Wijziging titel 7.10 BW in verband met inlenersaansprakelijkheid mbt voldoening minimum loon en minimumvakantietoeslag; Voorlopig verslag van de vaste Commissies voor Justitie en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136744
 2009-2010
 
 31 833
 Wijziging van titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het Burgerlijk Wetboek
in verband met de totstandbrenging van een inlenersaansprakelijkheid met betrekking
tot de voldoening van het toepasselijke minimumloon en de toepasselijke minimumvakantiebijslag
 
 
 
 
 A
 VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIES VOOR JUSTITIE EN VOOR SOCIALE
ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 Vastgesteld 9 november 2009
 
 Het voorbereidend onderzoek heeft de commissies aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.
 Inleiding
 De leden van de VVD-fractie hebben kennis
genomen van bovengenoemd wetsvoorstel en maken van de gelegenheid gebruik
de regering enkele kritische vragen te stellen.
 
 De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling
kennis genomen van het wetsvoorstel dat de positie van uitzendwerknemers wil
versterken en een prikkel voor werkgevers wil introduceren om uitsluitend
zaken te doen met door de branche goedgekeurde uitzendorganisaties. Het uitgangspunt
van het wetsvoorstel wordt door hen onderschreven. Wel hebben deze leden vragen
over de juridische houdbaarheid van het systeem.
 
 De leden van de SP-fractie hebben met interesse
kennisgenomen van het wetsvoorstel.
 De leden zien hierin een erkenning van hun stelling dat fraude en illegaliteit
in de uitzendbranche door de afschaffing van het vergunningsysteem voor arbeidsbemiddeling
per 2003 in het kader van deregulering is toegenomen.
 Noodzaak van de regeling
 Hoofdelijke aansprakelijkheid moet een prikkel voor inleners zijn om met
een gecertificeerd uitzendbureau in zee te gaan. De leden van de VVD-fractie wijzen er op dat een dergelijke prikkel al bestaat. Ter
bestrijding van fraude en illegaliteit is zelfregulering in de vorm van NEN-normen
(4400–1 en 2) tot stand gebracht. Gecertificeerde uitzendbureaus voldoen aan deze normen. De eisen uit deze normen hebben betrekking
op de personeels-, loon- en financiele administratie van uitzendbureaus. Het
risico op aansprakelijkstelling door de belastingdienst (o.a. voor niet betaalde
loonheffing) en op boetes van andere overheidsinstanties is hierdoor voor
de inlener beperkt. Werkt deze prikkel niet, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Wat geeft de regering de illusie dat dit met dit wetsvoorstel geregelde extra
prikkel wel helpt, en dan bovendien met normen die voor andere doelen zijn
tot stand gebracht?
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of de
regering nog eens kan ingaan op de vraag wat de privatisering van de certificering
en het toezicht in deze branche aan voordelen heeft gebracht? Werkt dit systeem
wel, of werkt het beter dan het systeem met een publiek certificeringssysteem
en een publiek toezicht? Wanneer wordt dit private systeem als een succes
aangemerkt en is dat punt al bereikt? Zo nee, zijn er indicaties dat dit wel
zal gebeuren?
 
 De leden van de SP-fractie zien in dit voorstel
een heel klein stapje terug door middel van het bevorderen van zelfregulering
en certificering door de branche. Deze leden verwachten meer effect van het
herinvoeren van een vergunningenplicht voor de uitzendsector en vragen de
regering waarom nog steeds veel effect wordt verwacht van zelfregulering.
 
 Deze leden vragen de regering aan te geven hoe vaak het naar verwachting
jaarlijks zal gebeuren dat een inlener daadwerkelijk hoofdelijk aansprakelijk
wordt gesteld door een ter beschikking gestelde werknemer. Hoe vaak zal dat
naar verwachting een illegale werknemer betreffen? Welk percentage van inleners
zal volgens de regering door dit voorstel de overstap maken naar een gecertificeerde
arbeidsbemiddelaar? Welk percentage bemiddelaar zal alsnog kiezen voor certificering?
 
 Is de regering het ermee eens dat deze wetswijziging noch een verbetering
brengt in de positie van de illegale werknemer, omdat hij zijn recht op loon
niet zal durven inroepen, noch een rem betekent voor de inlener om met illegale
werknemers in zee te gaan? De Raad van State heeft hierop gewezen en het antwoord
van de regering op deze constatering is bevestigend. De leden van de fractie
van de SP vragen of een wetswijziging die het hoofdprobleem niet oplost nog
wel proportioneel is. Veel wetgevende arbeid voor weinig resultaat. Hoe denkt
de regering hierover?
 Uitwerking van de regeling
 De uitzendkracht hoeft voor voldoening van het loon niet eerst het uitzendbureau
aan te spreken en pas daarna – als de werkgever niet betaalt –
de inlener. De leden van de VVD-fractie vragen
of dit betekent dat de inlener het risico loopt tweemaal te moeten betalen:
hij heeft de factuur van het uitzendbureau betaald en wordt dan nogmaals aangesproken
door de uitzendkracht? Heeft de inlener dan niet bevrijdend aan het uitzendbureau
betaald? Wordt hier de pijn niet bij de verkeerde partij gelegd? Normaal is
dat de werkgever (het uitzendbureau) het loon voldoet. Hoe weet de inlener
of dit niet is gebeurd?
 
 Deze leden informeren verder of het element (potentiële) loonbetaling
van de inlener geen werkgever maakt. Immers, er is dan aan alle elementen
van een arbeidsovereenkomst voldaan (arbeid, loon en instructies).
 
 Dit wetsvoorstel vormt onderdeel van een pakket aan maatregelen. De regering
streeft ernaar het gehele pakket op hetzelfde moment in werking te laten treden.
Van belang daarbij is met name dat de nieuwe Handelsregisterwet operationeel
is. Dit zal waarschijnlijk per 1 januari 2010 het geval zijn.
De regering streeft ernaar dit wetsvoorstel dan in werking te laten treden.
De leden van de VVD-fractie hebben hierover de volgende vraag. Uitzendbureaus
waren altijd al inschrijvingsplichtig. Onder de nieuwe Handelsregisterwet
worden alle bestuursorganen waaronder de Belastingdienst verplicht om (uitzend)ondernemingen
die gevestigd zijn in Nederland en die dus inschrijvingsplichtig zijn, maar
daarin desondanks niet zijn ingeschreven, te melden bij de Kamer van Koophandel.
En dan? Wat is het effect van deze maatregel voor het onderhavige probleem,
zo vragen de aan het woord zijnde leden. Dat deze bedrijven bekend zijn?
 
 Hebben deze leden het goed begrepen dat er sprake is van inschrijving
(bij de Kamer van Koophandel; verplicht), van registratie (bij de Stichting
Normering Arbeid; (nog) niet verplicht) en van certificatie (niet verplicht).
Wat wordt er precies geregistreerd? En hoe verhoudt zich deze registratie
tot de inschrijving bij de Kamer van Koophandel?
 
 De leden van de VVD-fractie hebben begrepen dat een uitzendbureau geregistreerd
kan zijn en niet gecertificeerd. Ook het omgekeerde (gecertificeerd en niet
geregistreerd) is mogelijk. Wat moet de inlener daaruit concluderen, te meer
daar de regering herhaalde malen heeft gezegd dat geregistreerde en niet gecertificeerde
bureaus niet per definitie niet bonafide of malafide zijn. Kan de regering
nog eens uiteenzetten hoe al deze procedures zich tot elkaar verhouden?
 
 De leden van de fractie van de PvdA zijn niet
erg overtuigd van de stelling in de memorie van toelichting (pag. 7) dat de
certificerende instellingen private organisaties zijn en «dus»
geen publiekrechtelijke taken uitvoeren. Is de achterliggende bedoeling van
het systeem waarvan dit wetsvoorstel een vervolgstap is, niet het tegengaan
van malafiditeit in de uitzendbranche? Zo ja, waarom is dat geen publiek belang?
 
 Het voorliggende wetsvoorstel verbindt stevige consequenties aan de besluiten
van deze instellingen, zowel voor de bedrijven zelf als voor degenen die zaken
met hen doen, en dit mogelijk al geruime tijd doen en daar misschien om hen
moverende redenen mee door willen gaan. In dit verband dringt de term derde-belanghebbende
zich op. Is de regering dit met de leden van de PvdA-fractie eens?
 
 De leden van de SP-fractie vragen de regering
waarom is gekozen voor een privaatrechtelijke regeling voor hoofdelijke aansprakelijkheid
en niet voor een andere mogelijkheid buiten het privaatrecht
 Gevolgen maatregel
 Wat betreft de verhouding tot art 49 EG-verdrag (vrijheid van dienstverrichting)
merkt de regering op dat, omdat certificering niet verplicht is, de maatregel
niet kan worden aangemerkt als een beperking van de vrijheid van dienstverrichting.
Aan niet gecertificeerde uitzendbureaus worden immers geen beperkingen opgelegd.
De leden van de VVD-fractie vinden dit op zijn
zachtst gezegd geen sterke redenering. De bedoeling is toch dat de maatregel
het aanbieden van diensten door buitenlandse uitzendbureaus in Nederland minder
aantrekkelijk maakt?
 
 De regering is verder van mening de maatregel non-discriminatoir is. De
inlenersaansprakelijkheid en de mogelijkheid deze te vermijden door certificering
is van toepassing op alle inleners in Nederland. Er is dan weliswaar naar
de mening van de regering geen ongelijke behandeling van inleners, maar naar
de mening van de leden van de VVD-fractie wel van degenen die voor hen werken.
De regering heeft aangegeven dat dezelfde overtredingen (in de
sfeer van de Wet Arbeid Vreemdelingen / WAV of de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
/ Wml) zowel bij gecertificeerde als bij nietgecertificeerde uitzendbureaus
voorkomen. Als dit ook geldt voor het niet uitbetalen van het loon hebben
sommige werknemers meer mogelijkheden om het (minimum-) loon te krijgen dan
anderen. Is de regering dit met deze leden eens? En is de regering het ermee
eens dat dit dan ongelijke behandeling is?
 Rechtsbescherming
 De leden van de fractie van de PvdA hebben
begrepen dat het certificeringssysteem een stelsel in beweging is. Uit door
de branche aangereikte cijfers blijkt dat van de 2000 geregistreerde organisaties
er circa 300 weer zijn geschorst. Nu het wetsvoorstel ingrijpende gevolgen
verbindt aan de intrekking van de vergunning, mag naast een transparant en
actueel register, een adequaat systeem van rechtsbescherming niet ontbreken.
Hoe ziet het door de branche ontwikkelde bezwaar- en beroepssysteem er precies
uit? Heeft bezwaar schorsende werking, als automatisme of op aanvraag? Zijn
de beslissingen, ook die in eerste aanleg, openbaar toegankelijk? Wordt in
hoger beroep toegezien op rechtseenheid? Zijn de beslissende instanties «onpartijdig»?
Kortom, voldoet het systeem aan de voorwaarden van artikel 6 EVRM?
 
 Ook vragen deze leden wat de regering ertoe heeft gebracht de beslissing
een certificaat te weigeren of in te trekken níet aan te merken als
een besluit dat appellabel is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb)? Waarom neemt hij überhaupt het risico dat de rechter die conclusie
op enig moment wel zal trekken (31 833, nr. 6, p. 13) en dat er dus,
tot het zover is, is uitgegaan van een rechtens onjuist regiem?
 
 De leden van de commissies zien de beantwoording met belangstelling tegemoet.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale zaken en Werkgelegenheid
 Van Driel
 De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,
 Van de Beeten
 De griffier van de vaste commissie voor Sociale zaken en Werkgelegenheid,
 Kim van Dooren
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Justitie: Holdijk (SGP), Dölle (CDA), Tan (PvdA), Van de Beeten (CDA),
(voorzitter), Broekers-Knol (VVD), De Graaf (VVD),
Kneppers-Heynert (VVD), Kox (SP), Westerveld (PvdA), (vice-voorzitter), Doek (CDA), Engels (D66), Franken (CDA), Peters (SP), Quik-Schuijt
(SP), Haubrich-Gooskens (PvdA), Ten Horn (SP), Janse de Jonge (CDA), Koffeman
(PvdD), Böhler (GL), Van Bijsterveld (CDA), Strik (GL), Lagerwerf-Vergunst
(CU), De Vries (PvdA), Duthler (VVD) en Yildirim (Fractie-Yildirim).
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Van den Berg (SGP), Swenker (VVD), Terpstra
(CDA), (vice-voorzitter), Meulenbelt (SP), Ten
Hoeve (OSF), Vedder-Wubben (CDA), Kneppers-Heijnert (VVD), Westerveld (PvdA),
Biermans (VVD), Schouw (D66), Van Driel (PvdA), (voorzitter), Leijnse (PvdA), Hillen (CDA), Thissen (GroenLinks), Goyert (CDA),
Quik-Schuijt (SP), Huijbregts-Schiedon (VVD), Koffeman (PvdD), Strik (GL),
Kuiper (CU), Lagerwerf-Vergunst (CU), Vac. (PvdA), Elzinga (SP), Vac. (SP),
Yildirim (Fractie-Yildirim) en Flierman (CDA).