Wijziging enkele socialezekerheidswetten om SVB en UVW de mogelijkheid te geven om van terugvordering af te zien door medewerking aan voorstellen tot schuldregeling; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31586, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-09-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31586 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENDe voorgestelde wijzigingenDe huidige regelingAchtergrond van de voorgestelde wijzigingenAanleidingWijze van uitvoeringDe nieuwe regelingVoorwaarden voor medewerking aan schuldregelingenUitgesloten vorderingenBevoorrechtingFinale kwijtingEffecten van de voorgestelde wijzigingenFinanciële gevolgenUitvoerbaarheid en gevolgen voor burgers en bedrijvenHet UWV en de SVBDe Inspectie Werk en Inkomen (IWI)Uitvoeringspanel van gemeentenActalDe NVVKARTIKELSGEWIJSArtikelen I tot en met XArtikelen XI tot en met XIIIArtikelen XIVOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31586Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 586Wijziging van enkele socialezekerheidswetten teneinde de Sociale verzekeringsbank
en het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen de mogelijkheid te geven
om van terugvordering af te zien door medewerking aan voorstellen tot schuldregelingnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEENDe voorgestelde wijzigingenHet wetsvoorstel betreft invoering van de bevoegdheid voor het Uitvoeringsinstituut
werknemersverzekeringen (hierna: UWV) en de Sociale verzekeringsbank (hierna:
SVB) om onder bepaalde voorwaarden af te zien van het (verder) terugvorderen
van onverschuldigd betaalde uitkering.De huidige regelingDe bestaande socialezekerheidswetten hebben als doel om uitkeringsgerechtigden
inkomensbescherming te verlenen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid
en het bevorderen van arbeidsparticipatie. Deze doelstellingen zijn in de
diverse socialezekerheidswet- en regelgeving uitgewerkt. Ter waarborging van
het draagvlak voor de sociale zekerheid en de betaalbaarheid van het socialezekerheidsstelsel
moeten vervolgens de publieke middelen gericht worden ingezet, bij die personen
waarvoor deze middelen zijn bedoeld, voor zover deze personen tenminste aanspraak
kunnen maken op een uitkering.Dit uitgangspunt heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat oudere rechthebbenden
voorzieningen voor de oude dag en nabestaande rechthebbenden inkomensondersteuning
kunnen blijven ontvangen, evenals dat een tegemoetkoming in de kosten voor
kinderen kan worden verstrekt.Sinds de inwerkingtreding per 1 januari 1997 van de Wet boeten, maatregelen
en terug- en invordering sociale zekerheid (hierna: Wet BMTI) geldt in socialezekerheidswetten
dat in beginsel het volledige bedrag aan onverschuldigd betaalde uitkering
dient te worden teruggevorderd. Met het oog op de doelstellingen van de wet
in de werknemers- en volksverzekeringswetten is een rechtsplicht tot terugvordering
van ten onrechte betaalde uitkering geschapen. Terugvordering en in aansluiting
daarop de invordering is immers niets meer dan het herstel van de rechtmatige
situatie.Een adequaat handhavingsbeleid impliceert dat in beginsel alle onverschuldigd
betaalde uitkering wordt teruggevorderd en dat de teruggevorderde
bedragen ook daadwerkelijk ingevorderd worden: fraude mag immers niet lonen.De huidige rechtsplicht tot terugvordering is de meest geëigende
vorm om te bewerkstelligen dat onverschuldigd betaalde uitkering wordt teruggevorderd.
Het instrument van de terugvordering dient als waarborg om te bewerkstelligen
dat een uitkeringsgerechtigde, na te veel uitkering te hebben ontvangen, in
de juiste uitkeringssituatie wordt geplaatst door hem de te veel ontvangen
uitkering te ontnemen.Het is van primair belang dat een ten onrechte genoten voordeel geheel
ongedaan wordt gemaakt. Zelfs het feit dat de uitkeringsgerechtigde zelf geen
rol heeft gespeeld in een foutieve toekenning is geen reden om hem eerder
te vrijwaren van corrigerende terug- en invorderingsacties en hem dit ongerechtvaardigde
voordeel te laten behouden.Op dit principe is sinds de invoering van de Wet BMTI een beperkte versoepeling
aangebracht. Zo is in 1997 geregeld dat onder voorwaarden van terugvordering
van geringe bedragen kan worden afgezien (Stb. 1997, 789). In 1999 is geregeld
dat in bepaalde situaties van (verdere) terugvordering kan worden afgezien,
bijvoorbeeld in de situatie waarin een debiteur gedurende vijf jaar dan wel
drie jaar volledig aan zijn aflossingsverplichtingen heeft voldaan (Stb. 1998,
278).In de huidige socialezekerheidswetgeving is echter geen expliciete mogelijkheid
opgenomen voor het UWV en de SVB om mee te werken aan een (minnelijke) schuldregeling
en daardoor af te zien van een (gedeelte van) een vordering. Dit betekent
dat de debiteur of de bemiddelende schuldhulpverlener doorgaans de gang naar
de rechter moet maken voor een wettelijke schuldregeling. De rechter heeft
echter geen mogelijkheden om de vordering van de SVB of het UWV bij een (minnelijke)
schuldregeling te betrekken.Achtergrond van de voorgestelde wijzigingenAanleidingDe Nederlandse Vereniging van Volkskrediet (NVVK) heeft het UWV verzocht
om mee te werken aan de totstandkoming van minnelijke schuldregelingen. Daarnaast
is het kabinetsbeleid om de minnelijke schuldregeling waar mogelijk effectiever
te maken.In 2004 verzocht het UWV om ruimere wettelijke mogelijkheden te krijgen
in gevallen dat een algemeen erkende schuldhulpverleningsorganisatie het UWV,
als één van de schuldeisers, verzoekt mee te werken aan een
minnelijke schuldregeling en waarbij de vordering van het UWV niet is ontstaan
vanwege het niet of onvoldoende verstrekken van informatie en de daarop volgende
boete. In voorkomende gevallen worden pogingen om te komen tot een minnelijke
schuldregeling doorgaans gefrustreerd door het ontbreken van een wettelijke
mogelijkheid tot het meewerken daaraan. Het verzoek van het UWV is aangehouden
in afwachting van de Wet van 24 mei 2007 tot wijziging van de Faillissementswet
in verband met herziening van de schuldsaneringsregeling van natuurlijke personen
(Stb. 2007, 192) (hierna: Wsnp)1. De wijziging
van de Wsnp is op 1 januari 2008 in werking getreden (Stb. 2007, 222).De Wsnp beoogt een vereenvoudiging van de procedures en het beoordelingssysteem
bij schuldsanering door een eenvoudiger tussenkomst van de rechter in situaties
waarin duidelijk is dat een goede schuldregeling getroffen kan worden én
de schuldeisers geen goede gronden hebben om medewerking te weigeren (zie
artikel 287a, lid 5, van de Faillissementswet). Er volgt dan niet meer een
uitgebreide verificatievergadering, maar een rechtstreekse tussenkomst van
de rechter is mogelijk om een schuldregeling vast te stellen.
De Wsnp beoogt eveneens een verlichting van de werklast voor de rechterlijke
macht en de bewindvoerders. De rechter toetst het belang van de onwillige
schuldeiser tegenover de belangen van de debiteur en de overige schuldeisers.
Zonodig dwingt de rechter onredelijke crediteuren tot medewerking aan de anders
tot stand gekomen schuldregeling.Ook nu de wijziging van de Faillissementswet met de Wsnp in werking is
getreden zullen het UWV en de SVB nog niet kunnen medewerken aan een minnelijk
schuldsaneringstraject als de sociale zekerheidsregelgeving deze mogelijkheid
niet biedt. Dit heeft tot gevolg dat de debiteur zich steeds tot de rechter
moet wenden om het UWV en de SVB te dwingen tot medewerking. De rechter heeft
daartoe echter maar beperkte mogelijkheden.Het kabinetsbeleid en de gewijzigde Faillissementswet zijn aanleiding
om de socialezekerheidsregelgeving aan te passen opdat het UWV en de SVB –
anders dan voorheen – onder voorwaarden kunnen meewerken aan een (minnelijke)
schuldregeling. De voorgestelde wetswijzigingen dragen bij aan het effectiever
maken van het minnelijke (schuldregelings)traject. Het UWV en de SVB kunnen
op deze wijze flexibeler inspelen op de Wsnp. Daarnaast wordt een consistent,
samenhangend beleid beoogd. Hierbij wordt zoveel mogelijk aangesloten bij
de ontwikkelingen in de Faillissementswet zonder dat afbreuk gedaan mag worden
aan de uitgangspunten van het handhavingsbeleid in de socialezekerheidswetten
dat misbruik moet worden voorkomen en dat waar misbruik zich desondanks voordoet,
dat niet mag lonen.Wijze van uitvoeringDe nieuwe regelingMet dit wetsvoorstel wordt voorgesteld dat het UWV en de SVB onder bepaalde
voorwaarden kunnen meewerken aan een (minnelijke) schuldregeling en kunnen
besluiten van terugvordering of van verdere terugvordering af te zien als
de schuldregeling tot stand is gekomen. Ook wordt geregeld dat de vorderingen
van het UWV en de SVB – al dan niet betrokken in een schuldregeling,
schuldsanering of faillissement – voortaan bevoorrecht zijn op dezelfde
wijze als de vorderingen van gemeenten op het gebied van sociale zekerheid.Voorwaarden voor medewerking aan schuldregelingenHet UWV en de SVB geven bij een schuldregeling een (groot) deel van hun
vordering prijs.Aangezien het in deze gevallen steeds gaat om onterecht verstrekt publiek
geld mag van de schuldenaar verwacht worden dat hij zich voor de duur van
de schuldregeling tot het uiterste inspant om zijn schulden te voldoen. Daarbij
is het van belang dat de schuldregeling met behulp van een erkende schuldhulpverlener
tot stand is gekomen, die op deze inspanningen toeziet. Het UWV en de SVB
moeten er daarbij op kunnen vertrouwen dat de schuldhulpverlener zijn werk
goed doet.Aan de medewerking aan een schuldregeling worden daarom enkele voorwaarden
gesteld.Zo moet de schuldhulpverlener onafhankelijk en deskundig zijn. Van de
schuldhulpverlener mag verwacht worden dat hij vaststelt of er sprake is van
een problematische schuldsituatie.De schuldhulpverlener stelt daarbij onderzoek in naar het bestaan van
de ingediende vorderingen en onderzoekt of de ingediende vorderingen voldoende
aannemelijk zijn. De schuldhulpverlener moet voorts een op betrouwbaarheid
getoetst en zo nodig gedocumenteerd schuldregelingsvoorstel voorleggen.
Hierbij wordt inzicht gegeven in de schuldpositie van de schuldenaar, waarbij
een onderscheid wordt gemaakt tussen alle op dat moment bekende preferente
en concurrente vorderingen. Het voorstel bevat voldoende informatie over de
berekening van de aflossingscapaciteit van de schuldenaar, zo nodig voorzien
van bewijsstukken. Hierbij kan de methode voor de berekening van het Vrij
Te Laten Bedrag van de Vereniging van Rechters-commissarissen in faillissement
een leidraad zijn. Indien het voorstel tot schuldregeling aantoont dat een
schuldenaar gedurende een periode van 36 maanden zijn volledige aflossingscapaciteit
inbrengt, kan dit één van de indicaties zijn dat sprake is van
een betrouwbaar voorstel. Een voorstel tot schuldregeling kan echter ook van
andere factoren afhankelijk zijn.Het UWV en de SVB kunnen voor de uitvoering van dit wetsvoorstel beleidsregels
ontwikkelen. Gelet op de aard van de vorderingen zijn het UWV en de SVB gehouden
om deze bevoegdheid prudent te hanteren.Uitgesloten vorderingenIn dit wetsvoorstel worden vorderingen, ontstaan vanwege het niet of niet
behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht en waarbij als gevolg van dit
gedrag een boete is opgelegd of waarvan aangifte is gedaan bij het Openbaar
Ministerie, expliciet uitgesloten van een buitengerechtelijke schuldregeling.
Hieronder vallen naast de vordering zelf, in ieder geval de als gevolg van
voornoemd gedrag opgelegde boetes en vorderingen ontstaan als gevolg van een
vermoeden van opzet, misbruik of ander bedrieglijk handelen. In deze gevallen
dient medewerking aan een buitengerechtelijke schuldregeling met finale kwijting
niet aan de orde te komen.BevoorrechtingEen schuldeiser kan in principe eisen dat een debiteur een schuld aflost,
waarbij geldt dat rechtmatige vorderingen dienen te worden betaald. Als er
meerdere schuldeisers zijn, dan hebben zij bij onvoldoende middelen ter algehele
voldoening in principe onderling gelijk recht op aflossing van hun vordering
naar evenredigheid. De vorderingen van instanties als de Belastingdienst en
gemeenten gaan op grond van de wet van oudsher voor boven de vorderingen van
andere schuldeisers: zij hebben een bevoorrechte of preferente vordering.
De vorderingen van gemeenten op grond van de IOAW, IOAZ en Abw zijn preferent
sinds de Wet BMTI en de nieuwe regeling voor terugvordering en verhaal van
kosten van bijstand in de Abw1.Na de invoering van de Wet BMTI hebben gemeenten vervolgens ruimte gekregen
om in problematische schuldensituaties mee te kunnen werken aan minnelijke
schuldregeling. Ten aanzien van zogenoemde fraudeschulden is er evenwel voor
gekozen om de verplichting tot terugvordering onverkort te handhaven.In principe wordt bij het verlenen van uitkeringen door de overheid geen
rekening gehouden met het aflossen van schulden. Een onverschuldigd betaalde
bijstandsuitkering of andere uitkering is niet bedoeld om direct of indirect
bij te dragen aan de aflossing van schulden ten behoeve van schuldeisers.
Ook bij terugvordering is er in het algemeen geen aanleiding om met het aflossen
van schulden rekening te houden ten nadele van de overheid, omdat onverschuldigd
betaalde uitkeringen, zowel van gemeenten als van het UWV of de SVB, naar
hun aard niet bedoeld zijn ter aflossing van vorderingen van andere crediteuren.
Als compensatie voor medewerking door gemeenten aan schuldregeling is voor
gemeenten geregeld dat de vorderingen van gemeenten een bevoorrechte positie
innemen. De Abw is per 1 januari 2004 vervangen door de Wet Werk en Bijstand
(WWB), waarbij de bestaande preferentie is gehandhaafd. Met de WWB is de terugvordering
van bijstand niet langer een verplichting voor het college van burgemeester
en wethouders, maar een bevoegdheid, waaraan door het college van een gemeente
invulling zal moeten worden gegeven. Op vorderingen op grond van de IOAW en
IOAZ is het terugvorderingsregime van de Wet BMTI van toepassing gebleven.De vorderingen op grond van de IOAW en IOAZ zijn derhalve preferent sinds
1 januari 1997 en de vorderingen op grond van de WWB sinds 1 januari
2004.De versoepeling van het terugvorderingsregime heeft zich destijds niet
uitgestrekt tot de wet- en regelgeving op het gebied van sociale verzekeringen,
omdat het aantal gevallen van medewerking aan minnelijke schuldregelingen
op dit gebied als gering werd ingeschat. Thans wordt, naar aanleiding van
verzoeken uit de praktijk en de wens om een structurele oplossing te bieden
bij problematische schuldensituaties, voorgesteld eenzelfde versoepeling door
te voeren in de socialeverzekeringswetten. In verband daarmee zullen de SVB
en het UWV bij uitdeling dezelfde positie innemen als gemeenten.Zoals vermeld hebben schuldeisers een onderling gelijk recht om uit de
netto opbrengst van de goederen van de schuldenaar te worden voldaan naar
evenredigheid. In beginsel zijn daarbij alle schuldeisers gelijk. Slechts
de wet kan op dit beginsel uitzondering maken. Destijds heeft de wet bij wijze
van uitzondering op het terugvorderingsregime in socialezekerheidswetgeving
aan gemeenten een voorrecht toegekend om medewerking te verlenen aan schuldregelingen
in problematische schuldensituaties. Thans is het van belang om de vorderingen
van het UWV en de SVB evenzeer een preferentie te verlenen bij diezelfde medewerking.
Door medewerking aan schuldregelingen bij problematische schulden gaan het
UWV en de SVB direct of indirect bijdragen aan de aflossing van schulden ten
behoeve van schuldeisers. Hiervoor is noch een onverschuldigd betaalde bijstandsuitkering
noch een onverschuldigd betaalde uitkering van het UWV of de SVB bedoeld.
Ook hier geldt bij terugvordering dat er in het algemeen geen aanleiding is
om ten nadele van de overheid rekening te houden met het aflossen van schulden.Hierbij komt dat bij medewerking aan schuldregeling het UWV en de SVB
akkoord dienen te gaan met de Recofa richtlijnen, die uitgaan van een hogere
beslagvrije voet dan de artikelen 475c en 475d, van het wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering. Het UWV en de SVB moeten dan akkoord gaan met een beduidend
lager bedrag ter voldoening van hun vordering en uiteindelijk een hoger bedrag
afboeken. Ook moeten het UWV en de SVB bij een buitengerechtelijke schuldregeling
op het moment dat zij hieraan medewerking verlenen afzien van bijvoorbeeld
de mogelijkheid de uitkering maandelijks te verrekenen met hun vordering.
Direct of indirect betekent medewerking aan schuldregeling derhalve dat het
UWV en de SVB ten nadele van hun verhaalsmogelijkheden gaan bijdragen aan
het betalen van andere schulden van de betrokkene, waarvoor uitkering naar
zijn aard in feite niet is bedoeld. Op het moment dat dan sprake is van een
gedeeltelijke terugbetaling, is een versterkte positie van de vorderingen
van het UWV en de SVB gerechtvaardigd.Tot slot gaat het in het geval van vorderingen van de SVB en het UWV om
een uitkering verstrekt door het UWV of de SVB, die niet op voorhand geweigerd
kan worden vanwege het aangaan van schulden door betrokkene, maar die slechts
achteraf kan worden teruggevorderd indien blijkt dat de uitkering ten onrechte
is verstrekt. Bovendien gaat het om uitkeringen die worden gefinancierd uit
publieke middelen of uit premies van andere betrokkenen. Met het oog op de
bovenuiteengezette doelstellingen van de wet geldt voorts een
rechtsplicht tot terugvordering van alle onverschuldigd betaalde uitkering
in de socialeverzekeringswetten. Ook betekent medewerking van het UWV en de
SVB aan een schuldregeling in alle gevallen dat een (groot) deel van hun vordering
wordt prijsgegeven.Om bovenvermelde redenen wordt voorgesteld om ook de vorderingen van het
UWV en de SVB, parallel aan vorderingen van gemeenten op het gebied van sociale
zekerheid, preferentie te verlenen, zowel in een buitengerechtelijke schuldsaneringsprocedure
als in een gerechtelijke schuldsaneringsprocedure en faillissement.In verband met de voorgestelde preferentie is ook de samenhang met de
modernisering van het faillissementsrecht relevant. De in verband daarmee
ingestelde Commissie insolventierecht (Commissie Kortmann) heeft onlangs een
advies in de vorm van een voorontwerp voor een Insolventiewet uitgebracht.
De Commissie Kortmann bepleit het afschaffen van bestaande voorrechten van
schuldeisers en van het niet toelaten van nieuwe voorrechten. In het voorontwerp
van de Commissie Kortmann worden de gewone schuldeisers reeds – vooruitlopend
op de bepleite afschaffing van voorrechten – tegemoetgekomen doordat
bevoorrechte vorderingen niet langer volledig zullen voorgaan boven concurrente
vorderingen. In plaats daarvan zullen uitdelingen steeds ook aan concurrente
schuldeisers ten goede komen, met dien verstande dat bevoorrechte schuldeisers
een tweemaal zo groot percentage van hun vorderingen ontvangen als concurrente
schuldeisers. Het voorontwerp is thans onderwerp van een brede consultatie,
die zal lopen tot 15 september 2008. Vervolgens zal de regering een standpunt
formuleren. Met de realisering van daaruit voortvloeiende wetgeving zal naar
verwachting geruime tijd gemoeid zijn.Gelet op de signalen van het UWV en de NVVK en de doelstellingen van het
kabinetsbeleid ten aanzien van problematische schulden is het niet wenselijk
om ten aanzien van de medewerking aan schuldregelingen te wachten met indiening
van het onderhavige wetsvoorstel. Wel kan naar aanleiding van het kabinetsstandpunt
over de ontwerp-Insolventiewet van de Commissie Kortmann en een eventuele
definitieve ontwerp-Insolventiewet een brede heroverweging aan de orde zijn
ten aanzien van het al dan niet verlenen van preferentie aan vorderingen en
boetes van de overheid en andere schuldeisers.Voor zover het afzien van een vordering dan toch (deels) het geval kan
of moet zijn, bijvoorbeeld bij een faillissement of een gerechtelijke schuldregeling,
laat het onderhavige wetsvoorstel de bestaande situatie in stand, maar wordt
wel voorgesteld dat vorderingen van zowel het UWV, de SVB als gemeenten preferent
zijn. Aangezien het wetsvoorstel beoogt bij te dragen aan een oplossing voor
problematische schuldensituaties dient te worden vermeden dat in een minnelijk
traject vorderingen van het UWV of de SVB preferent zijn, terwijl daarbuiten
geen preferentie geldt. Medewerking aan een minnelijk traject wordt in dat
geval onnodig ontmoedigd.Voor vorderingen van het UWV ten aanzien van door de werkgever verschuldigde
sociale verzekeringspremies op grond van hoofdstuk IV van de WW geldt al een
voorrecht dat gelijkwaardig is aan het voorrecht van de belastingdienst bij
premieheffing en inning (artikel 66, tweede lid, van de WW). Dit voorrecht
blijft gehandhaafd.Finale kwijtingDe bevoegdheid om van terugvordering of verdere terugvordering af te zien
als de schuldregeling tot stand is gekomen betekent dat het UWV en de SVB
het na de schuldregeling resterende deel van de vordering volledig kunnen
kwijtschelden (finale kwijting). Het besluit tot het niet (verder)
terug- en invorderen van het restant wordt pas onherroepelijk als de vereiste
schuldregeling definitief tot stand is gekomen en is voltooid. Door de inwerkingtreding
van het besluit uit te stellen tot het moment waarop de schuldregeling tot
stand is gekomen, wordt voorkomen dat het UWV, respectievelijk de SVB in een
positie zou geraken, waarbij de vordering voor een gedeelte zou zijn vervallen,
terwijl een schuldregeling gaandeweg of achteraf niet haalbaar is gebleken.Effecten van de voorgestelde wijzigingenFinanciële gevolgenDe eenmalige invoeringskosten worden door het UWV en de SVB ingeschat
als marginaal. Ook de financiële effecten van de voorgestelde wijzigingen
zijn naar verwachting niet substantieel.Uitvoerbaarheid en gevolgen voor burgers en bedrijvenHet UWV en de SVBHet UWV heeft, alvorens een uitvoeringstoets uit te brengen, verzocht
om nader overleg met het ministerie van SZW over het conceptwetsvoorstel.
De SVB heeft een uitvoeringstoets uitgebracht over het conceptwetsvoorstel.
Daarin zijn bezwaren geuit tegen de formulering van de bepaling in het wetsvoorstel,
welke vorderingen zijn uitgesloten van de regeling en tegen een aantal voorwaarden,
waaraan de regeling moet voldoen. Nader overleg tussen het UWV, de SVB en
het ministerie van SZW heeft – met instandhouding van de inhoud en de
strekking van het wetsvoorstel – geleid tot een aantal aanpassingen
in het wetsvoorstel. De formulering van de bepaling, welke vorderingen buiten
schuldregeling vallen, is aangepast. Verder is een aantal voorwaarden, waaraan
de regeling moet voldoen, geschrapt aangezien deze impliciet volgen uit de
resterende voorwaarden of overgelaten kunnen worden aan nadere uitwerking
in beleidsregels. Het UWV heeft vervolgens in de uitvoeringstoets aangegeven
het conceptwetsvoorstel uitvoerbaar te achten. Ook aan de bezwaren van de
SVB is in het voorliggende wetsvoorstel tegemoetgekomen.De Inspectie Werk en Inkomen (IWI)De IWI heeft het conceptwetsvoorstel bezien op toezichtbaarheid. Het conceptwetsvoorstel
geeft de IWI geen aanleiding tot het maken van opmerkingen met betrekking
tot de toezichtbaarheid. Enige technische opmerkingen van de IWI, welke voornamelijk
gericht zijn op verdere harmonisatie van de diverse socialezekerheidswetten,
hebben geleid tot aanpassing van het wetsvoorstel.Uitvoeringspanel van gemeentenOver de artikelen XI, XII en XIII is aan het uitvoeringpanel van gemeenten
advies gevraagd gelet op de uitvoerbaarheid van deze wetswijzigingen. Het
uitvoeringspanel, bestaande uit een representatieve groep gemeenten, is van
mening dat de voorgestelde wetswijzigingen geen aanleiding geven tot opmerkingen
over de uitvoerbaarheid. De voor de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en
de Wet werk en inkomen kunstenaars (WWIK) voorgestelde gewijzigde formulering
van de bepaling, welke vorderingen buiten schuldregeling vallen, achten zij
uitvoerbaar. Voorts is aangegeven dat een aantal gemeenten de mogelijkheid
tot preferentie voor boetes wenselijk acht. Het uitvoeringspanel geeft tot
slot aan dat een eenduidige terminologie en aanpak in de werknemersverzekeringswetten,
de volksverzekeringen en de IOAW, IOAZ en de WWIK de voorkeur geniet. Met
deze opmerkingen is zoveel mogelijk rekening gehouden met dien verstande dat
de regering de wens tot het verlenen van preferentie aan gemeentelijke boetes
vooralsnog niet overneemt. Gelet op de bredere discussie omtrent preferenties
naar aanleiding van de ontwerp-insolventiewet van de Commissie Kortmann kiest
de regering er voor om de voorgestelde preferentie op dit moment te beperken
tot vorderingen van de SVB en het UWV en niet de daaruit voortvloeiende boete.ActalDe totale omvang van de door onderhavige regeling veroorzaakte administratieve
lasten voor burgers of bedrijven is nihil. Om deze reden is geen advies van
Actal vereist.De NVVKDe NVVK is in het kader van het wetsvoorstel gevraagd om opmerkingen ten
aanzien van het wetsvoorstel. De NVVK heeft aangegeven in algemene lijnen
te kunnen leven met het wetsvoorstel, maar verzoekt rekening te houden met
enige opmerkingen. Deze door de NVVK ingebrachte opmerkingen hebben deels
geleid tot aanpassingen, voornamelijk in de memorie van toelichting.ARTIKELSGEWIJSArtikelen I tot en met XIn de artikelen I tot en met X worden de artikelen 58 van de Wet op de
arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO), 65a van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen (WAZ), 57a van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening (WAJONG),
36c van de Werkloosheidswet (WW), 25 van de Algemene Ouderdomswet (AOW), 55a
van de Algemene nabestaandenwet (Anw), 24c van de Algemene Kinderbijslagwet
(AKW), 34 van de Ziektewet (ZW), 21 van de Toeslagenwet (TW), en 79a van de
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA) voorgesteld. Deze artikelen
maken het mogelijk dat op het moment dat een voorstel tot schuldregeling wordt
gedaan, hieraan medewerking kan worden verleend door af te zien van een vordering
of een gedeelte van een vordering als gevolg van een onverschuldigde betaling
op grond van de genoemde wetten.Met de voorgestelde artikelen krijgen het UWV en de SVB de bevoegdheid
om, na een verzoek daartoe van de schuldenaar en met inachtneming van enkele
voorwaarden, te besluiten om af te zien van een vordering of een gedeelte
daarvan op het moment dat een schuldregeling wordt aangeboden. Op dit moment
is dit voor het UWV en de SVB niet mogelijk.In de eerste leden van de artikelen 58 van de WAO, 65a van de WAZ, 57a
van de WAJONG, 36c van de WW, 25 van de AOW, 55a van de Anw, 24c van de AKW,
34 van de ZW, 21 van de TW, en 79a van de Wet WIA worden de voorwaarden vermeld
waaraan minimaal moet zijn voldaan voordat het UWV of de SVB kan besluiten
(deels) af te zien van een vordering en kan instemmen met een voorstel tot
een schuldregeling. Deze voorwaarden zijn cumulatief: in het voorstel tot
schuldregeling dient duidelijk te zijn gemaakt dat in ieder geval aan elk
van deze eisen is voldaan. Het uitgangspunt voor de beoordeling is een voorstel tot schuldregeling
gedaan door de schuldenaar. Het UWV of de SVB beoordeelt of er in het voorstel
tot schuldregeling sprake is van een situatie waarin de schuldenaar niet in
staat wordt geacht zijn schulden te voldoen of dat hij in de toestand verkeert
dat hij is opgehouden te betalen, zoals bedoeld in onderdeel a. Dit betekent
dat een structurele problematische schuldsituatie zeer binnenkort te verwachten
valt of al is ingetreden.Onderdeel b stelt als voorwaarde dat de medewerking van het UWV of de
SVB redelijkerwijs noodzakelijk is. Het UWV of de SVB moet, al dan niet na
enig beperkt onderzoek, aan de hand van het voorstel tot schuldregeling de
conclusie trekken dat een schuldregeling zonder het betrekken van de vordering
van het UWV en de SVB in redelijkheid niet mogelijk is. Het is daarvoor noodzakelijk
dat het UWV of de SVB een beeld heeft van de totale schuldensituatie en het
inkomen of eventuele vermogen van degene van wie wordt teruggevorderd. Het
UWV of de SVB moeten zich aan de hand van het voorstel tot schuldregeling
voorts op de hoogte kunnen stellen van de eisen van de overige schuldeisers
en of sprake is van een akkoord waarbij alle schuldeisers zijn betrokken.Op grond van onderdeel c dient uit het voorstel tot schuldregeling te
blijken dat de vordering van het UWV of de SVB minstens evenredig met de vorderingen
van de overige schuldeisers van gelijke rang wordt voldaan. Bij de beoordeling
op dit punt speelt de zwaarte van het financiële belang dat het UWV of
de SVB heeft bij volledige nakoming een rol.Onderdeel d houdt in dat een goed onderbouwd en betrouwbaar voorstel tot
schuldregeling tot stand moet zijn gekomen met behulp van een onafhankelijke
en deskundige schuldhulpverlener. Artikel 48 van de Wet op het consumentenkrediet
biedt een aanknopingspunt voor de onafhankelijkheid of deskundigheid van de
desbetreffende schuldhulpverlener. Het kan bijvoorbeeld gaan om een voorstel
tot schuldregeling, dat tot stand is gekomen volgens de «Gedragscode
Schuldregeling» van de NVKK.Voordat medewerking aan een schuldregeling kan worden verleend, dient
uit het voorstel tot schuldregeling te blijken dat het uiterste is gedaan
om een volledige betaling van de vordering tot stand te brengen. Aangezien
het gaat om onverschuldigd betaald publiek geld is deze voorwaarde van groot
belang bij de beslissing om van terugvordering af te zien en mee te werken
aan een voorstel tot schuldregeling. Daarbij speelt een rol waartoe een schuldenaar
redelijkerwijs financieel in staat kan worden geacht of de omstandigheid dat
redelijkerwijs is te voorzien dat geen alternatieven aanwezig zijn, die uitzicht
bieden op betaling van de vordering.Onderdeel e bepaalt dat bij medewerking aan een schuldregeling mogelijke
concurrentieverstorende effecten bezien moeten worden. Bij medewerking aan
schuldregelingen van natuurlijke personen dient geen sprake te zijn van een
schuld die is ontstaan in relatie met activiteiten van betrokkene als ondernemer.
Dit onderdeel is van belang in het kader van de verantwoordelijkheid van de
rijksoverheid om indirecte, ongeoorloofde staatssteun te voorkomen.Tot slot wordt in onderdeel f voorgesteld om slechts medewerking te verlenen
aan een schuldregeling indien artikel 349 van de Fw toegepast zal worden bij
de uitdeling. Op grond van dit artikel en de elders in het wetsvoorstel voorgestelde
preferentie van de vordering van het UWV of de SVB, krijgt het UWV of de SVB,
als uiteindelijk een schuldregeling tot stand komt, twee maal zoveel betaald
als een concurrente schuldeiser indien de vordering van het UWV of de SVB
nog niet geheel is voldaan. Bij medewerking aan een gedwongen schuldsaneringstraject
zou dit eveneens het geval zijn geweest. Het wetsvoorstel beoogt
niet om het minnelijke schuldsaneringstraject te ontmoedigen.Met betrekking tot de toepassing van de criteria, bedoeld in de eerste
leden van de artikelen I tot en met X, kunnen het UWV en de SVB nadere uitwerking
geven in beleidsregels. Hierin kunnen regels worden opgenomen over de persoon
en de positie van de schuldhulpverlener of regels ter voorkoming of beperking
van ongewenste neveneffecten voor andere gevallen door medewerking aan een
schuldregeling.Medewerking aan een schuldregeling kan overigens naast de in de voorgestelde
wetswijzigingen beschreven omstandigheden ook om andere gronden worden geweigerd,
mits dat op redelijke gronden gebeurt. Te denken valt aan de situatie waarin
er in de tien jaar voorafgaand aan het desbetreffende verzoek eerder sprake
is geweest van een schuldregeling waaraan het UWV of de SVB heeft meegewerkt,
maar die niet is nagekomen. Zonder aanvullende omstandigheden is het in dat
geval niet waarschijnlijk dat een nieuwe schuldregeling en het opnieuw (gedeeltelijk)
afzien van de vordering een positief effect zal hebben op de positie van de
betrokkene. De redelijkheid van de beslissing van het UWV of de SVB kan in
deze gevallen op grond van de wijzigingen van de Fw door de rechter worden
getoetst.In de tweede leden van de artikelen 58 van de WAO, 65a van de WAZ, 57a
van de WAJONG, 36c van de WW, 25 van de AOW, 55a van de Anw, 24c van de AKW,
34 van de ZW, 21 van de TW, en 79a van de Wet WIA wordt een aantal situaties
vermeld waarin medewerking aan een schuldregeling en daarmee het afzien van
een (deel van) de terugvordering in geen geval aan de orde is. Dit is het
geval bij het niet nakomen van de inlichtingenverplichtingen uit de socialezekerheidswetgeving,
waarop een boete is gevolgd. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een vordering
die ontstaat doordat een uitkering ten onrechte enige tijd doorloopt, terwijl
de betrokkene inmiddels werk heeft gevonden, maar dat niet (tijdig) doorgeeft.Ook in geval van een aangifte op grond van het Wetboek van Strafrecht
door het UWV of door de SVB wegens bijvoorbeeld opzettelijke fraude of valsheid
in geschrifte, wordt niet meegewerkt aan een schuldregeling ten aanzien van
de vorderingen die daarmee samenhangen.In de derde leden van de artikelen 58 van de WAO, 65a van de WAZ, 57a
van de WAJONG, 36c van de WW, 25 van de AOW, 55a van de Anw, 24c van de AKW,
34 van de ZW, 21 van de TW, en 79a van de Wet WIA wordt voorgesteld dat het
besluit tot het afzien van de (verdere) terugvordering pas definitief wordt
nadat een voorstel tot schuldregeling door de overige schuldeisers is geaccordeerd
en aan de in het eerste lid genoemde vereisten voldoet. Het gaat daarbij om
een voorwaardelijke instemming. Het UWV en de SVB kunnen instemmen met een
gedeeltelijke betaling onder het gelijktijdig verlenen van finale kwijting
voor het restant van de terugvordering. Echter, wanneer bijvoorbeeld sprake
is van een schuldregeling, die uiteindelijk niet tot stand komt of niet wordt
nagekomen, wordt het besluit om af te zien van terugvordering ingetrokken.
Er wordt in het derde lid een limitatieve opsomming gegeven van de situaties,
die leiden tot intrekking van het besluit tot het afzien van terugvordering
of tot het ten nadele van de schuldenaar wijzigen van dat besluit. Dit betekent
dat nadat één of meerdere van die situaties zich hebben voorgedaan
en het intrekkingsbesluit is genomen, de verplichting voor het UWV of de SVB
om terug te vorderen herleeft. Dit brengt met zich mee dat het UWV of de SVB
in het kader van medewerking aan een voorstel tot schuldregeling bij de eerdere
besluitvorming ten aanzien van het afzien van terugvordering een voorbehoud
moet maken voor deze omstandigheden.De in de derde leden genoemde situaties kunnen zich tijdens de looptijd
van de schuldregeling voordoen en vinden (met uitzondering van onderdeel
a) hun oorzaak in gedrag van de schuldenaar zelf. De situatie, bedoeld in
onderdeel b, doet zich bijvoorbeeld voor als de schuldenaar het betalen van
de aflossingsbedragen aan het UWV of de SVB staakt, dan wel stelselmatig te
laat of te weinig aflost. Onderdeel c heeft betrekking op het niet of onjuist
verstrekken van inlichtingen aan het UWV, de SVB of de bemiddelende schuldhulpverlener,
waardoor het UWV of de SVB ertoe is gebracht een onjuiste beslissing te nemen.
Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om het verzwijgen van eigen financiële
middelen, of van financiële middelen die weliswaar aanwezig zijn, maar
waarover pas op een later tijdstip kan worden beschikt.In de vierde leden van de artikelen 58 van de WAO, 65a van de WAZ, 57a
van de WAJONG, 36c van de WW, 25 van de AOW, 55a van de Anw, 24c van de AKW,
34 van de ZW, 21 van de TW, en 79a van de Wet WIA wordt een delegatiebevoegdheid
voorgesteld om bij ministeriële regeling nadere regels te stellen ten
aanzien van de bevoegdheid om mee te werken aan buitengerechtelijke schuldregelingen.
Hierbij kan gedacht worden aan regels ten aanzien van hetgeen waartoe een
schuldenaar redelijkerwijs financieel in staat kan worden geacht bij een schuldregeling,
ten aanzien van mogelijke alternatieven die ook kunnen leiden tot betaling
van de vordering of regels ter voorkoming van ongewenste precedentwerking.In de artikelen I tot en met X worden de artikelen 59 van de WAO, 65b
van de WAZ, 57b van de WAJONG, 36d van de WW, 25a van de AOW, 55b van de Anw,
24d van de AKW, 34a van de ZW, 21a van de TW en 79b van de Wet WIA voorgesteld.
Hiermee wordt voorgesteld aan vorderingen op grond van genoemde wetten een
preferentie toe te kennen. Deze preferente status is geformuleerd overeenkomstig
de preferentie die vorderingen van gemeenten in dit soort situaties op dit
moment bezitten bij terugvorderingen en in faillissementen. Een vordering
van de SVB en het UWV krijgt zowel bij medewerking aan schuldregelingen, minnelijk
of niet minnelijk, als daarbuiten preferentie. De boete die voortvloeit uit
bijvoorbeeld de overtreding van de inlichtingenplicht valt buiten de voorgestelde
preferentie.Artikelen XI tot en met XIIIBij de inwerkingtreding van de Wet BMTI werd een artikel over het afzien
van vorderingen na het treffen van een schuldregeling in de IOAW en de IOAZ
ingevoegd. In beide gevallen betreft het artikel 25a. Deze artikelen worden
met het onderhavige wetsvoorstel op onderdelen aangepast. Met de artikelen
XI tot en met XIII, eerste leden, worden de artikelen 25a van de IOAW, 25a
van de IOAZ en 31 van de WWIK in redactionele zin in overeenstemming gebracht
met de overige socialezekerheidswetten die door dit wetsvoorstel worden gewijzigd.Voorts worden in de artikelen XI en XII in onderdeel A, tweede leden,
aan de artikelen 25a eerste lid, onderdeel a, van de IOAW en 25a, eerste lid,
onderdeel a, van de IOAZ toegevoegd dat ook in de situatie dat de belanghebbende
al definitief is gestaakt met het betalen van zijn schulden afgezien kan worden
van terugvordering door medewerking aan schuldregelingen.Met de artikelen XI en XII, derde tot en met zesde leden en artikel XIII,
tweede tot en met vijfde lid, worden in de desbetreffende artikelen van de
IOAW, de IOAZ en de WWIK enkele voorwaarden die in de artikelen I tot en met
X worden voorgesteld ook in deze artikelen ingevoegd. Ook hier geldt dat medewerking
aan schuldregelingen plaatsvindt op basis van een onderbouwd voorstel van
een schuldhulpverlener als bedoeld in artikel 48 van de Wet op het consumentenkrediet.
Voorts geldt dat bij medewerking aan een schuldregeling de vordering van de
gemeente voor een twee maal zo hoog percentage wordt voldaan
als andere schuldeisers. Dit is mogelijk door toepassing van artikel 349 van
de Fw als gevolg van de bestaande preferentie die aan vorderingen van gemeenten
is toegekend in de IOAW, de IOAZ en de WWIK.De voorwaarde dat bij medewerking aan schuldregelingen gelet moet worden
op mogelijke concurrentieverstorende effecten wordt in de IOAW, de IOAZ en
de WWIK niet voorgesteld. Gemeenten hebben een eigen financiële verantwoordelijkheid
om te voldoen aan de regels betreffende staatssteun en kunnen daartoe zelf
de passende middelen kiezen.Met de voorgestelde wijziging van de artikelen 25a, vijfde lid, van de
IOAW, 25a, vijfde lid, van de IOAZ en 31, vijfde lid, van de WWIK worden de
bestaande delegatiebevoegdheden in overeenstemming gebracht met de delegatiebevoegdheden
in de voorgestelde artikelen in andere socialezekerheidswetten.Nadere regels kunnen bijvoorbeeld worden gesteld ten aanzien van hetgeen
waartoe een schuldenaar redelijkerwijs financieel in staat kan worden geacht
bij een schuldregeling, ten aanzien van mogelijke alternatieven die kunnen
leiden tot betaling van de vordering of regels ter voorkoming van ongewenste
precedentwerking.Artikelen XIVArtikel XIV bevat een aanvulling op artikel 3:16 van de Wet arbeid en
zorg. In dit artikel worden de relevante artikelen van de ZW ten aanzien van
het afzien van terugvordering door medewerking aan schuldregelingen van overeenkomstige
toepassing verklaard op degenen die recht hebben op een uitkering op grond
van de Wet arbeid en zorg. Als gevolg van de in artikel XIV voorgestelde wijziging
worden de artikelen 34 en 34a van de ZW eveneens onder de werking van artikel
3:16 van de Wet arbeid en zorg gebracht.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. AboutalebDe minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. P. H. DonnerXNoot1Uit de evaluatie Wet Schuldsanering natuurlijke personen van het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) «Van schuld naar schone lei»
is gebleken dat met name overheidsschuldeisers flexibeler zouden moeten inspelen
op de Wsnp. Een uitzondering hierop vormt de Belastingdienst, die al bij de
voorbereiding van de wet actief was betrokken en die het beleid tijdig heeft
afgestemd op de Wsnp. De Belastingdienst kan dan ook al meewerken aan een
minnelijke schuldregeling.XNoot1TK 1987/88, 20 598, nrs. 1–2, 5 en 6. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31586-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl