Aanpak riooloverstorten; Brief staatssecretaris met nadere informatie over gevolgen van de motie Meijer c.s. (kamerstuk 25890, nr. 12) en een oordeel over deze motie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25890, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-03-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25890 nr. 16

07-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenDe verantwoordelijkheid van de waterkwaliteitsbeheerder
en de gemeenteVerantwoordelijkheid van de gemeenteSchadevergoeding bij rechtmatige en onrechtmatige overheidsdaadOordeel over de motie/vervolgOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25890Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 890Aanpak riooloverstortennr. 16BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAATAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 7 maart 2000Tijdens het debat op 17 februari (Handelingen
II nr. 81, vergaderjaar 1999–2000) naar aanleiding van het algemeen
overleg op 10 februari (Kamerstuk 25 890, nr. 15) over waterkwaliteit en diergezondheid is door het lid Meijer c.s. een
motie ingediend (25 890, nr. 12) gericht op het schadeloos stellen van
ondernemers die vee drenken in de nabijheid van een overstort, waarvan het
betreffende oppervlaktewater niet aan de kwaliteitseisen voldoet, voor wat
betreft de kosten van alternatieve maatregelen.In de discussie in de Kamer bleek de behoefte aan nadere informatie omtrent
de juridische implicaties van de voorgestelde motie. De departementen van
V&W en LNV hebben toegezegd hierover de Kamer nader te informeren en op
grond daarvan een oordeel over de motie te geven.Met de onderhavige brief voldoe ik, mede namens de staatssecretaris van
LNV, aan de gedane toezegging.Allereerst wordt een aantal algemene aspecten rondom de problematiek geschetst,
vervolgens wordt de positie en verantwoordelijkheid van de waterkwaliteitsbeheerder
(vergunningverlener) en de gemeente (lozer en vergunningaanvrager) in beeld
gebracht. Daarna wordt ingegaan op de mogelijkheden tot het vergoeden van
schade voortvloeiend uit rechtmatige dan wel onrechtmatige overheidsdaad.
Tenslotte geef ik een oordeel over de motie.AlgemeenDe vraag naar tegemoetkoming in kosten van maatregelen en naar schadevergoeding
is in allerlei opzichten complex. Niet voor niets zijn er zaken onder de rechter.
Dat geldt nog sterker als het gaat om het doen van algemene uitspraken.Bedacht moet worden dat diverse factoren een rol kunnen spelen bij de
problematiek van waterkwaliteit en diergezondheid. In de eerste plaats is er al de moeilijkheid dat het zeker niet eenvoudig
is gebleken een oorzakelijke relatie te leggen tussen ziekte bij vee en de
waterkwaliteit. Niettemin is het zeker dat er in bepaalde omstandigheden risico's
zijn en er dus een verband kan bestaan.Voor een slechte waterkwaliteit kunnen er verschillende oorzaken zijn.Allereerst geldt dat het oppervlaktewater van veel kanten met verontreinigingen
wordt belast. Dit kunnen zijn het afvalwater van bedrijven en woningen, overstorten
van gemeentelijke riolering, maar ook zgn. diffuse bronnen.Overstorten van gemeentelijke rioleringen kunnen zeker een belangrijke
vervuilingsbron worden genoemd. Niet voor niets is er een beleid om tot aanpassingen
van rioolstelsels te komen, die de vuiluitworp met 50% moeten verminderen
(de stelsels moeten voldoen aan de zgn. basisinspanning uit de CUWVO aanbevelingen
van 1992, gerelateerd aan het jaartal 1989 van de Derde Nota Waterhuishouding).
Met de sanering van de overstorten, een primaire verantwoordelijkheid van
de gemeenten, zijn aanzienlijke investeringen gemoeid.Naast de overstorten zijn er als gezegd andere bronnen. Voor het buitengebied
gaat het, waar het huishoudelijke lozingen betreft, in het algemeen om huishoudelijke
lozingen van landbouwbedrijven en verspreide bebouwing. Daarnaast spelen diffuse
bronnen, al dan niet van bedrijfsmatige activiteiten, een belangrijke rol.
Voorbeelden van diffuse bronnen zijn: atmosferische depositie, uit- en afspoeling
van landbouwgronden met zuurstofbindende en de vermestende stoffen, stikstof
en fosfaat, maar ook nalevering uit (water)bodems en inlaten van gebiedsvreemd
water. Door het gebruik van bestrijdingsmiddelen vindt ook vervuiling met
deze stoffen plaats.De mate waarin een slechte waterkwaliteit feitelijk optreedt, wordt beïnvloed
door de hydrologische situatie ter plaatse. Zo zullen bij wateren met voldoende
stroming zich minder snel risicovolle situaties voordoen dan bij stilstaand
water, zoals in kopsloten. In het laatste geval zijn, ook als er geen enkele
lozing in de nabijheid plaatsvond, situaties bekend waarin de waterkwaliteit
slecht is en er dientengevolge risico's zijn bij veedrenking uit deze sloten.De verantwoordelijkheid van de waterkwaliteitsbeheerder
en de gemeenteHet voorgaande geeft al aan dat het vrijwel onmogelijk is overal en altijd
een waterkwaliteit te garanderen die alle risico's uitsluit. Het betreft immers
een open systeem.De vraag of het niet gewoon de verantwoordelijkheid is van de overheid
om water van een zodanige, kwaliteit te garanderen dat zonder bezwaar en risico
veedrenking mogelijk is, moet dan ook nadrukkelijk ontkennend worden beantwoord.
In de wetgeving zijn ook geen aanwijzingen te vinden van een zo verstrekkende
verantwoordelijkheid.Dit geldt overigens niet alleen voor veedrenkwater. Waar bijvoorbeeld
drinkwaterbereiding plaatsvindt uit oppervlaktewater zijn er geen situaties
waarin het oppervlaktewater een zodanige gegarandeerde kwaliteit heeft dat
zonder verdere zuivering drinkwater kan worden geproduceerd. Hier geldt dat
het waterleidingbedrijf kosten moet maken voor zuivering die niet op de overheid
kunnen worden verhaald.Hoe zit het dan met de verantwoordelijkheid van de waterkwaliteitsbeheerder
voor de oppervlaktewaterkwaliteit?De waterkwaliteitsbeheerder heeft een inspanningsverplichting (en dus
niet een resultaatverplichting) waar het gaat om het bevorderen van eengoede waterkwaliteit met het oog op de vele functies die oppervlaktewater
vervult.Voor bepaalde invloeden, de directe en een deel van de indirecte lozingen,
heeft hij daarvoor met de Wvo-vergunning een instrument in handen. Voor bijv.
diffuse bronnen (denk aan de atmosferische depositie) geldt dat hij daar veelal
geen eigen beïnvloedingsmogelijkheden heeft.Bij de vergunningverlening gaat het er om een maatschappelijke afweging
te maken of een lozing al of niet toelaatbaar is en zo ja welke eisen aan
een lozing moeten worden verbonden om de invloed op de waterkwaliteit zo veel
mogelijk te beperken. Daarbij spelen ook andere dan waterkwaliteitsbelangen,
met name het economische belang van verschillende belanghebbenden een rol.Het voorgaande wordt ook duidelijk uit de Nota van Toelichting van het
Besluit Kwaliteitsdoelstellingen en metingen oppervlaktewater bij de Wvo,
waarin is gesteld ten aanzien van (vastgestelde) waterkwaliteitsdoelstellingen:«.. dat bepaald dient te worden welke kwaliteitsdoelstellingen en
welke daaraan te verbinden termijnen in ieder geval moeten worden nagestreefd
en bij de vaststelling van waterkwaliteitsplannen in acht moeten worden genomen.
In het woord «nastreven» in de wet komt tot uitdrukking dat nu
eenmaal van tevoren niet met volledige zekerheid kan worden gezegd dat een
doelstelling of een termijn zal worden gehaald en dat derhalve op de waterkwaliteitsbeheerders
de verplichting rust, zich op zodanige wijze in te spannen met gebruik van
de hun ter beschikking staande middelen en mogelijkheden, dat het gewenste
resultaat redelijkerwijs kan worden bereikt»Uit jurisprudentie (Schorsingsuitspraak van de voorzitter van de afdeling
bestuursrechtspraak F03.95.1254, 23 februari 1996) blijkt bijvoorbeeld ook
dat de waterkwaliteisbeheerder weliswaar verantwoordelijk is voor het nastreven
van algemene waterkwaliteitsdoelstellingen, maar niet verantwoordelijk gesteld
kan worden voor het behalen van een waterkwaliteit die specifieke toepassing
mogelijk maakt.De Wvo biedt de vergunningverlener niet de mogelijkheid tegemoetkoming
van schade als voorwaarde te verbinden aan het verlenen van een lozingsvergunning.
Wel is het denkbaar dat de bereidheid van de lozer hierin te voorzien, in
bepaalde gevallen een rol speelt bij de te maken afweging met betrekking tot
de aanvaardbaarheid van de lozing en in de vorm van een overweging in de vergunning
wordt opgenomen.Bovenstaande maakt duidelijk dat een agrariër in het algemeen geen
recht heeft op schadeloosstelling door de waterkwaliteitsbeheerder van gemaakte
kosten voor alternatieve maatregelen ten gevolge van niet behaalde waterkwaliteitsdoelstellingen.Verantwoordelijkheid van de gemeenteUit het voorgaande blijkt ook dat de gemeente als beheerder van het rioolstelsel
verantwoordelijk is voor de incidentele lozingen van met regenwater verdund
afvalwater via de riooloverstort. De gemeente heeft de wettelijke zorg (op
grond van de Wet milieubeheer) voor de aanleg en het beheer van riolering,
inclusief voorzieningen waarmee ongezuiverde lozingen op oppervlaktewater
zoveel mogelijk worden voorkomen.De wijze waarop zij de riolering inricht, beschrijft zij in het wettelijk
verplichte Gemeentelijk rioleringsplan; zij pleegt daarover overleg met de
provincie, de waterkwaliteitsbeheerder en de regionale inspectie milieuhygiëne.
In het kader van het Gemeentelijk rioleringsplan zullen in het algemeen ook
de Wvo-vergunning en de voorschriften met de waterkwaliteitsbeheerder besproken
worden. Daarin komen aan de orde de te treffen maatregelen waarmee
de oppervlaktewaterkwaliteit zo goed mogelijk beschermd wordt. De gemeente
heeft dus de rol van lozer en aanvrager van vergunning om te lozen.Schadevergoeding bij rechtmatige en onrechtmatige overheidsdaadBij het bespreken van de mogelijkheden voor schadevergoeding door een
overheid (in de regel de waterkwaliteitsbeheerder of gemeente) dienen twee
situaties onderscheiden te worden, nl. die van de rechtmatige overheidsdaad
en die van de onrechtmatige overheidsdaad. In beide gevallen zal, wil een
claim kans van slagen hebben, aangetoond moeten worden dat de schade het gevolg
is van de overstort. Voor het verdere betoog wordt aangenomen dat aan deze
eis voldaan kan worden.In geval van een rechtmatige overheidsdaad
is de schadeveroorzakende overheid (in de regel de gemeente) in het bezit
is van een rechtsgeldige Wvo-vergunning (te verlenen door de waterkwaliteitsbeheerder).
De gemeente kan dan door de gedupeerde agrariër worden verzocht tot vergoeding
van nadeelcompensatie. Nadeelcompensatie vindt zijn wettelijke grondslag in
de Algemene wet bestuursrecht (artikel 3:4, tweede lid). Genoemd artikel bepaalt
dat de voor een of meer belanghebbenden nadelige gevolgen (resulterend in
bijvoorbeeld financieel nadeel in verband met te maken kosten door de agrariër)
van een besluit of handeling niet onevenredig mogen zijn in verhouding tot
de met het besluit te dienen doelen. Dit betekent dat de overheid onevenredige
schade ten gevolge van een door haar rechtmatig genomen besluit, dan wel rechtmatig
feitelijk handelen, mits aan zekere criteria wordt voldaan, dient te compenseren.
Uitgangspunt is hierbij een vergoeding in geld, doch eveneens denkbaar is
een vergoeding in natura (treffen van overheidswege van voorzieningen waardoor
de schade vermindert of niet meer optreedt).Of een in te dienen nadeelcompensatieclaim kans van slagen heeft hangt
af van de vraag, of voldaan wordt aan de criteria voor de nadeelcompensatieplicht.
Deze zijn ontleend aan de ontstane jurisprudentie op dit rechtsterrein. Uiteraard
dient er sprake te zijn van een rechtmatig overheidsbesluit, dan wel rechtmatig
overheidshandelen. Voorts dient de schade waarvan vergoeding wordt verzocht
toe te rekenen te zijn aan dit rechtmatig besluit/handelen, met andere woorden
er dient een oorzakelijk verband te bestaan tussen schadeoorzaak en optredende
schade. Zo'n verband kan zijn een duidelijk verslechterde waterkwaliteit door
een geplaatste overstort. De vergoeding van schade dient vervolgens niet of
niet voldoende anderszins verzekerd te zijn, hetgeen betekent dat de benadeelde
slechts aanspraak kan maken op de vergoeding van schade voor zover op andere
wijze in een redelijke vergoeding niet is of kan worden voorzien. Tot slot
dient bij het begrip schade nagegaan te worden of deze redelijkerwijze niet
of niet geheel ten laste van de gedupeerde agrariër dient te blijven.
Criteria die inhoud geven aan het begrip «redelijkerwijze» zijn
onder meer normaal maatschappelijk risico en risicoaanvaarding aan de zijde
van de gedupeerde. Bij de afweging van het criterium «normaal maatschappelijk
risico» kan aan bod komen, of iemand er rekening mee zou moeten houden,
dat de waterkwaliteitsbeheerder ooit zou kunnen toestaan – via een lozingsvergunning –
dat een overstort mogelijk wordt gemaakt.Het bovenstaande beschrijft de situatie van rechtmatig overheidshandelen.
Onder bepaalde omstandigheden is het overheidsoptreden echter niet als rechtmatig,
maar als onrechtmatig te beschouwen. Dan is het vraagstuk van nadeelcompensatie,
als hierboven beschreven, niet aan de orde. Er kan in die situaties
echter wel sprake zijn van een schadevergoedingsplicht voor gemeente of waterschap
op grond van het Burgerlijk Wetboek (art. 6:162). Om van een onrechtmatige
overheidsdaad te kunnen spreken, moet er sprake zijn van schending van een
rechtsnorm (bijv. handelen in strijd met een wetsbepaling of een bepaling
van een vergunning, inbreuk op het recht van een ander of strijd met de maatschappelijke
zorgvuldigheid). In de situaties van schade door overstorten kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan handelen in strijd met de lozingsvergunning, het ontbreken
van een vergunning of een evident onjuiste of inadequate vergunning. Een geval
waarin dit aan de orde is geweest wordt beschreven in de jurisprudentie (K.B.
van 7 februari 1986, nr. 28; Overstortvergunning-Kroon voegt schadebeperkend
voorschrift toe). Mogelijk kan ook volstrekt onvoldoende handhaving in beeld
komen. Naast de onrechtmatigheid moeten oorzakelijk verband tussen schade
(i.c. de verslechterde waterkwaliteit) en overheidshandelen (i.c. de lozing),
en verwijtbaarheid van de overheid worden aangetoond. Wellicht ten overvloede
zij vermeld, dat in het geval van een schadevergoedingsverzoek, gebaseerd
op onrechtmatige daad, de burgerlijke rechter bevoegd is (civiele procedure).Ik onderstreep hierbij, dat voor beide soorten van claims (op grond van
rechtmatig, dan wel onrechtmatig handelen) de omstandigheden van het geval
zeer bepalend zullen zijn voor het oordeel van het bestuur, dan wel de rechter.
De rechtsregels zullen moeten worden toegepast op elke individuele situatie.
Een oordeel kan dan ook van geval tot geval verschillen. Ik concludeer in
algemene zin dan ook dat de mate van succes op juridische gronden in algemene
termen onzeker blijft.Oordeel over de motie/vervolgUit bovenstaande blijkt, dat schadevergoeding in dit soort situaties een
zaak is tussen veehouder en lokale overheid. In de eerste plaats betreft dit
de gemeente als mogelijk schadeveroorzakende overheid. Bij onrechtmatig overheidshandelen
kan ook de waterkwaliteitsbeheerder in beeld komen. De rijksoverheid heeft
geen directe rol hierin. Hoewel ik de geest van de motie ondersteun en de
wetgeving -onder voorwaarden- ook aanknopingspunten biedt voor nadeelcompensatie,
is het voor mij onmogelijk u toe te zeggen dat ik schadeloosstelling zal bewerkstelligen,
zoals u in de motie vraagt. Ik moet u daarom de motie ontraden.Wel kan ik u meedelen, dat de ministeries van V&W en LNV in het bestuurlijk
overleg waterkwaliteit en diergezondheid (hierin zijn naast de genoemde departementen
vertegenwoordigd VROM, VWS, UvW, IPO, VNG, LTO, PVE, GD, SNM) op 2 maart jl.
deze problematiek aan de orde hebben gesteld. De algemene teneur in het overleg
was een positieve houding ten aanzien van een tegemoetkoming in te maken kosten
voor die situaties waar veehouders als gevolg van risico's door de aanwezigheid
van overstorten (alternatieve) voorzieningen dienen te treffen. Hoewel daarbij
aangetekend wordt dat specifieke locatieomstandigheden in de beoordeling een
rol zullen moeten spelen, bestaat de bereidheid om na te gaan of hiervoor
gezamenlijk algemene richtlijnen kunnen worden geformuleerd. Ik hoop u in
de voortgangsrapportage van medio dit jaar nader te kunnen informeren over
de resultaten.De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,J. M. de Vries 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25890-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl