Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor 1998; Verslag algemeen overleg op 17 maart 1998 over personeelsbeleid voor burgemeesters, aan de hand van de brief van 9 dec. 1997 (BIZA nr. 97-956)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25600-VII, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-05-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25600-VII nr. 38

12-05-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de minister van Binnenlandse ZakenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25600-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 600 VIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken (VII) voor het jaar 1998nr. 38VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 mei 1998De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft op 17 maart 1998 overleg gevoerd met minister Dijkstal van Binnenlandse
Zaken over personeelsbeleid voor burgemeesters. Het overleg werd
gevoerd aan de hand van de brief van de minister van 9 december 1997 (BIZA
nr. 97-956) ten geleide van de aanbieding van een advies over personeelsbeleid
voor burgemeesters.Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieVolgens mevrouw Van der Hoeven (CDA) werd dit algemeen overleg
enerzijds te vroeg en anderzijds te laat gehouden. Te laat omdat bepaalde
problemen rondom burgemeestersposten inmiddels zijn opgelost en te vroeg omdat
in de nog in voorbereiding zijnde wetsvoorstellen het personeelsbeleid vanwege
Binnenlandse Zaken mede vorm wordt gegeven. Zij ging ervan uit dat vergroting
van de macht van de gemeenteraad automatisch leidt tot verkleining van de
macht van de minister bij de uitvoering van personeelsbeleid.Ook zij vond de gemiddelde instroomleeftijd vrij hoog. Wat is de reden
hiervan en op welke manier worden nieuwe kandidaten bereikt? Zij benadrukte
dat dit een probleem is dat alle partijen aangaat. De instroom wordt uiteraard
bepaald door de aantrekkelijkheid van het beroep. Factoren als salaris, rechtspositie
en een ambtswoning kunnen hierbij een belemmerende rol spelen. Hoe kan worden
bevorderd dat behalve ex-wethouders ook mensen uit bijvoorbeeld het bedrijfsleven
zich aanmelden als kandidaat-burgemeester?In het advies staat dat de belangstelling voor «verticale mobiliteit
veelal wordt ingegeven door financiële argumenten». Is de financiële
positie van burgemeesters dan nog wel op deze tijd toegesneden? Financiële
positieverbetering bij het overstappen van een kleine naar een grote gemeente
mag niet de enige motivatie zijn. Waar is overigens het overzicht van ervaringen
uit de pilot «Burgemeester in beweging»?Naar aanleiding van de aanbeveling om de totale ambtsperiode binnen een
gemeente te beperken tot maximaal twee termijnen (totaal twaalf jaar) vroeg
mevrouw Van der Hoeven naar de rol van de gemeenteraden bij de uitvoering
hiervan. Hoe gaat het bijvoorbeeld als de gemeenteraad de zittende
burgemeester graag behoudt? Verder vond zij dat loopbaanoriëntatie en
assessment geen vrijblijvend karakter mogen hebben. Zij kon zich niet aan
de indruk onttrekken dat het advies op twee gedachten hinkt.Vele burgemeesters hebben vanwege herindeling hun ambt moeten verlaten.
Er bestaat weliswaar een sociaal beleidskader, maar de burgemeester moet volgens
de aanbevelingen zelf een nieuwe baan zoeken. Zij stelde voor, betrokkenen
op te nemen in de kaartenbak van de Algemene Bestuursdienst zodat de mobiliteit
naar een baan buiten het burgemeestersambt wordt bevorderd.Is het werkelijk de bedoeling dat de horizontale mobiliteit, die overigens
niet aantrekkelijk blijkt te zijn, wordt gebruikt om problemen op te lossen?
Het gaat er toch om dat mensen elders nieuwe ervaring kunnen opdoen, zodat
de mobiliteit zowel verticaal als horizontaal wordt bevorderd? Wat is overigens
de positie van een tijdelijke burgemeester als zijn waarnemerschap is afgelopen?
Toepassing van horizontale mobiliteit als middel om doorstroming te bevorderen,
diende volgens haar uitzondering te zijn en geen regel.Mevrouw Van der Hoeven vond dat de minister op het punt van de professionaliteit
de macht zou moeten behouden. Gerichte opleidingen, het ontwikkelen van een
visie en managementopleidingen op maat stellen eisen aan de vorm en de inhoud.
Evenals de samenleving verandert de functie van de burgemeester, samen met
de eisen die aan dat ambt gesteld moeten worden. Zij benadrukte dat een burgemeester
op de eerste plaats een burgemeester is en geen Duitse Stadtdirektor.Zij merkte op dat selecteren een kunst op zich is. Een sollicitatietraining
voor burgemeesters is één aspect, maar de rol van vertrouwenscommissies
is hier ook van belang. Zij meende dat deze beter toegerust dienen te worden
voor het selecteren van een nieuwe burgemeester. Kan verder de Kamer worden
ingelicht over de ervaringen en de procedures rond de evaluatiegesprekken
die de commissarissen van de koningin voeren? Kunnen afspraken worden gemaakt
over de uniformiteit van deze gesprekken? Hiërarchisch gezien dienen
de functioneringsgesprekken in eerste instantie met de commissaris van de
koningin te worden gevoerd, maar wanneer in een later stadium de gemeenteraden
meer macht krijgen, zal daar meer het accent op moeten worden gelegd.Voor mevrouw Scheltema-de Nie (D66) was na lezing van het advies
over personeelsbeleid voor burgemeesters het schrikbeeld opgedoemd van de
totaal verambtelijkte burgemeester, voorzien van alle toeters en bellen die
bekend zijn uit het ambtelijke management- en developmentbeleid. Bij consequente
doorvoering van de geadviseerde taken en eisen staat de stadsdirecteur voor
de deur, waardoor tevens de functie van gemeentesecretaris zal verdwijnen.
Volgens haar stond dit haaks op de ontwikkeling die de functie van burgemeester
doormaakt. Meer en meer wordt de burgemeester immers een politieke functionaris.
De minister schrijft zelf in zijn brief dat de politiek rond burgemeestersbenoemingen
en het functioneren van burgemeesters altijd voor een extra dimensie zorgt.
Het gaat om een functie waarbij het vertrouwen van de raad onmisbaar is en
waarbij steeds meer een rechtstreeks uitgesproken vertrouwen van de burgers
past. Het burgemeestersambt is ook inhoudelijk een politieke functie. De burgemeester
is voorzitter van de raad en van het college van B&W en hij heeft te maken
met politiek gevoelige taken, zoals openbare orde en politie. De burgemeester
wordt steeds meer de spil van het gemeentelijk beleid. Bij dit soort burgemeester
past een rechtspositie die lijkt op die van een wethouder. Verbeteringen op
dat terrein zijn weliswaar in gang gezet, maar nog in onvoldoende mate en
met name niet op het punt van het vrijwillige ontslag. Wordt eraan gewerkt
om op dat onderdeel tot eenzelfde regeling te komen als die voor wethouders? Juist omdat de burgemeestersfunctie een politiek karakter heeft gekregen,
zou de burgemeester ook gekozen dienen te worden. Dit heeft niet alleen het
voordeel van een eigen legitimatie, maar ook van een geringere bemoeienis
van de rijksoverheid met burgemeesters.Omdat de burgemeestersfunctie een spilfunctie is, moeten deze ambtsdragers
zich waarmaken. Bij een gekozen burgemeester treedt dit proces vanzelf in
werking. Ook het complexe geheel van allerlei actoren, waarover het advies
terecht spreekt, zou dan verdwijnen. Niet voor niets is de taak van de rijksoverheid
ten aanzien van andere politieke functionarissen, zoals ministers en de commissarissen
van de koningin, nu al uiterst afstandelijk. Men bereikt dit soort functies
omdat men daarvoor de vaardigheden bezit en dit dient ook voor burgemeesters
de eis te zijn. Indien daar naar het gevoelen van de burgemeester iets aan
schort, moet hij daarvoor – net als ieder ander – zelf een oplossing
zoeken. Natuurlijk mag de rijksoverheid een scholingsaanbod doen en door-
of uitstroom bevorderen, maar zij dient zich terughoudender op te stellen
dan nu in het advies wordt voorgesteld. Veel meer dan thans het geval is zou
een open relatie tussen burgemeester en maatschappij tot stand moeten komen.
30% stroomt door naar het pensioen, 50% wil doorstromen naar een hogere post
en slechts 10% van de 142 mutaties stroomde door naar een functie buiten het
ambt.Mevrouw Scheltema vond dan ook dat de nu aangegeven weg leidt naar een
verambtelijkte burgemeestersfunctie. Dit pad is onvermijdelijk als de Kroon
blijft benoemen en daardoor de verantwoordelijkheid van een werkgever op zich
laadt. Zij achtte dit een ongewenste ontwikkeling en meende dat de rijksoverheid
hoe dan ook, zelfs als die de benoemingen aan zich houdt, op dit punt een
terughoudende positie moet innemen.Beperking van de periode die een burgemeester in een gemeente mag doorbrengen,
klinkt aardig, omdat er druk op de doorstroming wordt gezet. Maar hoe zit
het dan met de invloed van de vertrouwenscommissies en de gemeenteraden? Mag
een burgemeester aanblijven als de gemeenteraad blij met hem is? Als een burgemeester
na twaalf jaar weggestuurd wordt en geen werk meer vindt, krijgt een gemeente
dan geld van de rijksoverheid voor een wachtgeldregeling omdat het voorschrift
is dat de burgemeester na twaalf jaar moet vertrekken?De gedachte van functieroulatie past bij een lifetimefunctie, maar zo
wilde mevrouw Scheltema een burgemeestersfunctie niet zien. Een uitzondering
is mogelijk, maar zij pleitte voor grote terughoudendheid op dit punt. Het
liefst zag zij een gekozen burgemeester. Als dit niet mogelijk is, dan een
burgemeester die gekozen is door de raad en anders een benoemde burgemeester
op voorspraak van de raad, maar functieroulatie past daar in geen enkel geval
bij.Zij vond het aanbod tot scholing van vertrouwenscommissies een zinnig
voorstel. Daarmee kan meer structuur worden gebracht in de huidige gang van
zaken.Zij sloot zich aan bij de opmerking dat deze notitie op het verkeerde
moment is gekomen. Zij was voorstander van een gekozen burgemeester. Die is
dan de spil van de gemeente en als hij zijn werk niet goed doet, haalt hij
het een volgende keer niet. In dat geval zijn de nu voorgestelde compromissen
niet meer nodig.De heer Te Veldhuis (VVD) wees er eerst op dat drie werkgroepen
bezig zijn om lijnen van de stuurgroep uit te werken, zodat men voorzichtig
moet zijn om nu al een eindpunt aan te geven. Ook moet de regering het beleid
nog vaststellen. Hij wilde zich daarom op dit moment beperken tot het aangeven
van de richting waarin het beleid zou inziens zou moeten gaan. Is in de werkgroepen
overigens voorzien in een evenwichtige spreiding over politieke partijen?De burgemeester wordt door de Kroon benoemd voor zes jaren, hij heeft
vele bevoegdheden op gemeentelijk niveau en herbenoeming is mogelijk. De benoeming door de Kroon is een bestuurlijke zaak met een grote politieke
inslag, o.a. een betrokkenheid van de gemeenteraad. De burgemeester is dus
eigenlijk een hybride figuur die niet benoemd wordt voor het leven, zoals
een onafhankelijke rechter. Hij is geen ambtenaar met een zodanige sterke
rechtspositie dat hij zijn leven lang kan blijven zitten en hij is ook geen
politicus met een mandaat van de kiezer. Wel worden burgemeesters vaak onder
de vlag van de populariteit van hun eigen politieke partij benoemd: hoe groter
een partij, hoe meer burgemeesters van die partij.De heer Te Veldhuis vond dat herbenoeming geen automatisme mag zijn, omdat
op die manier een verkapte benoeming voor het leven ontstaat. Als de populariteit
van een politieke partij achteruit gaat, is het logisch dat die partij minder
burgemeesters levert. Op rijksniveau bestaat trouwens de afspraak over een
evenwichtige spreiding over de verschillende stromingen. Een in de landelijke
verhoudingen oververtegenwoordigde politieke partij moet daarom óf
inleveren bij herbenoemingen óf de aanwas verminderen. De totstandbrenging
van dit evenwicht kan ook een factor vormen voor de loopbaanbegeleiding. Bij
herbenoeming bestaat een formeel moment waarop de Kroon iets aan dat evenwicht
kan doen. Bezien dient te worden hoe een uitstroom kan worden begeleid van
mensen wier politieke partij achteruit is gegaan. Hij zag dit als een redelijke
maatstaf, omdat men op basis van aansluiting bij een bepaalde politieke partij
de burgemeestersfunctie kon bekleden. Deze golfbeweging mag ook voor een burgemeester,
net als voor o.a. wethouders en gedeputeerden, consequenties hebben.Hij vond dat primair gekeken moet worden naar vacatures die ontstaan door
natuurlijk verloop. Bij het opvullen van zo'n vacature kan reeds rekening
worden gehouden met het verkrijgen van een goed evenwicht. Een eventuele wens
van de gemeenteraad om zijn burgemeester te behouden, zal zeker een zwaarwegende
overweging voor de Kroon zijn. Als desondanks dezelfde mensen op dezelfde
plaatsen blijven zitten, moet gedacht worden aan een mobiliteitsprofiel en
kan sturend en begeleidend worden opgetreden. Voorkomen moet worden dat een
burgemeester op zijn eigen gemeente uitgekeken raakt en andersom, zodat gekeken
zal moeten worden naar een andere functie in het burgemeesterskorps of daarbuiten.
Hij pleitte voor meer mobiliteit in dezen en gaf ook drie voorbeelden van
VVD-burgemeesters die recent naar het bedrijfsleven gingen. Een burgemeesterspost
is geen functie voor het leven meer.Hij merkte op dat er ten aanzien van benoemingen nog geen duidelijke keuze
is gemaakt voor een grotere rol van de rijksoverheid of van de gemeenteraad,
maar dat het uiteindelijk toch een kroonbenoeming is. Twee criteria die de
Kroon hierbij aanlegt zijn een evenwichtige spreiding over politieke partijen
en loopbaanbegeleiding van burgemeesters. Als het primaat bij de gemeenteraad
wordt gelegd, vermindert de bemoeienis van de Kroon en kan deze ook minder
inhoud aan de criteria geven. Daar voelde hij niet voor.Van harte eens was hij het met de bevordering van de professionaliteit.
Ook kon hij zich verenigen met voorzieningen voor outplacement. Omdat het
burgemeestersambt een enigszins risicovolle functie is, gelet op de benoemingstermijn
van zes jaar, moet daarmee in de wachtgeldregeling rekening worden gehouden.
Indien er ten gevolge van een herindeling niet voldoende burgemeestersposten
meer zijn, houdt dit echter niet per definitie in dat betrokkenen tot hun
65ste wachtgeld kunnen blijven ontvangen. Er moet aan een soepele overstap,
eventueel buiten het burgemeesterskorps, gewerkt worden.De heer Te Veldhuis kon zich in beginsel vinden in het streven naar twee
ambtstermijnen, maar wilde hier geen valbijlconstructie van maken. Instemmen kon hij met de passage in het advies dat jongere leeftijdscategorieën
beter vertegenwoordigd moeten worden. Wel moet worden bedacht dat bij herindelingsprocessen
vaak grotere gemeenten ontstaan waarvoor de vertrouwenscommissies
iemand met behoorlijke ervaring wensen, zodat de kans voor jongeren afneemt.
Kunnen in de praktijk dan wel jongere kandidaten in grotere gemeenten benoemd
worden? Zijn er gevallen bekend waarbij burgemeesters van grotere naar kleinere
gemeenten gaan? Dit gebeurt weinig omdat het invloed heeft op o.a. de pensioenopbouw,
maar kan dit bevorderd worden?Hij was voor functieruil tussen verschillende gemeenten, maar vroeg wat
dan de rol wordt van de vertrouwenscommissie.Ten slotte vroeg hij hoeveel geld voor het opzetten van een MD-beleid
voor burgemeesters uitgetrokken zou moeten worden.De heer De Cloe (PvdA) sloot zich aan bij de opmerking dat
burgemeester geen functie voor het leven meer is. Dit heeft vooral te maken
met de enorme vermindering van het aantal gemeenten. Op 1 januari 1988 waren
er nog 714 gemeenten en op 1 januari 1998 waren het er nog maar 548. Als dit
tempo wordt aangehouden, zijn er over 30 jaar nog slechts 48 burgemeesters.Hij was geschrokken van de hoge gemiddelde leeftijd: 80% van de burgemeesters
is ouder dan 50 jaar en 30% is 57 jaar of ouder. Voor deze groep zal het dan
ook het laatste beroep zijn en daarop slaat de omschrijving «problematische
beroepsgroep», zoals in een der vakbladen te lezen valt. Nieuwe burgemeesters
zijn ook al gemiddeld 47 jaar. Doordat weinig burgemeesters vertrekken, is
er nauwelijks instroom. Slechts 10% gaat naar een functie buiten het ambt
en verjonging van de beroepsgroep is dus bijna niet aan de orde. Bovendien
verkeren burgemeesters volgens het advies vaak in een geïsoleerde positie.De heer De Cloe vond het uitgangspunt van een maximum van twee termijnen
van elk zes jaar zeer goed. In de tweede ambtstermijn kan men naar een andere
functie uitkijken. Hij sloot zich aan bij de vraag over de wachtgeldregeling.
Als burgemeesters sneller een andere functie moeten gaan zoeken, kan dat financiële
consequenties hebben.Uit de aanbevelingen blijkt ook dat voor sommige burgemeesters een grotere
gemeente niet haalbaar is. Zijn de commissarissen van de koningin hierover
wel duidelijk tegenover kandidaten?Hij was voorstander van een functieprofiel. Een burgemeester van nu is
niet meer de magistraat, maar een politiek-bestuurlijke manager van een gemeente.
Ook hij vond daarom dat de functie niet te verambtelijkt mag zijn. Men moet
de politieke consequenties van de functie, die de laatste jaren zijn toegenomen,
aanvaarden.Een van de suggesties in het advies is horizontale doorstroming naar een
even grote gemeente. Dit gebeurt niet vaak omdat men dit meestal als gezichtsverlies
ziet, maar bij vele beroepsgroepen is horizontale doorstroming heel normaal.
Komt dit punt in het overleg van de minister met de commissarissen van de
koningin wel eens ter sprake? De heer De Cloe was het ermee eens dat op dit
terrein een cultuuromslag nodig is, maar is dit alleen bereikbaar met geld?
Voor vergemakkelijking van horizontale doorstroming zijn er al mogelijkheden,
zoals een uitloop met drie periodieken.Met functieruil is in Friesland en Zuid-Holland nu enige ervaring opgedaan.
Hij stemde in met functieruil als die ertoe leidt dat mensen meer ervaring
kunnen opdoen. Het beeld is echter ontstaan dat deze acties zijn ondernomen
om problemen op te lossen. Is dat wel de goede weg? Verder moest de betrokken
gemeenteraad in Friesland wel op zeer korte termijn reageren, hoewel de commissaris
van de koningin al maandenlang met de minister van Binnenlandse Zaken hierover
overleg had gevoerd. De gemeenteraad mag geen sluitstuk vormen van de functieruilprocedure,
ook niet als er angst bestaat voor lekken. Men mag niet bij voorbaat de zwakke
plek bij de desbetreffende gemeenteraad zoeken. De heer De Cloe wilde dan
ook dat de positie van de gemeenteraad op dit punt wordt versterkt. De commissaris van de koningin in Groningen zal in verband met herbenoemingen
eenmaal in de twee jaar gesprekken met de betrokken gemeenteraden voeren.
Wat is het oordeel van de minister over deze procedure?Zijn de problemen van de laatste jaren tussen burgemeesters en gemeenteraden
altijd te wijten aan slecht personeelsbeleid, of liggen hier andere oorzaken
aan ten grondslag? Onder verwijzing naar de problemen in Goirle merkte de
heer De Cloe op dat er op het ogenblik steeds halve oplossingen worden bedacht,
terwijl de problemen niet goed uitgekristalliseerd zijn en de betreffende
gemeenteraad ook geen uitspraak doet over de vraag, of hij nog vertrouwen
in de burgemeester heeft. In antwoord op een vraag of de rechtspositie van
een burgemeester gelijk dient te worden aan die van een wethouder, verwees
hij naar een door hem twee jaar geleden aangenomen motie die ook heeft geleid
tot een wijziging in de rechtspositie van de burgemeester.Met het oog op de positie van de raad bij een conflict met de burgemeester
wees hij op de heel zware rol van de vertrouwenscommissie bij de benoeming
van een burgemeester. Als niet afgeweken wordt van het advies van deze commissie,
krijgt de raad de burgemeester waar hij om gevraagd heeft en dan komen eventuele
financiële consequenties in het geval een conflict op het bordje van
deze raad te liggen. Datzelfde is het geval als een minnelijke regeling wordt
getroffen.De heer De Cloe citeerde met het oog op het pilotproject de voorzitter
van de vereniging tot Behartiging van de belangen van burgemeesters: een project
als de pilot Burgemeester in beweging wordt met veel verve geëtaleerd,
maar vooralsnog blijft het bij windowdressing. Wat vindt de minister van deze
uitspraak? De heer De Cloe verbaasde zich verder over het oordeel van deze
voorzitter dat de commissarissen van de koningin 25 jaar geleden beter geïnformeerd
waren over de sollicitanten dan thans.Hij vond het oordeel van de gemeenteraad over kandidaat-burgemeesters
belangrijker dan de politieke samenstelling van de Tweede Kamer.Hij beklemtoonde ten slotte dat bij het benoemingenbeleid voor burgemeesters
geen automatisme mag ontstaan in die zin dat carrièrepatronen vanzelfsprekend
zijn. Ook vond hij dat het huidige benoemingenbeleid niet mag worden doorkruist
door politieke voorkeursacties die de wens van de gemeentelijke vertrouwenscommissie
bruuskeren. Het antwoord van de minister van Binnenlandse ZakenDe minister sprak de opmerking van mevrouw Scheltema over de
toekomstige totale verambtelijking van de burgemeester tegen. Het voorliggende
advies dat door velen vanuit het veld mede is opgesteld en dat mede is gebaseerd
op de ervaring met de pilot «Burgemeester in beweging», is juist
een antwoord op de thans dreigende verambtelijking van de functie van burgemeester.
Hij vond dat mevrouw Scheltema een ernstige denkfout maakt die is ingegeven
door een geheel andere wens van haar: geen enkel rapport kan de toets van
haar kritiek doorstaan als het niet eindigt met een gekozen burgemeester.
Aangezien hij de figuur van de gekozen burgemeester als een onzalige gedachte
zag, constateerde hij dat de wegen tussen mevrouw Scheltema en hem zich nu
al scheiden. Het advies gaat uit van de bestaande mengvorm voor het burgemeestersambt.
In reactie op de stelling van mevrouw Scheltema dat met het advies het bestuurlijke
deel van de taak van de burgemeester wordt versterkt ten nadele van het politieke
deel, terwijl in de praktijk blijkt dat het politieke accent van de burgemeestersfunctie
toeneemt en het ambtelijke afneemt, verwees de bewindsman naar de huidige
managementinzichten die inhouden dat iemand zeven keer in zijn carrière
van baan zou moeten veranderen. De eis van mobiliteit om de eigen kwaliteit
te verbeteren, geldt niet alleen voor hogere ambtenaren, maar ook voor vele
andere functies. Zelfs gekózen burgemeesters zouden zeven keer
in hun loopbaan van positie moeten veranderen. Hij achtte het dan ook belangrijker
om de professionaliteit van de bestuurders verder te ontwikkelen, dan te discussiëren
over de vraag of functionarissen in het openbaar bestuur gekozen of benoemd
zouden moeten worden. Hij benadrukte in dit verband dat de burgemeester door
de Kroon wordt benoemd en o.a. is belast met bij de wet opgedragen specifieke
taken.Hij vond dat mevrouw Van der Hoeven een lastige vraag stelde over het
huidige ambivalente systeem waarin de positie van de vertrouwenscommissie
c.q. de gemeenteraad meer accent krijgt en gelijktijdig een bovenlokale afweging
dient plaats te vinden, terwijl daarnaast ook nog een MD-beleid moet worden
gevoerd. Dit houdt in meer sturing vanwege de rijksoverheid en een geringere
beïnvloeding van de kant van de gemeente. Wie die weg niet kiest, kan
geen MD-beleid voeren. Uitgaande van dit gegeven, zou het interessant zijn
om na te gaan of een vorm van samenwerking te vinden is tussen het Rijk, de
commissarissen van de koningin, vertrouwenscommissies en lobbyisten waardoor
zoveel mogelijk recht wordt gedaan aan MD-beleid.Aan de hoge instroomleeftijd zou, bij het verder ontwikkelen van het MD-beleid,
samen met de lobbyisten iets gedaan moeten worden. De bewindsman deelde wel
de zorg over de hoge instroomleeftijd, maar wees er ook op dat het kabinet
met steun van de Kamer bezig is het ouderenbeleid (employability van oudere
werknemers) een totaal andere inhoud te geven. Hij beaamde dat het voor een
evenwichtige opbouw van het gehele systeem, met doorstromingsmogelijkheden,
goed zou zijn als jongere mensen gemakkelijker instromen, maar die mogelijkheid
moet er ook voor een geschikte oudere zijn. Voor bijvoorbeeld een 47-jarige
wordt de kans op instroom groter omdat door het nieuwe beleid – o.a.
een flexibeler pensioneringssysteem – ouderen de kans krijgen langer
door te werken. Bij voortzetting van het herindelingsbeleid, waardoor grotere
gemeenten ontstaan, wordt er méér van een burgemeester gevraagd,
zodat men meestal weer uitkomt bij een oudere, omdat een jongere onvoldoende
managementervaring heeft. Strakke lijnen kunnen dus niet worden uitgezet,
maar het systeem moet worden toegesneden op een meer gevarieerde instroom,
ook als het om jonge mensen gaat.Randvoorwaarden die een rol spelen bij het aantrekken van gewenste kandidaten,
dienen een aandachtspunt te vormen in de uitwerking van de adviezen en het
uiteindelijke regeringsstandpunt. Financiële wensen bij horizontale of
verticale mobiliteit mogen enigszins worden gehonoreerd, maar de kern behoort
niet bij de financiën te liggen. Andere facetten, zoals de aantrekkelijkheid
van het ambt, dienen hierbij een rol te spelen. Concurrentie met het bedrijfsleven,
waar het gaat om primaire arbeidsvoorwaarden, is onmogelijk, maar in de praktijk
blijkt dat toch weinig belemmerend te werken.Reagerend op de vraag hoe lang iemand op een plaats moet blijven, merkte
de minister op dat in de wereld van de organisatieleer en het management de
stelling bestaat dat dit een periode van vijf à zes jaar moet zijn,
een stelling waar hij zich achter schaarde. Hij achtte het een goed idee als
een systeem kan worden ontwikkeld waardoor een burgemeester na een ambtsperiode
van zes jaar een stap verder kan zetten, horizontaal of verticaal. Dit is
echter geen wet van Meden en Perzen en daarom is een maximumtermijn van twaalf
jaar geformuleerd. Na deze termijn dient de burgemeester toch te vertrekken,
overigens zonder valbijlconstructie, omdat er anders een botsing met de rol
van de gemeenteraad ontstaat. Dit beleid zou ook van tevoren aan vertrouwenscommissies
en gemeenteraden, waarbij de commissaris van de koningin een rol kan spelen,
duidelijk moeten worden gemaakt.De minister vond de huidige wachtgeldregeling toereikend, hoewel hij verwachtte
dat deze regeling en die voor andere politieke ambtsdragers op termijn zal
veranderen, gelet op de ontwikkeling van de employability van
ouderen. Daarom voelde hij er niet voor om iets te regelen voor burgemeesters
die vrijwillig ontslag nemen.Hij bevestigde dat het loopbaanbeleid voor individuele burgemeesters niet
vrijblijvend mag zijn. Vertrouwenscommissies dienen hiermee rekening te houden,
degene die benoemt dient actief een loopbaanbeleid te ontwikkelen en de betrokken
burgemeester moet hieraan meewerken. In dit kader wenste de minister dat uiteindelijk
een relatie van burgemeesters met de Algemene bestuursdienst ontstaat, al
kan deze dienst die taak nu nog niet aan. Het is de bedoeling om nu ook functies
van niveau 16 onder deze dienst te brengen en daarna moeten volgende stappen
gezet worden, waarbij ook burgemeestersfuncties in beeld komen. Refererend aan de genoemde voorbeelden in Friesland en Zuid-Holland beaamde
de minister dat horizontale mobiliteit niet bedoeld is om problemen op te
lossen. De weg naar horizontale mobiliteit dient in een rustig tempo te worden
afgelegd, ook om te voorkomen dat de gemeenteraden onder druk komen te staan.
Bij genoemde voorbeelden is inderdaad sprake van een tijdelijke ruil, die
echter toch goed past in het kader van de horizontale mobiliteit, hoewel betrokkenen
in deze gevallen teruggaan naar hun oude functie, ongeacht de beoordeling
door de raad.De waarschuwing om bij het opleidingstraject niet te zeer naar de managementkwaliteiten
te kijken is terecht, al horen veel aspecten van het leidinggeven thuis bij
de functie van de burgemeester. Het takenpakket van de burgemeester omvat
immers vele dimensies van het openbaar bestuur. De minister vond het een goede
ontwikkeling dat naast een profielschets door de vertrouwenscommissie ook
langzamerhand een moderne kijk op het burgemeestersambt wordt ontwikkeld.
Een dergelijk algemeen functieprofiel kan als handreiking door de commissarissen
van de koningin besproken worden met de vertrouwenscommissies en kan tevens
een hulpmiddel zijn bij de verdere professionalisering.Hij toonde zich een voorstander van een betere uitrusting van de vertrouwenscommissies.
De verantwoordelijkheid hiervoor ligt primair bij de commissarissen van de
koningin en een aantal commissarissen is ook al actief op dit punt. De gemeenteraad
moet echter zelf kiezen voor een scholingsmogelijkheid van de leden van de
vertrouwenscommissie. Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken kan een
actief voorlichtingsbeleid via de commissarissen van de koningin worden gevoerd.
De minister zegde toe na te gaan of de werkwijze die in Noord-Holland wordt
gevolgd, onder de aandacht van alle commissarissen van de koningin kan worden
gebracht.Hij stemde in met de manier waarop de commissaris van de koningin in Groningen
met de functioneringsgesprekken omgaat. Voor het voorgestelde personeelsbeleid
voor burgemeesters is het cruciaal dat op geregelde tijden functioneringsgesprekken
plaatsvinden. Het is goed dat een burgemeester zich kwetsbaar opstelt door
met de gemeenteraad over zijn eigen functioneren te praten, maar hierbij hoort
ook dat de commissaris van de koningin van zijn gesprekken met de burgemeesters
een dossier bijhoudt. Voor MD-beleid zijn personeelsdossiers nodig omdat bekeken
moet kunnen worden waar de betrokkenen binnen en buiten het ambt voor geschikt
zijn. Een meer open relatie tussen de burgemeester en de maatschappij hoort
hier eveneens bij.De minister weersprak de opmerking over een te lage instroom met een verwijzing
naar de instroom tijdens deze kabinetsperiode: 44%. Een aantal komt overigens
uit het politieke milieu. De analyse van de herkomst van burgemeesters levert
inderdaad een tamelijk eenzijdig beeld op dat zou moeten veranderen. De politieke
partijen kunnen hier een rol in spelen.Ook hij zag de herbenoeming als een moment waarop zorgvuldig moet worden
bekeken of de relatie tussen burgemeester en gemeenteraad wordt voortgezet.
Indien dit niet wenselijk is, dient binnen de bestaande beperkingen naar een
andere oplossing te worden gezocht.De stelling dat de herbenoeming moet worden aangegrepen om de politieke
verhoudingen recht te trekken, ging hem te ver. Dat leek hem strijdig met
wat in het MD-beleid wordt ontwikkeld. Bij de vacaturevervulling dienen de
politieke verhoudingen wel een zwaar punt te zijn, maar dat geldt niet zozeer
bij herbenoemingen, vond hij.Bij de nadere ontwikkeling van de professionalisering wilde de minister
een beroep op alle betrokkenen doen: commissarissen van de koningin, vertrouwenscommissies,
lobbyisten e.d.De vraag over een evenwichtige samenstelling van de werkgroep kon hij
positief beantwoorden.Voor burgemeesters die van een grote naar een kleine gemeente gaan, bestaat
een financiële voorziening om zo'n overstap aantrekkelijk te maken.Naar aanleiding van de opmerking over problemen die soms met burgemeesters
ontstaan, merkte de bewindsman op dat het onvermijdelijk is dat in de pers
en het parlement de aandacht op incidenten wordt gericht, maar dat men voor
het overgrote deel zeer verheugd kan zijn over het functioneren van burgemeesters.
Er zijn vele redenen waarom het soms niet goed gaat: de kwaliteiten van de
persoon zelf kunnen tekort schieten, er kan sprake zijn van externe ernstige
omstandigheden – bijvoorbeeld een strafbaar feit –, gebrek aan
vertrouwen tussen de raad en de burgemeester of een disfunctionerende gemeenteraad.
Omdat het om zo'n variëteit van redenen gaat, was hij niet van plan om
de bestaande regeling los te laten dat de kosten van het oplossen van een
conflict voor rekening van de gemeente zelf komen, bijzondere omstandigheden
daargelaten. Er zou anders te veel ruimte worden gegeven aan oneigenlijke
argumenten om iemand te doen vertrekken. Als een gemeenteraad zijn verantwoordelijkheid
niet wenst te nemen, wilde de minister niet meewerken aan opzetjes die hem
in zo'n geval nogal eens worden aangereikt. Dan resteert het reguliere systeem
van functioneringsgesprekken en een eventuele herbenoeming.De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van
der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van den Berg
(SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA), Zijlstra
(PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Remkes (VVD), Gabor (CDA),
Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Hoekema (D66), H.G.J. Kamp (VVD), Essers (VVD), Dittrich (D66), Cornielje
(VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA), Wagenaar (PvdA), Wessels (D66) Plv. leden: Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg
(PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Duivesteijn (PvdA), Feenstra
(PvdA), Verhagen (CDA), M.M. van der Burg (PvdA), Van der Stoel (VVD), Mateman
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Van
Boxtel (D66), Korthals (VVD), Luchtenveld (VVD), Assen (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Oven (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker
(D66) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25600-VII-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl