De situatie in voormalig Joegoslavië; Verslag algemeen overleg over de waarnemersmissie Kosovo
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22181, nr. 232

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

22181 nr. 232

21-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22181Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 181De situatie in voormalig Joegoslaviënr. 232VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 januari 1999De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Defensie2 hebben op
16 december 1998 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken en minister De Grave van Defensie over de brief van de ministers
d.d. 4 december 1998 inzake de waarnemersmissie Kosovo (22 181,
nr. 225).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Hoekema (D66) sprak allereerst zijn verontrusting uit
over de recente berichten over toenemend geweld in Kosovo. Ook sprak hij zijn
zorgen uit over de uitspraak van president Milosevic, dat het in actie komen
van de evacuatiemacht zal worden beschouwd als een daad van agressie door
de NAVO, waarop hij zal moeten reageren. Daarmee ontkent president Milosevic
de legitimiteit van de aanwezigheid van de evacuatiemacht en trekt hij de
afspraken daarover in twijfel. Hij claimt in feite dat daarover niets is geregeld
in de akkoorden tussen de FRJ enerzijds en de OVSE en de NAVO anderzijds.
De juridische basis van de evacuatiemacht is in punt 9 van resolutie 1203
van de Veiligheidsraad gelegd. Kan de regering meer informatie geven over
de akkoorden die zijn gesloten tussen president Milosevic en de OVSE en de
NAVO? Wat vindt zij van de uitspraken van Milosevic? Is er geprotesteerd naar
aanleiding van de incidenten waarbij waarnemers betrokken waren
en wat hebben die protesten dan uitgericht? Is er een behoorlijke rapportage
gepleegd naar aanleiding van het incident met een Fins team, dat door Serven
werd belemmerd om opgravingen te doen op een plaats waar zich vermoedelijk
een massagraf bevindt? Hoe schat de regering het toenemende geweld in Kosovo
in? De heer Hoekema vroeg verder om informatie over de laatste bemiddelingspoging
van de heer Holbrooke.De heer Hoekema schatte vervolgens in dat de perspectieven op een politieke
oplossing van het conflict in Kosovo niet al te florissant zijn. Hoe willen
de Amerikanen een doorbraak bereiken? Het is vooral van belang om de politieke
druk op Milosevic te versterken. Hoe kunnen de andere betrokken landen anders
dan via EU-gezant Petritsch hun invloed uitoefenen op dat onderhandelingsproces?
Is er sprake van een behoorlijk debriefing naar het bredere NAVO-overleg over
het politieke dossier Kosovo? Kan Nederland daar invloed op uitoefenen?Hij sprak uit dat de Kosovo Verification Mission (KVM) belangrijke activiteiten
ontplooit en noemde daarbij als voorbeeld de toezichthoudende rol die de KVM
heeft vervuld tijdens de «vredesmars» van een aantal Serven naar
Dragobil. Wanneer komt het opzetten van de lokale politiemacht aan de orde
en hoe zal dat worden aangepakt?De heer Hoekema vroeg voorts naar de perspectieven voor een verdere terugkeer
van de vluchtelingen. Kan worden bevestigd dat er geen vluchtelingen meer
in de open lucht bivakkeren? Kloppen de gegevens dat er steeds meer Serven
wegtrekken uit Kosovo? Wat zijn de gevolgen daarvan voor de politieke oplossing?Hij constateerde dat het vertrouwen van de fractie van D66 in goede veiligheidsvoorzieningen
is bevestigd door het operatieplan van de NAVO en de specifieke informatie
die minister Van Aartsen ontleende aan zijn collega Albright. De Kamer heeft
daarover, zowel achter gesloten deuren als in de openbare brieven, voldoende
informatie gekregen. De alarmscenario's, de eisen die aan de accommodatie
worden gesteld en de gepantserde personenvoertuigen geven het vertrouwen dat
op het punt van een behoorlijke uitrusting van de verificateurs voldoende
is gedaan. De recente escalatie van geweld baart echter zorgen.Ten slotte wees de heer Hoekema erop dat Defensie in een persbericht na
bijvoorbeeld een ministerraadsbesluit over de verscheping van materieel het
parlementaire voorbehoud met betrekking tot de uitzending als zodanig dient
te onderstrepen.De heer Blaauw (VVD) complimenteerde de regering voor haar
inspanningen om tot een betere veiligheidssituatie te komen. Mede dankzij
de Nederlandse initiatieven is er een «extraction force» (EF)
in het leven geroepen en zijn er duidelijke afspraken over de commandostructuur
en de veiligheidsprocedures gemaakt. De heer Blaauw was van mening dat de
operatie in Kosovo daarmee een ander karakter en veel meer samenhang heeft
gekregen. De commandostructuur is zodanig gewijzigd dat het in feite geen
OVSE-operatie met een veiligheidscomponent van de NAVO meer is, maar bijna
een NAVO-operatie waarbij de OVSE onder de vleugels van die NAVO de verificatiemissie
voor haar rekening neemt. Hij constateerde derhalve dat zijn fractie ervan
overtuigd is dat er in de gegeven situatie is gekozen voor een optimale benadering
van de veiligheid, alhoewel die natuurlijk nooit voor 100% gegarandeerd kan
worden.De heer Blaauw vroeg hoe de 2000 verificateurs over Kosovo verspreid zullen
worden. Zij dienen goed bereikbaar te zijn als er tot evacuatie moet worden
overgegaan. Ofschoon met de maatregelen om de verificateurs te beschermen
niet de door hem gewenste ideale situatie wordt bereikt, gaf hij aan daarmee
wel over de streep te zijn getrokken. De inspanningen van Nederland hebben
wel degelijk invloed gehad en hebben geleid tot een zwaardere inzet op het
punt van de veiligheid. Bovendien is op de ministerstop van de
WEU besloten dat het Satellite Centre van Toregon ter beschikking zal komen
van de operatie in Kosovo.Ook hij was verontrust over de recente uitspraken van president Milosevic
en over de verslechterde situatie in Kosovo. Is er enige vooruitgang te bespeuren
op het politieke vlak?De heer Blaauw had het ten slotte een beetje «ondeugend» gevonden
om op de televisie beelden te zien van troepen die in het vliegtuig stapten,
terwijl de Kamer nog geen groen licht had gegeven voor de werkelijke uitzending
van de EF. Het gaat daarbij immers om een militaire operatie in Macedonië.De heer Van Middelkoop (GPV) sprak, mede namens de RPF, zijn
waardering uit voor de inspanningen van de regering op het gebied van de veiligheid,
voor het ter sprake brengen van datgene wat in de Kamer leeft in het gesprek
met minister Albright en voor de wijze waarop de Kamer – al dan niet
vertrouwelijk – is geïnformeerd over de beveiliging van de verificateurs
en het werk van de EF.Na lezing van de uitvoerige brief van 4 december was de heer Van Middelkoop
tot de conclusie gekomen dat de waarnemersmissie in Kosovo vrij goed voorbereid
en georganiseerd is en dat zij al met al een geloofwaardige indruk maakt.
Alle twijfels zijn weliswaar niet weggenomen, maar dat hoeft geen doorslaggevende
reden te zijn om niet akkoord te gaan. Hij achtte echter nog nieuwe informatie
in reactie op de recente, zorgwekkende gebeurtenissen nodig om tot een definitief
oordeel te kunnen komen. De heer Van Middelkoop benadrukte overigens dat de
uitzending van verificateurs een bestuursdaad van de regering is, waarvoor
zij de eerste verantwoordelijkheid draagt.Hij vroeg om nadere informatie over het akkoord dat tussen president Milosevic
en de heer Holbrooke is gesloten. Dat akkoord bestaat kennelijk niet op papier.
Welke verplichtingen hebben de partijen jegens de KVM en de NAVO op zich genomen?
Is er zoiets als een formeel bestand en wie heeft dat dan getekend? Klopt
het dat de partijen bij lange na niet instemmen met het voorstel van de contactgroep
en de Europese Unie voor een interim-regeling van drie jaar met zelfbestuur
voor de Kosovo-Albanezen? De heer Van Middelkoop merkte op dat nog steeds
onduidelijk is wat de verificateurs eigenlijk kunnen en mogen waarnemen. Zij
kunnen immers pas klachten formuleren als bekend is waartoe partijen zich
hebben verplicht. Hij ging ervan uit dat schendingen van de afspraken niet
alleen aan de NAVO zullen worden gerapporteerd, maar ook aan Belgrado en aan
het UCK. Het is volstrekt onvoldoende als alleen de NAVO bereid is om rapporten
in behandeling te nemen. De NAVO is immers een militaire macht en geen waarnemersmacht
met een zekere bestuurscompetentie. Wie mag de partijen ter verantwoording
roepen?De heer Van Middelkoop gaf vervolgens aan geen bezwaar te hebben tegen
de Nederlandse deelname aan de EF. Waarom worden er overigens geen Nederlandse
gevechtshelikopters ingezet om, zo nodig, allereerst Nederlanders te evacueren?
Waarom is Nederland toch weer afhankelijk van de bereidheid van andere landen
om Nederlanders eruit te halen? Dat zat hem, wellicht ook op grond van enige
historische ervaringen, niet echt lekker. Hij wilde derhalve graag van de
regering horen, dat hij zich op dat punt geen enkele zorgen hoeft te maken.Ook de heer Van Middelkoop sprak zijn verontrusting uit over het recent
oplaaiende geweld. Hij refereerde in dit verband ook aan de op 5 december
gedane uitspraken van de heer Walker, het hoofd van de KVM, dat er bij het
KVM-personeel en bij de betrokken lidstaten terecht grote bezorgdheid bestaat
over de veiligheid van de mensen op de grond. President Milosevic beweert
dat hij niet heeft ingestemd met de inzet van buitenlandse militairen. Hoe
valide is een dergelijk argument volkenrechtelijk? In resolutie 1203 van de
Veiligheidsraad staat wel dat Belgrado zich zou hebben gecommitteerd ten aanzien
de veiligheidsgaranties van de verificatiemissie. Als dat niet
gebeurt, bevat resolutie 1203 dan voldoende rechtsgrond om militair te interveniëren?
Het is overigens een curieus punt dat Nederland tegelijkertijd voortdurend
zegt, dat de territoriale integriteit van Kosovo zo belangrijk is en moet
worden gehandhaafd.De heer Van Bommel (SP) noemde het ongehoord en in strijd met
eerdere toezeggingen dat het kabinet al mensen richting Macedonië heeft
gestuurd voordat de Kamer formeel toestemming heeft gegeven. Hij stelde vast
dat de ruimte die het kabinet voor zichzelf opeist, steeds verder wordt opgerekt
en hoorde graag een afdoende verklaring daarvoor. De heer Van Bommel constateerde dat er sprake lijkt te zijn van een geweldsspiraal
en dat het «staakt het vuren» brozer is dan ooit. Het zenden van
een verificatiemissie zou wel eens een contraproductieve werking kunnen hebben
en het zou onder deze omstandigheden wellicht nuttiger zijn om erop aan te
dringen dat met name het Kosovo bevrijdingsleger UCK zich aan het vredesakkoord
committeert. Hij vroeg de regering om een reactie op de meest actuele informatie.Hoe interpreteert de regering de berichten dat het UCK gebruik maakt van
het akkoord om zich te hergroeperen en zich te bewapenen en dat het zich opmaakt
voor de strijd begin volgend jaar? Dat is een heel andere situatie dan een
directe bedreiging van een of enkele verificatieteams. Is de EF toereikend
als er sprake is van een grootschaliger conflict?De heer Van Bommel was van mening dat er geen sprake is van een akkoord
dat voorziet in het toestaan van troepen op het grondgebied van Servië.
In die zin ligt er een probleem, omdat Servische troepen wel in eerste instantie
verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van de verificatieteams. Hoe beoordeelt
het kabinet in dat licht de positie van de verificateurs? Heeft de leider
van de EF inderdaad verklaard dat de EF in de huidige samenstelling en omvang
niet voldoende kracht bezit om de veiligheid van alle 180 verificatieteams
te garanderen? In welke mate is de EF dan wel in staat om de veiligheid van
de verificateurs te garanderen? Hoeveel tijd is er bijvoorbeeld nodig om alle
180 teams uit het gebied te evacueren?Verder benadrukte de heer Van Bommel dat moet worden gestreefd naar een
duurzame en politieke oplossing. Daartoe is het nodig dat de Kosovo-Albanezen
en Milosevic met elkaar om de tafel gaan zitten en dat er een einde komt aan
de pendeldiplomatie. Het met behulp van de pendeldiplomatie bereikte akkoord
is zeer breekbaar, niet alleen omdat de partijen verschillende ambities hebben,
maar ook omdat het UCK daar niet aan meegedaan heeft. Er is op dit moment
geen sprake van overeenstemming binnen de Kosovo-Albanese gemeenschap en die
eenheid wordt ook niet bevorderd, omdat de onderhandelaars aan Kosovo-Albanese
zijde daar niet toe gedwongen worden. Het akkoord verhindert in feite dat
er een volgende stap wordt genomen. Dat wordt overigens ook steeds meer door
de internationale gemeenschap erkend.De heer Van Bommel stelde vast dat de veiligheid met de huidige organisatie
van de missie onvoldoende wordt gegarandeerd. Er is bovendien geen zicht op
een politiek akkoord, dat nodig is om te komen tot een veilige situatie op
de lange termijn. Hij vond het derhalve, ook gezien de recente spanningen,
onverantwoord om aan zo'n missie deel te nemen.De heer Valk (PvdA) constateerde dat aan de door zijn fractie
gestelde voorwaarden en gewenste veiligheidsmaatregelen is voldaan en kon
derhalve meedelen dat zijn fractie definitief akkoord kan gaan met de voorstellen
inzake de Nederlandse deelname aan de KVM, de EF en de NAVO-luchtverificatiemissie.
Hij onderstreepte daarbij echter wel dat de recente ontwikkelingen aantonen
hoe fragiel het door bemiddelaar Holbrooke gesloten akkoord is. De illegale
overschrijdingen van de grens tussen Kosovo en Noord-Albanië
gaan gepaard met een grootschalige wapensmokkel en guerrilla-activiteiten.
De heer Valk achtte het van het allergrootste belang dat die militaire activiteiten
in het grensgebied gecontroleerd worden. Hij wees in dit verband op een resolutie
van de parlementaire assemblee van de WEU, waarin wordt gezegd dat opnieuw
de mogelijkheid zal moeten worden bezien om troepen in Noord-Albanië
te stationeren. In hoeverre vindt daarover in Europees verband overleg plaats?De heer Valk erkende dat er risico's aan de KVM zitten, maar wees ook
op de successen die inmiddels al geboekt zijn, zoals de grootschalige terugkeer
van vluchtelingen. Er zullen grote inspanningen moeten worden verricht om
alle partijen bij de onderhandelingen te betrekken. Hij onderstreepte dat
de internationale gemeenschap Kosovo niet aan zijn lot mag overlaten.Hij merkte ten slotte op dat alle landen van de Europese Unie en de NAVO
aan de waarnemersmissie deelnemen. Ook dat is een argument op grond waarvan
Nederland niet kan achterblijven.De heer Verhagen (CDA) benadrukte de eigen verantwoordelijkheid
van de Kamer voor de Nederlandse deelname aan internationale operaties. Voor
een zorgvuldige besluitvorming is een zelfstandige afweging op basis van het
gemeen overleg, het toetsingskader en een uitwisseling van argumenten vereist.
Voorts hoort een publieke verantwoording plaats te vinden. Daarom heeft de
CDA-fractie begin december gezegd dat het vertrouwelijke overleg nooit in
de plaats kan komen van het publiekelijk verantwoorden van politici. De reactie
van de minister van Buitenlandse Zaken dat de CDA-fractie daarmee president
Milosevic in de kaart speelde, vond de heer Verhagen niet door de beugel kunnen.
Hij was van mening dat de minister daarmee de aandacht heeft willen afleiden
van het conflict dat was ontstaan tussen twee bewindslieden en de VVD-fractie
naar aanleiding van de motie-Verhagen/Van Middelkoop op stuk nr. 222. De heer
Verhagen hoopte dan ook dat de minister tijdens dit algemeen overleg afstand
zou nemen van zijn opmerking over het standpunt van de CDA-fractie.De heer Verhagen sprak zijn waardering uit voor de inspanningen van de
regering, maar bestreed de opvatting dat de KVM inmiddels meer een NAVO- dan
een OVSE-operatie is geworden. Het is een OVSE-missie die in contact staat
met de NAVO. Hij constateerde niet alleen dat de bezwaren van de CDA-fractie
tegen de Nederlandse deelname aan de KVM grotendeels overeind blijven, maar
ook dat de situatie in Kosovo dermate verslechterd is dat de kans op een nuttige
taakuitoefening door de KVM kleiner wordt en het risico van gijzelneming levensgroot
aanwezig is.De heer Verhagen noemde als belangrijkste bezwaar tegen de Nederlandse
deelname aan de KVM, dat die KVM dreigt te verworden tot «windowdressing».
De veiligheid van de vluchtelingen wordt immers niet gewaarborgd. De kans
dat er schijnveiligheid wordt geboden die niet geëffectueerd kan worden,
is alleen maar toegenomen. De CDA-fractie hecht aan een geloofwaardig optreden
van de internationale gemeenschap, maar door de instelling van de KVM is het
inzetten van het luchtwapen in ieder geval tijdelijk niet aan de orde. De
kans op een effectief optreden van de KVM in met name spanningsgebieden is
niet groot, mede gelet op het feit dat de verificateurs ongewapend zijn en
moeilijk toegang zullen krijgen tot die gevaarlijke gebieden. Ook de heer
Verhagen wees op de tegenstrijdigheid tussen de bereidheid van president Milosevic
om mee te werken aan een eventuele evacuatie van de verificateurs en zijn
recente uitspraak, dat een actie van de EF in Kosovo zal worden beschouwd
als een daad van agressie. Voorts komen de politieke onderhandelingen nauwelijks
van de grond en dreigt een escalatie van geweld plaats te vinden. De heer Verhagen voerde aan dat, gelet op de eisen die gesteld worden
aan de deelname aan bepaalde internationale missies, doel en middelen zeer
goed in het oog gehouden en op elkaar afgestemd moeten worden. Dat is de reden
waarom de CDA-fractie niet kan instemmen met de Nederlandse deelname aan de
KVM. Gezien de internationale verantwoordelijkheid ten opzichte van Kosovo,
stemt de CDA-fractie wel in met de Nederlandse deelname aan de EF en aan de
NAVO-luchtverificatiemissie. De EF als zodanig is goed georganiseerd, mede
omdat zij onder commando van de NAVO staat. Voorts zijn de overwegingen om
aan de EF deel te nemen in overeenstemming met het toetsingskader.Mevrouw Vos (GroenLinks) deelde dat GroenLinks instemt met
de Nederlandse deelname aan de KVM. Het verheugde haar dat een Kamermeerderheid
voor de uitzending van Nederlandse verificateurs is. Een grote verificatiemacht
ter plekke kan een bijdrage leveren aan de oplossing van diverse problemen,
zoals de situatie waarin de vluchtelingen zich bevinden. Zij achtte de berichten
dat de vluchtelingen naar hun huizen terugkeren, in ieder geval bemoedigend.
Is de humanitaire hulp voldoende en zal de regering zich daar nog meer voor
inspannen dan nu het geval is?Ook mevrouw Vos vond het recente geweld onrustbarend en wees daarbij op
de uitspraken van de heer Walker. Wat zijn de perspectieven voor het vredesproces?
Bereiden het UCK en het Servische leger zich inderdaad voor op een nieuw offensief?
Zijn er inmiddels initiatieven om de voortdurende wapenleveranties aan het
UCK een halt toe te roepen? Is het in dat licht niet noodzakelijk om een troepenmacht
in Noord-Albanië te stationeren? Dat lijkt de enige manier waarop een
einde kan worden gemaakt aan het geweld in de grensstreek.Kloppen de schattingen van de VN dat er 2000 etnische Albanezen zijn opgepakt
om de zich snel uitbreidende invloed van de opstandelingen van het UCK in
de kiem te smoren? Boekt de heer Holbrooke voortgang bij zijn pogingen om
het vredesproces nieuw leven in te blazen? Mevrouw Vos sloot zich verder aan
bij de vragen over de uitspraken van president Milosevic met betrekking tot
de EF.Zij wees op het grote belang dat alle partijen met een politieke oplossing
instemmen en vroeg in dit kader met name aandacht voor de positie van het
UCK. Er is nog steeds sprake van een grote interne machtsstrijd binnen de
Kosovo-Albanese gemeenschap. Welke initiatieven worden genomen om ook die
partij aan een politieke oplossing te binden? Hoe beoordeelt de minister overigens
de oproep van Rugova tot een internationale militaire interventie?Mevrouw Vos vroeg ten slotte of er maatregelen genomen worden om een explosieve
situatie in de omringende landen, met name in Macedonië, te voorkomen.
Zouden die landen overigens überhaupt geen rol moeten spelen in de oplossing
van het conflict in Kosovo? Zouden Macedonië, Griekenland en Albanië
niet veel actiever moeten worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid?
Daarbij gaat het niet alleen om de opvang van vluchtelingen maar ook om politieke
druk vanuit de regio. Is het niet een idee om de economische hulp aan bijvoorbeeld
Albanië te koppelen aan eisen ten aanzien van stopzetting van wapenleveranties
aan de Albanezen in Kosovo? Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Buitenlandse Zaken bedankte de fracties die
hebben ingestemd met de voorstellen van de regering. Hij erkende dat de missies,
met name de KVM, niet zonder risico zijn en dat de veiligheid van de Nederlandse
deelnemers dus niet voor 100% kan worden gegarandeerd. In dat licht roemde
hij de bereidheid van de deelnemers aan de KVM.De minister beaamde dat de recente ernstige incidenten met dodelijke slachtoffers aan beide zijden de kwetsbaarheid van het «staakt
het vuren» aantonen. Volgens de jongste berichten zijn 38 etnische Albanezen
gedood door Servische eenheden bij hun poging om vanuit Albanië de grens
met Kosovo over te steken. De KVM onderzoekt in hoeverre dit Servische optreden
binnen het kader van de legitieme taak van grensbewaking valt. Kort na dat
incident werden, mogelijk als een wraakactie, zes Serviërs gedood in
een Servisch café. De minister erkende derhalve dat de veiligheidssituatie
niet ideaal is en verwees daarbij ook naar de uitspraken van de heer Walker.
De incidenten kunnen immers een gevolg hebben voor de werkzaamheden en de
veiligheid van de verificateurs. Hij benadrukte dat juist onder de huidige
omstandigheden het belang van een snelle en volledige ontplooiing van de KVM
toeneemt. Dat is ook in het belang van de terugkeer van de vluchtelingen en
van een politieke oplossing van het conflict. Inmiddels is gebleken dat de
vluchtelingen en ontheemden vooral terugkeren naar plaatsen waar verificateurs
aanwezig zijn. De minister was overigens van mening dat er, ondanks de ernstige
incidenten, inmiddels sprake is van een meer beheerste situatie dan enkele
maanden geleden. Als de internationale operatie niet op gang was gekomen,
dan zou er nu sprake zijn geweest van een heel wat ernstiger situatie.De bewindsman erkende dat geen van beide partijen de resoluties en de
eisen van de internationale gemeenschap volledig naleeft. Op de top van Wenen
is derhalve afgesproken dat de partijen daar weer op zullen worden aangesproken.
Het «staakt het vuren» wordt geschonden, er zijn meer Servische
politie-eenheden in Kosovo dan is toegestaan volgens de akkoorden en Servië
verleent geen medewerking aan het tribunaal. De minister bestreed de opvatting
dat luchtacties niet meer mogelijk zouden zijn. Die dreiging blijft overeind,
evenals de mogelijkheid om nieuwe sancties te overwegen. Voor de Kosovo-Albanezen
dreigt uiteraard een volstrekt verlies van steun en begrip voor hun positie
als zij zich niet houden aan de internationale eisen.Bemiddelaar Holbrooke heeft president Milosevic in een gesprek op 15 december
nogmaals gewaarschuwd voor de mogelijke consequenties van het niet naleven
van afspraken. Hij heeft daarin tevens aangegeven dat de dreigementen in de
richting van de KVM en de EF niet zullen worden getolereerd, dat een eventuele
verhindering van hun taakuitoefening niet zal worden geaccepteerd en dat die
zal leiden tot sancties. Naar de mening van de minister moest de uitspraak
van president Milosevic dat een eventueel optreden van de EF wordt beschouwd
als een mogelijke daad van agressie, echter vooral worden gezien in het licht
van het verbale geweld dat op de Balkan wordt toegepast. Bovendien heeft de
FRJ zich in de overeenkomst met de OVSE verplicht tot medewerking aan een
eventuele evacuatie. In de mogelijkheid van bescherming van de verificateurs
is voorzien in punt 9 van de VR-resolutie en in de punten 4, 6 en 7 van de
akkoorden die zijn gesloten tussen president Milosevic en de OVSE en tussen
de Kosovaren en de OVSE. De documenten die zijn getekend naar aanleiding van
deze akkoorden, vormen de basis van het huidige bestand. Er is dus niet zoiets
als een formeel «staakt het vuren».De minister gaf toe dat de juridische basis voor een militaire interventie
op een ingewikkelde manier tot stand is gekomen. Resolutie 1203 van de Veiligheidsraad
valt onder resolutie 1199 en die valt weer onder hoofdstuk VII van het handvest
van de VN, op basis waarvan het mogelijk is om geweld te gebruiken. Ofschoon
in de akkoorden en in resolutie 1203 niet met zoveel woorden wordt gesproken
over het gebruik van militaire middelen, is het dus wel duidelijk dat er gedoeld
wordt op een mogelijk militair optreden ten aanzien van problemen waarin verificateurs
terecht kunnen komen. Dat is ook nog eens duidelijk gemaakt in de gesprekken
tussen bemiddelaar Holbrooke en president Milosevic. Het is de president van
de FRJ derhalve zonneklaar welke risico's hij loopt als hij de gemaakte afspraken
schendt. Omdat de NAVO haar pappenheimers enigszins kent, heeft
zij indertijd besloten om het ACTORD-besluit slapend te houden. Voor de activering
daarvan is weliswaar een nieuwe politieke afweging in de NAVO-raad noodzakelijk,
maar de dreiging van het luchtwapen is op de achtergrond continu aanwezig.De bewindsman was zeer te spreken over de informatie-uitwisseling in EU-verband
en de informatievoorziening vanuit de contactgroep over onder meer de stand
van zaken van het politieke overleg. Er heeft in de afgelopen maanden geen
moment de indruk bestaan dat Nederland niet op de juiste wijze werd geïnformeerd.
Er wordt in Unieverband vrij uitvoerig over Kosovo gesproken. Voorts zijn
er naar aanleiding van het bezoek aan minister Albright tussen de Verenigde
Staten en Nederland afspraken gemaakt. Het zal overigens nog makkelijker worden
om informatie te krijgen op het moment dat Nederland als niet-permanent lid
in de Veiligheidsraad zit.Ambassadeur Hill heeft inmiddels een zevende versie van een conceptakkoord
voorgelegd. De minister was echter van oordeel dat er geen akkoord bereikt
kan worden zolang het blijft bij pendeldiplomatie. Het zal noodzakelijk zijn
dat alle partijen op enig moment in een wat Daytonachtige configuratie werkelijk
met elkaar om de tafel gaan zitten. Het is van groot belang dat ook vertegenwoordigers
van het UCK daarbij worden betrokken. Een politiek akkoord is immers uiteindelijk
de basis voor een oplossing van het conflict. De regering heeft dat standpunt
ook ingebracht in het internationale overleg. De bewindsman bestreed overigens
de berichten in de media dat de partijen geen overleg meer zouden wensen of
dat ambassadeur Hill het bijltje erbij neer zou willen gooien.Het opzetten van een lokale politiemacht was volgens de minister een van
de belangrijke onderdelen van het totale akkoord. Dat kan echter pas aan de
orde komen als er een interimakkoord is gesloten. Er is overigens al afgesproken
dat de internationale gemeenschap bij de opbouw van een zodanige politiemacht
zal assisteren. Hij bevestigde dat er geen vluchtelingen meer in de open lucht
verblijven. De minister deelde vervolgens mee dat er regionale centra van
de KVM komen en dat de teams uit vijf of zes verificateurs zullen bestaan.
Op dit moment bestaat de KVM uit 600 man. De KVM zal in de loop van januari
op sterkte moeten komen.Hij achtte het uitgesloten dat iemand in de internationale gemeenschap
op dit moment zou overwegen om een troepenmacht in Noord-Albanië te stationeren.
Er ligt bovendien ook helemaal geen concreet verzoek op dat punt. De FRJ is
zelf verantwoordelijk voor de grensbewaking en heeft veel belang bij een goede
bewaking van de grenzen. De waarnemers zijn wel zeer actief in Noord-Albanië,
juist ook om te voorkomen dat er sprake zal zijn van wapenleveranties en guerrilla-activiteiten
vanuit dat gebied. De minister erkende overigens dat er in een eerdere fase
wel is gesproken over de stationering van een troepenmacht in Noord-Albanië
en dat zijn voorganger daar destijds niet geheel negatief tegenover stond,
maar hij benadrukte dat de situatie toentertijd geheel anders was. Hij merkte
verder nog op dat de aard van het terrein een zeer forse troepenmacht zou
vergen. Een Nederlands voorstel op dit punt zou niet serieus worden genomen
en bovendien zou het Nederlandse kabinet daar geen personeel voor ter beschikking
willen stellen.De minister beaamde dat de Servische minderheid in Kosovo afneemt. Verder
deelde hij mee dat er bij incidenten terstond protest wordt aangetekend. Het
EU-voorzitterschap heeft dan ook inmiddels in Belgrado protest aangetekend
tegen de belemmering van de opgravingen door het Finse forensische team.Vervolgens deelde hij mee dat er inmiddels door de Europese Unie en door
de diverse lidstaten een forse financiële inspanning is geleverd ten
aanzien van de humanitaire hulp. Het gaat daarbij om een bedrag van ongeveer
50 mln. ecu. Nederland neemt daarvan 10% voor zijn rekening. Er liggen op
dit moment geen nieuwe verzoeken van internationale organisaties op dat punt. De minister ging ten slotte in op het verzoek van de heer Verhagen om
de opmerking over de CDA-fractie terug te nemen. Hij had destijds geconstateerd
dat de fractievoorzitter van het CDA het overleggen van vertrouwelijke gegevens
over de KVM en de EF in een vertrouwelijk overleg had bestempeld als een onjuiste
handelwijze, als binnenkamertjespolitiek. De minister ontkende dat hij had
gezegd dat de CDA-fractie zich zou uitputten om president Milosevic te helpen.
Hij had alleen gezegd dat een bespreking van de geheime onderdelen van de
KVM en de EF de heer Milosevic zou helpen en dat het Nederlandse kabinet er
niet voor is om de president van de FRJ in dat kader te helpen. De minister
benadrukte overigens dat hij die mededeling vandaag weer zou doen. Publieke
verantwoording moet en kan worden afgelegd, maar een aantal aspecten kan nu
eenmaal niet in de openbaarheid worden gebracht, omdat dat de positie van
de EF en de KVM zal schaden. De minister begreep nog steeds niet waarom de
heer De Hoop Scheffer had gemeend, die opmerking te moeten maken.De minister van Defensie wees er op dat persberichten naar
aanleiding van besluiten in de ministerraad onder de verantwoordelijkheid
van de Rijksvoorlichtingsdienst worden gemaakt. Hij erkende dat het persbericht
over de verscheping van materieel niet de passage bevatte dat de Kamer er
nog formeel mee moest instemmen, maar wierp op dat in den lande algemeen bekend
is dat de Kamer haar goedkeuring moet geven aan zo'n belangrijk besluit. Dat
hoeft dus niet elke keer te worden benadrukt. Het signaal van de Kamer was
echter doorgekomen.Hij achtte de kwalificaties, variërend van «ondeugend»
tot «ongehoord», naar aanleiding van de daadwerkelijke uitzending
van deelnemers aan de EF alvorens de Kamer daar formeel toestemming voor had
gegeven, van zeer serieuze aard. De regering verkeerde in een buitengewoon
lastige positie, omdat de Nederlandse bijdrage aan de EF onderdeel uitmaakt
van een bijdrage die samen met partners wordt geleverd. De regering werd derhalve
geconfronteerd met een internationale opbouw. Het gaat dus ook niet alleen
om de bescherming van Nederlandse waarnemers. De ontwikkeling van de EF moet
parallel lopen met de uitzending van de verificateurs. In die situatie leek
het de regering verantwoord om in ieder geval al materieel te verschepen.
Het enige wat daarna is gebeurd, is de uitzending van militairen met uitsluitend
een mandaat om te kunnen opereren in Macedonië zelf. Zij moeten voorbereidingen
treffen op het infrastructurele vlak en hebben absoluut geen mandaat om op
te treden buiten de grenzen van Macedonië. Er bestond binnen de Kamer
met uitzondering van de SP brede steun voor de deelname aan de EF. De regering
heeft derhalve gemeend dat die beslissing verantwoord was en heeft dus een
grens getrokken bij de uitzending van militairen die zouden kunnen vechten.De minister riep de Kamer op om eventuele bezwaren tegen de handelwijze
van het kabinet uit te spreken, opdat er in toekomstige gevallen wellicht
nog scherper kan worden geopereerd. Misschien zou de Kamer in de toekomst
in een eerder stadium haar oordeel moeten uitspreken. Nederland moet immers
toch zijn bijdrage kunnen blijven leveren aan dergelijke internationale operaties.
Hij concludeerde dat de gedachtewisseling hierover nuttig is geweest, dat
er in de toekomst nog scherper op de verantwoordelijkheden zal worden gelet
en dat het de Kamer en het kabinet ook mogelijk zal worden gemaakt om die
verantwoordelijkheden goed inhoud te geven.De minister benadrukte vervolgens dat de EF een internationale operatie
met een beperkt aantal landen is. De meerwaarde van die EF is nu juist de
verdeling van de verschillende verantwoordelijkheden onder de diverse deelnemers.
Die verantwoordelijkheden worden op elkaar afgestemd. Zo worden de gevechtshelikopters
geleverd door Italië, terwijl Nederland onder andere transporthelikopters
levert. Er zijn zeer uitvoerige afspraken gemaakt over de commandostructuur
en over het optreden in speciale situaties, zoals bij een gijzeling
van verificateurs. De enige zorg van Nederland is te kunnen garanderen en
waarmaken dat er zal worden opgetreden als een bepaalde situatie zich voordoet.Tot slot merkte de minister op dat het luchtwapen ook kan worden ingezet
bij een OVSE-missie. ACTORD is immers nog steeds van kracht. Nadere gedachtewisselingDe heer Blaauw (VVD) gaf de regering namens de VVD-fractie
het groene licht voor de in de brief genoemde besluiten.De heer Hoekema (D66) bevestigde de eerder aangegeven instemming
van zijn fractie met de uitzending.De heer Van Middelkoop (GPV) had na het antwoord van de bewindslieden
geen moeite meer met de voorstellen van de regering en de door haar genomen
verantwoordelijkheid.De heer Van Bommel (SP) had met instemming kennis genomen van
de opvatting van de minister van Defensie, dat de Kamer in het vervolg eerder
over dergelijke besluiten kan spreken. Zijn fractie kon wederom niet instemmen
met de besluiten van het kabinet.De heer Valk (PvdA) onderstreepte nogmaals dat zijn fractie
kon instemmen met de voorstellen van het kabinet.Mevrouw Vos (GroenLinks) deelde mee dat haar fractie instemde
met de aanpak van de regering, maar benadrukte dat de aanpak in de Albanese
grensgebieden onvoldoende is.De heer Verhagen (CDA) merkte op dat zijn fractie de overtuiging
heeft dat Nederland wel moet deelnemen aan de EF, omdat de instelling van
de EF aangeeft dat het de internationale gemeenschap ernst is met de eisen
die zijn opgenomen in de resoluties en omdat daarmee de kans wordt verkleind
dat de KVM verwordt tot een speelbal in de politiek. Zijn fractie was echter
niet overtuigd van de noodzaak van een Nederlandse deelname aan de KVM. Hij
gaf voorts aan dat, gelet op de houding van de meerderheid van de Kamer en
de verantwoordelijkheid die de bewindslieden zelf heel duidelijk op dit punt
hebben genomen, de CDA-fractie zal volstaan met het kenbaar maken van haar
bezwaren tegen de Nederlandse deelname aan de KVM tijdens dit algemeen overleg.
Hij sprak de hoop uit dat het totale optreden van de internationale gemeenschap
in Kosovo een bijdrage zal kunnen leveren aan de ontwikkelingen die allen
in de Kamer nastreven.Hij vroeg ten slotte nog of de minister van Buitenlandse Zaken serieus
van mening was dat de CDA-fractie op enigerlei wijze de heer Milosevic in
de kaart zou willen spelen.De minister van Buitenlandse Zaken antwoordde op de laatste
vraag dat dat niet het geval is. Juist in dat licht had de opmerking van de
heer De Hoop Scheffer hem verbaasd.De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,De BoerDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (GPV), Apostolou (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
Voorhoeve (VVD), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter,
Hessing (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), M. B. Vos (GroenLinks), Dijksma (PvdA), Van den Doel (VVD),
Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van der Knaap (CDA), Ross-van
Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Wilders (VVD).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Bolkestein (VVD), De Graaf (D66),
Van 't Riet (D66), Rouvoet (RPF), Belinfante (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Patijn
(VVD), Visser-van Doorn (CDA), Zijlstra (PvdA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD),
De Haan (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), Remak (VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den
Akker (CDA), Leers (CDA), Vendrik (GroenLinks), Feenstra PvdA), Balemans (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Zijlstra (PvdA), Apostolou (PvdA),
Hillen (CDA), Valk (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD), ondervoorzitter, Van
Ardenne-van der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (RPF), Essers (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den
Doel (VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD),
Albayrak (PvdA), Balemans (VVD), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Swildens-Rozendaal (PvdA), Arib (PvdA), Leers
(CDA), Van Oven (PvdA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66), Van
Middelkoop (GPV), Passtoors (VVD), Van der Hoeven (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Lambrechts (D66), Blaauw (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Van Dok-van Weele
(PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma
(PvdA), Marijnissen (SP), Voorhoeve (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD),
Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22181-232.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl