Parlementaire Assemblée van de NAVO; Verslag van de jaarlijkse zitting 2003
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19291, nr. 33

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

07-01-2004

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

19291 nr. 33;A

24-12-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemene Commissies (general committees)Commissie voor de civiele dimensie van veiligheidCommissie voor defensie en veiligheidCommissie voor Economie en VeiligheidPolitieke commissieCommissie voor Wetenschap en TechnologieStanding CommitteePlenaire vergaderingUit de commissies1. Afghanistan2. Omgang met schurkenstaten (Rogue States)4. Herstel van de kloof tussen Europa en AmerikaOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19291Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 291Parlementaire Assemblée van de NAVOAnr. 33VERSLAG VAN DE JAARLIJKSE ZITTING 2003Vastgesteld 24 december 2003De Parlementaire Assemblée van de NAVO heeft van 7 tot en met 11
november 2003 in Orlando (Florida, VS) haar jaarlijkse zitting gehouden. Aan
de zitting namen naast delegaties uit de negentien NAVO-lidstaten ook geassocieerde
delegaties (zonder stemrecht) uit Albanië, Armenië, Bulgarije, Estland,
Finland, Kroatië, Letland, Litouwen, Macedonië, Kroatië, Oekraïne,
Oostenrijk, Roemenië, Rusland, Slovenië, Slowakije, Zweden en Zwitserland
deel; en voorts waarnemers uit Bosnië-Herzegovina, Japan en het Europees
Parlement. De Nederlandse delegatie naar deze zitting bestond voor zoveel
de Eerste Kamer betreft uit de leden Van Gennip (CDA, voorzitter van de delegatie),
Hoekzema (VVD) en Kox (SP), en voor zover de Tweede Kamer betreft uit de leden
Brinkel, Eurlings, Kortenhorst, Van Winsen (allen CDA), Blom, Koenders (beiden
PvdA) en Wilders (VVD).Het programma van de zitting was als volgt:– vrijdag 7 november: vergaderingen van de griffiers van de delegaties
en van het NATOPA-Russian Federal Assembly Parliamentary Standing Committee.– zaterdag 8 november: vergaderingen van de Commissie voor de Civiele
Dimensie van Veiligheid, de Commissie voor Defensie en Veiligheid, de Commissie
voor Economie en Veiligheid en de Politieke Commissie.– zondag 9 november: vergaderingen van de Commissie voor de Civiele
Dimensie van Veiligheid, de Commissie voor Defensie en Veiligheid, de Politieke
Commissie en de Commissie voor Wetenschap en Technologie– maandag 10 november: vergadering van het Standing Committee van
de assemblee. 's Middags excursie naar het Kennedy Space Center, aangeboden
door de gastheren.– dinsdag 11 november: plenaire vergadering. Algemene Commissies (general committees)Hieronder worden de rapporten, die in de vergaderingen van de algemene
commissies aan de orde zijn geweest, en de gastsprekers vermeld. Met * aangeduide
dokumenten zijn in het Engels beschikbaar bij de griffie voor de interparlementaire
betrekkingen.Commissie voor de civiele dimensie van veiligheida) Civil Protection, a General Overview*. Algemeen rapporteur: mevrouw
Wohlleben (Duitsland).b) Organized Crime – Drug and Human Trafficking in Europe*. Rapporteur:
mevrouw Boutin (Frankrijk).c) Protecting Civilians against Terrorism within the new NATO Military
Concept for Defence*. Rapporteur: de heer Roman (Roemenië);d) een ontwerp-resolutie over Trafficking in Human beings.Gastsprekers waren:– de heer Paulison, Director of the Preparedness Division of the
Emergency Preparedness & Response Directorate, Federal Emergency Management
Unit, US Department of Homeland Security, over The Lessons of 9/11 for
Improving Civil protection in the United States;– de heer Raffanello, Special Agent in Charge, Miami Division, Drug
Enforcement Agency, over trends in American Drug Trafficking;– de heer O'Brien, Principal, The Albright Group, over The Situation
in Kosovo and the new agenda for SRSG Harri Holkeri;– de heer Hofmann, President, Advisory Committee on the Framework
Convention for the protection of National Minorities van de Raad van Europa,
over protection of national minorities in the Baltic states in the light of
the Council of Europe Framework Convention for the protection of National
Minorities;– de heer Rubin, Director of Studies at New York University's Center
on International Cooperation, over NATO in Afghanistan: Security, State Building,
and the Fight against Terrorism.Commissie voor defensie en veiligheida) The Iraqi Crisis and its Impact on the Alliance*.Algemeen Rapporteur: de heer Lellouche (Frankrijk);b) Invited NATO Members' Progress on Military Reforms*.Rapporteur : de heer Price (Canada) ;c) Reform of NATO Command Structure and the NATO Response Force*. Rapporteur
: de heer Miranda Calha (Portugal) ;d) Progress in the War against Terrorism*. Co-Rapporteurs: de heren Shimkus
(Verenigde Staten) en Muñoz-Alonso (Spanje);e) Een ontwerp-resolutie over Allied operations in Iraq.Gastsprekers waren:– Generaal Myers, Chairman of the Joint chiefs of Staff van de VS,
over transforming NATO;– de heer Brzezinski, Deputy Assistant Secretary of Defense for
Policy over the US Vision on the Future of Iraq;– de heer Murdock, Senior Fellow, Center for Strategic and International
Studies, over Changes in the US Overseas Force Posture.Commissie voor Economie en Veiligheida) Economic Development through the Lens of Security*.Algemeen Rapporteur: mevrouw Van Gennip; b) The Russian Economy under President Putin*. Rapporteur: de heer Cohen
(Verenigd Koninkrijk);c) From Doha to Cancun: Economic Development and the Transatlantic Trade
Relationship*. Co-Rapporteurs: de heren Tanner (Verenigde Staten) en Gapes
(Verenigd Koninkrijk);d) The impact of narcotraffic from Afghanistan and its danger for Europe*.
Rapporteur: de heer Voitenko (Rusland);e) Een ontwerp-resolutie over economic development and security.Gastsprekers waren:– de heer Panagariya, Professor of economics and Co-director, Center
for International Economics, University of Maryland, over Miracles and Debacles:
Do free trade sceptics have a case?– de heer Williamson, Senior Research Fellow at the Institute for
International Economics in Washington, over Economic Development and the relevance
of the «Washington Consensus».Politieke commissiea) Tackling Iraq – Questions and Implications for the Alliance*.
Algemeen rapporteur: de heer Koenders;b) Alliance Partnerships: Projecting Stability beyond NATO Borders*. Rapporteur:
de heer Minniti (Italië);c) Strengthening transatlantic Security Co-operation and Europe's Contribution
to the Alliance*. Rapporteur: de heer Lamers (Duitsland);d) Een ontwerp-resolutie over Rebuilding transatlantic confidence after
the war in Iraq.Gastsprekers waren:– de heer Treverton, Senior Policy Analyst, RAND, over Beyond Iraq:
US-European Co-operation in the war on Terrorism;– de heer Perkovich, Vice-president for studies, Carnegie Endowment
for International peace, over Tackling Rogue States;– de heer Burns, permanent vertegenwoordiger van de Verenigde Staten
bij de NAVO, over NATO Transformation;– de heer Hulsman, research fellow, The Heritage Foundation, over
How to repair the transatlantic Rift: the Cherry-Picking of Issues.Commissie voor Wetenschap en Technologiea) Non-proliferation in the 21st Century: A Transatlantic Agenda*. Algemeen
rapporteur: mevrouw Riera (Spanje);b) Weapons in Space and Global Security *. Rapporteur: de heer Ibrügger
(Duitsland);c) Een ontwerp-resolutie over Non-proliferation in the 21st Century.Gastsprekers waren:– Admiraal Ellis, Bevelhebber van het US Strategic Command, over
US Military Operations in Space;– de heer Gormley, Center for Nonproliferation Studies, Monterey
Institute, Washington DC, over The Proliferation of Un-manned Aerial Vehicles
(UAV's);– de heer Mowry, President of Arianespace Inc, Washington DC, over
aerospace programmes.Standing CommitteeHet committee heeft de secretaris-generaal van de assemblee, de heer Lunn
(Verenigd Koninkrijk), m.i.v. van 1 januari 2004 voor een termijn van
vier jaar herbenoemd. Plenaire vergaderingDe vergadering is geopend door de voorzitter van de assemblee, de heer Bereuter (VS). Hij zei onder meer dat de NAVO naar zijn
mening een rol dient te spelen in Irak; zo de NAVO al niet de leiding over
de gehele militaire operatie in Irak op zich zou moeten nemen, dan tenminste
over de Poolse sector, wanneer de termijn van de inzet van de Poolse eenheid
afloopt. De heer Bereuter zei verder dat de Europese Unie zich moet voorbereiden
op een leidende rol bij vredesmissies in Europa, zoals in Bosnië en Kosovo.
Het is essentieel dat de NAVO dé transatlantische veiligheidsorganisatie
blijft en dat welke Europese component dan ook die rol niet nog eens gaat
overdoen. Spreker was bezorgd over de ontwerp-grondwet van de Europese Unie,
die een bepaling inzake wederzijdse bijstand bevat. Dit zou de taak van de
NAVO kunnen dupliceren.De vergadering is toegesproken door de gouverneur van Florida, de heer
Bush, en de secretaris-generaal van de NAVO, Lord Robertson of Port Ellen. Lord Robertson wilde in zijn laatste toespraak tot de
NAVO-assemblee als secretaris-generaal aangeven wat er gedaan is en wat nog
gedaan moet worden. Het bondgenootschap verkeert in goede vorm, zei hij, het
is aangepast en hervormd. Het is niet out of business
gegaan, maar out of area. Er is een stevige basis
gelegd om de uitdagingen van de 21ste eeuw het hoofd te kunnen bieden. Toch
is de agenda van jaren 90, de totstandkoming van a Europe
whole, free and at peace, niet verlaten. Twee van de belangrijkste
thema's van de topconferentie in Praag vorig jaar november hadden direct met
de voltooiïng van dit belangrijke voornemen te maken.Het eerste thema was uitbreiding. Volgend jaar treden zeven nieuwe lidstaten
tot de NAVO toe, de grootste uitbreiding ooit, waarmee veiligheid en stabiliteit
in nieuwe democratieën van de Baltische tot de Zwarte Zee worden ondersteund.
Het tweede thema was partnerschappen. Van Vancouver via Dublin, Skopje, Baku,
Kiev, Moskou en Tashkent tot Vladivostok werken inmiddels 46 landen samen
in de grootste permanente coalitie ter wereld.Dat waren onderwerpen van de agenda van vóór 11 september
2001, een datum die de veiligheidsomgeving diepgaand heeft veranderd. Een
nieuwe agenda van apocalyptisch terrorisme, massavernietigingswapens en schurkenstaten,
zag het licht in het puin van de Twin Towers in New York. De NAVO antwoordde
onmiddellijk. De vantoepassingverklaring van artikel 5 zette veronderstellingen
uit de tijd van de Koude Oorlog, van de Nieuwe Wereld die de Oude te hulp
snelt, op zijn kop. NAVO-AWACS-vliegtuigen verschenen boven Amerikaanse steden,
NAVO-troepen pakten netwerken van Al Qaida op de Balkan aan, NAVO-schepen
beveiligden de scheepvaart op de Middellandse Zee. En een langdurige bijna
theologische ruzie over de rol van de NAVO buiten het verdragsgebied was op
11 september beëindigd. Alle 19 NAVO-lidstaten waren nu van mening dat
dreigingen, waar ze ook vandaan komen, het hoofd geboden moeten kunnen worden.Bij de topconferentie in Praag zijn nieuwe missies naar voren gekomen
die een centrale plaats innemen bij de transformatie van de Alliantie, zoals
het verdedigen tegen terrorisme en massavernietigingswapens. De oorlog tegen
Irak heeft geen spaak in het wiel gestoken. Afgelopen zomer nam de NAVO de International Security Assistance Force (ISAF) in de hoofdstad
van Afghanistan, Kabul, over. Tevens werd ondersteuning verleend aan Polen
en Spanje bij de formatie van een multinationale stabilisatiedivisie in Irak.
Thans staan we op het punt om de ISAF buiten Kabul te laten optreden. Tegelijkertijd met deze uitbreiding van de NAVO-missies heeft er een transformatie
plaatsgevonden in het vermogen missies succesvol te doen verlopen. 11 september
2001 gaf weerklank aan het mantra van Lord Robertson van capabilities, capabilities, capabilities (vermogens, enz.). In Praag
is besloten tot een uitgebreid moderniseringsprogramma: de NATO Response Force, gestroomlijnde commandostructuren en een compleet
vernieuwd hoofdkwartier, een nieuw NATO Transformation
Command in Norfolk, Virginia, en een pakket van capability commitments om de tekorten in Europa en Canada, van intensieve
airlift en luchttankers tot precisiewapens, lucht- en grondsurveillance en
de verdediging tegen massavernietigingswapens, aan te pakken.«Praag» was niet het volledige antwoord op het transatlantische
tekort aan vermogens; het was wel een grote stap in de goede richting. Maar
hier eindigt de taak niet. Er blijven uitdagingen, waarvan de heer Robertson
drie voorbeelden gaf.– Afghanistan moet een succes worden. Indien wij hier niet in slagen,
dan zullen wij allemaal met Afghanistan worden geconfronteerd. Wat nog erger
is: aan de geloofwaardigheid van de NAVO, met dat van iedere NAVO-partner,
zal afbreuk worden gedaan.– De tweede uitdaging ligt in het bereiken van een aanzienlijke
grotere inzetbaarheid van de Europese strijdkrachten. Er zijn 1,4 miljoen
soldaten in dienst in de 18 NAVO-landen buiten de VS, plus nog eens ongeveer
een miljoen reservisten. Maar met 55 000 soldaten die thans zijn ingezet
op multinationale missies zeggen de meeste landen dat ze zwaar belast zijn
en verder niets kunnen doen. Hierdoor ontstaat het risico van tekortschieten
bij de operaties die aan de gang zijn en van niet in staat zijn om op adequate
wijze met nieuwe crises of uitdagingen om te gaan.Sommige landen kennen nog (grond)wettelijke beperkingen wat betreft de
gebieden waar hun strijdkrachten ingezet kunnen worden. Dan zijn er landen
die nog niet over de capabilities beschikken om
hun troepen elders in te zetten en ze op die plekken te bevoorraden. Weer
andere landen beweren dat zij zich dat niet kunnen veroorloven, en hun regeringen
weigeren de zaak voor te leggen aan de desbetreffende parlementen.– De derde uitdaging is er in gelegen het strategische partnerschap
tussen de NAVO en de EU tot een succes te maken. Een van de grootste successen
voor de heer Robertson was de overeenstemming die eerder dit jaar werd bereikt
over de zogenaamde Berlijn-Plus regeling, waarin is vastgelegd dat de EU bij
militaire operaties gebruik mag maken van de middelen waarover de NAVO beschikt.Tenslotte heeft de heer Robertson zijn dank aan de assemblee uitgesproken
voor de steun die hij steeds heeft ondervonden. Hij vroeg de aanwezigen zijn
opvolger, de heer De Hoop Scheffer, op dezelfde wijze te steunen.De secretaris-generaal heeft vervolgens vragen uit de vergadering beantwoord.
Na afloop daarvan heeft de voorzitter van de assemblee op zijn beurt de heer
Robertson bedankt. Diens toespraken waren steeds gekenmerkt door openhartigheid
en goedgemutsheid.De vergadering heeft een minuut stilte in acht genomen vanwege 11 november,
in de Verenigde Staten Veteran's Day en in verschillende Europese landen een
dag waarop gevallenen worden herdacht. De vergadering is toegesproken door de Assistant to
the President (van de VS) for Homeland Security, generaal Gordon. Deze merkte onder
meer op dat Amerika eerder met oorlog geconfronteerd was geweest; nu met een
oorlog tegen terreur. Op elke oorlog kan een offensief en een defensief antwoord
worden gegeven. Het offensieve antwoord tegen de terreur bestond onder meer
uit de oorlog in Afghanistan, waar de terroristen hun thuisbasis hebben verloren.
Een overwinning op Al Qaida betekent nog niet het einde van de oorlog; de
radicale islam blijft een gevaar. Kleine groepen, die moeilijk op te sporen
zijn, zullen actief blijven. In deze oorlog werken de VS en Europa samen,
en is voor de NAVO een rol weggelegd. Wat de defensieve elementen betreft:
de doelen die tegen terroristen beschermd moeten worden, zijn veelal burgers
of andere civiele doelen. Als gevolg van de genomen maatregelen zijn de Amerikanen
nu veiliger en beter voorbereid dan ooit. Het gaat er allereerst om aanslagen
te voorkomen, vervolgens om bescherming tegen aanslagen te bieden, en tenslotte
om hulp te bieden waar dat nodig is. De FBI wordt hervormd van een apparaat
dat optreedt nadat er iets is gebeurd tot een instrument ter voorkoming van
terreur. Tot preventie hoort ook beveiliging van communicatie en van de grenzen.
Daarbij wordt evenwicht tussen veiligheid en vrijheid nagestreefd.Generaal Gordon heeft vervolgens vragen uit de vergadering beantwoord.
De heer Kox heeft opgemerkt dat in de strijd tegen
terreur maatregelen zijn genomen die voor sommigen een ernstige vrijheidsbeperking
betekenen. Mensen afkomstig uit het Midden-Oosten of met een islamitische
achtergrond worden anders behandeld dan diegenen met bij voorbeeld een Europese
achtergrond. Een dergelijke discriminatie is niet aanvaardbaar.In zijn antwoord erkende generaal Gordon dat punt. De genomen maatregelen
waren nodig als bescherming van de veiligheid binnen de grenzen van de Verenigde
Staten.Hij herhaalde te streven naar een evenwicht van veiligheid en vrijheid.
Het ging er om te weten wie het land binnen komt. Spreker meende dat het opslaan
van biometrische gegevens geen vrijheidsbeperking is.De vergadering is vervolgens toegesproken door de heer Grossman, Under Secretary of State for Political
Affairs van de Verenigde Staten. Over het Europees Veiligheids- en
Defensiebeleid zei hij dat de VS de waarde van meer Europese samenwerking
onderkennen. Dat blijkt ook uit de Berlijn-Plus afspraken, waarin die samenwerking
en die van Europa en de VS nader vorm is gegeven. Sinds maart van dit jaar
echter wordt gesproken over een eigen hoofdkwartier in Europa. Dat zou een
verkeerde ontwikkeling zijn. De afspraken van Berlijn-Plus moeten leidraad
blijven, en planning moet in NAVO-verband plaatsvinden. De NAVO moet een voorrangspositie
behouden in de Europese veiligheidsstructuur. Veiligheid is ondeelbaar.De heer Grossman heeft er nog aan herinnerd dat president Bush de totstandkoming
voorstaat van een levensvatbare onafhankelijke Palestijnse staat naast Israël.
Voorwaarde is wel dat van Palestijnse kant effectief wordt opgetreden tegen
terreurgroepen. In het internationale gebeuren is ook voor de Verenigde Naties
een rol weggelegd. Maar bij de VN moet nog veel hervormd worden. Immers, hoe
is het mogelijk dat een land als Libië voorzitter kan zijn van de commissie
voor de mensenrechten, vroeg de heer Grossman zich af.De vergadering heeft de ontwerp-resoluties* van de Commissies besproken.
Zij hebben betrekking op: – Trafficking in Human beings, voorgelegd door de Commissie voor
de civiele dimensie van veiligheid;– Economic development and security, voorgelegd door de Commissie
voor Economie en Veiligheid;– Rebuilding transatlantic confidence after the war in Iraq, voorgelegd
door de Politieke commissie;– Non-proliferation in the 21st Century, voorgelegd door de Commissie
voor Wetenschap en Technologie;– Allied operations in Iraq, voorgelegd door de Commissie voor defensie
en veiligheid.De ontwerp-resoluties zijn geamendeerd en aangenomen. De heer Kox heeft tegen de door de Commissie voor defensie en
veiligheid en de Politieke commissie voorgelegde ontwerp-resoluties gestemd.De penningmeester, de heer Ibrügger (Duitsland)
heeft verslag gedaan over het financiële beleid over het afgelopen jaar.
De vergadering heeft daarmee ingestemd en heeft de begroting voor 2004 goedgekeurd.De voorzitter van de assemblee, de heer Bereuter (Verenigde Staten), de
vier vice-voorzitters, de heren Lellouche (Frankrijk), Pastusiak (Polen),
Tanner (Verenigde Staten) en Forcieri (Italië), en de penningmeester,
de heer Ibrügger (Duitsland), zijn allen herkozen.De vergadering heeft amendementen op het reglement van orde en op het
financiële reglement goedgekeurd. Tenslotte is de vergadering toegesproken
door de voorzitters van de Assemblee van de West-Europese Unie, de heer Glesener,
en de OVSE-assemblee, de heer George.Uit de commissiesHieronder worden enkele inleidingen, gehouden in vergaderingen van de
commissies, weergegeven.1. AfghanistanIn de Commissie voor de civiele dimensie van veiligheid heeft de heer Rubin, director of Studies at New York University's Center
on International Cooperation, gesproken over de NAVO in Afghanistan: veiligheid, state building en de strijd tegen terrorisme. Hij zei
dat in de akkoorden van Bonn, die tot de vorming van de huidige regering van
het land hebben geleid, demobilisering en ontwapening waren overeengekomen.
Daartoe is het nog niet gekomen. Naar de mening van de Pasjtoenen is de macht
in handen van een criminele groep Tadjieken, die door de VS en de VN worden
ondersteund. Veel van de lokale bestuurders in het gebied waar de Pasjtoenen
leven, zijn wreed en corrupt en hebben banden met de Northern
Alliance. Gewone Afghanen, die uitzien naar veiligheid en vrijheid,
zijn in toenemende mate sceptisch over de beloften van de internationale gemeenschap
over democratie en wederopbouw. De belangrijkste oorzaak van de problemen
op het gebied van veiligheid en politiek in het land is het feit dat ISAF
(International Security Assistance Force) de belangrijkste
haar in Bonn toegekende taak, het beëindigen van de overheersing van
Kabul door milities, niet heeft uitgevoerd. Wel is in augustus de bevelvoering
en coördinatie van ISAF overgegaan naar de NAVO.Toch is het nog niet te laat om maatregelen te nemen die de kwetsbare
positie van de regering-Karzai ondersteunen. De meeste Afghanen willen dat
de regering-Karzai haar doelstellingen realiseert, maar een groeiende minderheid
is tot de conclusie gekomen dat het alternatief voor het bestuur
door krijgsheren, die de steun van de VS hebben, de Taliban is. Steeds meer
mensen zullen voor de Taliban kiezen. Krijgsheren voelen zich aangemoedigd
door wat zij als zwakheid van de internationale gemeenschap zien, en ze zijn
er mee doorgegaan zich meester te maken van de macht, met opium te handelen,
en het land te plunderen.In Pakistan and Afghanistan werft de Taliban openlijk recruten. Tenzij
de internationale strijdmacht, die thans in Afghanistan de orde tracht te
bewaren, de milities ontwapent en veiligheid afdwingt, zou de Taliban kunnen
terugkeren. In Pakistan heeft de Taliban bases gevestigd, waar het bestuur
van de provincies die aan Afghanistan grenzen en mogelijk ook sommige delen
van het leger, hen ondersteunen. Zij gaan in Quetta en andere steden openlijk
te werk, wat in strijd is met de bewering van de regering van Pakistan dat
het land inzake Afghanistan de VS steunt.Een blijk van vastberadenheid van de internationale gemeenschap, die niet
tot open oorlogvoering of taai verzet maar tot onderhandelingen leidt, is
dringend nodig, aldus de heer Rubin.2. Omgang met schurkenstaten (Rogue States)In de Politieke Commissie heeft de heer Perkovich, Vice-president for
studies, Carnegie Endowment for International peace, gesproken over de vraag
hoe om te gaan met schurkenstaten.1. De heer Perkovich stelde dat de term «schurkenstaat» (rogue
state) geen precieze aanduiding is. Hij vroeg wat het gedrag of de intentie
achter de benaming «schurkenstaat» is, die niet-schurkenstaten
andere plegen op te leggen.– Wordt hiermee bedoeld het gedrag en de dreiging om agressie uit
te oefenen tegen een andere natie, of om diens zelfstandigheid en territoriale
integriteit te schenden? Zo ja, was Irak na 1991 een schurkenstaat? Is Iran
het thans? Noord Korea? China? Togo? De VS?– Is een schurkenstaat een staat die gewelddadige onderdrukking
van tegenstanders voorstaat? Per definitie zou Iran dan kunnen worden beschouwd
als een schurkenstaat op grond van het feit dat het de Hezbollah, Hamas en
de Islamitische Djihad steunt. Rwanda zou ervoor in aanmerking komen op grond
van de activiteiten van dat land in Kongo. Rusland zou als zodanig beschouwd
kunnen worden vanwege zijn houding tegenover Georgië en omgekeerd. Saudi-Arabië
heeft gewelddadige groepen gesteund in Tsjetsjenië, Pakistan en elders.
Pakistan komt in aanmerking vanwege de steun die het verleent aan separatisten
en aanhangers van de Djihad in Kashmir.– Wordt met schurkenstaat een staat bedoeld die chemische, biologische
en/of nucleaire wapens in handen probeert te krijgen en daarbij in strijd
met internationale verdragen handelt?Het definiëren en bestempelen als een dreiging die het gebruik van
de term «schurkenstaten» inhoudt, is een subjectieve handeling;
er wordt een oordeel uitgesproken.Indien wij willen voorkomen dat iedere willekeurige staat de taak op zich
neemt van onderzoeker, rechter en aanklager, dienen de vooraanstaande leden
van de internationale gemeenschap actiever en meer resoluut te werk te gaan
om tot gezamenlijke definities en overwegingen wat betreft dreiging te komen. 2. Elke dreiging is anders. Handhavers van internationale vrede en veiligheid –
of het nu één staat is of een collectief zoals de NAVO of de
VN Veiligheidsraad – dienen te beschikken over strategieën die
betrekking hebben op de zaak in kwestie.De heer Perkovich noemde Iran en Noord-Korea als voorbeeld. Iran ontkent
dat het bezig is nucleaire wapens te ontwikkelen, ondanks bewijs dat dit wel
zo is. Noord-Korea verklaart nadrukkelijk dat het over nucleaire wapens beschikt
hoewel het bewijs hiervan onduidelijk is.De politiek in Iran is levendig, er zijn grote tegenstellingen tussen
elites en instellingen. Veel Iraniërs, met name jongeren, willen dat
hun land meer geïntegreerd wordt in de internationale gemeenschap; anderen
prefereren isolatie. Noord-Korea daarentegen is volledig geïsoleerd.
De politiek is daar niet levendig, noch bestaan er politieke partijen die
maatschappelijke stromingen bundelen. Een kleine elite beheerst politiek en
economie terwijl het volk geen weet heeft van het vele dat de wereld te bieden
heeft.De manier waarop de internationale gemeenschap zich opstelt tegenover
Iran kan invloed hebben op de ontwikkeling van de politieke dynamiek daar.
Bijvoorbeeld een aanval op de nucleaire faciliteiten waarover Iran beschikt,
zou het nationalisme en de positie van de hardliners
kunnen versterken. De Revolutionaire Garde en andere radicale groeperingen
zouden zo'n aanval zelfs toejuichen. Politiek-economische isolatie van Iran
zou de ontevredenheid jegens de leiders kunnen aanwakkeren.Noord-Korea mag zich dan gedragen als een gecentraliseerde actor en de
tactieken die het aanwendt zijn wellicht rationeel. Maar de leiders van Noord-Korea
zijn veel minder aanspreekbaar op de gevolgen van hun handelingen.De Iraniërs zijn zich bewust van hetgeen er in de wereld om hen heen
gebeurt. Ze zijn uitermate gevoelig voor het meten met twee maten en de miskenning
van het aanzien waar zij recht op menen te hebben vanwege de Perzische beschaving.
Zij nemen vooral het meten met twee maten door de VS and andere landen ten
aanzien van Israël en Iran waar.Er kan druk op Iran worden uitgeoefend door te dreigen buitenlandse investeringen,
die het land zeer nodig heeft, te blokkeren. Maar de economische invloed zou
wel eens beperkt kunnen zijn aangezien diegenen die een verbod op de olie-export
uit Iran opleggen zelf de gevolgen daarvan ondervinden. Noord-Korea heeft
geen noemenswaardige export die men zou kunnen verbieden. Echter, noch Zuid-Korea,
noch de VS, noch China is bereid om de last te dragen die uit een instorting
van Noord-Korea zou voortvloeien. Tevens is het onduidelijk welk leiderschap
op het huidige in Noord-Korea zou volgen indien men een instorting van dat
land zou weten te bereiken.De vraag is gerechtvaardigd of de VS of enig ander land over een strategie
en de middelen beschikt om te waarborgen dat er tijdens een verandering van
regime in Noord-Korea adequate controle zou kunnen worden uitgevoerd op nucleair
materiaal inclusief mogelijke nucleaire wapens. Met andere woorden, een instorting
van dat land zou proliferatie kunnen bevorderen in plaats van bemoeilijken.Het vergelijken van bepaalde kenmerken van Iran en Noord-Korea leidt tot
de conclusie dat zeer verschillende strategieën nodig zijn om deze landen
aan te pakken. Het samenbrengen van Irak, Iran en Noord-Korea in één
«As van het Kwaad», zoals de Amerikaanse regering eerder deed,
is dan ook vervangen door een meer onderscheidende aanpak. 3. Indien sommige leiders van uitzonderlijk machtige staten de neiging
hebben om het vermogen van hun staat, de in hun ogen belangrijkste problemen
op te lossen en hun oplossingen aan anderen op te dringen, te overdrijven,
dan zal deze neiging versterkt worden wanneer anderen zich weinig inspanning
getroosten aan de oplossing van die problemen bij te dragen. Met andere woorden:
de Verenigde Staten heeft zich geroepen gevoeld om het initiatief te nemen
in de strijd tegen Irak, Iran en Noord Korea, deels omdat het van mening was
dat anders de dreigingen verder zouden toenemen. Waar anderen niet bereid
waren te handelen, had de VS geen andere keuze dan het voortouw te nemen.
En nu het dat heeft gedaan, moet het ook een eigen richting kunnen bepalen.Dit betekent niet dat de VS verstandig heeft gehandeld of dat andere,
meer gezamenlijke strategieën niet effectiever zouden zijn geweest. Het
betekent dat anderen verantwoordelijk zijn voor hun gebrek aan leiderschap
in het onderkennen van dreigingen of het afkeuren er van. In dit opzicht is
het leiderschap dat China onlangs toonde ten aanzien van Noord-Korea bemoedigend,
net als het leiderschap van het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland
wat betreft Iran.Irak, Iran en Noord-Korea zijn niet de enige staten die schurkachtig gedrag
tentoonspreiden. Andere landen, met name de NAVO-staten, moeten liever vroeger
dan later leiderschap tonen wat betreft het ontwikkelen van strategieën
om gevaren in te dammen of af te wenden. De heer Perkovich noemde de volgende
mogelijke toekomstige dreigingen.– De belangstelling van Libië voor het verkrijgen van nucleaire,
chemische of biologische wapens zou kunnen toenemen, zeker indien de pogingen
om de nucleaire activiteiten van Iran een halt toe te roepen, niet succesvol
zijn;– De ontwikkelingen in Saudi-Arabië zouden kunnen leiden tot
scenario's die destabiliserend zijn en door middel van een internationale
ingreep ingedamd zouden moeten worden;– De meest acute situatie is die van Pakistan, een staat die met
veel problemen kampt, over nucleaire wapens en splijtbaar materiaal beschikt
en terroristische netwerken herbergt. Indien de situatie in Pakistan uit de
hand zou lopen of een gevaarlijke richting zou inslaan, zal dit voor de VS
een te groot probleem zijn om het alleen aan te pakken. De uitdaging van Pakistan
is zo enorm en onheilspellend dat de NAVO, inclusief de VS, reeds nu mogelijke
ontwikkelingen en de wijze waarop daarmee moet worden omgegaan, zou moeten
overwegen. In sommige opzichten is dit een natuurlijke uitbreiding van de
rol die de NAVO al speelt in Afghanistan.4. De potentiële dreiging die uitgaat van instabiele en agressieve
staten die proberen massavernietigingswapens in hun bezit te krijgen, zijn
van dien aard dat een overweging van de mogelijkheden tot preventieve actie
om zulke dreigingen een halt toe te roepen op zijn plaats is.Het doel moet zijn om te voorkomen dat preëmptieve actie nodig is.
Bij de planning hiervan moet men echter voor ogen houden dat de preventie
zou kunnen mislukken en dat de noodzaak tot preëmptieve actie zou kunnen
ontstaan. NAVO-staten zouden aan dit proces moeten bijdragen.De VS en de internationale gemeenschap zijn door Irak op pijnlijke wijze
geconfronteerd met de noodzaak van duidelijkere normen van legitimiteit in
het bestrijden van bedreigingen van de internationale vrede en veiligheid.
De NAVO-lidstaten kunnen zichzelf en de wereld een dienst bewijzen
door gezamenlijk richtlijnen op te stellen voor een legitieme en urgente actie
tegen opkomende acute dreigingen.4. Herstel van de kloof tussen Europa en AmerikaIn de Politieke Commissie heeft de heer Hulsman, research fellow bij The
Heritage Foundation, gesproken over How to repair the transatlantic
rift: the cherry-picking of issues. Hij stelde vast dat in de afgelopen
jaren op allerlei terreinen duidelijke politieke verschillen naar voren zijn
gekomen tussen Amerika en haar Europese bondgenoten; onder andere inzake genetisch
gemanipuleerd voedsel, de American Federal Sales Corporation (FSC) belasting,
de doodstraf, Irak, het Israelisch/Palestijnse probleem, het Akkoord van Kyoto,
het Internationale Strafgerechtshof en de verhoging door de VS van de staalimportheffingen.
Maar de verdeeldheid in de transatlantische betrekkingen is tenminste voor
een deel gebaseerd op fundamentele filosofische en structurele verdeeldheid
onder mensen die een geheel andere opvatting hebben over hoe de wereld in
elkaar zit dan de gemiddelde Amerikaan. Dit dient veel serieuzer te worden
ingeschat dan Washington tot nu toe heeft gedaan.De Europeanen die aandringen op het creëren van een EU met een meer
gecentraliseerde, federale en politiek duidelijke structuur, doen dit steeds
meer door zich anders dan de Amerikanen op te stellen. Europese Gaullisten
zien het ontstaan van een Europees machtsblok als een effectief middel tegen
overweldigende Amerikaanse mondiale macht.Een meer verenigd Europa was noodzakelijk om een tegenwicht te vormen,
en om het risico van alleenheerschappij tegen te gaan. Tegen het eind van
de negentiger jaren was het Gaullisme op het vasteland van Europa duidelijk
in opkomst.Deze heropleving vindt plaats om structurele redenen, en zal waarschijnlijk
blijvend zijn. Zonder het eenheidbevorderende grommen van de Sovjet-beer,
waaraan de werkelijkheid dat Amerika en een aantal Europese staten verschillende
belangen hadden, ondergeschikt was, moesten er wel verschillen ontstaan. In
het tijdperk na de Koude Oorlog heeft de VS zich ontpopt tot een exclusieve
supermacht, terwijl Europese staten – met uitzondering van Frankrijk
en het Verenigd Koninkrijk – op zijn hoogst regionale machten zijn.
Dit structurele verschil, dat op de middellange of lange termijn waarschijnlijk
niet zal verdwijnen, verklaart veel van de steeds meer zichtbaar wordende
verschillen in beleid aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.Terwijl zij door middel van diplomatie trachten te verhullen dat hun eigen
machtspositie zwak is, pogen Europese Gaullisten Amerikaanse macht op zo'n
manier in multilaterale instituties onder controle te brengen dat zij een
belangrijke inbreng krijgen in de wijze waarop die macht wordt uitgeoefend.
De opkomst van het Europese Gaullisme, de wens om een compenserend blok op
te zetten dat zich juist door zijn on-Amerikaansheid onderscheidt, is een
logisch structureel antwoord op een dergelijke wereld.Militair gezien spendeert Europa, ondanks een collectieve markt die iets
groter is dan die van de Verenigde Staten, thans slechts tweederde van wat
de Verenigde Staten spendeert aan defensie. Ook levert het minder dan een
kwart van de gevechtskracht van de VS.Gezien de problemen van de Europese economie en de geneigdheid van de
Europeanen tot het vermijden van grote uitgaven voor defensie, is er absoluut
geen reden aan te nemen dat deze tendens van relatieve militaire teruggang
op de lange termijn zal afnemen. In het beste gevalkan de VS
rekenen op een uit meerdere lagen bestaande NAVO waarin, naast de Britten
en de Fransen, individuele EU-lidstaten op zijn best een rol spelen in een niche van het alomvattende Amerikaanse strategische plan.Economisch gezien heeft de tweede helft van de negentiger jaren Europa
niet het beloofde land gebracht dat door velen zo nadrukkelijk was voorspeld.
In plaats daarvan hebben gigantische en voor het merendeel genegeerde structurele
problemen – strakke arbeidsmarktregels, een demografische c.q. pensioenen-tijdbom,
een vangnet dat het fors terugdringen van werkeloosheid uitsluit, een grote
rol van de staat in het remmen van de economische groei – Europa in
een doodlopende straat terecht doen komen.De Euro heeft deze situatie zelfs in de hand gewerkt. Het voor allen geldende
macro-economische beleid heeft er toe geleid dat rentepercentages te hoog
werden gesteld voor de haperende Duitse economie en te laag voor het bloeiende
Ierland. De Euro-zone is bij lange na geen optimaal valutagebied. Het valt
nog te bezien of de Europese economieën voldoende synchroon lopen om
het project op de middellange termijn tot een succes te doen worden.Net als bij militaire aangelegenheden dient het algehele beeld nader gespecificeerd
te worden. De afgelopen vijf tot acht jaar hebben het Verenigd Koninkrijk,
Spanje, Nederland en Ierland een zeer respectabele economische groei laten
zien. Dankzij hun meer open pensioensystemen worden Dublin en Londen niet
geconfronteerd met een demografische crisis zoals die thans in Italië,
Frankrijk en Duitsland zichtbaar wordt. Groot-Brittannië blijft de grootste
investeerder in de Verenigde Staten, net als Amerika dat in het VK is. Economisch
liberalisme bloeit aan Europa's periferie, om de traditionele motor van de
integratie in de EU – Frankrijk, Duitsland en Italië – heen.
Het is moeilijk om tot een kenschets van een gezamenlijke economische stand
van zaken in Europa te komen omdat de verschillen zwaarder wegen dan de overeenkomsten.Op het politieke vlak geldt dit des te meer. Hoeveel misleidende communiqués
er ook van de Europese Commissie mogen bestaan, de Europeanen zijn nog lichtjaren
verwijderd van het tot stand brengen van een echt Gemeenschappelijk Buitenlands
en Veiligheidsbeleid. Men hoeft slechts te kijken naar het onderwerp van oorlog
en vrede gedurende het afgelopen jaar – wat te doen met het Irak van
Saddam Hussein – om een volledig gebrek aan coördinatie op Europees
niveau te constateren. Aanvankelijk stond het VK schouder aan schouder met
de VS; waren de militante pacifisten in Duitsland tegen enige vorm van militaire
betrokkenheid, wel of niet gesanctioneerd door de VN; en nam Frankrijk een
middenpositie in en benadrukte het dat elk militair machtsvertoon moest uitgaan
van de VN-Veiligheidsraad. Een meer verdeelde houding ten opzichte van het
buitenlands beleid van de drie grootste machten binnen Europa kan men zich
nauwelijks voorstellen.Zelfs waar het handelsaangelegenheden betreft, bestaat er binnen de EU
grote verdeeldheid. De recente wrijving tussen President Chirac van Frankrijk
en de Britse Premier Blair hield verband met de vraag of Noord-Europese landen
als het VK het verkwistende Gemeenschappelijke Landbouwbeleid zouden blijven
verdedigen conform de wensen van de zuidelijke EU-landen. Wat betreft de verdediging
tegen kernraketten, de betrekkingen met Turkije en, nog urgenter, de toekomstige
koers van de EU, is er een kakofonie van Europese stemmen in plaats van een
samenzang. Militaire zwakte, economische stagnatie en politieke verdeeldheid –
dit is wat de Amerikanen op dit moment zien wanneer ze naar Europa kijken.
Het lijkt er niet op dat Europa er in zal slagen het Amerikaanse primaat op
de lange termijn te betwisten. Dit is niet het gevolg van enige algemene,
continentale sympathie voor Washington of haar beleid, maar eerder het resultaat
van Europese tekortkomingen op politiek, militair en economisch gebied.Juist het gebrek aan Europese eenheid, dat het streven van Europese Gaullisten
om de Verenigde Staten uit te dagen in de weg staat, biedt Amerika een unieke
kans. Indien Europa meer diversiteit dan uniformiteit biedt, indien het idee
van een verenigd Europa nog concreet moet worden, behoort een algemene Amerikaanse
transatlantische buitenlandse politiek gebaseerd op willekeur – het
van geval tot geval aangaan van coalities met bereidwillige Europese bondgenoten –
zeker tot de mogelijkheden. Een dergelijke houding is duidelijk in het voordeel
van Amerika omdat het een methode inhoudt van het beheersen van de transatlantische
tegenstellingen, terwijl Amerika tegelijkertijd verbonden blijft met een Europa
dat zelden in zijn geheel voor of tegen specifieke initiatieven inzake Amerikaanse
buitenlandse politiek zal zijn. Een dergelijke middenpositie manoeuvreert
tussen het Scylla van het geen moeite doen om bondgenoten te engageren en
het Charybdis van het mogelijk maken dat een eeuwig verdeeld Europa elk Amerikaans
diplomatiek en militair initiatief om zeep helpt.Om cherry-picking voor de VS te doen slagen
is het van essentieel belang dat het verdeeldheid weet te herkennen in Europese
opvattingen die voortvloeien uit afwijkende opvattingen van wat nationaal
belang is. Amerika moet voortdurend de verschillen binnen Europa blijven evalueren
wil het blijven kunnen samenwerken met bondgenoten, door een coalitie van
bereidwilligen voor welk beleidsinitiatief dan ook te formeren. Europa komt,
zoals het thans bestaat, algemene Amerikaanse belangen ten goede; de lidstaten
zijn in staat de VS te ondersteunen indien deze lidstaten dezelfde belangen
nastreven als Amerika; aan de andere kant is het niet sterk genoeg om Amerika
tegen te houden waar het fundamentele zaken van nationale veiligheid betreft. Cherry-picking als globale strategie is een waarborg
voor het voortbestaan van deze gunstige status quo.Militair gezien verklaart een dergelijke aanpak de huidige inspanningen
ter hervorming van de NAVO. Naast het onaantastbare Artikel 5 bestaat de toekomst
van de NAVO uit coalities van bereidwilligen die buiten het verdragsgebied
optreden. Een realistische cherry-picking-strategie
haalt de impulsen uit zowel unilaterale als puur multilaterale hoek door elkaar.
Terwijl unilaterale houdingen jegens coalities vaak als niet terzake doende
worden beschouwd, vereist deze strategie wel een volledig overleg op NAVO-niveau
over iedere belangrijke militaire kwestie van deze tijd. Cherry-picking komt
neer op het omzeilen van discussies die grotesk zijn geworden omdat zeer weinig
beslissers volledig unilateraal of multilateraal georiënteerd zijn. De
wereld is daar gewoonweg te complex voor.Er zullen bijna altijd wel bondgenoten zijn die met bepaalde Amerikaanse
beleidsinitiatieven akkoord gaan, zoals het voorbeeld van missile defense heeft aangetoond; vooropgesteld dat ze gevraagd worden.
Door het steunen van initiatieven als de CJTF en de nieuwe NAVO rapid deployment force, is de regering Bush bezig de NAVO tot een
gereedschapskist om te vormen die de Amerikaanse belangen wereldwijd ten goede
komt, door de formatie van ad hoc coalities van bereidwilligen die de inspanningen
van de VS in bepaalde gevallen kunnen ondersteunen. Vrijhandelscoalities van bereidwilligen bieden intrigerende mogelijkheden
voor een toekomst waarin het Doha-vrijhandelsproces zou kunnen instorten.
Er bestaat geen twijfel dat een uitgebreide, alomvattende overeenkomst tot
liberalisering opgezet rond het Doha-proces (bestaande uit liberalisering
van landbouw, diensten en industrie) zowel de wereld als de VS ten goede zou
komen. Echter, gegeven de grote verdeeldheid in de wereldopinie over de doelmatigheid
en zelfs de omschrijving van vrijhandel dienen de Verenigde Staten bereid
te zijn te komen tot vrijhandelscoalities van bereidwilligen indien de Doha-ronde
stagneert als gevolg van Europees falen om in te spelen op het verzoek van
de Derde Wereld tot een significante liberalisering van de landbouw.Een strategie van cherry-picking zal de status
quo handhaven waarin de transatlantische betrekkingen, ondanks enige afbrokkeling,
voor beide zijden van de Atlantische Oceaan nuttig blijven. Op zich past het
Europa van nu in de Amerikaanse strategische belangen op de lange termijn. Cherry-picking zal de VS in staat stellen de opkomst
van een Gaullistische, gecentraliseerde, Europese rivaal veel minder waarschijnlijk
te maken. Tegelijkertijd zullen de transatlantische verhoudingen als geheel
zowel Europeanen als Amerikanen meer voordelen dan problemen blijven verschaffen.Het Continentale Europa van vandaag de dag blijft verdeeld in een Gaullistisch
en een Atlantisch kamp, terwijl de anti-Amerikaanse groeperingen versplinterd
en in diskrediet zijn geraakt door het Amerikaanse succes in Irak. Een veelstemmig
Europa, waar de natie-staat opnieuw wordt beschouwd als het belangrijkste
onderdeel van het uitvoeren van het buitenlands beleid, zal de Amerikaanse
belangen tot in de verre toekomst zeer van dienst zijn. De tijd vancherry-picking is aangebroken.De voorzitter van de delegatie,Van GennipDe griffier van de delegatie,Van Waasbergen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19291-33.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl