Behoeftestelling vervanging F-16; Verslag algemeen overleg gehouden op 30 maart 2005 over de JSF
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26488, nr. 29

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

26488 nr. 29

22-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26488Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 488Behoeftestelling vervanging F-16nr. 29VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 22 april 2005De vaste commissie voor Defensie1, de vaste
commissie voor Economische Zaken2, de vaste commissie
voor Financiën3 en de commissie voor de Rijksuitgaven4 hebben op 30 maart 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris
Van der Knaap van Defensie, staatssecretaris Van Gennip van Economische Zaken
en minister Zalm van Financiën over:– de brief van de staatssecretarissen van Defensie
en Economische Zaken en de minister van Financiën d.d. 24 februari
2005 houdende de aanbieding van een lijst van vragen en antwoorden over de
brief van de staatssecretarissen van Defensie en Economische Zaken en de minister
van Financiën d.d. 14 januari 2005 inzake de business case van het
JSF-project (26 488, nr. 27);– de brief van de staatssecretarissen van Defensie
en Economische Zaken en de minister van Financiën d.d. 14 januari
2005 inzake de business case van het JSF-project (26 488, nr. 26);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 24 maart 2005 houdende een reactie op een rapport van de Amerikaanse,
GAO, over de stand van zaken van het JSF-project. (26 488, nr. 18).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Blom (PvdA) herhaalt de argumenten
waarom volgens hem moet worden gestopt met de deelname van Nederland aan het
JSF (Joint Strike Fighter)-project. De opdrachten voor de Nederlandse industrie
worden bij lange na niet gehaald. De randvoorwaarden verslechteren. De VS
zijn niet bereid technologische kennis te delen. De prijs van het toestel
stijgt steeds verder. De competiviteit van de JSF holt achteruit door de prijs,
en de productieaantallen zijn boterzacht. De productie is jaren vertraagd,
en de levering aan derde landen is nog verder vooruit geschoven. Daarbovenop
wijst de heer Blom op het rapport van de Amerikaanse rekenkamer (GAO) dat
er kort gezegd op neerkomt dat het JSF-project in de huidige vorm technisch
en financieel vrijwel onuitvoerbaar zal zijn.De heer Blom vindt dat de Nederlandse regering te optimistisch is. Een sterk staaltje daarvan vindt hij de reactie op het GAO-rapport: ondanks
allerlei alarmerende conclusies ziet het kabinet nog steeds geen problemen.
De informatievoorziening is volgens de heer Blom ontijdig. Het JSF-project
onderstreept de onmacht van de politiek om een trein die door de lobbybelangen
op gang is gebracht weer tot stilstand te krijgen, al staan objectief gezien
alle seinen op rood. Verder is de informatievoorziening soms onvolledig, vaak
moeilijk controleerbaar en soms zelfs onjuist. Kan worden ingegaan op de veronderstelling
dat er 6000 JSF's zullen worden gebouwd? Ook wordt ervan uitgegaan dat de
stijgende prijs van de JSF geen enkele invloed heeft op de verkoop. De ontwikkelingen
in de VS, die al voldoende reden zijn om met het project te stoppen, zijn
dan nog buiten beschouwing gelaten. Kan de regering zich buigen over de toekomst
en over de vraag hoe het Nederlandse belang het beste kan worden gediend?
De heer Blom wil ten slotte dat de Algemene Rekenkamer eenzelfde soort onderzoek
doet als de Amerikaanse rekenkamer.De heer Van Bommel (SP) vindt dat «de
Nederlandse regering ze ziet vliegen». Het debacle rond de JSF neemt
volgens hem nu al Betuwelijnachtige proporties aan. Op termijn zal, als toch
wordt verder gegaan, zeker nog moeten worden gesproken over de gevolgen voor
de Nederlandse economie, en vooral over de betrouwbaarheid van de gegevens
die de Nederlandse regering steeds aan de Kamer heeft verschaft. De regering
wekt volgens hem de indruk dat de problemen onder de knie zijn. Maar uit de
rapportage van de Amerikaanse rekenkamer komt een schrijnend beeld naar voren:
hij twijfelt aan het welslagen van het project als nu niet wordt halt gehouden.
De Nederlandse regering bagatelliseert de problemen, wat de heer Van Bommel
voorkomt als onbehoorlijk bestuur. Het is noodzakelijk dat voor de Nederlandse
business case fundamentele vragen worden gesteld. In de Nederlandse beschouwingen
is echter slechts één variabele opgenomen, namelijk de dollarkoers.
De heer Van Bommel vindt het onontkoombaar dat er een nieuw actualisatierapport
komt, opgesteld door de Algemene Rekenkamer of het Centraal Planbureau.De heer Van Bommel gaat vervolgens in op de productieverwachtingen. De
VS verwachten 4685 toestellen te produceren, waarvan er 1500 naar exportlanden
gaan. In 2002 was deze prognose echter hoger. In drie jaar tijd is de reëel
waarschijnlijke behoefte gezakt van 5123 naar 4685 toestellen, ofte wel 438
toestellen in drie jaar tijd. Als deze ontwikkeling rechtlijnig wordt geëxtrapoleerd,
kan de prognose in 2006, ten tijde van het regeringsbesluit, gezakt zijn tot
4535 toestellen, nog net boven het break-evenpoint van 4500 toestellen, waarop
de business case is berekend. Maar in 2007, of in 2008, als de business case
moet worden herberekend, zou dat aantal ver onder de 4500 toestellen kunnen
liggen. Op dat moment zit Nederland, krachtens het voorgenomen MOU (Memorandum
of understanding) van 2006, vast aan de JSF, terwijl die alleen maar duurder
wordt.Inmiddels is er in de ontwikkelingsfase voor 212 mln dollar aan orders
binnengehaald. Dat zou neerkomen op 5,5 mld dollar aan orders tijdens de productiefase.
De heer Van Bommel constateert dat er twintig bedrijven daadwerkelijk zijn
betrokken bij de ontwikkelingsfase. Klopt het dat Stork daarbij het leeuwendeel
van de orders heeft binnengehaald? Welke bedrijven hebben nog geen succes
geboekt? Duidelijk moet zijn dat voor bedrijven die nu nog niet aan de bak
zijn gekomen, de kans klein is dat dit alsnog gaat gebeuren. Deelt de regering
deze analyse en zo niet, hoe ziet de regering het proces dan verder verlopen?
Als de Nederlandse bedrijven er in de afgelopen negen maanden amper of niet
in zijn geslaagd om nieuwe contracten binnen te halen, wat is er dan aan de
hand? Wie gaat hun bijdrage in de business case opbrengen? Of komt dat in
2008 allemaal voor rekening van de Nederlandse Staat? Dit gecombineerd
met het risico dat veel minder toestellen in productie zullen worden genomen,
en dus een lagere opbrengst voor Nederlandse bedrijven, plus de kans op een
veel hogere stuksprijs, geeft een beeld van het wankele geheel van het JSF-project.
Hoe moeten de verschillende bedragen die in diverse brieven worden genoemd,
worden verklaard? En hoe komt het dat sinds het voorjaar van 2004 geen contract
meer is bemachtigd?Het JSF-project gaat om het insnoeren van Nederland in de Amerikaanse
politiek-militaire strategie. Er moet worden afgezien van verdere deelname
aan het JSF-ontwikkelingsavontuur.De heer Kortenhorst (CDA) benadrukt het innovatieve
aspect van de SDD-fase. Strikt formeel gezien is de business case niet aan
de orde, maar hij heeft er wel een aantal vragen over. Wat is de verwachting
van de exportpositie van de Nederlandse bedrijven, nu de dollar/euroratio
is verslechterd ten opzichte van 2002? Hoe staat het met het Canadese model?
Haalt Nederland wel alles uit de kast om dit project voor de Nederlandse industrie
tot een succes te maken? Wat gebeurt er zoal? Kan worden aangegeven of de
industrie nog een wensenlijstje heeft? Welk bedrag moet het Nederlandse bedrijfsleven
terugbetalen op basis van het afdrachtpercentage, en welk bedrag is inmiddels
door de overheid geïnvesteerd in de SDD-fase?De heer Kortenhorst vraagt of de F-16's nog wel twee jaar langer kunnen
blijven doorvliegen. Blijven zij hun inzetbaarheidsniveau houden tot de instroom
van de JSF-straaljagers? Kan een schets worden gegeven van de ontwikkelingshistorie
van de alternatieve projecten? Kan aangegeven worden wat de situatie is rond
het positioneren van Nederland en de Nederlandse vliegtuigindustrie als dé
onderhoudslocatie voor de hele toekomstige Europese JSF-vloot? Wat is het
oordeel van het kabinet over de door de Amerikaanse rekenkamer genoemde toenemende
concurrentie voor de JSF door andere grote en kostbare defensieprojecten binnen
de Amerikaanse begroting?De heer Van Beek (VVD) onderstreept dat door
de daling van de dollarkoers een enorme daling van de kostprijs van het toestel
heeft plaatsgevonden. Uitgangspunt van de business case is het aantal van
4500 toestellen, maar toch komt het aantal van 6000 iedere keer weer om de
hoek kijken. In hoeverre heeft het laatste aantal invloed op de business case?
Wat vinden de bewindslieden zelf van de cijfers? Hij onderstreept dat de fixatie
van de ontwikkelingskosten te weinig aandacht krijgt in de pers. De ontwikkelingen
die gaande zijn, verbeteren de relatieve positie van Nederland in het hele
project. In hoeverre is er sprake van volstrekte zekerheid op dat punt? Het
antwoord op vraag 53 van de lijst van vragen en antwoorden (26 488, nr.
27)vindt de heer Van Beek het allerbelangrijkste. Op welk moment kan de Nederlandse
regering inspelen op de dollar/euroverhouding? Wat is het effect van de 6
mld euro op de Nederlandse schatkist? Zijn er nog steeds alternatieven voor
de JSF?Mevrouw Karimi (GroenLinks) is verbaasd dat
de regering blijft doorgaan met het JSF-project. Zij kan zich niet voorstellen
dat het besluit tot aankoop nog deze regeringsperiode zal worden genomen.
Het gaat om de vraag hoeveel toestellen de regering nodig vindt, en wanneer.
Zij vindt de reactie van de regering op het rapport van de Amerikaanse rekenkamer
teleurstellend. De regering zegt dat er niets nieuws in dat rapport staat,
maar mevrouw Karimi bestrijdt dat. Verder vindt zij dat de Nederlandse regering
teveel afgaat op het oordeel van de Amerikaanse regering, maar zij controleert
niet de Amerikaanse regering, maar de Nederlandse. Als de Nederlandse regering
het project zo belangrijk vindt voor de Nederlandse industrie, hoe staat het
dan met de orderportefeuille? Mevrouw Karimi bespeurt daarin een stagnatie.De heer Bakker (D66) heeft nooit iets gezien
in het JSF-project, met name op grond van buitenlands-politieke, veiligheidspolitieke
en ook industriepolitieke overwegingen. Niettemin heeft de Kamer besloten
om het JSF-project aan te gaan, en gaande het project wordt het steeds belangrijker
om te zien hoe de business case zich ontwikkelt. Hij verwacht dat de Nederlandse
regering daarop in zal gaan. De reactie van de regering op het rapport van
de Amerikaanse rekenkamer vindt hij erg summier. Hij kan zich niet voorstellen
dat de vaststellingen in dat rapport zonder gevolgen blijven voor de Nederlandse
kant van de zaak. De heer Bakker vraagt of de in de business case genoemde
41,4 mln euro is gebaseerd op een omrekening van de toenmalige prijs in dollars
naar euro's, of moet ook de lagere dollarkoers worden ingecalculeerd? Waarom
ontbreekt in de stukken een gevoeligheidsanalyse van het door Nederland af
te nemen aantal JSF-vliegtuigen? Hoe kan in 2008 het afdrachtspercentage «for
better or for worse» worden vastgesteld, als de feitelijke productiefase
verderop in de tijd ligt? De heer Bakker laat zijn beoordeling van de vraag
of er een extern onderzoek moet komen, afhangen van het antwoord van de regering.De heer Herben (LPF) vindt dat er in het luchtledige
wordt gepraat, aangezien de productiefase nog niet is aangebroken, en er dus
ook nog geen productieorders kunnen zijn geplaatst. Klopt het dat niet noodzakelijkerwijs
in de ontwikkelingsfase orders zullen worden geplaatst naar rato van de investeringen
in de ontwikkeling? Wanneer wordt begonnen met nadenken over de produktieorder?
Zijn er realistische alternatieven voor de JSF? Hoe staat het met het binnenhalen
van orders via de heer Korthals, en is er een link gelegd met het MKB? Kan
in kaart worden gebracht wat de bijdrage van dit project is aan de kenniseconomie?Het antwoord van de bewindsliedenStaatssecretaris Van der Knaap onderstreept
dat het erom gaat dat de Koninklijke Luchtmacht rond 2012/2015 behoefte heeft
aan een jachtvliegtuig. Hij benadrukt dat de JSF het hoogst scoorde in de
destijds gemaakte prijs/productvergelijking. Als bijkomend voordeel noemt
hij het feit dat de Nederlandse industrie een kans krijgt om innovatieve producten
daadwerkelijk in de markt te zetten. Als wordt gestopt met het JSF-project,
zal het veel slechter gaan met diverse Nederlandse bedrijven, zoals Stork.
De staatssecretaris geeft aan dat er in de huidige markt geen alternatieven
zijn voor de JSF. Wat er is, is veel te beperkt qua mogelijkheden. Als concessies
worden gedaan aan de vereisten, zijn er wel alternatieven, maar die zullen
een stuk duurder zijn dan de prijs die nu is voorzien voor de JSF.De staatssecretaris verwijst naar zijn brief van juni 2004, waarin de
Kamer is geïnformeerd over een aantal problemen in het project. Het enige
verschil tussen het onderzoek van de Amerikaanse rekenkamer en de Nederlandse
regering is dat de eerste uitgaat van 1996, en de tweede van 2002, de start
van het project. Nieuw is dat de Amerikaanse rekenkamer kritiek heeft op de
wijze waarop wordt ontwikkeld. De Nederlandse regering heeft aangegeven dat
er na de ontwikkelingsfase, rond de zomer van 2006, een preproductiefase komt,
waarin in zeven stappen wordt gekeken of de JSF zich ontwikkelt op de door
de regering gewenste manier. De beslissing om over te gaan naar een volgend
blok wordt altijd in overleg met de Nederlandse regering genomen. Het allerbelangrijkste
is echter het aantal vliegtuigen dat de Nederlandse regering wil bestellen.
Wanneer de gegevens die nu naar aanleiding van het rapport van de Amerikaanse
rekenkamer op tafel liggen, de regering aanleiding geven tot nieuwe ontwikkelingen,
dan informeert de staatssecretaris de Kamer hierover.De staatssecretaris onderstreept dat de Algemene Rekenkamer al sinds 2003
het JSF-project monitort op de twee doelstellingen van de Nederlandse
regering: het beste product tegen de laagst mogelijke prijs. Verder wordt
bekeken of de doelstelling van inschakeling van de Nederlandse industrie wordt
waargemaakt. Daarnaast organiseert de Algemene Rekenkamer nog in 2005 een
meeting van de rekenkamers van andere deelnemende landen, zodat met elkaar
over dezelfde gegevens kan worden gepraat. Het beste moment om een en ander
te bekijken, is volgens de staatssecretaris de evaluatie van de business case
in 2008. Hij merkt op dat het monitoren van JSF-activiteiten tot doel heeft,
te bekijken of het ontwikkelingstraject en het aankoopproces van de gevechtsstraaljagers
aan de door Nederland geformuleerde doelstellingen hebben voldaan. Er moet
in 2006 een besluit worden genomen.Staatssecretaris Van Gennip merkt op dat de
veronderstelling waarop in 2002 de beslissing om deel te nemen in het JSF-project
is genomen, een omzetverwachting van 8 mld dollar in de productiefase is.
Zij heeft er vertrouwen in dat die omzet haalbaar is. In dat jaar is conservatief
gerekend met 4500 toestellen, terwijl Lockheed Martin uitgaat van 6000 voorstellen,
en 8 mld dollar. Teruggerekend naar 4500 toestellen kom je uit op 6 mld dollar,
exclusief de omzet van motoren en reserveonderdelen.In de brief van Lockheed Martin van mei 2004 bleef een aantal vragen onbeantwoord,
met name als het ging om een onderbouwing van de omzetproductieverwachting.
Tijdens gesprekken tussen de staatssecretaris en Lockheed Martin is tot in
detail informatie verstrekt, wat enig inzicht geeft in het vertrouwen dat
Lockheed Martin in de Nederlandse regering heeft. Deze informatie is bevestigd
in de brief van 6 december. In de brief van 14 januari 2005 aan
de Kamer staat onder andere dat de 8 mld dollar haalbaar is, onder andere
omdat de Nederlandse industrie dit een realistische inschatting vindt. Daarnaast
heeft de Nederlandse industrie aangegeven, zich bewust te zijn van de risico's
van de dollarkoers. De staatssecretaris onderstreept dat Lockheed Martin de
verwachtingen sinds 2002 grotendeels heeft waargemaakt.In de brief van 14 januari is aangegeven dat er drie categorieën
zijn. De eerste betreft productieorders die voortvloeien uit de huidige SDD-contracten,
met een potentiële waarde van 2,3 mld dollar. De tweede categorie vloeit
voort uit nog te verwerven SDD-contracten, met een potentiële waarde
van 4,9 mld dollar, terwijl een derde categorie bestaat uit contracten die
nog niet in detailplannen zijn opgenomen, met een potentiële waarde tussen
2 en 4 mld dollar. In totaal gaat het om tussen 9 en 11 mld dollar. In juni
2004 is een eerste inschatting aangegeven, die verder is uitgediept. Daarbij
gaat het om een «well educated potential». De industriële
inschakeling is het laatste half jaar vrij rustig geweest, omdat Lockheed
Martin in die tijd niet veel projecten heeft vrijgegeven, aangezien het bedrijf
bezig was met het herontwerp van het vliegtuig, in verband met eerdere gewichtsproblemen.
Omdat hierbij een aantal Nederlandse ingenieurs is ingeschakeld, leidt dit
tot extra mogelijkheden.De staatssecretaris merkt op dat de heer Korthals, de bijzondere vertegenwoordiger
industriële inschakeling, inmiddels één bedrijvenmissie
naar Amerika heeft geleid, terwijl de tweede missie naar het Verenigd Koninkrijk
in voorbereiding is. Bij het Nederlandse bedrijfsleven bestaat hiervoor zeer
veel animo. Verder initieert EZ het JSF Industrial Supportteam (JIST). De
Nederlandse bedrijven zijn gewend aan wisselkoersen, die kunnen worden afgedekt.
Stork heeft de meeste, en de grootste opdrachten. Tot dat moment zijn er zo'n
20 bedrijven die opdrachten hebben verworven in de SDD-fase, terwijl er zo'n
60 ondertekenaars zijn van het MFO (Medefinance.ovk). Dat betekent dat een
veertigtal bedrijven nog geen opdrachten heeft. Een aantal daarvan is nooit
gepositioneerd geweest om in de eerste SDD-fase opdrachten te krijgen.De staatssecretaris merkt op dat bedrijven die wel de MFO hebben ondertekend
maar geen omzet halen, niet meebetalen aan de afdracht, waardoor de bedrijven
die wel omzet halen meer afdracht moeten betalen. De business
case was in 2002 gebaseerd op de toenmalige verwachtingen, en het verschil
tussen kopen van de plank en meeontwikkelen. Dat leidde tot een toenmalige
berekening van een potentieel afdrachtpercentage voor de industrie van 3,5.
De huidige berekeningen komen door de lagere dollarkoers uit op een veel hoger
afdrachtpercentage, namelijk 6,7%, onder eenzelfde omzet van 8 mld dollar.
In 2008 zal een nieuw afdrachtpercentage worden vastgesteld. De opmerking
van de heer Bakker over de consequenties van te veel vertraging in het programma,
zal door de staatssecretaris worden meegenomen.Minister Zalm onderstreept dat er vliegtuigen
worden gekocht omdat dat nodig is voor Defensie. Uit de puur militaire analyses
van Defensie is de JSF met vlag en wimpel als beste naar voren gekomen. De
SDD-bijdrage is gefixeerd, wat een ontwikkeling is die bij vliegtuigen die
van de plank worden gekocht wel eens tot aanzienlijke kostenstijgingen kan
leiden. De Nederlandse overheid is wat krenteriger geweest dan andere overheden,
onder het motto «als de industrie er echt in gelooft, moet zij het plaatje
maar sluitend maken». De business case hoeft niet eerst te worden herberekend,
voordat de beslissing over de aanschaf kan vallen: over de aanschaf moet op
puur militair-technische gronden worden besloten. In het allerslechtste, bijna
ondenkbare geval zou de Staat er toch 265 mln euro bij ingeschoten zijn, omdat
zij de ingecalculeerde korting op aanschaffingen niet krijgt.De verslechtering van het tekort in de business case is vrij beperkt,
namelijk 38 mln euro, ofte wel 17%. Het hogere bedrag van 267 mln euro moet
wel worden behaald op een dollaromzet die in euro's veel minder waard is geworden.
Daardoor is het effect op het afdrachtpercentage aanzienlijk groter. Tot nu
toe is 302,5 mln dollar betaald, wat in euro's 319,5 mln is. Dat bedrag is
groter dan het dicht te strijken gat vanuit het te zijner tijd te genereren
geld uit de afdracht. In de nabije toekomst zal over dit soort transacties
overleg worden gevoerd met Defensie, meer vanuit de budgettaire zekerheidsredenering
dan vanuit de verwachting dat de markt wordt verslagen. Dit kan een zelfstandig
besluit van de regering zijn, maar er kan ook worden besloten om helemaal
niets af te dekken. De minister heeft niet de neiging om vooruitlopend op
een besluit al dollars in te slaan.Als het gaat om de effecten op de schatkist zijn er twee extreme berekeningen
mogelijk. De eerste is dat tegen de tijd dat de productie tot stand komt iedereen
aan het werk is. Dan is er alleen maar een voordeel voor zover de toegevoegde
waarde per werknemer in deze branche hoger is dan de toegevoegde waarde van
de werknemer als deze ergens anders zou zijn gaan werken. Dat is een vrij
marginaal effect. De andere extreme berekening is: alle werknemers zitten
werkloos thuis, en dankzij een bepaalde order komen ze allen aan de slag.Als de Staat en de sector beide menen dat er een later moment dan 2008
moet komen voor de berekening van de afdrachtpercentages «for better
or for worse», is het mogelijk om dat te doen, en wel via een herberekening.
De evaluatie moet dan nog veel later plaatsvinden. De invloed van het aantal
te produceren vliegtuigen op het afdrachtpercentage van de industrie is betrekkelijk
gering, en zelfs enigszins neerwaarts gericht. Dat is vooral jammer vanuit
industriepolitiek oogpunt, en niet zozeer vanuit het oogpunt van sluitendheid
van de business case.Nadere gedachtewisselingDe heer Blom is niet overtuigd door het betoog
van de bewindslieden. Hij heeft begrepen dat de JSF er zal en moet komen,
los van het slagen van de business case. De omzetverwachtingen die de staatssecretaris
hanteert, zijn volstrekt irrelevant. Hij stelt voor, goed te kijken naar de
huidige monitoractiviteiten van de Algemene Rekenkamer, om vervolgens met een onafhankelijke uitspraak te komen. Als het gelijk van de regeringspartijen
wordt aangetoond, zal hij zich daar uiteraard bij neerleggen.De heer Van Bommel begrijpt dat de JSF er
moet en zal komen, en daarop stemmen andere kabinetsleden hun verhaal af.
Hij steunt een voorstel tot nader onderzoek, en zal zo'n voorstel zelf indienen
als dat niet van andere partijen komt.De heer Kortenhorst blijft achter het regeringsbeleid
op dit punt staan. Heeft de wens om meer blokmatig te werken nog invloed op
de planning? Geeft de al gemelde vertraging problemen voor de huidige F16-vloot?
Zijn er nog wensen bij het bedrijfsleven die niet kunnen worden gehonoreerd?De heer Van Beek denkt dat de kans dat in
2006 een besluit kan worden genomen, voor een relatief gering bedrag, aanwezig
is. Van de staatssecretaris van EZ heeft hij begrepen dat zij erin gelooft
dat de uitgangspunten, met name als het gaat om de omzetverwachtingen van
de Nederlandse industrie, nog steeds haalbaar en realistisch zijn. De heer
Van Beek vindt het belangrijk van het kabinet te hebben gehoord dat men ervoor
gaat. Er moet worden doorgegaan met de business case. Hij kijkt met heel veel
belangstelling uit naar de rapportage over de monitorfunctie van de Algemene
Rekenkamer. Hij hoopt dat Financiën beide projecten blijft controleren,
en zoveel mogelijk dienstverlenend optreedt, om ervoor te zorgen dat er verstandige
beslissingen worden genomen.De heer Herben zegt dat de JSF wordt gekocht
om de geloofwaardigheid van de krijgsmacht te behouden. Winstgevendheid speelt
daarbij geen enkele rol. Dat aspect wordt toch ook niet gebruikt bij de aanschaf
van een brandweerwagen door een gemeente? Als de Algemene Rekenkamer het nuttig
en nodig vindt om nader onderzoek te doen, moet hij dat vooral doen. Er moet
worden doorgegaan op de ingeslagen weg. Wel moet inzichtelijker worden gemaakt
wat de voordelen van de JSF zijn voor de kenniseconomie.Staatssecretaris Van der Knaap zegt dat in
2002 na grondige studies en veelvuldig overleg met de Kamer is besloten om
een bepaald traject in te gaan, met als doel dat de Koninklijke Luchtmacht
de rol kan blijven vervullen die zij nu vervult. Hij is er heilig van overtuigd
dat de juiste keuze is gemaakt. Hij heeft er geen enkele behoefte aan om de
Algemene Rekenkamer te verzoeken aanvullend onderzoek te verrichten, maar
het staat de Tweede Kamer vrij om dat verzoek zelf te doen. In antwoord op
een vraag van de heer Kortenhorst merkt hij op dat er geen vertraging zal
optreden. Hij hoeft niet bang te zijn dat de inzetbaarheid van de luchtmacht
in gevaar zal komen.Staatssecretaris Van Gennip zegt over de omzetverwachting
van 8 mld dollar dat dit gebeurt onder de voorwaarde dat de Nederlandse industrie
concurrerend blijft, en dat de overheid druk blijft uitoefenen op de Amerikanen.
Er worden geen zekerheden uitgesproken, maar wel duidelijke verwachtingen.
De commerciële gegevens kunnen met de Kamer worden besproken, maar dan
wel vertrouwelijk. Er zijn haar geen aanvullende wensen van het Nederlandse
bedrijfsleven bekend. In de jaarrapportage die de Kamer in 2006 ontvangt,
zal aandacht worden besteed aan de voordelen en consequenties voor de Nederlandse
kenniseconomie.Minister Zalm denkt dat de beslissing om mee
te doen in de SDD-fase niet vergelijkbaar is met de gang van zaken bij de
Betuweroute, omdat in het geval van het JSF-project sprake is van een sluitende
zaak. Als de overheid het voordeel niet int als korting, zal het
bedrijfsleven dat gat opvullen. In 2008 sluit de business case opnieuw.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,AlbayrakDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,TichelaarDe voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,B. M. de VriesDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Defensie,KokXNoot1Samenstelling:Leden: Klaas de Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA), Van Beek
(VVD), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA),
voorzitter, Balemans (VVD), Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD), Van
Winsen (CDA), Van den Brink (LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter,
Duyvendak (GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Huizinga-Heringa (ChristenUnie),
Van Velzen (SP), Algra (CDA), Haverkamp (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Straub (PvdA), Blom (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA), Szabó
(VVD).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Van der Laan (D66), Waalkens (PvdA), Cornielje
(VVD), Halsema (GroenLinks), Fierens (PvdA), De Ruiter (SP), Adelmund (PvdA),
Van Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Oplaat (VVD), De Haan (CDA), Nawijn (LPF),
Smilde (CDA), Hermans (LPF), Vendrik (GroenLinks), Bruls (CDA), Van der Staaij
(SGP), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Van Heemst
(PvdA), Tichelaar (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Jonker (CDA), Veenendaal
(VVD).XNoot2Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink (LPF), Duyvendak (GroenLinks),
Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP), Varela (LPF),
Algra (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom
(VVD), Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Van
Egerschot (VVD), Jonker (CDA).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Dittrich (D66), Örgü (VVD), De
Nerée tot Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks),
Joldersma (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van Gent (GroenLinks),
Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De Ruiter (SP), Van As (LPF), De
Haan (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens (PvdA), Szabó
(VVD), Weekers (VVD), Van Dijk (CDA).XNoot3Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Bakker (D66), Crone (PvdA), Van Egerschot
(VVD), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks),
Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Koopmans (CDA), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA),
ondervoorzitter, Smits (PvdA), De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF),
Tichelaar (PvdA), voorzitter, Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela
(LPF), De Nerée tot Babberich (CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA),
Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Heemskerk (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Rouvoet (ChristenUnie), Dittrich (D66), Koenders (PvdA), Van
Beek (VVD), Balemans (VVD), Kortenhorst (CDA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Duyvendak
(GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), De Ruiter (SP), Mosterd (CDA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Omtzigt (CDA), Eerdmans (LPF), Noorman-den
Uyl (PvdA), Van Bommel (SP), Jan de Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA),
Rambocus (CDA), Stuurman (PvdA), Luchtenveld (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA),
Bibi de Vries (VVD).XNoot4Samenstelling:Leden: Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), ondervoorzitter, Crone (PvdA),
Rouvoet (ChristenUnie), Bibi de Vries (VVD), voorzitter, De Haan (CDA), Atsma
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Kant (SP), Blok (VVD),
Ten Hoopen (CDA), Balemans (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF),
Rambocus (CDA), Gerkens (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée
tot Babberich (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA),
Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Schippers (VVD).Plv. leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Fierens (PvdA), Van
der Vlies (SGP), Van Egerschot (VVD), Mosterd (CDA), Kortenhorst (CDA), Van
Gent (GroenLinks), Duyvendak (GroenLinks), De Ruiter (SP), Dezentjé
Hamming (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Hofstra (VVD), Ferrier (CDA), Eerdmans
(LPF), Vergeer (SP), Jan de Vries (CDA), Hermans (LPF), Mastwijk (CDA), De
Krom (VVD), Smeets (PvdA), Van Heemst (PvdA), Smits (PvdA), Boelhouwer (PvdA),
Kalsbeek (PvdA), Van Beek (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26488-29.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl