Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken; Verslag algemeen overleg op 2 oktober 2003, over het Nationaal actieplan ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-31, nr. 24

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

21501-31 nr. 24

21-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-31Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-31Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Volksgezondheid en Consumentenzakennr. 24VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 oktober 2003De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 2 oktober 2003 overleg gevoerd met de heer De Geus,
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, en de heer Rutte, staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over:– het Nationaal actieplan ter bestrijding van
armoede en sociale uitsluiting (21 501-18, nr. 174);– het Onderzoek toepassing wettelijk minimumloon
(SZW-03-443);– de Monitor gemeentelijk armoedebeleid 2001
(SZW-03-534).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) merkt op dat
de streefcijfers grotendeels zijn verdwenen uit het Nationaal actieplan ter
bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, zodat niet duidelijk is wat
de ambitie van het kabinet is en hoe deze wordt gerealiseerd. Doordat er minder
meetbare streefdoelen zijn geformuleerd, heeft de regering zichzelf minder
verplichtingen opgelegd en hoeft er minder verantwoording te worden afgelegd.
Kan hier binnen een halfjaar een aanvulling op worden gegeven?De armoedeval is een groot probleem, dat bijvoorbeeld kan worden aangepakt
door de arbeidskorting te verhogen, maar de regering doet geen voorstellen
om daartoe op korte termijn over te gaan. In de nota staat op pag. 40 dat
een alleenstaande er €277 op achteruitging in 2001, als hij vanuit de
bijstand een baan aanvaardde tegen het minimumloon. Kan de minister dit onderbouwen?De sluitende aanpak voor werkgelegenheid voor jongeren was wettelijk vastgelegd,
maar is inmiddels geschrapt. In de nota staat dat de sluitende aanpak voor
het zittende bestand ABW abusievelijk in het nationaal actieplan van 2001
was opgenomen, maar hierover waren afgesproken gemaakt met de gemeenten, met
aandacht voor sociale activering, hulp- en dienstverlening. Bij de sociale
activering van arbeidsgehandicapten is geen streefcijfer vermeld. Heeft de
regering geen ambities meer op dit gebied?De specifieke kinderopvangregeling (KOA) om uitkeringsgerechtigden weer aan het werk te krijgen wordt niet vermeld in het actieplan, maar
deze maakt wel deel uit van het beleid ter bestrijding van armoede en sociale
uitsluiting.De doelstelling van een daling van problematische schulden met 10% bij
de schuldhulpverlening is geschrapt, maar er wordt wel een nulmeting gehouden.
Deze was al vermeld in het plan van 2001, maar is blijkbaar niet uitgevoerd.
De regering zou zich opnieuw moeten binden aan een doelstelling op dit gebied.Het aandeel van de nettohuurlasten in het inkomen was gedaald. Zijn er
gegevens beschikbaar over de huurlasten in 2002? Het aantal uithuiszettingen
is geschrapt als meetpunt van armoedebestrijding, terwijl dit ernstig is toegenomen.
Hoe denkt de regering deze zorgwekkende tendens om te buigen?Wat betreft het onderdeel onderwijs bij armoedebestrijding merkt mevrouw
Noorman het volgende op. In de periode 1994–1998 is eenderde van de
achterstand van Turkse en Marokkaanse jongeren weggewerkt. In 1998 was de
taalachterstand maximaal twee jaar. Zweden scoort het best op het gebied van
volwasseneneducatie, maar de achterstand van Nederland is afgenomen van 10
naar 6 procentpunt. De ambitie voor het beleid op dit gebied is wel gekwantificeerd.
Vanaf 2003 is de keuze aan de ouders of zij een gehandicapt kind in regulier
of aangepast onderwijs willen plaatsen, maar bij deze vraagsturing hoort een
acceptatieplicht van het regulier onderwijs, anders is er sprake van een loze
waarborg. Het aantal voortijdige schoolverlaters neemt per saldo nog steeds
toe, maar het beleid om te herplaatsen heeft wel gewerkt.De streefdoelen voor ICT zijn gehaald en kunnen volgens de regering worden
weggelaten. Door nieuwe doelen te formuleren, bijvoorbeeld voor kennis van
ICT bij ouderen of toegang tot internet bij huishoudens met een inkomen tot
150% van het minimumloon, kunnen grotere groepen deelnemen aan een samenleving
waarin kennistechnologie een belangrijke factor is.Voor het groeiende probleem van de dak- en thuislozen is geen streefcijfer
opgenomen. Wordt dit wel opgenomen in de verkenningen over zwerfjongeren?
In 2001 was een monitor afgesproken, maar deze ambitie is doorgeschoven naar
2006.Een van de doelstellingen is verlenging van de levensverwachting van arme
mensen, maar het is niet duidelijk welk beleid hieruit voortvloeit. Er worden
allerlei drempels ingevoerd in de gezondheidszorg, die een groot probleem
vormen voor de lagere inkomensgroepen, die een levensverwachting hebben die
vier jaar korter is. De toegankelijkheid van de gezondheidszorg kan bijvoorbeeld
worden bevorderd door taalonderwijs voor oudere allochtonen. Er zijn 18 000
trajecten taalonderwijs voor oudkomers, maar deze zijn vooral gericht op opvoeders
en werklozen.Uit het rapport «Werknemers met een brutoloon op en onder het wettelijk
minimumloon in 2001» blijkt dat meer dan 2% van de werknemers minder
dan het minimumloon verdienen. Door nieuwe methoden om bestanden te koppelen
zou het UWV dit eerder kunnen signaleren, zodat er iets aan gedaan kan worden.Uit de Monitor gemeentelijk armoedebeleid 2001 blijkt dat gemeenten het
budget voor bijzondere bijstand goed hebben besteed, maar er wordt 45% van
afgehaald, zodat de mogelijkheden van gemeenten sterk zijn ingeperkt.Bij het nationaal actieplan voor de werkgelegenheid zou een vergelijking
moeten worden bijgevoegd met andere landen, ter voorbereiding van het overleg
in Europees verband.De heer Weekers (VVD) signaleert dat volgens
het rapport «Werknemers met een brutoloon op en onder het wettelijk
minimumloon in 2001» 68 000 werknemers tussen 15 en 65 jaar, dat
wil zeggen 1,1% van alle werknemers in Nederland, minder verdienen dan het
wettelijk minimumloon (WML). Het WML garandeert een redelijk loon
voor geleverde arbeid, maar deze garantie wordt aan deze werknemers niet gegeven.
Wanneer er een wettelijk minimum geldt, moet dat worden nageleefd.Dit probleem moet bij de bron worden aangepakt in plaats van aan symptoombestrijding
te doen. Het economische probleem hierbij is dat de vraag naar laaggeschoolde
arbeid nog steeds een knelpunt vormt. Het minimumloon is welvaartsvast en
daarom is het in 2001 met 6,3% gestegen. Het minimumloon en de laagste loonschalen
in de cao's, die daar nog 10% boven zitten, zijn te hoog in relatie tot de
arbeidsproductiviteit, zodat werkgevers deze mensen niet in dienst nemen om
zinvol werk te doen. Daardoor staan er onnodig veel mensen langs de kant.
Deze redenering is ook gehanteerd in de verkenning van nieuwe mogelijkheden
voor het belastingstelsel, die indertijd door het kabinet-Kok aan de Kamer
is voorgelegd.De heer Weekers vraagt de bewindslieden om te onderzoeken of de hoogte
van het minimumloon een belemmering vormt voor het scheppen van banen en wat
het gevolg is van bevriezing of zelfs verlaging ervan. Wanneer het minimumloon
wordt bevroren, gaat iemand er wel op vooruit, als hij gaat werken in plaats
van een uitkering te ontvangen, omdat hij werkervaring opdoet en zich na verloop
van tijd kan verbeteren, zodat het toch loont om te werken. Wat is de opvatting
van de minister over een experiment om onder bepaalde voorwaarden tijdelijk
ontheffing te verlenen aan werkgevers die 90% van het minimumloon bieden om
extra banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt te creëren? Dit experiment
zou moeten samengaan met reïntegratieprojecten van gemeenten voor moeilijk
plaatsbare bijstandsgerechtigden. Er moet ook worden gekeken naar het bruto-netto-traject.
Verder kan de arbeidskorting worden verhoogd om te zorgen dat werken loont.Een andere reden voor onderbetaling is dat de systematiek van het minimumloon
onnodig ingewikkeld is. Er worden vaak nettoloonafspraken gemaakt. Dat bedrag
is voor de werknemer ook het meest van belang, behalve bij de afspraken over
koppelingen. Bij het minimumloon zou gekozen moeten worden voor een nettobedrag
in plaats van een brutobedrag, zodat de werknemer snel kan zien of hij wordt
onderbetaald, en actie kan ondernemen. Bovendien ontstaan er verschillen bij
de deeltijdfactor, omdat het minimumloon kan worden afgestemd op een 40-,
38- of 36-urige werkweek. Waarom wordt er niet standaard gekozen voor
een 40-urige werkweek?Bij de operatie-Walvis wordt geprobeerd om het loonbegrip voor belastingen
en de sociale zekerheid beter op elkaar af te stemmen en te vereenvoudigen.
Dit kan ook invloed hebben op de definitie van het minimumloon. Een voorbeeld
hiervan is dat de werkgeversbijdrage voor de Ziekenfondswet niet onder het
loonbegrip van het minimumloon valt, maar de bijdrage voor een particuliere
ziektekostenverzekering wel.Mevrouw Verburg (CDA) benadrukt dat armoede
niet alleen te maken heeft met inkomen, maar ook met mogelijkheden om mee
te doen in de samenleving. In het rapport van de Algemene Rekenkamer is destijds
vastgesteld dat er 79 regelingen zijn voor armoedebestrijding, waarvan er
47 niet werden toegepast, omdat zij te ingewikkeld waren. In totaal werd daaraan
4,5 mld euro per jaar besteed. De Algemene Rekenkamer gaf als aanbeveling
om te komen tot bundeling van regelingen op de terreinen wonen, kinderen en
zorg. Is deze aanbeveling opgevolgd?In de nieuwe Wet werk en bijstand is ervoor gezorgd dat gemeenten maatwerk
kunnen leveren, zodat zij meer aandacht kunnen besteden aan wat mensen nodig
hebben en hoe dat verstrekt kan worden. Daarbij is de staatssecretaris ook
ingegaan op verstrekkingen in natura door gemeenten, gekoppeld aan participatie.
Is dit verder uitgewerkt?Er zijn een paar goede voorbeelden van projecten om betrokken te blijven.
In Den Bosch zijn mensen met een uitkering uitgenodigd door dewethouder
van GroenLinks om actief te blijven, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk.
In Helmond zijn projecten opgezet en in Amsterdam heeft wethouder Oudkerk
goede voornemens geuit. Worden deze initiatieven ondersteund door de regering?In de brief van de VNG wordt het belang van de ketenbenadering onderstreept.
Deze leidt er vaak toe dat er veel wordt vergaderd om tot allerlei afspraken
te komen, maar dat er weinig wordt gedaan. Het is van groot belang dat er
daadkracht wordt ontwikkeld. De VNG zou niet alleen overleg moeten voeren
met de GGZ en andere instellingen, maar ook met maatschappelijke organisaties
zoals het Leger des Heils. De bewindslieden van Sociale Zaken zouden ook af
en toe van gedachten moeten wisselen met dit soort kerkelijke of levensbeschouwelijke
instellingen, die een belangrijke bijdrage leveren aan het voorkomen en bestrijden
van armoede en sociale uitsluiting.Uit een rapport van E-Quality blijkt dat veel oudere allochtonen onvoldoende
premie hebben betaald om een volledige AOW-uitkering te krijgen, zodat er
een AOW-gat ontstaat, terwijl zij vaak maar een klein pensioen hebben. De
gemeenten hebben geen zicht op het niet-gebruik van het wettelijk recht op
bijstand in deze gevallen, omdat zij hierover geen gegevens krijgen van de
SVB.Het ABP heeft het voornemen om het algemene nabestaandenpensioen met ingang
van 1 januari 2004 te reduceren van 70 tot 35% van het opgebouwde pensioenrecht.
Hierdoor wordt het nabestaandenpensioen voor veel vrouwen, die nog steeds
een iets hogere levensverwachting hebben, gehalveerd. De overheid is hierbij
partij als werkgever. Is de minister van plan om hier iets aan te doen?Er is afgesproken dat door de minister van Financiën overleg wordt
gevoerd met kredietverstrekkers over de schuldenproblematiek. Deze kan worden
verminderd, als er niet onbeperkt krediet wordt verstrekt.Op het gebied van armoedebestrijding moet een vergelijking worden gemaakt
met andere lidstaten van de EU, zodat men door peer pressure van elkaar kan
leren.Als de werkgevers zich niet houden aan het wettelijk minimumloon, is dat
voor iedereen schrijnend. Naast de halfjaarlijkse voorlichting over de hoogte
ervan kunnen er in de Stichting voor de Arbeid afspraken worden gemaakt over
een meldpunt of een ombudsfunctie, zodat werkgevers daarop aangesproken kunnen
worden.De heer Slob (ChristenUnie) signaleert dat
in het Nationaal plan ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting wordt
uitgegaan van Europese doelstellingen, maar dat de streefdoelen in 2003 minder
ambitieus zijn dan in 2001. Op blz. 10 en 11 staat dat er geen doelstellingen
zijn geformuleerd voor huiselijk geweld, openbaar vervoer en ICT-vaardigheden,
maar dat er wel veel waarde wordt gehecht aan beleid op dit gebied. Moet dit
worden opgevat als een bezweringsformule? Waarom wordt de VBTB-systematiek
niet toegepast?De koopkracht van de minima is de afgelopen jaren gestegen volgens de
nota. In het vorige actieplan was de koppeling expliciet genoemd als streefdoel.
In de nota wordt wellicht een te positief beeld geschetst van armoede en de
risico's van maatschappelijke ontwrichting.Uit de Monitor gemeentelijk armoedebeleid 2001 blijkt dat er steeds meer
geld nodig is voor schuldhulpverlening. Het landelijk platform integrale schuldhulpverlening
heeft in het eerste kwartaal van 2003 een toename van de vraag naar schuldhulpverlening
geconstateerd met 40% ten opzichte van 2002. Ruim 65% van de aanvragen voor
hulp bij schulden moet worden afgewezen. Door de bezuinigingen wordt een integrale
aanpak door preventie en budgetbeheer wellicht onder druk gezet, maar het
regelen van schulden zal nog wel blijven plaatsvinden. Als gemeenten hiervoor
nauwelijks middelen hebben, heeft het ook niet veel zin om goede voorbeelden
in Arnhem of Dordrecht te noemen. De fractie van de ChristenUnie
is van mening dat dit probleem een soort tijdbom vormt en acht het van groot
belang om te komen tot certificering van de schuldhulpverlening.Tien jaar na de commissie-Bossema is er nog nauwelijks voortgang geboekt
op dit terrein. Uit bijlage 2 blijkt dat niet bekend is of het streefdoel
om te komen tot vermindering van het aantal problematische schulden met 10%
wordt gehaald. Er is geen goed landelijk beeld van de problematiek. Er moet
onderzoek worden gedaan naar de omvang hiervan en de doelstelling uit het
actieplan van 2001 moet worden gehandhaafd.Bij de crises in de landbouw door MKZ en de vogelpest heeft de ChristenUnie
aangedrongen op een speciale voorziening voor de landbouwsector, omdat er
risico's zijn met levende have en omdat het vermogen in het agrarisch bedrijf
moet blijven. Dit probleem speelt ook bij noodfondsen. Het zou mogelijk moeten
zijn om bijstand te ontvangen zonder het vermogen te hoeven aanspreken.Op pag. 16 van het actieplan staat dat mensen met een (beneden) modaal
inkomen «automatisch» via een ziekenfonds zijn verzekerd. Tot
voor kort kwam het ook voor dat mensen met schulden niet verzekerd waren.
Onderkent de regering dit probleem?Zwerfjongeren vormen een groeiend probleem. Er komt 3 mln euro beschikbaar
voor de opvang van jongeren. Is dat voldoende voor een sluitende aanpak? Wordt
deze als streefdoel in het actieplan opgenomen? Het streefdoel om het gevarieerde
aanbod van ambulante en residentiële hulp te versterken is enigszins
vrijblijvend.Het beleid is om de armoedeval te bestrijden door de arbeidskorting te
verhogen. Daarnaast wordt er gesproken over stroomlijning van de verschillende
inkomensafhankelijke regelingen. Verwachten de bewindslieden dat er op afzienbare
termijn concrete stappen worden gezet op dit terrein?De heer Vendrik (GroenLinks) merkt op dat
het nationaal actieplan optimistisch van toon is: het aantal mensen met een
minimuminkomen is gedaald en hun inkomen is gestegen. Volgens «De sociale
staat van Nederland in 2003» moet 31% van de mensen met een uitkering
langdurig rondkomen van een laag inkomen. De koopkracht van werknemers in
de marktsector is tussen 1990–2001 met 13% gestegen, in de bijstand
met 7% en in de WAO met 3%. Tussen 1995 en 2000 zijn de 25% rijkste huishoudens
er gemiddeld 8% op vooruitgegaan en de 25% armste slechts 4%. De conclusie
van het SCP is dat huishoudens die hoofdzakelijk afhankelijk zijn van looninkomen
of sociale uitkeringen, duidelijk achterblijven op de gemiddelde koopkrachtontwikkeling
en dat de inkomensongelijkheid sinds 1990 is toegenomen. Wat is de doelstelling
van het kabinet voor de inkomensverhoudingen?Verschillende beleidsvoornemens van het kabinet zullen ertoe leiden dat
het aantal minima zal toenemen en dat hun inkomen daalt. Een alleenstaande
in de bijstand kan er door deze maatregelen bijna €100 per maand op achteruitgaan.
Een alleenstaande in de AOW kan er zelfs €178 per maand op achteruitgaan.
Voor het beoordelen van het beleid van het kabinet is het belangrijk om gegevens
te hebben over het cumulatieve effect van de maatregelen. Kan het kabinet
deze verschaffen aan de hand van individuele casussen?In de tegenbegroting van GroenLinks komen er 60 000 banen bij. Zoals
de heer Bolkestein ooit zei: beter de warmte van een baan dan de kilte van
een uitkering. Dit kabinet kiest voor de kilte van een uitkering, die eerst
wordt ontkoppeld en daarna nog met 10% wordt verminderd, als het aan de heer
Weekers ligt.Het onderzoek naar de toepassing van het wettelijk minimumloon heeft opgeleverd
dat 68 000 werknemers worden onderbetaald en dat 8% van de werkgevers
zich niet aan de wet houdt. De reactie van de minister hierop is dat er meer
voorlichting wordt gegeven. Waarom geeft de minister de Arbeidsinspectie
niet de opdracht om ontduiking van de Wet op het minimumloon aan te pakken?Op lokaal niveau heeft het CDA nog een sociaal gezicht. Daar is dan ook
geprotesteerd tegen de afschaffing van de categoriale bijstand in de Wet werk
en bijstand. Daardoor wordt de uitvoering omslachtiger en dat kost meer geld,
dat ook naar de minima had kunnen gaan. Het is heel belangrijk dat de gemeenten
meer ruimte krijgen voor beleid op dit gebied.Uit het onderzoek van mevrouw Van Gent blijkt dat de langdurigheidstoeslag,
de lang-laagregeling, niet goed wordt uitgevoerd. Bij een groot deel van de
aanvragen moet men ruim tien maanden wachten op toekenning. Hierover zijn
veel klachten binnengekomen. De bewindslieden hebben een onderzoek toegezegd.
Wanneer wordt dat afgerond?Uit het onderzoek van het IWI naar de eindejaarsuitkering blijkt dat de
uitvoering in een aantal gemeenten te wensen overlaat. Mensen die geen bijstandsuitkering
hebben, maar wel op het minimum zitten, bijvoorbeeld omdat zij een ANW-uitkering
hebben, hebben de eindejaarsuitkering ten onrechte niet gehad. Het zou beter
zijn om op te treden tegen de gemeenten die deze doelgroep in de kou laten
staan, dan tegen de categoriale bijstand.In het actieplan staat dat de schuldhulpverlening integraal onderdeel
van het armoedebeleid moet zijn. Door de bezuinigingen op bijzondere bijstand
en reïntegratie wordt effectieve hulp aan mensen met problematische schulden
buitengewoon moeilijk. Er is al vaak over gesproken dat dit niet goed ging,
maar nu wordt het nog erger.De heer Van der Vlies (SGP) herinnert eraan
dat sinds begin jaren negentig wordt erkend dat er armoede is in Nederland,
hoewel dit een van de rijkste landen van de wereld is. Er is zowel bekende
als stille armoede. In de landbouwsector zit 25 tot 30% van de ondernemers
onder het sociaal minimum. Door de verschillende dierziekten zijn veel agrariërs
in de problemen geraakt die een beroep kunnen doen op de bijzondere bijstand.
Daarbij geldt een vermogenstoets, maar het vermogen is een van de productiemiddelen
van het agrarisch bedrijf, zodat zij het gereedschap zouden kwijtraken om
in de toekomst weer geld te verdienen. Lokale besturen doen hier wel wat aan,
maar er zou ook een landelijke regeling voor moeten komen.Een van de redenen voor de SGP om voor de nieuwe bijstandswet te stemmen
was dat de armoede wordt bestreden door arbeidsparticipatie te bevorderen.
Arbeidsparticipatie in combinatie met inkomensbeleid is het beste middel om
sociale uitsluiting tegen te gaan. In een periode van conjuncturele tegenwind
moeten alle initiatieven op dit vlak worden ondersteund, maar dan moet er
ook een inkomensbeleid zijn. De hoogte van het minimumloon en van de uitkeringen
wordt dan vaak als een probleem genoemd. De SGP-fractie is van mening dat
het minimumloon meer is dan een geldbedrag. Er zit een filosofie achter dat
door de politiek een norm van beschaving of een ondergrens in de inkomensverdeling
wordt vastgesteld.De SGP-fractie heeft in 1995 al een voorstel gedaan voor een langdurigheidstoeslag.
Dat werd toen nog verworpen, maar is daarna onder de hoede van de PvdA-fractie
doorgevoerd. Dat instrument was nodig om een correctie op het minimuminkomen
toe te passen, als daar langdurig op moest worden gesteund.Bij de schuldhulpverlening moet meer nadruk worden gelegd op preventie
en voorlichting door de overheid. Er moet niet te makkelijk krediet worden
verstrekt. Gemeenten en waterschappen kunnen kwijtschelding van heffingen
verlenen en doen dat ook wel, zoals blijkt uit het budgettaire beslag daarvan.
Uit onderzoek van de ouderenbonden, ANBO, PCOB en Unie KBO, blijkt dat bepaalde
groepen nog niet worden bereikt. In samenspraak met de kerken, charitatieve
organisaties en instellingen zoals het Leger des Heils kan er op dit gebied
maatwerk worden geleverd. Zijn de bewindslieden bereid om hierover
te spreken met deze instellingen en bevoegde gezagen?Uit het rapport van het NIBUD blijkt dat enige zorg over de koopkracht
van grote gezinnen, met meer dan vier kinderen, gewettigd is. Zij hebben te
kampen met hogere kosten van studies, huishoudelijke apparaten en grotere
huizen, terwijl er meestal één kostwinner is. Dit is ook een
probleem dat benoemd moet worden, en daarna kun je er wat aan doen. Een mogelijkheid
is om een maximum te stellen aan de gemeentelijke heffingen. Een andere is
om een reiskostencomponent op te nemen in de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdragen
en schoolkosten.Er zijn niet alleen 68 000 werknemers die onder het wettelijk minimumloon
zitten, maar ook circa 120 000 werknemers die bruto op het minimumloon
zitten en netto niet. Bij bijna 200 000 werknemers is er dus een probleem.
De reactie van de minister is dat de naleving van de wetgeving over het minimumloon
regelmatig wordt onderzocht, om te beginnen in 2006. Kan dat worden versneld?Iemand die wordt onderbetaald, kan dit melden, maar er schijnen zelden
klachten binnen te komen. Mensen die minder dan het minimumloon krijgen uitbetaald,
nemen daar kennelijk genoegen mee, omdat het alternatief een uitkering is
of omdat het een springplank kan zijn naar een hoger inkomen. Dan kun je je
afvragen hoeveel druk er op naleving van de wet moet worden gezet. Er moet
niet worden getornd aan de norm, maar het beleid moet wel verstandig zijn.Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
deelt mee dat er in het plan van aanpak voor werkgelegenheid meer kwantitatieve
doelstellingen zijn opgenomen. De cijfers over de armoedeval op pag. 40 van
de nota zijn correct, maar zij worden aangevuld voor 2003 en 2004. Deze cijfers
zijn al opgenomen bij de begrotingsstukken. Binnen twee weken wordt er nadere
schriftelijke informatie gegeven over de aansluiting hiervan op de cijfers
over 2002.Bij de vraag in hoeverre het wettelijk minimumloon en de regels daaromheen
de ontwikkeling van werkgelegenheid voor de minima belemmeren, wordt ervan
uitgegaan dat werk de beste brug is naar welvaartsontwikkeling in de toekomst.
Er is geconstateerd dat de wetgeving inzake het minimumloon in 2,1% van de
gevallen niet wordt nageleefd, waarbij het vaak gaat om deeltijdbanen voor
jongeren. Dat gegeven geeft op zichzelf geen aanleiding om te veronderstellen
dat er meer werkgelegenheid zou zijn als het minimumloon wordt afgeschaft.
Dat kan in theorie waar zijn, maar het kan ook zijn dat de prijs voor die
werkgelegenheid alleen wordt verlaagd, zonder dat er meer werkgelegenheid
ontstaat, of dat het leidt tot verdringing van andere arbeid.Er is al zeer veel onderzoek naar gedaan. Nader onderzoek is niet erg
zinvol, omdat het voornemen niet is om de hoogte van het minimumloon ter discussie
te stellen. Als het minimumloon wordt bevroren of verlaagd, terwijl de uitkeringen
niet worden verlaagd, wordt de armoedeval feitelijk vergroot, zodat de vraag
wordt of arbeid nog loont. Het minimumloon en de uitkeringen zijn richtinggevend
gekoppeld aan de ambtenarensalarissen, waarvoor de komende twee jaar een lage
stijging is voorzien. Deze gematigde loonontwikkeling is gunstig voor de overheidsfinanciën
en voor de economie. Er wordt een appèl gedaan op de sociale partners
om hieraan mee te werken, zodat er beleidsmatig sprake is van een evenwichtig
geheel. De ambitie is niet om het verschil tussen uitkeringen en lonen in
de marktsector hiermee te vergroten.Het probleem is niet zozeer de hoogte van het minimumloon als wel het
verschil tussen het minimumloon en de laagste loonschalen in sommige cao's.
Hierover wordt overleg gevoerd met de sociale partners. Het punt van verlaging
van deze schaallonen is in de Stichting van de Arbeid onderkend
en hierover wordt een discussie gevoerd met de brancheorganisaties. De minister
wacht de uitkomst hiervan af en is vooralsnog niet van plan om de algemeenverbindendverklaring
van cao's in die gevallen opzij te zetten.De werkgelegenheid die daartussen zit, kan worden aangeboord door een
tijdelijke verlaging van die loonschalen toe te staan. Er is al gesproken
over de mogelijkheid van proefplaatsing vanuit de WW, met behoud van deze
uitkering, om de kans op een baan voor werklozen te vergroten. In dat geval
is het niet nodig om het minimumloon te betalen. Het gaat dan om plaatsen
waar geen loonwaardige arbeid wordt verricht waarvoor het minimumloon betaald
zou moeten worden. Door zo'n proefplaatsing kan een vorm van informele werkgelegenheid
ontstaan, wanneer een werkgever aarzelt of hij een contract zal afsluiten
met iemand voor werk dat zich nog niet heeft bestendigd in het bedrijf. Er
kan dan worden bekeken of een baantje erbij economisch verantwoord is. Het
gaat hierbij niet om structurele financiering van informele arbeid uit de
WW, maar om een overbrugging.Een van de doelstellingen van het beleid inzake het minimumloon is om
helder te maken of de wetgeving wordt nageleefd. Daarbij speelt dat er niet
alleen wettelijke inhoudingen op het brutoloon plaatsvinden, maar ook andere,
waarover afspraken worden gemaakt in cao's of tussen werkgever en werknemer.
Het is niet mogelijk om een nettominimum te definiëren, omdat er dan
weer grote verschillen kunnen ontstaan in de brutosfeer. De werknemer heeft
een wettelijk verankerd recht op een bepaald brutominimumloon en dat wordt
vermeld op elke loonstrook.De problematiek van deeltijdarbeid kan ertoe leiden dat men moet overgaan
tot een uurloon. De normale arbeidsduur is in verschillende sectoren 40, 38
of 36 uur geworden. Daar staan andere rechten tegenover, zoals meer recht
op vrije tijd. Als men overgaat op een uurloon, worden die andere rechten
uit het oog verloren, zodat de vergelijking tussen verschillende sectoren
moeilijker wordt. Het kan eenvoudiger en transparanter zijn om uit te gaan
van een uurloon. De minister zegt toe dat hij hierover overleg voert met de
Stichting van de Arbeid en voor 1 januari rapporteert over de uitkomst daarvan.Een belangrijk punt bij de intertemporele vergelijking van de inkomensontwikkeling
is wanneer je begint te tellen. In 2001 zijn de modale inkomens sterk gestegen.
Daarna loopt de ontwikkeling gelijk op, zodat er sprake is van een evenwichtige
ontwikkeling van inkomens op minimum- en modaal niveau. De doelstelling van
het kabinet is om te komen tot een evenwichtig inkomensbeleid, waarbij de
procentuele ontwikkeling van de verschillende inkomensgroepen grosso modo
gelijk verloopt. Het beeld is dat de inkomensontwikkeling dit jaar voor alle
groepen binnen een bandbreedte van -1 tot +1% zit.Er is gevraagd wat er moet gebeuren, voordat de overheid actie onderneemt
tegen de werkgevers die zich niet aan de wetgeving inzake het minimumloon
houden. Het voornemen is om de Arbeidsinspectie eens in de drie jaar een onderzoek
te laten houden. Het gaat om een civielrechtelijke bepaling waar mensen een
beroep op kunnen doen. Het niet-betalen van het minimumloon is geen strafrechtelijke
overtreding, waarbij de overheid een opsporingsplicht heeft. Er worden heel
veel rechtszaken over gevoerd. Een werknemer die ziet dat hij recht heeft
op het minimumloon, maar dat niet krijgt, dient geen klacht in bij de overheid,
maar bij de werkgever, en kan daarna naar de rechter gaan. Als een werkgever
niet kan aantonen dat hij het minimumloon heeft betaald, moet hij dat alsnog
doen.Er is een adequate rechtsgang mogelijk, zodat de overheid het onderzoek
niet hoeft te intensiveren. Er wordt wel gekeken naar de trend. Een belangrijk
aspect daarvan is dat het minimumloon minder transparant is geworden door
de enorme groei van het aantal deeltijdbanen.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legt uit dat in het Nationaal actieplan ter bestrijding van armoede
en sociale uitsluiting bewust minder streefdoelen worden gesteld, maar dat
er nog wel een aantal streefdoelen overeind zijn gebleven. Hierdoor kan meer
gericht beleid worden ontwikkeld, waarbij betere controle kan worden uitgeoefend.
SZW is hierbij het coördinerend departement, omdat het inkomensbeleid
en de bijstand als laatste vangnet van de sociale zekerheid daaronder vallen,
maar Justitie, VWS en OCW zijn hier ook bij betrokken.In het rapport van de Algemene Rekenkamer werd geconstateerd dat niet
kon worden vastgesteld dat de doelen en uitgangspunten van het armoedebestrijdingsbeleid
werden verwezenlijkt. Na het verschijnen van de nota «De andere kant
van Nederland» in 1995 zijn er wel positieve resultaten geboekt. Het
aantal huishoudens op het sociaal minimum is afgenomen en de koopkracht van
huishoudens met een minimuminkomen is meer dan gemiddeld gestegen.De belangrijkste aanbeveling van de Algemene Rekenkamer was om het armoedebeleid
te concentreren op de meest relevante maatregelen en een inventarisatie te
maken van de effecten daarvan, zodat er zicht op is of het doel wordt bereikt.
De aanbeveling om voorzieningen te creëren om na te gaan hoe de uitvoering
van verschillende initiatieven verloopt, is niet opgevolgd, omdat de uitvoering
grotendeels op lokaal niveau plaatsvindt.De Rekenkamer adviseerde om het beleid te richten op de meest kwetsbaren
en daarbij uit te gaan van een ketenbenadering. De problemen kunnen curatief
en preventief worden benaderd, waarbij het doel is om zowel de financiële
als de niet-financiële risico's van armoede en sociale uitsluiting te
verminderen. Armoede gaat vaak samen met psychische of andere problemen. De
bestrijding van inkomensongelijkheid wordt niet beschouwd als een hoofddoelstelling,
maar het vinden van werk wordt vooropgesteld in het actieplan. Generieke financiële
ondersteuning is vooral gericht op mensen die langdurig op het minimum leven,
zoals is uitgewerkt in de langdurigheidstoeslag van de Wet werk en bijstand.De streefdoelen met betrekking tot huiselijk geweld, ICT en openbaar vervoer
zijn als gevolg van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer weggelaten,
terwijl sommige andere streefdoelen zijn ondergebracht in het Nationaal actieplan
werkgelegenheid. Het actieplan ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting
is toegespitst op een beperkt aantal streefdoelen, zodat het dunner is geworden
dan de vorige versie. De problematiek van armoede en sociale uitsluiting wordt
hierdoor beter afgebakend.De inzet van het kabinet is in het algemeen om de onderliggende structuur
van de economie te verbeteren, zodat het land er op langere termijn beter
voor staat. De gemeenten hebben nog steeds een groot budget om mensen weer
aan de slag te helpen, maar de Melkertbanen waren een duur instrument, omdat
zij €20 000 per stuk kostten. Zij kunnen beter worden vervangen
door loonkostensubsidies aan werkgevers. Deze gesubsidieerde arbeid kan een
opstap vormen naar volwaardige werkgelegenheid in plaats van een eindstation
te zijn.De Algemene Rekenkamer adviseerde om te komen tot stroomlijning van de
inkomensafhankelijke regelingen voor zorg, kinderen en wonen. In 2006 wordt
in samenhang met het nieuwe zorgstelsel een zorgtoeslag ingevoerd. Er is een
interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) uitgevoerd naar doelmatigheid,
klantvriendelijkheid en risicobeperking bij een gecombineerde uitvoering van
inkomensafhankelijke regelingen. Vervolgens heeft een werkgroep aanvullend
naar meer concrete mogelijkheden gekeken. Deze rapporten worden voor het eind
van het jaar aan de Kamer aangeboden, samen met een kabinetsreactie.De woningbouwcorporaties zijn verantwoordelijk voor huisuitzettingen,
waarover geen streefdoel is opgenomen in het actieplan 2003. Er staat wel iets over op pag. 47. Deze maatschappelijke instellingen maken samen
met gemeentelijke kredietbanken modellen voor samenwerking bij preventie en
opvang.In tabel 2.8 op pag. 25 is een streefdoel vermeld inzake leerachterstanden.
Hierbij wordt beter uitgegaan van de individuele situatie dan in het actieplan
uit 2001.Het voornemen is om het beleid inzake dak- en thuislozen en zwerfjongeren
te intensiveren. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de uitkomst van het IBO
over maatschappelijke opvang, waarover een kabinetsstandpunt wordt voorbereid.
De sluitende aanpak voor nieuwe instroom komt terug bij het actieplan over
werkgelegenheid, net als de kinderopvangregeling. Een van de aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer is om te zorgen voor een beperkt aantal regelingen,
die elkaar zo min mogelijk overlappen.In het actieplan zijn op pag. 22 concrete streefdoelen opgenomen voor
toegankelijkheid van de zorg, gerelateerd aan risico's van armoede, te weten
voor wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg en in de gehandicaptenzorg.
Over het terugdringen van sociaal-economische verschillen in gezondheid zal
het ministerie van VWS rapporteren in de nota over preventiebeleid die in
het najaar van 2003 verschijnt.In artikel 6 van de Wet werk en bijstand wordt sociale activering expliciet
vermeld als instrument. Dit blijft een belangrijk onderdeel van het reïntegratiebeleid
van de gemeenten.Er zijn nog geen gegevens over de nettohuurlasten in 2002, maar deze komen
wel beschikbaar bij een update.De voortgang van het bestrijden van achterstanden van jonge Turken en
Marokkanen wordt niet meer vermeld in het actieplan, maar hieraan wordt nog
steeds aandacht besteed door het ministerie van OCW. Het actieplan moet geen
opsomming zijn van alle sociaal wenselijke activiteiten, maar gericht zijn
op de meest effectieve armoedebestrijding. De acceptatieplicht voor het regulier
onderwijs is in eerste instantie ook een aangelegenheid van OCW.Het thema huiselijk geweld heeft nog steeds alle aandacht in het emancipatiebeleid,
ook al is hierover geen streefcijfer opgenomen in het actieplan.De aanpak van agressie tegen medewerkers van sociale diensten en verstrekkingen
in natura komen allebei aan de orde in de Wet werk en bijstand. Gemeenten
kunnen besluiten om budgetbeheer op te leggen bij het verlenen van een bijstandsuitkering
en daarbij overgaan tot verstrekkingen in natura. Daarnaast is het mogelijk
om verstrekkingen in natura op te leggen, wanneer gemeenten van mening zijn
dat iemand maatschappelijk gezien verder kan afglijden. In samenwerking met
de zorginstellingen op gemeentelijk niveau wordt er voor deze mensen een soort
sluitende aanpak ontwikkeld. In de praktijk komt dit in een beperkt aantal
gevallen voor.Er wordt overleg gevoerd met de VNG over een aantal goede initiatieven
bij gemeenten die gestimuleerd worden. Door de nieuwe Wet werk en bijstand
wordt er vanaf 1 januari geld overgemaakt naar gemeenten voor inkomensverstrekking
en reïntegratie, zodat er weinig ruimte is voor aanvullende stimuleringsmaatregelen.
Het blijft van belang om te kijken welke gemeentelijke uitvoeringspraktijk
succesvol is en welke niet. In Den Bosch, Alkmaar en Emmen is een vernieuwende
aanpak ontwikkeld, die op de grens zit van wat wettelijk mogelijk is. Naast
deze vorm van best practices kunnen er convenanten worden afgesloten om de
problemen op grotere schaal aan te pakken. Een convenant houdt in dat er een
andere bestuurlijke relatie met de gemeente is dan geld geven en verantwoording
vragen over hoe men daarmee om is gegaan.Er wordt al overleg gevoerd met de sociale alliantie, waarin veel organisaties
zijn vertegenwoordigd. De staatssecretaris zegt toe dat hij structureel regelmatig
overleg met hen zal voeren. Hij heeft tijdens de campagne een bezoek
gebracht aan het Leger des Heils in Rotterdam en hij zal op 10 oktober een
nota van deze organisatie ontvangen.Bij de Wet werk en bijstand is wel gekeken naar de mogelijkheid om het
niet-gebruik van bijstand voor 65-plussers onder te brengen bij de Sociale
verzekeringsbank (SVB), maar men heeft besloten om dat niet te doen. Gemeenten
moeten ook kijken naar niet volledig opgebouwde AOW-uitkeringen en naar de
toegang van ouderen tot voorzieningen op grond van de bijzondere bijstand.
Oudere mensen gaan liever niet naar een sociale dienst, omdat zij dan het
gevoel hebben dat zij hun hand op moeten houden. Sommige sociale diensten
hebben kans gezien om door koppeling van bestanden zicht te krijgen op mogelijk
niet-gebruik van bijzondere bijstand, los van het AOW-gat. Er wordt bestuurlijk
overleg gevoerd met de SVB en de VNG over het uitwisselen van gegevens over
onvolledige pensioenen.Wat betreft het leren van andere lidstaten vindt er binnenkort een peer
review plaats in Brussel. Het uitwisselen van best practices zal op de agenda
staan in 2004. In bilaterale contacten wordt er ook gekeken naar goede voorbeelden.
Dit komt terug bij de voorbereiding van het voorzitterschap, zowel ambtelijk
als politiek.Door de gedragsregels in de nieuwe wet op de financiële dienstverlening
die de wet op het consumentenkrediet zal vervangen, wordt het moeilijker voor
kredietverstrekkers om zonder meer kredieten te verstrekken. Dit valt onder
de minister van Financiën, maar Sociale Zaken is hierbij wel betrokken
uit het oogpunt van armoedebestrijding.De manier waarop het nabestaandenpensioen door het ABP wordt geregeld,
is allereerst een zaak van werkgevers en werknemers. De staatssecretaris is
alleen verantwoordelijk voor de randvoorwaarden van het pensioenstelsel, in
de zin van fiscale aspecten, regelgeving en toezicht, en niet voor individuele
pensioenfondsen. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
is degene die hierop aangesproken kan worden, omdat hij verantwoordelijk is
voor het arbeidsvoorwaardenbeleid bij de overheid. Er zijn al afspraken gemaakt
om te komen tot versterking van het ABP, maar er vindt nog consultatie plaats
over dit akkoord. Hierbij kan worden opgemerkt dat de ANW op zichzelf toereikend
is.Het voornemen is om te komen tot nieuwe wetgeving over de inkomenspositie
van zelfstandigen die zal ingaan op 1 januari 2005. Daarin zullen de IOAZ
en de BBZ worden ondergebracht. De opmerkingen over de inkomenspositie van
de agrarische sector, als deze wordt getroffen door dierziekten, zullen hierbij
worden betrokken.De ziekenfondsverzekering is verplicht, ook als er sprake is van schulden.
De particuliere ziektekostenverzekering is niet verplicht en een schuldenaar
kan worden geroyeerd, als hij de premie niet betaalt, maar dan ligt het probleem
primair bij de schuldenaar. Problematische schulden gaan veelal samen met
een laag inkomen. Als het gaat om hoge inkomens, staat het niet op de Kameragenda.Er wordt onderzoek gedaan naar de uitvoering van de langdurigheidstoeslag,
zoals is gevraagd in de motie-Noorman-den Uyl. Hierover is inmiddels een informeel
verslag verschenen, dat op 9 oktober wordt besproken met de VNG. Daarna ontvangt
de Kamer nader bericht.Wat betreft schuldhulpverlening wordt bekeken in hoeverre de uitkomsten
van het project van het Leger des Heils voor dak- en thuislozen kunnen worden
betrokken bij het bredere beleid. Er is een landelijke voorlichtingscampagne
voor jongeren over te gemakkelijke kredietverstrekking opgezet door het ministerie
van SZW, samen met het NIBUD. De vorige campagne was succesvol, gezien het
aantal hits op de website. De huidige campagne is meer specifiek gericht op
de doelgroep die het aangaat.Er wordt binnenkort besloten over de aanbesteding van de nulmeting problematische
schulden. Er zijn indicaties dat de schuldhulpverlening met 40% is toegenomen.
Het streven is om eerst onderzoek te doen naar de omvang van problematische
schulden. Het resultaat daarvan wordt in maart 2004 verwacht
en zal aan de Kamer worden toegezonden. Verder wordt het schuldhulpverleningsbeleid
van de overheid voortgezet, inclusief voorlichting.Nadere gedachtewisselingMevrouw Noorman-den Uyl (PvdA) is teleurgesteld
dat de doelstelling van vereenvoudiging van het NAP ertoe heeft geleid dat
de commitments van de overheid om iets te bereiken worden weggelaten en dat
er alleen ronkende volzinnen overblijven. Bij de departementen voor onderwijs
en zorg worden wel streefcijfers gehanteerd, maar deze ontbreken bij het inkomensbeleid.
Het is de vraag of de Algemene Rekenkamer de wijze waarop nu wordt gewerkt,
zou goedkeuren.De schuldhulpverlening wordt grotendeels gefinancierd uit de bijzondere
bijstand, waarvan 220 mln of 45% wordt afgehaald. Uit de Monitor gemeentelijk
armoedebeleid blijkt dat er 185 mln aan individuele bijstand werd betaald,
maar dat geld is weg. Er wordt dus een nulmeting gehouden op een beleidsterrein
waarvoor de middelen bij de gemeenten worden weggehaald, en de staatssecretaris
is niet van plan om daarop in te gaan.Is Nederland het enige land dat geen vergelijkbare cijfers meer presenteert
of geven andere landen in de Europese Unie ook geen streefcijfers meer voor
wat zij willen bereiken?De heer Weekers (VVD) merkt op dat er altijd
een Pavlov-reactie volgt op de opmerking dat de vraag naar laaggeschoolde
arbeid nog steeds een knelpunt vormt. De minister doet nu een dringend beroep
op de sociale partners om naar de laagste cao-loonschalen te kijken. Alle
middelen moeten worden aangegrepen om de vraag naar laaggeschoolde arbeid
te vergroten, omdat er heel veel banen zijn verdwenen, zoals van de koffiejuffrouw.
Hierover zijn veel gegevens beschikbaar, zodat het heel goed mogelijk is om
een internationale vergelijking te maken. De heer Weekers is verheugd dat
er voor 1 januari wordt gerapporteerd over het overleg in de Stichting van
de Arbeid over mogelijkheden om de systematiek van het minimumloon te vereenvoudigen.Mevrouw Verburg (CDA) vraagt de staatssecretaris
om voor de begrotingsbehandeling nadere informatie te geven over een samenhangend
inkomensbeleid in plaats van voor het eind van het jaar. Wat betreft de ketenbenadering
moet worden benadrukt dat een crisis over het algemeen niet tussen 9 en 5
uur plaatsvindt. Hierover moet overleg worden gevoerd door de VNG met andere
maatschappelijke of vrijwilligersorganisaties.De gemeenten moeten op eenvoudige wijze over de gegevens kunnen beschikken
over de onvolledige AOW en de blokkade bij de SVB moet worden weggehaald.
Mevrouw Verburg overweegt hierover om een motie in te dienen.De opstelling van de staatssecretaris inzake het nabestaandenpensioen
in het ABP kan worden beschouwd als struisvogelpolitiek en past niet in eenheid
van kabinetsbeleid. Een van de aspecten van armoedebeleid is preventie. De
weduwen die straks nog maar 35% van het pensioen uitgekeerd krijgen, hebben
daarover niet kunnen meepraten, maar zij lopen wel het risico op armoede.
Het zou van bestuurlijke daadkracht getuigen als de staatssecretaris dat via
de minister van Binnenlandse Zaken weet te voorkomen.De heer Slob (ChristenUnie) is van mening
dat verlaging van het minimumloon het laatste is waartoe men zou moeten overgaan.
Dit soort suggesties leidt tot onrust bij mensen die het toch al heel moeilijk
hebben. De staatssecretaris heeft uitgelegd waarom er minder streefdoelen
zijn opgenomen in het actieplan. Het is van belang dat de overgebleven
streefdoelen dan wel scherp worden gehouden. Het risico is dat de onderwerpen
waarvoor geen streefdoelen zijn opgesteld, uit het zicht verdwijnen. De staatssecretaris
komt nog terug op de hulpverlening aan zwerfjongeren. De maatregelen die na
de zomer zijn genomen, kunnen leiden tot een minder rooskleurig beeld van
de armoede dan in het actieplan is geschetst. De gemeenten hebben ook minder
mogelijkheden om maatwerk te bieden bij schuldhulpverlening, omdat er wordt
bezuinigd op de bijzondere bijstand. Door de economische recessie zal er geen
overschot op het inkomensdeel van de bijstandsbudgetten zijn, en daarbij komt
nog de afschaffing van het gebruikersdeel van de OZB. Ook bij de gemeenten
is er sprake van een cumulatie van problemen, waar serieus aandacht aan moet
worden besteed.De heer Vendrik (GroenLinks) is verheugd over
de reactie van de minister op het voorstel van de heer Weekers. Hij vraagt
de staatssecretaris om zich krachtig op te stellen bij het overleg met de
VNG over het rapport lang-laag. Daarbij moeten de conclusies van het IWI over
de eindejaarsuitkering ook worden betrokken. De schuldhulpverlening van gemeenten
is vooral gericht op mensen met een uitkering, zodat mensen met een ander
inkomen die in de schulden komen, niet goed worden geholpen. Het ministerie
zou de gemeenten hierop kunnen attenderen.Participatie door werk is een mooie doelstelling, behalve als er geen
banen zijn. De werkloosheid onder allochtonen is in 2002 drie keer zo hard
gestegen als de gemiddelde werkloosheid, zodat er net als in de jaren tachtig
langdurige werkloosheid onder allochtonen kan ontstaan. In het actieplan moet
hier serieus op in worden gegaan.De minister heeft een duidelijke uitspraak gedaan over evenwichtige inkomensverhoudingen,
die binnen een bandbreedte van +1 en –1 moeten blijven. Het is van groot
belang om een compleet beeld te krijgen van het effect van de verschillende
maatregelen op de koopkracht aan de hand van voorbeelden op individueel niveau.
De heer Vendrik overweegt om hierover feitelijke vragen te stellen bij de
begrotingsbehandeling.De minister antwoordt dat de Algemene Rekenkamer
niet zal worden gevraagd om een reactie op de doelstellingen in het actieplan.
Deze doelstellingen zijn weloverwogen bepaald, omdat hiermee tegemoet wordt
gekomen aan eerdere kritiek van de Rekenkamer. Er vindt wel een verantwoording
plaats tegenover de Kamer over de doelstellingen. De Rekenkamer zal daarvan
op het geëigende moment weer een beoordeling geven. Er is al materiaal
voor een internationale vergelijking van het beleid inzake armoedebestrijding.
Dit komt terug bij de voorbereiding van het voorzitterschap in 2004. Het is
ook mogelijk dat er bij de voorbereiding van een Sociale Raad wordt ingegaan
op wat andere landen doen aan de Lissabondoelstellingen over armoedebestrijding.
Over deze bundeling van inzichten kan dan van gedachten worden gewisseld met
de Kamer.In het eerste kwartaal van 2004 wordt het cao-jaar 2003 geëvalueerd
met de sociale partners. Dat is ook een goed moment om nadere informatie te
geven over de laagste loonschalen.Een evenwichtig inkomensbeleid is wel een ijkpunt voor het kabinet, maar
dit houdt niet per se in dat dit zich beweegt tussen +1 en –1. Het inkomensbeleid
is in 2003 licht nivellerend geweest. Dit beleid moet gestalte krijgen in
de vergelijking van jaar op jaar, omdat het niet evenwichtig is, als het steeds
in een bepaalde richting ontspoort. Het is niet mogelijk om alle effecten
die zich op individueel niveau voordoen, te presenteren. Dat is in andere
jaren ook niet gelukt. Het is wel mogelijk om het effect per maatregel zichtbaar
te maken, maar daarvoor is de afronding van de discussie over de maatregelen
in de gezondheidszorg van groot belang. De minister zegt toe dat hij voor
de begrotingsbehandeling op 1 december een geactualiseerd overzicht doet toekomen
van de effecten per maatregel, waarbij de premieontwikkeling
en aanvullende verzekeringen voor ziektekosten worden betrokken.De staatssecretaris merkt op dat door de afschaffing
van de categoriale bijzondere bijstand een uitname uit het Gemeentefonds van
70 mln wordt gerealiseerd. De invoering van de langdurigheidstoeslag is inmiddels
begroot op 55 mln en compenseert dat voor een deel. Er is een grote toename
geweest van de uitgaven voor bijzondere bijstand, terwijl het aantal bijstandsgerechtigden
is afgenomen. Daarom is besloten om deze terug te brengen tot het niveau van
1997 of 1998. In het overleg met de gemeenten wordt soms gezegd dat er
minder kosten zijn en soms dat er een nadere afweging moet plaatsvinden. De
bedragen voor bijzondere bijstand komen uit het Gemeentefonds en zijn niet
geoormerkt, zodat de gemeenten de mogelijkheid hebben om zelf een afweging
te maken.Er wordt nader overleg gevoerd met de VNG over de regie van gemeenten
bij wat sociale diensten en gemeentelijke instellingen doen na vijf uur. Bij
de uitvoering van de Wet werk en bijstand komt dit ook terug, omdat dit van
belang is voor de meest kwetsbare groepen, zoals dak- en thuislozen, verslaafden
en zwerfjongeren.Voor de begrotingsbehandeling komt er nadere informatie hoe voorkomen
kan worden dat er geen informatie is over mensen die geen volledige AOW hebben
opgebouwd, maar die zich niet melden bij de sociale dienst, zodat zij geen
aanvullende bijstand krijgen. Hierover zal overleg worden gevoerd met de VNG
en de SVB.Wat betreft de ANW en het ABP is er eenheid van kabinetsbeleid, in die
zin dat de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid achter de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties staat, bij wie de verantwoordelijkheid
berust voor de overheid als werkgever.De ervaring heeft geleerd dat de gemeenten veel werk maken van schuldhulpverlening
en dat zij het instrumentarium dat zij hebben, volledig aanwenden. In de Wet
werk en bijstand worden daarvoor meer mogelijkheden geboden.De ernst van de situatie wordt niet onderschat, als het gaat om armoede,
omdat hierbij niet alleen sociale uitsluiting in het geding is, maar armoede
zich ook van generatie op generatie kan voortzetten. Dit kan ook invloed hebben
op de mogelijkheden van allochtone Nederlanders om snel te integreren in de
maatschappij. Het is van groot belang om daadkrachtig beleid te voeren op
dit terrein, maar dat moet bestaan uit concrete maatregelen en niet uit allerlei
symboliek.Het rapport van het IWI over eindejaarsuitkeringen is vooral een zaak
van gemeenten, die beslissen over de bijzondere bijstand. De eindejaarsuitkeringen
worden dit jaar voor het laatst gegeven, omdat de categoriale bijzondere bijstand
wordt opgeheven. Zij worden vaak gecombineerd met de langdurigheidstoeslag,
waarover afspraken zijn gemaakt met de sociale partners. Hierover vindt nog
overleg plaats met de VNG.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,HamerDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,NavaXNoot1Samenstelling:Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Rouvoet (ChristenUnie), Bibi
de Vries (VVD), De Wit (SP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Hamer (PvdA),
voorzitter, Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Smits
(PvdA), Örgü (VVD), Weekers (VVD), Rambocus (CDA), De Ruiter (SP),
Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Van
Loon-Koomen (CDA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA),
Kraneveldt (LPF) en Hirsi Ali (VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Dittrich (D66), Van der Vlies (SGP), Blok (VVD),
Kant (SP), Halsema (GroenLinks), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA),
Tonkens (GroenLinks), Omtzigt (CDA), Adelmund (PvdA), Van Miltenburg (VVD),
Visser (VVD), Algra (CDA), Lazrak (SP), Vietsch (CDA), Hessels (CDA), Hermans
(LPF), Van Oerle-van der Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Wilders (VVD), Van Dijken
(PvdA), Blom (PvdA), Kalsbeek (PvdA), Eerdmans (LPF) en Schippers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-31-24.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl