Wijziging Wmo i.v.m. bekostiging gemeentelijk beleid huishoudelijke verzorging; Memorie van Toelichting Zoals Gewijzigd naar aanleiding van het Advies van de Raad van State
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31375, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-04-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31375 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31375Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 23 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 375Voorstel van wet van het lid Kant tot wijziging van de Wet maatschappelijke
ondersteuning om de bekostiging van het gemeentelijk beleid op het terrein
van de huishoudelijke verzorging door middel van specifieke uitkeringen te
laten plaatsvindennr. 5MEMORIE VAN TOELICHTING ZOALS GEWIJZIGD NAAR AANLEIDING VAN HET ADVIES
VAN DE RAAD VAN STATEI. ALGEMEENa. InleidingOp 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
in werking getreden.In de Wmo is gekozen voor sturing door de gemeenten. Zij zouden meer dan
welke andere bestuurslaag in staat zijn individueel maatwerk te leveren in
de directe leefomgeving. In samenhang met andere voorzieningen op het gebied
van wonen, zorg en welzijn.De minister blijft ervoor verantwoordelijk dat het systeem van de wet
het mogelijk maakt de maatschappelijke doelen te bereiken en zal het systeem
zo nodig moeten aanpassen, aldus de memorie van toelichting bij de Wmo.1De regering wees er tevens op dat ze zich hierbij wel geconfronteerd zag
met een «klassiek» dilemma. Enerzijds is de noodzakelijke ondersteuning
om te komen tot een behoorlijke zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie
van burgers eigenlijk alleen goed op het lokale niveau vast te stellen. Dat
pleit voor een maximale beleidsvrijheid voor gemeenten. Anderzijds zijn de
zaken waar het in een aantal onderdelen van de Wmo om gaat voor sommige mensen
van essentieel belang; ze kunnen het verschil uitmaken tussen kunnen meedoen
en aan de kant staan. Daarom is het belangrijk dat er ook landelijke regels
en wettelijk vastgelegde rechten zijn.In de historie van de maatschappelijke ondersteuning zijn er twee bewegingen
te onderscheiden. Enerzijds is de positie van de gemeenten in de maatschappelijke
ondersteuning steeds verder versterkt. Vanaf de Welzijnswet 1994, de Wet voorzieningen
gehandicapten (Wvg) en nu de Wmo. Anderzijds was bij de Wvg te zien hoe chronisch
zieke, oudere, of gehandicapte burgers afhankelijker werden van het verschil
in beleid van de gemeenten. Daarom ontstond een beweging richting scherpere
landelijke kaderstelling. Er werd een landelijk protocol opgesteld door het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) en andere belangenorganisaties, waarin meer gedetailleerde
normen waaraan bepaalde voorzieningen moesten voldoen werden vastgelegd.
Dit protocol zou zelfs in de wet worden vastgelegd. Door het aantreden van
een nieuw kabinet is dit niet meer gebeurd. In plaats daarvan kwam met de
Wmo een ommekeer en werd er weer gekozen voor een grote mate van gemeentelijke
beleidsvrijheid waarin wettelijke protocollen niet pasten.Er kwam veel kritiek op de Wmo vanuit de patiënten- en gehandicaptenorganisaties,
met name wat betreft het verdwijnen van het recht op huishoudelijke zorg zoals
dat in de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) was geregeld en het
loslaten van het Wvg-protocol. De Wmo riep een halt toe aan de ingezette ontwikkeling
waarin rechten wettelijk werden vastgelegd. De Chronisch zieken en Gehandicapten
Raad Nederland (CG-raad) wees erop dat ze vijftien jaar veel werk had gemaakt
van emancipatie van mensen met een chronische ziekte of handicap en dat dit
proces nu op de helling werd gezet.Tijdens de behandeling in de Tweede Kamer is de Wmo flink aangepast waarbij
werd afgeweken van het oorspronkelijke sturingsmodel en meer rechten wettelijk
werden vastgelegd. Zo zag de regering zich genoodzaakt te kiezen voor een
tijdelijke zorgplicht voor een beperkt aantal voorzieningen, bij wijze van
overgangssituatie. In de Tweede Kamer is dit weer vervangen door een blijvende
compensatieplicht. Daarnaast zijn veel amendementen en moties aangenomen om
de inspraak, de keuzevrijheid en de klantvriendelijkheid beter te regelen.Inmiddels is de regering gekomen met reparatiewetgeving om een onzorgvuldige
en ongewenste verschuiving naar alfahulp tegen te gaan.1 Er wordt dus steeds meer afgeweken van de oorspronkelijke sturingsfilosofie.
Kennelijk werkt die sturingsfilosofie niet en vindt ook de regering aanpassing
noodzakelijk.Naar het oordeel van de indiener is echter meer nodig, waartoe zij drie
afzonderlijke wetsvoorstellen heeft ingediend: een voorstel ter bevordering
van de kwaliteit van de huishoudelijke verzorging en ter invoering van basistarieven
bij de huishoudelijke verzorging, een voorstel rondom de beëindiging
van de verplichting tot aanbesteding, en dit voorstel met betrekking tot de
financiering van huishoudelijke zorg door middel van specifieke uitkeringen.2De drie wetsvoorstellen zijn gezamenlijk ingediend omdat zij elkaar versterken
en aanvullen, maar zij bewerkstelligen ook ieder afzonderlijk verbeteringen.
De wetsvoorstellen strekken er allen toe om gemeenten in staat te stellen
de basiszorg voor alle mensen die daarop zijn aangewezen, te garanderen. De
gemeenten kunnen zich dan concentreren op optimale en integrale uitvoering
van de Wmo.b. Aanleiding tot dit wetsvoorstelHet macrobudget huishoudelijke verzorging in het kader van de Wet maatschappelijke
ondersteuning wordt ieder jaar vastgesteld op basis van de realisaties ofwel
de uitgaven van het voorafgaande jaar. Het kabinet heeft daarbij ingezien
dat volledige uitgaven een zekere aanpassingstijd vergen, zodat is afgesproken
dat onderuitputting in het eerste jaar geen gevolgen zal hebben.Het macrobudget vormt echter een optelsom van verschillend presterende
gemeenten. Gemeenten die goed presteren in de thuiszorg zullen in het algemeen
veel beleid maken en daarmee veel uitgaven doen. Als veel gemeenten echter
minder uitgeven, dan beïnvloedt dit het macrobudget in negatieve zin.
Goed presterende gemeenten zullen daaronder lijden. Dat is een belangrijke
reden om ervoor te zorgen dat het beschikbare geld ook daadwerkelijk wordt
uitgegeven en het geld voor huishoudelijke verzorging te oormerken. Uit schattingen van VWS en van de organisatie voor zorgondernemers Actiz
uit februari 2008 bleek al dat gemeenten over het jaar 2007 zo’n 200
miljoen euro overhouden aan de huishoudelijke verzorging. Uit het voorlopig
advies van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat 228 miljoen
euro niet is uitgegeven. Dit overschot is volgens het SCP vooral een gevolg
van lagere prijzen die in aanbestedingen door gemeenten zijn bedongen. Het
SCP adviseert het gerealiseerde overschot niet zonder meer te verrekenen met
het budget voor 2009 omdat de markt voor huishoudelijke zorg voor 2009 nog
niet op orde was. Ook was nog onvoldoende zicht op de gevolgen van de lagere
uitgaven op de effectiviteit en kwaliteit van de zorgverlening.1 In het definitieve advies van het SCP blijkt het overschot geraamd
te worden op 149 miljoen euro.2Het zijn de instellingen die inschrijven voor te lage tarieven om een
marktaandeel te behouden of te verwerven. Een aantal gemeenten zijn hierin
meegegaan. Het is verstandiger om – de VNG heeft de gemeenten hier ook
op gewezen – een redelijke prijs te betalen die instellingen weliswaar
dwingt kosteneffectief te werken maar wel op basis van reële kosten is.
Zo niet, dan zullen veel thuiszorginstellingen afhaken en dat gaat op den
duur ten koste van de kwaliteit van de zorg.In de praktijk blijkt dat lagere prijzen alleen tot stand kunnen komen
door bezuinigingen op het personeel. Door bezuiniging op arbeidsomstandigheden,
omzetten naar alfahulp of verlaging van loon. Bij een meldpunt van de indiener
waar ruim 2000 mensen hun ervaringen met de Wmo meldden, kwamen veel meldingen
vanuit het personeel over bezuinigingen op arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden.
Veel personeel kwam voor de keuze te staan tussen alfazorg, ontslag of minder
loon. Behalve de omzetting naar alfazorg worden ook steeds vaker mensen geconfronteerd
met een loondaling van bijvoorbeeld schaal 15 naar schaal 5 of 10.3 Ook bleek uit diverse onderzoeken van de regering een
verschuiving naar alfazorg.4 Tijdens een hoorzitting
op 5 maart 2008 waarschuwden de bonden voor de situatie van de alfahulpen,
zij zien ook een ontwikkeling naar lagere lonen.Een nieuwe ontwikkeling is dat er thuiszorginstellingen zijn die niet
meer inschrijven omdat de huishoudelijke zorg onrendabel is geworden. Meerdere
thuiszorgorganisaties brengen de huishoudelijke zorg onder in bv’s en
gaan joint ventures aan met schoonmaakbedrijven.Daarnaast is er sprake van een anders geïndiceerde zorgvraag, waardoor
mensen steeds minder gekwalificeerde hulp toegewezen krijgen.Dit alles leidt tot een ongewenste verschraling van de zorg, terwijl er
dus gemeenten zijn die het geld niet volledig besteden aan huishoudelijk verzorging.
Behalve de huishoudelijke zorg zijn er nog veel belangrijke taken in de Wmo
die er voor moeten zorgen dat mensen met een beperking zo volwaardig mogelijk
kunnen deelnemen aan de maatschappij. In de praktijk van veel gemeenten concurreert
de Wmo met andere gemeentelijke prioriteiten zoals die op basis van de Wet
Werk en Bijstand of met betrekking tot de openbare ruimte.Het is ook daarom gewenst om gemeenten te verplichten het voor de huishoudelijke
verzorging bestemde geld ook daadwerkelijk daarvoor in te zetten, wat dit
wetsvoorstel beoogt. Zolang de voor huishoudelijke verzorging bestemde gelden
niet worden geoormerkt, zal de financiering van het gemeentelijk beleid ten
aanzien van de huishoudelijke verzorging moeten concurreren met allerlei andere
beleidsterreinen die volledig buiten de Wmo kunnen liggen. Het sociale gehalte
waarmee de Wmo en de huishoudelijke zorg wordt uitgevoerd, blijft dan dus
onlosmakelijk verbonden met de bereidwilligheid van de gemeente, wat onwenselijk
is. c. Specifieke uitkeringIn de huidige Wmo is gekozen voor een integratie-uitkering. Deze maakt
deel uit van het gemeentefonds, maar kent een eigen, afwijkende verdelings-
en volumeregeling. De integratieuitkering moet op termijn opgaan in de algemene
uitkering van het gemeentefonds. De geldstroom kan apart worden geïndexeerd
en gemonitord, hetgeen kan leiden tot bijstelling van het Wmo-budget bij tussentijdse
taakverzwaring.Hoewel een aantal gemeenten de Wmo heel goed uitvoeren, schieten een aantal
gemeenten ook tekort. Bijvoorbeeld door over tarieven te onderhandelen die
zover onder de kostprijs liggen dat thuiszorginstellingen niet meer meedoen
of door zwaar te bezuinigen op het personeel. Instellingen en mensen die in
de huishoudelijke zorg werken, geven aan dat er een groot verloop is. Het
werk is ook zwaarder geworden, er is weinig scholing en ondersteuning.1Daarmee komt de kwaliteit van de huishoudelijke zorg steeds verder onder
druk te staan, terwijl die kwaliteit onmisbaar is als mensen thuis willen
blijven wonen. Deze kwaliteit hangt namelijk nauw samen met de inzet van gekwalificeerd
personeel. Met kennis en vaardigheden vereist op het gebied van de sociaal
emotionele ondersteuning en op het gebied van signalering van verslechtering
van het sociale, psychische en/of lichamelijke welzijn van de patiënt.Om al deze redenen is het beter de huishoudelijke verzorging via een doeluitkering
te laten verlopen, zodat de gemeenten worden verplicht het voor de huishoudelijke
zorg ontvangen geld ook daadwerkelijk aan dat doel te besteden. Dit wetsvoorstel
regelt daarom dat het budget voor huishoudelijke zorg via een specifieke uitkering
gaat verlopen die door de gemeenten uitsluitend voor dat doel kan worden aangewend.II. ARTIKELSGEWIJSArtikel IDit artikel voegt in de Wet maatschappelijke ondersteuning een nieuw artikel
20a in, waarin de voor huishoudelijke verzorging bestemde gelden feitelijk
worden geoormerkt.Het eerste lid van artikel 20a regelt daartoe dat de bekostiging van het
gemeentelijk beleid op het terrein van de huishoudelijke verzorging via specifieke
uitkeringen (doeluitkeringen) zal plaatsvinden.Onder de wettelijke voorwaarden van het eerste lid dienen uiteraard nadere
regels te worden vastgesteld over het verleningsysteem van de specifieke uitkeringen.
Het tweede lid van artikel 20a stelt derhalve dat deze regels bij of krachtens
een algemene maatregel van bestuur zullen worden vastgesteld, waarbij zoveel
mogelijk aansluiting is gezocht bij artikel 20, derde lid, van de Wet maatschappelijke
ondersteuning. Onder de voorwaarden van het eerste lid van artikel 20a dient
de regering derhalve op de praktijk aansluitende nadere regels vast te stellen,
waartoe het Besluit maatschappelijke ondersteuning kan worden aangepast.Om controle van deze nadere regels mogelijk te maken, bepaalt het derde
lid dat de vast te stellen algemene maatregel van bestuur wordt voorgehangen
bij de beide kamers der Staten-Generaal. Dit vooral omdat er nog geen duidelijkheid
bestaat of de hoogte van het budget voldoende is. Het SCP heeft alle effecten
van invoering nog niet in zicht. Bovendien is er reparatiewetgeving in behandeling
die van invloed zal blijken te kunnen zij op het benodigde budget.2KantXNoot1Kamerstukken II, vergaderjaar 2004–2005, 30 131, nr. 3.XNoot1[2] Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009, 31 795,
nrs. 1 e.v.XNoot2Zie Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008, 31 347, nr. 2,
Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008, 31 353, nr. 2, en
Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008, 31 375, nr. 2.XNoot1SCP, Voorlopig advies over het macrobudget huishoudelijke Wmo hulp voor
2009, april 2008, te raadplegen via www.scp.nl.XNoot2SCP, Definitief advies over het Wmo budget huishoudelijke hulp voor 2009,
februari 2009, te raadplegen via www.scp.nl.XNoot3Wetenschappelijk Bureau SP, Wmo in uitvoering I, II en III, februari 2007,
maart 2007 en maart 2008, te raadplegen via www.sp.nl.XNoot4Zie de rapportages onder Kamerstukken II, vergaderjaar 2007–2008,
29 538, nrs. 58, 70 en 82.XNoot1Wetenschappelijk Bureau SP, Wmo in uitvoering I, II en III, februari 2007,
maart 2007 en maart 2008, te raadplegen via www.sp.nl.XNoot2Kamerstukken II, vergaderjaar 2008–2009, 31 795, nrs. 1 e.v. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31375-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl