Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs; Lijst van vragen en antwoorden over de brief van 20 nov. 2003 inzake afrondingsovereenkomst nl.tree (25733 nr. 98) en antwoorden op vragen Hessels (Aanhangsel 379)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25733, nr. 100

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-01-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

25733 nr. 100

20-01-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESBesprekingen nl.treeOvergangsregelingII REACTIE VAN DE STAATSSECRETARISDe overgang naar een vrije marktsituatie en de informatievoorziening
aan de scholenKeuzen van scholenDe afrondingsovereenkomst met nl.treeDe overgangsregelingKPNBIJLAGE 1Wat is er het afgelopen jaar allemaal gedaan om de scholen
voor te bereiden op de situatie vanaf 1 januari 2004?December 2002Mei 2003Juli 2003Augustus 2003September 2003Oktober 2003November 2003December 2003
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25733Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 733Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijsnr. 100LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 20 januari 2004Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 20 november
2003 (Kamerstuk 25 733, nr. 98) inzake de afrondingsovereenkomst nl.tree
en over de antwoorden op schriftelijke vragen van het lid Hessels, ontvangen
op 26 november 2003 (Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2003–2004,
nr. 379), enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.Bij brief van 19 januari 2004 heeft de staatssecretaris deze beantwoord.Vragen en opmerkingen en de daarop gegeven antwoorden zijn hieronder afgedrukt.De Voorzitter van de commissie,CornieljeAdjunct-griffier van de commissie,BoeveI VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESBesprekingen nl.treeDe leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief van de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevr.
Van der Laan, over de afrondingsovereenkomst met nl.tree en het antwoord op
de vragen van het lid Hessels over de rechterlijke uitspraak over het aanbod
van een «gratis» internetverbinding voor scholen door KPN.De leden van deze fractie geven aan zich zorgen te maken over de continuïteit
van een goede internetvoorziening voor scholen en de ontwikkeling van de bijbehorende
kosten. Door het wegvallen van de mogelijkheid voor scholen om in te gaan
op het KPN-aanbod, zo stellen deze leden, is de diversiteit in keuzemogelijkheden
voor veel scholen in de praktijk terug gebracht tot één aanbieder,
namelijk nl.tree. Deze leden zouden van de staatssecretaris een overzicht
willen ontvangen van de voorliggende aanbiedingen aan scholen van de diverse
aanbieders met bijbehorende (gestandaardiseerde) kostenplaatjes.De leden van de LPF-fractie zijn, in algemene zin, niet te spreken over
de wijze waarop het ministerie het beëindigen van het contract met nl.tree
ten aanzien van Kennisnet en de overgang naar een vrije marktsituatie heeft
begeleid en afgehandeld. Nadat eind vorig jaar het signaal werd afgegeven
dat het contract zou eindigen en dat nieuwe spelers de markt zouden kunnen
betreden met eigen aanbiedingen, heeft het ministerie zowel de scholen als
oude en nieuwe spelers te lang in het ongewisse gelaten over de beschikbare
middelen. Ook op de toegezegde kwaliteitsregeling hebben de nieuwe marktpartijen,
en dus de scholen, veel te lang moeten wachten, naar de mening van deze leden.
Toen zich tenslotte KPN in het spel mengde met een gratis aanbod voor de scholen,
heeft het ministerie zich onvoldoende gerealiseerd wat voor effect het toelaten
van een dergelijk aanbod zou hebben ten aanzien van de gewekte verwachtingen
bij nieuwe marktpartijen. Daarnaast vinden de leden dat het ministerie onzorgvuldig
geweest is in het juridisch onderbouwen van het aanbod: men heeft het aanbod
te snel als positief gekwalificeerd zonder grondig te controleren of de rechter
het aanbod zou toestaan. Nu de rechter het aanbod verboden heeft, en KPN daarop
weer reageert met een hoger beroep, ontstaat voor de scholen in deze eindfase
van hun huidige contract een nijpende situatie. Een situatie die, naar het
oordeel van de aan het woord zijnde leden, voorkomen had kunnen worden indien
het ministerie nadrukkelijker de regie had gevoerd over deze overgang.OvergangsregelingDe leden van de CDA-fractie vragen of de staatssecretaris tevreden is
met het overgangsabonnement dat nl.tree aanbiedt aan scholen, die hun definitieve
keuze nog niet willen maken. Hoe denkt zij over de verhouding in kosten tussen
het overgangsabonnement en het jaarabonnement op nl.tree, zo vragen zij. Acht
de staatssecretaris het mogelijk, zo willen deze leden weten, betere overgangsvoorwaarden
met nl.tree uit te onderhandelen. Ook vragen zij of de staatssecretaris kan
verzekeren dat de gehele rechtsgang omtrent het KPN-aanbod is afgerond ruim
vóór de afloop van het overgangsabonnement van nl.tree op 30 juni
2004? Zo neen, welke mogelijkheden resten de scholen dan na die datum?Tenslotte vroegen de leden van de CDA-fractie aan de staatssecretaris
een nadere toelichting te geven op de verschillende argumenten van NMa en
OPTA enerzijds en de voorzieningenrechter anderzijds, bij de beoordeling van
het KPN-aanbod. Is de afwijking door de voorzieningenrechter van de NMa-toetsing
reden voor de minister van Economische Zaken om gebruik te maken
van zijn aanwijzingsbevoegdheid in de richting van de directeur van de NMa
om deze zaken voortaan anders te benaderen.De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd over het feit dat er met de
overgangsregeling voor scholen een ruimere termijn wordt geschapen waarop
zij zelf een internetprovider moeten kiezen.Het verbaast deze leden niet dat de rechter het aanbod van KPN heeft verboden,
gezien de materiële werking van het aanbod als sponsoring en het feit
dat hiermee openbare aanbesteding wordt omzeild. Voor scholen duurt de onzekerheid
echter voort nu KPN in hoger beroep is gegaan. Een belangrijk deel van de
scholen was al ingegaan op het KPN-aanbod. Voor deze scholen was het besparen
van geld een belangrijke drijfveer. Die scholen moeten nu afwachten of zij
op termijn een bedrag nodig zullen hebben voor de internetvoorziening of niet.
Gezien de sobere bekostiging van het onderwijs, begrijpen de leden van deze
fractie dat de scholen niet gelukkig zullen zijn met de voortdurende onzekerheid.
Zij vragen dan ook op welke termijn er echte duidelijkheid zal bestaan voor
de scholen over het KPN-aanbod.Het huidige pakket van nl.tree wordt bepalend voor het tarief dat nl.tree
gedurende de overgangsregeling in rekening zal brengen voor de internetaansluiting.
De vijf aantrekkelijk geprijsde School Connect Kabel-actiepakketten zijn uitgesloten
van de overgangsregeling. De leden vernemen daarom graag of de huidige reguliere
tarieven van nl.tree wel marktconform genoemd kunnen worden. Zo ja, welke
aanwijzingen bestaan daarvoor, zo vragen deze leden. Zo neen, dan willen deze
leden weten of de staatssecretaris het dan aanvaardbaar vindt dat scholen
met zoveel onzekerheden worden opgezadeld. Ook vragen zij wat de bestaande
onzekerheid betekent voor de internetvoorziening voor scholen in de zogenaamde
onrendabele gebieden. Zij vernemen graag van de staatssecretaris of er nog
ontwikkelingen genoemd kunnen worden in deze problematiek.De leden van de LPF-fractie hebben een aantal vragen over de brief van
de staatssecretaris van 20 november, de overgangsregeling en de reactie van
KPN van 10 december.De leden wijzen er op dat, zoals gesteld door de staatssecretaris, reeds € 5
miljoen binnen de ICT-begroting was geraamd als te realiseren ontvangst van
nl.tree als gevolg van de prijsdaling in de markt. nl.tree zal het ministerie
echter € 13 miljoen betalen. De leden van deze fractie vernemen
graag van de staatssecretaris op welke «performance» het overige
bedrag van € 8 miljoen, die nl.tree kennelijk als schadevergoeding
moet betalen, gebaseerd is.Uit opmerkingen van de staatssecretaris tijdens diverse Algemene Overleggen
waarin dit onderwerp aan de orde is geweest, hebben de leden begrepen dat
nl.tree ook een vergoeding zou moeten ontvangen voor het verzorgen van de
overgangsregeling voor scholen die ná 31 december zouden willen
overstappen naar een andere provider. De leden vragen of de €8 miljoen
die nl.tree aan het ministerie betaalt, de resultante is van een vergoeding
voor de overgangsregeling minus een boetebedrag. Indien dit het geval is,
dan vernemen de leden graag de hoogte van beide bedragen. Ook willen zij weten
of nl.tree een vergoeding krijgt voor de overgangsregeling.De staatssecretaris stelt, zo merken de leden op, dat € 7 miljoen
wordt aangewend voor de aanloopkosten voor de centrale voorziening. In eerdere
berichten is voor de centrale voorziening steeds € 10 miljoen gereserveerd.
Wordt het bedrag van € 7 miljoen hieraan toegevoegd, zo vragen de
leden. Indien dit het geval is, dan vernemen de leden graag hoe deze extra
middelen besteed zullen worden. Ook horen zij graag van de staatssecretaris
hoe zij verklaart dat voor deze post kennelijk bijna het dubbele nodig is
van wat eerder werd begroot. Of, zo vragen de leden, gaat het
hier slechts om aanloopkosten in 2003, en wordt dus verder nog maar € 3
miljoen besteed. Voorts willen de leden weten of deze€ 7 miljoen
te beschouwen zijn als «extra» inkomsten. Zo ja, zouden deze dan
ook aangewend kunnen worden voor de zogeheten «witte gebieden»
zonder ADSL en/of kabelaansluiting, vragen de leden. Ook willen zij weten
wat eventueel afwegingen van de staatssecretaris zijn om dat wel of niet te
doen.Vervolgens merken de leden op dat van de € 13 miljoen die nl.tree
betaalt, van € 12 miljoen de bestemming wordt verklaard. Wat gebeurt
er met de resterende € 1 miljoen, vragen de leden van deze fractie.Ook horen zij graag de reactie van de staatssecretaris op de brief van
KPN van 10 december, waarin gesteld wordt dat het vragen van hogere tarieven
door nl.tree tijdens de overgangsperiode feitelijk oneerlijke concurrentie
is. De leden vragen of de tarieven die nl.tree heft voor de periode van de
overgangsregeling, binnen de afspraken passen die de staatssecretaris met
het bedrijf heeft gemaakt.Ook vragen de leden of de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en
de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA) zich alsnog over
het aanbod van KPN uitspreken naar aanleiding van klachten die zij van marktpartijen
hebben ontvangen. Tot slot vragen de leden van deze fractie welke mogelijkheden
de nieuwe Telecommunicatiewet de OPTA biedt om het aanbod te bestuderen.Ook de leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
stukken. Zij hebben de volgende vragen. Uit de brief van de staatssecretaris
van 20 november 2003 blijkt dat er een overgangsregeling met nl.tree
is getroffen voor scholen die niet zeker weten met welke internetprovider
ze een contract willen afsluiten. Eén van de voorwaarden van deze regeling
is dat scholen uiterlijk voor 19 december 2003 aan dienen te geven dat
ze er gebruik van willen maken. In de Nl.tree News Editie van 4 december
2004, zoals de leden per e-mail door nl.tree kregen toegestuurd op 9 december
2003, lezen de leden de volgende tekst met betrekking tot uitstel van de definitieve
keuze tot begin 2004: «dat mogelijk gedurende een langere periode gebruik
zal moeten worden gemaakt van de overgangsregeling (uiterlijk tot 30 juni
2004); de kosten daarvoor dienen te worden afgewogen tegen de kosten van reguliere
of actiepakketten bij internetproviders zoals nl.tree.» De leden vragen
daarom wat er nu precies gebeurt met scholen die niet voor 19 december
2003 hebben aangeven gebruik te willen maken van de overgangsregeling.Vallen deze automatisch onder de overgangsregeling of onder een andere
regeling? Welke prijzen en voorwaarden gelden in dat geval voor deze scholen,
zo vragen de leden.Een andere voorwaarde is dat het overgangscontract tussen scholen en nl.tree
uiterlijk eindigt op 30 juni 2003. De leden vernemen graag wat er gebeurt
met scholen die dan geen provider hebben geregeld. Krijgen deze automatisch
een contract met nl.tree of blijven deze scholen verstoken van een aansluiting
op het internet, zo vragen de leden.KPN stelt in haar brief van 10 december 2003 dat de tarieven uit de overgangsregeling
aanzienlijk hoger liggen dan de door nl.tree aangeboden actietarieven bij
een langdurige overeenkomst. De leden van voornoemde fractie vragen of deze
uitspraak op de waarheid berust. Zo ja, wat zijn de verschillen tussen deze
tarieven, willen de leden weten.Daarnaast vernemen de leden graag wat de gevolgen zijn voor het budget
van scholen die van deze duurdere overgangsregeling gebruik maken. Bestaat
het risico dat bepaalde scholen niet zouden kunnen voorzien in een internetaansluiting
uit het hiervoor toebedeelde budget?In bovengenoemde brief meldt KPN, in tegenstelling tot eerdere toezeggingen
van de staatssecretaris, dat zij geen alternatief aanbod doet naar aanleiding
van de uitspraak van de voorzieningenrechter, maar dat zij de uitspraak in
hoger beroep gaat afwachten. De leden van deze fractie vragen
wat de staatssecretaris hiervan vindt. Zijn er naar haar mening nu nog steeds
genoeg aanbieders op de markt, zodat scholen een afgewogen keuze kunnen maken
tussen nl.tree en een andere aanbieder? Hoe beoordeelt de staatssecretaris
deze brief van KPN, vragen zij.Tot slot stelt de staatssecretaris in haar brief van 20 november
2003 onder het kopje «Geldelijke compensatie door nl.tree» dat
nl.tree aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een geldelijke
vergoeding zal geven van € 13 miljoen. Van dit bedrag was € 5
miljoen reeds geraamd binnen de ICT-begroting. Het restant wordt voor het
grootste deel (circa € 7 miljoen) ingezet als bijdrage in de financiering
van de aanloopkosten in 2003 voor de centrale voorzieningen. De leden van
voornoemde fractie vragen wat de staatssecretaris hier precies mee bedoelt.
Zij vernemen graag of dit grote bedrag op deze manier optimaal wordt aangewend.Voor scholen in afgelegen gebieden komt extra koopkracht beschikbaar.
Voor de jaren 2004 en 2005 gaat het om een bedrag van € 5 miljoen
per jaar. Is dit bedrag voldoende, ook als KPN geen gratis of zeer goedkope
diensten mag leveren, willen de leden weten. Ook vragen zij of (een deel van)
het eerder genoemde restantbedrag misschien beter zou kunnen worden aangewend
om ook voor deze scholen een aansluiting te garanderen.II REACTIE VAN DE STAATSSECRETARISReactie SC op vragen en opmerkingen vanuit de fracties
over de brief van 20 november 2003 (kamerstuk 25 733, nr. 98) inzake
de afrondingsovereenkomst nl.tree en over de antwoorden op schriftelijke vragen
van het lid Hessels d.d. 26 november 2003.Goed werkende internetvoorzieningen zijn voor het onderwijs van groot
belang. Internetvoorzieningen die aansluiten bij de behoeften van de school,
zodat leerlingen in staat zijn om gebruik te maken van de mogelijkheden van
het WorldWideWeb. In de internetvoorzieningen voor het onderwijs is de afgelopen
jaren veel geïnvesteerd. Via het netwerk van nl.tree zijn alle scholen
die dit wilden door nl.tree aangesloten op de Kennisnet-infrastructuur en
daarmee op het internet en hebben zij ervaring kunnen opdoen met de mogelijkheden.
Op deze manier is het Nederlandse onderwijs een voorloper geworden rond het
gebruik van internet in het onderwijs.De ontwikkelingen in het onderwijs en op de markt hebben het mogelijk
en nodig gemaakt de scholen de ruimte te geven om zelf hun internetvoorziening
in te kunnen richten. Dit blijkt onder andere uit advies van stichting Kennisnet
uit september 2002.Eind 2002 is daarom, na overleg met de Tweede Kamer, besloten het contract
met nl.tree niet verder te verlengen. Vanaf 1 januari 2004 krijgen
de scholen aanvullende financiële middelen zodat zij in staat zijn om
een internetaansluiting en internetdiensten, zoals e-mail en webhosting, volledig
zelf te bekostigen.De school is hiermee zelf aan zet. Met de keuzevrijheid heeft zij de verantwoordelijkheid
gekregen voor een goed werkende internetvoorziening.Om de scholen te ondersteunen bij het keuzeproces en het aangaan en onderhouden
van contracten is in opdracht van het ministerie van OCW een aantal centrale
voorzieningen ingericht.Het blijkt dat de scholen goed in staat zijn om zelf hun internetvoorziening
te regelen, alleen of in samenwerking met andere instellingen. Uit onderzoek
dat TNS NIPO in opdracht van de ISPwijzer heeft uitgevoerd bleek dat begin
december 2003 circa 90% van de scholen zich bewust was van de noodzaak om
zelf een keuze te maken voor hun internetvoorziening. Om het belang
van een snelle afweging te onderstrepen zijn alle scholen in december nogmaals
schriftelijk benaderd.Nl.tree heeft aangegeven dat voor 17% van de schoollocaties gebruik zal
worden gemaakt van de overgangsregeling. Voor 75% van de schoollocaties is
bij nl.tree aangegeven dat zij willen blijven via een nieuw jaarcontract danwel
op 1 januari 2004 geen gebruik meer willen maken van de dienstverlening
van nl.tree. Volgens nl.tree blijft het grootste deel hiervan bij nl.tree.
Voor ongeveer 8% van de schoollocaties is nog geen contact opgenomen met nl.tree.
Dit betreft voor een deel ook schoollocaties waar niet of beperkt gebruik
is gemaakt van de diensten van nl.tree. Ik heb er vertrouwen in dat alle scholen
die het belangrijk vinden gebruik kunnen maken van internet binnen hun onderwijs
(alsnog) tijdig een beslissing zullen nemen.Het blijkt dat de markt ondertussen niet heeft stilgestaan. Zo bieden
momenteel 27 internetaanbieders hun dienstenpakket aan via de ISPwijzer. Dit
betreft deels reguliere (zakelijke) pakketten en deels pakketten die specifiek
voor het onderwijs zijn ontwikkeld.Daarnaast was KPN voornemens scholen de mogelijkheid tot een gratis internetverbinding
aan te bieden. De voorzieningenrechter heeft dit in kort geding verboden.
Op 19 februari zal de rechter in hoger beroep uitspraak doen. In afwachting
hiervan heeft KPN het aanbod van haar dochter XS4ALL in december aan de scholen
bekend gemaakt. Mede naar aanleiding van het KPN-aanbod heeft nl.tree speciale
actiepakketten met aangescherpte prijzen voor het onderwijs uitgebracht en
daarnaast haar tarieven voor ADSL met gemiddeld 25% verlaagd. Ook andere aanbieders,
zoals Tiscali en 4D in Vision, hebben onderwijspakketten op de markt gebracht.Ik kan hieruit concluderen dat de marktwerking lijkt te werken.Met mijn brief van 20 november 2003 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd
over de stand van zaken over de internetvoorziening. De CDA-, LPF-, D66- en
PvdA-fracties hebben naar aanleiding hiervan verschillende vragen gesteld.In mijn reactie zal ik achtereenvolgens nader ingaan op de overgang naar
een vrije-marktsituatie, de informatievoorziening aan scholen en op de situatie
in de onrendabele gebieden. Vervolgens zal ik ingaan op de afrondingsovereenkomst
met nl.tree en de overgangsregeling. Daarna zal ik ingaan op de vragen over
het KPN-aanbod.De overgang naar een vrije marktsituatie en de informatievoorziening
aan de scholenSinds het besluit om het contract met nl.tree niet te verlengen, dat met
instemming van de Tweede Kamer is genomen in december 2002, is er veel gebeurd.
Aan de stichtingen Kennisnet en Ict op School is gevraagd ervoor te zorgen
dat er centrale voorzieningen zouden komen om de scholen te begeleiden bij
de keuze voor een internetaanbieder vanaf de gewijzigde situatie vanaf 2004.
Dit heeft geleid tot het opstellen van een kwaliteitsregeling voor internetaanbieders
en het inrichten van de ISPwijzer. De ISPwijzer is de faciliteit waar scholen
terecht kunnen voor virtueel (www.ispwijzer.nl) en telefonisch (0800 –
ISPwijzer) advies en ondersteuning. Daarnaast is een content- en dienstenplatform
ontwikkeld om toegang tot en bereikbaarheid van educatieve content en diensten
vanaf 2004 zo goed mogelijk te kunnen waarborgen.De ISPwijzer en het ministerie van OCW hebben de scholen op verschillende
momenten geïnformeerd over de situatie in 2004, over de mogelijkheden
om zelf te kiezen en de noodzaak om zelf keuzes te maken. Ook via andere organisaties
en instellingen, zoals de besturenorganisaties en de verenigingen
van schoolleiders, stichting Kennisnet, stichting Ict op School en verschillende
internetproviders zijn de scholen herhaaldelijk gewezen op de veranderende
situatie.Naast de publiciteit rond het beëindigen van het contract tussen
het ministerie van OCW en nl.tree in december 2002 heb ik de scholen in mei
2003 een brief gestuurd om hen te informeren over gevolgen van de beëindiging
van het contract en over de beschikbare faciliteiten, met name de ISPwijzer,
waar scholen gebruik van konden maken bij het maken van een keuze. In juli
2003 zijn de scholen nader geïnformeerd over de middelen die vanaf 2004
gereserveerd zijn voor de internetvoorziening (€ 45 miljoen). In
september is bekend gemaakt dat dit bedrag is verhoogd met € 10
miljoen extra koopkracht en € 5 miljoen voor de onrendabele gebieden.
Ook via digitale nieuwsbrieven, artikelen in Uitleg en publicaties in diverse
(onderwijs) bladen zijn de scholen geïnformeerd over de mogelijkheden
vanaf 1 januari 2004.Zie voor een volledig overzicht de bijlage bij dit verslag.Op de website www.ispwijzer.nl zijn de laatste
informatie en ontwikkelingen te vinden, daarnaast bevat deze site veel informatie
voor scholen die hulp zoeken bij het maken van een keuze voor een geschikte
internetaanbieder. Zo zijn op de sitewww.ispwijzer.nl/selecteren informatie en hulpmiddelen te vinden om uit de grote hoeveelheid
aanbieders een partij te kiezen die producten en diensten leveren die aansluiten
bij de wensen van de desbetreffende school. Tevens is op deze site te zien
dat er meerdere geschikte aanbieders zijn – internetproviders die de
kwaliteitsregeling onderschrijven – in januari 2004 waren dit er 27.
Een aantal van deze internetproviders heeft speciale onderwijspakketten ontwikkeld.
Bij andere internetproviders kunnen scholen kiezen uit de reguliere pakketten.De prijzen lopen sterk uiteen. Een eenvoudige ADSL-verbinding is op de
consumentenmarkt reeds voor € 20 per maand beschikbaar, zakelijke
pakketten zijn vanaf ongeveer € 100 per maand beschikbaar. Afhankelijk
van de bandbreedte, de techniek en het kwaliteitsniveau lopen de tarieven
op.KPN heeft aangekondigd de uitrol van het ADSL-netwerk te zullen versnellen.
Het is daarom de verwachting dat het aantal scholen dat aangewezen is op duurdere
technieken zeer beperkt zal zijn. Ik ga er dan ook vanuit dat de voor 2004
en 2005 gereserveerde € 5 miljoen voldoende zal zijn.Keuzen van scholenOp basis van gegevens die nl.tree mij heeft aangeleverd blijkt dat op
19 januari 2004 voor circa 17% van de schoollocaties is gekozen gebruik te
maken van de overgangsregeling. Voor circa 75% van de schoollocaties is een
nieuw jaarcontract met nl.tree afgesloten of hun overeenkomst met nl.tree
opgezegd. Voor een deel van de schoollocaties, ongeveer 8 procent, is nog
niets bekend gemaakt aan nl.tree. Dit betreft ook schoollocaties waarvoor
in het verleden geen formeel contract met nl.tree is aangegaan en waar slechts
in beperkte mate gebruik is gemaakt van de internetverbinding via nl.tree.Nl.tree heeft aangegeven deze laatste groep in januari nogmaals te zullen
benaderen. Voor deze schoollocaties kan alsnog gebruik gemaakt worden van
de actiepakketten.De afrondingsovereenkomst met nl.treeNaast het informeren van scholen is met nl.tree afspraken gemaakt om ervoor
te zorgen dat scholen via een overgangsregeling kunnen beschikken over een
werkende internetvoorziening gedurende de eerste helft 2004 met een zeer flexibele
opzegtermijn. Deze regeling maakt onderdeel uit van een afrondingsovereenkomst
met een totaalpakket aan afspraken die in november 2003 is afgesloten tussen
het ministerie en nl.tree.De volgende aspecten zijn in het overleg met nl.tree – voorafgaande
aan de ondertekening van de afrondingsovereenkomst – aan de orde geweest:1. De performance van nl.tree in relatie tot de contractueel vastgelegde
afspraken;2. De geldelijke vergoeding van nl.tree aan het ministerie van OCW, onder
andere vanwege de contractueel overeengekomen verwerking van prijsontwikkelingen
in de markt;3. Het belang van een ordentelijke overgang van een centrale internetvoorziening
naar de situatie waarin scholen ruimte hebben om zelf een internetpakket en
aanbieder te kiezen.Bovenstaande elementen komen terug in het totaalpakket aan overeengekomen
afspraken.Over de performance waarop nl.tree is aangesproken, is de Tweede Kamer
geïnformeerd per brief van 24 juni 2003 (ICT/TenI/03/31661). Deze
zijn:1. de ophoging van de capaciteit van kleine scholen, conform de afspraken
uit het Addendum2. de tijdige afhandeling van storingsmeldingen van de internetverbinding3. de tijdige afhandeling van door scholen gewenste wijzigingen in de
verleende dienstverlening4. daarnaast is controle op de geleverde capaciteit niet goed mogelijk
door onvolledige rapportage op een aantal aspecten.Ook is gesproken met nl.tree over de contractueel afgesproken aanpassing
van de gehanteerde tarieven in vergelijking met de prijsontwikkelingen in
de markt.Voor zowel de performance als de contractueel overeengekomen verwerking
van prijsontwikkelingen in de markt heeft nl.tree een geldelijke vergoeding
aan het ministerie van OCW betaald van ongeveer € 13 miljoen. Dit
bedrag is een resultante van een onderhandelingsproces waarin de performance,
de prijsontwikkelingen en de door nl.tree aan de scholen aangeboden overgangsregeling
onderdeel hebben uitgemaakt waarbij niet alle componenten in geldbedragen
uit te drukken zijn.Zoals ik in mijn brief van 20 november geschreven heb, zal circa € 7
miljoen van het bedrag dat door de afrondingsovereenkomst beschikbaar is gekomen,
aangewend worden voor de aanloopkosten van de centrale voorzieningen. De reeds
gereserveerde € 10 miljoen per jaar heeft betrekking op de exploitatie
van de voorzieningen in 2004 en verder.De restantgelden (ruim €1 miljoen) zijn binnen het totaalbeeld van
de begroting van het ministerie van OCW verdisconteerd.De overgangsregelingMet nl.tree zijn de randvoorwaarden vastgesteld van de overgangsregeling
waarmee scholen met een flexibele opzegtermijn verzekerd konden zijn van een
werkende internetvoorziening gedurende de eerste helft van 2004. Dit betreft
zowel de maximale tarieven, de opzegtermijn en de einddatum van de regeling.
Ook de kwaliteit van de aangeboden verbinding is besproken. Deze ligt zo dicht
mogelijk bij het kwaliteitsniveau van het centrale contract (met
name de overboekfactor). De tarieven die door nl.tree aan de scholen in rekening
worden gebracht passen binnen de gemaakte afspraken.Scholen waren vrij om al dan niet te kiezen voor de overgangsregeling.Scholen die hebben gekozen voor de overgangsregeling zijn tot 1 juli
2004 verzekerd van een werkende internetvoorziening en hebben hierdoor de
mogelijkheid om tijdig te migreren. Naast de scholen die al een andere internetaanbieder
hebben gevonden – maar die nog niet direct op 1 januari 2004 over
een werkende voorziening kunnen beschikken – zullen er ook scholen zijn
die de regeling hebben gebruikt om mogelijke aanbiedingen in begin 2004 af
te wachten. Dit is de keuze en eigen verantwoordelijkheid van de school.De scholen zullen zich echter bewust moeten zijn van het feit dat de regeling
geldt tot uiterlijk 1 juli 2004 en dat zij hun beslissing, voor nl.tree
of een andere internetprovider, niet onbeperkt kunnen uitstellen indien ze
ook na 1 juli 2004 gebruik willen blijven maken van een internetvoorziening.De leden van de CDA- en D66-fractie hebben ook een aantal vragen gesteld
over de tarieven van de overgangsregeling ten opzichte van het jaarabonnement
c.q. de actiepakketten van nl.tree. Met de overgangsregeling is zo dicht mogelijk
bij de kwaliteitsaspecten van het centrale contract met nl.tree gebleven.
De tarieven voor de overgangsregeling zijn vergelijkbaar met de tarieven voor
de jaarpakketten van nl.tree.Dit neemt niet weg dat er andere en goedkopere actiepakketten te krijgen
zijn bij nl.tree. De speciale actiepakketten zijn, mede als reactie op het
aanbod van KPN, goedkoper maar kennen echter andere kenmerken ten aanzien
van onder meer de overboekfactor en kwaliteit. De tarieven kunnen derhalve
niet één op één met elkaar vergeleken worden.Scholen die naar een andere provider willen, weten zich gedurende de migratieperiode
via de overgangsregeling in elk geval verzekerd van een kwaliteitspakket dat
qua performance in de buurt ligt van de kenmerken van het voormalige centrale
contract. Scholen die gebruik kunnen en willen maken van het actiepakket kunnen
hier natuurlijk ook voor kiezen.De meerderheid van de scholen (78%) die gebruik maakt van de overgangsregeling
is aangesloten via een kabel- of DSL-verbinding. Voor deze scholen passen
de tarieven binnen de ict-budgetten van de scholen.Scholen die gebruik maken van de regeling maar die zijn aangewezen op
de duurdere technieken Vpop of satelliet verbinding (22%) krijgen te maken
met hogere tarieven. Voor de scholen in de zogeheten onrendabele gebieden,
is een subsidieregeling ingesteld met een budget van maximaal € 5
miljoen per jaar. Scholen die niet kunnen beschikken over een tweeweg kabel
of ADSL verbinding kunnen in aanmerking komen voor een jaarlijkse subsidie
van maximaal € 5000,– in 2004 en 2005. Met de aanvullende
ict-middelen die elke school vanaf 2004 voor de ict-voorziening krijgt,
is het budget voldoende voor het verzorgen van een adequate internetvoorziening.De leden van de PVDA-fractie vragen zich af of de tarieven uit het centrale
contract marktconform zijn, gezien de lagere tarieven van de actiepakketten.
De tarieven die voor de diensten van nl.tree zijn betaald, zijn vastgesteld
in 1999 na een procedure van Europese aanbesteding. Nl.tree heeft destijds
de opdracht gegund gekregen omdat zij de economisch meest voordelige offerte
uitbracht. Sinds de gunning zijn de omstandigheden op de ict-markt flink gewijzigd
qua aanbod op technisch vlak en qua concurrentie.De tarieven van het, inmiddels beëindigde, centrale contract tussen
het ministerie van OCW en nl.tree zijn overigens niet te vergelijken met de
huidige tarieven omdat de inhoud van de pakketten afwijkt, onder andere met
betrekking tot de overboekfactor. Het centrale contract bood een gegarandeerde
bandbreedte voor één gebruiker versus meerdere gebruikers in
de actiepakketten. Tevens zijn de tarieven niet één op één
met elkaar vergelijkbaar omdat het centrale contract één tarief
hanteerde voor de gegarandeerde bandbreedte voor alle scholen, zonder rekening
te houden met de aansluitmethode.KPNHet aanbod van KPN is tot stand gekomen na overleg tussen KPN en de organisaties
van schoolleiders in het primair en voortgezet onderwijs. Zoals eerder aangegeven
is het een goede zaak als bedrijven bereid zijn te investeren in de kenniseconomie,
mits dit past binnen de vigerende wet- en regelgeving en er geen conflict
is met het sponsorconvenant. Dit heb is ook aan KPN aangegeven toen zij het
ministerie over hun voornemens informeerden. De verantwoordelijkheid van het
ministerie van OCW is in de eerste plaats ervoor te zorgen dat de scholen
voldoende middelen hebben om een keuze voor een internetvoorziening te kunnen
maken. Daarnaast is het belangrijk dat scholen, met name via de ISPwijzer,
over voldoende informatie kunnen beschikken.Het ministerie van EZ is verantwoordelijk voor het mededingings- en telecommunicatiebeleid.
De NMa en OPTA zijn verantwoordelijk voor de handhaving en controle op de
regelgeving rond marktwerking. De voorlopige toetsing door de NMa en OPTA
gaven geen aanleiding om op dat moment een waarschuwing af te geven. Wel heeft
stichting Ict op School de informatie over het aanbod goed toegankelijk voor
de scholen gemaakt.De NMa kan gedragingen van marktpartijen toetsen aan de Mededingingswet
en OPTA kan gedragingen van marktpartijen toetsen aan de Telecommunicatiewet.
De burgerlijke rechter kan gedragingen van marktpartijen toetsen aan beide
wetten. In de door u aangehaalde rechterlijke uitspraak heeft de voorzieningenrechter,
in een voorlopig oordeel bepaald dat het aanbod van KPN aan scholen in strijd
was met artikel 24 Mededingingswet. De rechter week daarbij af van het voorlopige
oordeel van de NMa, zowel wat betreft de afbakening van de relevante markt
als wat betreft de beoordeling of al dan niet sprake is van een economische
machtspositie. Aangezien de voorzieningenrechter van oordeel was dat het aanbod
van KPN in strijd was met de Mededingingswet, is hij niet meer ingegaan op
de vraag of KPN tevens in strijd handelde met de Telecommunicatiewet.KPN is tegen deze uitspraak in beroep gegaan, de uitspraak van het spoedappel
is te verwachten in februari. KPN zal pas na deze uitspraak een aanbod aan
de scholen doen. De reden hiervoor is dat, na een juridische analyse door
juristen van KPN, de uitspraak van de voorzieningenrechter voor meerdere interpretaties
vatbaar is gebleken. Zou KPN aan de scholen een betaald aanbod hebben gedaan,
en zou dat aanbod niet passen binnen de bewuste rechterlijke uitspraak, dan
zou KPN hiermee een boete riskeren die kan oplopen tot € 30 miljoen.
Een dergelijk financieel risico is voor KPN kennelijk onaanvaardbaar.Daarom heeft KPN besloten te wachten op de uitspraak in de hoger beroepsprocedure.
Tot het moment dat de rechter duidelijkheid verschaft biedt KPN het standaard
retailportfolio van XS4ALL aan tegen de reguliere tarieven. Indien KPN in
hoger beroep gelijk krijgt van de rechter, en dus gratis internet
aan de scholen mag gaan aanbieden, dan zal KPN alsnog overwegen het gratis
aanbod aan de scholen doen.Op zich is het niet bijzonder dat een rechter soms anders beslist dan
NMa of OPTA. Tegen besluiten van een bestuursorgaan, zoals de NMa en OPTA,
kan immers beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter. Indien de rechter
het beroep gegrond acht, zal hij het besluit van het bestuursorgaan geheel
of gedeeltelijk vernietigen.Overigens is hier sprake van een parallelle procedure aan die van de NMa
en OPTA. De uitspraak van de (civiele) voorzieningenrechter staat naast eventuele
besluiten van de bestuursorganen. In het onderhavige geval heeft de NMa op
verzoek van KPN vooraf het initiatief getoetst aan de Mededingingswet. In
een informele zienswijze heeft de NMa aangegeven dat er op basis van de bekende
en de door KPN verstrekte informatie geen sprake lijkt te zijn van een overtreding
van de Mededingingswet. Nadien bij de NMa ingediende klachten zijn ingetrokken
hangende de uitspraak van de rechter in hoger beroep.Wat betreft de verenigbaarheid met de Telecommunicatiewet heeft OPTA geconcludeerd
dat er onder de huidige telecommunicatieregelgeving geen aanleiding bestaat
om KPN beperkingen op te leggen met betrekking tot dit aanbod aan de scholen.
Na wijziging van de Telecommunicatiewet acht OPTA, gelet op de ontwikkelingen
in de markt, de kans klein dat er op basis van de gewijzigde wet wel regulerende
maatregelen zullen worden opgelegd ten aanzien van de prijsstelling door KPN
naar de scholen gedurende de voorziene looptijd (maximaal drie jaar) van de
aanbieding. De bij OPTA ingediende klachten zijn ingetrokken hangende de uitspraak
van de rechter in hoger beroep.De PvdA legt een relatie tussen de uitspraak van de rechter en eventuele
sponsoring en het omzeilen van openbare aanbesteding. De rechter heeft over
deze relatie geen uitspaken gedaan.Eerder zijn vragen hierover beantwoord (9 oktober 2003) waarbij de conclusie
was dat er geen sprake is van sponsoring danwel het omzeilen van een openbare
aanbesteding.BIJLAGE 1Wat is er het afgelopen jaar allemaal gedaan om de scholen
voor te bereiden op de situatie vanaf 1 januari 2004?December 2002– 4 december AO Tweede Kamer waarin vaste Kamercommissie akkoord
is gegaan met voornemen het ministerie van OCW om contract nl.tree niet verlengen.
In de pers is er enige aandacht aan gegeven.Mei 2003– Begin mei gaat de website van de ISPwijzer op verzoek en met subsidie
van het ministerie van OCW online met informatie over de internetvoorziening
voor scholen. De ISPwijzer zal de scholen ook helpen bij hun keuze voor de
internetvoorziening vanaf 2004.– 28 mei brief het ministerie van OCW aan scholen waarin zij zijn
geïnformeerd over de opzegging van het contract met nl.tree en het feit
dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het zoeken van een nieuwe provider.
Tevens wordt verwezen naar de ISPwijzer voor meer informatie en hulp bij de
keuze vanaf 1 januari.Juli 2003– 16 juli brief het ministerie van OCW aan scholen waarin zij wederom
worden geïnformeerd over de opzegging van het contract met nl.tree en
het feit dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het zoeken van een nieuwe
provider. Ook wordt specifiek ingegaan op de bijdrage die de scholen vanaf 1 januari
voor de internetvoorziening zullen ontvangen. Tevens wordt verwezen naar de
ISPwijzer voor meer informatie en hulp bij de keuze vanaf 1 januari.Augustus 2003– Eind augustus verschijnt de definitieve site van de ISPwijzer.
De site ontvangt gemiddeld tussen de 200 en 700 bezoekers per dag en ca. 1000
scholen hebben zich geabonneerd op de elektronische nieuwsbrief (ISP-zine)
waarvan er dit najaar 13 verschenen zijn.September 2003– In september verschijnen er twee grote artikelen in Uitleg en
Vives over het feit dat scholen vanaf 1 januari 2004 hun eigen internettoegang
kunnen inkopen. In de artikelen wordt nadrukkelijk gewezen op het bestaan
van www.ISPwijzer.nl– Na prinsjesdag is bekend gemaakt dat het op de begroting van het
ministerie van OCW gereserveerde bedrag voor de internetvoorziening is verhoogd
met € 10 miljoen extra koopkracht voor de scholen en € 5
miljoen voor de onrendabele gebieden.– Gedurende eind september is er in de media veel aandacht besteed
aan het aanbod van KPN (landelijke dagbladen en vakbladen, NOS en RTL-nieuws,
Netwerk en teletekst). Hieruit is duidelijk naar voren gekomen dat de scholen
vanaf 1 januari 2004 voor hun eigen internetvoorziening zullen moeten
zorgen. Ook op de website www.ISPwijzer is hier de nodige aandacht aan besteed.Oktober 2003– Tijdens de eerste 2 weken van november ontvangen alle scholen
(po en vo) een brochure over www.ISPwijzer.nl vergezeld van een brief met
daarin informatie over de wijze waarop scholen na 1 januari 2004 hun
eigen internetvoorziening kunnen regelen.– 15 oktober korte mededeling in de Uitleg (ict-kort) waarin scholen
worden geïnformeerd over de opzegging van het contract met nl.tree en
het feit dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het zoeken van een nieuwe
provider vanaf 1 januari 2004, inclusief verwijzing naar de website
van de ISPwijzer.– Op 29 oktober heeft de ISPwijzer een congres getiteld «Internet
na 2003» georganiseerd voor samenwerkingsverbanden in het po. Er waren
140 samenwerkingsverbanden vertegenwoordigd, sommigen met meer dan één
deelnemer, tezamen goed voor meer dan 3000 scholen.November 2003– Op 5 november heeft de ISPwijzer een workshop verzorgd op de conferentie
over Techniek en Beheer te Nieuwegein.– Op 12 november artikel in de Uitleg over de internetvoorziening
na 2003. Scholen worden in het artikel geïnformeerd over de gewijzigde
situatie (einde centraal contract, keuzevrijheid scholen, beschikbare middelen).– Op 12 november uitspraak kort geding rechter tegen gratis aanbod
KPN. Opnieuw krijgt het onderwerp internetvoorziening voor scholen in de pers
de volle aandacht en op de ISPwijzer.– Op 15 november 2003 staat een advertentie van www.ISPwijzer.nl
in NRC, Volkskrant en Trouw.– Op 27 november heeft de ISPwijzer een presentatie verzorgd tijdens
de tweedaagse I&I conferentie in Lunteren.December 2003– 5 december brief ministerie van OCW aan scholen met daarin de
definitieve vaststelling van de bijdrage die scholen in 2004 ontvangen als
tegemoetkoming in de kosten voor internetvoorzieningen. Ook wordt nadrukkelijk
vermeld dat scholen tijdig voor een internetprovider zullen moeten kiezen –
vóór 19 december of uiterlijk 31 december. Daarbij
worden ook de drie opties genoemd 1. nieuw aanbod nl.tree vanaf 1 januari
2. andere provider vanaf 1 januari 3. overgangscontract bij nl.tree.
Voor meer informatie wordt verwezen naar de website van de ISPwijzer.– 10 december publicatie subsidieregeling onrendabele gebieden in
het Gele Katern bij de Uitleg. Scholen die vanaf 1 januari 2004
niet kunnen beschikken over tweeweg kabel of ADSL komen in aanmerking voor
subsidie gedurende de jaren 2004 en 2005.XNoot1Samenstelling:Leden: Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje
(VVD), Voorzitter, Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Karimi (GL), Van Bommel
(SP), Vendrik (GL), Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU),
Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam,
MFA (PvdA), Ondervoorzitter, Van Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans
(LPF), Van Dam (PvdA) en Visser (VVD).Plv. leden: Kruijsen (PvdA), Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD),
Van der Laan (D66), Boelhouwer (PvdA), Halsema (GL), Lazrak (SP), Tonkens
(GL), Van Oerle-van der Horst (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD),
Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA),
Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib (PvdA), Stuurman (PvdA),
De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund (PvdA) en De Grave (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25733-100.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl