Wet toezicht effectenverkeer 1995; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23874, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

17-02-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23874 nr. 7

07-02-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. Inleiding2. Wet melding ongebruikelijke transacties en Wet economische
mededinging3. Toepassingsgebied van de richtlijn4. Stelsel van vergunningen en toezicht5. De richtlijn kapitaaltoereikendheidII. ARTIKELEN Artikel 6Artikel 6, tweede lidArtikel 15Artikel 33Artikel 22Artikel 25Artikel 46Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23874Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 105 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 874Het opnieuw vaststellen van de Wet toezicht effectenverkeer in verband
met de uitvoering van de richtlijn betreffende het verrichten van diensten
op het gebied van beleggingen in effecten en van de richtlijn betreffende
de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
(Wet toezicht effectenverkeer 1995)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 7 februari 1995 I. ALGEMEEN 1. InleidingDe ondergetekende heeft met genoegen kennisgenomen van de instemming met
het wetsvoorstel door de leden van de fracties die hebben bijgedragen aan
het verslag en is deze leden erkentelijk voor de voortvarendheid waarmee zij
het verslag hebben uitgebracht. Een spoedige voortzetting van de behandeling
van het wetsvoorstel zal ertoe kunnen leiden dat tijdige implementatie van
de richtlijnen mogelijk is. Juist gelet op de door de richtlijnen voorgeschreven implementatietermijnen
lag het in het voornemen van de ondergetekende om deze nota naar aanleiding
van het verslag eerder aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal aan te bieden.
Dat is evenwel niet gebeurd vanwege het feit dat nog onlangs in Brussel een
overleg heeft plaatsgevonden, dat mede betrekking had op een onderwerp dat
van belang is voor de inhoud van het onderhavige wetsvoorstel. Het ging daarbij
om een vraag die betrekking heeft op de toelating van buitenlandse effectenbeurzen.
In het antwoord op de eerste vraag zal daar nader op worden ingegaan.De leden van de PvdA-fractie willen graag op de hoogte worden gesteld
hoe het proces van voortgangsbewaking in Europees verband is georganiseerd.
Wat is op dit moment de stand van zaken van de invoering van deze richtlijnen
in de diverse lid-staten? Is er al inzicht in opvallende punten waarin mogelijke
interpretatieverschillen een rol spelen? Wanneer kan de Tweede Kamer een eerste
evaluatie verwachten?In artikel 31 van de richtlijn beleggingsdiensten en artikel 12 van de
richtlijn kapitaaltoereikendheid is bepaald dat de lid-staten de Europese
Commissie onverwijld in kennis moeten stellen van de implementatie van de
richtlijnen in de nationale wetgeving. Aldus verkrijgt de Europese Commissie
kennis van een eventuele overschrijding van de aanpassings- of inwerkingtredingsdatum
en van een eventuele inhoudelijk onjuiste verwerking van de richtlijnbepalingen1. Gedurende de termijn waarbinnen de lid-staten hun wetgeving
moeten aanpassen, bestaat er voor hen echter geen verplichting om de stand
van zaken met betrekking tot de verwerking aan de Europese Commissie
te melden. Uiteraard komt de (voortgang van) de implementatie in die periode
wel aan de orde in de desbetreffende fora van de Europese Unie. Ook heeft
de Europese Commissie aangekondigd een aantal zogenaamde interpretatieve vergaderingen
te zullen uitschrijven.Uit de thans beschikbare informatie betreffende de stand van zaken met
betrekking tot de implementatie van de richtlijnen in de andere lid-staten
blijkt dat men, met uitzondering van Duitsland en Frankrijk, redelijk op schema
ligt.In het in de inleiding gememoreerde overleg in Brussel is door Nederland
de vraag aan de orde gesteld of artikel 15 van de richtlijn beleggingsdiensten
het een lid-staat toestaat om voorwaarden te stellen aan de toegang van buitenlandse
beurzen tot het grondgebied van die lid-staat. Aanleiding voor die vraag is
de onduidelijke relatie tussen het vierde en het vijfde lid van het genoemde
artikel 15. Het vijfde lid stelt dat de richtlijn geen afbreuk doet aan de
bevoegdheid van lid-staten om de oprichting van nieuwe markten op hun grondgebied
toe te staan of te verbieden. Het vierde lid stelt onder meer dat een lid-staat
moet toestaan dat door een buitenlandse beurs faciliteiten2 in die lid-staat worden aangeboden aan leden van die beurs die in
die lid-staat zijn gevestigd. De onduidelijkheid in de relatie tussen de twee
genoemde leden bestaat hieruit dat faciliteiten die toegang geven tot een
buitenlandse beurs de facto een verlengstuk van die beurs zijn en daarom kunnen
worden aangemerkt als de oprichting van een nieuwe markt.Nederland wenste duidelijkheid over de onderhavige vraag in verband met
de raakvlakken die er zijn met de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan
het beleid inzake buitenlandse beurzen3. Vertaald
naar de terminologie van het wetsvoorstel komt de vraag er namelijk op neer
of Nederland van een buitenlandse beurs al dan niet mag verlangen dat haar
een ontheffing moet zijn verleend van het verbod om zonder erkenning in Nederland
een beurs te houden, alvorens zij mag overgaan tot de aanbieding van faciliteiten
in Nederland. Tijdens het overleg te Brussel, dat op 19 januari jongstleden
plaatsvond, bleek dat de aanbieding van faciliteiten niet kan worden beschouwd
als de oprichting van een «nieuwe markt» en dat een lid-staat,
conform het vierde lid van artikel 15 van de richtlijn beleggingsdiensten,
die aanbieding zonder nadere voorwaarden dient toe te staan. De onderhavige
faciliteiten zijn gegeven het kader en de doelstellingen van de richtlijn
beleggingsdiensten primair een vorm van dienstverlening van beurzen aan hun
leden.Laatstbedoelde zienswijze werd door de Europese Commissie en verschillende
lid-staten naar voren gebracht en is niet door de overige lid-staten betwist.
Het gevolg hiervan is dat in het onderhavige wetsvoorstel een voorziening
moet worden getroffen om in een andere lid-staat gevestigde effectenbeurzen
uit te zonderen van het erkenningsvereiste. Aldus wordt voldaan aan het desbetreffende
richtlijnvoorschrift. Verwezen wordt naar de nota van wijziging.Volledigheidshalve merkt de ondergetekende nog op dat de uitkomst van
de discussie in Brussel geen principiële gevolgen heeft voor het hiervoor
reeds gememoreerde beleid inzake buitenlandse beurzen. Dat beleid heeft immers
als kern dat buitenlandse beurzen aan bepaalde algemene voorwaarden moeten
voldoen alvorens in Nederland actief te kunnen zijn4.
Er mag van worden uitgegaan dat in elk geval beurzen die in een lid-staat
zijn gevestigd aan die voorwaarden zullen voldoen zodra de richtlijn beleggingsdiensten
en de richtlijn kapitaaltoereikendheid zijn geïmplementeerd. Die richtlijnen
voorzien immers in harmonisatie van het toezicht op de effectensector, terwijl
er daarnaast al enige jaren richtlijnen van toepassing zijn die voorschriften
bevatten betreffende de voorwaarden voor toelating van effecten tot de notering.
Voor in een derde land gevestigde beurzen geldt deze communautaire harmonisatie uiteraard niet, zodat zij steeds zullen moeten aantonen dat zij aan
de genoemde voorwaarden kunnen voldoen.Los van het vorenstaande acht de ondergetekende het tevens gewenst om
het erkenningsregime voor effectenbeurzen bij nota van wijziging ook aan te
vullen met de mogelijkheid tot het verlenen van een niet bij wet geregelde
vrijstelling van de erkenningsplicht. De redenen hiervoor zijn dezelfde als
die gelden voor de introductie in het wetsvoorstel van de ontheffingsmogelijkheid
van de erkenningsplicht5. Bij nader inzien moet
het immers denkbaar worden geacht dat zich, naast ontwikkelingen die een (individuele)
ontheffing rechtvaardigen, ook ontwikkelingen zullen voordoen die rechtvaardigen
dat categorieën effectenbeurzen van de erkenningsplicht worden vrijgesteld.Naar aanleiding van de vraag naar een eerste evaluatie merkt de ondergetekende
op dat mocht de implementatie van de richtlijnen op enigerlei wijze aanleiding
geven tot het informeren van de Tweede Kamer, daarvoor uiteraard terstond
zal worden zorggedragen.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat iedere Nederlandse burger
(met enige inspanning) in staat moet zijn wetteksten te lezen en te begrijpen.
Deze leden vinden echter dat de leesbaarheid en begrijpelijkheid van dit wetsvoorstel
bijzonder veel inspanning vragen, zowel door de lange en ingewikkelde zinnen
alsmede door het veelvuldig gebruik van Engels jargon. Zij verzoeken de regering
het wetsvoorstel te voorzien van een verklarende begrippenlijst.De ondergetekende onderschrijft de opvatting dat iedere Nederlandse burger
(met enige inspanning) in staat moet zijn wetteksten te lezen en te begrijpen,
doch is tevens van mening dat het met de leesbaarheid en begrijpelijkheid
van dit wetsvoorstel niet zo somber is gesteld als deze leden wellicht menen.
Juist met het oog op de toegankelijkheid van het wetsvoorstel is zoveel mogelijk
getracht de bestaande wettelijke bepalingen te vereenvoudigen, het gebruik
van lange zinnen en (Engels) jargon te vermijden en aan te sluiten bij de
andere wet- en regelgeving op financieel dienstverleningsgebied. Voorts is
het wetsvoorstel voorzien van een uitgebreide en zeer gedetailleerde memorie
van toelichting met bijlagen en is er een artikelregister opgesteld.Aangezien in het effectenverkeer Engels de voertaal is, bleek het gebruik
van Engelse termen in een zeer beperkt aantal gevallen niet te vermijden.
Omdat deze termen, waar nodig, zijn gedefinieerd en toegelicht, is de ondergetekende
van oordeel dat van het opstellen van een verklarende begrippenlijst kan worden
afgezien.De leden van de D66-fractie merken op dat de heer D.H. Cross in een artikel
in het tijdschrift TVVS, 1994 nr. 94/3, concludeert dat voor Nederland de
wijzigingen door middel van aanpassing van de Wet toezicht effectenverkeer
alsmede de regelgeving van de erkende beurzen teneinde te voldoen aan de verplichting
de richtlijnen in te voeren, weinig ingrijpend zijn. Teneinde de Nederlandse
effectenmarkt aantrekkelijk te houden voor alle betrokkenen hoopt de heer
Cross dat de implementatie van de richtlijnen inzake het verrichten van diensten
op het gebied van beleggingen in effecten (ISD) en inzake de kapitaaltoereikendheid
van effectenbemiddelaars (CAD) met een zo beperkt mogelijke toename van het
aantal regels plaatsvindt. Dit met inachtneming van de adequate werking van
de markt en de vereiste van voldoende beleggingsbescherming. Toch lijkt het
onderhavige wetsvoorstel uitgebreider en ingewikkelder dan de oorspronkelijke
Wet toezicht effectenverkeer. Welke extra regels en daarmee extra administratieve
verplichtingen heeft dit wetsvoorstel ten gevolge?Voor zover als gevolg van de richtlijnen nieuwe voorschriften moesten
worden geïntroduceerd, zijn deze tot het minimum beperkt. Het stellen
van strengere eisen zou de Nederlandse effecteninstellingen immers ineen nadeliger concurrentiepositie brengen. Als gevolg van deze terughoudende
implementatie is het onderhavige wetsvoorstel nauwelijks uitgebreider6 of ingewikkelder dan de huidige Wet toezicht effectenverkeer.
Dit viel overigens ook niet te verwachten, omdat met de Wet toezicht effectenverkeer
in veel opzichten al werd vooruitgelopen op de toen reeds in onderhandeling
zijnde richtlijn beleggingsdiensten en richtlijn kapitaaltoereikendheid.Uiteraard brengen de nieuwe voorschriften ook extra verplichtingen met
zich. Zo zijn de vergunningvoorwaarden aangescherpt op het punt van het eigen
vermogen, de plaats van vestiging van het hoofdkantoor en de tweehoofdige
leiding. Voorts zijn de toezichtsregels uitgebreid op het punt van de eigen
middelen en de rapportage van transactiegegevens en is er een kennisgevingsverplichting
geïntroduceerd ter zake van de toepasselijkheid en de dekking van garantiestelsels.
Nieuw zijn voorts de notificatieprocedure die een effecteninstelling moet
volgen indien zij voornemens is in een andere lid-staat effectendiensten te
gaan aanbieden of verrichten, het verklaring van geen bezwaar-regime voor
houders van een gekwalificeerde deelneming en de bepalingen die de procedures
regelen die de betrokken autoriteiten dienen te volgen bij de uitoefening
van de krachtens de richtlijnen op hen rustende verplichtingen.Tegenover deze verplichtingen, die overigens zeker niet allemaal als een
extra administratieve belasting kunnen worden beschouwd, staat het feit dat
indien een effecteninstelling zich aan de desbetreffende voorschriften houdt,
zij over een Europees paspoort beschikt, als gevolg waarvan in de overige
lid-staten niet opnieuw een vergunning behoeft te worden aangevraagd. Aldus
beschouwd is er juist sprake van een vereenvoudiging van het systeem.Tenslotte vragen de leden van de D66-fractie hoe het staat met de implementatie
van de richtlijnen in de overige lid-staten.Verwezen wordt naar het antwoord op een voorgaande vraag.De leden van de GPV-fractie kunnen zich, gezien het sterk zelfregulerende
karakter van de beurzen, goed voorstellen dat de regering bij haar toezicht
op de beurzen een terughoudende benadering blijft volgen. De voorgestelde
regels beogen dan ook terecht geen vergunningstelsel jegens effectenbeurzen
en andere gereglementeerde markten. Een dergelijk uitgangspunt roept echter
wel een aantal vragen op. Zo vragen de leden van de GPV-fractie welke mogelijk
ongewenste gevolgen zouden kunnen optreden als een effectenbeurs vooralsnog
in gebreke zou blijven de beursregels aan de richtlijnen aan te passen.Indien een effectenbeurs in gebreke zou blijven haar regels aan te passen
of de naleving van die aangepaste regels te controleren, zou Nederland niet
voldoen aan de op de lid-staten rustende verplichting de richtlijnen binnen
de daarvoor gestelde termijn volledig te implementeren en zou de grondslag
ontbreken voor de inwerkingtreding van de artikelen in het wetsvoorstel die
zien op de zelfregulering. Gelet op het belang dat aan de zelfregulering wordt
toegekend, kan overigens met evenveel rede worden gesteld dat het in gebreke
blijven van de beurzen het systeem van het wetsvoorstel als zodanig onder
druk zou zetten. Het wetsvoorstel bevat dan ook voorschriften die moeten bewerkstelligen
dat de effectenbeurzen hun regels in overeenstemming met de communautaire
regelgeving brengen en houden. Verwezen wordt naar artikel 27 van het wetsvoorstel. 2. Wet melding ongebruikelijke transacties en Wet economische
mededingingDe leden van de PvdA-fractie vragen of een goede uitvoering van de Europese
richtlijn ter voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor
het witwassen van geld, zoals aangenomen in 1991, niet vooraf
zou moeten gaan aan de inwerkingtreding van de onderhavige richtlijnen. Terecht
heeft het Ministerie van Financiën medio 1992 de effectenbeurs erop geattendeerd
dat invoering van de Europese richtlijn witwassen, ertoe zou kunnen leiden
dat witwassers instellingen als wisselkantoren en algemene banken mijden,
en zich meer gaan richten op bedrijven in andere sectoren, zoals effecteninstellingen.
Zij willen dan ook graag weten hoe de stand van zaken is wat betreft de implementatie
en uitvoering van de Europese richtlijn witwassen van gelden in de diverse
lid-staten.Met uitzondering van Griekenland hebben alle vijftien lid-staten, waaronder
Nederland, de richtlijn geïmplementeerd en aldus regels vastgesteld die
zijn gericht op het beschermen van hun financiële stelsel tegen het witwassen
van geld. In Griekenland zal een wetsvoorstel terzake naar verwachting in
het eerste kwartaal van 1995 aan het Griekse parlement worden voorgelegd.
Hoewel de Griekse anti-witwaswetgeving dus nog in voorbereiding is, heeft
Griekenland wel reeds maatregelen genomen die in dit verband van belang zijn.
Zo is witwassen strafbaar gesteld en zijn het verdrag van de Verenigde Naties
tegen de sluikhandel in verdovende middelen en psychotrope stoffen en de Europese
Conventie inzake internationale rechtsbijstand geratificeerd.Als gevolg van de definitie van het begrip financiële instelling
in de richtlijn is de anti-witwaswetgeving ook op effecteninstellingen van
toepassing. De door de Nederlandse Wet melding ongebruikelijke transacties
en Wet identificatie bij financiële dienstverlening 1993 geïntroduceerde
plicht om transacties met een ongebruikelijk karakter door te geven aan een
onafhankelijk meldpunt onderscheidenlijk om cliënten bij meer financiële
transacties te identificeren, geldt derhalve ook voor effectentransacties.
Daarnaast is het in het kader van het toezicht op effecteninstellingen uiteraard
van belang dat de deskundigheid en betrouwbaarheid van de bestuurders alsmede
de bedrijfsvoering geen aanleiding mogen geven te veronderstellen dat door
middel van de betrokken effecteninstelling geld zal worden witgewassen.Volgens deze leden zou het verschaffen van een Europees paspoort aan een
effectenhandelaar in die landen waar de Europese regelgeving inzake witwassen
nog niet is ingevoerd, de kans op een toename van het witwassen van buitenlands
geld op de Nederlandse markt kunnen vergroten. Daarmee zouden de positieve
effecten van de invoering van de Europese afspraken in de Nederlandse wetgeving
(Wet melding ongebruikelijke transacties en Wet identificatie bij financiële
dienstverlening) voor een deel teniet worden gedaan. Zij verzoeken de regering
in te gaan op deze problematiek.De Nederlandse anti-witwaswetgeving heeft, evenals die van de andere lid-staten,
een territoriale toepassing. Zo geldt de Wet melding ongebruikelijke transacties
voor een ieder die in of vanuit Nederland beroeps- of bedrijfsmatig een financiële
dienst verleent. De Nederlandse meldingsplicht is derhalve ook van toepassing
op een buitenlandse instelling die in of vanuit Nederland effectendiensten
aanbiedt of verricht. Dit geldt zowel voor een buitenlandse effecteninstelling
die op Nederlands grondgebied door middel van een bijkantoor opereert als
voor een dergelijke instelling die op Nederlands grondgebied haar werkzaamheden
uitoefent door middel van het vrij verrichten van diensten. Gelet op deze
territoriale werking van de anti-witwaswetgeving is het niet noodzakelijk
om effecteninstellingen uit lid-staten die de communautaire regelgeving op
het gebied van het witwassen nog niet hebben geïmplementeerd uit dien
hoofde uit Nederland te weren.Tenslotte vragen zij of de Nederlandse wetgeving, inclusief de toezichtsstelsels,
inmiddels in voldoende mate voorziet in het bestrijden van witwassen van gelden
op de financiële markten. Wat is de mening van de regering
op de gedachte de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE) een bevoegdheid
te verstrekken die het inzien van justitiële registers mogelijk maakt?De ondergetekende is van mening dat het complex van in Nederland getroffen
maatregelen op dit moment in voldoende mate voorziet in het bestrijden van
het witwassen van gelden op de financiële markten. Herinnerd zij in dit
verband aan de toezegging van zijn voorganger, mede namens de Minister van
Justitie, om de Wet melding ongebruikelijke transacties uiterlijk twee jaar
na inwerkingtreding te evalueren.Tussen het Ministerie van Justitie, de toezichthouders op financiële
instellingen en het Ministerie van Financiën heeft overleg plaatsgevonden
over de verstrekking van relevante gegevens met het oog op de toetsing van
de betrouwbaarheid van bestuurders van financiële instellingen. Tijdens
dit overleg is geconcludeerd dat de Wet politieregisters geen belemmering
mag vormen voor deze toezichthouders om in het kader van een antecedentenonderzoek
via de Landelijke Officier van Justitie te verzoeken om te onderzoeken of
de politieregisters voor het toezicht relevante gegevens bevatten. Thans wordt
bezien op welke wijze dit kan worden geëffectueerd. Rechtstreekse inzage
door de financiële toezichthouders in de politieregisters is evenwel
niet aan de orde.Bij de bestudering van dit wetsvoorstel doet zich de vraag voor of ten
aanzien van de handel in effecten ook de Wet melding ongebruikelijke transacties
van toepassing is, aldus de leden van de CDA-fractie.Zoals in antwoord op een voorgaande vraag reeds is aangegeven, is de anti-witwaswetgeving
ook op effecteninstellingen van toepassing. Dit is een gevolg van het feit
dat effectendiensten als financiële diensten worden beschouwd.In de memorie van toelichting wordt op verschillende punten gesproken
over het feit dat de aangeslotenen zich dienen te houden aan de beursregels.
De vraag werpt zich op of de inhoud van deze beursregels zijn getoetst aan
de Wet economische mededinging en zich derhalve verdragen met het Europese
mededingingsbeleid?Ingevolge de in Nederland vigerende zelfregulering stellen de effectenbeurzen
hun eigen regels vast. De STE 7toetst deze beursregels
met het oog op een adequate functionering van de effectenmarkten en de positie
van de beleggers op die markten. In dat kader betrekt de STE bij haar beoordeling
ook de aan de beursregels verbonden mededingingsaspecten.De toets van de STE heeft tot gevolg dat de beursregels zijn vrijgesteld
van een beoordeling in het kader van het op de Wet economische mededinging
(WEM) gebaseerde Besluit horizontale prijsbinding onderscheidenlijk Besluit
marktverdelingsregelingen. Terzake geldt namelijk een vrijstelling voor zover
een mededingingsregeling ingevolge enige andere wet dan de WEM is onderworpen
aan goedkeuring. Gelet op het in de Wet toezicht effectenverkeer voorgeschreven
toezicht op de beursregels door de STE is dit ten aanzien van de beursregels
het geval. Overigens is er geen reden te veronderstellen dat de beursregels
zich niet met het Europese mededingingsrecht zouden verdragen.Het Financieele Dagblad van 22 oktober 1994 meldt dat de Centrale Recherche
Informatiedienst onderzoek heeft gedaan naar mogelijke criminele infiltratie
op de Amsterdamse Effectenbeurs. De leden van de D66-fractie vragen wat de
stand van zaken is met betrekking tot dit onderzoek en of de Wet toezicht
effectenverkeer 1995 een bijdrage levert aan het tegengaan van criminele infiltratie
op effectenbeurzen.Voor de beantwoording van de vraag naar de stand van zaken met betrekking
tot het onderzoek naar mogelijke criminele infiltratie op de Amsterdamse Effectenbeurs
wordt verwezen naar de bij brief d.d. 8 december 1994 gegeven
antwoorden op de door het Tweede Kamer-lid Smits (CDA) gestelde vragen over
criminele activiteiten in het effectenwezen8.Evenals de huidige Wet toezicht effectenverkeer is de Wet toezicht effectenverkeer
1995 er mede op gericht de integriteit van de financiële markten te waarborgen.
Daartoe wordt onder meer de betrouwbaarheid van bestuurders en van houders
van een gekwalificeerde deelneming getoetst. Indien die personen naar het
oordeel van de toezichthouder niet betrouwbaar zijn, wordt er geen vergunning
onderscheidenlijk verklaring van geen bezwaar verleend of wordt een eenmaal
verleende vergunning of verklaring ingetrokken. Aldus levert de effectenwetgeving
een bijdrage aan het tegengaan van criminele infiltratie op effectenbeurzen.De implementatie van de EG-richtlijnen is niet aangegrepen voor een regeling
inzake koersmanipulatie. Is de regering van plan om hier een regeling voor
te verwerken in onderhavig wetsvoorstel en zo ja, op welke termijn kan dit
worden verwacht?Het onderhavige wetsvoorstel voorziet primair in de implementatie van
de richtlijn beleggingsdiensten en van de richtlijn kapitaaltoereikendheid.
Koersmanipulatie wordt niet door die richtlijnen bestreken en kan derhalve
in beginsel ook geen onderwerp van regeling in dit wetsvoorstel zijn. Aanwijzing
337 van de Aanwijzingen voor de regelgeving verbiedt het immers om in een
implementatieregeling andere regels op te nemen dan voor de implementatie
nodig zijn.De leden van de GPV-fractie stellen de vraag aan de orde of het onderhavige
wetsvoorstel het mede mogelijk maakt het witwassen van geld via de effectenbeurs
tegen te gaan. Levert de terughoudende benadering van de regering inzake het
toezicht hier problemen op, omdat dit toezicht het karakter heeft van marginale
toetsing van zowel regels als de handhaving daarvan? Kan door implementatie
van de richtlijnen voorkomen worden dat witwaspraktijken zich bijvoorbeeld
naar België verplaatsen?In tegenstelling tot de Wet melding ongebruikelijke transacties en de
Wet identificatie bij financiële dienstverlening 1993 is het tegengaan
van het witwassen van gelden op de financiële markten niet het primaire
doel van het wetsvoorstel. Desalniettemin bieden zowel de huidige Wet toezicht
effectenverkeer als de Wet toezicht effectenverkeer 1995 een aantal instrumenten
met behulp waarvan witwaspraktijken kunnen worden voorkomen c.q. bestreden.
Aldus voorziet de gezamenlijke Nederlandse wet- en regelgeving op dit moment
in voldoende mate in het bestrijden van het witwassen van gelden op de financiële
markten. Het volgen van een terughoudende benadering bij het toezicht op de
effectenbeurzen speelt hierbij geen enkele rol. In het kader van de zelfregulering
zullen de beurzen immers alle noodzakelijke en vereiste maatregelen moeten
nemen om het witwassen van geld via hun markten tegen te gaan. Het toezicht
daarop berust bij de Minister van Financiën.De implementatie van de richtlijnen als zodanig zal geen invloed hebben
op de keuze van witwassers om in een bepaalde (lid-)staat te opereren. Alle
lid-staten zijn immers verplicht om minimaal de in de richtlijn beleggingsdiensten
en de richtlijn kapitaaltoereikendheid voorgeschreven vergunningvereisten
en toezichtsregels voor vergunninghouders in hun wet- en regelgeving te verwerken.
In de praktijk zullen witwassers hun activiteiten uiteraard verplaatsen naar
de staten die materieel het minst effectieve anti-witwassysteem blijken te
hebben.De leden van de GPV-fractie vragen naar de inhoud van het advies van de
zogenaamde Fieccom-werkgroep binnen het Ministerie van Justitie dat onlangs
zou zijn uitgebracht. Indien uit dit advies gebleken is dat de georganiseerde
criminaliteit op de effectenbeurs actief is, op welke wijze zal dit dan bestreden
worden? Welke bevoegdheden en instrumenten heeft de minister ter
beschikking op grond van de Wet toezicht effectenverkeer (Wte)? Is bij het
betreffende onderzoek de toezichthoudende instellingen De Nederlandsche Bank
N.V. (DNB), de Stichting Toezicht Effectenverkeer en de Amsterdamse beurs
om medewerking gevraagd? Zo nee, waarom niet? Hoe verhoudt zich dit tot het
zelfregulerende karakter van de beurs en de bevoegdheden van de minister inzake
de Wte?Verwezen wordt naar de antwoorden op voorgaande vragen en naar de eerdergenoemde
brief d.d. 8 december 1994 waarin de door het Tweede- Kamerlid Smits (CDA)
gestelde vragen over criminele activiteiten in het effectenwezen werden beantwoord. 3. Toepassingsgebied van de richtlijnDe leden van de PvdA- en de VVD-fractie constateren dat de reikwijdte
van deze wet breed is door de brede definiëring van de begrippen «effecten»
en «effectenbemiddelaar/vermogensbeheerder». Zo zal de interbancaire
valuta- en rentehandel – voor zover deze betrekking heeft op beleggingsactiviteiten –
ook onder de reikwijdte van de wet vallen, evenals de interbancaire geldhandel.
Deze leden vinden het evenwel onduidelijk hoe het toezicht op deze segmenten
op doeltreffende wijze kan worden ingevuld. Toch is ook dit toezicht essentieel
in het belang van het goed functioneren van de effectenmarkten, en in het
belang van de beleggers die op die markten actief zijn. Want met name bij
de derivatenhandel buiten de beurs om worden enorme financiële risico's
gelopen. Zij vragen de regering hierop in te gaan.De Wte 1995 is alleen van toepassing op de interbancaire valuta- en rentehandel
en op de interbancaire geldhandel indien het daarbij gaat om handel in instrumenten
die als effecten zijn aan te merken. Dit is veelal niet het geval9. Zo valt – conform internationale usance –
de valutahandel als zodanig, te weten de koop en verkoop van vreemde valuta,
niet onder het bereik van de effectenwetgeving. Ditzelfde geldt voor de geldhandel,
tenzij het daarbij zou gaan om de handel in verhandelbare schuldbewijzen die
als effecten zijn te beschouwen. Voor zover derivaten als effecten zijn aan
te merken10, vallen ook die produkten alsmede
degenen die effectendiensten ten aanzien daarvan aanbieden, onder het toezichtsregime
van de Wte 1995.Naar aanleiding van de stelling dat bij de derivatenhandel buiten de beurs
om enorme financiële risico's worden gelopen, wordt het volgende opgemerkt.
Het is een feit dat de handel in derivaten – zowel ter beurze als daarbuiten –
de laatste jaren een opvallende groei vertoont. Dat wil echter niet zeggen
dat daarmee de risico's – in algemene zin – enorm zijn. Immers,
het ontstaan en de groei van de derivatenmarkt vinden hun oorzaak en economische
rechtvaardiging in de wens van marktpartijen om risico's af te dekken. Voorts
moet onderscheid worden gemaakt naar de partijen die bij de derivatenhandel
zijn betrokken. De risico's bij de intermediaire instellingen – het
betreft bijna altijd banken – zijn in Nederland nog relatief beperkt11. Daarnaast zijn er de risico's die door de eindgebruikers –
dat wil zeggen de contractanten bij een derivatenprodukt – worden gelopen,
zowel bij beursgenoteerde produkten als niet-beursgenoteerde produkten. Het
blijkt dat die risico's in verreweg de meeste gevallen alleen als onverantwoord
kunnen worden gekwalificeerd indien er sprake is van ondeskundig gebruik van
derivaten door partijen die ten onrechte menen in staat te zijn daarmee om
te gaan.Met betrekking tot het aspect van de gelijkwaardigheid tussen binnen-
en buitenbeursverkeer vinden de leden van de PvdA- en de CDA-fractie dat het
onderhavige wetsvoorstel aan duidelijkheid te wensen overlaat. Het is van
groot belang voor evenwichtige concurrentieverhoudingen dat ten aanzien van
regelgeving en toezicht op het effectenwezen er gelijk-waardigheid
bestaat tussen binnen- en buitenbeursverkeer. De praktijk leert dat juist
het buitenbeursverkeer extra aandacht verdient. Heeft de regering voldoende
zicht op de gevolgen van dit toezicht?De stelling dat de praktijk leert dat de buitenbeurshandel extra aandacht
verdient, wordt niet door de ondergetekende gedeeld. Extra aandacht was wel
geboden voordat de Wet effectenhandel – de voorganger van de Wet toezicht
effectenverkeer – in werking trad. De Wet effectenhandel had tot doel
misstanden in de buitenbeurssector te bestrijden, en is daarin effectief gebleken.
Met de Wet toezicht effectenverkeer heeft de effectenwetgeving, waartoe de
Wet effectenhandel de aanzet gaf, haar definitieve vorm gekregen. De bij de
buitenbeurshandel betrokken partijen hebben zich te houden aan de regels die
bij of krachtens de Wet toezicht effectenverkeer zijn gesteld en staan onder
toezicht van de STE. Onder de Wte 1995 wordt hierin geen verandering gebracht.Leidraad is overigens steeds (geweest) dat het complex van regels van
de beurzen gelijkwaardig dient te zijn aan de regelgeving voor de buitenbeurshandel.
Uitgangspunt daarbij is de Wet toezicht effectenverkeer: de beursregels moeten
(minimaal) gelijkwaardig zijn aan de ingevolge de wet geldende voorschriften.
Echter, waar geen sprake is van vergelijkbaarheid, behoeft ook geen gelijkwaardigheid
te worden nagestreefd. Zo hebben de beurzen regulering die eigen is aan de
handel ter beurze en die derhalve niet behoeft te gelden voor de buitenbeurshandel.De leden van de PvdA-fractie hebben op zichzelf waardering voor de voortvarende
wijze waarop de regering wil inspelen op de technologische ontwikkelingen
inzake handel door middel van schermen (brief d.d. 26 september 1994). Zij
begrijpen dat de regering voorstelt de toelating van buitenlandse beurzen
onder bepaalde voorwaarden te regelen vooruitlopend op de inwerkingtreding
van deze wet. Deze leden hebben echter enige aarzelingen, omdat zij vooralsnog
hechten aan de handhaving van gelijkwaardige concurrentiepositie van de Nederlandse
beurzen ten opzichte van de buitenlandse beurzen. Zij geven de regering in
overweging het beginsel van wederkerigheid toe te passen: toetreding van een
beurs uit een bepaalde lid-staat tot de Nederlandse markt is mogelijk mits
ook de toetreding van Nederlandse beurzen tot de markt van de betreffende
lid-staat mogelijk is. De daarbij wederzijds te hanteren voorwaarden dienen
op elkaar aan te sluiten. Zij vragen de regering hierop een reactie te geven.Het beleid ter zake van de toelating van buitenlandse beurzen, zoals uiteengezet
in de brief d.d. 26 september 1994, is gebaseerd op de «level playing
field»-gedachte. Dit komt onder meer tot uitdrukking in de voorwaarden
die aan de toelating zijn gesteld12. Leidraad
bij deze voorwaarden is dat er sprake moet zijn van equivalentie met de Nederlandse
situatie, omdat beleggers erop moeten kunnen vertrouwen dat de kwaliteit van
de betrokken effectenbeurs alsook het toezicht op die beurs niet onder doet
voor hetgeen in Nederland geldt. Reciprociteit is daarbij niet van belang
en is dan ook niet als voorwaarde gesteld. Ten algemene past een dergelijk
criterium, waarvoor in het wetsvoorstel overigens ook geen grondslag is opgenomen,
niet in het streven het effectenverkeer te liberaliseren. Dat neemt niet weg
dat wanneer een Nederlandse effectenbeurs in het buitenland van overheidszijde
belemmeringen zou ondervinden bij pogingen om aldaar te worden toegelaten,
de ondergetekende uiteraard bereid is om bij de betrokken buitenlandse autoriteiten
ten behoeve van die beurs te interveniëren. Hiervan zal sprake kunnen
zijn indien door die autoriteiten of als gevolg van de toepasselijke regelgeving
ongerechtvaardigde hindernissen worden opgeworpen.In de memorie van toelichting staat dat een van de doelstellingen van
de richtlijn beleggingsdiensten is, het liberaliseren van de toegang tot het lidmaatschap van effectenbeurzen en andere gereglementeerde markten.
Aangegeven wordt dat aldus wordt bewerkstelligd dat op het grondgebied van
de lid-staten een niet-discriminerende behandeling wordt gegeven aan alle
effecten- en kredietinstellingen waaraan in een van de lid-staten een vergunning
is verleend voor het verrichten van effectendiensten. Welke eisen kunnen hieraan
worden gesteld, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Ook wensen zij een
duiding wat de voorwaarden zijn waaronder men recht heeft op toegang tot gereglementeerde
markten.Teneinde een niet-discriminatoire toegang tot effectenbeurzen en andere
gereglementeerde markten te realiseren, bepaalt artikel 15, eerste lid, van
de richtlijn beleggingsdiensten dat de lid-staten ervoor moeten zorgdragen
dat alle nationale voorschriften die die toegang beperken moeten worden afgeschaft.
Voorts dienen de desbetreffende markten hun regelgeving, hun juridische structuur
en hun technische capaciteit zodanig aan te passen, dat alle instellingen
waaraan een vergunning is verleend om effectendiensten te verrichten, daadwerkelijk
toegang tot die markten kunnen verkrijgen. Daarbij staat het de marktautoriteiten
tot op zekere hoogte wel vrij om – zonder discriminatie naar lid-staat
van herkomst – aan de toegang tot en het lidmaatschap van hun markt
specifieke vereisten te verbinden onderscheidenlijk voorwaarden te stellen.
Artikel 15, tweede lid, van de richtlijn beleggingsdiensten noemt in dit verband
onder meer de verplichting zich te houden aan de statuten en reglementen van
de betrokken markt, aan de beroepscode voor het personeel dat op of ten behoeve
van die markt werkzaam is alsmede aan de voorschriften en procedures van de
clearing- en afwikkelingsstelsels die de leden van die markt ter beschikking
staan.In hoofdstuk 2.5.9. van de memorie van toelichting staat dat bij algemene
maatregel van bestuur voor het verrichten van interprofessionele effectendiensten
afwijkende gedragsregels zullen worden opgesteld waarbij rekening wordt gehouden
met de professionele aard van de wederpartij van de effecteninstelling. In
het wetsvoorstel ontbreekt daarvoor echter de wettelijke grondslag, aldus
de leden van de CDA- en de VVD-fractie. Het zou aanbeveling verdienen dat
wettelijk wordt geregeld dat afwijkende regels kunnen worden vastgesteld indien
de professionele aard van de beleggers zulks rechtvaardigt.De grondslag om uitvoering te geven aan de – te benutten –
mogelijkheid die de richtlijn beleggingsdiensten biedt om voor de interprofessionele
effectenhandel minder vergaande gedragsregels vast te stellen, is opgenomen
in artikel 11, tweede lid, van het wetsvoorstel. Daarin is bepaald dat de
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels waaraan
de desbetreffende effecteninstellingen zich moeten houden, voor onderscheiden
groepen instellingen verschillend kunnen zijn. Deze bepaling biedt de ruimte
om de effecteninstellingen flexibel en desgewenst variabel te groeperen.Tevens zou een definitie van «professionele belegger» moeten
worden opgenomen. Indien, immers, voor de effectendiensten die aan die categorie
beleggers worden aangeboden, afwijkende regels zullen gaan gelden is het uit
het oogpunt van rechtszekerheid van belang te weten wat hieronder exact wordt
verstaan. De leden van de CDA-, de PvdA- en de VVD-fractie willen ook met
betrekking tot dit punt graag een reactie van de regering.De ondergetekende onderschrijft de opvatting dat het uit het oogpunt van
rechtszekerheid van belang is te weten wat exact onder een «professionele
belegger» wordt verstaan. In de huidige Vrijstellingsregeling Wet toezicht
effectenverkeer is deze belegger omschreven als een natuurlijk persoon of
een rechtspersoon die beroeps- of bedrijfsmatig handelt of belegt in effecten.
Daarbij is toegelicht dat onder beroeps- of bedrijfsmatig handelen of beleggen
in effecten dient te worden verstaan de handel in effecten tussen
personen of instellingen die in de uitoefening van hun beroep of bedrijf of
rechtstreeks daaruit voortvloeiend effectentransacties aangaan. Als voorbeeld
van professionele beleggers kunnen worden genoemd effecteninstellingen, institutionele
beleggers, treasury-afdelingen van grote ondernemingen, kredietinstellingen
en beleggingsinstellingen.Daar de onderhavige omschrijving voldoende duidelijk lijkt, ligt het in
het voornemen van de ondergetekende deze ook op te nemen in de algemene maatregel
van bestuur waarin voor de handel met professionele beleggers afwijkende gedragsregels
zullen worden voorgeschreven.In hoofdstuk 2.6.4. van de memorie van toelichting staat vermeld dat de
huidige Nadere Regeling toezicht effectenverkeer reeds vermogensscheiding
voorschrijft. Daaruit wordt de conclusie getrokken dat aanpassing van de regelgeving
op dit punt niet nodig is, aldus de leden van de CDA- en de PvdA-fractie.
De vraag is of die conclusie wel juist is. Artikel 13 van de huidige Nadere
Regeling toezicht effectenverkeer kent thans uitsluitend vermogensscheiding
voor niet-kredietinstellingen. De richtlijn beleggingsdiensten schrijft echter
ook vermogensscheiding voor bij kredietinstellingen. Met name voor de handel
in afgeleide produkten (opties en futures) zal dit zeer ingrijpende gevolgen
kunnen hebben, zowel juridisch als administratief, aldus de leden van de CDA-
en de PvdA-fractie. Kredietinstellingen zullen mogelijk gehouden zijn tot
de oprichting van aparte bewaarbedrijven voor afgeleide produkten teneinde
beleggers een adequate bescherming te kunnen bieden tegen faillissement van
de kredietinstelling. De vraag is of aan dergelijke ingrijpende maatregelen
wel behoefte bestaat gelet op de waarborgen die het solvabiliteitstoezicht
van DNB op kredietinstellingen reeds met zich meebrengt.Artikel 10, aanhef en tweede gedachtenstreepje, van de richtlijn beleggingsdiensten
spreekt niet van «vermogensscheiding» maar van «adequate
regelingen». In Nederland is hiervan thans reeds sprake, zowel bij kredietinstellingen
als bij effecteninstellingen, niet zijnde kredietinstellingen. Zo hebben banken
aparte bewaarbedrijven opgericht voor buitenlandse effecten en hanteren niet-banken
een fysieke vermogensscheiding. De huidige regelingen voldoen dus al aan de
onderhavige richtlijnverplichting. Daar komt bij dat de Wet giraal effectenverkeer
voorkomt dat eigenaren van beursgenoteerde effecten die in het giraal effectenverkeer
zijn opgenomen hun rechten verliezen in geval van faillissement van hun intermediair.De betrokken bepaling schrijft dergelijke adequate regelingen overigens
slechts voor «met betrekking tot de waardepapieren van beleggers ter
vrijwaring van hun eigendomsrechten». Hieronder vallen alleen traditionele
waardepapieren, zoals aandelen en schuldbrieven. Voor afgeleide produkten,
zoals opties en futures, geldt deze verplichting niet, omdat het daarbij om
vorderingsrechten gaat. Kredietinstellingen zullen derhalve ter zake daarvan
niet worden verplicht aparte bewaarbedrijven op te richten.Met de regering achten de leden van de VVD-fractie de zelfregulering van
erkende effectenbeurzen, waarbij het toezicht op de beursleden primair een
zaak is van de beurzen zelf, op zichzelf van belang. In de Wte 1995 is dit
regime in stand gehouden en gezien de communautaire draagwijdte van een vergunning
zullen de erkende beurzen ook toezicht moeten uitoefenen op de activiteiten
van leden in andere lid-staten. In het licht van deze communautaire draagwijdte
moet de kwaliteit van de zelfregulering van hoog niveau zijn. Is de regering
ervan overtuigd dat dit in de Europese Unie overal het geval is? Wat gebeurt
er in het imaginaire geval dat de zelfregulerende werking van een erkende
effectenbeurs onvoldoende functioneert (bijvoorbeeld in geval
van fraude of corruptie). Welke correctiemechanismen zijn er op Europees niveau
voorhanden?In de reeds gememoreerde brief van 26 september 1994 betreffende het door
de ondergetekende gevoerde beleid inzake buitenlandse beurzen is onder meer
aangegeven dat het veelal geen gegeven is dat alle effectenbeurzen een niveau
van zelfregulering kennen die met de Nederlandse overeenkomt. Dit laat echter
onverlet dat alle lid-staten verplicht zijn om minimaal de in de richtlijn
beleggingsdiensten en de richtlijn kapitaaltoereikendheid voorgeschreven vergunningvereisten
en toezichtsregels voor vergunninghouders in hun wet- en regelgeving te verwerken.
Zelfregulering van effectenbeurzen kan derhalve alleen worden geaccepteerd
indien de beursregels ten minste gelijkwaardig zijn aan het regime dat van
toepassing is op effecteninstellingen die geen beurslid zijn. Dit betekent
dat indien een effectenbeurs in gebreke zou blijven haar regels aan de richtlijnen
aan te passen c.q. deze regels op de betrokken effecteninstellingen toe te
passen, op basis van het lidmaatschap van die beurs geen vergunning kan worden
verkregen. Als gevolg daarvan beschikt de betrokken effecteninstelling uiteraard
ook niet over een Europees paspoort.Mocht in Nederland de zelfregulering blijken tekort te schieten, dan is
er een aantal mogelijkheden om in te grijpen. Zo kan een effectenbeurs een
aanwijzing worden gegeven, kunnen haar voorschriften worden gegeven ter uitvoering
van de communautaire richtlijnen inzake het effectenverkeer en bestaat er –
als ultimum remedium – de mogelijkheid een erkenning of een ontheffing
in te trekken.Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Wte 1995 staat de regering
buitenlandse beurzen onder een drietal voorwaarden toe in Nederland actief
te zijn, zo blijkt uit de brief van de regering d.d. 26 september 1994. De
leden van de VVD-fractie vragen of de beleggers erop kunnen vertrouwen dat
de kwaliteit van de beurs alsook het toezicht op die beurs niet onder doet
voor hetgeen in Nederland geldt.Indien een buitenlandse effectenbeurs in Nederland zou zijn toegelaten,
zouden de beleggers er inderdaad op kunnen vertrouwen dat de kwaliteit van
de betrokken effectenbeurs alsook het toezicht op die beurs niet onder doet
voor hetgeen voor Nederlandse beurzen geldt13.
Het beleid terzake, dat is gebaseerd op de «level playing field»-gedachte,
beoogt dit juist te bewerkstelligen. Dit beleid houdt echter tevens de mogelijkheid
in dat het een buitenlandse beurs wordt toegestaan om in beperkte mate in
Nederland actief te zijn wanneer niet volledig aan de drie genoemde algemene
voorwaarden voor toelating wordt voldaan. Hoewel ook daarbij voorop staat
dat de doelstellingen van de Wte niet door die activiteiten in het geding
mogen komen, is in dat geval geen sprake van eenzelfde «kwaliteit»
als waardoor de Nederlandse beurzen worden gekenmerkt.Omdat er nog geen Europees vergunningsysteem tot stand is gebracht is
er nog geen wettelijke grondslag voor de informatie-uitwisseling tussen de
STE en buitenlandse toezichthouders. Zijn hierover afspraken gemaakt en hoe
is de toelating van buitenlandse beurzen in het buitenland geregeld? Lopen
Engeland, Duitsland en Frankrijk ook vooruit op een Europees vergunningregime?Het is niet juist dat er geen wettelijke grondslag bestaat voor de informatie-uitwisseling
tussen de STE en de buitenlandse toezichthoudende autoriteiten. Een dergelijke
informatie-uitwisseling is al vanaf de totstandkoming van de Wte mogelijk
op basis van artikel 24 van die wet. De bepalingen zijn daarna door de zogenaamde
Informatie-uitwisselingswet14 verder verfijnd
en uitgebreid. Voor de regeling in de Wte 1995 wordt verwezen naar de artikelen
31 en 33 tot en met 39 van het wetsvoorstel. Wat betreft de toelating van buitenlandse beurzen kunnen vanuit het oogpunt
van toezicht op dit moment globaal twee standpunten worden onderscheiden.
Enerzijds zijn er lid-staten die erkenning van de desbetreffende buitenlandse
beurs als voorwaarde voor toelating stellen. Naast Nederland valt hierbij
te wijzen op het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Anderzijds zijn er lid-staten
die erkenning niet als voorwaarde stellen, maar alleen bepaalde regels opleggen
aan de op hun grondgebied gevestigde leden van een op hun grondgebied opererende
buitenlandse beurs. Voorwaarde daarbij is wel dat het voor de betrokken toezichthouder
mogelijk moet zijn om zekere informatie te verkrijgen van die buitenlandse
beurs en van de desbetreffende buitenlandse toezichthouder. Dit laatste regime
wordt thans door Duitsland gehanteerd.De Amsterdamse Effectenbeurs wijst in een commentaar op het aspect van
reciprociteit waarbij de toelating van buitenlandse beurzen over en weer ook
procedureel gelijk op gaat. De Nederlandse positie bijvoorbeeld mag niet worden
gefrustreerd door vertragingsacties van andere lid-staten, aldus de leden
van de VVD- en de CDA-fractie. Is van dergelijke vertragingsacties nu sprake?Er is thans geen sprake van acties van andere lid-staten, waardoor de
toelating van Nederlandse beurzen aldaar zou worden vertraagd. Mocht dat overigens
aan de orde komen, dan ligt het in het voornemen van de ondergetekende om
bij de desbetreffende buitenlandse autoriteiten ten behoeve van de betrokken
beurs te interveniëren. Verwezen wordt naar het antwoord op een voorgaande
vraag.Daarnaast rijst voor de leden van de VVD-fractie de vraag of het beleid
inzake buitenlandse beurzen wordt doorkruist door de beslissing van de Amsterdamse
Effectenbeurs om de vestigingseis in het reglement alsnog te handhaven. Is
er sprake van eenduidige signalen van de Amsterdamse Effectenbeurs richting
het Ministerie van Financiën?Het beleid inzake buitenlandse beurzen wordt niet doorkruist door de beslissing
van de Vereniging voor de Effectenhandel om de vestigingseis in de beursreglementen
vooralsnog te handhaven. Dit beleid houdt immers in dat tot het tijdstip van
inwerkingtreding van de Wte 1995 niet tegen een buitenlandse beurs zal worden
opgetreden indien aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan en de betrokken beurs
verklaart bereid en in staat te zijn deze voorwaarden na te leven. De betreffende
voorwaarden staan echter geheel los van de eisen die de Vereniging voor de
Effectenhandel stelt aan de toelating tot de Amsterdamse Effectenbeurs. Deze
eisen kunnen derhalve het onderhavige beleid nooit doorkruisen.Wil de regering voorts aangeven of het niet toelaten van buitenlandse
beurzen leidt tot een commerciële achterstand ten opzichte van concurrerende
landen, getuige de terugtrekking van CSFB van de Amsterdamse Effectenbeurs.In de bij brief d.d. 23 december 1994 gegeven antwoorden op de door de
Tweede-Kamerleden Van der Ploeg en Witteveen-Hevinga (beiden PvdA) gestelde
vragen over de Amsterdamse Effectenbeurs15 is
onder meer aangegeven dat het afschaffen van de vestigingseis een prijsdrukkend
effect kan hebben. Dit zou de concurrentiepositie van de beurs inderdaad kunnen
versterken. Tevens is in die brief echter geconcludeerd dat van afschaffing
van de vestigingseis alleen sprake kan zijn bij een adequate controle op de
buiten Nederland gevestigde leden. Concreet betekent dit dat indien het met
het oog op de controle van de in het buitenland gevestigde leden van de Vereniging
voor de Effectenhandel noodzakelijk is een vestigingseis te hanteren, dit
moet worden gerespecteerd. De beurs is immers zelf verantwoordelijk voor die
beslissing. Voor de ondergetekende is slechts van belang erop toe te zien
dat de vestigingseis niet wordt gebruikt om de markt af te schermen. Door de uitvoering van de Europese richtlijnen met betrekking tot het
effectenverkeer wordt gewaarborgd dat beursleden zijn onderworpen aan een
(eigen beurs-)regime dat gelijkwaardig is aan het regime voor effecteninstellingen,
niet zijnde beursleden. In dit verband vragen de leden van de VVD-fractie
de regering aan te geven hoe de uitvoering van deze richtlijnen is gevorderd.Bij de implementatie van de richtlijnen is een aantal partijen betrokken.
In de eerste plaats zal de wetgever er zorg voor moeten dragen dat de Wte
1995 tijdig in het Staatsblad verschijnt. Daarnaast zal ook de op die wet
gebaseerde lagere regelgeving – waaronder de door de STE aan te passen
Nadere Regeling toezicht effectenverkeer – op tijd gereed moeten zijn.
Met de voorbereiding daarvan is dan ook vroegtijdig een aanvang gemaakt, hetgeen
er onder andere in zal resulteren dat de ontwerp-algemene maatregelen van
bestuur ter advisering aan de Raad van State kunnen worden aangeboden zodra
de Tweede Kamer het onderhavige wetsvoorstel heeft aanvaard. Voorts zullen
de effectenbeurzen hun regels in overeenstemming met de richtlijnen moeten
brengen. Ook daar is men met de voorbereidingen daarvoor in volle gang. Tenslotte
dient DNB de richtlijn kapitaaltoereikendheid uit te voeren voor kredietinstellingen
en financiële instellingen die zijn ingeschreven in het register, bedoeld
in artikel 52 van de Wet toezicht kredietwezen 1992. Hoewel DNB heeft gewezen
op een aantal ontwikkelingen die onder meer bij haar de vraag hebben doen
rijzen of uitstel van verwerking van de richtlijn kapitaaltoereikendheid in
de bedrijfseconomische richtlijnen van DNB niet zou moeten worden overwogen,
gaat de ondergetekende er vanuit dat DNB aan de desbetreffende voorschriften
adequate uitvoering zal geven.In de memorie van toelichting wordt aangegeven dat de richtlijn beleggingsdiensten
regels bevat met betrekking tot de melding en publikatie van gegevens over
transacties in effecten die op gereglementeerde markten worden verhandeld.
Doel van deze regels is een goede controle van het effectenverkeer en de doorzichtigheid
van prijsvorming bij effectentransacties te waarborgen. De leden van de D66-fractie
vragen op welke wijze de controle van het effectenverkeer en de doorzichtigheid
bij de prijsvorming bij het effectenverkeer wordt gewaarborgd in geval handel
in effecten buiten de beurs om geschiedt.Bij de buitenbeurshandel – waaronder worden begrepen de handel door
niet-beursleden, de uitgifte van en handel in effecten die niet ter beurze
zijn genoteerd alsmede de handel in genoteerde effecten buiten de beurs om16 – is per definitie geen sprake van een gereguleerde
markt waar vraag en aanbod elkaar ontmoeten. De buitenbeurshandel is dan ook
door zijn aard minder doorzichtig dan de beurshandel. Dat neemt overigens
niet weg dat uitgevende instellingen bepaalde informatie moeten verschaffen
aan beleggers, zowel bij uitgifte als daarna. Bij uitgifte gaat het om informatie
die van belang is voor de beoordeling van het vermogen, de financiële
positie, het resultaat en de vooruitzichten van de uitgevende instelling en
van de rechten en verplichtingen die aan de desbetreffende effecten zijn verbonden.
De informatie die na de emissie openbaar moet worden gemaakt betreft de periodieke
verslaglegging inzake de financiële positie van de uitgevende instelling
en feiten omtrent de uitgevende instelling waarvan een aanzienlijke invloed
op de koers van de effecten van die instelling kan uitgaan. Deze informatieverplichtingen
zijn voor genoteerde instellingen opgenomen in de beursreglementering en voor
niet-genoteerde instellingen in de bij en krachtens de Wte gestelde regels. 4. Stelsel van vergunningen en toezichtIn de structuur van dit wetsvoorstel kan een effecteninstelling te maken
krijgen met meerdere toezichthoudende instanties: DNB voor het solvabiliteitstoezicht
op kredietinstellingen; de STE voor met name het toezicht op vergunninghouders
en kredietinstellingen; de beurzen als zelfregulerende organisaties voor het
toezicht op hun leden (kredietinstellingen en niet-kredietinstellingen); en –
niet te vergeten – buitenlandse toezichthouders. De leden van de PvdA-fractie
vragen niet alleen aandacht voor mogelijke overlappingen, maar vooral voor
mogelijke hiaten. Tevens is «arbitrage» denkbaar: het ligt voor
de hand dat effecteninstellingen erop aansturen bij die toezichthouder uit
te komen die in regelgeving en toezicht als de minst strenge wordt ervaren.
Zij hopen dat duidelijk gemaakt wordt hoe de afbakening in bevoegdheden gestalte
krijgt. Deze leden hechten eraan dat de toezichthouders duidelijk maken welke
segmenten van de effectenmarkten door hen wordt bestreken, alsmede dat zij
streven naar een «level playing field» ten aanzien van regelgeving
en toezicht. Deze leden vragen de regering om een uitgebreide reactie hierover.De ondergetekende is zich ervan bewust dat het toezichtsstelsel complex
oogt. Toch verandert er niet veel ten opzichte van de huidige situatie. Het
belangrijkste verschil is dat de introductie van het Europese paspoort gepaard
gaat met een taakverdeling tussen de «home country»- en de «host
country»-toezichthouder. De facto betekent dit evenwel een vereenvoudiging
van het systeem, omdat er niet langer sprake zal zijn van een overlapping
van bevoegdheden ter zake van in een andere lid-staat dan de lid-staat van
herkomst te verrichten effectendiensten. Onderstaand is het toezichtsstelsel nogmaals beschreven. Ter wille van
de inzichtelijkheid wordt daarbij overigens voorbijgegaan aan het feit dat
de STE, naast de genoemde toezichtstaken, ook belast is met de toetsing van
de beursregels en van de handhaving daarvan.In Nederland of in een derde land gevestigde kredietinstellingen behoeven
geen Wte 1995-vergunning indien zij beschikken over een door DNB verleende
Wtk 1992-vergunning die het hun mede toestaat effectendiensten te verrichten.
Het bedrijfseconomisch toezicht op deze kredietinstellingen berust bij DNB,
de controle onderscheidenlijk het toezicht op de naleving in Nederland van
de alhier op hen van toepassing zijnde effectentypische regels bij de beurzen
(indien het beursleden betreft) en de STE (indien het om niet-beursleden gaat).Ook in een andere lid-staat gevestigde kredietinstellingen behoeven geen
Wte 1995-vergunning indien zij beschikken over een door hun «home country»-bankentoezichthouder
verleende bankvergunning die het hun mede toestaat effectendiensten te verrichten.
Het bedrijfseconomisch toezicht op deze kredietinstellingen berust bij die
«home country»-bankentoezichthouder17,
de controle onderscheidenlijk het toezicht op de naleving in Nederland van
de alhier op hen van toepassing zijnde (gedrags)regels bij de beurzen (indien
het beursleden betreft) en de STE (indien het om niet-beursleden gaat).In Nederland en in een derde land gevestigde effecteninstellingen, niet
zijnde kredietinstellingen, behoeven daarentegen te allen tijde een Wte 1995-vergunning.
De controle onderscheidenlijk het toezicht op de financiële positie van
deze effecteninstellingen wordt uitgeoefend door de beurzen (indien het beursleden
betreft) en de STE (indien het om niet-beursleden gaat). Ditzelfde geldt voor
de controle onderscheidenlijk het toezicht op de naleving in Nederland van
de alhier op hen van toepassing zijnde (gedrags)regels.In een andere lid-staat gevestigde effecteninstellingen, niet zijnde kredietinstellingen,
behoeven geen Wte 1995-vergunning indien zij beschikken over een door hun
«home country«-toezichthouder verleend Europees paspoort dat hun
toestaat om – na notificatie – in Nederland effectendiensten
te verrichten. Het prudentiële toezicht op deze effecteninstellingen
berust bij die »home country«-toezichthouder, de controle onderscheidenlijk
het toezicht op de naleving in Nederland van de alhier op hen van toepassing
zijnde (gedrags)regels bij de beurzen (indien het beursleden betreft) en de
STE (indien het om niet-beursleden gaat).Indien tenslotte door in Nederland gevestigde kredietinstellingen of in
Nederland gevestigde effecteninstellingen (alleen zij kunnen immers beschikken
over een Europees paspoort) in andere lid-staten effectendiensten worden verricht,
berust de controle op de naleving van de in die lid-staten op hen van toepassing
zijnde (gedrags)regels bij desbetreffende bevoegde autoriteit van de lid-staat
van ontvangst.Uit deze beschrijving moge blijken dat zich geen hiaten dan wel overlappingen
voordoen. Uiteraard laat dat onverlet dat een nauwe samenwerking tussen alle
betrokkenen essentieel is.De ondergetekende deelt niet de mening dat het voor de hand ligt dat effecteninstellingen
erop aansturen bij die toezichthouder uit te komen die in regelgeving en toezicht
als de minst strenge wordt ervaren. Bedacht moet immers worden dat de invoering
van het «home country control»-principe door de lid-staten is
geaccepteerd op basis van een minimum harmonisatie van het toezicht. Op grond
daarvan kunnen de toezichtseisen niet soepeler zijn dan de richtlijnen voorschrijven.
Wel is het mogelijk dat een lid-staat strengere eisen stelt dan uit de richtlijnen
voortvloeit. Hiervan zouden in een dergelijke lid-staat gevestigde effecteninstellingen
nadeel kunnen ondervinden, omdat zij daardoor wellicht minder goed kunnen
concurreren met effecteninstellingen die aan toezicht op het minimale niveau
van de richtlijnen zijn onderworpen. Dit betekent overigens nog niet dat in
zo'n geval direct zal worden geopteerd voor een andere vestigingsplaats. De
beslissing daarover wordt immers niet alleen bepaald door het toezichtsregime,
maar ook door andere factoren, zoals historische, economische, juridische,
fiscale, infrastructurele en praktische.Hoewel het niet direct het doel van dit wetsvoorstel raakt, willen de
leden van de PvdA-fractie toch graag nader ingaan op de bevoegdheden van de
STE als het gaat om sanctiemogelijkheden. Draagt een flexibeler sanctiebeleid
bij aan de vermindering van de overbelasting van het Openbaar Ministerie.
Is het waar dat er een behoefte bestaat aan uitbreiding van sanctiemogelijkheden?
Welke zijn de achtergronden van deze behoefte en wat is de visie van de regering
daarop?In antwoord op deze vragen wijst de ondergetekende op het kabinetsstandpunt
van 1 juli 1994 inzake handhaving door bestuurlijke boeten (Kamerstukken II
1993/94, 23 400 VI, nr. 48) alsmede naar de brief over datzelfde onderwerp
van de Minister van Justitie aan de Voorzitter van de vaste Commissie voor
Justitie van de Tweede Kamer der Staten-Generaal d.d. 9 december 1994. In
laatstgenoemde brief is onder meer aangegeven dat met de betrokken toezichthoudende
instanties overeenstemming is bereikt over de uitgangspunten voor de invoering
van de bestuurlijke boete voor nader te bepalen delicten in de wetgeving inzake
het toezicht op de financiële markten. Doelstelling is primair de handhaving
van de financiële toezichtswetgeving te verbeteren, maar daar komt bij
dat het strafrechtelijk apparaat enigszins zou kunnen worden ontlast. Met
de voorbereiding van de betrokken wetgeving is inmiddels een aanvang gemaakt.De leden van de PvdA-fractie onderschrijven het principe van «home
country control», mits de werkwijze en effectiviteit van de toezichthouders
alsmede de interpretatie van de richtlijnen in de verschillende lid-staten
zoveel mogelijk uniform is. Gezien de nog grote verschillen tussen de effectenmarkten
in de lid-staten, zouden zij graag nadere informatie willen hebben over de
aard, werkwijze en effectiviteit van de toezichthouders in de
andere lid-staten. Als mocht blijken dat in andere lid-staten de rol van de
toezichthouder nog niet goed ontwikkeld is, zal naar de mening van deze leden
«host country control» nog enige tijd noodzakelijk kunnen zijn.
In hoeverre mag en kan de STE in dat geval deze controle uitoefenen?De ondergetekende hecht eraan te benadrukken dat op het moment van inwerkingtreding
van de richtlijnen alle lid-staten een effectief toezichtssysteem zullen moeten
hebben gerealiseerd. Mocht een lid-staat de richtlijnen onverhoopt niet of
onvolledig hebben uitgevoerd, dan biedt artikel 8 van het wetsvoorstel de
Minister van Financiën de bevoegdheid om effecteninstellingen uit een
dergelijke lid-staat te behandelen als effecteninstellingen uit een derde
land, hetgeen betekent dat op die effecteninstellingen een volledig «host
country control»-regime van toepassing is. Alsdan kunnen de desbetreffende
instellingen dus geen gebruik maken van de in artikel 7, tweede lid, aanhef
en onder i en j, opgenomen uitzondering op de vergunningplicht.In dit verband wijzen de leden van de PvdA-fractie ook op het belang van
goede internationale afspraken over dit toezicht. Kan daarbij de oprichting
van één Europese toezichthouder een rol spelen? Deze leden zouden
graag willen weten of hierover al eens internationaal overleg gevoerd is,
en hoe de opstelling van Nederland en de andere Europese landen is.De ondergetekende onderschrijft uiteraard het belang van goede internationale
afspraken ter zake van het toezicht op het effectenverkeer. In dat verband
is de eventuele oprichting van één Europese toezichthouder echter
nog nooit in internationale fora aan de orde geweest. Betwijfeld moet overigens
worden of de oprichting van een dergelijke toezichthouder iets substantieels
aan het maken van goede internationale afspraken zou kunnen bijdragen.Toezichthouders krijgen in de lid-staten een belangrijke taak de richtlijnen
te interpreteren. Wordt er hierbij ook gedacht aan het opstarten van een discussie
op Europees niveau over de vraag of koersorkestratie is toegestaan, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie als reactie op een artikel in Het Financieele
Dagblad d.d. 6 september 1994.Alvorens de vraag te beantwoorden, wordt voor de goede orde opgemerkt
dat de stelling dat toezichthouders een belangrijke taak krijgen de richtlijnen
te interpreteren, nuancering behoeft. In eerste instantie is namelijk de wetgever,
gelet op zijn verantwoordelijkheid voor de implementatie van communautaire
regelgeving, belast met de interpretatie van Europese richtlijnen. Vervolgens
zijn de toezichthouders, binnen de reikwijdte van de overdracht van taken
en bevoegdheden, belast met de – richtlijnconforme implementatie van
wetgeving, waarbij afstemming met de ondergetekende plaatsvindt. Ook bij twijfel
over de reikwijdte van de overgedragen taken en bevoegdheden vindt onderlinge
afstemming plaats.Op Europees niveau wordt momenteel niet gedacht aan het starten van een
discussie over de vraag of ter zake van koersorkestratie een verbodsbepaling
zou moeten gelden.Het wetsvoorstel gaat uit van een grote mate van zelfregulering door de
erkende beurzen, aldus de leden van de PvdA-, de CDA- en de VVD-fractie. Dat
betekent volgens deze leden, dat de beurzen primair verantwoordelijk zijn
voor regelgeving, controle en tuchtrecht in relatie tot hun leden. In verband
met het Europese paspoort dat leden op grond van de richtlijn beleggingsdiensten
kunnen krijgen, zullen de beurzen ook toezicht moeten uitoefenen op de activiteiten
van leden in andere lid-staten. Op basis van artikel 33 kan echter worden
vastgesteld dat het wetsvoorstel niet voorziet in informatie-uitwisseling
met de erkende beurzen. Informatie-uitwisseling loopt slechts
via de bevoegde autoriteiten en dat zijn de STE en DNB.De leden van de PvdA-, de CDA- en de VVD-fractie vragen op welke wijze
de beurzen hun taak als toezichthouder optimaal kunnen uitoefenen, als zij
niet kunnen beschikken over informatie van buitenlandse toezichthouders betreffende
de activiteiten die (aspirant-)leden in andere lid-staten verrichten of hebben
verricht. Erkent de regering deze problematiek? Op welke wijze kan hiervoor
een oplossing gezocht worden? Deze leden denken daarbij aan een mogelijkheid
waarin de beurzen via de STE over de informatie van buitenlandse bevoegde
autoriteiten kunnen beschikken. Is het waar dat een dergelijke mogelijkheid
een wettelijke grondslag noodzakelijk maakt mede vanwege een strijdigheid
met de geheimhoudingsplicht van de STE en de privacy-wetgeving?De leden van de PvdA-fractie zouden het verder op prijs stellen indien
de regering een reactie wil geven op de wens van de Vereniging voor de Effectenhandel
aangewezen te worden als bevoegde autoriteit.Alvorens deze vragen te beantwoorden, is het van belang om in te gaan
op bepaalde uitgangspunten die het kader voor die beantwoording bepalen.De richtlijn beleggingsdiensten verplicht de lid-staten om bevoegde autoriteiten
aan te wijzen die de in die richtlijn omschreven taken vervullen. Deze bevoegde
autoriteiten moeten met elkaar samenwerken; de belangrijkste vorm van samenwerking
bestaat uit de uitwisseling van informatie. Ten aanzien van deze informatie
geldt als vooronderstelling dat het gaat om vertrouwelijke informatie. De
informatie die in het bezit komt van een bevoegde autoriteit betreft immers
in de meeste gevallen bedrijfsgevoelige informatie of oordelen van die autoriteit
zelf. Zowel de onder toezicht gestelde instellingen als de bevoegde autoriteiten
moeten er dan ook op kunnen vertrouwen dat op een zeer voorzichtige wijze
wordt omgegaan met de informatie die zij verstrekken. Het is om deze reden
dat de richtlijn beleggingsdiensten een strenge geheimhoudingsplicht kent18. Een en ander brengt met zich dat ook de aanwijzing
van de bevoegde autoriteiten met zorgvuldigheid moet zijn omringd.Naar aanleiding van de desbetreffende vraag van de leden van de PvdA-fractie
merkt de ondergetekende op dat de wens van de Vereniging voor de Effectenhandel
om als bevoegde autoriteit te worden aangewezen, niet zal worden gehonoreerd.
Een dergelijke aanwijzing zou een principiële wijziging betekenen van
de inrichting van de huidige Nederlandse toezichtsstructuur, waarvoor bewust
is gekozen is bij de totstandkoming van de Wet toezicht effectenverkeer. De
kern van die structuur is gelegen in onafhankelijk toezicht. Onafhankelijk
toezicht op de effectenbeurzen is een essentiële bouwsteen in een systeem
van «checks and balances» dat is gericht op de handhaving van
een integere, competitieve en flexibele effectenmarkt. Hieraan wordt inhoud
gegeven in artikel 25 van de Wte (artikel 40 van het wetsvoorstel), dat een
aantal strenge voorwaarden stelt aan de rechtspersoon waaraan taken en bevoegdheden
worden overgedragen, waaronder met name de eis dat een onafhankelijke vervulling
van de overgedragen taken en bevoegdheden zoveel mogelijk moet zijn gewaarborgd19. Het aanwijzen van de Vereniging voor de Effectenhandel
als bevoegde autoriteit zou met zich brengen dat taken en bevoegdheden aan
haar zouden moeten worden overgedragen. Geconstateerd moet echter worden dat
de Vereniging voor de Effectenhandel, in tegenstelling tot de STE20, niet aan de genoemde wettelijke eisen voldoet.De richtlijn beleggingsdiensten noopt overigens niet tot een principiële
heroverweging van de huidige toezichtsstructuur, omdat Nederland met die structuur
aan de verplichtingen ingevolge die richtlijn zeer goed zal kunnen voldoen.
Ook uit de wijze waarop in andere lid-staten het toezicht wordt geregeld,
zijn voor een dergelijke heroverweging geen dwingende argumenten te ontlenen. Beseft moet tenslotte worden dat feit dat de Vereniging voor de Effectenhandel
niet als bevoegde autoriteit wordt aangewezen, geen aantasting betekent van
de zelfregulering. Er wordt immers bij de verdere uitwerking van de taken
en bevoegdheden van de onafhankelijke toezichthouder – zowel onder de
Wte als onder het onderhavige wetsvoorstel – een evenwicht bereikt ten
opzichte van de belangrijke plaats die de zelfregulering door de beurzen inneemt
in de regulering van het Nederlandse effectenverkeer.Deze zelfregulering noodzaakt er wel toe dat de effectenbeurzen voor de
uit te oefenen controle op de activiteiten van hun leden in andere lid-staten
over de daarvoor benodigde informatie dienen te beschikken. Deze informatie
kunnen zij op verschillende wijzen verkrijgen. Naast de informatie die de
effectenbeurzen rechtstreeks van hun leden ontvangen, kunnen zij informatie
uitwisselen met houders van buitenlandse beurzen. Voorts zullen de effectenbeurzen
informatie kunnen ontvangen die door de STE is verkregen in het kader van
de hierboven genoemde samenwerking met buitenlandse bevoegde autoriteiten.
Laatstbedoelde informatie valt overigens wel, zoals gezegd, onder de op de
STE van toepassing zijnde geheimhoudingsplicht, bedoeld in artikel 31, tweede
lid, van het wetsvoorstel. Desalniettemin zal de STE die informatie veelal
zonder overtreding van die geheimhoudingsplicht aan de effectenbeurzen kunnen
verstrekken, omdat die verstrekking past in de uitoefening van haar taak21. Deze in de betrokken bepaling gemaakte uitzondering
behoeft evenwel niet altijd van toepassing te zijn. Gegevens betreffende activiteiten
van beursleden in andere lid-staten kunnen immers niet steevast worden aangemerkt
als gegevens die de STE in de uitoefening van haar taak heeft verkregen. Bij
nader inzien wordt het daarom nodig geacht om de informatieverstrekking door
de STE aan de beurzen van een solide wettelijke grondslag te voorzien. Bij
nota van wijziging is derhalve een zesde lid aan artikel 31 toegevoegd, waardoor
het in de vraag gesignaleerde knelpunt, mede gelet op de veranderende inzichten
op het gebied van privacybescherming, is verholpen. Het betreft hier overigens
een discretionaire bevoegdheid van de STE, omdat het niet altijd opportuun
zal zijn om gevoelige informatie aan een niet-onafhankelijke instantie te
verstrekken.Met de buitenlandse bevoegde autoriteiten zullen tenslotte praktische
afspraken kunnen worden gemaakt met het oog op een soepele uitwisseling van
informatie die voor de effectenbeurzen van belang is in het kader van hun
controletaak. Hierbij kan worden gedacht aan een afspraak tussen de STE en
een buitenlandse collega-toezichthouder die erin voorziet dat bepaalde gegevens
rechtstreeks vanuit het buitenland aan de betrokken effectenbeurs worden verstrekt.In het licht van het bovengenoemde meent de ondergetekende dat de effectenbeurzen
over alle informatie zullen kunnen beschikken die nodig is voor een optimale
uitoefening van hun verantwoordelijkheden.Op bladzijde 23 van de memorie van toelichting wordt ingegaan op de behoefte
aan een ontheffingsmogelijkheid voor de erkenningsplicht. De leden van de
PvdA-fractie willen de regering vragen een nadere toelichting te geven op
de mogelijke «(nieuwe) vormen van marktordening»? Aan welke ontwikkelingen
denkt zij concreet?Door de voortschrijdende internationalisering van het effectenverkeer
en door technologische ontwikkelingen die ten tijde van het vaststellen van
de huidige Wte niet waren te voorzien, schiet deze wet thans tekort op het
punt van buitenlandse beurzen die in Nederland willen worden toegelaten. Om
een dergelijke situatie onder het voorliggende wetsvoorstel te trachten uit
te sluiten, is gekozen voor de mogelijkheid van een ontheffing van de erkenningsplicht.
Van deze mogelijkheid kan echter ook gebruik worden gemaakt wanneer zich in
Nederland nieuwe vormen van marktordening zouden manifesteren. Deze nieuwe
vormen van marktordening, die een gevolg kunnen zijn van zowel
technologische als andersoortige ontwikkelingen, zijn uiteraard nog niet concreet
aan te geven. Juist daarom is er bij nader inzien voor gekozen om het wetsvoorstel
niet alleen aan te vullen met de mogelijkheid tot het verlenen van een ontheffing
van de erkenningsplicht, maar bij nota van wijziging ook een vrijstellingsmogelijkheid
te introduceren. Verwezen wordt naar het antwoord op de eerste vraag.De hier aan het woord zijnde leden vragen welke Europese landen, vanuit
het oogpunt van controle, wel gebruik maken van de lid-staat-optie die toepassing
van het concentratiebeginsel mogelijk maakt.Het is momenteel nog niet bekend welke lid-staten het concentratiebeginsel
in hun wet- en regelgeving zullen implementeren22.
Er mag evenwel worden verwacht dat met name de zuidelijke lid-staten van de
optie gebruik zullen maken. Tijdens de onderhandelingen over de richtlijnen
is namelijk gebleken dat juist die lid-staten voorstander waren van het in
de richtlijn beleggingsdiensten opnemen van het onderhavige beginsel.Nederland zal geen uitvoering geven aan de optie, gezien het belang dat
aan een efficiënte marktwerking wordt gehecht. Dat betekent dat er in
de Europese Unie een verschil blijft bestaan tussen landen die het concentratiebeginsel
toepassen en landen die het niet toepassen. Kan de regering de voor- en nadelen
van het concentratiebeginsel eens verder toelichten? Is het niet zo dat Nederlandse
effecteninstellingen een vrijheid van handelen wordt onthouden in de lid-staten
die van de optie gebruik maken, terwijl effecteninstellingen afkomstig uit
deze landen in Nederland juist een grotere handelingsvrijheid wordt geboden?Iedere in een Europese richtlijn opgenomen optie leidt tot verschillende
regimes indien er lid-staten zijn die wel van de desbetreffende optie gebruik
maken en lid-staten die daar juist van afzien. In het onderhavige geval betekent
dit dat er in Nederland inderdaad een grotere handelsvrijheid zal bestaan
dan in de lid-staten die het concentratiebeginsel zullen toepassen. Dit gegeven
moet evenwel positief worden beoordeeld, omdat, zoals reeds in de memorie
van toelichting is aangegeven, de vrije concurrentie in Nederland tussen effectenbeurzen
enerzijds en de markten daarbuiten anderzijds een efficiënte marktwerking
ten goede zal komen. Traditioneel wordt in Nederland dan ook het standpunt
gehuldigd dat, onverlet de grote waarde die wordt gehecht aan het bestaan
van een goed functionerende effectenbeurs teneinde te voorzien in de financieringsbehoefte
van de overheid en het bedrijfsleven, zogenaamde commissionairsdwang niet
wenselijk is. De effectenbeurzen dienen hun bestaansrecht namelijk niet te
ontlenen aan een wettelijk monopolie, maar aan rationele economische factoren
zoals transparantie, liquiditeit en homogeniteit in zowel handels- als clearing-
en afwikkelingsstelsels, een en ander tegen nationaal en internationaal concurrerende
voorwaarden. Een beurs als centrale marktplaats kan zich juist op deze punten
profileren ten opzichte van de buitenbeurshandel. Beleggers moeten vervolgens
zelf bepalen waar zij hun transacties wensen te verrichten.Onder punt 2.6.2. van de memorie van toelichting, waar gesproken wordt
over de draagwijdte van het toezicht jegens vergunninghouders, wordt aangegeven
dat is bepaald dat het een in Nederland gevestigde effecteninstelling die
beschikt over een vergunning, niet is toegestaan om het bedrijf van effecteninstelling
in een andere lid-staat uit te oefenen door middel van het vestigen van een
bijkantoor of door middel van het vrij verrichten van diensten zonder bijkantoor
dan nadat de Minister van Financiën, op verzoek van de betrokken effecteninstelling,
terzake een mededeling heeft gedaan aan de bevoegde autoriteit van de betrokken
lid-staat. De leden van de CDA-fractie vragen of dit betekent dat slechts
de mededeling die moet worden gedaan voldoende is om als gevestigde
effecteninstelling aan de slag te kunnen gaan?Ingeval een in Nederland gevestigde effecteninstelling voornemens is anders
dan door middel van een bijkantoor in een andere lid-staat effectendiensten
aan te bieden of te verrichten, is het inderdaad voldoende dat de hier bedoelde
mededeling wordt gedaan. Zodra deze mededeling aan haar bekend is gemaakt,
is het de effecteninstelling toegestaan haar voornemen te effectueren. Verwezen
wordt naar artikel 14 van het wetsvoorstel.Ingeval een in Nederland gevestigde effecteninstelling echter voornemens
is een bijkantoor in een andere lid-staat te vestigen, dan heeft die lid-staat
nog twee maanden de tijd – te rekenen vanaf het tijdstip van ontvangst
van de desbetreffende mededeling – om zich op het toezicht op die effecteninstelling
voor te bereiden. Dit richtlijnvoorschrift is verwerkt in artikel 13, eerste
lid, van het wetsvoorstel. Daarin is bepaald dat een effecteninstelling geen
gevolg mag geven aan haar voornemen in een andere lid-staat een bijkantoor
te vestigen zolang zij geen bericht heeft ontvangen dat met de werkzaamheden
kan worden aangevangen dan wel zolang er nog geen twee maanden zijn verstreken
nadat aan haar bekend is gemaakt dat van haar voornemen mededeling is gedaan
aan de lid-staat van ontvangst.Het wetsvoorstel voorziet in de aanwijzing van de STE als bevoegde autoriteit
terwijl deze in ons land, voor wat de erkende beurzen betreft, is belast met
het toezicht en niet met de uitvoering. Dit creëert een onduidelijke
situatie. Dit kan worden opgelost door de erkende beurzen, voor de taken waarvoor
zij zelf verantwoordelijk zijn en onder toezicht van de STE staan, als bevoegde
autoriteit aan te wijzen. In België en het Verenigd Koninkrijk, waar
een overeenkomstige toezichtsstructuur bestaat, gebeurt dit ook. Het argument
dat alleen publiekrechtelijke instanties bevoegde autoriteit kunnen zijn blijkt
in de praktijk niet op te gaan. Ter voorkoming van elk misverstand zou dan
ook in de wet, of in de toelichting daarop, expliciet kunnen worden opgenomen
dat de STE toeziet op de wijze waarop de erkende beurzen als bevoegde autoriteit
op hun terrein van hun bevoegdheid gebruik maken. Hiermee wordt voorkomen
dat de STE als toezichthouder op twee stoelen komt te zitten, als toezichthouder
en als uitvoerder. De leden van de CDA-fractie vragen een reactie van de regering
hierop.Zoals in antwoord op een voorgaande vraag reeds is aangegeven, zou het
aanwijzen van de effectenbeurzen als bevoegde autoriteit een doorbreking vormen
van de «checks and balances» waarop het toezichtssysteem is gebaseerd
en die erin voorzien dat er onafhankelijk toezicht wordt uitgeoefend op de
wijze van toepassing van de effectenregulering. Aan deze onafhankelijkheid
wordt door de ondergetekende zeer gehecht. Van een onduidelijke situatie is
zijns inziens geen sprake.Juist omdat er in Nederland aan de erkende effectenbeurzen grote ruimte
voor zelfregulering is gelaten, kan niet worden gesproken van een «op
twee stoelen zitten» van de STE. De beurzen hebben immers eigen controlerende
bevoegdheden, op de uitoefening waarvan de STE toezicht houdt. Laatstbedoelde
toezichtstaak verschilt evenwel wezenlijk van de taken van de erkende effectenbeurzen.De ondergetekende is overigens niet van mening dat alleen publiekrechtelijke
instanties bevoegde autoriteit zouden kunnen zijn23.
Voorts tekent hij aan dat de stelling dat in België en in het Verenigd
Koninkrijk de beurzen als bevoegde autoriteit worden aangewezen, correctie
behoeft. In België zal namelijk de Commissie voor het Bank- en Financiewezen
worden belast met het verlenen van vergunningen aan effecteninstellingen,
terwijl in het Verenigd Koninkrijk de Securities and Investments Board (een
onafhankelijk orgaan) en – voor bepaalde taken – sommige zelfregulerende
organisaties zullen worden aangewezen als bevoegde autoriteit.
Daarbij wordt overigens opgemerkt dat de zelfregulering in het Verenigd Koninkrijk
in bepaalde opzichten verschilt van die in Nederland24. Daarnaast is bekend dat de informatie-uitwisseling tussen de Britse
zelfregulerende organisaties en buitenlandse toezichthouders via de Securities
and Investments Board zal worden gekanaliseerd25.Onder welke condities wordt een mededeling ingetrokken waarover in paragraaf
2.6.2. wordt gesproken? Is er in het verleden door de bevoegde autoriteiten
in Nederland van deze mogelijkheid gebruik gemaakt?Er kunnen zich twee situaties voordoen waarin de hier bedoelde mededeling
wordt ingetrokken. De eerste situatie is verwoord in artikel 13, zesde en
zevende lid, van het wetsvoorstel. Daarin is bepaald dat indien een effecteninstelling
naar het oordeel van de Minister van Financiën redelijkerwijs niet langer
zal kunnen voldoen aan de op haar van toepassing zijnde regels, de minister
de effecteninstelling een aanwijzing kan geven om binnen een door hem te bepalen
termijn ten aanzien van met name aan te geven punten een bepaalde gedragslijn
te volgen. Indien aan deze aanwijzing geen gevolg wordt gegeven of daarop
naar het oordeel van de minister niet tijdig op een hem bevredigende wijze
wordt gereageerd, trekt hij de onderhavige mededeling in.De tweede situatie betreft het geval dat de Minister van Financiën
er door een andere lid-staat van in kennis wordt gesteld dat een in Nederland
gevestigde effecteninstelling zich in die andere lid-staat niet houdt aan
de aldaar op haar van toepassing zijnde regels. Ook in dat geval kan de minister
de betrokken effecteninstelling een aanwijzing geven om binnen een door hem
te bepalen termijn ten aanzien van met name aan te geven punten een bepaalde
gedragslijn te volgen. Wordt daarop niet, niet tijdig of niet bevredigend
gereageerd, dan wordt ook in deze situatie de hier bedoelde mededeling ingetrokken.
In dit geval maakt het overigens geen verschil of de effecteninstelling een
bijkantoor in de andere lid-staat heeft gevestigd of daarin het effectenbedrijf
uitoefent anders dan door middel van een bijkantoor. Verwezen wordt naar artikel
15 van het wetsvoorstel.Gelet op het feit dat het hier om nieuwe procedures gaat die de huidige
Wet toezicht effectenverkeer niet kent, is van de onderhavige mogelijkheid
nog geen gebruik gemaakt.Onder punt 2.6.4., onder c, schrijft de regering dat in Nederland afgezien
is van een wettelijke regeling ten aanzien van garantiestelsels. Waarom is
daarvan afgezien?In Nederland is om diverse redenen nooit een wettelijk garantiestelsel
voor beleggers geïntroduceerd. Zo bestaat er geen dwingende reden om
een dergelijk stelsel van overheidswege op te leggen, indien de markten daartoe,
indien daaraan behoefte bestaat, zelf kunnen overgaan. Ook het karakter van
de risico's van het effectenverkeer zijn niet van dien aard, dat een wettelijk
garantiestelsel is te rechtvaardigen. Voorts kan worden geconstateerd dat
het ontbreken van een dergelijk stelsel geen belemmering heeft gevormd voor
de goede ontwikkeling van de Nederlandse effectenmarkt. Tenslotte bestaat
er een voldoende niveau van vermogensscheiding, zodat de rechten van beleggers
in geval van faillissement van een effecteninstelling toch adequaat zijn gewaarborgd.
Ook de Wet giraal effectenverkeer voorkomt dat eigenaren van beursgenoteerde
effecten die in het giraal effectenverkeer zijn opgenomen hun rechten verliezen
in geval van faillissement van hun intermediair.Gelet op het vorenstaande zal Nederland pas overgaan tot een wettelijk
verplicht garantiestelsel indien communautaire regelgeving daartoe noodzaakt.
Binnen de Europese Unie wordt overigens al enige tijd onderhandeld over een
richtlijnvoorstel terzake. Die onderhandelingen hebben thans ruim negen maanden
stilgelegen omdat de Europese Commissie bezig was de tekst van het voorstel26 aan te passen naar aanleiding van de
definitieve tekst van de richtlijn depositogarantiestelsels27. Onlangs heeft de Commissie een nieuwe tekst gepresenteerd. Verwacht
wordt dat Frankrijk zal trachten de richtlijn nog onder zijn voorzitterschap
aanvaard te krijgen.De leden van de CDA-fractie hebben met genoegen vastgesteld dat de kosten
van het toezicht geheel in rekening worden gebracht bij de onder toezicht
gestelde effecteninstellingen. Zoals deze leden al eerder hadden opgemerkt,
menen zij dat de kosten van het toezicht op de Nederlandse banken eveneens
door deze onder toezicht gestelde instellingen dienen te worden betaald. De
voorstellen die de regering hieromtrent in een notitie zal neerleggen, zoals
toegezegd bij de behandeling van Wet op de wisselkantoren, zien zij met spanning
tegemoet.De ondergetekende verwijst in dit verband naar een brief aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer der Staten-Generaal die separaat zal worden aangeboden.De STE is onder meer belast met het toezicht op de in het buitenland gevestigde
leden. Op welke wijze verkrijgt de STE haar informatie? Voorts blijkt uit
de memorie van toelichting dat de STE informatie dient uit te wisselen met
andere toezichthouders. Op welk artikel in de wet is dit gebaseerd?De STE kan onder meer informatie inwinnen bij de onder toezicht staande
effecteninstellingen zelf. Ook komt het voor dat beleggers de STE benaderen
met vragen of klachten. Voorts verkrijgt de STE informatie van andere toezichthoudende
autoriteiten, zowel Neder landse als buitenlandse28.
Tenslotte zijn er publieke informatiebronnen, zoals de financieel-economische
berichtgeving door de media.In artikel 33 van het wetsvoorstel is de wettelijke grondslag opgenomen
voor de informatie-uitwisseling tussen de STE en de buitenlandse toezichthoudende
autoriteiten. Daarnaast wordt gewezen op artikel 35 van het wetsvoorstel,
dat uitvoering geeft aan artikel 23, derde lid, van de richtlijn beleggingsdiensten.
In laatstgenoemd artikel is in algemene bewoordingen bepaald dat de bevoegde
autoriteiten van de lid-staten nauw dienen samen te werken teneinde hun respectieve
verantwoordelijkheden op de onder de richtlijn beleggingsdiensten vallende
gebieden op een verantwoorde manier te kunnen uitoefenen. Voorts geeft artikel
38 van het wetsvoorstel uitvoering aan artikel 24 van de richtlijn beleggingsdiensten,
waarin is bepaald dat de lid-staten van ontvangst er zorg voor dienen te dragen
dat met betrekking tot op hun grondgebied gevestigde bijkantoren van effecteninstellingen
uit andere lid-staten, de bevoegde autoriteiten uit die andere lid-staten,
zelf of via een gevolmachtigde, bepaalde gegevens ter plaatse kunnen verifiëren.De samenwerking tussen de STE, DNB en de Verzekeringskamer vindt haar
wettelijke grondslag in artikel 34 van het wetsvoorstel.Ter zake van het toezicht is een onderscheid te maken naar het zogenaamde
geconsolideerde toezicht en het solo-plus toezicht. In de memorie van toelichting
staat aangegeven dat de instelling die onder toezicht staat zelf deze keuze
kan maken. Waarom is er niet voor gekozen dat bijvoorbeeld de EOE-Optiebeurs
de keuze bepaalt?De richtlijn kapitaaltoereikendheid staat toe dat, mits aan bepaalde voorwaarden
wordt voldaan, ontheffing wordt verleend van de verplichting om op geconsolideerde
basis toezicht uit te oefenen. Het toezicht mag dan op solo+-basis worden
uitgeoefend. In de praktijk hanteren de Nederlandse effectenbeurzen reeds
deze toezichtsvorm. Gelet op de genoemde ontheffingsmogelijkheid kunnen zij
dit toezicht dus handhaven indien invulling wordt gegeven aan de voorwaarden
waaronder solo+-toezicht ingevolge de richtlijn kapitaaltoereikendheid is
toegestaan. In weerwil van het vermelde in de desbetreffende passage in de memorie
van toelichting, hecht de ondergetekende er bij nader inzien aan dat, conform
de wens van de STE en van de beurzen, ook in het Besluit toezicht effectenverkeer
1995 vooralsnog alleen het solo+-toezicht wordt uitgewerkt. Hiermee wordt
aangesloten bij de huidige eigen regels van de Amsterdamse Effectenbeurs en
van de EOE-Optiebeurs en wordt bereikt dat op dit punt het regime dat op de
niet-beursleden van toepassing is, gelijk zal zijn aan het voor beursleden
geldende regime. In verband daarmee zal artikel 29, eerste lid, onder h, van
het wetsvoorstel worden aangepast, zodanig dat de Minister van Financiën
in voorkomend geval inlichtingen als bedoeld in dat artikel kan inwinnen of
doen inwinnen bij degenen die deel uitmaken van de groep waartoe de betrokken
effecteninstelling behoort. Deze aanpassing dient ter ondersteuning van het
solo+-toezicht. Verwezen wordt naar de nota van wijziging.Is het waar dat de STE ook toezicht op kredietinstellingen gaat uitoefenen
en, zo ja, welke spanning is er dan met de toezichtsfunctie van DNB?In antwoord op een voorgaande vraag is reeds aangegeven dat het bedrijfseconomisch
toezicht op kredietinstellingen berust bij DNB dan wel, indien het een in
een andere lid-staat gevestigde kredietinstelling betreft, bij de «home
country»-bankentoezichthouder, maar de controle onderscheidenlijk het
toezicht op de naleving in Nederland van de alhier op hen van toepassing zijnde
effectentypische regels bij de beurzen (indien het beursleden betreft) en
de STE (indien het om niet-beursleden gaat)29.Het feit dat de STE, evenals thans reeds het geval is, ook toezicht op
bepaalde aspecten van activiteiten van kredietinstellingen uitoefent, betekent
niet dat er spanning bestaat met de toezichtsfunctie van DNB. Het gaat immers
om de voor kredietinstellingen relevante bepalingen van de richtlijn beleggingsdiensten
die voorschriften bevatten die niet worden bestreken door bij of krachtens
de Wet toezicht kredietwezen 1992 gestelde regels30.
Wel zal er sprake moeten zijn van een nauwe samenwerking tussen de STE en
DNB. De huidige praktijk leert evenwel dat op dit punt geen problemen behoeven
te worden verwacht.Het feit dat effecteninstellingen tegelijkertijd met meer toezichthoudende
instanties te maken kunnen krijgen, roept bij de leden van de VVD-fractie
de vraag op of zich onduidelijke situaties kunnen voordoen inzake de vergunningverlening
en de informatie-uitwisseling. Zij vragen de regering duidelijk en schematisch
aan te geven hoe het toezicht in Nederland na aanvaarding van dit wetsvoorstel
zal zijn geregeld.De situatie dreigt nog complexer te worden aangezien naast de STE, de
erkende effectenbeurzen en DNB ook buitenlandse toezichthouders bevoegdheden
zullen genieten. Kan de regering in een diagram zichtbaar maken welke toezichthouders
welke segmenten van de effectenmarkten bestrijken zodat inzichtelijk wordt
gemaakt waar zich overlappingen dan wel hiaten in het toezicht kunnen voordoen.Het toezichtsstelsel is in het antwoord op een voorgaande vraag reeds
samengevat. Uit die samenvatting, waarnaar kortheidshalve wordt verwezen,
moge blijken dat er geen reden is te veronderstellen dat er zich onduidelijke
situaties zullen voordoen inzake de vergunningverlening of de informatie-uitwisseling.Tevens verzoeken deze leden om een vergelijking van het Nederlandse toezichtsregime
met dat van het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk.Ingevolge de Financial Services Act 1986 is het toezicht in het Verenigd
Koninkrijk verdeeld over de Treasury, de Securities and Investments Board
(SIB) en een aantal officiële zelfregulerende organisaties (SRO's) waarbij effecteninstellingen zijn aangesloten. Bij het toezicht is een onderverdeling
gemaakt naar de verschillende activiteiten, waardoor het kan voorkomen dat
een effecteninstelling met verschillende toezichthouders te maken heeft.De Treasury is verantwoordelijk voor wetgeving, inclusief de implementatie
van communautaire regelgeving, de erkenning van buitenlandse beurzen en clearinginstellingen
die in het Verenigd Koninkrijk willen opereren, informatie-uitwisseling met
buitenlandse toezichthouders en het toezicht op de SIB. Daarnaast heeft de
Treasury nog een beperkte taak ter zake van insolventie van effecteninstellingen.De SIB is de onafhankelijke toezichthouder waaraan het toezicht op de
effectenmarkten en de deelnemers op die markten is gedelegeerd. De SIB heeft
regelgevende bevoegdheid ter invulling van het wettelijke kader van de Financial
Services Act. Daarnaast dienen Engelse beurzen en clearinginstellingen te
worden erkend door de SIB, die ook toezicht houdt op deze instellingen. Tevens
kunnen effecteninstellingen, inclusief leden van erkende beurzen, slechts
effectendiensten verrichten indien zij daartoe toestemming van de SIB hebben
verkregen dan wel lid zijn van een SRO. Hiervoor gelden voorwaarden ter zake
van deskundigheid en betrouwbaarheid en ter zake van financiële waarborgen.De SIB maakt bij haar toezichthoudende taak gebruik van SRO's. Deze zelfregulerende
organisaties zijn echter niet, zoals dat in Nederland het geval is, de effectenbeurzen
zelf. De SRO's reguleren en houden toezicht op de activiteiten van de bij
hen aangesloten effecteninstellingen. De SIB houdt toezicht op de SRO's, in
die zin dat de SRO's moeten worden erkend door de SIB. Tevens moeten de regels
van de SRO's worden goedgekeurd door de SIB; hiertoe dienen deze regels aan
te sluiten op de regels van de SIB. De SIB heeft evenwel geen rechtstreekse
bevoegdheden ten opzichte van bij de SRO's aangesloten effecteninstellingen.
Zoals in het antwoord op een voorgaande vraag reeds is opgemerkt, zal de informatie-uitwisseling
tussen de Britse zelfregulerende organisaties en buitenlandse toezichthouders
via de SIB worden gekanaliseerd.Ingeval effectendiensten worden uitgeoefend door een kredietinstelling
wordt daarop toezicht uitgeoefend door de Bank of England, namens de SIB.
De Bank of England doet dit volgens de regels van de SIB en brengt de SIB
hierover rapport uit. De SIB blijft verantwoordelijk voor het toezicht.De implementatie van de richtlijn beleggingsdiensten en de richtlijn kapitaaltoereikendheid
noodzaakt tot aanpassing van zowel de Financial Services Act 1986, de reglementen
van de SIB als de regels die de SRO's aan hun leden opleggen. Deze aanpassing
zal er niet toe leiden dat de effectenbeurzen worden aangewezen als bevoegde
autoriteit, maar wel de SIB en – voor bepaalde taken – sommige
zelfregulerende organisaties.Het toezicht op het effectenverkeer in Duitsland is onlangs ingrijpend
gewijzigd door het zogenaamde Zweites Finanzmarktförderungsgesetz. Als
gevolg van die wijziging wordt het toezicht in Duitsland thans deels gehouden
door de federale toezichthouder (Bundesaufsichtamt für den Wertpapierhandel)
en deels door de toezichthouders (Börsenaufsichtsbehörden) alsmede
de lokale autoriteiten van elk van de deelstaten.De hoofdtaak van de toezichthouders van de deelstaten is het houden van
toezicht op de effectenbeurzen. Effectenbeurzen dienen te zijn erkend door
de desbetreffende deelstaat-toezichthouder, die ook bevoegd is de erkenning
in te trekken. De reglementen van een beurs behoeven goedkeuring van de deelstaat-toezichthouder.
Voor het toezicht op de handel op de beurs maken de deelstaat-toezichthouders
gebruik van een onafhankelijk toezichthoudend orgaan binnen de beurs (HandelsÜberwachungsstelle),
vergelijkbaar met het controlebureau van de Amsterdamse Effectenbeurs.Een ieder die beroeps- of bedrijfsmatig als effectenbemiddelaar of vermogensbeheerder
effectendiensten wil verrichten, heeft daarvoor toestemming nodig
van de lokale autoriteiten. Aan deze toestemming kunnen beperkingen worden
gesteld en voorwaarden worden verbonden met het oog op de bescherming van
het algemeen belang. Om toestemming te verkrijgen moet een effecteninstelling
voldoen aan eisen ter zake van deskundigheid en betrouwbaarheid, financiële
waarborgen en administratie en organisatie. Op straffe van een boete dienen
deze effecteninstellingen zich, evenals beursleden, te houden aan gedragsregels.De federale toezichthouder heeft als taken het voorkomen van misbruik
van voorwetenschap en het instellen van onderzoeken daarnaar, het toezicht
op de naleving van de regels met betrekking tot de melding van effectentransacties,
met betrekking tot de openbaarmaking van koersgevoelige informatie door beursgenoteerde
ondernemingen en met betrekking tot de melding van zeggenschap in beursgenoteerde
ondernemingen, alsmede de nationale samenwerking en informatie-uitwisseling
tussen toezichthouders. Voorts is de federale toezichthouder verantwoordelijk
voor de samenwerking met buitenlandse toezichthouders (alle informatie-uitwisseling
met het buitenland wordt via hem gekanaliseerd) en ziet hij toe op de naleving
van de op de effecteninstellingen van toepassing zijnde wettelijke gedragsregels.In Duitsland is nog niet besloten wie er als bevoegde autoriteit zal worden
aangewezen. Wel is al duidelijk dat dat niet de beurzen zullen zijn.In Frankrijk noodzaken zowel de richtlijn beleggingsdiensten als de richtlijn
kapitaaltoereikendheid tot aanpassing van de huidige wetgeving. Zo zal het
voorschrift dat effecteninstellingen lid moeten zijn van een erkende effectenbeurs
moeten vervallen. Voorts zullen er nieuwe kapitaalvereisten moeten worden
geïntroduceerd. Naar huidig inzicht zal het toezicht op het effectenverkeer
in Frankrijk na implementatie van de richtlijnen op de volgende wijze zijn
vormgegeven. Het Comité des établissements de crédit, een onderdeel
van de Franse centrale bank, zal worden belast met de vergunningverlening
aan alle effecteninstellingen. Een ander onderdeel, de Commission bancaire,
zal verantwoordelijk zijn voor het toezicht op de naleving door alle effecteninstellingen
van de richtlijn kapitaaltoereikendheid.Zowel de aandelenbeurzen als de futures- en optiebeurs ressorteren onder
een zelfregulerende organisatie, de Conseil. De beurzen, dat wil zeggen de
markten zelf, staan organisatorisch los van deze zelfregulerende organisatie.
De positie van de Conseil is vastgelegd in de Franse beurswetgeving. Het bestuur
is samengesteld uit vertegenwoordigers van beursleden en van uitgevende instellingen;
ook een vertegenwoordiger van de Trésor heeft zitting in het bestuur.
Alle reglementen van de Conseil behoeven de goedkeuring van de Trésor.
De Conseil is verantwoordelijk voor de implementatie van de regels, bedoeld
in de artikelen 10 en 11 van de richtlijn beleggingsdiensten.Voorts is er een onafhankelijk overheidsorgaan, de Commission des opérations
de bourse (COB), dat bevoegd is op het gebied van bepaalde aspecten van beleggersbescherming,
van het toezicht op collectieve beleggingsinstellingen en van onderzoek naar
misbruik van voorwetenschap.Het ligt in het voornemen om alle genoemde instanties als bevoegde autoriteit
aan te wijzen, ieder voor de hun toegewezen taak.Zijn er Europese effectenbeurzen die in mindere mate zelfregulerend zijn
dan de Nederlandse?Reeds eerder is gememoreerd dat het veelal zeker geen gegeven is dat alle
effectenbeurzen een niveau van zelfregulering kennen die met de Nederlandse
overeenkomt. Ook uit het antwoord op de voorgaande vraag kan worden geconcludeerd
dat de zelfregulering van de effectenbeurzen in verschillende lid-staten een
verschillende plaats inneemt. De hier aan het woord zijnde leden wijzen erop dat in de sociale zekerheid
uitvoering, toezicht en advisering zoveel mogelijk worden gescheiden teneinde
belangenverstrengeling te voorkomen. Kan de regering aangeven in hoeverre
deze scheiding van verantwoordelijkheden inzake de effectenmarkten wordt gewaarborgd?De ondergetekende onderschrijft de opvatting dat belangenverstrengeling
moet worden voorkomen. De positie van effecteninstellingen verschilt evenwel
met die van bedrijfsverenigingen, waardoor effecteninstellingen, in tegenstelling
tot bedrijfsverenigingen, niet kunnen worden aangemerkt als «uitvoerders».
In feite komt wat in de sociale zekerheid wordt verstaan onder «uitvoering»
in de effectensector niet voor. De vergelijking tussen de sociale zekerheid
en de effectensector is dan ook niet adequaat. Ditzelfde geldt overigens voor
de bancaire en voor de verzekeringssector, omdat ook in die sectoren de begrippen
niet in dezelfde zin kunnen worden gebruikt. Bovendien wordt het toezicht,
zoals voorgeschreven in de desbetreffende financiële toezichtswetten,
uitgevoerd door een onafhankelijke toezichthouder. Van belangenverstrengeling,
waarop in de vraag wordt gedoeld, kan derhalve geen sprake kan zijn31.Belangenverstrengeling is wel een aandachtspunt ter zake van de aan de
erkende effectenbeurzen gelaten ruimte voor zelfregulering. Het gaat hier
immers om een belangenorganisatie. Echter, de systematiek dat zowel regelgeving
als controle door de beurs worden geïnitieerd, blijkt in de praktijk,
mede gelet op de wijze waarop een en ander is gestructureerd, niet op bezwaren
te stuiten. Een goede regelgeving en een adequate controle is immers in het
belang van de effectenbeurzen en van de bij hen aangeslotenen. Zij dragen
ertoe bij dat de handel goed verloopt en dat de reputatie bij beleggers ongeschonden
blijft. Daarbij komt dat de regelgeving en controle door de STE worden getoetst.
Indien bij die toets zou blijken dat wordt gehandeld in strijd met de doelstellingen
van de wet kunnen aan de desbetreffende beurs bindende voorschriften worden
gegeven. In het uiterste geval kan de erkenning worden ingetrokken.De EOE (European Options Exchange) is van oordeel dat wanneer bij algemene
maatregel van bestuur de mogelijkheid voor solo-plus toezicht wordt geregeld,
in die zin dat effecteninstellingen de keuze wordt gelaten welk regime op
hen van toepassing zal zijn, de zelfregulering van de beurzen wordt doorkruist.
Effecteninstellingen dienen niet zelf te kunnen bepalen welk regime op hen
van toepassing is, dat dient de beurs als toezichthouder te kunnen bepalen,
zo oordeelt de EOE. Wat is hierover het oordeel van de regering?Verwezen wordt naar het antwoord op een voorgaande vraag.De STE geeft in haar reactie op het wetsvoorstel ter overweging de mogelijkheid
op te nemen dat de medewerking van personen en instellingen die de STE om
inlichtingen vraagt – het verlenen van inzage – wordt afgedwongen
met een sterke arm. De STE acht dit met name in het kader van onderzoeken
naar misbruik van voorwetenschap van belang. De leden van de VVD-fractie vragen
de regering om haar oordeel hierover.In artikel 29, derde lid, van het wetsvoorstel is bepaald dat de met het
toezicht belaste personen zich zonodig met behulp van de sterke arm toegang
kunnen verschaffen tot elke plaats waarvan het betreden voor de vervulling
van hun taak redelijkerwijs nodig is.Deze leden verzoeken tenslotte om een vergelijking van de bevoegdheden
van de STE met die van de Amerikaanse SEC (Securities and Exchange Commission).De SEC is een overheidslichaam dat is belast met het toezicht op de aanbieding
van effecten, de effectenmarkten en de handelaren daarop (via de beurzen en
andere zelfregulerende organisaties) en de beleggings-instellingen.
Het toezicht op de beurzen waarop termijncontracten worden verhandeld, berust
bij de Commodities Futures and Trading Commission (CFTC). Het toezicht dat
de STE als zelfstandig bestuursorgaan uitoefent, bestrijkt een gebied dat
met de bovengenoemde gebieden overeenkomt, met uitzondering van het toezicht
op de beleggingsinstellingen. Zowel de SEC als de STE hebben – binnen
het toepasselijke wettelijke kader en de toezichtsstructuur – regelgevende
en uitvoerende taken. Aan het toezicht op de (leden van) effectenbeurzen,
wordt door de STE altijd via de zelfregulerende organisaties uitvoering geven.Het instrumentarium waarover de SEC beschikt in het kader van de handhaving
van de effectenwetgeving verschilt van dat van de STE. De SEC kan het handelen
in strijd met de bepalingen van de effectenwetgeving namelijk bestrijden via
zowel het civiele recht, het administratieve recht als het strafrecht. Zo
kan de SEC de rechter vragen iedere persoon (ook indien dit geen effecteninstellingen
betreft) die in strijd handelt met de effectenwetgeving, dit handelen in de
toekomst te verbieden (restraining order). Handelen in strijd met een dergelijk
verbod, kan worden bestraft met een boete of gevangenisstraf. Voorts kan de
SEC de rechter verzoeken om ontneming van het door de betrokkene wederrechtelijk
genoten voordeel.Daarnaast kan de SEC administratiefrechtelijke maatregelen nemen. Ten
aanzien van gereguleerde instellingen kan de SEC berispingen uitspreken, beperkingen
in activiteiten en schorsingen opleggen alsmede de registratie van een geregistreerde
persoon of instelling intrekken. Daarbij kan de SEC boetes opleggen of verzoeken
om ontneming van het wederrechtelijk genoten voordeel. Voorts kan de SEC in
het kader van deze procedures een ieder die in strijd handelt met de effectenwetgeving
gebieden zich van dit handelen te onthouden (cease and desist order) en de
rechter verzoeken het wederrechtelijk genoten voordeel te ontnemen.Het instrumentarium van de STE is veel beperkter, zowel qua reikwijdte
als inhoud. Gelet op de inrichting van het Nederlandse toezichtssysteem is
bij de oprichting en toerusting van de STE immers uitdrukkelijk gekozen voor
een administratiefrechtelijk toezichtsinstrumentarium met betrekking tot de
onder toezicht gestelde personen en instellingen. Ten aanzien van personen
en instellingen waarvan het vermoeden bestaat dat zij met de Wte in strijd
handelen, kan de STE aangifte doen. Voorts kan zij verleende vergunningen
intrekken. Daarnaast is inmiddels, zo is reeds in antwoord op een voorgaande
vraag aangegeven, overeenstemming bereikt over de uitgangspunten voor de invoering
van de bestuurlijke boete voor nader te bepalen delicten.Tot slot zij opgemerkt dat een strikte vergelijking tussen de bevoegdheden
van de SEC en de STE in bepaalde opzichten niet goed mogelijk is. Dit hangt
samen met het feit dat het Angelsaksische rechtssysteem, in tegenstelling
tot het continentale, een minder scherpe scheiding kent tussen administratief,
civiel en strafrecht. Zo beschikt de SEC over bevoegdheden die hier te lande
in handen zijn gelegd van de justitiële autoriteiten (bijvoorbeeld beslaglegging).De heer Cross stelt in het reeds genoemde artikel in TVVS dat het uitgangspunt
van «home country control» vanwege de grote verschillen in de
verschillende lid-staten waarschijnlijk niet op korte termijn zal leiden tot
de afschaffing van «host country control», aldus de leden van
de D66-fractie. Teneinde dubbel toezicht te voorkomen is het van groot belang
dat internationaal goede afspraken worden gemaakt tussen de bevoegde autoriteiten.
Daarmee kan ook worden voorkomen dat door middel van grensoverschrijdende
activiteiten onwenselijk geachte activiteiten aan tijdig toezicht ontsnappen.
De leden van de D66-fractie vragen de regering welke onwenselijke activiteiten
hiermee worden bedoeld. De ondergetekende onderschrijft niet de stelling dat «host country
control» niet op korte termijn zal worden afgeschaft en verwerpt derhalve
ook de daarop gebaseerde conclusie dat er sprake zal zijn van dubbel toezicht.
De richtlijn beleggingsdiensten, waarvan de werking uiterlijk op 31 december
1995 door alle lid-staten moet zijn geëffectueerd, schrijft weliswaar
voor dat op het gebied van de gedragsregels sprake is van «host country»-bevoegdheden,
maar dat betekent nog niet dat op dat gebied «dubbel toezicht»
aan de orde is. Ter zake van de gedragsregels is immers sprake van een exclusieve
bevoegdheid van de lid-staat op wiens grondgebied de effectendienst wordt
verricht. Ter zake van het prudentiële toezicht is de bevoegde autoriteit
van de lid-staat van herkomst van de effecteninstelling exclusief verantwoordelijk.Uiteraard zijn samenwerking en informatie-uitwisseling met buitenlandse
toezichthouders van groot belang. In antwoord op een voorgaande vraag is reeds
aangegeven dat dit al vanaf de totstandkoming van de Wte mogelijk is op basis
van artikel 24 van die wet en dat de bepalingen daarna door de zogenaamde
Informatie-uitwisselingswet verder zijn verfijnd en uitgebreid32. Voor de regeling in de Wte 1995 wordt verwezen naar de artikelen
31 en 33 tot en met 39 van het wetsvoorstel.Onder «onwenselijke activiteiten» kunnen alle illegale activiteiten
worden begrepen, bijvoorbeeld het aanbieden of verrichten van effectendiensten
zonder dat over de daarvoor benodigde vergunning wordt beschikt.Het wetsvoorstel voorziet in de aanwijzing van de STE als bevoegde autoriteit,
terwijl deze in ons land voor wat de erkende beurzen betreft is belast met
het toezicht en niet met de uitvoering. De leden van de D66-fractie hechten
aan een onderscheid tussen deze twee taken. Ook de Amsterdamse Effectenbeurs
heeft hiervoor aandacht gevraagd. Deze situatie kan worden opgelost door de
erkende beurzen voor de taken waarvoor zij zelf verantwoordelijk zijn, en
onder toezicht van de STE staan, als bevoegde autoriteit aan te wijzen. Ter
voorkoming van elk misverstand zou in de wet of toelichting expliciet kunnen
worden opgenomen dat de STE toeziet op de wijze waarop de erkende beurzen
als bevoegde autoriteit op hun terrein van hun bevoegdheid gebruik maken.Zoals in antwoord op een voorgaande vraag reeds is aangegeven, komen de
beurzen niet in aanmerking voor aanwijzing als bevoegde autoriteit.De leden van de D66-fractie kunnen op zich instemmen met het geen uitvoering
geven aan de lid-staat-optie met betrekking tot het concentratiebeginsel.
Bij de hier aan het woord zijnde leden rijst echter wel de vraag op welke
wijze effectentransacties buiten de gereglementeerde markten regelmatig kunnen
worden gecontroleerd. Deze leden vragen welke lid-staten gebruik zullen maken
van deze lid-staat-optie en welke lid-staten niet.Zoals in antwoord op een voorgaande vraag reeds is aangegeven, wordt toezicht
uitgeoefend op de effecteninstellingen in de buitenbeurshandel. Voorts moeten
de uitgevende instellingen bepaalde informatie verschaffen, zowel bij uitgifte
als daarna. De controlebevoegdheid in dit kader berust bij de beurzen indien
het beursleden betreft. Het toezicht op de beurzen en de niet-beursleden wordt
door de STE uitgeoefend.Eveneens in antwoord op een voorgaande vraag is reeds aangeven dat het
momenteel nog niet bekend is welke lid-staten het concentratiebeginsel in
hun wet- en regelgeving zullen implementeren, maar dat er mag worden verwacht
dat met name de zuidelijke lid-staten van de optie gebruik zullen maken.De leden van de GPV-fractie vragen een nadere onderbouwing van de noodzaak
om de minister de bevoegdheid te verlenen tot het geven van een
aanwijzing betreffende een te volgen gedragslijn in het geval dat wordt vastgesteld
dat sprake is van overtreding van de bij of krachtens de wet gestelde regels
dan wel de betrokken beursregels. In welke situaties zal deze aanwijzing concreet
gegeven worden? Valt bijvoorbeeld het witwassen van geld hieronder? Op welke
wijze en op basis van welke criteria wordt beoordeeld of een aanwijzing noodzakelijk
is? Is hier nog wel sprake van marginale toetsing?De reden om de Minister van Financiën de bevoegdheid te verlenen
tot het geven van een aanwijzing vormt het feit dat hij moet kunnen bewerkstelligen
dat de wet en de van toepassing zijnde achterliggende communautaire regelgeving
worden uitgevoerd. Belangrijk daarbij is dat de communautaire regelgeving
vereist dat de bevoegde autoriteiten beschikken over de benodigde instrumenten
om hun taak goed te kunnen uitoefenen. Voor de beslissing om van de aanwijzingsbevoegdheid
gebruik te maken, zal de vraag bepalend zijn of de betrokken instelling met
het overtreden van de regels in strijd handelt met de doelstellingen van de
wet. Momenteel valt niet te voorzien in welke concrete gevallen daarvan sprake
zal zijn, dus ook niet of het daarbij kan gaan om het witwassen van geld.
Op voorhand mag evenwel worden aangenomen dat voor het bestrijden van het
witwassen een positieve beoordeling van de bedrijfsvoering en van de deskundigheid
en betrouwbaarheid van de bestuurders alsmede de door de Wet melding ongebruikelijke
transacties onderscheidenlijk de Wet identificatie bij financiële dienstverlening
1993 gentroduceerde meldings- en identificatieplicht volstaan.Aangezien het geven van een aanwijzing een ultimum remedium is, is er
naar de mening van de ondergetekende geen strijd met het beginsel dat bij
de beurshouder het primaat berust ter zake van het optreden tegen instellingen
die de op hen van toepassing zijnde beursregels overtreden. Het aanwijzingsrecht
voor de Minister van Financiën doet daaraan niets af. Immers, alleen
indien dat strikt noodzakelijk is, zal door de minister van dat recht gebruik
worden gemaakt33. Criteria daarbij zijn een
adequate functionering van de effectenmarkten en de positie van de belegger
op die markten.De leden van de GPV- en de D66-fractie vragen of het ingrijpende karakter
van de aanwijzing niet op gespannen voet staat met het sterk zelfregulerende
karakter van de effectenbeurs. Heeft de houder van de desbetreffende beurs
onvoldoende instrumenten ter beschikking om op te treden tegen beursleden
die de beursregels hebben geschonden? Zo nee, wat is dan de rechtsgrond van
deze aanwijzingsbevoegdheid indien de noodzaak niet duidelijk kan worden aangegeven?Zoals in antwoord op de voorgaande vraag reeds is aangeven, is de ondergetekende
van mening dat de aanwijzingsbevoegdheid van de Minister van Financiën
niet op gespannen voet staat met de zelfregulerende status van de erkende
effectenbeurzen. Daarbij moet worden bedacht dat, onverlet het belang dat
traditioneel aan zelfregulering wordt gehecht, de wettelijke bepalingen en
de controle op de naleving daarvan uitgangspunt vormen voor het toezicht door
de Minister van Financiën op het effectenverkeer. Zelfregulering past
uitstekend in dat kader, maar schept naast rechten ook zekere verplichtingen.
De beurshouders dienen er dan ook – ook in hun eigen belang –
zorg voor te dragen dat in hun reglementering de noodzakelijk controle- en
sanctiemechanismen worden ingebouwd. 5. De richtlijn kapitaaltoereikendheidDe leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre het gestelde in hoofdstuk
3.5.1. van de memorie van toelichting niet strijdig is met het beginsel van
zelfregulering van beurzen. De richtlijn kapitaaltoereikendheid gaat uit van
geconsolideerd toezicht op beleggingsinstel-lingen. De richtlijn
kent echter de mogelijkheid binnen een aantal voorwaarden ervan af te wijken.
Dat sluit aan bij de huidige regels van de Amsterdamse Effectenbeurs. Begrijpen
deze leden het goed dat de regering bij algemene maatregel van bestuur uitvoering
wil geven aan beide regimes, in die zin dat aan de effecteninstellingen de
keuze wordt gelaten welk regime op hen van toepassing zal zijn? Zal het niet
zo zijn dat bij een eigen keuze van een beurslid de beurs gedwongen kan worden
geconsolideerd toezicht te introduceren, terwijl de EOE-Optiebeurs thans alleen
solo-plus toezicht kent. Deze leden willen graag de voor- en nadelen vernemen
van de mogelijke situatie van het samenvoegen van effectenposities van alle
ondernemingen binnen een groep, één van de aspecten van geconsolideerd
toezicht met betrekking tot de positie van de EOE-Optiebeurs. Zij willen in
het bijzonder het aspect van de nu bestaande individuele toetsing aan ale
eisen van de beurs in die afweging graag belicht zien.In antwoord op een voorgaande vraag is reeds aangeven dat de effectenbeurzen
desgewenst het nu reeds gehanteerde solo+-toezicht zullen kunnen handhaven
en dat bij nader inzien ook in het Besluit toezicht effectenverkeer 1995 vooralsnog
alleen het solo+-toezicht zal worden uitgewerkt. Gevolg hiervan is dat de
onderhavige vragen naar de mening van de ondergetekende geen beantwoording
meer behoeven.Is het waar dat er in het Bazels Comité (bankenoverleg G10-landen)
discussie is over de invoering van de richtlijn kapitaaltoereikendheid? Wil
de regering hierover nadere informatie verschaffen?Naar verluidt wordt er in het Bazels Comité voor het Bankentoezicht
niet gesproken over de invoering van de richtlijn kapitaaltoereikendheid.
Wel besteedt het comité, evenals de richtlijn kapitaaltoereikendheid,
onder meer aandacht aan het marktrisico, onder andere van derivaten. In april
1993 zijn bij de betrokken toezichthouders en banken voorstellen uitgezet
met betrekking tot solvabiliteitseisen ten aanzien van dit risico. Naar aanleiding
van deze voorstellen, die een fundamentele discussie teweeg hebben gebracht,
hebben de banken onder meer voorgesteld om bij het vaststellen van de kapitaalvereisten
te mogen uitgaan van de eigen modellen voor risicomanagement. Als deze modellenbenadering
wordt geaccepteerd, zou dat een essentiële wijziging in de traditie van
het toezicht betekenen. Door het de banken toe te staan hun interne modellen
te gebruiken voor de berekening van de solvabiliteitseis van het marktrisico,
verschuift het toezicht ter zake van dit risico naar een beoordeling van het
interne risicobeheer en de modellen van de banken zelf. Over de modellenbenadering
en de inhoud van de voorwaarden waaronder het aan banken wordt toegestaan
hun interne modellen te gebruiken, heeft, hangende de besprekingen hierover
in Bazel, nog geen afrondende besluitvorming door het Bazels Comité
voor het Bankentoezicht plaatsgevonden. Definitieve besluitvorming in het
kader van dit comité op het punt van marktrisico's in het «Capital
Accord» wordt op zijn vroegst in 1996 verwacht. De bepalingen van de
richtlijn kapitaaltoereikendheid, waarin het marktrisico wordt gemeten volgens
een gestandaardiseerde methode, dienen evenwel uiterlijk op 31 december 1995
in werking te treden. II. ARTIKELEN Artikel 6Kan de regering aangeven op welke wijze en op welke termijn de privaatrechtelijke
overeenkomst tussen de Vereniging voor de Effectenhandel en een uitgevende
instelling moet worden aangepast, zo vragen de leden van de D66-fractie?De aan de desbetreffende richtlijnbepalingen en aan de relevante bepalingen uit het onderhavige wetsvoorstel aangepaste regelgeving
van de erkende effectenbeurzen moet uiterlijk op 31 december 1995 in werking
treden. De wijze van aanpassing kunnen de beurzen zelf bepalen. Daarover vindt
thans reeds overleg plaats met de STE. Artikel 6, tweede lidDe leden van de PvdA- en de D66-fractie zouden graag willen weten op welke
wijze de beurs haar reglementen dient te wijzigen om een goede uitvoering
van de gegeven aanwijzing te waarborgen. Waaraan wordt hier gedacht?Verwezen wordt naar het antwoord op de voorgaande vraag. Artikel 15Is de hier bedoelde termijn in ieder land dezelfde, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie? Is het hypothetisch dat malafide effectenhandelaren telkens
hun slag slaan in de periode dat die termijn nog niet verlopen is? Is het
niet mogelijk dat men binnen die termijn weer afhaakt en zich vervolgens beweegt
naar een andere lid-staat?De in artikel 15, tweede lid, van het wetsvoorstel bedoelde termijn die
een effecteninstelling verkrijgt om ten aanzien van met name aan te geven
punten een bepaalde gedragslijn te volgen, kan van geval tot geval verschillen.
Dit betekent dat die termijn niet alleen per lid-staat, maar ook binnen een
lid-staat varieert. Voor een goed begrip hiervan is het van belang de in artikel
19, derde tot en met vijfde lid, van de richtlijn beleggingsdiensten beschreven
procedure te doorgronden. Het betreft de procedure die de bevoegde autoriteit
van de lid-staat van ontvangst dient te volgen ingeval deze constateert dat
een effecteninstelling die op haar grondgebied opereert, niet de wettelijke
of bestuursrechtelijke bepalingen naleeft die in die lid-staat ter uitvoering
van de richtlijn zijn gesteld. In dat geval eisen de autoriteiten van de lid-staat
van ontvangst dat de betrokken effecteninstelling een einde maakt aan de geconstateerde
overtreding. Indien de instelling niet het nodige doet, stellen de autoriteiten
van de lid-staat van ontvangst de bevoegde autoriteiten van de lid-staat van
herkomst hiervan in kennis. Deze treffen zo spoedig mogelijk maatregelen om
te bewerkstelligen dat de effecteninstelling een einde maakt aan deze situatie.
Blijken deze maatregelen ontoereikend, dan kan de lid-staat van ontvangst
alsnog zelfstandig ingrijpen.De ondergetekende is van mening dat de onderhavige procedure voldoende
mogelijkheden biedt om malafide praktijken effectief te kunnen bestrijden.
Daar komt nog bij dat artikel 19, zesde lid, van de richtlijn beleggingsdiensten
er in afwijking van deze procedure in voorziet dat de bevoegde autoriteiten
van de lid-staat van ontvangst in geval van een spoedeisende situatie direct
eigenmachtig passende maatregelen jegens de betrokken effecteninstelling kunnen
nemen34. Het zeer snel kunnen verplaatsen van
activiteiten naar het grondgebied van andere lid-staten wordt tenslotte belemmerd
door de notificatieprocedure die een effecteninstelling verplicht is te volgen
indien zij voornemens is in een andere lid-staat activiteiten te ontplooien. Artikel 33De leden van de PvdA-fractie vragen of de informatie-uitwisseling tussen
de STE als «bevoegde autoriteit» en de beurzen hier niet moet
worden geregeld.Zoals in antwoord op een voorgaande vraag reeds is aangegeven, zal de
informatieverstrekking door de STE aan de beurzen bij nota van wijziging van
een solide wettelijke grondslag worden voorzien.Artikel 22De leden van de D66-fractie vragen, ook in het kader van de brief van
26 september over het beleid inzake buitenlandse beurzen, hoe in andere EU-landen
de toegang van beurzen voorlopig is geregeld. Betekent het vooruitlopen van
Nederland op de inwerkingtreding van beide richtlijnen op 31 december 1994
(bedoeld zal zijn: 31 december 1995) niet dat Nederlandse beurzen een concurrentienadeel
krijgen ten opzichte van sommige andere Europese beurzen. Is in EU-verband
gesproken over deze overgangsproblemen?Kortheidshalve wordt voor de beantwoording van deze reeds eerder gestelde
vragen verwezen naar het vorenstaande. Artikel 25Het is de leden van de D66-fractie verder niet duidelijk waarom een ontheffingsmogelijkheid
met betrekking tot de erkenningsplicht noodzakelijk is. Kan een en ander nader
worden beargumenteerd? Wat zijn de criteria in dit verband op basis waarvan
wordt beoordeeld of al dan niet sprake is van een adequate werking van de
effectenmarkten?Door de ondergetekende is onderkend dat aan buitenlandse effectenbeurzen
niet de bijzondere status kan worden toegekend die geldt voor de erkende Nederlandse
effectenbeurzen. Dat komt omdat de tekst van de toepasselijke wetsbepaling
en de daarmee samenhangende regelgeving zijn geënt op de Nederlandse
situatie, waarin de zelfregulering van de Nederlandse beurzen een zeer belangrijke
plaats inneemt. Aangezien er niet altijd van kan worden uitgegaan dat buitenlandse
effectenbeurzen een niveau van zelfregulering kennen die met de Nederlandse
overeenkomt, is een formele gelijktrekking van Nederlandse en buitenlandse
beurzen door erkenning bezwaarlijk. Daarbij komt dat de mogelijkheden van
de STE om toezicht te houden op buitenlandse beurzen die zijn toegelaten tot
Nederland, per definitie verschilt van het toezicht op Nederlandse beurzen,
omdat voorbij de landsgrenzen in beginsel niet langer van het toezichtsinstrumentarium
van de Wte gebruik kan worden gemaakt.Aangezien het buitenlandse beurzen onder omstandigheden wel kan worden
toegestaan om in Nederland activiteiten te ontplooien, is in het wetsvoorstel
de mogelijkheid geïntroduceerd een ontheffing van de erkenningsplicht
te verkrijgen. Deze mogelijkheid zal bij nota van wijziging nog worden aangevuld
met de bevoegdheid van de Minister van Financiën om vrijstelling van
de erkenningsplicht te verlenen. Met deze voorzieningen worden echter niet
alleen de toegang van buitenlandse beurzen tot de Nederlandse rechtssfeer
en de gevolgen daarvan geregeld; aldus wordt tevens bewerkstelligd dat ook
nieuwe Nederlandse marktvormen kunnen worden toegelaten. Verwezen wordt naar
het antwoord op de eerste vraag.Of al dan niet sprake is van een adequate functionering van de effectenmarkten
wordt beoordeeld aan de hand van de volgende criteria: de liquiditeit, de
doorzichtigheid en de doelmatigheid van de effectenmarkten, het vertrouwen
van de belegger in die markten en zijn bescherming op die markten. Artikel 46De leden van de GPV-fractie constateren dat in artikel 46 een regeling
wordt gegeven met betrekking tot voorwetenschap. Gezien de recente jurisprudentie
inzake misbruik van voorwetenschap zijn deze regels volop actueel. Deze leden
vragen derhalve of het voorgestelde artikel 46 in voldoende mate rekening
houdt met de bedoelde jurisprudentie. Zij vragen de regering in te gaan op
de betekenis en handhaafbaarheid van dit artikel. Met name het
derde en vierde lid van artikel 46 lijken de nodige ruimte te bevatten voor
handel met voorwetenschap. Deelt de regering deze opvatting? Op welke wijze
kan in de toekomst handel met voorwetenschap zoveel mogelijk worden voorkomen?Reeds in het nader rapport35 heeft de ondergetekende
aangegeven dat hij het thans niet wenselijk acht om in te gaan op de betekenis
en handhaafbaarheid van artikel 46. Het ligt immers voor de hand het arrest
van de Hoge Raad af te wachten, alvorens aan de desbetreffende zaak conclusies
te verbinden. Daar komt bij dat handel met voorwetenschap geen onderwerp betreft
dat door de richtlijn beleggingsdiensten of de richtlijn kapitaaltoereikendheid
wordt bestreken, reden om de regeling terzake ongewijzigd uit de Wte over
te nemen. Kortheidshalve wordt dan ook verwezen naar de desbetreffende kamerstukken36.De Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Blijkt een lid-staat niet aan zijn verplichtingen te hebben voldaan, dan
kan de Europese Commissie ingevolge artikel 169 van het Verdrag tot oprichting
van de Europese Gemeenschap optreden tegen het door de betrokken lid-staat
niet nakomen van het gemeenschapsrecht.XNoot2Hierbij wordt met name gedacht aan handelsschermen.XNoot3Over dat beleid heeft de ondergetekende de Tweede Kamer geïnformeerd
bij brief van 26 september 1994.XNoot4Deze algemene voorwaarden zijn: – de voor de buitenlandse beurs
geldende regels en de mogelijkheden om de naleving daarvan af te dwingen,
dienen van voldoende niveau zijn; – het in het land van oorsprong van
de buitenlandse beurs van toepassing zijnde toezicht dient van voldoende niveau
te zijn; en – van de desbetreffende beurs en haar buitenlandse toezichthouder
moet alle informatie kunnen worden verkregen die de Stichting Toezicht Effectenverkeer
in dit verband nodig acht.XNoot5In dit verband wordt verwezen naar paragraaf 2.7 van de memorie van toelichting.XNoot6Bedacht moet worden dat de huidige wet door de vele ingevoegde artikelen
geen doorlopende nummering meer kent en in feite geen 41 maar 51 artikelen
telt. Het wetsvoorstel kent weliswaar 67 artikelen, maar een substantieel
aantal daarvan betreft een wijziging van een andere wet dan wel een overgangsbepaling.
Van een uitbreiding ten opzichte van de huidige wet is derhalve amper sprake.XNoot7Voor de goede orde wordt opgemerkt dat ingevolge de Wet toezicht effectenverkeer
de meeste taken en bevoegdheden die de Minister van Financiën op grond
van die wet heeft, bij algemene maatregel van bestuur zijn overgedragen aan
de STE. Ook bij de inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel zullen
taken en bevoegdheden van de Minister van Financiën aan de STE worden
overgedragen.XNoot8Handelingen II 1994/95, Aanhangsel, blz. 505–506.XNoot9Indien sprake is van een recht dat soortgelijk is aan de rechten op overdracht
op termijn van zaken, is de Wte c.q. de Wte 1995 wèl van toepassing.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij overeenkomsten waarbij de verrekening van
koersverschillen tussen valuta's als beleggingsprodukt wordt aangeboden. Verwezen
wordt naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Wet toezicht effectenverkeer
(Kamerstukken II 1988/89, 21 038, nr. 3, blz. 18).XNoot10Dit is bijvoorbeeld het geval bij opties, futures en sommige warrants.XNoot11In een op 7 december 1994 gehouden toespraak, getiteld «Derivaten:
zorg of zegen», heeft drs. T. de Swaan, directeur DNB, aangegeven dat
de risico's medio 1994 4,5% bedroegen van het balanstotaal van de Nederlandse
banken gezamenlijk. Verwezen wordt naar het DNB-kwartaalbericht, december
1994, blz. 27.XNoot12Voor wat betreft de toelating van in een andere lid-staat gevestigde effectenbeurzen
wordt verwezen naar het antwoord op de eerste vraag.XNoot13Voor wat betreft de toelating van in een andere lid-staat gevestigde effectenbeurzen
wordt verwezen naar het antwoord op de eerste vraag.XNoot14Wet van 17 maart 1994 houdende opneming in de Wet toezicht kredietwezen
1992, de Wet toezicht verzekeringsbedrijf, de Wet toezicht beleggingsinstellingen
en de Wet toezicht effectenverkeer van bepalingen betreffende de informatie-uitwisseling
tussen Nederlandse en buitenlandse instanties die belast zijn met het toezicht
op financiële markten of op natuurlijke personen en rechtspersonen die
op die markten werkzaam zijn (Stb. 235).XNoot15Handelingen II 1994/95, Aanhangsel, blz. 643–645.XNoot16Bij de buitenbeurshandel in genoteerde effecten gaat het nagenoeg uitsluitend
om handel tussen grotere, professionele partijen.XNoot17DNB oefent wel liquiditeits- en monetair toezicht uit op bijkantoren in
Nederland van in andere lid-staten gevestigde kredietinstellingen.XNoot18Voor de financiële sector is dit niet nieuw, want ook de bancaire
en verzekeringsrichtlijnen kennen dit uitgangspunt. Op effectengebied is het
belang van geheimhouding door de wetgever reeds erkend in de artikelen 21,
zevende lid, en 22 van de huidige Wet toezicht effectenverkeer.XNoot19Voor deze onafhankelijkheid is bij de totstandkoming van de huidige Wet
toezicht effectenverkeer bewust gekozen. Verwezen wordt naar Kamerstukken
II 1988/89, 21 038, B, blz. 1–4, Kamerstukken II 1988/89, 21 038,
nr. 3, blz. 12–14 en Kamerstukken II 1988/89, 21 038, nr. 6, blz.
2.XNoot20Zoals reeds eerder is opgemerkt, zal in Nederland de STE als bevoegde
autoriteit worden aangewezen. Zij vervult onder de Wet toezicht effectenverkeer
reeds enige jaren taken die overeenkomen met de in de richtlijn beleggingsdiensten
genoemde taken.XNoot21Verwezen wordt naar Kamerstukken I 1990/91, 21 038, nr. 61a, blz.
7, en Kamerstukken II 1992/93, 23 170, nr. 3, blz. 7.XNoot22Het concentratiebeginsel houdt in dat het onder bepaalde omstandigheden
verplicht is effectentransacties op een gereglementeerde markt af te wikkelen.
Verwezen wordt naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (Kamerstukken
II 1993/94, 23 874, nr. 3, blz. 24).XNoot23Bedacht moet worden dat de STE een stichting is.XNoot24Effectenbeurzen en zelfregulerende organisaties nemen onder het regime
van de Financial Services Act 1986 aparte plaatsen in. Zo behoeft een beurslid
geen lid te zijn van een zelfregulerende organisatie indien hij beschikt over
een vergunning van de securities and Investments Board.XNoot25Binnenkort zal een informatie-uitwisselingsverdrag op effectengebied (Trb.
1994, 182) ter stilzwijgende goedkeuring worden overgelegd aan de Staten-Generaal.
Bekend is dat het Verenigd Koninkrijk onder dat verdrag niet zal overgaan
tot de aanwijzing van zelfregulerende organisaties als bevoegde autoriteit.XNoot26Voorstel d.d. 22 oktober 1993 voor een richtlijn van de Raad van de Europese
Gemeenschappen inzake beleggerscompensatiestelsels (document COM(93) 381 def. –
SYN 471).XNoot27Richtlijn nr. 94/19/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 30 mei 1994 inzake de depositogarantiestelsels (PbEG L 135).XNoot28Met de Verenigde Staten van Amerika en het Verenigd Koninkrijk zijn verdragen
gesloten ter zake van de uitwisseling van informatie en de verlening van wederzijdse
administratieve bijstand op effectengebied.XNoot29Kredietinstellingen behoeven ook geen Wte 1995-vergunning indien zij beschikken
over een door DNB verleende Wtk 1992-vergunning dan wel een door hun «home
country»-bankentoezichthouder verleende bankvergunning die het hun mede
toestaat effectendiensten te verrichten.XNoot30Volledigheidshalve zij erop gewezen dat er tijdens de parlementaire behandeling
van de Wet toezicht kredietwezen 1992 voor is gekozen nadrukkelijker in die
wet te verankeren dat DNB ook aanbevelingen kan doen en algemene richtlijnen
kan geven ter voorkoming van ongeoorloofde handelingen van bestuurders. Met
name werd daarbij gedacht aan regelingen die kredietinstellingen zodanig structureren
dat belangenconflicten – door bijvoorbeeld het gecombineerd uitoefenen
van het krediet- en het effectenbedrijf – zoveel mogelijk zouden worden
vermeden. Verwezen wordt naar Kamerstukken II 1992/93, 22 665, nr. 13.XNoot31Advisering speelt in dit kader geen rol.XNoot32Voor een nadere uitleg daarover wordt kortheidshalve verwezen naar de
memorie van toelichting bij de hiervoor genoemde Informatie-uitwisselingswet
(Kamerstukken II 1992/93, 23 170, nr. 3).XNoot33In het nader rapport is reeds aangegeven dat het juist met het oog op
de genoemde zelfregulering voor de hand ligt van een overtreding van de van
toepassing zijnde beursregels in de eerste plaats slechts mededeling te doen.
Pas indien een mededeling niet het gewenste resultaat oplevert, zal het geven
van een aanwijzing worden overwogen. Verwezen wordt naar Kamerstukken II 1993/94,
23 874, A, blz. 1–2.XNoot34Verwezen wordt naar artikel 12 van het wetsvoorstel.XNoot35Kamerstukken II 1993/94, 23 874, A.XNoot36Kamerstukken II 1991/92, 22 340. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23874-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl