Project Toekomstige Nederlandse Luchtvaart Infrastructuur en verlenging Structuurschema Burgerluchtvaartterreinen; Verslag algemeen overleg op 15-12-1998 over de groeicijfers van Schiphol en de brief over de door KPMG-BEA uitgevoerde transferonderzoeken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24786, nr. 51

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

24786 nr. 51

21-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen vanuit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24786Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26265Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 786Project Toekomstige Nederlandse Luchtvaart Infrastructuur (TNLI) en
verlenging van het Structuurschema Burgerluchtvaartterreinen (SBL)26 265Groeicijfers Schipholnr. 51VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 januari
1999De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1,
de vaste commissie voor Economische Zaken2, de
commissie voor de Rijksuitgaven3 en de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer4 hebben op 15 december 1998 overleg gevoerd met minister Netelenbos
van Verkeer en Waterstaat, minister Jorritsma-Lebbink van Economische Zaken
en minister Pronk van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over de groeicijfers van Schiphol (26 265, nrs. 3 en 4) en de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat over de door KPMG-BEA uitgevoerde
transferonderzoeken (24 786, nr. 50).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen vanuit de commissiesDe heer Rosenmöller (GroenLinks) herinnerde aan de uitgebreide
discussies, onder andere over de groeiprognoses, gedurende het proces rond
de totstandkoming van de planologische kernbeslissing (PKB) in 1995. Deze
groeiprognoses lagen ten grondslag aan scenario's, die weer ten grondslag
lagen aan ontwikkelingsstrategieën. Het toenmalige besluit leek op drijfzand
gebaseerd te zijn. Vlak voor de verkiezingen van 1998 werd de motie-Rosenmöller/Reitsma
aangenomen waarmee de Rekenkamer werd verzocht nader onderzoek te doen.De Algemene Rekenkamer heeft verklaard dat niet gesteld kan worden dat
de Kamer heeft nagelaten relevante informatie in de gedachtewisseling met
het kabinet te betrekken. Het kabinet koos voor zonneschijn als toekomstbeeld,
sloot de ogen voor de druppels die al vielen, en ging zonder paraplu op pad,
aldus de visie van de Rekenkamer.Er moet helder onderscheid worden gemaakt tussen prognoses, scenario's,
ontwikkelingsstrategieën en de uiteindelijke realisaties. De ontwikkelingsstrategie
was het zogenaamde dubbelbesluit: Schiphol mag uitgroeien tot mainport en
er moet milieuwinst worden geboekt. Het lijkt erop dat de prognoses en scenario's
met kunst- en vliegwerk in deze ontwikkelingsstrategie zijn geperst. Er was
geen ruimte om te kiezen voor het scenario met een hogere groei.Volgens de Algemene Rekenkamer is de PKB Schiphol intern inconsistent.
Bij de vervoersprognose wordt uitgegaan van dalende luchtvaarttarieven. Bij
substitutie wordt uitgegaan van stijgende tarieven. De beleidsinformatie over
de groei en de milieugevolgen bij de voorbereiding van de PKB vertoonde tekortkomingen.
Schriftelijke en mondelinge signalen van de KLM, dat haar marktstrategie grote
gevolgen zou kunnen hebben voor de groei van Schiphol, zijn zowel door de
werkgroep inventarisatie economische effecten (IEE) als door de stuurgroep
project mainport en milieu Schiphol (PMMS) genegeerd. De prognoses en de daaraan
ten grondslag liggende invoergegevens waren op het moment van de vaststelling
van de PKB niet meer actueel. De keuze voor het scenario was niet gestoeld
op realisme, maar op wenselijkheid. De huidige voortgangsinformatie over het
bereiken van de PMMS-doelstellingen is niet op alle punten betrouwbaar.De heer Rosenmöller vroeg waarom de Kamer de prognoses van Schiphol
daterend van augustus 1994 in het kader van de discussie over de PKB niet
heeft ontvangen. Ook wilde hij weten waarom deze prognoses niet zijn opgenomen
in de later totstandgekomen nota Vervoersontwikkeling. De prognoses kwamen
veel meer overeen met het hogere «balanced growthscenario» (BG-scenario),
dat uitging van 56 miljoen passagiers in 2015, dan met het gekozen «European
renaissancescenario» (ER-scenario), dat uitging van 38 miljoen passagiers.
Aan de grens van 10 000 ernstig geluidsgehinderde woningen zou in geen
enkel scenario kunnen worden vastgehouden. Als de prognose van Schiphol als
uitgangspunt was gekozen, was realisering van de milieudoelstelling uitgesloten.In het rapport van de Algemene Rekenkamer staat dat de voormalige directeur
van Schiphol alle fracties heeft benaderd met de prognoses van de luchthaven.
De heer Rosenmöller wees erop dat deze uitspraak wat de fractie van GroenLinks
betreft onjuist is. Bij de bespreking van de PKB is expliciet gevraagd naar
de meest recente prognoses. Daarop is gereageerd met de mededeling dat van
overheidswege geen nadere prognoses waren gemaakt. Steeds werd het bestaan
van nieuwe relevante informatie ontkend.Volgens de Algemene Rekenkamer was het ministerie van VROM in 1994 en
1995 aan een bepaalde mate van twijfel onderhevig of de milieudoelstellingen
wel gehaald konden worden. In een ambtelijke notitie wordt erop gewezen dat
recente prognoses ver boven het ER-scenario en zelfs boven het
BG-scenario liggen. Het is verbazingwekkend dat met die twijfels niets is
gedaan.De heer Rosenmöller sprak zijn afkeer uit van de cultuur van geslotenheid
rond de Rijksluchtvaartdienst (RLD). Kwetsbare informatie wordt niet verstrekt,
omdat het debat daarmee nodeloos wordt gerekt of omdat daarmee twijfels kunnen
rijzen over het voorgenomen beleid.Hij wees erop dat het rapport van KPMG-BEA dateert van het najaar van
1996. In het rapport worden vier scenario's ontwikkeld voor de gevolgen voor
de luchtvaart als er 25% of 75% minder transferpassagiers zouden zijn.
Het is zeer teleurstellend dat het rapport niet aan de Kamer is verstrekt
en dat er binnen drie maanden een ander, zinloos, rapport is gemaakt waarin
wordt ingegaan op de gevolgen voor Schiphol als het aantal transferpassagiers
tot nul daalt. De heer Reitsma (CDA) toonde zich allereerst verheugd over
de conclusie van de Algemene Rekenkamer over de rol van de Tweede Kamer. Hij
constateerde dat het kabinet in het verleden de kop in het zand heeft gestoken
voor de werkelijke gebeurtenissen op Schiphol en trok de conclusie dat de
Kamer in de toekomst sterker moet luisteren naar de sector. Als de sector
overmoedig is met groeicijfers, wordt hij namelijk zelf afgestraft. De bewindslieden
hebben in de jaren 1993, 1994 en 1995 de feitelijke groeicijfers van de periode
1990–1993 genegeerd. Tot op de dag van vandaag wordt volgehouden dat
de benadering van de groeicijfers in het verleden juist was. Politiek-bestuurlijk
is het weinig geloofwaardig om te kiezen voor het meest wenselijke scenario
in plaats van het meest realistische. Als de besluitvorming op dergelijke
scenario's wordt gebaseerd, ontstaan de problemen vanzelf.Het kabinet heeft nagelaten om een instrumentarium te ontwikkelen om de
groei in de hand te houden. Als besluiten worden gebaseerd op een wenselijk
scenario, horen dergelijke instrumenten erbij. Willens en wetens is gekozen
voor het niet-accommoderen van de home carrier met hogere ambities. De bewindslieden
beweren dat er aan het eind van de PKB-procedure nog steeds onvoldoende aanwijzingen
waren die wezenlijk afbreuk deden aan de houdbaarheid van het ontwikkelingsperspectief,
terwijl de groeicijfers op dat moment bekend waren, net als de interne notitie
van VROM, nieuwe prognoses van Schiphol en de marktstrategie van de KLM. Een
stuurgroeplid heeft verklaard dat in de stuurgroep gekozen is voor politieke
haalbaarheid. Van de verschillende opvattingen in de stuurgroep is in de notulen
niets terug te vinden. De medewerkers van het ministerie hebben blijkbaar
steeds aan het langste eind getrokken.De bewindslieden hebben voldoende waarschuwingen gehad dat de feitelijke
groeicijfers anders waren. De adviezen van de adviescommissie zijn volgens
de notulen van de stuurgroep nauwelijks besproken. Ook volgens de Algemene
Rekenkamer is bewust een risicovol besluit genomen. De bewindslieden zijn
hier meerdere keren over bevraagd, maar steeds bevestigden zij de hardheid
van de groeicijfers als onderbouwing voor de PKB. De bewindslieden bleven
zich richten op het ER-scenario en de CPB-cijfers. De keuze voor een ander
scenario is blijkbaar niet aan de orde geweest. Dat geeft weinig vertrouwen
voor de onderbouwing van toekomstige besluitvorming. Volgens de Algemene Rekenkamer
is de Tweede Kamer slordig en gebrekkig geïnformeerd. De bewindslieden
dienen vandaag helder uiteen te zetten waarom in de berekeningen gebruikgemaakt
is van verouderde gegevens, waarom gekozen is voor een neerwaartse trendbreuk
in plaats van de historische groei en waarom signalen uit de luchtvaartsector
over de feitelijke groei genegeerd zijn. Ondanks de bekendheid met de langetermijncapaciteitsvraag
van de KLM conform het IEE-rapport, is gekozen voor de laagst in te voeren
waarde. Ook daaruit blijkt weer dat gekozen is voor het meest wenselijke scenario.
Een hogere groei zou de milieudoelstelling in gevaar brengen en werd dus maar
genegeerd. Het is de vraag waarom de minister van VROM hierop
geen actie heeft ondernomen. Volgens de interne notitie zouden de milieugrenzen
al rond 2001 bereikt worden, maar in het debat werd gewoon het jaar 2015 genoemd.
Het is de vraag welke waarde de Kamer in de toekomst moet hechten aan een
presentatie van groeicijfers onder verantwoordelijkheid van de minister van
EZ.De heer Reitsma bespeurde bij de bewindslieden van VW en VROM een houding
waarin stukken waarom niet gevraagd wordt, ook niet worden verstrekt. Daarmee
wordt een gesloten cultuur instandgehouden, die belemmerend werkt op de controlerende
functie van het parlement. Te vaak is verklaard dat er geen andere gegevens
zouden zijn. Uit het onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt die verklaring
niet juist geweest te zijn. Het is onduidelijk waarom geen melding werd gemaakt
van de prognoses van Schiphol. Kamervragen werden niet altijd adequaat beantwoord.In het antwoord op vraag 11 wordt aangegeven dat er geen ruimte was om
meer groei in te bouwen, omdat de milieugrenzen vastlagen. Daarmee wordt helder
bevestigd dat signalen over hogere groeicijfers gewoon niet welkom waren.
Waardering voor de second opinion van het CPB van 1998 is niet op zijn plaats.
Het is goed voorstelbaar dat de minister van VW er indertijd enthousiast op
reageerde. Het is te gek voor woorden om de controleur zijn eigen producten
te laten controleren.De heer Reitsma concludeerde net als de Algemene Rekenkamer dat het kabinet
onjuiste en onhoudbare cijfers heeft gepresenteerd. De minister van VW is
daarvoor politiek verantwoordelijk. Signalen over hogere groeicijfers werden
afgedaan als een tijdelijk verschijnsel. Men wilde geen tijdverlies bij de
totstandkoming van de PKB. Er is geen beleid gezet op hogere groei, dus het
moest wel vastlopen. De informatievoorziening aan de Kamer is selectief en
gebrekkig geweest.De heer Van Walsem (D66) constateerde dat gekozen is voor de
meest wenselijke oplossing. Gezien de complexiteit van het onderwerp moet
ervan worden uitgegaan dat dat onbewust gebeurd is. De bewindslieden hebben
af en toe wat lichtzinnig willen doorgaan op de reeds ingeslagen weg. Zij
hebben het markthandelen van de KLM ten onrechte buiten beschouwing gelaten.
De informatievoorziening richting Kamer is niet royaal geweest. De commotie
die daarmee is ontstaan, bemoeilijkt de toekomstige accommodering van de groei
van de luchtvaart.De vragen over het Algemene Rekenkamerrapport zijn gelukkig zorgvuldig
en helder beantwoord. Het kabinet ziet in het rapport handvatten voor de informatievoorziening
en besluitvorming in de toekomst. Onder druk van de veranderende cijfers is
het begonnen met het TNLI-traject (toekomstige Nederlandse luchtvaartinfrastructuur).
De manier waarop de groei zich in de toekomst zal ontwikkelen, is ongewis
en afhankelijk van het gedrag van andere luchthavens en vliegtuigmaatschappijen,
alsmede van de voortschrijding van de technologie. Selectieve groei is wenselijk,
maar wellicht moeilijk te combineren met de mainportgedachte.De conclusie van de Algemene Rekenkamer dat het kabinet met het doorgaan
op de ingeslagen weg en het negeren van de waarschuwingen het gevaar heeft
gecreëerd van een vertrouwensbreuk tussen burgers en politiek, is ernstig
en komt heldere besluitvorming over Schiphol bepaald niet ten goede. Deze
dreigende breuk moet dus voorkomen worden. Na overleg met alle betrokken partijen
moet daarvoor een plan van aanpak worden opgesteld. Heldere besluitvorming
in het kabinet aanstaande vrijdag zou daarvan een goed begin kunnen zijn.Ten slotte formuleerde de heer Van Walsem het standpunt van D66 voor de
toekomst van de Nederlandse luchtvaart: selectieve groei op Schiphol binnen
de milieunormen, die zo spoedig mogelijk duidelijk vastgelegd moeten worden,
voorzien van een streng handhavingsbeleid. De heer Feenstra (PvdA) meende dat hoge eisen moeten worden
gesteld aan de informatieverstrekking richting Kamer. Te veel antwoorden van
de regering hebben een «kluitje in het rietgehalte». Eén
centrale conclusie dringt zich op, namelijk dat Schiphol zo snel mogelijk
moet worden behandeld als normaal bedrijf. De overheid moet een beleidskader
formuleren en handhaven waarbinnen de sector zich mag ontwikkelen. De TNLI-discussie
moet daarop in ieder geval uitkomen.De heer Feenstra achtte het nuttig dat de bewindslieden hun antwoorden
op vragen over het rapport van de Algemene Rekenkamer nog eens zouden bestuderen.
De Tweede Kamer heeft volgens de Algemene Rekenkamer niet nagelaten relevante
informatie van het kabinet te vragen. Niet de regering, maar Schiphol heeft
de meeste fracties geïnformeerd over de prognoses uit haar masterplan.
De bewindslieden hadden op de vragen bij de PKB-behandeling moeten verwijzen
naar deze prognoses. Ook had de Kamer moeten worden geïnformeerd over
het feit dat de voortgangsinformatie over het bereiken van de PMMS-doelstellingen
niet op alle punten betrouwbaar is. De prognoses van de IEE waren bij de vaststelling
van de PKB en de aanwijzing niet actueel.In de IEE zijn twee analyses gemaakt: een vraaggeoriënteerd model,
dat krap aansloot op de PKB-grens, en een aanbodgeoriënteerd model, dat
daar ruim overheen ging. Dat laatste vormde een indringende aanwijzing dat
de TNLI-discussie noodzakelijk was, maar het is de vraag of dat zo voluit
aan de Kamer is gemeld.De heer Feenstra zei verontrust te zijn over antwoord 27, waaruit opgemaakt
zou kunnen worden dat in afwachting van de vijfde baan geen sprake is van
een expliciet veiligheidsbeleid. Hij toonde zich enigszins wantrouwig over
de keuze van de periode 1980–1991 als grondslag voor de groeicijfers,
mede in relatie tot het feit dat alle partijen in de stuurgroep belang hadden
bij het vermijden van vertraging. In de loop van het proces groeide het besef
dat de groeicijfers hoger zouden liggen. Het is goed om dat proces nog eens
naast het proces van informatieverstrekking aan de Kamer te leggen.De economische betekenis van transferpassagiers is regelmatig onderdeel
geweest van debat. De robuuste conclusies van het rapport van februari 1997
zijn wél tijdig aan de Kamer verstrekt, terwijl de meer selectieve
aanpak van het rapport uit het najaar van 1996 pas onlangs is gepresenteerd.
Het is interessant om te vernemen waarom dat zo gegaan is.De heer Te Veldhuis (VVD) sloot zich aan bij de door de heer
Feenstra geformuleerde gewenste situatie, waarin de overheid de planologische
en milieuhygiënische randvoorwaarden stelt en waarin het bedrijf de vrijheid
heeft om binnen die ruimte te opereren. De regering en de Kamer blijken geen
goede voorspeller van de groei in de luchtvaart te zijn geweest.Hij schetste de historische context van het plan van aanpak Schiphol en
omgeving (PASO) met de dubbeldoelstelling van mainport en milieu. Tussen Rijk,
provincie en gemeenten werd een overeenkomst afgesloten om te komen tot een
uitwerking in een PKB. De Tweede Kamer stemde met het PASO in. Er was consensus
over de richting. De stuurgroep PMMS heeft de PKB voorbereid, waarbij het
PMMS kan worden beschouwd als een poldermodel avant la lettre. Onverlet latend
dat er hier en daar twijfels over de groeiscenario's binnen organisaties waren,
kozen de betrokken organisaties gezamenlijk voor een scenario van middelmatige
groei, met een gemiddelde van 3,1% per jaar.De heer Te Veldhuis meende dat de Kamer rond de PKB-procedure voldoende
nauwkeurig en adequaat was geïnformeerd. Zij had de gelegenheid om voor
een ander groeiscenario te kiezen. De regering heeft de eigen keuze openlijk
gemotiveerd en is daarin door de Kamer gevolgd. Op grond van informatie, ook
van regeringszijde, had elke Kamerfractie een ander scenario kunnen voorstellen,
zo heeft het CPB de Kamer drie prognoses voorgelegd. Na uitvoerige
discussie is gekozen voor het middengroeiscenario.In ieder geval de vier grote fracties zijn door Schiphol vóór
de PKB-behandeling geïnformeerd over haar masterplan, waarin werd uitgegaan
van een hoger groeiscenario van 4,1%. In de IEE en het PMMS ging Schiphol
echter akkoord met een groeipercentage van 3,1.Naar aanleiding van het rapport van Oranjewoud heeft de regering aangegeven
dat de IATA uitging van een groei van 4,7% en Boeing van 4,4%, terwijl de
Aziatische routes een groei van 7,2% te zien gaven.Ook de adviescommissie IEE heeft zich in waarschuwende zin uitgesproken
over de uitkomsten van de groeiprognoses en de manier waarop daarmee door
de stuurgroep PMMS, inclusief Schiphol en KLM, was omgegaan. De Kamer wist
dat het vervoer op Schiphol in de periode 1990 tot en met 1993 sterker was
gegroeid dan op grond van de analyses mocht worden verwacht.In antwoord 9031 gaf de regering aan dat het verkeer op Schiphol de laatste
jaren sneller was gegroeid, vooral bij de KLM, waarbij werd gemeld dat een
verdere marktwinst voor de KLM niet uitgesloten werd geacht.In stukken en tijdens debatten meldde de regering steeds dat, als de milieugrenzen
die aan de ontwikkeling van Schiphol waren gesteld, eerder zouden worden bereikt
dan op dat moment werd voorzien, dat consequenties zou hebben voor de groei
van Schiphol. Kortom, de Kamer was breed geïnformeerd. Toch werd unaniem
voor het middengroeiscenario gekozen. Besloten werd tot een goede monitoring
en tot een begin van de TNLI-discussie.De heer Te Veldhuis achtte het in reactie op het rapport van de Algemene
Rekenkamer gemakkelijk om met de kennis van heden een oordeel te vellen over
de besluitvorming in het verleden. De Algemene Rekenkamer stelt terecht dat
de gegevens van toen ook aanleiding hadden kunnen geven voor de keuze van
een ander groeiscenario. Willens en wetens is echter een andere lijn gekozen.
De PKB is indertijd ook een politiek compromis geweest. Voor het verkrijgen
van een breed draagvlak is het noodzakelijk om te geven en te nemen. De aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer moeten zoveel mogelijk naar letter en geest worden
gevolgd.De heer Van den Berg (SGP) meende dat het dispuut over de cijfers
en de prognoses een grote druk heeft gelegd op het publieke debat over de
toekomst van de luchtvaart. Het zou goed zijn als dit overleg ertoe bijdraagt
dat die druk wordt weggenomen. Dat laat onverlet dat een hoeksteen van de
relatie tussen regering en Kamer aan de orde is, namelijk adequate informatievoorziening.
De indruk is blijven hangen dat de Kamer niet altijd volledig en adequaat
is geïnformeerd over belangrijke kwesties. De Algemene Rekenkamer onderstreept
die conclusie.Volgens het rapport van de Algemene Rekenkamer wisten de betrokken ministeries
reeds vanaf begin 1994 dat Schiphol veel sneller groeide dan was ingeschat.
Om de dubbeldoelstelling van het beleid te bereiken werd echter het meest
wenselijke scenario inzake de groeicijfers gebruikt en niet het meest realistische.
Scenario's die de dubbeldoelstelling zouden frustreren, werden genegeerd.
Bij het kabinetsstandpunt inzake de PKB van februari 1995 werd de Kamer niet
op de hoogte gesteld van de groei van de meest recente jaren. Waarom voor
de periode 1980–1992 werd gekozen, werd nooit helder aangegeven. Waarschuwingen,
bijvoorbeeld van Schiphol, zijn niet meegenomen in de prognoses. Er was sprake
van gebrekkige, onvolledige informatievoorziening. Het ministerie van VROM
maakte zich intern wel zorgen over de haalbaarheid, maar maakte daar openlijk
nooit melding van.Het feit dat de Kamer anderszins op de hoogte had kunnen geraken van andere
signalen was volgens de heer Van den Berg geen argument. De Kamer
moet ervan uit mogen gaan dat de regering haar relevante informatie die voor
de besluitvorming nodig is, ter hand stelt. De Kamer is aldus een mogelijkheid
om haar controlerende functie uit te oefenen ontnomen. De feitelijke ontwikkelingen
waren anders dan de regering op grond van een overzicht van jaren daarvoor
presenteerde. Een ruiterlijke erkenning van het tekortschieten op dit punt
zou de regering sieren. In de toekomst mag dit niet meer gebeuren. De aanbevelingen
van de Algemene Rekenkamer zijn terecht door de regering omhelsd.De heer Van Bommel (SP) bevestigde dat het met name de houding
van de regering zal zijn die bepaalt hoe de Kamer in de toekomst met gegevens
omgaat. De Algemene Rekenkamer heeft geconcludeerd dat de werkgroep IEE een
groeimodel gebruikte dat een beperkte weergave van de werkelijkheid was. Tussentijdse
ontwikkelingen konden niet worden verwerkt. De PKB werd vastgesteld op basis
van cijfers die al door de werkelijkheid waren ingehaald. Het kabinet koos
in 1995 voor het meest wenselijke scenario en niet voor het meest realistische.
Via de stuurgroep PMMS wisten de betrokken ministeries dat de gebruikte prognoses
te laag waren. Ook het ministerie van VROM deed niets met de kennis over de
werkelijke groei. Belangrijke gegevens als de marktstrategie van KLM werden
niet meegewogen. Het feit dat de rekenmodellen voor externe veiligheid, stank
en geluid nog verre van goed waren werd gemakshalve van ondergeschikt belang
verklaard. Terecht stelt de Algemene Rekenkamer dat bij een ontwikkelingsstrategie
meerdere scenario's tegen het licht moeten worden gehouden. Door dit niet
te doen maakt de stuurgroep in feite een politieke keuze.Om de dubbeldoelstelling te realiseren moesten de nodige toeren worden
uitgehaald. De werkgroep IEE sprak zich in waarschuwende zin uit over de uitkomsten
van de prognoses. De stuurgroep had al een besluit genomen, maar de ministers
hadden nog tijd om deze waarschuwingen in het besluit te betrekken. In de
PKB zijn veel veronderstellingen op elkaar gestapeld. De haalbaarheid van
de milieudoelstelling was bijvoorbeeld sterk afhankelijk van de uitvoerbaarheid
van diverse flankerende beleidsmaatregelen. Ook leunde de PKB sterk op de
handhaving van geluidszones en monitoring. Alles opgeteld moet worden vastgesteld
dat met een wenselijk scenario is gewerkt.In 1995 moest de Kamer een besluit nemen over de PKB Schiphol. Het kabinet
moet zich ervan bewust zijn geweest dat, wanneer de groeicijfers echt achterhaald
waren, de PKB-procedure opnieuw doorlopen zou moeten worden, met alle tijdverlies
van dien. Vermoedelijk is dit tijdsargument een zelfstandig argument geworden.De Kamer heeft meerdere malen expliciet gevraagd naar de meest recente
prognoses. De Algemene Rekenkamer is van mening dat de ministers bij deze
debatten hadden moeten verwijzen naar de prognoses van Schiphol. Uiteindelijk
hebben alleen de fracties van de RPF, GroenLinks en de SP tegen de PKB gestemd.In de toekomst moeten modellen en gegevens gedocumenteerd worden en op
transparante wijze toegankelijk zijn, aldus de Algemene Rekenkamer. De ministers
moeten aangeven in hoeverre zij deze aanbeveling willen waarmaken. Wanneer
maatschappelijke belangen botsen met bedrijfsbelangen moet dit de Kamer helder
worden gemeld. Bij de discussie rond de PKB zijn de bedrijfsbelangen van Schiphol
te bepalend geweest.Ook bij het KPMG-BEA-rapport is sprake van het onvolledig informeren van
de Kamer. Uit het feit dat het rapport inmiddels naar de Kamer is gestuurd,
kan worden opgemaakt dat de nieuwe minister van VW een andere houding aanneemt
dan de vorige. Antwoord van de regeringDe minister van Verkeer en Waterstaat wees allereerst op de
onzekerheid van prognoses. De ontwikkelingen in de economie zijn van grote
invloed op de ontwikkelingen in de luchtvaartsector. Het voeren van beleid
wordt er door de frequent wisselende aannames niet gemakkelijker op. In het
Schipholdebat zijn de cijfers overigens niet doorslaggevend. Hoe eerder de
milieuruimte vol gevlogen is, hoe eerder de groei stopt. Bij de besluitvorming
over de PKB in 1995 is besloten om met de TNLI-discussie te beginnen. Op een
later moment is het besluit genomen om tot slotcoördinatie over te gaan,
teneinde de groei te temporiseren.Schiphol is een bedrijf en moet zich binnen bedrijfsmatige afspraken kunnen
ontwikkelen. De overheid moet de grenzen formuleren waarbinnen dat kan. Tot
zo'n beleid zijn eerder pogingen ondernomen, maar dat lukt niet zolang de
politiek probleemeigenaar is. Het probleemeigenaarschap moet verplaatst worden
naar de sector zelf. Die ontvlechting zal de komende tijd ter hand worden
genomen.De Algemene Rekenkamer heeft opmerkingen gemaakt over de alliantievorming.
Daarbij moet worden aangetekend dat dit zich in de aan de orde zijnde periode
net begon te ontwikkelen. Het was bepaald nog niet zeker dat KLM erin zou
slagen een alliantie te vormen. De Europese Commissie is er overigens nog
steeds mee bezig. Ook een systeem als het blokkensysteem diende zich aan in
de tijd van de PKB-besprekingen. Dit soort zaken toont de noodzaak aan om
de marktpartij de verantwoordelijkheid te laten dragen.De minister zou het met de kennis van dit moment logischer hebben gevonden
om te kiezen voor het hoge groeiscenario. Dat is echter wijsheid achteraf;
als de economie zich anders had ontwikkeld, was de situatie in de luchtvaart
thans geheel anders. Er is geen sprake van dat gekozen is voor een wenselijk
scenario. Met het indertijd genomen besluit bepaalde de milieuruimte de groei.
De dubbeldoelstelling is gehaald. In 1990 waren er 15 000 geluidsgehinderde
woningen binnen de 35 Ke-zone met 202 000 vliegbewegingen. In 1997 waren
er 13 000 geluidsgehinderde woningen binnen de 35 Ke-zone met 350 000
vliegbewegingen. Het enige verschil met het scenario waarvoor in 1995 is gekozen,
is dat het plafond eerder bereikt zal worden. De wenselijkheid van het gekozen
scenario sloeg op de termijn tot 2015. Het naar verwachting eerder bereiken
van het plafond heeft geleid tot de start van de TNLI-discussie over de ontwikkelingen
op middellange en lange termijn.Het masterplan Schiphol is in de discussie in de PMMS-stuurgroep beschouwd
als een intern werkdocument. De stuurgroep heeft op een gegeven moment unaniem
geadviseerd. Het is de vraag of het dan wenselijk is om alle documenten die
aan dat advies ten grondslag liggen, naar de Kamer te zenden. Het bijzondere
van het masterplan is dat Schiphol er uitgebreid mee naar buiten is getreden.
Daarmee dreigde het bedrijf onder de consensus weg te kruipen. De minister
verklaarde dat zij, indien zij indertijd minister van VW zou zijn geweest,
het masterplan vermoedelijk evenmin aan de Kamer had gestuurd. Als er in een
orgaan geen onderlinge overeenstemming bereikt kan worden, dienen het meerderheids-
en minderheidsstandpunt natuurlijk wel een rol te spelen in de discussie.In reactie op de verklaring van de Algemene Rekenkamer dat de huidige
voortgangsinformatie over het bereiken van de mainport- en milieudoelstelling
niet op alle punten betrouwbaar is, wees de minister erop dat de cijfers van
de voortgangsrapportage extern zullen worden getoetst. Zij nam afstand van
de conclusies van de Algemene Rekenkamer over de schuldvraag. Ook had zij
kritiek op de conclusies over de informatievoorziening. Daarin is de beschouwing
naar haar mening te veel gebaseerd op de wijsheid van dit moment. De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer deelde mee dat de bewindslieden de aanbevelingen van het rapport van
de Algemene Rekenkamer onderschrijven. Modellen en gebruikte gegevens dienen
volledig te zijn, dienen volledig te worden gedocumenteerd en dienen op transparante
wijze toegankelijk te zijn. Vele Kamerleden zijn van mening dat dat in het
verleden op dit dossier niet altijd het geval is geweest. Voor de komende
periode ligt hier derhalve een opdracht, waarvoor de minister zich de komende
periode zou inzetten.Voor de volgende fase komt er een grote hoeveelheid gegevens op de bewindslieden
af. Het is zoveel dat individuele ministers niet alles tot zich kunnen nemen.
Er is vertrouwen nodig, vertrouwen op medewerkers en collega's, om te weten
of de meest relevante onderdelen van de totale informatiestroom beschikbaar
zijn om te kunnen bijdragen aan een goede besluitvorming. De minister wilde
niet uitgaan van manipulatie of kwade opzet. Een cijfer geproduceerd door
een belanghebbende buiten het apparaat, zou hij wel altijd laten checken.
De gegevens moeten zo transparant mogelijk en volledig ter beschikking worden
gesteld.De bewindslieden hebben gekozen voor een aanpak om in de beleidsvorming
voor de langere termijn zo goed mogelijk rekening te houden met onzekerheden
en verschillende scenario's. Daarbij zij aangetekend dat een scenario iets
anders is dan een prognose. Scenario's zijn alternatieve toekomstbeelden op
basis van verschillende veronderstellingen. Scenario's zijn niet bij voorbaat
beter of realistischer dan andere scenario's. Er is inzicht in de feitelijke
ontwikkelingen nodig, voortvloeiend uit gegevens. De scenario's moeten dus
worden getoetst aan prognoses. Ook is inzicht nodig in de beschikbare beleidsmaatregelen
om zo dicht mogelijk bij een beleidsmatig wenselijk scenario te komen. Scenario's
zijn niet bij voorbaat wenselijk.Op basis van de gegevens die ook voor de Kamer beschikbaar waren en op
basis van publieke uitlatingen van de kant van de sector hebben de medewerkers
van VROM in 1994 aangegeven dat de prognose zodanig was, dat zelfs boven het
scenario met de hoogste groei zou worden uitgekomen. De conclusie was dat
maximaal zou moeten worden geprobeerd, zodanige beleidsmaatregelen te kiezen
dat de ontwikkelingen worden teruggebogen naar datgene wat als wenselijk wordt
beschouwd. Er moest maximaal worden ingezet op nog niet voorziene maatregelen
met betrekking tot het actief beleidsmatig beperken van de groei, het ook
na het verbod van hoofdstuk 2-vliegtuigen verdergaand verlagen van de geluidsproductie
van vliegtuigen, het verdergaand verbieden van vliegen in kritische uren,
en het kiezen van een zodanig banenstelsel dat de doelstelling wél
gehaald kan worden. Misschien is te optimistisch gedacht over de mogelijkheid
van het verwezenlijken van dit soort beleidsmaatregelen en over de handhavingsmogelijkheden,
maar de beleidsmatige inzet was helder. Het hele kabinet is tot de conclusie
gekomen dat een andere inzet van beleidsmaatregelen moest worden gekozen.
Daarom is voor het TNLI-traject gekozen. Deze beleidsmaatregelen moeten het
mogelijk maken dat de groei niet uitstijgt boven datgene wat wenselijk wordt
geacht, gegeven de gestelde milieu- en veiligheidsvoorwaarden.De minister van Economische Zaken wees erop dat in 1993 uitgebreid
gediscussieerd is over de IEE. De conclusie was dat het een prachtig model
was. Dat laat onverlet dat een model altijd een beperkte weergave van de werkelijkheid
is. De volle breedte van de economische scenario's is in de PKB getoond. In
de notitie over de vervoersontwikkeling is het kruisverband tussen milieu
en economie aangegeven.De minister merkte op dat interne bedrijfscijfers nooit bepalend kunnen
zijn voor het overheidsbeleid. De overheid heeft behoefte aan de opinie van
derden, bijvoorbeeld via het CPB. Daarbij moet worden aangetekend dat de sector
ook niet overtuigd was van het eigen gelijk. Immers, in de stuurgroep
koos men voor consensus en stelde men de dubbeldoelstelling niet ter discussie.Het CPB is in 1998 om een second opinion over de notitie vervoersontwikkeling
Schiphol gevraagd. Het planbureau achtte deze notitie een ondersteuning voor
de IEE. De sector heeft in 1995 ook niet verklaard dat de ontwikkelingsstrategie
niet meer haalbaar was. De minister van Economische Zaken moet op dat moment
dezelfde mening hebben gehad. Anders zou het debat in het kabinet anders verlopen
zijn. De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BlaauwDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,BiesheuvelDe voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,Van WalsemDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,ReitsmaDe waarnemend griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Floor XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), voorzitter, Van den Berg
(SGP), Reitsma (CDA), Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Van
Gijzel (PvdA), Valk (PvdA), Leers (CDA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA),
Van Zuijlen (PvdA), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Van der Knaap (CDA),
Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Niederer (VVD), Nicolaï
(VVD), Van Bommel (SP), Eurlings (CDA) en Herrebrugh (PvdA). Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Bakker (D66), Th. A. M. Meijer
(CDA), Stroeken (CDA), Van Gent (GroenLinks), De Boer (PvdA), Waalkens (PvdA),
Atsma (CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Voûte-Droste
(VVD), Augusteijn-Esser (D66), Schutte (GPV), Bos (PvdA), Spoelman (PvdA),
Geluk (VVD), Luchtenveld (VVD), Buijs (CDA), Van Walsem (D66), M. B.
Vos (GroenLinks), Weekers (VVD), Balemans (VVD), Poppe (SP), Dankers (CDA)
en Dijksma (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter,
Witteveen-Hevinga (PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone
(PvdA), Van Dijke (RPF), M. B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA),
Augusteijn-Esser (D66), Hofstra (VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA),
Stroeken (CDA), De Boer (PvdA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg
(CDA), Bos (PvdA), Van Dok-van Weele (PvdA) en Blok (VVD).Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Wijn
(CDA), Klein Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD), Van den Berg
(SGP), Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Cornielje (VVD), Schimmel
(D66), Herrebrugh (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA), De Haan (CDA),
Van Beek (VVD), Hillen (CDA), Koenders (PvdA), Rehwinkel (PvdA) en Udo (VVD).XNoot3Samenstelling: Leden: Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA),
Hillen (CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Van Dijke (RPF), Bakker (D66),
Van Walsem (D66), voorzitter, Th. A. M. Meijer (CDA), De Haan (CDA),
Wagenaar (PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA), Verburg
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper (PvdA), Udo
(VVD) en Blok (VVD).Plv. leden: Harrewijn (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), Koenders (PvdA), Bos (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts (D66),
Kant (SP), Feenstra (PvdA), Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Schimmel (D66),
Stroeken (CDA), Wijn (CDA), Dok-van Weele (PvdA), Rietkerk (CDA), O. P. G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Reitsma (CDA), Feenstra (PvdA), Rabbae (GroenLinks),
Van Blerck-Woerdman (VVD), Geluk (VVD), De Vries (VVD) en Balemans (VVD).XNoot4Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks),
Oplaat (VVD), Van der Staaij (SGP), Van Dok-van Weele (PvdA), Schoenmakers
(PvdA) en Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA), Valk (PvdA),
Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Giskes
(D66), M. B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Niederer (VVD),
Van 't Riet (D66), Waalkens (PvdA), Spoelman (PvdA) en Voorhoeve (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24786-51.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl