam toegekende rationaliteit in
het staatsrecht, passeert naar het oordeel van de heer Larijani bedoelde grens
zonder meer en dient te worden bestraft. De door de delegatie geuite kritiek
dat dit standpunt onbegrensd misbruik door de staat mogelijk maakt, steunt
de heer Larijani in zijn overtuiging van de rechtvaardiging van het bestaan
van de Expediency Council. Deze onder leiding van ex-president Rafsanjani
staande Raad bemiddelt immers in die situaties waarin de Raad van Hoeders
en de Majlis het niet eens kunnen worden over een besluit dat door de Majlis
met een meerderheid van stemmen is genomen en dat in de ogen van de Raad van
Hoeders niet in overeenstemming is met de islamitische wet. Dat de Expediency
Council door conservatieven wordt beheerst, is volgens de heer Larijani geen
argument de onpartijdigheid van dit instituut in twijfel te trekken.Gesprek met leden van de ondercommissie voor MinderhedenIn het gesprek met een drietal leden van de ondercommissie voor Minderheden
(een Armeense christen, een Assyrische christen en een zoroastriër) benadrukt
de delegatie dat het werkbezoek van de delegatie als een politieke daad op
zich moet worden gezien. Op grond van de bij de delegatie bekende informatie
geeft de delegatie aan zich zorgen te maken over de mensenrechtensituatie
in Iran, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van
godsdienst.Het lid van de Armeense minderheid geeft aan dat de Armeense gemeenschap
in Iran vooral is geconcentreerd in de steden Teheran en Isfahan. De Armeense
gemeenschap kent circa 13 000 lidmaten, 25 actieve kerken en 40 verschillende
gemeenschappen en verenigingen. Elke gemeenschap heeft een eigen leider en
is voor wat de geloofsbeleving betreft geheel vrij.Het zoroastrische lid geeft aan dat de zoroastriërs zich gedurende
de gehele Iraanse historie en over heel Iran verspreid hebben weten te handhaven;
elke stad kent zoroastrische gemeenschappen. De zoroastriërs staan volgens
het parlementslid bekend om hun hoge educatie en hun hoge arbeidsproductiviteit.
Zo zijn zoroastriërs onder meer actief met het stichten van ziekenhuizen
en scholen. Hoewel zoroastriërs in Iran, in vrede levend met de moslim-sji'itische
meerderheid, een tevreden leven leiden, is het parlementslid blij dat de zoroastriërs
zichzelf in de Majlis kunnen vertegenwoordigen.Het Assyrische parlementslid geeft aan dat de Assyriërs één
van de oudste bevolkingsgroepen van Iran vormen en dat één van
de oudste kerken ter wereld (uit de eerste eeuw na Christus) zowel Assyrisch
als in Iran gevestigd is. De Assyrische minderheid in Iran kent
vier (kerk)stromingen en is geconcentreerd in de twaalf grote steden van Iran.
Er zijn dertien landelijke Assyrische scholen, die ook open staan voor andere
bevolkingsgroepen. Sinds de regering Khatami staat het leden van de Assyrische
gemeenschap vrij op universiteiten te doceren.Gevraagd naar de waarborging van de mensenrechtensituatie van religieuze
minderheden in Iran, brengt het Assyrische parlementslid naar voren dat de
Assyrische gemeenschap door de Iraanse autoriteiten destijds in staat is gesteld
tijdens de islamitische vastenmaand het Millennium te vieren.In antwoord op de vraag van de delegatie naar in invloed van de islam
op de geloofsbelijdenis van religieuze minderheden, benadrukken de leden van
de ondercommissie voor Minderheden dat ieder kind in Iran opgroeit als Iraniër.
Ondanks de overgrote sji'itische meerderheid vindt religieus onderwijs (islamalsook
christelijk onderwijs) buitenschools plaats. Vóór de Revolutie
bestond er geen openlijk religieus onderwijs voor minderheden. Na de Revolutie
wel.Naar aanleiding van het feit dat de Iraanse Grondwet slechts drie minderheidsreligies
erkent (Armeniërs, Assyriërs en zoroastriërs) en leden van
de in Iran levende Bahaï-gemeenschap op basis van dit feit meer dan eens
door de Iraanse autoriteiten zijn vervolgd, legt de delegatie de leden van
de ondercommissie de vraag voor in hoeverre de ondercommissie ook opkomt voor
minderheden die niet in de Iraanse Grondwet vermeld staan. De leden van de
ondercommissie antwoorden unaniem zich niet verantwoordelijk te voelen voor
een niet-erkende minderheid, wiens positie de laatste jaren bovendien zeer
is verbeterd. Gevraagd naar de «bovenmatige» aandacht van het
Westen voor het welbevinden van de Bahaï-gemeenschap in Iran, geeft de
delegatie aan de mensenrechtensituatie als een thermometer voor een goed functionerende
samenleving c.q. als de belangrijkste indicator voor politieke vrijheid te
beschouwen. Als respons op het door de leden van de ondercommissie ingenomen
standpunt dat de in het Westen bestaande kritiek op de mensenrechtensituatie
in Iran niet door het Westen mag worden misbruikt, benadrukt de delegatie
dat de prominente rol van mensenrechten in het Nederlandse buitenlandse beleid,
ook ten aanzien van Iran geldt.Gesprek met leden van de ondercommissie voor VrouwenzakenIn het gesprek met twee vrouwelijke leden van de Majlis, dr Elahe Koelaï
en mevrouw El Rahai, staat de positie van de vrouw in de Iraanse samenleving
centraal.Mevrouw Edalat meldt de delegatie dat sinds de Revolutie op het gebied
van vrouwenrechten veel is bereikt, maar nog meer nog moet worden bereikt.
Daar de regering gehouden is niet te discrimineren vinden er sinds de Revolutie
veel aanpassingen van bestaande wetten plaats. De aanpassing van deze wetten
ten bate van de individuele vrouw staat evenwel soms op gespannen voet met
andere, familiebeschermende wetten. Mevrouw Edalat benadrukt dat uit het feit
dat de Raad van Hoeders nieuwe wetten op het gebied van vrouwenrechten meer
dan eens om politieke en religieuze redenen afwijst, geen stilstand van de
ontwikkeling van de vrouwenrechten in Iran betekent. Een groot deel van de
vorderingen van vrouwenrechten in Iran is sinds 1979 via algemenere wetswijzigingen
geschiedt en dit proces is volgens spreker nog lang niet ten einde. Mevrouw
Edalat is ervan overtuigd dat de hervormingsgezinden hun uiterste best zullen
blijven doen om de vrouwenrechten in Iran op een hoger peil te brengen. Hoewel
dit peil sinds de Revolutie gunstig afsteekt ten opzichte van Irans buurlanden
en de Iraanse regering ten aanzien van vrouwenrechten een helder
perspectief heeft, ziet mevrouw Edalat dat de huidige interne politieke en
economische problemen alsook de additionele drugsproblemen de versterking
vrouwenrechten in de weg staat en zelfs in gevaar brengt.Gevraagd naar mogelijkheden voor de delegatie iets voor de vrouwenrechten
in Iran te kunnen betekenen, geeft mevrouw Edalat aan dat voor Westerse parlementariërs,
naast het geven van politieke en economische steun aan Iran, bovenal een taak
is weggelegd op het monitoren van de buiten Iran (vooral in Afghanistan) plaatsvindende
teelt en handel in drugs. Dit vanwege het verwoestende effect van drugs op
het Iraanse familieleven. Mevrouw Edalat ziet voor Westerse parlementariërs
geen directe rol weggelegd in het tot stand brengen van concrete additionele
vrouwenrechten in Iran. Spreker stelt zich hierbij op het standpunt dat hoewel
het hele Midden-Oosten zich op dit moment voor de uitdagingen van de democratie
gesteld ziet, diezelfde democratie ook c.q. eerst in ieders hoofd moet zitten.
Aangezien dit een langdurig cultuurveranderend proces is, zal dit naar verwachting
van spreker meer tijd kosten dan de slechts de 24 jaar sinds de Revolutie.Maandag, 26 mei 2003Discussie met een veertigtal medewerkers van het Institute
for Political and International Studies (IPIS), onder leiding van dr SajjadpourIn plaats van een door de delegatie beoogd gesprek met studenten van de
Universiteit van Teheran, spreekt de delegatie met een veertigtal medewerkers
van het Institute for Political and International Studies (IPIS). Dit onder
leiding van dr Sajjadpour staande instituut bestudeert het Iraanse buitenlandse
beleid ten aanzien van Irans (vijftien) buurlanden, ondersteunt het Iraanse
ministerie van Buitenlandse Zaken en organiseert conferenties.In het gesprek brengt de delegatie onder meer de rol van Iran in het vredesproces
in het Midden-Oosten, het Iraanse nucleaire programma en de mensenrechten
ter sprake.Voor wat betreft het vredesproces in het Midden-Oosten zijn de medewerkers
van het IPIS het erover eens dat Iran geen belangrijke rol in het Israëlisch-Palestijnse
conflict heeft en dat Iran gezien het zionistisch-arabische karakter van het
conflict een belangrijke rol ook niet zou moeten willen ambiëren. De
heer Sajjadpour is van oordeel dat de Amerikaanse president Bush en de Israëlische
premier Sharon zowel ten aanzien van de Palestijnen in Israël als ten
aanzien van Hezbollah-strijders in Libanon er een beperkt beeld van terrorisme
op na houden; beide terroristische groeperingen zijn volgens spreker even
goed en wellicht met meer recht als vrijheidsstrijders aan te merken. De bezetting
van de Palestijnse gebieden is het werkelijke probleem en wordt versterkt
door de aantoonbare Israëlische onbetrouwbaarheid in het conflict. De
heer Sajjadpour benadrukt dat Hezbollah weliswaar is geïnspireerd op
de Iraanse Revolutie, maar feitelijk geheel autonoom is.De bescheiden rol die Iran zichzelf ten aanzien van Libanon respectievelijk
Afghanistan heeft toegedicht, kan naar het oordeel van de IPIS-medewerkers
slechts als constructief worden bestempeld. Ditzelfde geldt volgens de medewerkers
voor de Iraanse vredesherstellende rol in de Kaukasus.Ten aanzien van Irak zijn de IPIS-medewerkers unaniem van oordeel dat
de Verenigde Staten zich zo spoedig mogelijk uit Irak dient terug te trekken
c.q. dat versterking van de Verenigde Naties noodzakelijk is om de overgrote
macht van de Verenigde Staten in Irak te breken. De Europese Unie
laat zich volgens de medewerkers door de Verenigde Staten als satelliet misbruiken.Met betrekking tot de kritische houding van de delegatie ten aanzien van
het Iraanse nucleaire programma, stellen de medewerkers zich op het standpunt
dat Iran bij gebrek aan energiebronnen in de toekomst, genoodzaakt is op zoek
te gaan naar alternatieven. Dit geldt eens te meer wanneer Iran volgens prognoses
in 2025 meer dan 100 miljoen inwoners telt. De medewerkers achten enige scepsis
over de vredelievende aard van het Iraanse nucleaire ongegrond; Iran opereert
in goed overleg met het IAEA.Met het opwerpen van de mensenrechtensituatie in Iran, stellen de IPIS-medewerkers
zich op het standpunt dat de delegatie het vrijheidsconcept ten onrechte boven
onafhankelijkheid stelt; beide elementen zijn in gelijkwaardige mate de inzet
van de Revolutie (geweest). Daarnaast maakt de delegatie de «begrijpelijke»
fout de sterke verbondenheid tussen islam en cultuur onvoldoende te onderkennen.
Ten slotte repliceren de IPIS-medewerkers de kwestie van de mensenrechtensituatie
in Iran met kritiek op de mensenrechtensituatie in de Verenigde Staten en
Europa ten aanzien van moslims na 11 september 2001.Briefing op de ambassade door de vertegenwoordiger van
de UNDCP, Antonio Mazzitelli, en de vertegenwoordiger van de UNHCR, Xavier
Créach.De heer Mazzitelli bericht de delegatie dat Iran constructief met het
drugscontroleprogramma van de Verenigde Naties (UNDCP) samenwerkt. Hoewel
Iran zelf nauwelijks teelt en verwerking van drugs kent, wordt Iran op het
gebied van drugsgebruik wel gekenmerkt door een eeuwenoude en een op alle
sociale lagen van de bevolking betrekking hebbende (opium) cultuur. Voorts
is Iran ongelukkigerwijs geografisch gelegen tussen opium-, morfine- en heroïneproductieland
Afghanistan en doorvoerland Turkije (met West-Europa als eindbestemming).
Dit heeft er de afgelopen jaren toe geleid dat 3 200 Iraniërs –
zowel aan de zijde van de Iraanse autoriteiten als aan de zijde van de georganiseerde
drugsmisdaad – bij drugssmokkelacties de dood hebben gevonden. Door
een betere samenwerking met Pakistan en bijgestaan door internationale hulp
is het aantal dodelijke slachtoffers aan politiezijde in 2002 teruggebracht
tot 66 functionarissen.Naast de doorvoergerelateerde doden, kent Iran meer dan één
miljoen drugsverslaafden. Deze hebben in toenemende mate betrekking op de
in relatie tot opium goedkopere en gemakkelijker te gebruiken heroïne.
Door onveilig gebruik (het onderling delen van naalden door verslaafden) is
het drugsprobleem in Iran sinds de laatste jaren ook sterk (voor 60 à
70 procent) gerelateerd aan de verspreiding van HIV/Aids. De aan de drugsverslaving
gerelateerde prostitutie heeft hierbij een versterkend effect. Dat veel verslaafden
in gevangenissen verkeren, verandert weinig aan hun eigen situatie; de smokkel
aldaar is evenzeer groot.Nu is gebleken dat van het uitvaardigen en uitvoeren van doodstraffen
aan drugscriminelen geen preventie uitgaat, pogen de Iraanse autoriteiten
het drugsgebruik de laatste jaren te decriminaliseren door verstrekking van
medische zorg (incluis voorlichting over hygiëne) aan verslaafden. Daarnaast
toont Iran zich zeer coöperatief in de samenwerking met de UNDCP ter
bestrijding van de doorvoer van drugs aan de Afghaans-Iraanse grens. Probleem
hierbij is evenwel dat de drugscriminelen aanmerkelijk beter bewapend zijn
dan de Iraanse drugsbestrijders.Gevraagd naar mogelijkheden het drugsprobleem bij de kern (i.c. in Afghanistan)
aan te pakken, stelt de heer Mazzitelli dat Iran dit reeds in het tijdperk
van het Taliban-regime en dit – evenals de UNDCP – tot op de dag
van heden probeert, maar dat dit extreem moeilijk is. De in Afghanistan actieve
telers zijn zowel bang voor de Afghaanse autoriteiten als voor elkaar en staan
onder bescherming van«warlords». Bovendien is de verkoop van drugs
voor de Afghaanse warlords de belangrijkste bron van inkomsten. Na een daling
van de productie ten tijde van het Taliban-regime, is het productieniveau
van 2002 weer terug op het niveau van 1995. Gebrek aan een reëel alternatief
leidt tot een sombere toekomstverwachting.UNHCR-vertegenwoordiger Créach geeft aan dat van de 23 000
uit Irak te repatriëren Iraniërs er sinds 2002 circa 1 200
Iraniërs daadwerkelijk naar Iran zijn teruggekeerd. De UNHCR verwacht
dat een groot deel van de resterende circa 22 000 Iraniërs –
al dan niet uit vrije keuze – in Irak zullen blijven. Daar de Iraanse
autoriteiten de repatriëring van Iraniërs uit Irak als een binnenlandse
c.q. -veiligheidskwestie beschouwen, heeft de in Irak actieve UNHCR beleidsmatig
noch fysiek (Iran houdt haar grens Iraniërs uit Irak gesloten) enige
toegang tot Iraanse vluchtelingenvraagstuk. Dezelfde assistentieproblemen
zijn van toepassing op de repatriëring van Iraki's uit Iran.Van de 2,3 miljoen naar Iran gevluchte Afghanen zijn er inmiddels circa
400 000 weer vrijwillig naar Afghanistan teruggekeerd. Sinds januari
2003 hebben 70 000 Afghanen dit voorbeeld gevolgd. Het UNHCR-streven
is erop gericht dat aan het eind van 2003 in totaal 500 000 Afghaanse
vluchtelingen weer naar Afghanistan zijn teruggekeerd. Naast het feit dat
het tempo van repatriëring laag is, is ook sprake van zogenaamde «draaideurrepatriëring»,
waarbij de terugkeer naar Iran niet op vluchtelingenbasis, maar – op
zoek naar werk – op vrijwillig basis geschiedt.Gesprek van de delegatieleden De Haan, Timmermans, Wilders
en Karimi met de minister van Buitenlandse Zaken, dr Kamal KharazziOp grond van ruimtegebrek ten kantore van de Iraanse minister van Buitenlandse
Zaken, de heer Kharazzi, blijkt een ontmoeting met de voltallige delegatie
niet mogelijk te zijn. De delegatie besluit hierop dat de leden De Haan, Karimi,
Timmermans en Wilders zich naar het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken
begeven en de leden Fierens, Ormel en Van der Staaij alsook de griffier op
de ambassade achterblijven voor de (bovenbeschreven) briefing van de van UNHCR-vertegenwoordiger
Xavier.In het gesprek van de beperkte delegatie met minister Kharazzi zijn met
name de wederzijdse politieke en economische belangen het onderwerp van gesprek
geweest. De delegatie en de minister deelden de overtuiging dat de versteviging
van parlementaire contacten (ook) een goede basis vormt voor de versterking
van de politieke en economische relaties.Voorts heeft de delegatie en met de minister gesproken over de buitenlandse
politiek van Iran ten aanzien van haar buurlanden en haar rol in het vredesproces
in het Midden-Oosten. Met betrekking tot dit laatste onderwerp geeft de heer
Kharazzi aan van oordeel te zijn dat het door de Israëlische premier
Sharon gevoerde beleid gebaseerd is op extremisme, expansionisme en de schending
van de Palestijnse (mensen)rechten, waardoor Israël de mogelijkheden
voor een vreedzame oplossing van het Midden-Oostenconflict in de weg staat.Gesprek met de commissie voor Economische Zaken onder
leiding van commissievoorzitter Reza AbdollahiDe heer Abdollahi verklaart dat de Iraanse regering na jaren van succesvol
economisch beleid zich nu voor de uitdaging gesteld ziet de hoge werkloosheid
terug te dringen. In dit streven is een grote rol voor buitenlandse investeringen
weggelegd. Om deze buitenlandse investeringen te stimuleren, heeft het parlement –
met instemming van de Raad van Hoeders – recentelijk het belastingsregime
en diverse investeringsvoorschriften vereenvoudigd.Zonder hiervoor een verklaring te hebben, constateert de heer Abdollahi
dat de Iraans-Nederlandse handelsbalans in de loop der jaren sterk is teruggevallen.
Spreker bepleit dat beide landen zich ervoor inzetten de handelsbalans weer
meer in evenwicht te brengen en benadrukt dat Iran klaar staat Nederlandse
investeerders met open armen te ontvangen.De delegatieleider zegt het toe te juichen dat de Iraanse overheid het
initiatief neemt de Iraanse economie te stimuleren, maar trekt de aantrekkelijkheid
van het Iraanse investeringsklimaat in twijfel zolang de Iraanse economie
niet fundamenteel verandert. Wil Iran buitenlandse investeerders aantrekken,
dan dienen de staats(gereguleerde) bedrijven te worden geprivatiseerd. Daarenboven
is voor een succesvolle privatisering van de Iraanse import sociaal-economische
doch bovenal politieke stabiliteit een noodzakelijke voorwaarde. Voorts geldt
voor Nederlandse investeerders in het bijzonder dat de mensenrechtensituatie
in het investeringsland een belangrijk criterium is en dat Iran, dat naar
het oordeel van de delegatie een zeer groot economisch potentieel heeft, in
dit opzicht nog een lange weg te gaan heeft. De heer Abdollahi geeft hierop
aan dat Iran na een periode van nationalisatie en importbeperkingen thans
op weg is de concurrentie in de private sector zo veel mogelijk te stimuleren.
De Iraanse overheid investeert fors in Iraanse bedrijven, om deze bedrijven
zo sterk mogelijk te maken. Met betrekking tot het mensenrechtenaspect betoogt
de heer Abdollahi dat Iran in vergelijking tot Saoedi-Arabië voor Nederland
juist een relatief goede basis voor de Nederlandse investeringscriteria zou
moeten vormen.Naar aanleiding van het door de delegatie aan toegedichte belang van het
WTO-lidmaatschap stelt de heer Adollahi dat Iran dit belang zeer wel onderkent,
maar dat tot op heden niet de Iraanse economie, maar de internationale politiek
ten aanzien van Iran een Iraans lidmaatschap in de weg zit.Gesprek met de voorzitter van de Majlis, de heer Mahdi
KarroubiDe heer Karroubi acht het delegatiebezoek aan Iran van groot belang voor
de bilaterale en de internationale relaties en spreekt de verwachting uit
dat de delegatie met een genuanceerder beeld van Iran naar Nederland terugkeert
dan het naar Iran gekomen is. De heer Karroubi benadrukt dat Iran, zowel op
parlementair als op handelsgebied, van harte tot nadere samenwerking met Nederland
bereid is en zegt het in dit verband op prijs te stellen wanneer de Voorzitter
van de Tweede Kamer instemt met sprekers uitnodiging Iran in de naaste toekomst
te bezoeken. Voorts is de heer Karroubi ervan overtuigd dat een nadere samenwerking
het in het algemeen bestaande negatieve beeld over Iran kan en moet wegnemen.
Spreker adviseert de delegatie in dit verband naast formele ambtsdragers ook
«echte» Iraniërs te ontmoeten en moedigt de delegatie aan
informele ontmoetingen te arrangeren met journalisten, «gewone mensen»,
minderheden, artiesten en studenten.De delegatie onderschrijft het belang van ontmoetingen met private groepen
om een gedegen beeld van de Iraanse samenleving te krijgen . Vanuit de ook
voor de handelsbetrekkingen geldende stelregel «geen beter contact dan
direct contact» geeft de delegatie te kennen ook zeer naar informele
contacten uit te zien.De heer Karroubi geeft aan dat de kwestie Afghanistan voor Iran van groot
belang is. Spreker stelt zich op het standpunt dat de nieuwe regering steun
verdient van de wereldpolitiek en de wereldeconomie en ziet hierin ook een
rol voor Nederland weggelegd. Naast de Nederlandse militaire (ISAF-)inspanningen,
denkt spreker – ter bestrijding en vervanging van de Afghaanse opiumproductie –
in het bijzonder aan het verlenen van economische hulp en de inzet van Nederlandse
expertise op landbouwtechnisch terrein.Gevraagd naar de voorstelbare frustratie van de Majlis over het verwerpen
van door de Majlis aangenomen wetten door de Raad van Hoeders en het door
de Raad van Hoeders naar zich toegetrokken ballotagerecht met betrekking tot
de geschiktheid van kandidaat-parlementsleden, plaatst de heer Karroubi de
huidige politieke situatie in Iran in een historische context. Sinds de Revolutie
is de Majlis de enige wetgever in Iran. De taak van de Raad van Hoeders is
erin gelegen dat de in de Majlis aangenomen wetgeving niet conflicteert met
de islamitische leefregels en de Iraanse grondwet. In dit opzicht ziet spreker
geen verschil met de politieke werkverdeling tussen het Italiaanse Huis van
Afgevaardigden en de Italiaanse Senaat. De Raad van Hoeders voorziet in de
beperking van het feit dat de Grondwet geen weten-schappelijk regelboek is.
Gezien de unieke samenstelling van de Raad van Hoeders (zes leden worden rechtstreeks
door de geestelijke leider aangesteld; zes leden worden door de Majlis gekozen
uit een door de geestelijke leider opgestelde kandidatenlijst), is het supervisiegebied
van de Raad van Hoeders vrijwel onbeperkt. Dat de Raad van Hoeders zich in
het geval van een conflict tussen de Majlis en de Raad van Hoeders bereid
toont het geschil conform het Finse staatsrecht voor te leggen aan de arbitrerende
Expediency Council, is voor Iran een grote verworvenheid. De toekomst moet
echter de ideale invloedsverdeling uitwijzen. De Raad van Hoeders streeft
ernaar (nog) meer supervisie naar zich toe te trekken, terwijl de Majlis dit
ten gunste van de Majlis probeert te voorkomen c.q. te verminderen.Naar aanleiding van de stellingname van de delegatie dat de selectie van
parlementariërs onafhankelijk dient geschieden en nimmer mag worden overgelaten
aan een balloterende Raad van Hoeders, geeft de heer Karroubi aan dat de Majlis
een scherp oordeel over de toelating van (nieuwe) potentiële parlementariërs
heeft ingenomen dat sterk met het oordeel van de Raad van Hoeders conflicteert.
Spreker is het met de delegatie eens dat hierover op korte termijn duidelijkheid
moet komen en zegt het oordeel van c.q. de bemiddeling door de Expediency
Council af te wachten.Gevraagd naar de bestaande situatie dat parlementariërs in Iran op
basis van hun kritiek op de geestelijke machthebbers in de gevangenis terecht
kunnen komen, stelt de heer Karroubi dat hoewel Iraanse parlementariërs
in beginsel een onschendbare positie hebben, diezelfde parlementariërs
nog niet het recht geeft zich buiten de Majlis onverantwoordelijk over bepaalde
onderwerpen, zoals de islam, uit te laten. Spreker geeft aan dat indien de
uitingen van parlementariërs geen betrekking hebben op de werkelijkheid,
de Majlis hiervoor geen verantwoording wil nemen. De heer Karroubi benadrukt
dat zich op dit moment geen parlementariërs in de gevangenis bevinden
en dat de Majlis nog nooit zo sterk is geweest als in het Zesde Tijdperk.Met verwijzing naar het reglement van orde van de Majlis bestrijdt de
heer Karroubi het beeld dat politieke partijen in Iran parlementariërs
niet in vrijheid kunnen kiezen. Spreker wijst er evenwel op dat Iran een islamitische
staat is, waarbinnen geen conflicterend onderscheid bestaat tussen religie
en staat. Dit neemt niet weg dat ook Iran groepen kent die separatie nastreven
en daarmee een gevaar voor de staat kunnen vormen. Ter bescherming
van de op mensenrechten en burgerrechten gebaseerde verworvenheden van de
Islamitische Republiek Iran acht de heer Karroubi het legitiem dat een parlementariër
geacht mag worden over bepaalde kwaliteiten te beschikken; het kandidaat-parlementslid
mag derhalve geen misdadige achtergrond hebben, geen relatie hebben met het
vroegere regime en dient wetenschappelijk acceptabel te zijn.De heer Karroubi stemt ten slotte in met de conclusie van de delegatie
dat de verschillen tussen het Iraanse en het Nederlandse parlementaire stelsel
weliswaar moeten worden geaccepteerd, maar dat deze verschillen altijd in
het belang van het volk dienen te zijn.Dinsdag, 27 mei 2003Gesprek met vertegenwoordiger van de Armeense gemeenschap
in IsfahanAangezien het met de bisschop van de Armeense gemeenschap in Iran beoogde
gesprek niet plaats kan vinden (omdat de bisschop zich volgens de delegatie
begeleidende ambtenaren van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken
zich zonder opgaaf van redenen elders in Isfahan bevindt), spreekt de delegatie
met de beheerder van het Armeense religieuze en culturele centrum in Isfahan.De beheerder dankt de delegatie voor de aandacht voor de minderheden in
Iran en geeft aan dat de Armeense kerk op zich een teken van vrijheid c.q.
van respect voor de minderheden in Iran is. De Armeense gemeenschap in Iran
heeft een eigen levensstijl, eigen scholen en een eigen taal. In 2004 worden
er festiviteiten georganiseerd ter viering van het feit dat het dan 400 jaar
geleden is dat de Armeense gemeenschap zich in Isfahan heeft gevestigd.Gevraagd naar het bestaan van discriminatie ten aanzien van de Armeense
gemeenschap, bijvoorbeeld met betrekking tot het kunnen bekleden van hoge
ambtelijke posities, geeft de beheerder aan dat een ieder in Iran geacht wordt
conform de Grondwet te leven en dat islamitische groepen voor samenscholingen
evenzeer toestemming aan de overheid moeten vragen. De Armeense gemeenschap
informeert de Iraanse autoriteiten jaarlijks over haar voornemens. Voor wat
de werkgelegenheid betreft geeft de beheerder aan dat Armeense christenen
wel in overheidsdienst kunnen werken. Aanstelling in een hoge ambtelijke posities
heeft spreker tot op heden echter nog niet meegemaakt.Naar aanleiding van de vraag van de delegatie naar de participatie van
de Armeense gemeenschap in het lokale bestuur, zegt de vertegenwoordiger dat
de Armeense gemeenschap een nauwe relatie met de lokale politiek heeft. Zodra
er iets aan de hand is, wordt dit – net zoals dit voor de moslimgemeenschap
geldt- met de lokale autoriteiten besproken. Problemen die aan de toekomst
van jongere Armeense christenen wordt toegeschreven, hebben volgens de vertegenwoordiger
niets met religie of discriminatie van doen en wijken nauwelijks af van de
generatieproblemen binnen de moslimgemeenschap.Gevraagd naar de demografische situatie van de Armeense gemeenschap in
Iran, geeft de beheerder aan dat de Armeense christenen anders in het leven
staan dan de moslims. Zo kennen Armeense gezinnen zelden meer dan twee of
drie kinderen. Door de slechtere economische vooruitzichten is dit aantal
thans gedaald tot één à twee kinderen per gezin. Door
diezelfde sombere economische vooruitzichten hebben de afgelopen jaren circa
1 200 Armeense christenen hun heil buiten Iran gezocht. Dat Armeense
christenemigranten zelden naar Iran terugkeren, verklaart spreker uit de schaamte
voor het niet kunnen vinden van economische voorspoed buiten Iran.Woensdag, 28 mei 2003Gesprek met vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap
in ShirazAnders dan beoogd spreekt de delegatie in een zeer rumoerige hotellobby
met een vijftal vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap, onder leiding
van dr Bamdad, in Shiraz. Evenzeer anders dan beoogd blijken de gesprekspartners
van de delegatie te zijn omringd door Iraanse overheidsfunctionarissen.Gevraagd naar de mate van vrijheid van religie geven de vertegenwoordigers
van de joodse gemeenschap in Shiraz aan gelukkig te zijn met het feit dat
de geloofsbeleving in de Iraanse Grondwet is verankerd en deze het bestaansrecht
van de joodse gemeenschap garandeert. Bij problemen kan altijd worden aangeklopt
bij de lokale gouverneur.De vertegenwoordigers spreken hun opluchting uit over de oplossing van
het «Shirazproces», waarbij enkele joden aanvankelijk wegens hoogverraad
ter dood werden veroordeeld. Sinds de beëindiging van dit in de Westerse
media nauwlettend gevolgde rechtsproces, is het dagelijkse leven in Shiraz
minder gespannen geworden.Naar aanleiding van de door de delegatie uitgesproken kritische houding
ten aanzien van de mensenrechtensituatie in Iran, geven de vertegenwoordigers
aan dat joodse leerlingen dezelfde scholen bezoeken als hun moslimgeneratiegenoten.
Op vrijdag, wanneer alle andere scholen gesloten zijn, vindt het joodse religieuze
onderwijs plaats, nemen joodse leraren examens af en melden goede leerlingen
succesvol aan op universiteiten. Dat de zaterdag voor de moslims een gewone
werk- c.q. schooldag is, blijft voor de joodse gemeenschap een probleem daar
ook de joodse gemeenschap geacht wordt op de sabbatdag te werken. De vertegenwoordigers
zeggen evenwel hoopvol gestemd te zijn nu de minister van Onderwijs en Wetenschappen
de joodse gemeenschap beloofd heeft de stichting van joodse scholen mogelijk
te willen maken.Dat de joodse gemeenschap in Shiraz in aantal gedaald is van 15 000
leden vóór de Revolutie tot circa 6 000 leden nu, mag volgens
de vertegenwoordigers niet louter worden omschreven als een joodse vlucht
voor de Revolutie; ook veel moslims en christenen hebben Iran na 1979 verlaten.
In navolging van de terugkeer van moslims en Armeense christenen verwachten
de vertegenwoordigers op termijn ook een terugkeer van joden naar Iran.Gevraagd naar de mogelijkheid voor de joodse gemeenschap zich openlijk
over het Iraanse regeringsbeleid ten aanzien van Israël uit te laten,
geven de vertegenwoordigers aan dat de joodse gemeenschap in Iran zich niet
met politiek bemoeit en derhalve evenmin met het door de Iraanse regering
gevoerde buitenlandse beleid.In antwoord op de vraag van de vertegenwoordigers naar de intentie van
de delegatie met het gevoerde gesprek geeft de delegatie aan dat het werkbezoek
van de delegatie aan Iran bijdraagt aan de in Nederland en in de Europese
Unie te voeren debat over het te voeren buitenlandse beleid ten aanzien van
Iran. De mensenrechtensituatie speelt in dit debat een belangrijke rol.Eén van de aanwezige overheidsfunctionaris stelt dat de delegatie
er goed aan doet de door de vertegenwoordigers bevestigde vrijheid van de
joodse gemeenschap in Shiraz niet in twijfel te trekken en van het gesprek geen misbruik te maken c.q. propaganda te bedrijven. De delegatie
antwoordt hierop dat de delegatie haar eigen conclusies trekt en beëindigt
hierop het formele informele gesprek.Donderdag, 29 mei 2003Briefing door UNWFP-vertegenwoordiger Marius de Gaay FortmanOp weg van Kerman naar Badsir informeert de vertegenwoordiger van het
VN-World Food Programme (WFP) in Iran, de heer De Gaay Fortman, de delegatie
over de werkzaamheden van het WFP in Iran.Het WFP startte zijn werkzaamheden in Iran in 1962 naar aanleiding van
een aardbeving in Boin-Zahra, waarbij 12 000 mensen omkwamen. Na in 1971
een kantoor te hebben geopend was het WFP actief tot zijn uitzetting in 1979.
Na een afwezigheid van zeven jaar keerde het WFP in 1986 naar Iran terug in
verband met de grote stroom vluchtelingen uit Afghanistan. Sinds 1988 zet
het WFP zich voorts in voor de uit Irak afkomstige vluchtelingen in Iran.
Volgens de officiële Iraanse cijfers verblijven er in 2003 circa 2,65
miljoen vluchtelingen in Iran, waarvan er circa 2,35 miljoen vluchtelingen
afkomstig zijn uit Afghanistan en circa 200 000 uit Irak. Het WFP, dat
zich richt op de meest hulpbehoevenden, voorziet in Iran in totaal circa 120 000
Afghaanse en Iraakse vluchtelingen van voedsel. Ongeveer 80 000 Afghaanse
en Iraakse vluchtelingen leven in één van de 29 door de UNHCR
erkende vluchtelingenkampen. In deze (22 Iraakse en 7 Afghaanse) kampen draagt
het WFP in totaal zorg voor ongeveer 68 000 vluchtelingen.De begroting van het WFP bedroeg in 2002 circa $ 1,8 miljard; in 2003
waarschijnlijk meer dan $ 2 miljard. De Verenigde Staten zijn de grootste
donor, gevolgd door de Europese Commissie, Japan en – afhankelijk van
het hulpbehoevende land- het Verenigd Koninkrijk. De heer De Gaay Fortman
zegt blij te zijn met het Nederlandse donorschap van $ 25 miljoen voor algemene
hulp en $ 25 miljoen voor specifieke hulp. Het WFP verwacht van Nederland
dat Nederland het huidige donatieniveau handhaaft. De heer De Gaay Fortman
spreekt voorts zijn waardering uit voor de sterke betrokkenheid van de ambassade
bij de WFP-activiteiten in Iran.Het WFP werkt in Iran nauw samen met de UNHCR. Het WFP draagt zorg voor
de inkoop en de opslag van het voedsel en voor de monitoring van de voedselhulp,
terwijl de UNHCR verantwoordelijk is voor de allocatie van de voedselhulp.
De organisatie van het transport vormt – zeker met betrekking tot de
voedselhulpstromen naar Irak – een groot probleem. Particulier vervoer
is handiger, maar ook aanmerkelijk duurder.De heer De Gaay Fortman geeft aan trots te zijn op de door het WFP succesvol
geïnitieerde «Food-for-Girls- en Oil-for-Girls-onderwijsprogramma's,
die zich richten op de bevordering van de (basis)schoolgang van meisjes –
en daarmee de emancipatie van vrouwen – in ruil voor de maandelijkse
verstrekking van 10 kilogram meel en 4 liter olie voor het gezin van de betreffende
leerlinge. Ook op deze manier helpt het WFP tienduizenden vluchtelingen.Bezoek aan vluchtelingenkamp te Bardsir. Aldaar ontmoeting
met directeur Amiri, schoolhoofd mevrouw Moussafat en bewoners van het vluchtelingenkampDe heer Amiri geeft aan dat de populatie in het vluchtelingenkamp te Bardsir
in de provincie Kerman bestaat uit 6 910 voornamelijk jonge Afghaanse
vluchtelingen (3 567 mannen en 3 343 vrouwen, van wie 4 485 de gehuwde status hebben en 2 425 ongetrouwd zijn). De bewoners
krijgen via het WFP 280 gram meel per persoon per dag en 4 kilogram rijst
per persoon per maand. Het vluchtelingenkamp kent 2 bakkerijen, 19 winkels,
1 telefooncentrum, 500 pre-fab woningen en circa 1 000 tenten.Mevrouw Moussafat geeft aan dat het vluchtelingenkamp voorts ook twee
basisscholen kent, waar 40 onderwijzers in totaal 1121 kinderen (565 jongens;
556 meisjes) onderwijs geven. Voor het voortgezet onderwijs zijn de bewoners
van het kamp Bardsir aangewezen op de ver van het kamp gelegen bewoonde wereld.
Gezien de hiermee gepaard gaande logistieke, financiële en veiligheidsproblemen
voor de 60 à 70 kinderen die van deze mogelijkheid gebruik maken, zegt
spreker uit te zien naar de door de Iraanse minister van Onderwijs en Wetenschappen
toegezegde stichting van een in het kamp gevestigde middelbare school. Naast
de logistieke problemen voor de leerlingen in het voortgezette onderwijs,
kent het kamp Bardsir ook een tekort aan studiemateriaal. Ondanks het feit
dat de onderwijsomstandigheden in het kamp Bardsir te wensen overlaten, garandeert
mevrouw Moussafat evenwel dat alle Afghaanse kinderen die het kamp verlaten,
het kamp geschoold verlaten.Gevraagd naar de duur van de opvang van de Afghaanse vluchtelingen, geeft
mevrouw Moussafat aan dat sommige families al meer dan zestien jaar in het
kamp Bardsir verblijven. Zolang het vredes- en veiligheidsniveau in Afghanistan
niet aanzienlijk toeneemt, acht spreker het niet van uitgesloten dat veel
families nog voor vele jaren in het kamp Bardsir gehuisvest zullen zijn.Ter activering van de bewoners wordt de jeugd onderwijs geboden en werken
de mannelijke vluchtelingen ter verdeling van het inkomen in poolverband in
de al dan niet nabijgelegen steden. Het meeste verdiende geld wordt doorgaans
besteed aan de (geprivatiseerde) water- en elektriciteitsvoorziening in het
kamp, maar dit is veelal niet toereikend. Het gebrek aan water en elektriciteit
dan wel de hieraan gerelateerde schulden zijn voor veel bewoners de belangrijkste
thema's in het dagelijkse leven in het kamp Bardsir.Vrijdag, 30 mei 2003Briefings van de directeur van Shell Iran, Robert Weener,
de directeur van KLM Iran, Cees Ursum en OVSE-ambassadeur Daan Everts.Ter residentie van de Nederlandse ambassadeur te Teheran licht de directeur
van Shell Iran, de heer Weener, de delegatie in over de activiteiten die Shell
sinds 1954 – met een tussenpose van 1979 tot 1991 – in Iran heeft
ontplooid.KLM Iran-directeur Ursum geeft de delegatie een exposé over de
sinds 1956 in Iran actief zijnde luchtvaartmaatschappij.OVSE-ambassadeur Everts verhaalt de delegatie van de recentelijk tussen
de OVSE en Iran plaatsgevonden gesprekken over onder meer de Iraanse regionale
positionering.BIJLAGEProgrammaoverzichtVrijdag, 23 mei 2003  16.10 uurVertrek vanaf
Schiphol23.59 uurAankomst op
de luchthaven van Teheran, alwaar ontvangst door ambassadeur Mollinger   Zaterdag,
24 mei 2003  01.00 uurNadere kennismaking
met ambassadeur Mollinger in het Azadi Hotel 09.45 uurGesprek met
de voorzitter van de Iraanse parlementaire commissie van Buitenlandse Zaken
en Veiligheidszaken, dr Mohssen Mirdamadi Najafabadi 11.00 uurGesprek met
de algemeen secretaris van de Hoge Raad van Nationale Veiligheid, dr Hassan
Rouhani 13.30 uurLunch15.00 uurGesprek met
de vice-president van de I.R. Iran, tevens minister van het Iraanse ministerie
voor Milieubeheer, mw dr Masseumeh Ebtekar 17.00 uurBriefing op
de ambassade door ambassadeur Mollinger, ambassaderaad Naeff en ambassadesecretaris
mw Van Bijlert over de binnenlandse situatie (met name ten aanzien van de
mensenrechten) en het Iraanse buitenlandse beleid 20.00 uurDiner ten huize
van ambassaderaad Naeff in aanwezigheid van ambassadeur Mollinger, UNWFP-vertegenwoordiger
De Gaay Fortman en vertegenwoordigers van de in Teheran residerende vrije,
al dan niet buitenlandse, pers   Zondag,
25 mei 2003  10.00 uurGesprek met
de onderminister van Buitenlandse Zaken, belast met het buitenlandse beleid
ten aanzien van Europa en de Verenigde Staten, de heer Ali Ahani 12.00 uurGesprek met
de directeur-generaal Internationale Zaken van het ministerie van Justitie,
dr Mohammad Javad Larijani 13.30 uurLunch ter residentie
van ambassadeur Mollinger in aanwezigheid van vrouwelijke professionals/intelligentsia 15.15 uurGesprek met
leden van de ondercommissie voor (religieuze) Minderheden 16.45 uurGesprek met
leden van de ondercommissie voor Vrouwenzaken onder leiding van mw Elahe Koelaï 21.00 uurDiner in (de
nieuwbouw van) de Majlis, aangeboden door de voorzitter van de commissie voor
Buitenlandse Zaken en Veiligheidszaken, dr Mohssen Mirdamadi Najafabadi  Maandag,
26 mei 2003  09.00 uurDiscussie met
een veertigtal medewerkers van het Institute for Political and International
Studies (IPIS), onder leiding van dr Sajjadpour 11.45 uurBriefing op
de ambassade door de vertegenwoordiger van de UNDCP, Antonio Mazzitelli, en
de vertegenwoordiger van de UNHCR, Xavier Créach. 12.30 uurGesprek van
de delegatieleden De Haan, Timmermans, Wilders en Karimi met de minister van
Buitenlandse Zaken, dr Kamal Kharazzi13.30 uurLunch 15.00 uurGesprek met
de commissie voor Economische Zaken onder leiding van commissievoorzitter
Reza Abdollahi16.00 uurGesprek met
de voorzitter van de Majlis, de heer Mahdi Karroubi 20.00 uurDiner ten huize
van ambassadesecretaris mw Van Bijlert in aanwezigheid van vertegenwoordigers
van in Iran actief zijnde supranationale organisaties (UNDCP, UNHCR) en non-gouvernementele
organisaties op het gebied van mensenrechten  Dinsdag,
27 mei 2003  09.10 uurVertrek van
de luchthaven van Teheran 10.10 uurAankomst op
de luchthaven van Isfahan, alwaar ontvangst door de gouverneur van Isfahan11.00 uurBezoek aan het
Chehel Sotun-paleis en de aan het Emam Khomeiniplein gelegen Sjeik Lotfollah-moskee,
de Emam-moskee en het Ali Qapu-paleis 14.00 uurLunch (Abassi
Hotel) 15.30 uurBezoek aan brug
(theehuis) 16.00 uurBezoek aan basiliek
en museum van de Armeense gemeenschap in Isfahan 16.45 uurGesprek met
vertegenwoordiger van de Armeense gemeenschap in Isfahan 20.00 uurDiner, aangeboden
door de directeur-generaal Veiligheidsbeleid en de gouverneur van Isfahan  Woensdag,
28 mei 2003  07.00 uurVertrek per
bus naar Shiraz, met een bezoek aan de graftombe van Cyrus II en Persepolis 15.30 uurAankomst in
Shiraz, met een bezoek aan het mausoleum van de dichter Sadi en de graftombe
van de dichter Hafez 18.00 uurGesprek met
vertegenwoordigers van de joodse gemeenschap in Shiraz 20.00 uurDiner in Shiraz
(«badhuis») 21.30 uurVertrek van
de luchthaven van Shiraz22.55 uurAankomst op
de luchthaven van Teheran  Donderdag,
29 mei 2003  02.35 uurVertrek van
de luchthaven van Teheran van delegatielid Timmermans (in verband met de op
30 en 31 mei plaatsvindende Conventiebijeenkomst in Brussel) 10.10 uurVertrek van
de luchthaven van Teheran 11.55 uurAankomst op
de luchthaven van Kerman, alwaar ontvangst door de plv. gouverneur van Kerman 12.30 uurBezoek aan een
uit 1700 daterend badhuis en bazaar 13.45 uurBriefing in
bus door UNWFP-vertegenwoordiger Marius de Gaay Fortman 15.00 uurBezoek aan vluchtelingenkamp
te Bardsir. Aldaar ontmoeting met directeur Amiri, schoolhoofd mevrouw Moussafat
en bewoners van het vluchtelingenkamp 16.45 uurVertrek per
bus naar Bam 21.00 uurAankomst in
Azadi Bam Hotel, alwaar ontvangst door gouverneur van Bam 21.30 uurDiner, aangeboden
door de gouverneur van Bam   Vrijdag,
30 mei 2003  10.00 uurBezoek aan citadel
van Bam en de in Bam gevestigde Daewoo-autofabriek 13.00 uurLunch in Azadi
Bam Hotel 14.00 uurVertrek per
bus naar Kerman 16.00 uurBezoek aan de
Jameh-moskee en de terrastuin Bagh-é Shahzade 20.30 uurVertrek van
de luchthaven van Kerman21.50 uurAankomst op
de luchthaven van Teheran, alwaar afscheid van delegatielid Karimi (in verband
met familiebezoek; mevrouw Karimi keert op 8 juni naar Nederland terug) 23.00 uurSouper ter residentie.
Aldaar briefings van de directeur van Shell Iran, Robert Weener, de directeur
van KLM Iran, Cees Ursum en OVSE-ambassadeur Daan Everts.   Zaterdag,
31 mei 2003  01.00 uurAfscheid van
ambassadeur/vertrek naar de luchthaven van Teheran02.35 uurVertrek van
de luchthaven van Teheran 06.40 uurAankomst op
Schiphol 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29216-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl