Naar een veiliger samenleving; Brief staatssecretaris over het onderzoeksrapport 'Horen, zien en verkrijgen?'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28684, nr. 198

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

28684 nr. 198

02-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28684, nr. 198 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28684Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 27 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 684Naar een veiliger samenlevingnr. 198BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 februari 2009Hierbij zend ik u mede namens de Ministers van OCW en voor Jeugd en Gezin
het onderzoeksrapport Horen, zien en verkrijgen?1 over het functioneren van Kijkwijzer en PEGI (Pan European
Game Information) ter bescherming van jongeren tegen schadelijke beelden in
films en computerspellen. Het rapport is u in het Algemeen Overleg van 1 februari
2007 en bij brief van 17 maart 2008 in het vooruitzicht gesteld.2Aanleiding voor het onderzoekIn de memorie van toelichting bij de in 1999 voorgestelde wijziging van
de Mediawet en het Wetboek van Strafrecht, alsmede de intrekking van de Wet
op de Filmvertoningen, is aangegeven dat «de brancheorganisaties van
alle sectoren binnen de bedrijfstak een voor haar leden bindende regeling»
dienen te treffen waarin vastgelegd is wat «de consequenties van de
leeftijdsclassificaties voor de distributie of uitzending» zijn en «de
wijze van handhaving en controle op de naleving van de regels».3 Deze bepaling is in lijn met art. 240a WvSr, waarin strafbaar
gesteld is het aanbieden, vertonen of verstrekken van beeldmateriaal dat voor
jongeren onder de leeftijd van 16 jaar schadelijk te achten is, aan een jongere
onder deze leeftijd. In 2006 is vastgesteld dat deze wettelijke bepaling niet
meer vertaald is in een bindende regeling, waarmee de ondernemers hun eigen
maatschappelijke verantwoordelijkheid tot uitdrukking kunnen brengen. Daarmee
is de vraag gerezen in hoeverre zelfregulering daadwerkelijk leidt tot de bescherming van jongeren aan het einde van de distributieketen.Naleving van de leeftijdsclassificatiesDe naleving van de leeftijdsgrenzen van Kijkwijzer en PEGI is door de
afdeling Communicatiewetenschap van de Universiteit Twente onderzocht via
de methode mystery shopping. In totaal zijn er
528 aankooppogingen gedaan door 11-jarige en 15-jarige mystery shoppers. De jongeren zijn door hun docenten geselecteerd.
Via een leeftijdverificatietest onder80 respondenten, geworven
onder winkelend publiek, is gecontroleerd of de leeftijd van de jongeren correct
ingeschat kan worden. De 11-jarigen hebben getracht producten bestemd voor
12-plussers en voor 16-plussers aan te schaffen. Bij de 15-jarige mystery shoppers bleef de aankooppoging beperkt tot producten
met de classificatie «16 jaar».Uit het onderzoek blijkt dat jongeren vrijwel probleemloos in het bezit
kunnen komen van een film, game of bioscoopkaartje waarvoor ze op basis van
de classificatie nog te jong zijn. Gemiddeld werden de leeftijdsgrenzen in
14% van de gevallen nageleefd; in 86% van de aankooppogingen
werd dat niet gedaan. Minderjarige kopers of huurders werd weinig gevraagd
naar de leeftijd of een identiteitskaart: in 89% van de bezoeken gebeurde
dat niet. Als de jongeren niet om de leeftijd of een identiteitskaart werd
gevraagd, kregen zij in 93% van de gevallen het product zonder meer
mee en werd het in 7% van de gevallen geweigerd. In de gevallen dat
wel om de leeftijd werd gevraagd en de jongeren conform de instructies naar
waarheid antwoordden, mochten zij het product vaak alsnog aanschaffen (30%
wel, 70% niet).Tabel 1. Naleving per type aanbieder naar leeftijd en
classificatie Percentage naleving  11/12 jaar*11/16 jaar**15/16 jaar***TotaalVerkooppunten    Speelgoedwinkel13%13%0%8%Warenhuis3%6%0%3% Cd/Dvd winkel25%25%6%19%Gameshop0%25%6%10%     Videotheek/bibliotheek    Videotheek (koop)13%38%0%17% Videotheek (huur)0%56%0%19%Bibliotheek6%19%0%8%     Bioscoop0%69%16%28%Totaal7%31%4%14%* 11-jarige koopt/huurt een product met classificatie «12 jaar».** 11-jarige koopt/huurt een product met classificatie «16
jaar».*** 15-jarige koopt/huurt een product met classificatie «16
jaar».Naarmate het verschil tussen de leeftijd van de jongere en de leeftijdsclassificatie
groter is, neemt de naleving toe, maar deze is met gemiddeld 31% nog
steeds ver onder de maat. De naleving door branches die aangesloten zijn bij
het NICAM, is hoger dan bij niet-leden. Bij bioscopen, die door de Wet op
de Filmvertoningen een langere traditie kennen in het naleven van de leeftijdsgrenzen
van 12 en 16 jaar, is de naleving met gemiddeld 28% het hoogst. In
het onderzoeksdesign van een 11-jarige die een film met de classificatie «16
jaar» wil zien, stijgt de naleving door de bioscopen naar 69%.
Het laagst is de naleving bij verkooppunten die niet aangesloten zijn bij
het NICAM, zoals speelgoedwinkels (gemiddelde naleving 8%) en warenhuizen
(gemiddeld 3%). Bij deze aanbieders is er nauwelijks tot geen verbetering
in de naleving te bespeuren naarmate de afstand tussen de leeftijd van de
jongere en de leeftijdsclassificatie van film of game groter is.Advisering van de oudersDe leeftijdsclassificaties van Kijkwijzer en PEGI hebben niet alleen een
functie om ondernemers in staat te stellen jongeren te behoeden voor de confrontatie
met schadelijk beeldmateriaal, ze zijn ook dienstig ter advisering van ouders
die hun verantwoordelijkheid in dezen willen nemen. In het onderzoek is nagegaan
hoe ondernemers met deze adviesfunctie omgaan. Tijdens mystery calls hebben de onderzoekers in de hoedanigheid van bezorgde «vaders»
en «moeders» 149 maal telefonisch contact opgenomen met de bioscopen,
videotheken, bibliotheken speelgoedwinkels, warenhuizen, cd- en dvd-winkels
en gameshops. Gevraagd werd of ze «hun kind» met een gerust hart
een bij de betreffende onderneming aangeschafte, te hoog geclassificeerde
film of game konden laten kijken of spelen.Tabel 2. Advisering naar leeftijd en classificatieScriptAntwoord hoofdvraag (mag kind game/dvd/film spelen/kijken?)  JaNeeGeen uitspraakZelf uitzoeken 11 jaar – classificatie 12 jaar50%24%4%22% 11 jaar – classificatie 16 jaar18%59%0%24% 15 jaar – classificatie 16 jaar38%21%2%40%De resultaten van de mystery calls bevestigen
in grote lijnen de bevindingen van de mystershop-bezoeken.
Van de gesprekken eindigde 35% in een advies conform de leeftijdsclassificaties.
Van deze negatieve adviezen werd iets meer dan de helft gebaseerd op de Kijkwijzer-
en PEGI-classificaties. Naarmate de afstand tussen de leeftijd van het kind
en de classificatie groter was, werd meer negatief geadviseerd (59%).Achtergrond niet-nalevingGegeven de geconstateerde niet-naleving – en daarmee overtreding
van art. 240a WvSr – rijst de vraag waar mogelijke knelpunten liggen.
In het onderzoek zijn 118 schriftelijke vragenlijsten ingevuld door de verkopers
en verhuurders van films, games en bioscoopkaartjes. De enquête gaat
op drie niveaus in op mogelijke redenen voor niet-naleving: kennen, kunnen,
willen.Kennis van Kijkwijzer, PEGI en wet- en regelgevingZonder kennis is naleving in het geheel niet mogelijk. Veel verkopers
blijken globaal te weten wat Kijkwijzer en PEGI inhouden, maar omtrent de
toepassing, de betekenis van de pictogrammen en de implicaties voor de verkoop
schiet hun kennis tekort. Een meerderheid van de verkopers zegt in het onderzoek
op de hoogte te zijn van de regels van Kijkwijzer en PEGI. Ook weet 61%
dat men strafbaar is, wanneer een film of game met de classificatie «16
jaar» verkocht wordt aan een jongere van 11 jaar en weet 49%
dat dit het geval is bij de verkoop van deze film of game aan een jongere
van 15 jaar. Bij de classificatie «12 jaar», die niet expliciet
genoemd wordt in artikel 240a WvSr, bestaat meer twijfel: slechts 34%
denkt strafbaar te zijn bij de verkoop aan 12-minners.Praktische haalbaarheidVerkopers ondervinden naar eigen zeggen soms problemen bij het schatten
en controleren van de leeftijd van jongeren. Maar het vragen naar
leeftijd of een identiteitsbewijs wordt op zich niet als problematisch ervaren.
Ook zijn ze van oordeel dat het niet verkopen van een film of game aan een
jongere doorgaans geen problemen zal opleveren met de jongere zelf of met
de ouders. Het lijkt er dus op dat er geen grote obstakels zijn voor het kúnnen
naleven van de leeftijdsgrenzen, maar niet uitgesloten mag worden dat er meer
problemen ervaren worden wanneer de naleving zou verbeteren. De bioscoopbranche
heeft eerder signalen gegeven over agressieve ouders wier kind niet wordt
toegelaten tot een film waarvoor het op basis van de leeftijdsclassificatie
te jong is.DraagvlakUit het onderzoek blijkt dat de verkopers positief staan tegenover Kijkwijzer
en PEGI. Ook onderschrijven ze de noodzaak om jongeren te beschermen tegen
films en games met een mogelijk schadelijke inhoud. Veel verkopers geven bovendien
aan zich over het algemeen aan de regels te willen houden. Echter, de meesten
voelen zich tegelijkertijd niet zelf verantwoordelijk voor de bescherming
van jongeren tegen schadelijk beeldmateriaal. Die rol wordt de ouders en in
mindere mate de jongeren zelf toegedicht. De verkopers zijn daarnaast van
mening dat restricties in de verkoop niet zullen leiden tot al te veel omzetverlies.Toezicht en sanctiesNaast de normstelling en de uitvoering vormt de handhaving het derde aspect
dat van belang is in de zelfreguleringsketen. Uit het onderzoek blijkt dat
verkopers de kans klein achten dat ze gecontroleerd worden bij de verkoop
van films of games aan jongeren onder de geclassificeerde leeftijd. Ook hebben
ze amper een beeld van de sancties die gelden bij niet-naleving. De perceptie
van de verkopers van de pakkans, sanctie- en sanctiezwaarte strookt met het
feitelijke ontbreken van handhaving door de zelfregulering én de overheid.
In de zelfregulering verloopt de sanctionering via de klachtenprocedure. De
klachtensystemen van Kijkwijzer en PEGI functioneren weliswaar goed, maar
strekken zich – met uitzondering van de omroepen – niet uit tot
klachten over niet-naleving van de leeftijdsgrenzen. Vervolging op basis van
art. 240a WvSr is, voor zover in de recente inventarisatie bij de rechtbanken
nagegaan kon worden, steevast gericht op het aanbieden, vertonen of verstrekken
van zedengerelateerde afbeeldingen aan een jongere onder de leeftijd van 16
jaar.BeleidconclusiesHet kabinet wil jongeren beschermen tegen de confrontatie met schadelijke
en ongeschikte mediabeelden. Sinds een klein decennium ligt daarbij het primaat
bij de co- en zelfregulering. Uit het onderzoek Horen,
zien en verkrijgen? blijkt dat de audiovisuele branche zich vooral
heeft gefocust op de normstelling. Er is daarmee
een goede basis gelegd voor de bescherming van de jeugd. Dit wordt nog eens
bevestigd door het feit dat uit het onderzoek ook is gebleken dat er geen
aantrekkende werking uitgaat van de Kijkwijzer- en PEGI-pictogrammen. Voor
een effectieve zelfregulering zullen uitvoering
en handhaving, inclusief sancties, echter noodzakelijk
en wellicht doorslaggevend zijn. In het onderzoek is voor het eerst de daadwerkelijke
naleving van Kijkwijzer en PEGI aan de kassa’s nauwkeurig in kaart gebracht.
En dan blijkt dat een succesvolle bescherming staat of valt met de naleving
op de cruciale momenten: bij het kopen of huren van een dvd of game, bij het
kopen van een kaartje in de bioscoop. Het blijkt dat het juist daar in beide
systemen mis gaat. Te vaak kunnen jongeren films en games kopen, huren of
zien die – volgens de branche zelf – schadelijk of ongeschikt
kunnen zijn.Bij de introductie van de zelfregulering eind vorige eeuw werd art. 240a
WvSr ingevoerd als juridisch vangnet voor de gevallen waarin het zelfregulerend
vermogen van het systeem zijn grenzen bereikt zou hebben.1 In dit verband is de vraag relevant in hoeverre (commerciële)
sectoren bereid zijn zichzelf echt te binden aan regels voortkomend uit maatschappelijk
belang. Het is te vroeg om hier een uitspraak over te doen, maar het is duidelijk
dat de branche in dit opzicht nog veel vooruitgang kan en moet boeken. Dit
neemt niet weg dat een dwingender vorm van overheidsbemoeienis noodzakelijk
lijkt, die de urgentie van een doeltreffende zelfregulering ook voor de branche
zelf evident maakt.MaatregelenDe gepresenteerde onderzoeksresultaten heb ik dermate alarmerend bevonden,
dat ik in oktober 2008 overleg ben gestart met de audiovisuele branche om
te komen tot harde afspraken over de naleving van de leeftijdsclassificaties
en daarmee van art. 240a WvSr. Met de audiovisuele branche verenigd in het
NICAM zijn de volgende maatregelen overeengekomen, die op korte termijn in
een convenant tussen Justitie en de brancheorganisaties bezegeld zullen worden.1. Zelfregulering: naleving leeftijdsgrenzen• In de reglementen van het NICAM worden verkooprestricties op basis
van de leeftijdsclassificaties opgenomen.• De bij het NICAM aangesloten leden nemen de inspanningsverplichting
op zich om te komen tot volledige naleving van de leeftijdsgrenzen. Een eerste
stap daartoe wordt gezet door in 2011 een naleving van minimaal 70%
tot 75% van de zwaarste categorie beeldmateriaal (classificatie «16
jaar») bereikt te hebben. Om te komen tot algehele naleving worden verdere
maatregelen uitgewerkt.• Specifiek voor de classificatie «12 jaar», die niet
via een identiteitsbewijs vastgesteld kan worden, geldt dat bij twijfel altijd naar de leeftijd gevraagd zal worden; het antwoord
wordt als zijnde correct geaccepteerd.• Wanneer op voorhand duidelijk is dat een kind veel jonger is dan
de classificatie aangeeft, volgt vanzelfsprekend geen transactie.• De kwaliteit van de uitvoering zal regelmatig door het NICAM gemonitored
worden middels bezoeken van mystery shoppers.
De monitoring biedt niet alleen een algemeen beeld van de vorderingen in het
verbeteren van de naleving, maar zal ook ingezet worden als instrument om
de branches en individuele ondernemingen, zowel in positieve als in negatieve
zin, aan te kunnen spreken op de kwaliteit van hun nalevingsbeleid.2. Zelfregulering: instructie van het personeel• Er wordt een instructieplan voor het personeel op de werkvloer
opgesteld, waarbinnen in ieder geval e-learning een plaats krijgt.• Verkopers die met succes dit traject doorlopen hebben en daarmee
op de hoogte zijn van de betekenis van de pictogrammen en de daarmee verbonden
wet- en regelgeving, ontvangen een certificaat. Dit moet ertoe leiden dat
alleen nog films en games verkocht worden door gecertificeerd personeel.3. Zelfregulering: communicatie richting publiek• In aanvulling op de Kijkwijzer-spotjes wordt het publiek duidelijk
gemaakt wordt wat de achtergronden zijn van de leeftijdsgrenzen en het belang
van naleving door de branche.4. Overheid: bevorderen naleving in het algemeen• Om het draagvlak voor zelfregulering te vergroten wordt nagegaan
wat de mogelijkheden zijn om de aansluiting van verkooppunten en in het bijzonder
van winkelketens en speelgoedwinkels bij het NICAM te vergroten. De naleving
van branches die aangesloten zijn bij het NICAM, is immers al beter dan van
niet-leden. Bij deze verkenning zal ook de mogelijkheid van een wettelijk
verplichte aansluiting betrokken worden.• Alle ondernemers in de audiovisuele branche zullen door mij bij
brief gewezen worden op de uitkomsten van het onderzoek en hun wettelijke
plicht art. 240a WvSr na te leven. In het bijzonder zal ik met de speelgoedbranche
in overleg treden over haar maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de
bescherming van de jeugd, die bij uitstek deze branche zou behoren uit te
stralen.5. Overheid: bevorderen naleving specifiek• Via publiekscampagnes zal de burger geïnformeerd wordt over
de noodzaak van de bescherming van jongeren tegen gewelddadig beeldmateriaal,
de rol van de zelfregulering en wetgeving daarin en de mogelijkheid om melding
en aangifte te doen van overtreding van artikel 240a WvSr.• Justitie onderzoekt de mogelijkheid van de inzet van specifieke
toezichthouders op de naleving van art. 240a WvSr.Met behoud van het goede dat de beide systemen bevatten, zal ik mij de
komende jaren – in de verwachting van constructieve samenwerking vanuit
de branche – inzetten voor de verwezenlijking van een betere bescherming
van de jeugd tegen de invloed van schadelijk beeldmateriaal langs de lijnen
in deze brief geschetst.De staatssecretaris van Justitie,N. AlbayrakXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Kamerstukken II, 2006/2007, 28 684, nr. 110 en Kamerstukken II, 2007/2008,
28 684, nr. 131.XNoot3Kamerstukken II, 1999/2000, 26 841, nr. 3.XNoot1Kamerstukken II, 1999/2000, 26 841, nr. 3. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28684-198.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl