Wet beperking export uitkeringen; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25757, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-12-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25757 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeena. Personaliteitsbeginselb. Convergentie met andere Europese stelsels: territorialiteitsbeginselc. Doelstelling: handhaafbaarheidd. Vormgeving nationaale. Overgangsrechtf. Vormgeving internationaalg. Recht op het ongestoord genot van eigendomh. Raming van de financiële effectenTabel 1. Socialezekerheidsuitkeringen naar land van betaling,
1996 Tabel 2. Financiële effecten van de beperking van
de export van socialeverzekeringsuitkeringen naar niet-verdragslanden, 1998–2002
(-/- = besparing) 2. Artikelsgewijs Artikel I. Ziektewet (Art. 19a ZW)Eerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde lid, onderdeel aVijfde lid, onderdeel cZesde lidArtikel II. Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering Onderdeel A (Art. 19, zesde lid, WAO)Onderdeel B (Art. 20 WAO)Onderdeel C (Art. 43b WAO)Onderdeel D (Art. 47a WAO)Artikel III. Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen Onderdeel A (Art. 3, tweede lid, onderdelen c en f, WAZ)Onderdeel B (Art. 7a WAZ)Onderdeel C (Art. 19a WAZ)Onderdeel D (Art. 21a WAZ)Onderdeel E (Art. 22a WAZ)Artikel IV. Toeslagenwet (Art. 4 TW)Artikel V. Algemene Ouderdomswet Onderdeel A (Art. 8a AOW) en Onderdeel B (Art. 9a AOW)Artikel VI. Algemene Kinderbijslagwet (Art. 7b AKW)Artikel VII. Algemene nabestaandenwet (Hoofdstuk 3, Afdeling I, § 9, art. 32a ANW)(Hoofdstuk 3, Afdeling I, § 9, art. 32b ANW)Artikelen VIII tot en met XIV. OvergangsbepalingenArtikel XV. Invoeringswet PembaArtikel XVII.Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25757Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 757Wijziging van de Ziektewet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
en enkele andere wetten in verband met de beperking van het exporteren van
uitkeringen (Wet beperking export uitkeringen)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. AlgemeenDit wetsvoorstel beoogt de handhaafbaarheid van uitkeringen buiten Nederland
te verbeteren door de introductie van het territorialiteitsbeginsel. Het voorstel
vloeit voort uit het kabinetsstandpunt inzake het heroverwegingsrapport «Misbruikgevoeligheid
van de regelgeving in de sociale zekerheid» (kamerstukken II 1992/93,
17 050, nr. 176). De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
heeft over de nadere uitwerking hiervan overleg gevoerd met de vaste commissie
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer op 22 mei 1996 (kamerstukken
II 1996/97, 17 050, nr. 200) naar aanleiding van de beleidsnota «Handhaving
over de grens bij export van uitkeringen» (kamerstukken II 1995/96,
17 050, nr. 199). a. PersonaliteitsbeginselHet Nederlandse stelsel van sociale verzekeringen is gebaseerd op het
personaliteitsbeginsel. Dit houdt in dat het recht op uitkering verbonden
is aan de persoon van de (vroegere) verzekerde. In een groot aantal situaties
wordt een uitkering betaald ongeacht waar ter wereld de rechthebbende zich
bevindt.Het Nederlandse socialezekerheidsstelsel bestaat globaal uit drie typen
regelingen: de werknemersverzekeringen (regelingen waarvoor in beginsel het
bestaan van een dienstbetrekking maatgevend is), de volksverzekeringen (regelingen
waarvoor het enkele ingezetenschap leidt tot verzekering) en de sociale voorzieningen.Uitbetaling van uitkeringen buiten Nederland is thans uitsluitend mogelijk
bij de eerste twee typen, de werknemersverzekeringen en de volksverzekeringen
alsmede op grond van de Toeslagenwet.Dit wetsvoorstel, dat beoogt van het personaliteitsbeginsel af te stappen
en over te gaan op het territorialiteitsbeginsel, heeft slechts betrekking
op de eerste twee typen regelingen alsmede op de Toeslagenwet, en dat alleen
voor zover het de toekenning van periodieke geldelijke uitkeringen betreft.
Buiten beschouwing blijven de regelingen betreffende de sociale ziektekostenverzekering.
Anders dan bij socialezekerheidsuitkeringen het geval is, worden verstrekkingen
waarop verzekerden krachtens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) en/of Ziekenfondswet (ZFW) aanspraak kunnen maken, niet geëxporteerd.
Krachtens de ZFW is het alleen mogelijk ziekenfondsaanspraken geldend te maken
in de lid-staten van de Europese Unie en in landen waarmee Nederland een verdrag
inzake sociale zekerheid heeft gesloten, waarvan de verlening van medische
zorg aan wederzijdse verzekerden deel uitmaakt. De medische zorg wordt in
deze gevallen verleend volgens de wettelijke bepalingen van het verdragsland
waar de ZFW-verzekerde woont of verblijft. De kosten van de aldus verleende
zorg komen ten laste van de Nederlandse verzekering. ZFW-verzekerden die in
een niet-verdragsland wonen of verblijven kunnen aldaar ook thans geen aanspraak
maken op medische zorg ten laste van de ZFW. Voor wat betreft de AWBZ geldt,
dat personen die AWBZ-verzekerd zijn en die in het buitenland wonen (al dan
niet-verdragsland) op grond van het Besluit zorgaanspraken bijzondere ziektekostenverzekering
aanspraak kunnen maken op een gehele of gedeeltelijke vergoeding van buiten
Nederland genoten medische zorg ten laste van de AWBZ, indien de genoten zorg
overeenkomt met een in de AWBZ geregelde zorgaanspraak. Met het onderhavige
wetsvoorstel worden de betreffende regelingen niet gewijzigd. Eveneens buiten
beschouwing blijven de werk- en leefvoorzieningen die gecombineerd worden
toegekend aan personen die in Nederland werkzaam zijn, maar elders wonen.
Het betreft hier meestal grensarbeiders. Dergelijke voorzieningen zijn noodzakelijk
voor een adequate uitoefening van hun werkzaamheden.Van de werknemersverzekeringen stoelt thans alleen de Werkloosheidswet
op het territorialiteitsbeginsel. Uitkeringen worden niet toegekend onderscheidenlijk
uitbetaald aan buiten Nederland wonende personen, of aan personen die langer
dan de toegestane verblijfsduur wegens vakantie buiten Nederland verblijven.
Ook andere feiten die bepalend zijn voor het recht op en de hoogte van de
werkloosheidsuitkering, zoals het arbeidsverleden of de verzorging van kinderen,
moeten zich in beginsel hebben voorgedaan in Nederland.De werknemersverzekeringen die geen territorialiteitsvereiste kennen,
zijn de Ziektewet (ZW) en de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO).
Ook de Toeslagenwet (TW), die bepaalde groepen uitkeringsgerechtigden een
aanvullende uitkering tot maximaal het minimumniveau waarborgt, kent geen
verhindering om de toeslagen uit te betalen buiten Nederland.Bij de volksverzekeringen kennen de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet
(AAW), de Algemene nabestaandenwet (ANW), de Algemene Kinderbijslagwet (AKW),
en de Algemene Ouderdomswet (AOW) geen territorialiteitsvereiste. De AOW verbindt
in principe wel territorialiteitseisen aan het recht op de zgn. overgangsvoordelen.
Het gaat hier om het gedeelte van de AOW-uitkering dat wordt geacht te zijn
opgebouwd in de jaren gelegen tussen het bereiken van de vijftienjarige leeftijd
en 1 januari 1957, de datum van invoering van de AOW. b. Convergentie met andere Europese stelsels: territorialiteitsbeginselMet het personaliteitsbeginsel is het Nederlandse stelsel uniek in Europa,
en waarschijnlijk in de wereld. Ongeacht of er een verdrag is gesloten tussen
Nederland en het land waar men woont, krijgt de uitkeringsgerechtigde bijna
elke Nederlandse sociale verzekeringsuitkering uitbetaald op dezelfde voet
alsof hij in Nederland woonachtig is. Door de toegenomen migratie is ook het
aantal personen met een Nederlandse uitkering buiten Nederland toegenomen:
in 1996 ontvingen ruim 250 000 personen ruim 1,7 miljard gulden. Buitenlandse socialezekerheidsstelsels, waaronder die van de lid-staten
van de Europese Unie, gaan doorgaans uit van het territorialiteitsbeginsel.
Daarbij worden de uitkeringen slechts toegekend of uitbetaald voor zover de
tot uitkering leidende feiten (bij voorbeeld woonplaats van de gerechtigde
of gezinsleden) zich voordoen op het eigen grondgebied en zolang de rechthebbende
woonachtig is op dat grondgebied. Het gaat daarbij zowel om kortdurende uitkeringen
als om langlopende uitkeringen, zoals invaliditeitsen ouderdomspensioenen.
De territoriale beperkingen in deze wetgevingen kunnen slechts worden opgeheven
in de betrekkingen met andere landen door middel van een verdrag op basis
van wederkerigheid.Een Nederlandse overgang van het personaliteitsbeginsel naar het territorialiteitsbeginsel
op het punt van de toekenning en uitbetaling van uitkering sluit derhalve
aan bij de socialezekerheidswetgevingen van andere landen en kan worden aangemerkt
als een vorm van convergentie naar het algemene beeld in Europa. c. Doelstelling: handhaafbaarheidMet de introductie van het territorialiteitsbeginsel wordt de verbetering
van de handhaafbaarheid met betrekking tot het verstrekken van uitkeringen
beoogd. Een afdoende controle op omstandigheden in Nederland kan nu eenmaal
veel gemakkelijker plaatsvinden dan op feiten en gebeurtenissen die zich voordoen
buiten de landsgrenzen. Maar ook daar is een adequate controle noodzakelijk,
wil voldaan worden aan de rechtmatigheidsdoelstelling van het beleid. Dit
speelt vooral een rol bij uitkeringen waarin de aanwezigheid van een partner/gezinslid
of de verwerving van andere inkomsten door de uitkeringsgerechtigde of een
gezinslid van belang is voor de vaststelling van het recht op uitkering of
van de hoogte van de uitkering.Het kabinet is van mening dat de keuze voor de introductie van het territorialiteitsbeginsel
met betrekking tot het recht op uitkering, een belangrijke bijdrage kan leveren
aan de rechtmatigheidsdoelstelling. De beperking van de export is evenwel
geen doel op zich. De werking van het territorialiteitsprincipe zal worden
opgeheven wanneer er sprake is van een gewaarborgde handhaafbaarheid op basis
van een verdragsrelatie.De handhaafbaarheid buiten Nederland kan in beginsel slechts worden gewaarborgd
wanneer de medewerking van de autoriteiten in het woon/verblijfsland is verzekerd.
Een dergelijke waarborg is in beginsel alleen aanwezig wanneer met het betreffende
land een verdragsrelatie bestaat. In de huidige verdragen op het gebied van
de sociale zekerheid is in het algemeen voorzien in de wederzijdse bijstand
ten behoeve van de uitvoering van het verdrag.Deze bijstand moet in voorkomend geval nader worden gedetailleerd, maar
tevens moeten er mogelijkheden worden geschapen om – indien nodig –
daarenboven vanuit Nederland zelfstandig de controle ter hand te nemen. d. Vormgeving nationaalIn de voorgestelde artikelen 19a van de Ziektewet, 20 van de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering, 7a van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen, 4 van de Toeslagenwet, 8a van de Algemene Ouderdomswet en 7b
van de Algemene Kinderbijslagwet, 32a en 32b van de Algemene nabestaandenwet,
wordt het recht op ziekengeld, uitkering, toeslag dan wel kinderbijslag (hierna:
de uitkering) uitgesloten. De uitsluiting van het recht geldt in die situaties
dat de verzekerde, (of de persoon voor wie het recht op een uitkering afhankelijk
is van zijn vaste woon -of verblijfplaats), buiten Nederland woont dan wel
voor een periode langer dan drie maanden buiten Nederland verblijft. Hiermee wordt in de verschillende werknemersverzekeringen en volksverzekeringen
vorm gegeven aan het met deze wet te introduceren territorialiteitsbeginsel
inzake het recht op een uitkering. Geen recht op een uitkering ontstaat dan
wel het recht op een uitkering eindigt indien betrokkene buiten Nederland
woont dan wel gaat wonen.De wetgever is hiermee van mening dat geen recht dient te bestaan op een
Nederlandse socialeverzekeringsuitkering buiten Nederland. Deze principiële
stellingname leidt tot het opnemen in de wet van een uitsluitingsgrond.Overigens betekent dat niet dat met het stopzetten van de uitkering ook
de verzekering van betrokkene behoeft te eindigen.Het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden werknemersverzekeringen
1990 (KB 402) – en dat geldt trouwens ook voor het Besluit uitbreiding
en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 (KB164) – behandelt
de sociale verzekeringspostities van bepaalde groepen van personen in grensoverschrijdende
situaties.In het geval van het beperken van de export van uitkeringen gaat het met
andere woorden om het beperken van het uitkeringsrecht terwijl de verzekeringspositie
van de belanghebbende ongemoeid wordt gelaten. KB 402 (én KB164) regelt
daarentegen de verzekeringspositie en doet geen uitspraak over het al dan
niet aanwezig zijn van uitkeringsrecht. Het feit dat in bepaalde omstandigheden
het recht op uitkering ontbreekt, houdt niet automatisch in dat daarmee tevens
een einde komt aan de verzekeringsplicht van de belanghebbende.Tevens is een gelijkstelling opgenomen van het verblijf houden buiten
Nederland met het wonen buiten Nederland in die situaties dat betrokkene weliswaar
in Nederland zijn vaste woonplaats heeft maar langer dan drie maanden buiten
Nederland verblijft. Deze gelijkstelling voorkomt dat betrokkene naast zijn
langdurig verblijf buiten Nederland, met het oog op de handhaafbaarheid en
controleerbaarheid van de rechtmatigheid van de verstrekte uitkering, recht
blijft houden dan wel recht krijgt op een uitkering. Hiermee wordt voorkomen
dat men met het oog op het verkrijgen of het behouden van het recht op uitkering
zijn woonplaats aanhoudt in Nederland en slechts af en toe Nederland bezoekt.
De periode van drie maanden is gekozen om redenen van praktische en uitvoeringstechnische
aard. Enerzijds is het niet de bedoeling dat bij ieder kortstondig verblijf
buiten Nederland de uitkering worden beëindigd, anderzijds mag de periode
van afwezigheid ook weer niet te lang zijn met het oog op de controleerbaarheid
van de feitelijke situatie buitenslands. Hoewel ons land veel zogeheten «overwinteraars»
(veelal ouderen die om gezondheidsredenen in de Zuid-Europese landen vertoeven)
kent, zal dit in de praktijk geen onrechtvaardige gevoelde situaties ten aanzien
van deze groep behoeven op te leveren. Nederland heeft immers met die landen
verdragsrechtelijke EG-banden op grond waarvan de voorgestelde exportbeperking
geen effect zal hebben. Zie de toelichting hierna.In verband met het handhavingsbeginsel heeft degene, die in Nederland
woont, maar langer dan drie maanden in het buitenland verblijft geen recht
op uitkering. Het is dan ook consequent om degene die in het buitenland woont
en langer dan drie maanden in Nederland verblijft wel uitkering te verlenen.
Uiteraard slechts zolang het verblijf in Nederland voortduurt. Alleen dan
immers zijn de uitvoeringsinstanties in staat, evenals ten aanzien van in
Nederland permanent woonachtigen, de rechtmatigheid van de uitkeringen te
controleren.De hiervoor genoemde artikelen bepalen tevens dat het exporteren van de
uitkering mogelijk wordt, dan wel is, in die gevallen dat Nederland een verdrag
heeft gesloten met het betrokken land waarnaar de uitkering dient te
worden geëxporteerd. Tevens zal export mogelijk zijn op grond van verordeningen
van de Europese Gemeenschappen (in casu bijvoorbeeld de verordening (EG) nr.
1408/71 van de Raad van de Europese Gemeenschap van 14 juni 1971 betreffende
de toepassing van socialezekerheidsregelingen op werknemers en zelfstandigen,
alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen (PbEG
L149). Een opsomming van de landen waarnaar export verplicht is dan wel blijft,
zal worden opgenomen in een ministeriële regeling.Tevens wordt de mogelijkheid geopend een beperkte groep van personen aan
te wijzen voor wie de uitsluitingsgrond niet zal gelden. In algemene zin gaat
het hierbij om personen die in dienstbetrekking werkzaam zijn bij een Nederlandse
publiekrechtelijke rechtspersoon en die vanwege de uitoefening van hun werkzaamheden
buiten Nederland (gaan) wonen dan wel langer dan drie maanden buiten Nederland
verblijven. Met de term Nederlandse publiekrechtelijke rechtspersoon wordt
met name gedoeld op het Rijk, een provincie, gemeente of waterschap. Het betreft
bijvoorbeeld personen met de Nederlandse nationaliteit die werkzaam zijn bij
vertegenwoordigingen van het Koninkrijk buiten Nederland, zoals diplomaten
en hun gezinsleden, en ontwikkelingssamenwerkers. Ook andere personen zijn
soms in het buitenland werkzaam voor de Nederlandse overheid. Te denken valt
bijvoorbeeld aan onderwijzend personeel ten behoeve van kinderen van Nederlandse
militairen in het buitenland. Indien de werkzaamheden in het algemeen belang
worden verricht, kunnen deze personen van de uitsluiting van het recht op
uitkering worden uitgezonderd. Met dit algemeen belang wordt geduid op werkzaamheden
die worden bekostigd door het Rijk en die tevens in opdracht van het Rijk
worden verricht in het kader van een wettelijke taakomschrijving of ter uitvoering
van een internationaal verdrag. e. OvergangsrechtInvoering van het territorialiteitsbeginsel zonder meer zou betekenen
dat belanghebbenden, uitkeringsgerechtigden in het buitenland, hun uitkering
direct bij inwerkingtreding van deze wet verliezen. Om hen in staat te stellen
zich op de nieuwe situatie voor te bereiden, maar ook om het kabinet de tijd
te gunnen te bezien met welke landen verdragen met handhavingsafspraken kunnen
worden gesloten (zie verder onder f), is vastgelegd dat nog gedurende drie
jaar na inwerkingtreding van deze wet het bestaande recht op uitkering in
het buitenland gehandhaafd blijft. Voor wat betreft de Toeslagenwet wordt
de toeslag in drie jaar lineair afgebouwd. Voor deze afbouwregeling is gekozen
gelet op het bijzondere karakter van de TW. Het gaat hier immers niet om een
sociale verzekering maar om een sociale voorziening. De toeslag wordt gefinancierd
uit de algemene middelen; de hoogte van de toeslag is afgestemd op het relevant
sociaal minimum, zoals dat in Nederland geldt. Voorts is de toeslag inkomensgetoetst.
In de toekomst zal de toeslag buiten Nederland in het geheel niet meer worden
betaalbaar gesteld. Het recht op toeslag vervalt. Voor het realiseren van
het exportverbod voor de toeslag binnen de Europese Unie zal het kabinet gebruik
maken van de mogelijkheid de TW in te schrijven op een bijlage van de EEG-Verordening
die speciaal bedoeld is voor regelingen waarvoor geen exportverplichting bestaat. f. Vormgeving internationaalNederland heeft op basis van EG-verordeningen socialezekerheidsrelaties
met de 14 andere lid-staten van de Europese Unie en met de drie staten die
partij zijn bij de EER, en op basis van bilaterale verdragen zulke relaties
met 12 andere landen. In de EG-verordening en verdragen zijn naast exportverplichtingen
handhavingsregelingen opgenomen. De handhavingsbepalingen steunen
op de samenwerking en de wederzijdse hulpverlening door autoriteiten en uitvoeringsorganen
in de verschillende landen.Binnen EU/EER is een beperking van de exporteerbaarheid van socialeverzekeringsuitkeringen –
afgezien van zogenoemde non-contributieve prestaties – niet mogelijk.
In EU/EER-verband is de handhaving redelijk gewaarborgd. Er wordt overigens
gewerkt aan verbetering van de voorschriften.In de bilaterale verdragen is ook een exportverplichting neergelegd. Bij
de onderhandelingen over wijziging van deze verdragen wordt thans een uitgebreide
set1 handhavingsbepalingen ingestoken. De bestaande
verdragen beperken zich thans voornamelijk tot de verplichting tot wederzijdse
administratieve ondersteuning.De wijziging van bestaande verdragen met de set handhavingsbepalingen
is een voorwaarde voor voortzetting van de export van uitkeringen.Om de bestaande verdragen te wijzigen is tijd nodig. Hoewel sedert het
voorjaar van 1996 de set handhavingsbepalingen wordt ingestoken bij verdragsonderhandelingen,
zal het niet lukken alle verdragen op tijd, d.w.z. wanneer de exportbeperking
in de Nederlandse wetgeving is neergelegd, gewijzigd te krijgen.De stand van zaken is thans de volgende: met Turkije en Canada is ambtelijk
overeenstemming bereikt over de handhaving; onderhandelingen daarover zijn
gaande met Nieuw-Zeeland, Australië en Marokko. Met Israël, Tunesië,
Kaap-Verdië, Zwitserland, de V.S. en Klein-Joegoslavië moeten deze
nog beginnen.Het op 10 januari 1996 te Santiago de Chile tot stand gekomen Verdrag
inzake sociale zekerheid tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek
Chili (Trb. 1996, 61), dat op 1 maart 1997 in werking is getreden, is het
eerste nieuwe verdrag dat uitgebreidere handhavingsbepalingen bevat. Met de
nieuwe verdragspartners, Quebec, Slovenië en Kroatië, zijn de onderhandelingen
afgerond. Deze verdragen bevatten uitgebreide handhavingsbepalingen.In de nota en tijdens het debat met de Tweede Kamer op 22 mei 1996 is
aangekondigd dat getracht zal worden ook met andere landen een verdrag waarin
al dan niet uitsluitend handhavingsbepalingen zijn opgenomen, te sluiten.
Het kabinet zal bezien met welke landen het getalsmatig (gelet op het aantal
uitkeringsgerechtigden in die landen) en beleidsmatig (gelet op de verwachtingen
omtrent een afdoende handhaving in die landen) zinvol is besprekingen over
een verdrag te beginnen. Het kabinet zal aan het einde van de termijn van
drie jaar, gedurende welke het overgangsrecht van toepassing is, evalueren
met welke landen het mogelijk is gebleken tot handhavingsafspraken te komen.
Enerzijds zal na het totstandkomen van verdragen met handhavingsafspraken
scherper dan tot op heden worden gelet op de rechtmatigheid van de toekenning
en uitbetaling van uitkeringen. Hoewel er dan geen exportbeperking in de relatie
tot die landen plaatsvindt, zullen de handhavingsregels tot een strikter uitkeringsregime
leiden. Anderzijds zullen na de overgangstermijn geen uitkeringen meer worden
gedaan naar landen met wie dan geen verdragen met handhavingsafspraken zijn
gesloten. Het kan daarbij gaan zowel om landen waarmee thans wel als om landen
waarmee thans geen verdragen zijn gesloten. g. Recht op het ongestoord genot van eigendomGesteld zou kunnen worden dat de beëindiging van de uitkering door
de verhuizing naar het buitenland mogelijk strijdig zou kunnen zijn met de
internationale regels betreffende het recht op ongestoord genot van eigendom,
indien de uitkering als een vorm van eigendom wordt aangemerkt. Het Europees
Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden
(EVRM) erkent het recht op het ongestoord genot van eigendom alleen
in artikel 1 van het eerste protocol bij het EVRM. Aanspraken op uitkeringen
zouden dan ook «eigendom» in de zin van artikel 1 kunnen vormen.
In het verleden heeft de Centrale Raad van Beroep in zijn jurisprudentie ten
aanzien van een AAW-uitkering en weduwenpensioen op grond van de AWW (oud),
bepaald dat deze uitkeringen geen eigendomsrecht («possession»)
in de zin van art. 1 van protocol nr. 1 bij het EVRM, noch een «civil
right» in de zin van art. 6 EVRM zijn (respectievelijk RSV 1992/138
en RSV 1992/156).In september 1996 heeft het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (het
Hof) echter in de zaak Gaygusuz tegen Oostenrijk (39/1995/545/631) uitgesproken
dat de daar aan de orde zijnde Oostenrijkse uitkeringsregeling (een soort
werkloosheidsbijstand) valt onder het begrip «possession», in
de zin van artikel 1 van protocol nummer 1 bij het EVRM. Het Hof komt tot
deze conclusie onder verwijzing naar de omstandigheid dat deze werkloosheidsbijstand
wordt toegekend aan personen wier op premiebetaling gebaseerde werkloosheidsverzekeringsuitkering
is geëxpireerd.Het kabinet merkt naar aanleiding van deze ontwikkelingen het volgende
op.Of uitkeringen krachtens het Nederlandse sociale verzekeringsstelsel moeten
worden begrepen onder het begrip «possession» kan niet op de voorhand
en evenmin voor alle regelingen uniform worden beantwoord. Sommige uitkeringen
(AKW en TW) worden geheel gefinancierd uit de algemene middelen. Voorts is
in het bijzonder het Nederlandse stelsel van volksverzekeringen gebaseerd
op het beginsel van solidariteit: ook mensen die nooit aan de financiering
van het stelsel hebben bijgedragen door middel van premies of – bijv.
voor wat betreft de AKW – door belastingafdracht kunnen aanspraak op
uitkeringen maken. Door deze vergaande solidariteit en het meestal ontbreken
van equivalentie tussen rechten en plichten in een aantal socialeverzekeringsregelingen
is het onzeker of die regelingen als «possession» in de zin van
het EVRM kunnen worden gekwalificeerd.Indien het Hof – en te zijner tijd mogelijk de Centrale Raad van
Beroep – de uitkeringen krachtens een of meer van deze bij dit wetsvoorstel
gewijzigde wetten onder de werkingssfeer zou scharen van artikel 1 van protocol
nummer 1 bij het EVRM, omdat deze uitkeringen aangemerkt dienen te worden
als een eigendomsrecht, dient vervolgens beoordeeld te worden of dit recht
ontoelaatbaar wordt aangetast door de onderhavige regeling.Op grond van artikel 1 van protocol nummer 1 bij het EVRM heeft «iedere
natuurlijke of rechtspersoon recht op het ongestoord genot van zijn eigendom.
Aan niemand zal zijn eigendom worden ontnomen behalve in het algemeen belang
en onder de voorwaarden voorzien in de wet en in de algemene beginselen van
internationaal recht. (......)». Blijkens de inhoud van deze bepaling
geldt dit recht op ongestoord genot van eigendom derhalve niet zonder meer.
Immers, de bij wet geformuleerde uitzonderingen zijn toegelaten indien dit
gerechtvaardigd wordt door het algemeen belang. Het Hof in zijn arrest van
20 november 1995 in de zaak Pressos Compania Naviera S.A. en anderen vs. België
(38/1994/485/567) het volgende gesteld: «The Court, finding it natural
that the margin of appreciation available to the legislature in implementing
social and economic policies should be a wide one, will respect the legislature's
judgment as to what is «in the public interest» unless that judgment
be manifestly without reasonable foundation.» De Commissie voor de Rechten
van de Mens herhaalt deze passage, die ook al werd gebruikt in het arrest
van het Hof van 21 februari 1986 in de zaak James and others vs. United Kingdom,
in de motivering voor de niet-ontvankelijkverklaring op 15 januari 1997 in
de zaak no. 29 840/96 van P.C.M.S. vs. Nederland (Series A, no. 98, p.
32, para. 46). Vooral in hun sociale en economische politiek hebben staten
dus een beleidsvrijheid («margin of appreciation») om invulling
te geven aan het begrip «algemeen belang». De aan het wetsvoorstel
ten grondslag liggende overweging is onder meer om de Nederlandse wetgeving
op het punt van export van uitkeringen meer in overeenstemming te brengen
met de wetgevingen van ons omringende staten. Tevens dat het onaanvaardbaar
wordt geacht dat uitkeringen worden ontvangen, terwijl er onvoldoende mogelijkheden
bestaan om de rechtmatigheid van de uitkeringen te controleren. Dit terwijl
die mogelijkheden wel bestaan ten aanzien van uitkeringen die in Nederland
worden betaald. Dat staten door het Hof een ruime beleidsvrijheid wordt gegund
bij de bepaling of een regeling in het algemeen belang is wordt ook aangenomen
in het proefschrift van J. G. C. Schokkenbroek, «Toetsing aan de vrijheidsrechten
van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens»
(Leiden, 1996, blz. 53 e.v.). Daarbij dienen staten wel de beginselen van
proportionaliteit en subsidiariteit in acht te nemen. Dat Nederland de proportionaliteit
in acht heeft genomen, blijkt onder meer uit het overgangsregime. Gedurende
een periode van drie jaar na invoering van de wet behouden belanghebbenden
immers hun uitkering ongeacht waar zij wonen. Zoals hiervoor is aangegeven,
dient deze overgangsperiode zowel om belanghebbenden in staat te stellen in
te spelen op de nieuwe situatie, maar ook om de regering het mogelijk te maken
te bezien met welke landen handhavingsafspraken kunnen worden gemaakt. Voor
wat betreft het beginsel van subsidiariteit kan worden gewezen op een van
de uitgangspunten van het wetsvoorstel, t.w. de handhaving over de grens.
Dit uitgangspunt zou ten aanzien van die landen waarmee geen handhavingsafspraken
kunnen worden gemaakt niet te verwerkelijken zijn. Bovendien wordt het uitsluiten
van het recht op uitkering opgeheven, zodra belanghebbende weer naar Nederland
verhuist of hier langer dan drie maanden verblijft. De uitsluiting is dus
niet definitief, maar kan uitsluitend worden bezien tegen de achtergrond van
de mogelijkheid van controle. h. Raming van de financiële effectenBasis voor de raming van de financiële effecten van het voornemen
tot beperking van de export van uitkeringen is tabel 1 waarin voor 1996 een
overzicht wordt gegeven van de export van uitkeringen naar verdragslanden
en niet-verdragslanden. In totaal werden in 1996 ruim 250 000 uitkeringen
geëxporteerd voor een bedrag van ruim f 1,7 mrd. De betalingen naar
de niet-verdragslanden (de laatste kolom in de tabel) maakten daarvan met
ruim 20 000 uitkeringen en een bedrag van bijna f 153 mln iets minder
dan 10% uit. Tabel 1. Socialezekerheidsuitkeringen naar land van betaling,
1996  Nederland + buitenlandbuitenland              buitenland totaalEU/EERandere
verdragslanden dan EU/EERniet-verdragslanden             aantal
uitkeringenjaarbedrag(x f 1 mln)aantal uitkeringen jaarbedrag(x
f 1 mln)aantal uitkeringenjaarbedrag(x f 1 mln)aantal
uitkeringenjaarbedrag(x f 1 mln)aantal uitkeringenjaar-bedrag
(xf 1 mln) AOW2 215 90334 935130 234822,488 053489,734 256245,87 92586,9AWW/ANW193 1574 83311 626176,07 71487,03 26173,965115,1AKW3 442 1616 38684 678186,720 10440,453 844123,710 73022,5            volksver- zekeringen5 851 22146 154226 5381 185,1115 871617,191 361443,419 306124,5           ZW148 6003 59920,020,000,000,0AAW/WAO876 24820 01823 326493,214 187274,08 083192,01 05626,7TW98 8005907 13042,62 68016,04 19025,02701,6           werknemersverz.1 123 64824 20730 458535,816 869290,012 273217,01 32628,3totaal6 974 86970 361256 9961 720,9132 740907,1103 634660,420 632152,8Bronnen: volksverzekeringen: SVB, werknemersverzekeringen: LISV, GAK Nederland
bv, bewerking SZW.Bij de opstelling van de raming van de financiële effecten is verondersteld
dat vóór de beperking van de export, de omvang van de export
van uitkeringen in de zin van aantallen uitkeringen en uitgekeerde bedragen
zich in komende jaren zou ontwikkelen volgens de ramingen voor de afzonderlijke
regelingen als geheel. Dit komt er op neer dat per regeling het aandeel van
de geëxporteerde uitkeringen na 1996 gelijk wordt verondersteld aan het
aandeel van de geëxporteerde uitkeringen in het totaal in 1996.Het overgangsrecht werkt per regeling verschillend uit.Bij de ANW, de AKW en de AAW/WAO is rekening gehouden met het overgangsrecht
dat bepaalt dat personen in niet-verdragslanden die eind 1997 reeds een uitkering
hadden, deze gedurende drie jaren zullen behouden, waarna het nieuwe recht
zal gelden. Voor de nieuwe gevallen zal direct het nieuwe recht gelden.Bij de AOW vervalt voor gehuwden in niet-verdragslanden na de overgangstermijn
de eventuele partnertoeslag, voor de gehuwden-uitkering zelf treden geen gevolgen
op. Bij de alleenstaanden zal de 70%-uitkering worden vervangen door een 50%-uitkering,
waarbij voor de bestaande gevallen de uitkering nog drie jaar door zal lopen
waarna het nieuwe recht zal gelden, en voor de nieuwe gevallen direct het
nieuwe recht zal gelden. Eénouder- of 90%-uitkeringen blijken in 1996
niet naar de niet-verdragslanden te zijn geëxporteerd.In de Toeslagenwet zal de mogelijkheid van export naar het buitenland
in zijn geheel vervallen, ook naar de verdragslanden. Volgens het overgangsrecht
zullen de uitkeringen die reeds eind 1997 lopen vanaf 1999 in drie gelijke
stappen worden verlaagd.Bij de berekening van de effecten van het overgangsrecht is rekening gehouden
met het feit dat in de overgangsperiode van drie jaren jaarlijks een bepaald
deel van het bestand uitstroomt.Tenslotte zij nog vermeld dat geen gedragseffecten zijn ingecalculeerd.
Voorstelbaar is dat een deel van de uitkeringsgerechtigden die nu in niet-verdragslanden
wonen naar Nederland of een verdragsland zullen verhuizen of dat in de toekomst
minder uitkeringsgerechtigden naar niet-verdragslanden zullen emigreren. Er
zijn geen indicaties voorhanden op basis waarvan deze effecten gekwantificeerd
zouden kunnen worden. Tabel 2. Financiële effecten van de beperking van
de export van socialeverzekeringsuitkeringen naar niet-verdragslanden, 1998–2002
(-/- = besparing)  199619981999200020012002         aantal uitkeringenjaarbedrag (x f 1
mln)        mutatie
uitkeringslasten        AOW totaal17 92586,9– 3,9– 6,0– 8,3– 38,5– 
38,5 – gehuwden3 75720,40,00,00,00,00,0– eenouder000,00,00,00,00,0– alleenstaand4 16853,3– 3,0– 4,4– 6,0– 22,7– 22,7– partnertoeslagen1 00913,2– 0,9– 1,6– 2,3– 15,9– 15,9AWW/ANW65115,1– 0,8– 1,8– 2,9– 10,5– 10,5AKW10 73022,5– 1,4– 9,1– 16,0– 22,4– 22,4        volksverzekeringen19 306124,5– 6,1– 17,0– 27,2– 71,4– 71,4        ZW00,00,00,00,00,00,0AAW/WAO1 05626,7– 4,0– 6,8– 9,0– 29,6– 29,6TW27 13042,6– 1,8– 16,8– 29,2– 40,0– 40,0        werknemersverzekeringen8 18669,3– 5,8– 23,5– 38,2– 69,5– 69,6        totaal27 492193,8– 11,9– 40,5– 65,4– 141,0– 141,0   mutatie
uitvoeringskostenvolksverzekeringen  – 0,1– 0,2– 0,3– 1,7– 1,7werknemersverzekeringen  – 0,6– 1,1– 1,5– 5,7– 5,8totaal  – 0,7– 1,3– 1,8– 7,4– 7,5   mutatie
totale lastenvolksverzekeringen  – 6,2– 17,2– 27,5– 73,2– 73,2werknemersverzekeringen  – 6,4– 24,6– 39,7– 75,3– 75,4totaal  – 12,6– 41,8– 67,2– 148,4– 148,5        1 Het totaal aantal AOW-uitkeringen is exclusief het aantal
partnertoeslagen. Deze toeslagen komen bovenop de uitkeringen voor gehuwden.
De bedragen voor de AOW zijn wel inclusief de uitgaven voor de partnertoeslagen.
 2 De bij de Toeslagenwet vermelde cijfers betreffen alle landen
buiten Nederland.Tabel 2 geeft in de eerste twee kolommen de aantallen en bedragen die
in 1996 naar niet-verdragslanden werden geëxporteerd (de laatste twee
kolommen van Tabel 1); voor de Toeslagenwet betreft het de export naar alle
landen (regel TW, kolom «buitenland totaal» uit Tabel 1). In totaal
was in 1996 daarmee een bedrag van bijna f 194 mln aan uitkeringen gemoeid.De beperking van de export per 1 januari 1998 leidt, bij de eerder geschetste
vormgeving en veronderstellingen, tot een besparing op de uitkeringslasten
van naar schatting bijna f 12 mln in 1998, oplopend naar ruim f 140
mln in de structurele situatie.Omdat minder uitkeringen (naar het buitenland) betaald zullen worden,
zullen ook de uitvoeringskosten dalen. De daling van de uitvoeringskosten
wordt geraamd op f 7,5 mln in de structurele situatie. Daarbij zijn de
uitvoeringskosten over de afgelopen jaren als basis genomen, en is ingecalculeerd
dat de uitkeringsverstrekking naar niet-verdragslanden naar de aard duurder
is dan de gemiddelde uitkeringsverstrekking.Eerder is al op basis van een tentatieve berekening een besparing van
f 10 mln op de uitkeringslasten in de AAW/WAO geraamd en in het meerjarenbeeld
van de uitgaven in de sociale zekerheid verwerkt.1
Dat betekent dat de extra besparing als gevolg van de beperking van de export
van uitkeringen ten opzichte van het meerjarenbeeld per saldo uitkomt op zo'n
f 2,5 mln in 1998, oplopend tot bijna f 140 mln in de structurele
situatie. De opmerkingen van de Raad van State geven aanleiding de samenhang met
het reeds aan de Tweede Kamer gezonden wetsvoorstel Remigratiewet nog nader
te bezien.In Tabel 2 zijn geen bedragen met betrekking tot de remigratie-uitkeringen
opgenomen, voorzover het betreft uitkeringen die zijn samengesteld uit een
uitkering krachtens de sociale verzekeringswetten (AOW, AAW/WAO, Anw) en een
remigratie-uitkering. De financiële effecten hiervan zullen nader worden
onderzocht, maar lijken vooralsnog verwaarloosbaar. Het aantal remigranten
met een dergelijke samengestelde (AAW/WAO, Anw, remigratie-) uitkering buiten
verdragslanden is zeer gering. Daarboven bestaat de mogelijkheid dat met de
landen waar deze personen zich bevinden nog een overeenkomst terzake handhaving
kan worden gesloten.Wat dat betreft zij erop gewezen dat dit voorstel met de beleidsvoornemens
van de regering terzake het remigratiebeleid in lijn is. Het beoogt de handhaving
van de uitkeringsverstrekking in het buitenland te verenigen met het uitgangspunt
dat de wens tot remigratie niet zal worden ontmoedigd. Waar de regering in
het kader van het remigratiebeleid een faciliteit wenst te bieden aan personen,
die op basis van een vrijwillige persoonlijke en verantwoorde keuze wensen
terug te keren naar hun landen van herkomst in de vorm van bestaanszekerheid
doet dit voorstel hetzelfde. Daarbij moet recht worden gedaan aan het uitgangspunt
dat uitkeringsgerechtigden krachtens de sociale verzekeringswetgeving en remigranten
onder dezelfde voorwaarden hun recht op uitkering zullen behouden indien zij
zich buiten Nederland vestigen. Wie terugkeert naar een herkomstland waarmee
een verdrag bestaat waarin de controle inzake de vaststelling van de rechtmatigheid
voor het verlenen van uitkeringen is vastgelegd, krijgt zijn uitkering in
dat land betaald. Met die landen waarmee een dergelijke overeenkomst nog niet
bestaat zal gedurende de voorgestelde overgangsperiode worden onderhandeld
om tot adequate afspraken te komen.Mijn voornemen is met prioriteit – binnen de overgangstermijn –
verdragen te wijzigen resp. tot stand te brengen met landen die van belang
zijn voor het remigratiebeleid.In het bovenstaande is geen premiederving in de volksverzekeringen en
de uitgavenbeperking in de AWBZ verdisconteerd. De reden daarvan is dat deze
effecten reeds zijn verwerkt in de herbezinning van het Besluit uitbreiding
en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 (hierna te noemen:
KB 164),1 welke aanpassing tegelijkertijd met
het onderhavige voorstel van kracht zal worden. Dit kan als volgt worden toegelicht.Op grond van KB 164 blijven thans bepaalde categorieën uitkeringsgerechtigden
die naar het buitenland vertrekken verzekerd voor de volksverzekeringen (waaronder
de AWBZ). Over de geëxporteerde socialeverzekeringsuitkeringen betaalt
men nu premies; op grond van de verzekering ontvangt men met AWBZ-vergelijkbare
medische zorg in het buitenland ten laste van de AWBZ. Wanneer de socialeverzekeringsuitkeringen
als gevolg van de beperking van de export zullen vervallen, zouden over deze
uitkeringen ook geen premies volksverzekeringen meer kunnen worden geheven.
Dit zou tot premiederving in de volksverzekeringen leiden.Als gevolg van de herbezinning op KB 164 zal evenwel op het zelfde moment
dat de beperking van de export van socialeverzekeringsuitkeringen ingaat,
ook de verzekering voor de volksverzekeringen worden beperkt. Deze beperking
van de verzekering leidt tot premiederving in de volksverzekeringen en tot
een uitgavenbeperking in de AWBZ. Dit zal gelden voor alle verzekerden in
het buitenland, ook voor personen met een socialeverzekeringsuitkering in
niet-verdragslanden. Dit betekent dat de beperking van de export van uitkeringen
niet tot extra premiederving in de volksverzekeringen en uitgavenbeperking
in de AWBZ zal leiden. De partiële effecten van de beperking van de export
van uitkeringen zijn reeds verdisconteerd in de financiële effecten van
de herbezinning op KB 164. 1De partiële effecten als gevolg van de beperking van de export van
uitkeringen zijn overigens beperkt van omvang. De partiële premiederving
in de volksverzekeringen wordt geraamd op bijna f 5 mln in de structurele
situatie. Dit is relatief laag in verhouding tot de besparing op de bruto
uitkeringen omdat de geëxporteerde uitkeringen gemiddeld vrij laag zijn
en omdat een minderheid van de uitkeringsgerechtigden in het buitenland verzekerd
is voor de Nederlandse sociale verzekeringen. De partiële uitgavenbeperking
in de AWBZ kan worden geraamd op ruim f 1,5 mln in de structurele situatie. 2. Artikelsgewijs Artikel I. Ziektewet (Art. 19a ZW)In artikel I wordt een nieuw artikel 19a in de Ziektewet (ZW) geïntroduceerd.
In het eerste lid is een uitsluitingsgrond opgenomen voor het recht op ziekengeld
indien de verzekerde buiten Nederland woont dan wel langer dan drie maanden
buiten Nederland verblijft.Voor de ZW geldt dat deze sinds 1 maart 1996 materieel sterk aan betekenis
heeft ingeboet. Met de invoering van de Wulbz per genoemde datum komt uitsluitend
aan een beperkt aantal in de wet genoemde categorieën werknemers ziekengeld
op grond van de ZW toe (men zie artikel 29, tweede lid, ZW). Een belangrijke
hoofdregel is voorts de volgende. Indien en zolang een arbeidsovereenkomst
naar burgerlijk recht met een werkgever bestaat, kan een werknemer bij ziekte
geen aanspraak maken op ziekengeld jegens het Lisv. Dit geldt ongeacht of
een werknemer in het buitenland woont of niet. Dit laatste is dan zelfs niet
van belang. Voor het Lisv telt vooreerst de vraag of betrokkene een lopende
arbeidsovereenkomst heeft; is dit het geval dan heeft betrokkene om die reden
al geen recht op ziekengeld en komt men aan de vraag of en sinds wanneer betrokkene
ziek is of in het buitenland woont niet meer toe. Dit betekent dat, behoudens
de hierna te bespreken uitzonderingen van artikel 29a en 29b ZW, de uitsluitingsbepaling
van artikel 19a ZW in feite alleen werking kan hebben voor werknemers die
bij ziekte daadwerkelijk aanspraak (kunnen) hebben op ziekengeld, te weten
werknemers van wie de arbeidsovereenkomst is geëindigd.Voor een goed begrip van de gevolgen van de introductie van deze uitsluitingsgrond
volgt hieronder een aantal voorbeelden.ZW-vangnetter verhuist naar het buitenland:Indien de verzekerde die ziekengeld ontvangt in het buitenland gaat wonen
verliest hij het recht op ziekengeld met ingang van de eerste dag dat hij
daadwerkelijk in het buitenland woonachtig is. Het recht op ziekengeld eindigt.
Indien betrokkene binnen het resterende tijdvak van 52 weken besluit om weer
in Nederland te gaan wonen heeft hij aanspraak op heropening van het recht
op ziekengeld voor de resterende periode van maximaal 52 weken te rekenen
vanaf de eerste ziektedag op grond van artikel 19a, tweede lid (zie hieronder).
Over de periode waarover betrokkene geen ziekengeld heeft ontvangen, wordt
nadien niet nog eens uitgekeerd. Artikel 29, vijfde lid, ZW verhindert dat.ZW-vangnetter verblijft in het buitenland: Indien de verzekerde die ziekengeld ontvangt in het buitenland verblijft,
behoudt hij dit recht op ziekengeld tot de eerste dag nadat het verblijf aldaar
drie maanden heeft geduurd. Bij terugkeer naar Nederland binnen drie maanden
wijzigt op grond van dit artikel niets ten aanzien van het recht op ziekengeld.Verzekerde wordt ziek tijdens het verblijf in het buitenland:Indien de verzekerde in de eerste drie maanden van zijn verblijf in het
buitenland ziek wordt, ontstaat bij ziekmelding recht op ziekengeld in het
buitenland. Dit recht houdt betrokkene tot de eerste dag nadat drie maanden
zijn verstreken vanaf de eerste dag van zijn verblijf in het buitenland. Op
dat moment wordt betrokkene geacht in het buitenland te wonen op grond van
artikel 19a, eerste lid, tweede volzin. Het recht op ziekengeld eindigt op
dat moment. Indien betrokkene nadien terugkeert naar Nederland en het tijdvak
van 52 weken na de eerste ziektedag is nog niet verstreken, heeft betrokkene
aanspraak op heropening van het recht voorzover hij voldoet aan de overige
voorwaarden inzake het recht op ziekengeld.Verzekerde wordt ziek nadat het verblijf in het buitenland langer dan
drie maanden heeft geduurd:Verzekerden die langer dan drie maanden in het buitenland verblijven worden
geacht daar te wonen. Er ontstaat indien zij na die periode ziek worden in
dat geval geen recht op ziekengeld. Wel kan er bij ziekmelding (bij het Landelijk
instituut sociale verzekeringen in Nederland) een eerste ziektedag ontstaan.
Indien betrokkene terugkeert naar Nederland kan hij dus voor de resterende
tijd van 52 weken te rekenen vanaf de eerste ziektedag, voorzover hij voldoet
aan de voorwaarden voor een recht op ziekengeld, dit recht nog claimen op
grond van artikel 19a, tweede lid.Indien de verzekerde vaker dan één maal per jaar in het
buitenland verblijft worden deze perioden van verblijf, indien zij elkaar
opvolgen met een onderbreking van minder dan vier weken, exclusief deze onderbrekingen,
beschouwd als één periode. Blijkt hieruit dat betrokkene langer
dan drie maanden buiten Nederland verblijft, dan eindigt zijn recht dan wel
kan geen recht op ziekengeld meer ontstaan met ingang van de eerste dag dat
betrokkene langer dan drie maanden buiten Nederland verblijft. Hij wordt dan
namelijk geacht buiten Nederland te wonen.Indien de buiten Nederland woonachtige verzekerde terugkeert naar Nederland
dient altijd opnieuw bezien te worden in hoeverre er sprake is van de situatie
waarin zijn recht op ziekengeld zoals dat eventueel gold voordat hij naar
het buitenland vertrok dan wel toen hij aldaar woonachtig was heropend dan
wel toegekend kan worden. Op grond van artikel 19, eerste lid, ZW bestaat
dan recht op ziekengeld overeenkomstig hetgeen in de ZW is bepaald.Indien betrokkene binnen een termijn van 52 weken nadat de omstandigheid
van ongeschiktheid van werken zich heeft voorgedaan (de eerste ziektedag)
weer gaat wonen in Nederland bestaat aanspraak op heropening dan wel aanspraak
op toekenning van het ziekengeld totdat deze periode is verstreken. Aangezien
de ZW niet van toepassing is op personen die in dienstbetrekking werkzaam
zijn bij het Rijk dient men voor de toepassing van het vijfde lid, onderdeel
a, met name te denken aan de gezinsleden van vorenbedoelde personen.Het uitsluiten van het recht op ziekengeld zal zich met betrekking tot
ZW-verzekerden die in het buitenland wonen hoogstwaarschijnlijk niet tot nauwelijks
voordoen. Om redenen van rechtsgelijkheid is desondanks een gelijke regeling
in de ZW getroffen. Eerste lidIn het eerste lid van artikel 19a ZW is de uitsluitingsgrond gerealiseerd
voor het recht op ziekengeld bij wonen in het buitenland. Tevens wordt het
verblijf in het buitenland dat langer dan drie maanden duurt gelijkgesteld
met het wonen in het buitenland. Zij die feitelijk langer dan drie maanden
buiten Nederland verblijven, onderscheiden zich niet wezenlijk van de aldaar
woonachtige. Tweede lidBij terugkomst naar Nederland wordt betrokkene weer als verzekerde aangemerkt.
Vervolgens wordt bezien of hij aanspraak heeft op toekenning of heropening
van het recht op uitkering. Daartoe geldt in elk geval de eis dat hij aan
artikel 19 ZW voldoet. Vervolgens wordt het recht beoordeeld aan de hand van
de bepalingen van de ZW. Betrokkene kan nog aanspraak hebben op heropening
dan wel toekenning van het recht op ziekengeld voor het restant van het tijdvak
van 52 weken, bedoeld in artikel 29, vijfde lid, ZW. Daarnaast bestaat voor
de vrouwelijke verzekerde mogelijk nog aanspraak op heropening dan wel toekenning
bij terugkomst naar Nederland voor het restant van de periode van ten minste
zestien weken, bedoeld in artikel 29a, eerste lid, ZW, dan wel voor het restant
van de periode van ten hoogste 52 aaneengesloten weken, bedoeld in artikel
29a, zevende lid, ZW.In alle gevallen geldt dat de verzekerde dient te voldoen aan de voorwaarden
genoemd in artikel 19 ZW. Derde lidDit lid is opgenomen ter voorkoming van de situatie dat verzekerden die
in het buitenland wonen maar langere tijd in Nederland verblijven op grond
van het eerste lid geen recht op uitkering kunnen krijgen. Indien betrokkenen
verzekerd zijn, op grond van het zijn van werknemer in de zin van de ZW, kunnen
zij tevens in aanmerking komen voor het ontvangen van ziekengeld, ook al wonen
zij niet in Nederland. Vierde lidIndien het verblijf van drie maanden wordt onderbroken door een tijdelijk
verblijf in Nederland van minder dan vier weken, wordt de voor- en naliggende
periode samengeteld bij de bepaling van de periode van drie maanden als bedoeld
in het eerste lid. Vijfde lid, onderdeel aDe mogelijkheid wordt geopend bij algemene maatregel van bestuur een beperkte
groep van personen aan te wijzen voor wie de uitsluitingsgrond niet zal gelden.
Het gaat hierbij om personen die in dienstbetrekking staan tot een Nederlands
publiekrechtelijk rechtspersoon. Vijfde lid, onderdeel cMet dit onderdeel wordt voor het rijk buiten Europa het exporteren van
uitkeringen (in dit geval het ziekengeld) mogelijk gemaakt voor die verzekerden
die op de Nederlandse Antillen of op Aruba verblijven. Afhankelijk van in
hoeverre de te maken handhavingsafspraken met betrokken rijksdelen van zodanige
omvang en kwaliteit zijn dat de verzekerden ook aldaar hun uitkering kunnen
(blijven) ontvangen worden bij algemene maatregel van bestuur regels gesteld. Zesde lidDit onderdeel geeft de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de
opdracht aan te geven in welke gevallen het recht op ziekengeld in het buitenland
dient te blijven bestaan dan wel dient te ontstaan. Deze bekendmaking is echter
niet constitutief; er kunnen geen rechten worden toegekend of ontnomen die
betrokkene op grond van supranationaal dan wel internationaal recht reeds
heeft. Desalniettemin is er voor gekozen om op grond van de kenbaarheid van
de wet het publiceren van deze landen expliciet in de wet op te nemen. Op
deze lijst van exportlanden worden, gelet op de communautaire verplichting
van het exporteren van uitkeringen, in ieder geval de overige EU-lidstaten
en de EER-staten geplaatst. Feitelijk betekent dit een afwijking van het in
het eerste lid geformuleerde exportverbod, voorzover het gaat om export naar
landen waarmee naar het oordeel van de minister adequate handhavingsafspraken
zijn gemaakt. Artikel II. Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering Onderdeel A (Art. 19, zesde lid, WAO)Met de wijziging van artikel 19, zesde lid, wordt voorkomen dat een persoon
die enige tijd recht op ziekengeld heeft gehad voorafgaand aan het wonen buiten
Nederland niet meer aan de vereisten voor toekenning van een arbeidsongeschiktheidsuitkering
op grond van de WAO zou kunnen voldoen na terugkeer naar Nederland. Onderdeel B (Art. 20 WAO)In het nieuwe artikel 20 van de WAO wordt bepaald dat geen recht op toekenning
van de WAO-uitkering bestaat vanaf het moment dat betrokkene buiten Nederland
woont.Indien betrokkene terugkeert naar Nederland bestaat recht op toekenning
van arbeidsongeschiktheidsuitkering, ingeval er sprake is van arbeidsongeschiktheid.
Is er in dat geval geen sprake van arbeidsongeschiktheid, doch die arbeidsongeschiktheid
treedt binnen vier weken op, dan bestaat alsnog recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering.Wat het recht op toekenning betreft geldt dat er geen sprake is van arbeidsongeschiktheid
indien betrokken minder dan 15% arbeidsongeschikt is. Voorts moet er sprake
zijn van het voldoen aan de vereisten voor toekenning van het recht. Het recht
kan niet eerder ingaan dan een jaar voor de dag van de aanvraag, hetgeen vooral
van belang is voor de persoon die na ommekomst van zijn verblijf (wonen) buiten
Nederland niet onmiddellijk een uitkeringsaanvraag doet. Verder kan geen toekenning
plaatsvinden als deze zou ingaan na de eerste dag van de maand dat betrokkene
65 jaar wordt. Onderdeel C (Art. 43b WAO)Door het invoegen van het nieuwe artikel 43b, worden regels gesteld met
betrekking tot de intrekking van de WAO-uitkering. Deze intrekking vindt plaats
ten aanzien van de WAO-gerechtigde zodra hij buiten Nederland woont dan wel
langer dan drie maanden buiten Nederland verblijft. Perioden van verblijf
buiten Nederland die elkaar opvolgen met een onderbreking van minder dan vier
weken worden beschouwd als één doorlopende periode. Onderdeel D (Art. 47a WAO)Indien betrokkene naar Nederland terugkeert door hier daadwerkelijk weer
te gaan wonen, bestaat aanspraak op heropening van de arbeidsongeschiktheidsuitkering
indien hij arbeidsongeschikt is. Hierbij is bepaald dat als op dat moment
geen sprake is van arbeidsongeschiktheid, maar daar wel sprake van is binnen
vier weken, eveneens aanspraak bestaat op heropening. Artikel III. Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen Onderdeel A (Art. 3, tweede lid, onderdelen c en f, WAZ)Teneinde te voorkomen dat iemand als gevolg van het wonen buiten Nederland
zijn uitkeringsrecht verliest niet langer verzekerd is op grond van de WAZ,
waardoor hij in een later stadium na terugkeer in Nederland geen recht op
WAZ-uitkering zou kunnen hebben, is artikel 3, tweede lid, gewijzigd. Betrokkene
wordt daarmee tijdens zijn wonen buiten Nederland als verzekerde aangemerkt. Onderdeel B (Art. 7a WAZ)In het nieuwe artikel 7a WAZ is een zelfde regeling opgenomen als in artikel
20 van de WAO. Voor een toelichting kan worden verwezen naar de toelichting
bij laatstgenoemd artikel. Onderdeel C (Art. 19a WAZ)Het nieuwe artikel 19a WAZ komt inhoudelijk overeen met artikel 43b WAO
(artikel II, onderdeel C). Bij de toelichting op dat artikel kan worden aangesloten
met dien verstande dat in de WAZ sprake is van eindiging en niet van intrekking
van de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Onderdeel D (Art. 21a WAZ)In artikel 21a is een regeling opgenomen voor heropening van de uitkering
na terugkeer in Nederland, indien het eerder bestaande recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering
ingetrokken is geweest in verband met het wonen buiten Nederland.Deze regeling komt overeen met het nieuwe artikel 47a van de WAO. Voor
een toelichting kan worden verwezen naar de toelichting bij dat artikel onder
artikel II, onderdeel D. Onderdeel E (Art. 22a WAZ)Door de overeenkomstige toepassing van de artikelen 7a, 19a, en 21a, van
de WAZ, geldt ten aanzien van de bevallingsuitkering hetzelfde regime als
voor de arbeidsongeschiktheidsuitkering. Deze bepalingen zullen zich met betrekking
tot de bevallingsuitkering hoogstwaarschijnlijk niet tot nauwelijks voordoen.
Om redenen van rechtsgelijkheid is desondanks een gelijke regeling getroffen. Artikel IV. Toeslagenwet (Art. 4 TW)Hoewel door de koppeling van het recht op toeslag aan het recht op een
loondervingsuitkering geen recht op toeslag kan ontstaan wanneer buiten Nederland
geen recht op loondervingsuitkering bestaat wordt nu in artikel IV van deze
wet in het nieuwe artikel 4 van de Toeslagenwet expliciet een regeling opgenomen
die het exporteren van de toeslag naar het buitenland verhindert ook voor
die situaties waarin wel recht op een loondervingsuitkering buiten Nederland
bestaat. Drie jaar na de inwerkingtreding van deze wet zal de export van de
toeslag niet meer plaats kunnen vinden (zie echter het overgangsrecht
in artikel XI). Binnen de EG zal de export van toeslagen echter voorlopig
worden voortgezet totdat de verordening (EG) nr. 1408/71 van de Raad van de
Europese Gemeenschap van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van socialezekerheidsregelingen
op werknemers en zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen
de Gemeenschap verplaatsen (PbEG L149) is aangepast. Gelet op de problemen
terzake van de handhaafbaarheid met betrekking tot de inkomenscontrole, de
financiering uit de algemene middelen en het karakter van de TW (aanvullen
tot het relevant sociaal minimum in Nederland) zal een uitkering op grond
van de TW alleen maar in Nederland worden betaald en dus in de toekomst altijd
onder de exportbeperking dienen te vallen.Nadat het overgangsrecht voor het exporteren naar landen buiten de EG
is uitgewerkt en na aanpassing van de genoemde verordening voor het exporteren
naar landen binnen de EG zal export niet meer kunnen plaatsvinden. Artikel V. Algemene Ouderdomswet Onderdeel A (Art. 8a AOW) en Onderdeel B (Art. 9a AOW)In artikel V van deze wet worden in de artikelen 8a en 9a, van de Algemene
Ouderdomswet (AOW) een exportbeperking van het ouderdomspensioen gerealiseerd
met betrekking tot dat deel van het ouderdomspensioen dat niet dan wel slechts
met veel inspanningen buiten Nederland te controleren valt. Onder de exportbeperking
valt de toeslag van maximaal 50% van het netto-minimumloon voor de jongere
partner, het ongehuwdenpensioen en het één-ouderpensioen voor
dat deel dat het de 50% van het netto-minimumloon overstijgt. Op deze wijze
vervalt de noodzaak voor de Sociale Verzekeringsbank om vast te stellen of
de pensioengerechtigde niet langer gehuwd is of, hetgeen in de meeste gevallen
tot handhavingsproblemen leidt, het feitelijk samenwonen, dan wel of de eventueel
aanwezige jongere partner inkomsten heeft en of er kinderen zijn waarvoor
recht op kinderbijslag bestaat. Feitelijk wordt het ouderdomspensioen van
de pensioengerechtigde, bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel a en c,
van de AOW, buiten Nederland gelijkgesteld met het pensioen van de gehuwde
pensioengerechtigde, bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel b, in samenhang
met het vijfde lid, onderdeel b, van de AOW. Artikel VI. Algemene Kinderbijslagwet (Art. 7b AKW)In artikel VI van deze wet wordt in artikel 7b van de Algemene Kinderbijslagwet
de uitsluitingsgrond opgenomen voor het recht op kinderbijslag, indien de
verzekerde (de ouder/verzorger van het kind) of het kind ten gunste waarvan
het recht op kinderbijslag bestaat dan wel beiden buiten Nederland woont respectievelijk
wonen. Op deze wijze wordt nadrukkelijk voorkomen dat de vaststelling van
het recht op kinderbijslag afhankelijk is van feiten en omstandigheden die
zich buiten de landsgrenzen voordoen. Artikel VII. Algemene nabestaandenwet (Hoofdstuk 3, Afdeling I, § 9, art. 32a ANW)De ANW kent drie uitkeringsvormen, de nabestaandenuitkering, de halfwezenuitkering
en de wezenuitkering. Het recht op nabestaandenuitkering, halfwezenuitkering
en wezenuitkering ontstaat niet indien de nabestaande, de nabestaande
of de halfwees onderscheidenlijk het kind buiten Nederland woont. Indien betrokkene
weer in Nederland gaat wonen en hij nog volledig aan de voorwaarden voor het
recht op uitkering voldoet, ontstaat recht op uitkering. De zinsnede in het
tweede lid «onverminderd artikel 15, 23, of 27» impliceert, dat
iemand die op één van de gronden in dat artikel genoemd, geen
recht op uitkering heeft, dat recht ook niet zal hebben na terugkeer naar
Nederland. De artikelen 15, 23 onderscheidenlijk 27 staan daaraan in de weg. (Hoofdstuk 3, Afdeling I, § 9, art. 32b ANW)Dit artikel heeft betrekking op de situatie waarin het recht op nabestaandenuitkering,
halfwezenuitkering of wezenuitkering reeds is ontstaan. Dit recht zal als
gevolg van het wonen in het buitenland eindigen. Het tweede lid doet deze
uitkering herleven indien betrokkene weer in Nederland gaat wonen. Artikelen VIII tot en met XIV. OvergangsbepalingenDe toepassing van deze wet zal pas na een periode van maximaal drie jaar
leiden tot het daadwerkelijk uitsluiten van het recht op uitkering. Dit geldt
voor personen die buiten Nederland thans een uitkering ontvangen en leidt
daarmee tot de definitieve stopzetting van de uitbetaling van de uitkering
indien er met het betrokken land waarnaar de export van de uitkering tot dan
toe heeft plaatsgevonden geen verdrag is gesloten als bedoeld in bijvoorbeeld
het geïntroduceerde artikel 20, zevende lid, van de WAO (Artikel II,
onderdeel B). Uitgezonderd hiervan wordt de Toeslagenwet. Het recht op toeslag
op grond van deze wet wordt over een periode van drie jaar in drie gelijke
stappen lineair afgebouwd. Het al dan niet aanwezig zijn van een verdrag doet
hieraan niets af, behoudens de verplichtingen die voortvloeien uit de verordening
(EG) nr. 1408/71 van de Raad van de Europese Gemeenschap van 14 juni 1971
betreffende de toepassing van socialezekerheidsregelingen op werknemers en
zelfstandigen, alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap
verplaatsen (PbEG L149) totdat in deze verordening de exportbeperking zal
zijn bevestigd. Uiteraard zal de stopzetting van de uitbetaling op een eerder
tijdstip plaatsvinden indien bijvoorbeeld de duur van de uitkering minder
is dan drie jaar (zie bijvoorbeeld de ZW). Het recht eindigt dan niet op grond
van deze wet, maar omdat aan andere voorwaarden voor het recht niet langer
wordt voldaan. Artikel XV. Invoeringswet PembaMet dit artikel wordt het overgangsrecht in de Invoeringswet nieuwe en
gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen ten aanzien van de omzetting van
een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet
in een arbeidsongeschiktheidsuitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening
jonggehandicapten in overeenstemming gebracht met het overgangsrecht in het
kader van de Wet beperking export uitkeringen. Drie jaar na inwerkingtreding
van deze wet zal de jonggehandicapte die in een niet-verdragsland woont zijn
WAJONG-uitkering verliezen. Artikel XVII.Hoewel deze wet voornamelijk wijzigingen aanbrengt in bestaande wetgeving
is gezien het verwachte veelvuldig citeren van deze wet ervoor gekozen de
wet een citeertitel mee te geven. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,F. H. G. de Grave XNoot1De set omvat verificatie- en identificatiebepalingen, waarbij de uitvoeringsinstanties
gemachtigd worden ook zelf ter plekke controles uit te voeren; voorts de erkenning
van vonnissen en beslissingen door het andere land, opdat procedures in dat
land niet nog eens hoeven te worden overgedaan; daarmee samenhangend de vergemakkelijking
van de inning van premies en de terugvordering van ten onrechte betaalde uitkeringen;
de mogelijkheid uitkeringen te weigeren, te schorsen of in te trekken, indien
belanghebbenden of de uitvoeringsinstanties in het andere land onvoldoende
informatie verschaffen die noodzakelijk is voor de vaststelling van het Nederlandse
uitkeringsrecht.XNoot1Zie ook de memorie van toelichting bij de begroting SZW 1998, kamerstukken
II 1997/98, 25 600, hoofdstuk XV, nr. 2, blz. 32.XNoot1Kamerstukken II, 1996/97, 24 754, nr. 1.XNoot1Zie Kamerstukken II, 1996/97, 24 754, nr. 6. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25757-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl