Drugbeleid; Brief minister en staatssecretaris over hun standpunt op het advies van de Gezondheidsraad over 'Behandeling drugsverslaafde gedetineerden'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24077, nr. 112

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-12-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

24077 nr. 112

05-12-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingBehandelingContinuïteit van zorg, nazorg en verslavingsbegeleidingsafdelingen
(VBA's)Strafrechtelijke Opvang VerslaafdenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24077Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 077Drugbeleidnr. 112BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
EN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 december 2002Per brief van 14 juni 2002 (VWS-02-735) heeft de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, u het advies van de Gezondheidsraad inzake «Behandeling
drugsverslaafde gedetineerden» aangeboden.Hierbij stuur ik u het gezamenlijke standpunt op dit advies.InleidingOp 23 februari 1998 heeft de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, mede namens de Minister van Justitie, de Gezondheidsraad om advies
gevraagd over de behandelmogelijkheden van drugsverslaafde gedetineerden.
Het ging daarbij zowel om medicamenteuze als niet-medicamenteuze behandeling.
Aanleiding voor de adviesaanvraag was de behoefte van de ministers van VWS
en Justitie aan een overzicht van de stand van de wetenschap met betrekking
tot de medische begeleiding van drugverslaafden onder verschillende penitentiaire
regimes. Mede door een actief beleid gericht op terugdringen van drugsoverlast
kwamen er meer verslaafden in penitentiaire inrichtingen. Er was echter geen
duidelijkheid over het exacte aantal drugsverslaafden in detentie. Daarnaast
bestonden verschillende opvattingen over de medische begeleiding van drugsverslaafden
en was de discussie over mogelijke strafrechtelijke opvang nog in volle gang.
Het onderwerp van advies bevindt zich op het grensvlak van Justitie en Volksgezondheid.
Dit standpunt is daarom ook van Justitie en VWS gezamenlijk.In haar advies van 12 juni 2002 gaat de Gezondheidsraad in op de omvang
van het probleem, op het juridisch kader, de praktijk en de stand van de wetenschap.
Ze doet met name aanbevelingen op het terrein van behandeling, nazorg, co-morbiditeit,
verslavingsbegeleidingsafdelingen (VBA's) en de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden. De Gezondheidsraad constateert dat de meeste verslaafden polidruggebruikers
zijn, waarbij het veelal gaat om heroïne en cocaïne. Jaarlijks zitten
er 15 000 tot 23 000 drugsverslaafden in detentie. Tweederde van
die verslaafden heeft waarschijnlijk te kampen met zeer ernstige en langdurige
verslavingsproblemen. Minstens de helft van de gedetineerden met verslavingsproblemen
heeft gemengde pathologie, dus naast de verslaving nog een andere psychiatrische
stoornis. Verslaving is daarmee, zowel in omvang als in ernst, een groot probleem
binnen de penitentiaire inrichtingen.BehandelingDe Gezondheidsraad heeft het juridisch kader voor de behandeling van verslaafde
gedetineerden onderzocht. Uitgangspunt van Europese en nationale wet- en regelgeving
is het equivalentiebeginsel, dat wil zeggen dat de behandeling van (drugs)verslaving
binnen penitentiaire inrichtingen gelijkwaardig moet zijn aan die in de samenleving
daarbuiten gebruikelijk is.• Onderscheid cure en careDe Gezondheidsraad geeft aan dat binnen de verslavingszorg naar de huidige
stand van wetenschap een onderscheid wordt gemaakt tussen cure (stabiele abstinentie)
en care (zorg, stabilisatie, schadebeperking). De Gezondheidsraad is voorstander
van deze differentiatie. Voor diegenen voor wie volledige abstinentie haalbaar
is, zal de behandeling daarop gericht moeten blijven. Ook al betekent dit
in de praktijk vaak een langdurig traject met soms verschillende opnamen en
een lange periode van nazorg. Voor diegenen voor wie abstinentie niet meer
haalbaar is (of met de huidige kennis en medicatie nóg niet), zal de
verslaving moeten worden behandeld als een chronische ziekte. Vervangende
medicatie op onderhoudsdosering zal in de meeste gevallen een onderdeel van
die behandeling moeten zijn, zowel binnen detentie als daarbuiten.Wij onderschrijven dit advies; het betekent dat ook in detentie, net als
in de verslavingszorg, gedifferentieerd zal moeten worden tussen verslaafden
en dat de behandeling afgestemd moet zijn op de reële mogelijkheden tot
herstel dan wel stabilisatie.• MethadonbehandelingDe Gezondheidsraad doet de aanbeveling om methadon pas af te bouwen bij
een detentie langer dan zes maanden. Detoxificatie is volgens de Gezondheidsraad
een contra-indicatie wanneer geen uitzicht bestaat op adequate terugvalpreventie.
Niet alleen vanwege het risico van overdosering bij hernieuwd gebruik, maar
ook vanwege de kans dat de continuïteit van zorg wordt onderbroken. Bovendien
stelt de Gezondheidsraad dat het afbouwen van methadon zonder de instemming
van de gedetineerde, neerkomt op dwangbehandeling. De raad adviseert ook een
meer eenduidig protocol methadonbehandeling binnen de verslavingszorg èn
detentie. Tenslotte maakt de Gezondheidsraad ook hier het onderscheid tussen
cure en care: wanneer abstinentie niet haalbaar is en de behandeling toch
gericht is op het stoppen van het gebruik van illegale middelen, pleit de
Gezondheidsraad voor een voldoende hoge onderhoudsdosis methadon.Wij onderschrijven de aanbevelingen van de Gezondheidsraad op het punt
van methadonbehandeling grotendeels. Het risico van het onderbreken van zorg
achten wij zeker bij kortgestraften aanwezig; de periode van detentie is dan
te kort om een nazorgtraject te regelen waarbinnen blijvende abstinentie
bevorderd wordt. Verslaafden gaan vaak na vrijlating direct weer naar het
methadonprogramma van de verslavingszorginstelling waar ze voorheen ook kwamen.
De verslavingszorg heeft vaak echter geen informatie over de methadonverstrekking
dan wel -afbouw tijdens detentie en moet iemand opnieuw instellen op de juiste
dosis. Door de invoering van de Landelijke Centrale Middelen Registratie (LCMR)
zal deze informatievoorziening overigens verbeterd worden.Wat betreft de termijn: hier zal het principe van zorg op maat gehanteerd
moeten worden. Binnen de verslavingszorg blijkt wel dat eerst een periode
van drie maanden nodig is om bij ernstig verslaafden, waarbij vaak sprake
is van psychiatrische co-morbiditeit, een volledige diagnose te kunnen stellen,
de lichamelijke toestand te verbeteren, een dagnachtritme te krijgen, etc..
Pas daarna kan echt worden begonnen met de behandeling van achterliggende
oorzaken van verslaving dan wel van andere psychiatrische problemen. Die behandeling,
zeker wanneer die is gericht op abstinentie, moet vervolgens zes tot twaalf
maanden worden volgehouden. Wanneer men in detentie echt wil (beginnen met)
behandelen tot abstinentie, is daar ook een langere periode voor nodig. Wij
onderschrijven daarom de termijn van zes maanden, met die kanttekening dat
voor dat deel van de verslaafden voor wie harm reduction het aangewezen traject
is, geen methadon moet worden afgebouwd, ook niet bij langere detentie (conform
het onderscheid tussen cure en care dat de Gezondheidsraad zelf maakt). Wij
zullen de beroepsgroepen dan ook vragen dit punt te betrekken bij de protocolontwikkeling
methadonverstrekking (zie hierna).De huidige methadonpraktijk binnen justitiële inrichtingen wordt
deels bepaald door de Handreiking methadonverstrekking aan gedetineerden.
Deze handreiking vormt een richtlijn en bindt een inrichtingsarts niet. Het
voorschrijven van medicatie valt onder de verantwoordelijkheid van de (inrichtings)arts.
Wij onderschrijven dat het gaat om een beslissing die een arts per verslaafde
moet nemen, maar dit dient wel te gebeuren op basis van een te ontwikkelen
landelijk protocol. Een arts mag afwijken van dit protocol, maar alleen wanneer
hij/zij dit kan motiveren. De Gezondheidsraad beveelt aan om op dit punt van
protocollering een verbinding te leggen met Resultaten Scoren1.De praktijk sluit inmiddels aan bij deze aanbeveling, want dit jaar is
de verslavingszorg binnen het kader van Resultaten Scoren begonnen aan een
herziening van de methadonprogramma's. Dit zal volgend jaar onder andere een
protocol opleveren voor methadonbehandeling. GGZ Nederland heeft ook aangegeven
dat de medische inbreng in Resultaten Scoren vergroot zal worden. Zij denkt
daarbij vooral aan het Platform eerste geneeskundigen in de verslavingszorg.
De aanbeveling van de Gezondheidsraad om op het gebied van protocollering
samen te werken met de Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde en de Stuurgroep
Multidisciplinaire Richtlijnen nemen wij daarom over, met daaraan toegevoegd
het Platform eerste geneeskundigen in de verslavingszorg. Wanneer de herziening
van de methadonprogramma's heeft geresulteerd in getoetste protocollen, gelden
ze voor de hele verslavingszorg, dus zowel bij behandeling van verslaving
binnen zorginstellingen als binnen detentie.Dit betekent dat GGZ Nederland en de Dienst Justitiële Instellingen
al tijdens de herziening van de methadonprogramma's nauw moeten afstemmen;
uiteindelijk dienen er éénduidige landelijke protocollen te
komen voor vervangende medicatie, waaronder voor methadonverstrekking in detentie.
Wanneer zich nieuwe ontwikkelingen aandienen op dit terrein kan het protocol
alleen dan worden gewijzigd als alle partijen zich eraan gecommiteerd hebben.Het standpunt van de Gezondheidsraad dat stoppen met methadon –
tegen de wens van de gedetineerde verslaafde – altijd neerkomt op dwangbehandeling onderschrijven wij niet. De Gezondheidsraad baseert zich onder andere op
de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). Centraal begrip in de
WGBO is het toestemmingsvereiste. Voor een geneeskundige behandeling is de
instemming van de patiënt nodig en de arts moet daartoe voldoende voorlichting
verschaffen (informed consent). De Gezondheidsraad is van mening dat het onthouden
van een behandeling ook een vorm van medisch handelen is.1Het klopt inderdaad dat ook het stoppen of het veranderen van een behandeling
valt onder de behandelingsovereenkomst tussen patiënt en hulpverlener.
Maar wanneer de redenering van de Gezondheidsraad consequent wordt doorgevoerd,
zou dat betekenen dat elke keer dat een patiënt níet de door hem
of haar gewenste behandeling/medicatie krijgt, er sprake zou zijn van dwangbehandeling.
Het toestemmingsvereiste reikt bij het níet geven van een behandeling
niet zover dat ze de medische beoordeling over de noodzaak ervan door een
arts overstijgt (dit is overigens andersom wel het geval, wanneer die medische
noodzaak er wel is, maar de patiënt geen toestemming geeft). Het cruciale
punt is dus de medische noodzaak van behandeling. Die moet per individuele
patiënt beoordeeld worden, maar wel op basis van het hiervoor genoemde
evidence-based protocol.Dit protocol geeft aan in welke gevallen afbouw van medicatie mogelijk
is. Over het algemeen zal dat zijn bij langgestraften, voor wie afbouw medisch
gezien haalbaar is. Een gedetineerde hoeft niet in te stemmen om het afbouwen
van vervangende medicatie mogelijk te maken. Mits de beslissing wordt genomen
door de arts op basis van genoemd protocol is «verplicht ontwennen»
van vervangende medicatie dus mogelijk.• Psychiatrische co-morbiditeitDe aanbeveling om de Landelijke Vereniging van Penitentiair Geneeskundigen
in overleg met de Forensisch Psychiatrische Dienst numerieke normen te laten
ontwikkelen voor de beschikbaarheid van psychiatrische zorg nemen wij over.Continuïteit van zorg, nazorg en verslavingsbegeleidingsafdelingen
(VBA's)In het advies worden hierover de volgende aanbevelingen gedaan:– vervroegde invrijheidstelling onder voorwaarden zou opnieuw moeten
worden ingevoerd. Uit onderzoek blijkt het belang van voldoende nazorg. Ook
succesvolle programma's verliezen op termijn hun effect zonder (verplichte)
vervolgzorg na de periode van detentie;– aanstellen van een trajectbewaker;– betere informatieoverdracht door inrichtingsartsen;– beter benutten/uitbreiden van de mogelijkheden tot behandelen
in detentie en behandeling in plaats van detentie.Deze aanbevelingen sluiten aan bij het ingezette beleid van Justitie.
Een breed samengestelde beleidsgroep Justitiële verslavingszorg is ingesteld
onder leiding van het ministerie van Justitie, waarin naast medewerkers van
de ministeries van Justitie en VWS ook de (verslavings)reclassering, het openbaar
ministerie en de dienst Justitiële Inrichtingen/Gevangeniswezen zijn
vertegenwoordigd. Opdracht van deze beleidsgroep is het realiseren van een
breed gedragen aanpak gericht op het toeleiden van verslaafde justitiabelen
naar een maatschappelijk aanvaardbaar bestaan. Uitgangspunten daarbij zijn:
het bieden van zorg op maat, gebaseerd op een door middel van systematisch
asessment onderbouwd plan van aanpak waarbij de continuïteit van zorg
centraal staat. Dit traject wordt ingezet in een vroeg stadium van de preventieve
hechtenis. Onderdeel van dit plan is onder andere een herijking van de VBA's. Tegelijkertijd wordt in het kader van «Modernisering Sanctietoepassing»
het idee van de Vervroegde Invrijheidstelling onder voorwaarden met daaraan
gekoppeld toezicht, nader uitgewerkt. Hierbij wordt tevens het advies met
betrekking tot trajectbewaking overgenomen.Een betere informatieoverdracht tenslotte, zal worden gerealiseerd door
de invoering van de LCMR. Via een systeem van verwijsindexen met behulp van
toepassing van biometrie, voor zowel de patiënt als de hulpverlener,
zal de intercollegiale gegevensuitwisseling over de behandeling van de verslaafde
beter en sneller gaan. Ook inrichtingsartsen zullen worden aangesloten op
de LCMR.Wanneer nazorg verplicht gesteld wordt, betekent dit dat de verslavingszorg
en de verslavingsreclassering geconfronteerd wordt met een (deels) nieuwe
groep cliënten. Veel ex-gedetineerde verslaafden komen nu (afgezien van
de methadonprogramma's) namelijk vaak vanwege afstemmingsproblemen niet in
zorgvoorzieningen terecht.Strafrechtelijke Opvang VerslaafdenDe Gezondheidsraad gaat ook in op de SOV die op 1 april 2001 in werking
is getreden. Het advies kan, gezien die datum, niet meer benut worden voor
de principiële discussie over de SOV-maatregel. Overigens zijn de bedenkingen
die in het advies worden geuit, voor en tijdens de parlementaire behandeling
ook door anderen geuit. Op een paar punten willen wij nader ingaan.De Gezondheidsraad twijfelt aan de effectiviteit van de SOV-maatregel
en acht het mogelijk dat verslaafden er schade van ondervinden. Tijdens de
Kamerbehandeling is al toegezegd dat er een onafhankelijke proces- en effectevaluatie
zal plaatsvinden, die o.a. hierop ingaat. Inmiddels is die effectevaluatie
van start gegaan. Onderzocht zal worden wat het effect is op recidive in criminaliteit
en in verslaving en het effect op resocialisatie.In de tweede plaats wijst de Gezondheidsraad op het risico van willekeur
of verkeerde beslissingen, met name bij het vaststellen of iemand te ernstige
psychiatrische problematiek heeft om in de SOV geplaatst te worden. De Gezondheidsraad
stelt dat alleen een psychiater dit kan vaststellen en vraagt zich af hoe
hierover aan de poort van de SOV over wordt besloten. Hierover zijn al afspraken
gemaakt: de rechter krijgt twee rapportages; één van de forensisch
psychiatrische dienst (FPD) en één van de verslavingsreclassering.
De FPD beoordeelt iemands geschiktheid, dat wil zeggen of er geen psychiatrische
stoornissen zijn die een contra-indicatie vormen. Ook gaat de FPD-rapportage
in op de vraag of betrokkene alsnog op vrijwillige basis aan een behandeling
zou willen deelnemen en zo ja, of er dan een reële verwachting is dat
betrokkene dit programma voltooit. Dit komt tegemoet aan het uitgangspunt
dat de SOV het uiterste middel is. De rapportage van de verslavingsreclassering
gaat in op iemands verslavingsen hulpverleningsgeschiedenis.Op basis van de (eerste) uitkomsten van de evaluatie zal volgend jaar
besloten worden over de voortzetting en eventuele uitbreiding van de SOV.We zijn ervan overtuigd dat met de reeds in uitvoering genomen aanbevelingen
en met de te nemen maatregelen de zorg voor drugverslaafden in detentie het
niveau gaat bereiken dat verwacht mag worden.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van DorpDe Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1Resultaten Scoren is het kwaliteits- en innovatieproject van de sector
verslavingszorg en wordt door VWS gesubsidieerd. Binnen Resultaten Scoren
werken de instellingen samen in drie ontwikkelcentra: kwaliteit en innovatie
van zorg, kwaliteit en innovatie van preventie en sociale verslavingszorg.XNoot1De WGBO is ook van toepassing op situaties waarin geneeskundige handelingen
worden verricht anders dan krachtens een overeenkomst, voor zover de aard
van de rechtsbetrekking zich daartegen niet verzet. Dat betekent dat de Penitentiaire
beginselenwet (Pbw), voor zover deze afwijkt van de WGBO, voor de WGBO gaat.
Van dwangbehandeling in het kader van de Pbw is sprake, wanneer de directeur
van een inrichting gebruik maakt van zijn bevoegdheid een gedetineerde te
verplichten te gedogen dat ten aanzien van hem een geneeskundige behandeling
wordt verricht, indien die behandeling naar het oordeel van een arts noodzakelijk
is ter afwending van ernstig gevaar voor de gezondheid of veiligheid van de
gedetineerde of anderen. Dit is echter een andere omstandigheid dan de situatie
waarin een gedetineerde patiënt een door hem gewenst medicatie of behandeling
níet krijgt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24077-112.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl