Aardobservatie; Brief minister met notitie 'Aardobservatie' over de voortzetting van het Nederlandse aardobservatiebeleid en de financiering daarvan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25417, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

26-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25417 nr. 1

20-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1. Inleiding2. Ontwikkeling in de uitvoering van het aardobservatiebeleid
sinds 1991 2.1 Inleiding2.2 Internationale ontwikkelingenERSPOEM-1: ENVISAT en METOPMETEOSATEOPPCEOEuropese Strategie voor aardobservatieprogramma'sOntwikkelingslanden2.3 Nationale ontwikkelingenSCIAMACHYERSEOPPDUPGebruikersondersteuningIndustriële belangen3. De toekomstige aardobservatieprogramma's: de aanpakInternationale samenwerkingOntwikkelingen internationaalOntwikkelingen nationaalTenslotte4. FinanciënKorte termijnLange termijnBIJLAGE 1A. Overzicht van de reeds lopende programma's (bedragen
x f 1000)BIJLAGE 2Korte beschrijving van de programma's ESA EOPPEuropean Remote Sensing Satellite (ERS)Environmental Satellite (ENVISAT)DUPESA en EUMETSAT MSGMETOP-1/CD en EPSNationaal Programma GebruikersondersteuningBIJLAGE 3Lijst met gebruikte afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25417Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 417Aardobservatienr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAATAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 20 juni 1997Als penvoerend Minister voor Aardobservatie bied ik u, mede namens de
Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Economische Zaken, Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en
de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking, de notitie aan over de voortzetting
van het Nederlandse aard-observatiebeleid en de financiering daarvan.In de brief «Ruimtevaart onderweg naar 2000» van 6 oktober
1995 over de ministersconferentie ESA 1995 (Tweede Kamer, 24 446, nr.
1) bent u op de hoogte gebracht van de financiële problemen bij de uitvoering
van het Nederlandse aardobservatiebeleid, zoals verwoord in de nota «Het
Nederlandse aardobservatiebeleid voor de jaren '90» (Tweede Kamer, vergaderjaar
1992–1993, 22 912 nr. 1). Tevens is toen aangekondigd dat de Kamer
binnen enkele maanden over de bereikte oplossing zou worden geïnformeerd.
Dit heeft langer geduurd dan aanvankelijk werd verwacht. De belangrijkste
reden hiervoor is, dat de besluitvorming over een aantal nieuwe en vervolgprogramma's
van ESA en EUMETSAT is vertraagd.Onlangs hebben de betrokken ministers ingestemd met de Nederlandse deelname
aan en de financiering van deze programma's, die worden uitgevoerd in het
kader van het samenhangende Europese aardobservatieprogramma. Daarnaast is
besloten, dat de zes ministers gezamenlijk een financieel plan zullen indienen
voor de Nederlandse deelname aan de toekomstige programma's van ESA en EUMETSAT
voor de periode tot 2015.De Minister van Verkeer en Waterstaat,A. Jorritsma-Lebbink 1. InleidingVoor Nederland is aardobservatie (AO) een belangrijk onderdeel van de
ruimtevaartprogramma's, die in Europa worden uitgevoerd. Het doel van aardobservatie
is om door middel van satellietwaarnemingen m.n. een bijdrage te leveren aan
(nationaal en internationaal) onderzoek naar oorzaken en gevolgen van veranderingen
van het mondiale klimaat en naar de gevolgen voor de toestand van het milieu.
Ook het verkrijgen van belangrijke gegevens voor kustbeheer, landbouw, landgebruik
en bosbeheer is mogelijk dankzij aardobservatie. Daarnaast zijn de waarnemingen
vanuit satellieten van belang voor de operationele meteorologie en voor de
kennis-ondersteuning voor ontwikkelingslanden in het belang van duurzame ontwikkeling.Nederland heeft in 1991 besloten volwaardig, d.w.z. naar rato van BNP,
deel te nemen aan het samenhangende Europese aardobservatieprogramma van ESA
(European Space Agency) en EUMETSAT (European Organisation for the Exploitation
of Meteorological Satellites). De ministers van V&W, OCenW, EZ, LNV, VROM
en voor OS (de laatste twee onder voorwaarden) hebben toegezegd de benodigde
middelen hiervoor binnen hun begroting te zullen vrijmaken.De deelname van Nederland vloeit voort uit de verantwoordelijkheid die
Nederland internationaal heeft vanwege het lidmaatschap van ESA, EUMETSAT
en de EU. Het hieraan ten grondslag liggende beleid is verwoord in de nota
«Het Nederlandse aardobservatiebeleid in de jaren '90», vastgesteld
in 1992 (Tweede Kamer, vergaderjaar 1992–1993, 22 912 nr. 1).Sinds de totstandkoming van deze aardobservatienota zijn 5 jaren verstreken.
Deze notitie heeft tot doel dieper in te gaan op de Europese ontwikkelingen
in aardobservatie en vervolgens te schetsen welke consequenties deze hebben
voor het Nederlandse aardobservatiebeleid in de komende jaren. 2. Ontwikkeling in de uitvoering van het aardobservatiebeleid
sinds 1991 2.1 InleidingOp een groot aantal terreinen (o.a. operationele meteorologie, zee-onderzoek,
tropisch bosbeheer, klimaat- en milieuonderzoek) heeft Nederland in internationaal
verband een hoogwaardige en erkende positie verworven. Voor de invoering van
overheidstaken en binnen de commerciële dienstverlening wordt in toenemende
mate de inbedding van het operationeel gebruik van remote sensing zichtbaar.Voortschrijdende ontwikkelingen in de remote sensing technologie en de
snelle opmars van de informatietechnologie bieden uitstekende perspectieven
voor de ontwikkeling van nieuwe toepassingen.Dankzij de nationale investeringen in het gebruik van aardobservatiegegevens
voor operationele toepassingen en wetenschappelijk gebruik is een belangrijke
bijdrage geleverd aan de opbouw van het nationale draagvlak voor de ontwikkeling
van een brede gebruikersgemeenschap binnen belanghebbende diensten van de
overheid, de sectoren van het wetenschappelijk en toepassingsgericht onderzoek
en de dienstverlenende commerciële sector. 2.2 Internationale ontwikkelingenDe Europese ruimtevaartministers werden het in 1992 in Granada eens over
de invulling van een Europees AO-programma tot het eind van deze eeuw. In
de perioden 1991–1993 en 1995–1996 zijn door ESA en EUMETSAT
voorstellen uitgewerkt voor de ontwikkeling en exploitatie van een serie AO-programma's
die alle voortvloeien uit het in Granada genomen besluit. ERSDe lancering van de eerste Europese Remote Sensing Satelliet ERS-1 vond
plaats in 1991. In 1990 reeds besloten de ESA-lidstaten tot de bouw van een
tweede satelliet om een langdurige continuïteit te waarborgen. ERS-2
onderscheidde zich van de ERS-1 door toevoeging van het ozon-instrument GOME.
Bij de ontwikkeling van dit instrument hebben Nederlandse wetenschappelijke
instellingen een grote bijdrage geleverd. Het onderzoek op het terrein van
de atmosfeerchemie en de afbraak van de ozonlaag, waarvoor in 1995 ondermeer
aan prof. dr. Paul Crutzen de Nobelprijs voor scheikunde is toegekend, ligt
aan het ontwerp van het GOME instrument ten grondslag.De levensduur van de ERS-1 satelliet bleek langer dan verwacht. Omdat
vanaf 1995 twee identieke satellieten beschikbaar waren, werden gedurende
9 maanden (in 1995/96) de gegevens van beide satellieten ter beschikking gesteld
aan het wetenschappelijke onderzoek in de zgn. Tandem Missie. Dit heeft geleid
tot nieuwe inzichten in bepaalde wetenschappelijke en operationele toepassingen. POEM-1: ENVISAT en METOPIn 1992 werd het POEM-1 programma door de lidstaten van ESA aanvaard.
Dit programma werd vanwege de te grote omvang, zowel financieel als programmatisch,
gesplitst in twee aparte programma's: ENVISAT en METOP.ENVISAT zal in 1999 worden gelanceerd worden en zal een groot deel van
de taken van de ERS-satellieten overnemen.Tot het instrumentenpakket van ENVISAT behoort SCIAMACHY, een instrument
voor het meten van sporegassen in de atmosfeer. Dit instrument wordt door
Duitsland, Nederland en België gezamenlijk ontwikkeld en zal in belangrijke
mate bijdragen aan de internationaal gecoördineerde klimaat- en milieustudies.Het METOP-programma omvat de bouw van de eerste van een serie van drie
meteorologische satellieten door ESA.De lancering van METOP-1 wordt midden 2002 verwacht. METEOSATIn 1994 werd een gezamenlijk voorstel van ESA en EUMETSAT aangenomen voor
de ontwikkeling, de bouw en de exploitatie van de tweede generatie METEOSAT
(METEOSAT Second Generation MSG) als opvolger van de satellieten in het huidige,
omstreeks 2003 aflopende operationele METEOSAT-programma van EUMETSAT. De
eerste van de drie voorgenomen MSG-satellieten zal eind 2000 gelanceerd worden. EOPPHet EOPP is een voorbereidend programma voor toekomstige aardobservatie-missies
waarin haalbaarheid- en instrumentstudies worden uitgevoerd. Dit programma
kent 5-jaarlijkse fasen en haakt in op ideeën en plannen die zowel door
ESA als door de lidstaten worden opgebracht. In de loop van 1997 zal de volgende
fase van start gaan. CEODe Europese Commissie (EC) heeft in 1991 het initiatief genomen tot de realisatie van een decentrale Europese gebruikers-infrastructuur ter
verbetering van de toegankelijkheid van de gegevens van de Europese en internationale
aardobservatiemissies. Deze infrastructuur zal zoveel mogelijk gebruik maken
van reeds bestaande of in ontwikkeling zijnde nationale componenten (dataverbindingen,
kennisinfrastructuur, databases). Dit initiatief is CEO, Centre for Earth
Observation, genoemd en wordt gefinancierd uit het Vierde Kaderprogramma. Europese Strategie voor aardobservatieprogramma'sVoor de lange termijn (1998–2015) is door ESA, EUMETSAT en de EU
gezamenlijk een strategie opgesteld (European Policy for Earth Observation
from Space). Deze strategie is door de lidstaten in 1995 (Ministersconferentie
in Toulouse) unaniem onderschreven. De invulling van deze strategie zal voor
elk van de internationale organisaties verschillend zijn. ESA heeft invulling
gegeven door middel van het «Dual Mission Concept». Hierin is
sprake van twee typen missies: de «Earth Explorer Missions» (EEM),
satellieten met een wetenschappelijke doelstelling en een demonstratiekarakter,
en de «Earth Watch Missions» (EWM), toepassingsgerichte pre-operationele
missies gericht op lange-termijn continuïteit. Er wordt naar gestreefd
om in 1998 internationale besluitvorming over EEM's en EWM's plaats te laten
vinden.EUMETSAT heeft een eerste concept met strategische richtlijnen en implementatievoorstellen
opgesteld (EUMETSAT Strategic Guidelines for the next 25 Years).Mede in relatie tot het Vijfde Kaderprogramma heeft de EU een ruimtevaartmededeling
opgesteld (The European Union and Space: Fostering Applications, Markets and
Industrial Competitiveness).[Voor een korte beschrijving van de programma's wordt verwezen naar bijlage
2.] OntwikkelingslandenMet betrekking tot het belang van het aardobservatieprogramma van ESA
voor gebruikers in ontwikkelingslanden is, naar aanleiding van de door Nederland
in Granada (1992) genomen initiatieven, door de ESA Raad unaniem een resolutie
hieromtrent aangenomen. Binnen de daarvoor aan ESA beschikbaar gestelde middelen
is daarmee het mandaat gegeven om daarvoor concrete voorstellen uit te werken
in samenwerking met de Lidstaten, de EU en met relevante organisaties van
de VN. 2.3 Nationale ontwikkelingenDe uitvoering van het in 1992 geformuleerde bijbehorende aardobservatiebeleid
heeft geleid tot de deelname aan zeer succesvolle ruimtevaartprogramma's voor
aardobservatie van ESA en EUMETSAT. Dit beleid is gebaseerd op medeverantwoordelijkheid voor de opbouw van een mondiaal aardobservatie-netwerk, de relevante
inbreng die Nederland kan leveren op het gebied van het onderzoek en
de apparatuurontwikkeling en het belang voor Nederlandomdat het
tegemoet komt aan de nationale gebruikersbehoeften. SCIAMACHYSCIAMACHY is een geavanceerd wetenschappelijk instrument voor onderzoek
van de atmosfeer, dat gezamenlijk door Duitsland, Nederland en België
wordt gebouwd en gefinancierd. Dit instrument zal door speciale metingen een
belangrijke bijdrage leveren aan internationaal gecoördineerde
programma's voor klimaat- en milieustudies. In de loop der jaren heeft de
Nederlandse industrie een groot aandeel gekregen in de uiteindelijke ontwikkeling
en bouw van SCIAMACHY. Met dit instrument is de Nederlandse gebruikersgemeenschap
in een goede uitgangspositie gebracht voor het onderzoek naar fysisch-chemische
processen in de troposfeer en de stratosfeer in relatie tot klimaat en milieu.
De voor het goede verloop van de missie essentiële calibratie en validatie
van het instrument zal eveneens onder Nederlandse verantwoordelijkheid plaatsvinden. ERSMet name de verlenging van de exploitatiefase van de ERS-1 (tot de komst
van de ERS-2) was van groot belang voor de internationale gebruikersgemeenschap.
De ERS-1 is van onschatbare waarde voor het wetenschappelijk onderzoek. Daarnaast
zijn de ontwikkelde producten van toenemend belang voor het operationele gebruik
(meteorologie, oceanografie) en voor de commerciële sector (off-shore,
landbouw). EOPPNederland hecht veel waarde aan het voorbereidende studieprogramma EOPP
van ESA en participeert in alle fasen. De deelname aan voorstudies en technologieontwikkeling
gericht op toekomstige missies stelt de Nederlandse industrie in staat om
aan de verdere ontwikkeling en bouw van subsystemen een technologisch hoogwaardige
bijdrage te leveren. Bovendien zijn daardoor de gebruikers bij de definitie
van toekomstige missies betrokken. De leiding van het werk onder EOPP wordt
veelal gevoerd vanuit ESTEC, de technische vestiging van ESA in Noordwijk. DUPOp grond van de in Granada (1992) aangenomen Resolutie heeft ESA een gebruikersondersteunend
programma voorgesteld (DUP). Een element hierin is het gebruik van aardobservatiegegevens
in ontwikkelingslanden. Het DUP sluit goed aan bij de in Nederland geïnitieerde
gebruikersondersteunende programma's. Het DUP-programma geeft daarom een toegevoegde
waarde aan de prioriteiten van deze programma's, terwijl het eveneens tegemoet
komt aan de Nederlandse inspanning om bij ESA de bewustwording van het belang
van het gebruik van aardobservatiegegevens in ontwikkelingslanden zichtbaar
te maken. GebruikersondersteuningAls onderdeel van het aardobservatiebeleid voor de jaren '90 is, ter versterking
van de gebruikersondersteuning via het Nationaal Remote Sensing Programma
(NRSP) en het aardgericht ruimteonderzoekprogramma van SRON, een flankerend
Programma Gebruikersondersteuning (GO) voorgesteld. Dit programma is bedoeld
voor de stimulering en de ondersteuning van het gebruik van de gegevens uit
het Europese aardobservatieprogramma van ESA en EUMETSAT.De eerste fase (1993–1995) is als Plan Gebruikersondersteuning uitgevoerd.
Op grond van een tussentijdse evaluatie werd aanbevolen, dit programma vanaf
1996 voort te zetten voor een periode van 10 jaar. De doelstelling sluit aan
bij de toekomstige missies en strategie zoals die door ESA, EUMETSAT en de
EU zijn opgesteld. Het Programma Gebruikersondersteuning omvat twee planperioden
van 5 jaar. De eerste planperiode wordt in 2000 afgesloten. Een voor 1999
geplande tussentijdse evaluatie zal dienen als uitgangspunt voor de nadere
invulling van de tweede planperiode. Industriële belangenDe Nederlandse industrie en kennis-instituten hebben in de afgelopen periode
hoogwaardige opdrachten verworven in de aardobservatieprogramma's van ESA.
Dit betreft met name opdrachten voor zonnepanelen en onderdelen van instrumenten.
Daarmee is de industrie in staat geweest om een meer dan evenredig deel van
de opdrachten in deze programma's binnen te halen. Ook in de toekomstige programma's
zal de Nederlandse deelneming garant staan voor hoogwaardig werk voor de nationale
ruimtevaartindustrie.Bij de programma's van EUMETSAT is dit tot nu toe zeer beperkt mogelijk
geweest, omdat Nederland destijds niet heeft deelgenomen in de programma's
voor de ontwikkeling (wel in de exploitatie) van de huidige generatie operationele
METEOSAT satellieten. Doordat nu wel wordt deelgenomen aan de ontwikkeling
van zowel de tweede generatie METEOSAT (MSG) als de METOP-satellieten zal
dit beeld verbeteren.Internationaal wordt aardobservatie, naast telecommunicatie, door de industrie
gezien als de belangrijkste toepassing van ruimtevaart. Het is voor de concurrentiepositie
van de Nederlandse ruimtevaartindustrie en kennisinstituten derhalve essentieel,
dat Nederland volwaardig blijft deelnemen aan de Europese aardobservatieprogramma's
van ESA en EUMETSAT.Bij het ontwikkelen van de benodigde technologische kennis wordt daarbij
blijvend steun verleend vanuit het NIVR Ruimte-Technologie programma. 3. De toekomstige aardobservatieprogramma's: de aanpakHet huidige Nederlandse AO-beleid steunt op een drietal uitgangspunten: – medeverantwoordelijkheid voor de opbouw, maar ook het continueren,
van een mondiale aardobservatie-infrastructuur,– de relevante inbreng die Nederland kan (blijven) leveren op het
gebied van het wetenschappelijk onderzoek en de instrumentontwikkeling, – het belang voor Nederland omdat het tegemoet komt aan de nationale
gebruikersbehoeften. Aardobservatie vanuit de ruimte is een activiteit die
volop in ontwikkeling is. De vorige paragrafen illustreren dat.De wetenschappelijke, sociale, economische en politieke waarde van ruimtevaartprogramma's
voor aardobservatie en de nationale flankerende ondersteuning daarbij is nog
steeds groeiende.Dit wordt bovendien aangetoond door het feit, dat aardobservatie één
van de prioriteiten is binnen de Europese en nationale ruimtevaartinspanning. Internationale samenwerkingEuropese aardobservatieprogramma's zijn voorbeelden van een internationale
samenwerking op het gebied van de ontwikkeling en exploitatie van een grensoverschrijdende
ruimte/grond- en kennisinfrastructuur. Hiermee wordt bijgedragen aan het maatschappelijk
welzijn (beheer van aardse hulpbronnen, beheer van natuur en milieu, veiligheid). Ontwikkelingen internationaalDe veranderingen in het gebruik en het brede terrein dat door aardobservatie
bestreken wordt, betekenen echter ook een voortdurende aanpassing aan de snel
evoluerende omgeving. De veranderingen in de gebruikerswensen
komen voort uit een groeiende en zeer gevarieerde gebruikersgemeenschap. Juist
die gevarieerdheid (gebruikers afkomstig uit de publieke en private sectoren,
maar ook wetenschappelijke en meer toepassingsgerichte gebruikers) heeft soms
tegenstrijdige wensenpakketten tot gevolg, waarvoor binnen de aardobservatieprogramma's
naar oplossingen gezocht moet worden. Dit vereist een flexibele maar tevens
evenwichtige en gecoördineerde aanpak door de spelers op Europees niveau.De door ESA, EUMETSAT en de EU gezamenlijke nieuwe strategie (zie Internationale
ontwikkelingen) komt hieraan tegemoet en wordt daarom door Nederland actief
gesteund. De invulling van deze strategie door elk van de betrokken organisaties
moet leiden tot een flexibele en efficiënte uitvoering van de voor die
organisaties eigen taken en verantwoordelijkheden, uitgaande van de doelstellingen
van ieder van die organisaties.Voor de lidstaten van ESA betekent de definitie van het Dual Mission concept
het creëren van ruime keuzemogelijkheden om, tegemoetkomend aan de eigen
prioriteiten, op een effectieve manier deel te kunnen nemen aan (delen van)
programma's binnen het toekomstige Europese aardobservatieprogramma. Ontwikkelingen nationaalDe Nederlandse belangen, die tot nu toe een rol hebben gespeeld in de
beargumentering van de deelname aan het Europese aardobservatieprogramma (wetenschappelijk,
industrieel, gebruikersgericht en politiek) kunnen in het toekomstige programma
nog efficiënter gebruikt worden om selectieve deelname te rechtvaardigen. Wetenschappelijke missies zoals de gravitatiemissie en een atmosferische
missie, als onderdeel van de EEM's, en de Coastal Zone missie als EWM zullen
op Nederlandse belangstelling kunnen rekenen. Door ESA en de Europese gebruikersgemeenschap
zijn vier potentiële EEM's voor nadere bestudering geselecteerd. Deze
missies sluiten aan bij de Nederlandse prioriteiten. De situatie bij de EWM's
is nog niet zover, hoewel er door ESA een drietal mogelijke kandidaten is
aangegeven, w.o. de genoemde Coastal Zone missie.De gebruikersondersteuning blijft een belangrijk onderdeel uitmaken van
het nationale aardobservatiebeleid. De afstemming met de internationale gebruikersprogramma's
(i.c. het DUP van ESA) zal hierbij van essentieel belang zijn. Bijzondere
aandacht zal daarbij gegeven worden aan het gebruik van de AO-gegevens in
ontwikkelingslanden. Nederland zal ESA, daarin bijgestaan door EUMETSAT en
de relevante organisaties van de Verenigde Naties, blijven steunen in de ontwikkeling
van een actief beleid t.a.v. de ontwikkelingslanden. In het Programma Gebruikersondersteuning (GO-2) is dit een belangrijk
onderdeel. Een ander belangrijk onderdeel van GO-2 is de implementatie van
een nationale gebruikersinfrastructuur. Omstreeks de eeuwwisseling zal hiervan
een belangrijk deel gerealiseerd en operationeel zijn. Dit deel zal dan de
Nederlandse bijdrage vormen van een terzelfder tijd beschikbaar gekomen Europese
infrastructuur.De algemeen erkende Nederlandse positie in de wetenschappelijke wereld
van de atmosferische chemie zal met het beschikbaar komen van de gegevens
van SCIAMACHY (ENVISAT) nog sterker worden. Binnen GO-2 zijn middelen gereserveerd
om het wetenschappelijke onderzoek en de transformatie naar mogelijke operationele
toepassingen te stimuleren.De prominente rol van een aantal Nederlandse bedrijven en instituten bij
de ontwikkeling van SCIAMACHY kan in de nabije toekomst van doorslaggevende
betekenis blijken bij nieuwe instrumentontwikkelingen voor toekomstige
Europese, maar mogelijk ook voor Amerikaanse AO-missies.Het Nederlandse aardobservatiebeleid kan bogen op de brede interdepartementale
steun van zes ministeries. De betrokken ministers zijn overeengekomen gezamenlijk
een financieel voorstel op te stellen, eind 1997/begin 1998, voor de deelname
aan de toekomstige Europese en nationale programma's voor aardobservatie.Verwacht wordt dat internationale besluitvorming hierover in 1998 nodig
zal zijn. Het toekomstige aardobservatieprogramma zal initieel de periode
1998–2015 beslaan.Uitgaande van de inhoudelijke belangen voor Nederland in het algemeen
en voor de betrokken departementen in het bijzonder, zal dit voorstel de basis
vormen voor de Nederlandse deelname aan de toekomstige programma's van ESA
en EUMETSAT en voor het nationale gebruikersondersteunende programma. TenslotteEen ontwikkeling in ESA-kader, die hier niet onvermeld kan blijven, heeft
te maken met de resolutie over de herziene industriepolitiek van ESA, die
werd aangenomen op de ESA-ministersconferentie van 4 maart jl. (brief aan
Tweede Kamer, kamerstuk 24 446, Nr. 4). De beslissingen, neergelegd in
deze resolutie, kunnen in de toekomst ook gevolgen hebben voor de participatie
van lidstaten aan aardobservatieprogramma's. 4. FinanciënIn de nota «Het Nederlandse aardobservatiebeleid voor de jaren '90»
uit 1992 werd geraamd, dat voor de Nederlandse deelname aan het Europese aardobservatieprogramma
per jaar een bedrag ad. 27 mln in 1992, oplopend tot 70 mln vanaf 1997 benodigd
zou zijn om Nederland volwaardig te laten deelnemen. Uitgangspunt daarbij
was, dat Nederland volgens een internationale verdeelsleutel naar rato van
BNP zou bijdragen.In 1994 zijn, in het kader van het regeerakkoord, voor alle departementen
bezuinigingstaakstellingen vastgesteld. Deze taakstellingen hebben bij een
aantal departementen, door interne prioriteitsstelling, geleid tot korting
van onderzoeks- en wetenschapsbudgetten. Dit heeft weer in een aantal gevallen
geleid tot een verlaging van de middelen die voor aardobservatie ter beschikking
waren gesteld binnen de betreffende begrotingen. Hierdoor is het beoogde bedrag
van 70 mln per jaar (meerjarig) uiteindelijk niet beschikbaar gekomen. Het
concrete gevolg hiervan is, dat het in 1992 nog aanwezige brede interdepartementale
draagvlak voor dekking van de kosten van de vastgestelde programma's, na 1994
is verzwakt. Door vertragingen in de uitvoering van een aantal programma's
heeft dit echter tot eind 1996 geen probleem gegeven.In december 1996 heeft het Kabinet besloten tot deelname van Nederland
aan een aantal nieuwe en vervolgprogramma's in Europees verband.Hiervoor was in de periode 1997–2001 141 mln benodigd, terwijl
op de verschillende begrotingen in totaal slechts 101 mln beschikbaar was.
Door een gezamenlijke inspanning van V&W, OCenW, EZ, LNV en OS is de extra
benodigde 40 mln vrijgemaakt over de diverse begrotingen. Hiermee is financiering
van het aardobservatieprogramma voor de korte termijn, d.w.z. tot en met 2001,
gewaarborgd (zie bijlage 1). In bijlage 1 is tevens een overzicht opgenomen
van de financiële verplichtingen voor de reeds lopende programma's over
de periode 1992–2001. Korte termijnBegin 1997 is aan ESA de deelname gemeld aan de betrokken programma's.
Hierbij is vastgehouden aan het AO-beleid, d.w.z. deelname op basis van BNP.
In een aantal gevallen (EOPP, ERS-2/E1) betrof het vervolgprogramma's en is
het huidige percentage gehandhaafd. Bij de deelname aan METOP-1 is in beginsel
uitgegaan van een niveau van 3% (iets onder BNP), maar omdat het industriële
werk voor Nederland vooralsnog geschat wordt op 1%, is besloten voorlopig
op dit niveau in te tekenen. In de loop van 1997 worden opties uitgewerkt,
binnen de doelstellingen van het METOP-1 programma, voor de besteding van
het nog niet vastgelegde gedeelte van het gereserveerde budget voor dit programma. Lange termijnBinnen het nu beschikbare budget is géén ruimte voor de
deelname aan nieuwe programma's voor de lange termijn (1998–2015).Vermoedelijk zal in 1998 in internationaal verband besluitvorming plaatsvinden
over deze aardobservatieprogramma's voor de lange termijn. Zodra meer duidelijkheid
bestaat over de inhoud en de financiële omvang van deze programma's zal
de Kamer nader worden geïnformeerd over de gezamenlijke financiering
door de zes betrokken ministeries van de Nederlandse deelname aan deze programma's. BIJLAGE 1A. Overzicht van de reeds lopende programma's (bedragen
x f 1000)(De bedragen t/m 1996 betreffen realisaties, en 1997–2001 ramingen) Omschrijving1992199319941995199619971998199920002001ESA          ERS10 42512 4549 2787 1293 4431 6110000ENVISAT3 7374 2772 9961 5247 2964 3582 7002 4001 9001 300 EOPP1 7691 5771 1621 6461 6245570000MSG002278373 0695 7638 50910 72711 8500Algemeen en voorbereidend02231 1101 9061 2931320000           EUMETSAT          MOP/MTP4 6537 7885 6564 6183602 3781 4251 2411 2401 283 MSG1453814 0094 3756 74211 31314 27312 8278 3016 971Algemeen en voorbereidend1 0443021 1429312 0393 3651 6901 5641 3391 066           Nationale ondersteuning          SCIAMACHY4 20011 70014 70049 5008 1001 5006 800000GO-101 0001 5002 000000000SRON1 0001 0001 0001 000000000Overig00090090000000TOTAAL26 97340 70342 77976 36634 86630 97735 39728 75924 63010 620B. Totale kosten van de nieuwe cq vervolgprogramma's over de periode 1997–2001
(bedr. x f 1000)  Totaal19971998199920002001 EPS54 3305 9966 5429 54014 53617 716DUP5 0401 3441 0921 2601 3440ERS-2/E18 1811 4762 5573 2390 9090EOPP7 8131 1931 6551 6551 6551 655METOP30 6384 0588 8838 8835 2923 522GO-225 5007 5006 0006 0006 0000SCIA/Ims9 0004 0002 0003 00000Totaal140 50225 56728 72933 57729 73622 893BIJLAGE 2Korte beschrijving van de programma's ESA EOPPHet Earth Observation Preparatory Programme van ESA is een belangrijk
studieprogramma, waarin voorbereidende studies (o.a. naar de haalbaarheid)
en technologie-ontwikkelingen worden uitgevoerd voor de verschillende onderdelen
van voorgenomen programma's op het gebied van aardobservatie.EOPP wordt in fasen van 5 jaren uitgevoerd. De inhoud van iedere opvolgende
fase wordt bepaald door de op dat ogenblik relevante aardobservatieprogramma's.
De eerste fase is gestart in 1986, de tweede in 1991. De derde fase (EOPP-ext2)
zal voornamelijk gericht zijn op haalbaarheidsstudies, technologie-studies
en instrumentstudies t.b.v. de toekomstige programma's in het kader van de
zgn. Dual Missions. European Remote Sensing Satellite (ERS)Het ERS-programma (gestart in 1984) is het eerste Europese remote-sensing
programma met een experimenteel en pre-operationeel karakter. De toepassingen
zijn voornamelijk wetenschappelijk en gericht op oceanen en kustwateren, maar
hebben ook een maatschappelijk en economisch belang.Belangrijke toepassingsgebieden zijn:– operationele meteorologie (verwachtingen op middellange termijn),– zeetoestand (wind- en golfinformatie) t.b.v. visserij, scheepvaart
en off-shore industrie,– toestand van het zeemilieu (olieverontreiniging),– monitoren van zeeijs (scheepvaart),– ontwikkelen van landobservatie m.b.v. beeldvormende microgolfsensoren
(SAR).Omdat voor een aantal gebieden de toepasbaarheid nog moest worden aangetoond
of worden bevestigd, had de eerste satelliet (ERS-1, gelanceerd in 1991) een
experimenteel karakter.De opvolger ERS-2 is in 1995 gelanceerd en is, op de toevoeging van een
ozoninstrument na, identiek aan de ERS-1. De missiedoelstelling is daarom
nagenoeg hetzelfde gebleven. Het ozoninstrument, de GOME, levert belangrijke
informatie voor de internationale studies naar de oorzaken van de veranderingen
in het klimaat en het milieu. GOME draagt bovendien bij aan de prestatieverbeteringen
in de operationele meteorologie.ERS-1 en ERS-2 zijn op enige afstand van elkaar geplaatst in dezelfde
omloopbaan rond de aarde. Zodoende kan kort na elkaar informatie verkregen
worden van eenzelfde plaats op het aardoppervlak. Uit deze «Tandem situatie»
kunnen zeer kleine verschillen in de hoogte van het aardoppervlak gedetecteerd
worden (interferometrie). Nieuw ontwikkelde toepassingen betreffen o.a. de
seismologie (aardbevingen, vulkanische activiteit) en Digitale Elevatie Modellen
(DEM). Het beschikken over twee vrijwel identieke satellieten in eenzelfde
baan biedt de wetenschappelijke wereld een unieke gelegenheid nieuwe toepassingsgebieden
te ontwikkelen. Environmental Satellite (ENVISAT)ENVISAT omvat de instrumentatie voor de milieumissie die oorspronkelijk
samen met de eerste meteorologische polaire satelliet METOP-1 op het Polair
Platform (PPF) gelanceerd zou worden onder het POEM-programma. Het POEM-programma
werd in 1992 goedgekeurd, maar reeds in 1993 werd dit programma
vanwege de te grote financiële en programmatische omvang gesplitst in
het ENVISAT-programma van ESA en het METOP/EPS-programma, dat gezamenlijk
door ESA en EUMETSAT zal worden uitgevoerd.ENVISAT is zowel een pre-operationele als een wetenschappelijke missie
en heeft tot doel de beschikking te krijgen over een effectief systeem voor
de monitoring en het beheer van de aardse hulpbronnen en om de processen van
het klimaatsysteem en het wereldwijde milieu beter te begrijpen.Eén van de instrumenten op ENVISAT is SCIAMACHY voor het meten
van ozon en een groot aantal andere sporegassen in de troposfeer en in de
stratosfeer. Bovendien kan de oppervlaktereflectie in onbewolkte gebieden
worden gemeten en de wolkentophoogte worden bepaald. Beide grootheden dragen
bij tot atmosferische processen, die nog onbegrepen zijn. SCIAMACHY wordt
door Nederland en Duitsland gezamenlijk ontwikkeld en gefinancierd.ENVISAT dient bovendien ter continuering van de gegevensstroom die verkregen
is uit de ERS-missies en zal in de 2de helft van 1999 gelanceerd worden. DUPTijdens de ESA Ministersconferentie in Granada (1992) is de rol van ESA
ten opzichte van de gebruikersgemeenschap aan de orde gekomen. Dit heeft geresulteerd
in een voorstel voor een gebruikersondersteunend programma, het Data User
Programme, met doelstellingen die rechtstreeks voortvloeien uit de recente
aardobservatiemissies die door ESA worden uitgevoerd (creëren van een
stimulerende omgeving tussen ontwikkeling en private en publieke sector, ondersteunen
van het gebruik en bewustwording van het nut van AO, realisatie van een doelmatige
dienstverlening in AO, ontwikkeling van gebruikergerichte technieken en technologieën).DUP zal worden uitgevoerd in 5-jaarlijkse fasen. De eerste fase loopt
van 1996–2000.Belangrijke activiteiten in het DUP-programma zijn:– ondersteuning bij het bevorderen van het gebruik van aardobservatiegegevens,– verkennende thematische projecten en dienstverleningsgerichte
toepassingen,– verbetering van de grondinfrastructuur voor de inwinning van hoge-resolutie
gegevens (w.o. radar),– definitie van initiërende en ondersteunende technologie. ESA en EUMETSAT MSGHet idee voor een Europese geostationaire meteorologische satelliet, METEOSAT,
dateert reeds uit de beginjaren '70 en is uitgegroeid tot een succesvol operationeel
programma. Het programma omvat de bouw van 6 satellieten, waarvan de eerste
twee door ESA zijn beheerd, terwijl de laatste vier onder verantwoordelijkheid
van EUMETSAT gelanceerd en geëxploiteerd worden. De laatste METEOSAT
zal in 1997 gelanceerd worden.Omdat het systeem-concept en de technologie meer dan twintig jaar oud
zijn en de lange-termijn eisen van de meteorologische gemeenschap in die jaren
zijn veranderd, zullen de Europese wensen ten aanzien van een operationeel
systeem vanaf het begin van de 21ste eeuw aangepast moeten worden.ESA en EUMETSAT hebben gezamenlijk een tweede generatie METEOSAT
(METEOSAT Second Generation, MSG) ontworpen, voortbouwend op de ervaring met
de huidige generatie, maar gebruik makend van de nieuwste ruimtetechnologieën
en rekening houdend met de meest recente gebruikerswensen.De waarnemingstaak van MSG zal niet alleen een meteorologische doelstelling
kennen. De atmosferische waarnemingen zullen ook gebruikt worden voor de monitoring
van het klimaat en het milieu en daarmee een bijdrage leveren aan de bestudering
van de globale klimaat- en milieu-problematiek.MSG kent drie specifieke functies:– produceren van beelden van de aarde in het zichtbare en infrarode
gebied van het spectrum,– de verspreiding van satellietproducten en andere meteorologische
gegevens (communicatiefunctie),– de inwinning en verspreiding van aardse waarnemingen (inwinnings-
en verspreidingsfunctie).De ontwikkeling en de realisatie van het bijbehorende grondsegment behoort
ook tot het MSG-programma. Tussen ESA en EUMETSAT zijn afspraken gemaakt over
de respectievelijke verantwoordelijkheden binnen het programma. De lancering
van de eerste satelliet vindt plaats in 2000, waarna nog twee lanceringen
zullen volgen. Het programma loopt voorlopig tot 2013.De METEOSAT-satellieten maken deel uit van een wereldomvattend systeem
van aardobservatiesatellieten (geostationair en polair), waaraan naast Europa
ook de Verenigde Staten, Japan en Rusland bijdragen. METOP-1/CD en EPSESA en EUMETSAT zullen gezamenlijk een Europees polair satellietsysteem
ontwikkelen en exploiteren. Het systeem zal vooralsnog uit drie satellieten
bestaan, waarvan de eerste (METOP-1) door ESA zal worden ontwikkeld (C-fase)
en gebouwd (D-fase). EUMETSAT heeft in deze samenwerking de verantwoordelijkheid
voor de lancering van drie satellieten, de bouw van twee vervolgsatellieten
en de ontwikkeling en de bouw van het grondsegment (ontvangst, verwerking,
distributie). Dit is ondergebracht in het EUMETSAT Polar System, EPS.De METOP-satellieten gaan vanaf 2002 deel uitmaken van een door de World
Meteorological Organization gedefinieerde en wereldomvattende satellietinfrastructuur,
waaraan momenteel in het polaire deel, sedert meer dan 25 jaar, alleen door
de Verenigde Staten wordt bijgedragen. De instrumenten en de baangegevens
van de METOP-satellieten zullen uit efficiëntieoverwegingen afgestemd
worden met de Amerikaanse satellietbeheerder NOAA. Nationaal Programma GebruikersondersteuningDe flankerende nationale gebruikersondersteuning is een belangrijk onderdeel
van het Nederlandse aardobservatiebeleid en wordt uitgevoerd in het Programma
Gebruikersondersteuning (GO). Met GO worden onderzoek naar en mogelijkheden
van AO onder de aandacht van de gebruikers gebracht. Daarnaast wordt het gebruik
van de gegevens gestimuleerd.Een deel van de hiervoor benodigde financiële verplichting wordt
hiervoor aangewend. Een ander deel wordt gebruikt voor de realisatie van een
Nederlandse gegevensinfrastructuur (Netherlands Earth Observation Network
NEONET). Ook worden gebruikersactiviteiten gefinancierd, die voortvloeien
uit instrumentontwikkeling.De eerste fase van de gebruikersondersteuning, ondergebracht in het Plan Gebruikersondersteuning (GO-1), besloeg de periode 1993–1995
en is succesvol geweest. Verscheidene wetenschappelijke activiteiten, financieel
gesteund in GO-1, hebben geleid tot een aantal relevante pre-operationele
toepassingen. Een tussentijdse evaluatie heeft geleid tot de aanbeveling het
programma in het belang van de operationele en wetenschappelijke gebruikers
vanaf 1996 voort te zetten.In de tweede fase, het Programma Gebruikersondersteuning GO-2, wordt voortgebouwd
op de investeringen die gedaan zijn in de eerste fase, zodat op doelmatige
wijze invulling wordt gegeven aan het Europese aardobservatieprogramma. GO-2
is daarom vastgesteld voor een periode van 10 jaren (2 planperioden van 5
jaar), met een tussentijdse evaluatie in 1999. Deze evaluatie heeft tot doel
de inhoud van de tweede planperiode (2001–2005) voor te bereiden.GO en DUP (ESA) zijn op een aantal essentiële punten op elkaar afgestemd
voor een efficiënte uitvoering van beide programma's. NEONET zal de Nederlandse
bijdrage vormen in een Europese gebruikersinfrastructuur voor de verbetering
van de toegankelijkheid van AO-gegevens. De realisatie van de Europese infrastructuur
is een initiatief van de Europese Commissie en wordt uitgevoerd onder het
vierde Kaderprogramma. BIJLAGE 3Lijst met gebruikte afkortingen AOAardobservatieBCRSBeleidsCommissie Remote Sensing BNPBruto Nationaal
Product CEOCentre for Earth Observation (EC) DEMDigital
Elevation Model DUPData User Programme (ESA) ECEuropese
Commissie EEMEarth Explorer Mission (ESA) ENVISATEnvironmental
Satellite (ESA) EOPPEarth Observation Preparatory Programme (ESA)EPSEUMETSAT Polar System ERSEuropean Remote Sensing
Satellite (ESA) ESAEuropean Space Agency ESTECEuropean
Space Research and Technology Centre (ESA) EUEuropese Unie EUMETSATEuropean
Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites EWMEarth
Watch Mission (ESA) EZMinisterie van Economische Zaken GOMEGlobal
Ozone Monitoring Experiment (ERS-2) LNVMinisterie van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij METEOSATMeteorological Satellite (EUMETSAT)METOPMeteorological Operational Programme (ESA/EUMETSAT) MOPMETEOSAT
Operational Programme MSGMETEOSAT Second Generation (ESA/EUMETSAT)NEONETNetherlands Earth Observation Network NIVRNederlands
Instituut voor Vliegtuigontwikkeling en RuimtevaartNOAANational
Oceanographic and Atmospheric Administration (USA) NRSPNationaal
Remote Sensing Programma OCenWMinisterie van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen OSOntwikkelingssamenwerking POEMPolar
Orbit Earth Observation Mission (ESA/EUMETSAT) SCIAMACHYScanning
Imaging Absorption Spectrometer for Atmospheric Cartography (ENVISAT) SRONStichting
RuimteOnderzoek Nederland (NWO) V&WMinisterie van Verkeer
en Waterstaat VROMMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25417-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl