Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30096, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

07-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30096 nr. 8

01-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEEN1. Inleiding1.1 Tijdstip van indiening van het wetsvoorstel1.2 Nadere toelichting op het wetsvoorstel1.3 Gemeentelijke autonomie en de omvang van het decentraal
belastinggebiedInkomstenbronnen van gemeenten 2005 (in miljarden euro's): 1.4 Overleg met de VNG en diverse adviezenRaad van StateRaad voor EuropaRaad voor de financiële verhoudingen (Rfv)2. Inhoud van het wetsvoorstel2.1 Algemeen2.2 Casuïstiek3. Compensatie4. Herverdeling5. Maximering6. Macro-economische effecten7. Inkomenseffecten, armoedeval en lastenverlichting8. Implementatie en perceptiekosten9. Toekomstige ontwikkelingenII ARTIKELSGEWIJSOnderdelen D en E (artikelen 220f en 220g)OndertekeningBIJLAGE 1 De feitelijke tarieven OZB in 2005 (per € 2500)
en de maximaal toegestane tarieven (per € 2500) in 2006 volgens
het wetsvoorstelOpbrengst OZB in 2005, maximale opbrengst OZB in 2006
en het verschil tussen 2005 en 2006Opbrengst OZB in euro per categorie in 2005 met feitelijke
tarieven in 2005 Maximale opbrengst OZB in euro per categorie in 2006 met
gemaximeerde tarieven in 2006 Verschil opbrengst OZB tussen 2005 en maximale opbrengst
in 2006 per categorie (in euro) 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30096Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 096Wijziging van de Gemeentewet in verband met het afschaffen van het gebruikersdeel
van de onroerendezaakbelasting (OZB) op woningen en het maximeren van de resterende
OZB-tarieven (Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen)nr. 8NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 1 september 2005I ALGEMEEN1. InleidingMet belangstelling hebben wij kennisgenomen van het verslag over het wetsvoorstel
Afschaffing gebruikersdeel OZB op woningen. Het voorstel van wet vindt zijn
oorsprong in het hoofdlijnenakkoord, zoals vele fracties memoreren. Daarbij
wijzen zij op de beoogde reductie van irritatie en van lasten. Vele fracties
hebben echter nog vragen over uitwerking en meer principiële aspecten.
De leden van de VVD-fractie merken terecht op dat het wetsvoorstel vele tegenstanders
en vele voorstanders kent, waarbij kennelijk weinig ruimte voor nuances is.
Voor de regering is leidend dat de OZB en vooral de heffing op de gebruikers
van woningen een belasting is die de afgelopen jaren een steeds groter beslag
legt op de huishoudens, terwijl er een onvoldoende zichtbare samenhang is
met het lokale voorzieningenniveau. Anders dan door tegenstanders wordt betoogd,
gaat het de regering niet om een principiële wijziging van de bestuurlijk-financiële
verhouding. Integendeel: er is sprake van het herstel van de oorspronkelijk
beoogde verhouding: gelijke voorzieningencapaciteit tussen gemeenten, waarbij
het eigen inkomstengebied vooral de bufferfunctie vervult1. Naar ons oordeel wordt daarmee ook een bijdrage geleverd aan het
vergroten van het vertrouwen in het lokale bestuur, juist omdat een belangrijke
bron van irritatie ten aanzien van gemeenten verdwijnt. Het voornemen is bovendien
onderdeel van het totale lastenpakket voor 2006. Het levert een aanzienlijke
bijdrage in de lastenverlichting van burgers in 2006. Ten slotte wordt een
instrument, de maximering van de tarieven, geïntroduceerd waarmee de
regering in het licht van de macro-economische ontwikkelingen kan sturen op
totale lastenontwikkeling voor burgers en bedrijfsleven.De beantwoording van de gestelde vragen is met de minister en staatssecretaris
van Financiën voorbereid.Wij verwijzen in het bijzonder naar de paragraaf 2.2 «casuïstiek».
Hierbij wordt ingegaan op de reacties van gemeenten op het wetsvoorstel en
de compensatie. Een groot aantal gemeenten heeft uw Kamer in brieven geattendeerd op hun financiële problematiek. In de paragraaf wordt
aangegeven en toegelicht dat de regering oog heeft voor deze financiële
problematiek en bij miljoenennota een extra bedrag van€ 85 miljoen
vrijmaakt voor de compensatie.1.1 Tijdstip van indiening van het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie merken op dat het wetsvoorstel
op een laat tijdstip aan de Kamer is gezonden, mede gelet op het tijdstip
waarop de Raad van State heeft geadviseerd. Zij vragen om een toelichting
daarop. Deze leden maken zich bezorgd over de krappe tijd die gemeenten hebben
om zich op de invoering van het wetsvoorstel voor te bereiden, iets dat in
het najaar van 2004 nu juist een reden was om de inwerkingstredingsdatum met
een jaar uit te stellen.Na ommekomst van het advies van de Raad van State en mede naar aanleiding
daarvan is een aantal wijzigingen in het wetsvoorstel aangebracht, zoals ook
blijkt uit het zogenoemde blauwe stuk (Kamerstukken II 2004–2005, 30 096,
nr. 4). Deze wijzigingen betroffen onder meer de systematiek van de maximering
van de tarieven. Nadat duidelijk was geworden dat inwerkingtreding van de
afschaffing per 2005 geen haalbare kaart was, is vervolgens een knip overwogen
in het wetsvoorstel, zodat om te beginnen alleen de maximering zou worden
voorgesteld. Uiteindelijk is hier niet voor gekozen omdat in 2005 een nieuw
WOZ-tijdvak zou beginnen. De herrekende tarieven waren op dat moment nog niet
bekend, zodat het niet goed mogelijk zou zijn effectieve maxima vast te stellen.
Vervolgens is de compensatie berekend naar het jaar 2006. Hiermee samenhangend
is een systeem van suppletie-uitkeringen ontwikkeld teneinde de overgang voor
gemeenten zo soepel mogelijk te laten lopen.Het tijdstip waarop het wetsvoorstel aan de Kamer is voorgelegd –
april 2005 – biedt naar onze overtuiging voldoende ruimte voor een zorgvuldige
en tijdige voorbereiding van de inwerkingtreding. Anders dan vorig jaar, toen
het wetsvoorstel in het najaar zou zijn ingediend, heeft indiening in het
voorjaar tevens de gelegenheid geboden om in de meicirculaire per gemeente
duidelijkheid te bieden over de financiële consequenties van het wetsvoorstel,
zoals dat nu ter tafel ligt. Wij betreuren dat daarbij, deels als gevolg van
de inhoudelijke complexiteit, deels als gevolg van de boven gememoreerde omstredenheid
van het wetsvoorstel het beeld van onduidelijkheid, zelfs onzorgvuldigheid
kon ontstaan. Vanzelfsprekend zou meer tijd voor de besluitvorming en implementatie
welkom zijn voor de uitvoerders, maar daarbij delven de belangen van de belastingplichtigen
dan het onderspit: de lastenverlichting, die voor onze economie en de koopkracht
van burgers van belang is, zou dan worden uitgesteld. Anders immers dan de
leden van de PvdA-fractie menen, worden burgers hier nu juist wel financieel
beter van. Wij erkennen dat de tijd krap is, maar niet dat zij te krap is:
gemeenten zijn tijdig en voldoende geïnformeerd over de te verwachten
gevolgen. De inmiddels verruimde overgangs- en vangnetregeling geven naar
ons oordeel gemeenten ook voldoende tijd hun beleid voorzover nodig aan te
passen. Een nadere toelichting op de verruimde overgangsregeling is opgenomen
in paragraaf 2.2 van deze nota.Uiteraard is het van belang dat – mocht de Kamer nog wijzigingen
willen aanbrengen – deze zo spoedig mogelijk vorm krijgen, juist met
het oog op de begrotingsvoorbereiding van de gemeenten. Wij stellen het dan
ook op prijs als de behandeling spoedig zou kunnen plaatsvinden.1.2 Nadere toelichting op het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie wijzen erop dat de mogelijkheid dat gemeenten
in het resterende eigen inkomstengebied de lasten zullen verzwaren
mogelijk ook irritatie oproept. Zoals wij elders ook betogen, gaat het ons
met name om de irritatie die samenhangt met een niet herkenbaar aan het voorzieningenniveau
gerelateerde lastendruk, c.q. sprongsgewijze lastenverzwaring. De leden van
de CDA-fractie vragen op welke wijze is rekening gehouden met de verschillende
lokale preferenties en waaruit blijkt dat de democratische context volledig
in stand kan blijven.In de memorie van toelichting is aangegeven dat de autonomie van gemeenten
vooral bepaald wordt door de omvang van het lokale budget en de vrijheid om
te bepalen waar het geld aan wordt uitgegeven. In dat kader kan aan lokale
preferenties recht worden gedaan. Daarvoor is overigens geen groot belastinggebied
nodig, noch een onbegrensd belastinggebied. De regering heeft al eerder betoogd
dat het beeld dat gemeenten lichtvaardig tot verhoging van belastingen overgaan
om «leuke dingen voor de mensen» te doen te ongenuanceerd is:
gemeenten zijn, zo blijkt uit onderzoeken over de jaren heen, goed in staat
om (onder meer met «kerntakendiscussies») oud beleid in te ruilen
voor nieuw beleid. De democratische verantwoording over de besteding van maatschappelijke
gelden van een gemeente aan haar burgers en het bedrijfsleven verandert niet.
De leden van de CDA-fractie vragen ook naar de ruimte voor gemeenten om tegemoet
te komen aan wensen van lokale belangengroepen. Uitgangspunt bij de verdeling
van het gemeentefonds is dat elke gemeente daar in gelijke mate toe in staat
is (het zogenaamde derde aspiratieniveau)1. Aangezien
die verdeling niet verandert – de wegvallende belastingcapaciteit waar
nu in de verdeling van het gemeentefonds rekening mee wordt gehouden wordt
immers in het gemeentefonds per gemeente exact gecompenseerd –, verandert
ook die ruimte niet als gevolg van dit wetsvoorstel.De leden van de PvdA-fractie vragen aandacht voor het argument van irritatie
en het theoretische concept dat een zichtbare belasting gunstig is voor de
democratie. Zij refereert daarbij aan een onderzoek van de Raad voor de financiële
verhoudingen (hierna Rfv). Navraag bij de Rfv leert ons dat zij daar geen
onderzoek naar heeft gedaan. De irritatiefactor zit, naar indruk van de regering,
vooral in de verschillen in gehanteerde tarieven en de door burgers ervaren
beperkte verantwoording door gemeenten over de ontwikkeling van tarieven.
Er is onvoldoende overtuiging dat men waar voor zijn geld krijgt. Er is, zo
is de ervaring (ook neergelegd in eerdere standpunten van onder meer VNG),
meer bereidheid om een financiële bijdrage te leveren wanneer de bestemming
bekend is. Dat is, zo geven de vele reacties uit het land die ons bereiken,
in veel gemeenten onvoldoende het geval. Het voorbeeld, door enkele fracties
aangehaald, van de gemeente Leiden, waar ondernemers de verhoging van de OZB-niet-woningen
accepteren omdat de opbrengst in een fonds te hunnen bate wordt gestort, bevestigt
dat beeld: een bestemmingsheffing wordt sneller geaccepteerd dan een algemene
belastingverhoging. In meer algemene zin menen wij dat teveel gewicht aan
de op zich nuttige functie van die irritatie wordt toegekend. De (politieke)
verantwoording die gemeenten over de besteding van de algemene besteedbare
middelen moeten afleggen aan de kiezers beperkt zich niet tot de OZB-gelden
en met name niet tot de stijging van het tarief gebruikers woningen. Het betoog
van prof. De Kam, waar de fractieleden van D66 naar verwijzen, is dan ook
een pleidooi voor een ingrijpende wijziging van de financieel bestuurlijke
verhoudingen, waarbij de kern van de financiële verhouding niet meer
de algemene en specifieke uitkeringen zijn maar de lokale belastingen. Wij
roepen in herinnering dat eerder discussies over de meer principiële
aspecten van de financiële verhouding zijn gevoerd2, waarbij een groter aandeel aan de lokale belastingen een rol speelde.
Daartoe is echter in het verleden niet overgegaan. Daarbij speelde onder meer
het argument dat dan ook een grotere ongelijkheid in voorzieningencapaciteit tussen gemeenten geaccepteerd zou moeten worden. In de termen van prof.
Goedhart1, de eerste voorzitter van de Raad voor
de gemeentefinanciën (hierna: RGF), die een belangrijke bijdrage heeft
geleverd aan de theorievorming over de Nederlandse financiële verhouding,
zou dan sprake zijn van het tweede aspiratieniveau, in plaats van het derde
aspiratieniveau. Ook roepen wij in herinnering de ervaringen van het eerste
kabinet Lubbers bij zijn inzet om de lokale belastingen en heffingen een zwaarder
gewicht in de financiële verhouding te geven: de zgn. profijtkortingen.
Vooral het felle verzet van de VNG destijds tegen deze verschuiving is aanleiding
geweest om te komen tot afspraken over de ontwikkeling van het gemeentefonds.
Daarmee is de basis gelegd voor de huidige normeringsafspraken: de koppeling
van de ontwikkeling van gemeente- en provinciefonds aan de gecorrigeerde rijksuitgaven.Deze koppeling heeft sindsdien over de jaren heen voor groei van de algemene
uitkering gezorgd. In de jaarlijks uitgevoerde Monitor Inkomsten uit Lokale
Heffingen (hierna: MILH) is steeds gewezen op het feit dat toch, naast deze
groei, ook de inkomsten uit belastingen stegen, waarbij het aandeel van de
belasting in de gemeentelijke uitgaven een steeds groter aandeel van het totaal
gingen uitmaken. Zo bezien is het «sluipenderwijs» tot een niet
bedoelde verschuiving tussen de inkomstenbronnen gekomen. Mede door het toegenomen
belang van de OZB heeft de irritatie over deze belasting naar ons oordeel
inmiddels een te groot gewicht gekregen: de verhouding tussen de inkomstenbronnen
is scheef gegroeid.Er zijn om die reden geen andere methoden, in antwoord op de vraag van
de leden van de fractie van de ChristenUnie, overwogen om de irritatie weg
te nemen. Hierboven gaven wij aan dat naar ons oordeel geen wijziging ten
principale van de bestuurlijk-financiële verhouding wordt voorgesteld.Daarover het volgende: de principia van de financiële verhouding
(als onderdeel van de bestuurlijke organisatie) zijn sinds de Financiële-verhoudingswet
1960 niet gewijzigd. De kern van de financiële verhouding wordt gevormd
door een mix van algemene en specifieke uitkeringen, in samenhang met het
takenpakket van de gemeenten. Die kern wordt aangevuld met een relatief klein
eigen inkomstengebied, waarbij een deel uit retributies en bestemmingsheffingen
bestaat en een klein deel uit de vrij besteedbare belasting op onroerende
zaken (eerder onroerend goed), de zogenaamde vrije zoom, die vooral de functie
van buffer vervult. Van 1960 tot 1989 was die belastingopbrengst aan een absolute
limiet onderhevig2. Gemeenten waren dus begrensd
in hun belastingvrijheid. In 1989 werd de absolute limiet vervangen door een
relatieve limiet, die gemeenten in theorie een onbegrensde belastingopbrengst
bood. In de periode 1990 tot 1996 zien we het aandeel van de belastinginkomsten
(exclusief heffingen en rechten) ten opzichte van totale inkomsten gemeenten
dan ook stijgen van 5% naar 8%. In 1996 vroeg de Tweede Kamer (bij de motie
Noorman-den Uyl) de regering om jaarlijks te rapporteren over de ontwikkeling
van de lokale lasten, waarmee de zorg over lokale lastenontwikkeling niet
meer uitsluitend tot het gemeentelijke domein behoorde. De maximering, die
nu in de wet is neergelegd, is een logisch gevolg van deze «Haagse»
belangstelling: een oordeel op rijksniveau (dat nu jaarlijks in de MILH gegeven
wordt) over de lokale lastenontwikkeling moet immers vanuit macro-economisch
belang ook consequenties kunnen hebben.De eerdergenoemde vrije zoom is, als boven aangegeven, van omvang altijd
vrij beperkt geweest. Sinds 1990 is sprake van een gestage en aanzienlijke
uitbreiding, die nu voor een deel wordt gemitigeerd. Voor de goede orde: de
totale omvang van de algemene middelen wordt niet kleiner, het aandeel van
de belastingen (exclusief heffingen en rechten) komt dichter bij het niveau
van begin jaren negentig te liggen. Het gaat van 10% (2005) naar 7% (2006). Er is, samenvattend, dan ook geen sprake van een revolutionaire ingreep
in de bestuurlijk-financiële verhoudingen of een fundamentele herbezinning
op het lokaal belastinggebied, integendeel: als gevolg van het wetsvoorstel
wordt meer aangesloten bij de «klassieke» financiële verhouding,
zoals die in de achtereenvolgende Financiële-verhoudingswetten beoogd
is.De fractieleden van de ChristenUnie achten het op zichzelf aannemelijk
dat door de afschaffing de irritatie van burgers vermindert. Heeft de regering
inzicht in de oorzaken van de irritatie bij burgers, zo vragen deze leden.
Deze leden en de leden van de PvdA-fractie vragen of de irritatie niet ook
het eigenarendeel betreft en waarom de regering dan niet gekozen heeft de
gehele OZB af te schaffen. Ziet de regering nog andere mogelijkheden om de
irritatie terug te dringen, zo vragen laatstgenoemde leden. Hierboven gaven
wij al aan dat de vaak voor de kiezer onduidelijk relatie tussen belastingtarief
en het geboden voorzieningniveau een bron van irritatie ten opzichte van het
gemeentebestuur is. Daarnaast speelt ook een te schoksgewijze verhoging van
het belastingbedrag een rol. De burger zal dan niet alleen kijken naar de
aanslag OZB, maar ook naar de andere aanslagen die de lagere overheden opleggen,
zoals de riool- en reinigingsrechten en de waterschapsomslagen, alsmede naar
de hoogte van leges of van de parkeerbelasting. Waar het kostendekkende heffingen
betreft, wijzen wij erop dat de kosten transparant dienen te zijn en dat de
hoogte ervan door middelen als benchmarking1,
onderlinge samenwerking of automatisering kunnen worden beperkt. Bij een belasting
als de OZB heeft de regering– nu de stijging daarvan het laatste decennium
is doorgegaan, ondanks het belang van beheersing ervan in een economisch slechtere
tijd – door middel van wetswijziging de mogelijkheid tot beperking van
de grondslag en de inperking van de tariefstijgingen. Gekozen is daarbij voor
het gebruikersdeel en niet voor het eigenarendeel omdat meer financieel kwetsbare
burgers profiteren van afschaffing. Ook degenen die nu ontzien worden door
een kwijtschelding van de belasting hebben dan het voordeel dat de stap naar
meer inkomen niet onmiddellijk een verhoging van de OZB-belasting meebrengt.
Wij gaan separaat in op de overwegingen om niet nu (cf. het voorstel van de
commissie Eenhoorn) tot verdergaande herziening van het gemeentelijk belastinggebied
over te gaan. Dat achten wij ook passend omdat het voorliggende wetsvoorstel
en het traject Eenhoorn steeds als gescheiden trajecten zijn gepositioneerd.De leden van de PvdA-fractie vragen of de irritatie van de burger niet
bij de waardering van onroerende zaken (WOZ) ligt in plaats van bij de OZB.
Verder vragen zij hoe het verminderen van de irritatie met het afschaffen
van het gebruikersdeel zich verhoudt tot het in gang gezette proces van de
regering om het WOZ-proces op een aantal punten te verbeteren.De burger voelt belastingen als de loonbelasting en de BTW niet rechtstreeks
in zijn portemonnee doordat deze gelijkmatig en automatisch worden ingehouden
of afgedragen. De WOZ-beschikking en de daarop gebaseerde OZB-aanslag, confronteren
de burger daarentegen direct met het betalen van belasting. Doordat de OZB
voor de burger het eerste zichtbare gebruik van de WOZ-waarde is, leidt de
OZB-aanslag tot reacties in de vorm van bezwaar en beroep. Een deel van de
irritatie is dus wel degelijk gerelateerd aan de OZB-aanslag.Met ingang van 1 januari 2005 zijn als gevolg van het regeringsvoornemen
om de Wet WOZ op een aantal punten te verbeteren, de WOZ-beschikking en de
OZB-aanslag in één beschikking gecombineerd. In samenhang daarmee
is geregeld dat een bezwaar tegen de waardebeschikking van de WOZ tevens een
bezwaar tegen de OZB-aanslag geacht wordt te zijn en vice versa. Daarvoor
werd vaak door de belastingplichtige bezwaar gemaakt tegen de jaarlijkse OZB-aanslag,
terwijl beoogd werd om bezwaar te maken tegen de waarde vermeld
op de WOZ-beschikking. Dit stuitte vaak op onbegrip bij de betrokkenen. Daarom
zijn de Gemeentewet en de Wet WOZ aangepast per 1 januari 2005. Daarnaast
wordt met modelmatig waarderen en het bevorderen van samenwerking tussen gemeenten,
ingezet op kwaliteitsverbetering bij de waardering. De voorgestelde afschaffing
van het gebruikersdeel laat het nut van gecombineerde WOZ-beschikking en OZB-aanslag
voor eigenaren onverlet. De afschaffing van het gebruikersdeel OZB en de «verbetervoorstellen»
bijten elkaar dus niet.De leden van de D66-fractie vragen onze reactie op de stelling van prof.
De Kam dat de irritatiefactor een nuttige rol vervult omdat deze leidt tot
de afweging bij verkiezingen tussen belastingoffers en het nut van gemeentelijke
voorzieningen.Zoals in de memorie van toelichting reeds is aangegeven, richt de betrokkenheid
van burgers zich in de praktijk meer op de wijze van aanwending van de beschikbare
financiële middelen dan op de wijze van verwerving ervan. Kiezers mogen
zich bij lokale verkiezingen laten leiden door lokale omstandigheden, maar
zelden blijken dit lokale belastingen te zijn. Een onderzoek van de Rijksuniversiteit
Groningen wijst uit dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor het soms veronderstelde
verband tussen de omvang van het decentrale belastinggebied en de politieke
participatie. Het aandeel van de eigen belastingen in de algemene middelen
van gemeenten blijkt niet van invloed op de opkomst1.1.3 Gemeentelijke autonomie en de omvang van het decentraal
belastinggebiedDe leden van CDA-fractie en D66-fractie vragen om een cijfermatig overzicht
van enerzijds belastingen en anderzijds lasten als gevolg van heffingen en
rechten. Het CBS heeft de volgende door gemeenten begrote cijfers verzameld:Inkomstenbronnen van gemeenten 2005 (in miljarden euro's):  2005 Heffingen en rechten3,1 Belastingen4,2 – waarvan OZB3,5Overige eigen middelen (OEM)7,1 Algemene uitkering11,6 Overig: met name specifieke uitkeringen17,611 De omvang van «Overig: met name specifieke uitkeringen»
is berekend door van de totale baten alle andere onderscheiden inkomstenbronnen
af te halen (Bron: CBS, Statline, gemeentelijke begrotingen 2005).Van het totale bedrag van € 3,5 miljard, is € 1,5
miljard OZB-gebruikers woningen én niet-woningen. De € 1,5
miljard OZB-gebruikers is 3,5 procent van de totale (begrote) inkomsten van
de gemeenten voor het jaar 2005 en 6,6 procent van de algemene middelen (belastingen,
OEM en algemene uitkering).Kijkend naar de werkelijke OZB-tarieven in 20052
vermenigvuldigd met de totale (voorlopige) WOZ-waarden3 ontstaat het volgende beeld: OZB-gebruikers
woningenOZB-eigenaren woningenOZB-gebruikers niet-woningenOZB-eigenaren niet-woningenTotaalopbrengst1 078 539 7531 337 991 235561 275 310696 779 3603 674 585 657aandeel29,4%36,4%15,3%19,0%100,0%Feitelijk zal de opbrengst lager zijn als gevolg van kwijtschelding, vrijstellingen,
terecht bezwaar tegen de waardering en oninbare vorderingen. Als gevolg daarvan
kunnen de aandelen enigszins wijzigen.De leden van de PvdA-fractie menen dat na afschaffing van het gebruikersdeel
een te geringe flexibiliteit resteert om het lokale belastinggebied af te
stemmen op het gewenste voorzieningen- en dienstenniveau. Zij menen dat er
sprake dient te zijn van een flexibel en robuust belastinggebied.Hierboven hebben wij al aangegeven dat in de Nederlandse verhoudingen
sprake is van het derde aspiratieniveau: een zo groot mogelijk gelijke voorzieningencapaciteit.
Het is dan ook niet de bedoeling dat de bandbreedte van het lokale belastinggebied,
waar ook de fractieleden van de PvdA voor pleiten, groot is. De belangrijkste
functie van het lokale belastinggebied is in die opvatting immers de bufferfunctie.
Die rol kan beperkt zijn, ook omdat artikel 12 als vangnet aanwezig is en
wij bovendien voorstellen om zonodig ontheffing te geven, wanneer de gestelde
grenzen tijdelijk te krap zouden blijken. De andere theoretische functies1 van het lokale belastinggebied spelen in de Nederlandse
verhoudingen vrijwel geen rol.Deze fractieleden wijzen ook op de mogelijk tekortschietende verdeling
van het gemeentefonds. Wij wijzen erop dat jaarlijks in het Periodiek onderhoudsrapport
(POR) bezien wordt of de verdeling aanpassing behoeft. Ook uit dien hoofde
is geen grote bandbreedte noodzakelijk. Wij achten het overigens ook onjuist
om de lokale belastingbetaler op te laten draaien voor de door deze leden
veronderstelde tekortschietende beslissingen aan rijkszijde.Deze fractieleden menen voorts dat sprake is van een zogenaamd hefboomeffect.
De Rfv noemt dit in zijn commentaar het vliegwieleffect. Wij wijzen erop dat
dat een kwestie van presentatie is. Op deze wijze gepresenteerd hangt de perceptie
van een overigens gelijke last in euro's per inwoner af van de gebruikte noemer.
Dat dient naar ons oordeel de transparantie niet: de kosten van bijvoorbeeld
het openhouden van een zwembad moeten niet lichter worden voorgesteld omdat
ze worden afgezet tegen een veel groter bedrag. Een lastenverzwaring van € 50 000
blijft € 50 000 of het nu 1% of 10% is.Ten slotte menen deze leden dat een stabiel voorzieningenniveau van groot
belang is. Wij delen dat oordeel niet: het is ook niet het uitgangspunt van
de inrichting van het gemeentefonds. Het gemeentefonds is er juist op gericht
om de verandering in kostenstructuur, die behoort bij de voorzieningencapaciteit,
zo goed mogelijk te volgen, terwijl de normering beoogt om het totale volume
te laten aansluiten op de macro-economische dynamiek: gemeentelijke uitgaven
kunnen en moeten zo «mee-ademen» met wijzigende omstandigheden.De leden van de SGP-fractie vragen wat er ten opzichte van 1971 (de invoering
van de onroerend goedbelasting OGB) wezenlijk veranderd is en menen dat er
nu een tegengestelde conclusie wordt getrokken. Zoals wij hierboven al aangaven
zijn wij van oordeel dat met dit voorstel juist meer wordt aangesloten bij
de principia, zoals die in 1971 (en in eerdere en latere jaren) van kracht
waren. De verandering die nu ongedaan wordt gemaakt, is de sluipende vergroting
van het aandeel van de lokale belastingen. Overigens is het aandeel van de
opbrengst van de resterende OZB nog altijd groter dan de opbrengst bij invoering.
Verder wijzen wij er op dat de gemeenten financieel worden gecompenseerd
voor de afschaffing door verhoging van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.De leden van de D66-fractie vragen voorts naar de vrijheid van Nederland
om te bepalen wat de meest doelmatige wijze van uitvoeren is. Voor de beantwoording
hiervan verwijzen wij gaarne naar de paragraaf Raad voor Europa. De D66-fractie
vraagt om een recent overzicht van de ontschotting en integratie van geldstromen.
Het gaat daarbij om de implementatie van de voornemens uit de voorstellen
commissie Brinkman. In het Algemeen Overleg met de Vaste Commissie voor Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties op 29 juni 2005 is de toezegging gedaan
om in november 2005 de Kamer te informeren over de stand van zaken. Op dit
moment is nog geen integraal overzicht te geven. De implementatie is pas onlangs,
in goed interdepartementaal overleg, opgestart. Naar ons oordeel staat de
besluitvorming over dit wetsvoorstel overigens los van het traject Brinkman.
De compensatie van de wegvallende inkomsten in het gemeentefonds betekent
immers dat de bestedingsvrijheid van de gemeenten niet wordt gewijzigd.1.4 Overleg met de VNG en diverse adviezenDe leden van de PvdA-fractie vragen de regering om systematisch in te
gaan op alle kritieken, die n.a.v. het wetsvoorstel zijn ingebracht. Wij hebben
hierboven aangegeven dat naar ons oordeel in veel van deze commentaren een
meer principiële wijziging van de financiële verhouding wordt voorgestaan.
Die opvattingen zijn legitiem en zijn ook al eerder voorgesteld, maar het
is onjuist om ze nu als toetssteen voor onze voorstellen te gebruiken. De
leden van de D66-fractie dunkt het dat de noodzaak van verlichting van de
lokale lasten in voldoende mate is toegelicht. Voor de volledigheid vragen
zij of overwogen is om op andere manieren tot lokale lastenverminderingen
te komen.Vooropgesteld dient te worden dat de afschaffing van het OZB-gebruikersdeel
volgt uit de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord. De regering heeft alles
afwegende besloten om voor deze lastenverlichting aan te grijpen bij de onroerende
zaakbelasting. Deze heffing wordt in elke gemeente geheven. Met het gebruikersdeel
op woningen komt een groot deel van de bevolking in aanraking, zowel huurders
als eigenaren. Het is daarbij het meest geëigende middel tot verlichting
van de lokale lasten.Dezelfde leden zien graag een reactie van de zijde van de regering tegemoet
op de vrees die bij VNO-NCW kennelijk leeft, dat gemeenten toekomstige lastenverzwaringen
uitsluitend ten laste van het bedrijfsleven zullen brengen.De regering deelt die vrees niet. In de eerste plaats blijkt uit de MILH
2005 dat de begrote opbrengst lokale heffingen voor bedrijven en instellingen
in 2005 met 3,0% stijgt (in 2004 met 5,0% en 2003 met 6,1%). Hier zit dus
een dalende lijn in. Indien voor 2005 deze opbrengstcijfers worden gecorrigeerd
voor volumegroei en inflatie blijkt dat de heffingen voor bedrijven en instellingen
een reële opbrengstdaling kennen van –1,3% (in 2004 een stijging
van 2,7%).In de tweede plaats is van belang dat het onderhavige wetsvoorstel de
resterende OZB-tarieven maximeert, alsook het tempo waarin de tarieven naar
de maxima toe mogen groeien, In bijlage 1 is een lijst opgenomen met de maximumtarieven
die in 2006 per gemeente van toepassing zijn. Ter vergelijking is opgenomen
een lijst met de huidige tarieven. Vergelijking maakt duidelijk dat de huidige
tarieven in veel gevallen al in de buurt liggen van de toegestane maxima.
Vooral bij de OZB voor niet-woningen is dat het geval: veel gemeenten hanteren
daar nu al tarieven die in de buurt liggen van wat in 2006 maximaal is toegestaan.
Dit effect blijkt in de grote gemeenten nog wat sterker te zijn, zo blijkt
uit onze analyse (zie de bijgevoegde bijlage). Als alle gemeenten
in 2006 alle drie resterende tarieven tot het toegestane maximum zouden optrekken,
dan zou de extra OZB-opbrengst € 189 mln bedragen, op een totale
opbrengst van€ 2 800 mln. Van de € 189 mln die maximaal
zou kunnen worden binnengehaald, zit € 160 mln bij de woningen en € 29
mln bij de niet-woningen. Dit is in de ogen van het kabinet als beperkt aan
te merken.In het verlengde daarvan vragen deze leden naar de differentiatie van
de tarieven tussen bedrijfspanden en woningen. Het voorliggende wetsvoorstel
heeft tot gevolg dat de differentiatie van de tarieven in haar huidige vorm
wordt opgeheven. Dat is de consequentie van de wijziging van artikel 220f
Gemeentewet. In plaats van de ingewikkelde tariefverhouding komen er nu drie
maximumtarieven en drie maximumstijgingen. Het is correct dat na de afschaffing
van de gebruikersheffing op woningen alleen eigenaren van woningen en niet-woningen
en gebruikers van niet-woningen worden aangeslagen voor de onroerendezaakbelasting.
De maximering van de tarieven is echter een waarborg voor excessieve stijgingen
van de tarieven. Het in de wet voorziene vangnet (de provinciale ontheffing)
is telkens slechts voor een jaar geldig. Wij verwachten dat daarvan slechts
incidenteel gebruik zal worden gemaakt. Uiteraard zullen wij de ontwikkeling
nauwlettend blijven volgen en daarvan aan de Kamer verslag doen. Het is juist
dat de bufferfunctie van het lokale belastinggebied nu drukt op de resterende
belastingplichtigen.De leden van de SGP-fractie vragen naar de uitkomsten van het overleg
tussen de regering en de VNG over een mogelijk alternatief belastinggebied.
De regering zal op korte termijn een brief aan de Kamer sturen waarin het
standpunt van de regering is geformuleerd en de uitkomsten van het overleg
met de VNG worden aangegeven. Zoals eerder aangegeven is er steeds sprake
geweest van twee afzonderlijke trajecten: het voorliggende wetsvoorstel en
de voorstellen van de commissie Eenhoorn.Raad van StateDe PvdA-fractie vraagt de reactie van de regering op de opmerking van
de Raad van State in zijn advies dat de toelichting geen overtuigende omschrijving
biedt van de problemen die tot het wetsvoorstel leiden, noch van de doelen
die moeten worden bereikt. Welke problemen worden met dit voorstel opgelost,
zo vragen deze leden.Kort samengevat: met de afschaffing is beoogd het verminderen van de irritatie
ten aanzien van het lokaal bestuur, het geven van een lastenverlichting aan
de burgers door verlaging van de lokale lastendruk en het in balans houden
van de verhouding tussen de bekostigingswijzen en het beheersen van de negatieve
effecten op het macro-economische beleid van de regering door een maximeringsysteem
van de tarieven. Deze doelen worden bereikt met invoering van het onderhavige
voorstel.De PvdA-fractie refereert ook aan het feit dat de Raad van State de mening
is toegedaan dat het wetsvoorstel weinig blijk geeft van begrip van de lokale
politiek en of de regering denkt dat het bevorderlijk is voor de relatie tussen
burgers en gemeenten om geen financiële binding te hebben. De regering
is, zoals hierboven uitgebreider uiteengezet, van opvatting dat de omvang
en werking van de nu geldende financiële binding het functioneren van
de lokale democratie eerder belast dan bevordert. Meer bepalend daarin is,
dan wel zou moeten zijn, het afleggen van verantwoording over de beleidsmatige
keuzes (en de inzet van middelen) die een gemeente maakt. Daar is nog ruimte
voor verbetering. Waar ook, zo menen wij, op dit moment door gemeenten meer
aandacht aan wordt geschonken. In dat kader kan verwezen worden naar de MILH
2005. Raad voor EuropaDe leden van de fractie van de PvdA merken op dat het onderhavige wetsvoorstel
volgens de Raad van Europa niet voldoet aan het internationale recht. Zij
vragen welke juridische tegenwerpingen de regering heeft t.a.v. deze uitspraak.
De leden van de fracties van de LPF en de SP vragen of Nederland of het wetsvoorstel
in strijd is met het Europees Handvest voor de Lokale Autonomie.Het Handvest voor de Lokale Autonomie1 heeft
tot doel het beschermen en versterken van de lokale autonomie als belangrijke
bijdrage aan de principes van democratie en decentralisatie in Europa.Artikel 9 van het Handvest betreft de financiële middelen van de
lokale autoriteiten. Artikel 9 par. 1 van het Handvest bepaalt dat de lokale
autoriteiten, binnen de nationale economische politiek, recht hebben op adequate
financiële middelen waarover zij vrijelijk kunnen beschikken. De strekking
van artikel 9 par. 1 van het handvest is te verzekeren dat de lokale autoriteiten
de vrijheid hebben de prioriteiten te bepalen voor hun uitgaven. Artikel 9
par. 3 van het Handvest bepaalt dat een gedeelte van de financiële middelen
van de lokale autoriteiten afkomstig moet zijn van lokale belastingen en heffingen
ten aanzien waarvan zij, binnen de grenzen van de wet, de bevoegdheid hebben
het tarief te bepalen. Hierbij is het geoorloofd dat centrale of regionale
wetgeving beperkingen stelt aan de bevoegdheid voor lokale overheden tot het
heffen van belastingen, mits zulks niet het effectieve functioneren van het
proces van lokale verantwoordelijkheid verhindert2.Het Congress of Local and Regional Authorities heeft zich in een rapport
van 15 april 2005 op het standpunt gesteld dat het vervangen van de inkomsten
van gemeenten uit de OZB voor gebruikers door een uitkering uit het gemeentefonds
niet in overeenstemming is met artikel 9 par. 3 van het Handvest. De maximering
van het tarief van het eigenaarsdeel van de OZB acht het rapport als zodanig
niet in strijd met artikel 9 par. 3 van het Handvest3.Ten aanzien hiervan merkt de regering op dat in artikel 9 par. 1 en 3
van het Handvest geen regels zijn opgenomen over de omvang van het eigen belastinggebied
van de gemeenten. Dit wordt in genoemd rapport ook geconstateerd. Voorts is,
zoals ook opgemerkt in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel, nog
steeds sprake van een in omvang en samenstelling toereikend belastinggebied
voor de gemeenten (belastingen, heffingen en rechten). Na de afschaffing van
het gebruikersdeel OZB zal dit ongeveer 14% bedragen, waarvan ongeveer de
helft belastingen en de helft heffingen en rechten. Daar komt bij dat de omvang
van het eigen belastinggebied na afschaffing groter is dan ten tijde van de
ondertekening van het Handvest door Nederland. Afschaffing van het gebruikersdeel
OZB verkleint derhalve het eigen belastinggebied van de gemeenten niet zodanig
dat daardoor niet langer kan worden gesproken van een substantieel of volwaardig
eigen belastinggebied.Bovendien wordt de verkleining van het lokale belastinggebied gecompenseerd
door een even grote verhoging van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
De gemeenten kunnen zelfstandig beslissen over de besteding van dit budget.
Gemeenten hebben dan ook per saldo dezelfde bestedingsruimte. Ook de leden
van de D66 fractie vragen hiernaar. Naar de regering meent is ook na de afschaffing
van het gebruikersdeel OZB sprake van adequate financiële middelen in
de zin van artikel 9 par. 1 van het Handvest. Door de afschaffing van het
gebruikersdeel OZB wordt het functioneren van de lokale autonomie immers niet
verhinderd. Van strijd met artikel 9 par. 3 van het Handvest is derhalve evenmin
sprake.Anders dan de leden van de fractie van de SP menen, vormt de maximering
van de OZB tarieven geen onaanvaardbare inperking van de gemeentelijke autonomie.
Zoals aangegeven in de memorie van toelichting wordt de gemeentelijke autonomie
hoofdzakelijk bepaald door de totale omvang van het lokale budget en de vrijheid
om te bepalen waaraan dit budget kan worden uitgegeven. De gemeentelijke
autonomie wordt in dit opzicht niet aangetast door de maximering. Wel beoogt
de maximering een grens te stellen aan de mate waarin de tarieven van de OZB
kunnen stijgen, zodat wordt voorkomen dat de lokale lastendruk voor burgers
en bedrijven als gevolg van het afschaffen van het OZB-gebruikersdeel onevenredig
toeneemt. Een prudente gemeente zal, om de bufferfunctie van de belastingen
te kunnen benutten daarom een tarief vaststellen dat ruimte laat om eventuele
tegenvallers op te vangen. Zoals de memorie van toelichting aangeeft zal na
afloop van de overgangsregeling door de regering het maximumtarief op een
passend geoordeeld niveau worden gebracht. Het maximeren van de OZB-tarieven
voor eigenaren is als zodanig niet in strijd met artikel 9 par. 3 van het
Handvest. Op grond van vorenstaande is naar de opvatting van de regering het
wetsvoorstel dan ook niet in strijd met het Handvest.Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv)De leden van de fracties van de PvdA en de SGP vragen ons in te gaan op
het advies van de Rfv van 29 juni 2005.De leden van de PvdA- en SGP-fracties wijzen op de specifieke reactie
van de Rfv van 29 juni 2005. Op een aantal punten waar deze leden aan
refereren is hierboven al ingegaan, maar deze leden wijzen ook op de constateringen
van Rfv met betrekking tot de herverdeeleffecten.Wij delen de visie van de Rfv terzake niet. Er is geen sprake van herverdeeleffecten
in de gebruikelijke zin. In het gemeentefonds wordt uitgegaan van een zekere,
normatief bepaalde belastingopbrengst van de OZB. Die veronderstelde opbrengst
geldt nu als negatieve verdeelmaatstaf. In de nieuwe situatie wordt in plaats
van dit ene tarief uitgegaan van 4 tarieven voor elk van de onderscheiden
categorieën belastingplichtigen. In de verdeling wordt de opbrengst van
de categorie gebruikers woningen op OZB op nihil gezet. De uitkering neemt
als gevolg van de compensatie met dat bedrag toe. In totaal over alle gemeenten
is met deze maatstaf in 2005 een bedrag van € 977 mln. gemoeid.
Per saldo heeft elke gemeente dus dezelfde voorzieningencapaciteit, zij het
dat een kleiner deel daarvan uit de lokale belastingen moet worden opgebracht.
Dat beoogde effect wordt dan ook met zekerheid gerealiseerd.De Rfv verwijst in zijn advies naar de sinds jaar en dag geldende voorkeursvolgorde.
De raad stelt dat door het samennemen van de algemene uitkering en de eigen
inkomsten dit fundamentele principe wordt doorbroken. Zoals wij ook elders
in deze nota betogen is het gemeentelijke belastinggebied in al de jaren dat
de voorkeursvolgorde geldt eerder kleiner dan groter geweest. Deze economische
regel is dan ook geen voorschrift voor de gewenste verhouding in omvang van
de geldstromen. Belangrijker daarvoor dan deze regel is het kader van het
derde aspiratieniveau, waar wij eerder naar verwezen. Bekostiging uit het
eigen belastinggebied zou tot grote verschillen in voorzieningenniveau leiden,
gegeven de verschillen in belastingcapaciteit.De raad meent dat de bufferfunctie onaanvaardbaar wordt aangetast door
de hoogte van de maximumtarieven. De raad meent dat wij daarmee uitspreken
dat die gemeenten geen bufferfunctie meer nodig hebben. Elders spreekt de
raad uit dat van het vaststellen van maximumtarieven, dan wel maximumstijgingspercentages,
een «aanzuigende» werking uitgaat: gemeenten zouden altijd op
het maximum gaan zitten. Ten slotte geeft de raad op een andere plaats in
zijn advies aan dat de wetsvoorstellen de remmende werking van de irritatiefactor
niet op waarde weten te schatten. Wij menen dat de raad niet op al deze punten
tegelijk gelijk kan hebben.Wij gaan ervan uit dat ook bij het resterende belastinggebied gemeenten
tot een zorgvuldige weging van nut en offer zullen komen. De Rfv wijst er in zijn advies terecht op dat de compensatie in de verdeling
van het gemeentefonds ook een correctie in het bedrag per woonruimte tot gevolg
moet hebben. De aanduiding in de memorie van toelichting «compensatie
via rekentarief» is inderdaad te kort door de bocht. Wij bedoelden daarmee
inderdaad het rekentarief in bredere zin. In de berekeningsystematiek van
het gemeentefonds wordt in het cluster eigen inkomsten niet alleen de waarde
van de onroerende zaken betrokken, maar ook het aantal woonruimten. In de
meicirculaire is inderdaad met beide aspecten in de compensatie rekening gehouden.De raad stelt nog vraagtekens bij het rekening houden van kostendekkende
riool- en reinigingsrechten in de suppletie-uitkering. In de suppletie-uitkering
wordt daar wel rekening mee gehouden. Het vaststellen van de mate van kostendekkendheid
bij gemeenten kan door het berekenen van het verschil in kosten samenhangend
met riool en reiniging (gebaseerd op de begroting) en de inkomsten die gemeente
genereren met de heffing.De raad merkt op dat de herverdeeleffecten als gevolg van de introductie
van nieuwe rekentarieven onbedoeld zijn en geen rekening houden met verschillen
in belastingcapaciteit of kostenverschillen tussen gemeenten. Hier kunnen
wij de raad niet volgen. De maatstaven en hun gewichten, die de kostenstructuur
van gemeenten beschrijven worden niet veranderd. Er wordt dus op gelijke manier
rekening gehouden met de verschillen in kostenstructuur als voorheen. De werking
van de drie nieuwe tarieven is niet anders dan van het oude tarief: elk tarief
legt de genormeerde capaciteit per gemeenten vast. Zo wordt, explicieter dan
voorheen, rekening gehouden met de verschillen in belastingcapaciteit tussen
gemeenten. Gemeenten die die rekentarieven ook feitelijk heffen kunnen een
vergelijkbaar voorzieningenniveau realiseren. Indien hun belastingcapaciteit
daalt (als gevolg van een dalende waarde) stijgt de algemene uitkering navenant.
Indien hun belastingcapaciteit stijgt, daalt de algemene uitkering. Gemeenten
die afwijkend van het rekentarief heffen kunnen inderdaad voor een extra inspanning
worden geplaatst. In die zin, en dat was ook beoogd in de nieuwe Financiële-verhoudingswet,
gaat er van het verdeelstelsel een convergerende werking op de tarieven uit.2. Inhoud van het wetsvoorstel2.1 AlgemeenDe leden van de SGP-fractie stellen vast dat met de voorliggende voorstellen
een wezenlijke wijziging wordt aangebracht in de financiële verhoudingen
tussen de verschillende overheden. De behoefte aan een eigen belastinggebied
zou, gegeven bijvoorbeeld de Wet Werk en Bijstand en de Wet Maatschappelijke
Ondersteuning, alleen maar toenemen. De regering heeft op dit moment geen
aanleiding om te veronderstellen dat dergelijke majeure beleidsthema's niet
samen zouden kunnen gaan met de voorliggende voorstellen. Het is immers niet
de bedoeling om taken bij gemeenten neer te leggen waar onvoldoende middelen
bij worden gevoegd. Bij de WWB is, passend bij een specifieke uitkering, ook
voorzien in een specifiek vangnet. Bij de WMO zal sprake zijn van zorgvuldige
monitoring en wordt, door toepassing van het integratieartikel, ook voorzien
in voldoende flexibiliteit om snel te kunnen inspelen op onvoorziene verdeelfouten.
Voorts zijn art 12 FVW en het ontheffingsregime cf. art 220g in dit wetsvoorstel
van toepassing. Wij menen voorts, zoals wij hierboven al aangaven, dat het
onjuist is om de door de vragenstellers veronderstelde tekortkomingen op rijksniveau
op de gemeentelijke belastingplichtige te verhalen. 2.2 CasuïstiekDe leden van de PvdA-fractie vragen om specifiek in te gaan op de brieven
van verschillende gemeenten, zoals St Anthonis en Bunnik. In totaal zijn bij
de minister van BZK 44 brieven binnengekomen (stand medio aug) van gemeenten
die hun bezwaren uiten tegen de voorgenomen afschaffing van de OZB woningen
gebruikers. De brieven zijn bijna allemaal (40 van de 44) afkomstig van kleine
gemeenten, dat wil zeggen minder dan 40 000 inwoners. Een aantal van
de brieven hebben letterlijk dezelfde tekst of verwijzen naar elkaar.Naast algemene bezwaren tegen het wetsvoorstel richt de kritiek van de
gemeenten zich vooral op de wijze waarop de compensatie is vormgegeven. Doordat
de compensatie zou worden gebaseerd op 2002 (het uitgangspunt is dat geen
enkele gemeente er reëel op achteruit mag gaan ten opzichte van 2002)
krijgen gemeenten met tekorten te maken, omdat veel van de briefschrijvende
gemeenten sinds 2002 fors de tarieven hebben verhoogd. In de meeste brieven
is een berekening of een opgave van het financiële nadeel gepresenteerd
dat de gemeente in 2006 en latere jaren zegt te zullen ondervinden.Een deel van de argumenten die de gemeenten aanvoeren waarom zij de tarieven
hebben verhoogd sinds 2002 (terwijl bekend was dat het wetsvoorstel er lag
en compensatie zou worden gebaseerd op 2002) kunnen wij niet beoordelen. Daarvoor
zou de regering zich bij elke individuele gemeente moeten verdiepen in de
financiële situatie en zich een oordeel moeten vormen over de bestuurlijke
ambities die de gemeenten in hun brieven noemen en waarvoor zij zeggen de
OZB-opbrengsten nodig te hebben. Dat de regering zich daarover een oordeel
zou aanmeten zou een zware ingreep zijn in de bestuurlijke verhoudingen, die
hooguit zou passen in een artikel 12 situatie.Wij onderstrepen dat de communicatie over het uitgangspunt 2002 van onze
zijde consistent is geweest, zowel in de circulaires van het gemeentefonds
als in de uitingen van ondergetekende op congressen voor gemeenten in de afgelopen
jaren. De garantie «dat gemeenten er niet reëel op achteruit mogen
gaan» was en is geldend voor de afschaffing van de OZB. Nu de kritiek
van de VNG en veel gemeenten zich toespitst op de vraag of niet toch sprake
zou moeten zijn van een recenter ijkjaar voor de compensatie, ook al omdat
sommige gemeenten aangeven geen andere keuze te hebben gehad dan de tarieven
te laten stijgen in verband met de nieuwe Financiële verhoudingswet,
heeft de regering besloten een aanvullend gebaar te maken om financiële
problemen bij gemeenten te voorkomen. Het belang van de afschaffing OZB en
de lastenverlichting staat voorop. Wij verhogen het bedrag van de compensatie
met een bedrag van € 85 mln. Gemeenten van wie het feitelijk tarief
boven het fictieve tarief 2005 op basis van 2002 ligt, zullen op basis
van dat tarief gecompenseerd worden. Voor de overigen blijft het bedrag van
de meicirculaire maatgevend. Daarbij is nog wel inzet van het accres noodzakelijk.
Per saldo zal geen enkele gemeente, met als referentiekader de meicirculaire
2005, er op achter uit gaan. De inzet van het accres is altijd uitgangspunt
van de wet geweest. Naar verwachting zal een lager dan bij meicirculaire gemeld
bedrag noodzakelijk zijn.Naar ons oordeel wordt aan de geuite bezwaren tegemoet gekomen. Met het
extra compensatiebedrag is er voor gemeenten ook minder reden om ontheffing
van het maximumtarief aan te vragen bij de provincie. Zo wordt verdere lastenstijging
voorkomen. 3. CompensatieDit onderwerp heeft niet alleen bij meerdere fracties, maar ook bij veel
gemeenten tot vragen geleid. Wij wijzen erop dat het bij de compensatie enerzijds
gaat om de structurele compensatie in de verdeling van het gemeentefonds voor
het wegvallende deel van de belastinginkomsten, anderzijds om de overgangsregeling
die beoogt om gemeenten in een aantal jaren toe te laten groeien naar dit
structurele niveau vanuit de feitelijk gederfde inkomsten. Zoals wij steeds
duidelijk hebben gemaakt gaan wij daarbij uit van het niveau 2002, op gelijke
wijze voor elke gemeente geïndexeerd, om een niveau 2006 te bepalen.
Dit onderscheid wordt niet altijd even zorgvuldig gemaakt in de discussie,
zoals soms voorbij wordt gegaan aan het uitgangspunt van 2002 om het feitelijk
niveau van inkomsten voor de overgangsregeling te bepalen. Zoals hierboven
aangegeven stellen wij nu een ruimere regeling voor. De leden van de CDA-fractie
vragen wat de dekking is van het bedrag van € 977 mln. dat ter compensatie
van de te derven OZB aan het gemeentefonds zal worden toegevoegd. Ook de leden
van de SGP-fractie vragen hiernaar. Is de conclusie van velen terecht dat
de burger met het voorstel uiteindelijk een sigaar uit eigen doos krijgt voorgeschoteld,
zo vragen laatstgenoemde leden.In antwoord op de vragen van de leden van deze fracties wordt opgemerkt
dat de budgettaire gevolgen van de afschaffing van de OZB worden ingepast
binnen de totale lastenverlichting voor 2006 zoals die tijdens Miljoenennota
2006 zal worden gepresenteerd. Ten opzichte van het beeld in Miljoenennota
2005 hebben zich verschillende mutaties voorgedaan, waardoor afschaffing van
het gebruikersdeel van de OZB kon worden ingepast. De belangrijkste mutaties
zijn de actualisatie van de zorgramingen en een herschikking van fiscale maatregelen
die voornamelijk het gevolg zijn van besluitvorming ten behoeve van het realiseren
van een evenwichtig koopkrachtbeeld. Per saldo zal in Miljoenennota 2006 een
grotere lastenverlichting voor 2006 worden gepresenteerd dan waar in Miljoenennota
2005 nog van werd uitgegaan. Er is dan ook geen sprake van een sigaar uit
eigen doos, maar van reële lastenverlichting.Voor de leden van de CDA-fractie schuilt er een onduidelijkheid in het
feit dat de compensatie van € 977 mln in het gemeentefonds wordt
gestort, maar dat de begroting 2006 pas op prinsjesdag aan de Kamer wordt
aangeboden. Beleidsvoornemens voor het volgende jaar worden met het oog op
de gemeentelijke begrotingsvoorbereiding doorgaans in de meicirculaire gecommuniceerd
aan gemeenten. Het pas op prinsjesdag communiceren van de € 977
mln zou tot problemen hebben geleid voor de gemeentelijke begrotingsvoorbereiding.De leden van de fracties van PvdA, D66 en LPF vragen om inzicht in de
berekeningen van het compensatiebedrag dat wordt toegevoegd aan het gemeentefonds.
De leden van de D66-fractie vragen zich daarbij af of de compensatie wordt
bekostigd uit het accres. Het compensatiebedrag van € 977 mln per
2006 is gebaseerd op de omvang van het wegvallende deel van de gemeentelijke
belastingcapaciteit, waar in de verdeling van het gemeentefonds van wordt
uitgegaan. Per gemeente wordt deze normatieve belastingopbrengst uiteindelijk
volledig gecompenseerd. Het verschil tussen de feitelijke OZB opbrengsten
en het compensatiebedrag is gelegen in het eigen tariefbeleid van gemeenten.
In het overgangsregime wordt in een aantal jaren het verschil tussen feitelijke
opbrengst en normatieve opbrengst opgevangen.De overgangsregeling was in eerste aanleg gebaseerd op het tarief 2002,
waarbij rekening is gehouden met inflatie en areaalontwikkeling in de periode
tussen 2002 en 2006. Gemeenten hebben in de periode vanaf 2002 echter
de tarieven soms met meer dan de inflatie verhoogd. Voor de compensatie wordt dus nu uiteindelijk per saldo € 1062
mln (977 plus 85) toegevoegd aan het gemeentefonds. Deze compensatie komt
niet uit het accres. De inzet van het accres is nog wel noodzakelijk voor
de overgangsregeling, zodat ook geen enkele gemeente er ten opzichte van de
meicirculaire 2005 op achteruitgaat. Omdat het uitgangspunt is dat geen gemeente
er reëel op achteruit mag gaan worden de gederfde inkomsten verevend
door middel van een suppletie-uitkering. Daarbij worden de voordeelgemeenten
afgeroomd om de nadeelgemeenten te compenseren, zodat alles uiteindelijk op
nul komt. In de jaren na 2006 wordt deze suppletie stapsgewijs afgebouwd.
De suppletieregeling wordt verwerkt in de septembercirculaire van het gemeentefonds.De leden van de PvdA-fractie menen dat het accres niet dient ter bekostiging
van rijksmaatregelen. Zij vragen waarom dit bij eerdere gelegenheden niet
gebeurd is en of de regering bereid is de compensatie uit andere middelen
te bekostigen. Wij wijzen erop dat, zoals deze leden terecht memoreren, geen
formele bestemming voor het accres is vastgelegd. In het Financieel overzicht
gemeenten gaan wij, om de bestuurlijke beoordeling van het accres mogelijk
te maken, uit van drie aanwendingen van het accres: compensatie van areaalontwikkeling,
inflatie en «vrije ruimte». Bij de herijking van de clusters Bijstand
en Zorg wordt, zoals met de Kamer in het AO op 11 mei 2005 besproken
is, een deel van die vrije ruimte bestemd om de gestegen kosten van onderwijshuisvesting
te dekken.De leden van de LPF-fractie vragen op welke wijze de regering garandeert
dat geen gemeente er reëel op achteruit gaat. Om er voor te zorgen dat
geen gemeente er reëel op achteruit gaat is het OZB tarief voor 2005
geconstrueerd uitgaande van het feitelijke tarief voor 2002 voor een gemeente
waarbij rekening wordt gehouden met de WOZ-waardeontwikkeling gecorrigeerd
voor inflatie. Dit geconstrueerde tarief wordt gerelateerd aan de WOZ-waarde
in 2006. Zodoende wordt de omvang van de inkomstenderving bepaald. Dit bedrag
wordt vergeleken met het bedrag dat de gemeente ontvangt ter compensatie.
Indien er sprake is van een nadelig verschil wordt dit verschil gecompenseerd
middels een suppletie-uitkering. Zoals aangegeven verruimen wij deze regeling
en wordt de compensatie ook verdeeld op basis van feitelijke tarieven voor
die gemeenten die een hoger feitelijk tarief hanteren dan het fictieve tarief.De leden van de VVD-fractie vragen in dit verband of er sprake is van
een open einde regeling. Uit bovenstaande toelichting moge blijken dat daarvan
geen sprake is. De suppletieregeling maakt gebruik van het accres van het
gemeentefonds. Het verloop van de suppletieregeling hangt dus af van de omvang
van het accres. Is dat klein, dan gaat de afbouw van de suppletie langzamer.
Is het accres nul, dan staat de afbouw dat jaar stil. Daarbij wijzen wij er
ook op dat de omvang van het accres uiteindelijk berust op een bestuurlijke
afspraak omtrent de normering. Tweemaal per jaar bespreken fondsbeheerders,
de VNG en het IPO de uitkomst met elkaar in een bestuurlijk overleg. Voor
de volgende periode zal een evaluatie van de normering plaats vinden, die
mogelijk tot een andere afspraak met de VNG en het IPO leidt. Alle partijen
zijn hier dus voluit bij betrokken.De leden van de VVD-fractie vragen of het denkbaar zou zijn geweest om
voor het jaar 2006 gemeenten de mogelijkheid te bieden positieve dan wel negatieve
verschillen te verrekenen met het eigenarendeel OZB.Een belangrijke achtergrond van de afschaffing van het gebruikersdeel
OZB woningen is het bieden van lastenverlichting. In deze gedachte past geen
verhoging van het eigenarendeel ter compensatie van het ontstane nadeel. Immers,
er zou dan tegenover de lastenverlichting als gevolg van afschaffing van het
gebruikersdeel een lastenverzwaring staan uit hoofde van de verhoging van
het eigenarendeel. Op zichzelf achten de leden van de SGP-fractie het hanteren van een peiljaar
in het verleden begrijpelijk. Zij vragen waarom is gekozen voor peiljaar 2002
en niet een later jaar voor het bepalen van de compensatie. Voor gemeenten
die hun OZB-tarieven moeten verhogen in verband met langlopende verplichtingen,
voorziet het voorstel in een ontheffingsmogelijkheid. Deze leden geven aan
dat daarmee gemeenten buiten hun schuld in een uitzonderingspositie kunnen
geraken, iets wat zij niet wenselijk achten. Ook wijzen deze leden op de herverdeeleffecten
in verband met de systematiek van het gemeentefonds.Bij de aankondiging van dit wetsvoorstel in 2003 is direct aangegeven
dat de compensatie zou worden gebaseerd op peiljaar 2002 met het oog op het
voorkomen van anticiperend gedrag van gemeenten. Dat wil zeggen dat geen rekening
zou worden gehouden met stijgingen van de opbrengst boven inflatie en de areaalontwikkeling
tussen 2002 en het jaar van inwerkingtreding. Onder areaalontwikkeling wordt
in dit verband verstaan de toe- of afname van het aantal woonruimten. Wij
wijzen er op dat de ontheffingsmogelijkheid vooral aan de orde is bij gemeenten
waarvan de tarieven liggen op of boven de drempeltarieven. Voor gemeenten
met tarieven onder de drempeltarieven geldt immers een ruimere mogelijkheid
om te stijgen. Wij zien het bezwaar van de uitzonderingspositie dat deze leden
aangeven, maar achten het van belang dat in het voorstel een adequate voorziening
wordt geboden voor de situatie dat (tijdelijk) een hogere stijging gewenst
is dan volgens het systeem toegestaan. Het gaat om een overgangsmaatregel,
het is de bedoeling dat de tarieven uiteindelijk zullen convergeren richting
drempeltarieven.Het geheel van de voorgestelde aanpassingen overziende merken de leden
van de SGP-fractie op dat er naast het afschaffen van regels ook sprake is
van flink wat aanvullende regulering. Zij vragen de regering dat expliciet
te verantwoorden in het licht van het rijksbeleid dat is gericht op het substantieel
verminderen van de regelgeving.Naar ons oordeel is sprake van een verantwoord niveau van regelgeving.
Zoals wij elders betogen is door een te grote vrijheid sprake van ongewenste
scheefgroei in de financiële verhouding.De CDA-fractie vraagt aandacht voor de riool- en reinigingsheffingen en
het gegeven dat deze kostendekkend gemaakt kunnen worden. Wij hebben vaker
aangegeven dat het op zich gewenst is dat zoveel mogelijk kostendekkende tarieven
worden geheven: zo wordt immers duidelijk welke kosten met de betreffende
voorzieningen gemoeid zijn. Het ligt dus in de rede dat gemeenten de gemaakte
kosten voor riool en reiniging ook via deze heffingen dekken. In de MILH 20051 is de kostendekkingsgraad van de afvalstoffenheffing
(91%) en de rioolrechten (87%) aangegeven. In macrotermen kan op basis daarvan
worden geconcludeerd dat de mogelijke stijging beperkt zal zijn. De ontwikkeling
zal wel gevolgd worden in het kader van de MILH. Dit ook in antwoord op vragen
van de leden van de VVD-fractie over de verwachting van de Rfv dat gemeenten
hun verloren financiële ruimte willen terughalen door hun riool- en reinigingsrechten
te verhogen. De leden van de VVD-fractie vragen naar het uitgangspunt bij
de compensatieregeling en of de regering rekening gehouden heeft met het feit
dat er gemeenten zijn die, om redenen buiten hun invloedssfeer gelegen, de
afgelopen jaren de OZB aanzienlijk hebben moeten verhogen. Zoals in paragraaf 2.2
is aangegeven heeft de regering, bij Miljoenennota 2006, extra middelen vrij
gemaakt voor de overgangsregeling om aan juist deze gemeenten tegemoet te
komen.4. HerverdelingDe leden van de CDA-fractie stellen een aantal vragen met betrekking tot
herverdeeleffecten in samenhang met deze voorstellen. Voorts vragen deze leden
naar de cumulatie van herverdeeleffecten als gevolg van WWB en
WMO. Ook de leden van de PvdA-fractie stellen een aantal nadere vragen over
de herverdeeleffecten.Het is inderdaad een beoogd effect van de wijze waarop het gemeentefonds
verdeeld wordt dat gemeenten slechts dan een vergelijkbaar voorzieningenniveau
ten opzichte van andere gemeenten hebben wanneer zij het rekentarief heffen.
Kort gezegd: wie daaronder zit werkt kennelijk efficiënter of accepteert
een lager voorzieningenniveau, gemeenten met een hoger tarief zijn inefficiënter
of wensen een hoger voorzieningenniveau. Het zou daarmee in strijd zijn gemeenten
nu te beperken en hen op een lager tarief dan het rekentarief te binden.De samenhang met herverdeeleffecten met de WMO zijn nog niet bekend. De
verdeling van de met de WMO gemoeide middelen is nog onderwerp van onderzoek
en besluitvorming. De herverdeeleffecten van de WWB zijn beoogde prikkels
en behoren daarom niet onder de cumulatiebegrenzing van € 15 per
inwoner per jaar gebracht te worden.Wij hebben, dit in antwoord op een daartoe strekkende vraag van de leden
van de CDA-fractie geen gegevens van gemeenten, die het mogelijk maakt om
de gevraagde analyse uit te voeren. Het gaat daarbij niet alleen om de feitelijke
tarieven, maar ook om de waardeontwikkeling van het onroerend goed (waarbij
zowel areaalontwikkeling als herwaardering een rol spelen) en de mate waarin
een gemeente rekening houdt met kwijtschelding en anderszins gederfde inkomsten.
Ten slotte speelt ook de wijze waarop de «Zalmsnip» is verantwoord
een rol. Bij de laatste herziening van het Besluit begroting en verantwoording
provincies en gemeenten is een nadere specificatie van de lasten en baten
met betrekking tot de eigen inkomsten geregeld. Voor komende jaren is het
daarom beter mogelijk de achtergrond van tariefmutaties te analyseren. Wij
herinneren overigens aan het AO van 29 juni 2005 waar wij ook reeds sprake
over de (on-)mogelijkheden van goede analyses van gemeentelijke lastenontwikkeling.De leden van de PvdA-fractie wijzen op het grote belang van goede informatie
aan gemeenten over het effect op hun voorzieningenniveau. Wij wijzen deze
leden erop dat gemeenten vrij zijn in het bepalen van het voorzieningenniveau,
met dien verstande dat de financiële verhouding erop gericht is dat er
geen te grote verschillen tussen gemeenten ontstaan als gevolg van verschillen
in belastingcapaciteit en kostenstructuur. Wanneer elke gemeente het rekentarief
heft en vervolgens zijn uitgaven uit de algemene middelen (de algemene uitkering
en de eigen inkomsten) besteedt conform de verdeling over de clusters, zou
dit tot een in elke gemeente gelijk voorzieningenniveau resulteren (binnen
de grenzen van een globaal verdeelsysteem). Dit is het eerder genoemde derde
aspiratieniveau. Bij de herijking van bijvoorbeeld de clusters bijstand en
zorg hebben we onze uitspraken over de kostenstructuur aangepast. Dat wil
met andere woorden zeggen dat het normatief veronderstelde voorzieningenniveau
is aangepast. Bij dit wetsvoorstel wordt geen andere uitspraak over het normatieve
voorzieningenniveau gedaan, maar wordt wel de uitspraak over de daarbij veronderstelde
lastendruk veranderd. Concreet: de veronderstelde belastingopbrengst daalt
en wordt in de algemene uitkering gecompenseerd. Zo blijft het gemeentelijk
voorzieningenniveau intact en daalt de lastendruk. Gemeenten die een hoger
belastingtarief heffen, zijn (zie boven) ofwel inefficiënt of hebben
een hoger voorzieningenniveau. Het is juist, zoals deze leden veronderstellen,
dat de ruimte om die keuze te maken kleiner wordt. Dat is echter ook beoogd
met het derde aspiratieniveau, zoals wij ook elders in deze nota betogen.
Gemeenten zijn in de meicirculaire1 geïnformeerd,
waarbij per gemeente precies is aangegeven wat het voor- en nadeel is als
gevolg van deze maatregel en wat voor de jaren 2006 tot en met 2009 de compensatie
is. In paragraaf 3.8 van de meicirculaire is nader toegelicht op welke
wijze het voor- of nadelig effect is berekend en de hoe de overgangsregeling
is toegepast. In de septembercirculaire zullen de gevolgen van de gewijzigde
compensatie worden toegelicht.De leden van de fractie van D66 vragen naar de bekostiging van de overgangsregeling.
Zoals ook elders is aangegeven wordt de overgangsregeling mede bekostigd uit
het accres.5. MaximeringDe leden van de CDA-fractie vragen naar een nadere aanduiding van de klachten
van burgers en bedrijven. Elders in deze nota zijn wij daarop reeds uitvoering
ingegaan: de geconstateerde irritatie over in de ogen van vele belastingplichtigen
onvoldoende gemotiveerde (stijging van) de OZB-tarieven is aanleiding voor
zowel gedeeltelijke afschaffing als limitering. Wij menen, waar deze leden
naar vragen, dat de limitering van de stijging het niet aantrekkelijker maakt
om de artikel 12 status aan te vragen. Wij wijzen in dit verband om het in
artikel 220g voorgestelde «vangnet» dat het mogelijk maakt om
ontheffing voor 1 jaar voor het maximum te krijgen. Deze leden vragen ook
naar het met de VNG gevoerde overleg, zoals dat in het hoofdlijnenakkoord
was opgenomen. Het zal deze leden niet ontgaan zijn dat de VNG slechts bereid
was om in het kader van de commissie Eenhoorn te overleggen. De regering betreurt
het uiteraard dat overleg over dit wetsvoorstel niet mogelijk is gebleken.
Anders dan deze leden menen zijn de maximeringvoorstellen niet onduidelijk,
wij zijn daar elders in deze nota ook al op ingegaan.In antwoord op vragen van de leden van de fractie van het CDA of nog andere
maatregelen onderzocht en overwogen zijn om de lokale lasten beheersmatig
te kunnen beïnvloeden, het volgende. Wij wijzen de lokale overheden op
hun positie bij de beheersing van de lokale lasten. Daarnaast beperkt de regering
de lokale lasten door belasting en heffingen te maximeren of maximaal kostendekkend
te laten zijn. Dit laatste is bijvoorbeeld het geval bij de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
en de rioolrechten. Door nu de tarieven van de drie overgebleven onroerendezaakbelastingen
wettelijk te maximeren beïnvloedt de regering de beheersbaarheid van
de lokale lasten. Verder heeft deze regering de lokale overheden opgeroepen
om de lokale lasten niet (fors) te laten stijgen. Deze oproep lijkt effect
te hebben: uit de MILH 2005 blijkt bijvoorbeeld dat, indien geen rekening
wordt gehouden met de afschaffing van de Zalmsnip en de kwijtschelding, de
opbrengsten uit de onroerende zaakbelastingen slechts zijn gestegen met 3,9%.Tevens heeft de regering in het kader van de MILH 2005 een onderzoek gehouden
onder een veertigtal gemeenten naar de achtergronden van hun tarievenbeleid.
Uit dit onderzoek is geen algemene conclusie te trekken. Er is slechts sprake
van een indicatie. Ondanks dat geen algemene conclusie is te trekken, gaven
de gemeenten uit het onderzoek aan dat 2005 een jaar van bezuinigingen en
ombuigingen zou worden. Voor deze gemeenten zou de conclusie dan ook gerechtvaardigd
zijn dat de oplossing voor begrotingstekorten niet alleen in een verhoging
van de belastingopbrengst wordt gezocht.De leden van de CDA-fractie vragen of het de bedoeling is dat de landelijke
politiek een lokale afweging uit handen van de lokale politiek neemt.Eerder gaven wij al aan dat het naar ons oordeel een voor de hand liggende
consequentie van de belangstelling van de Kamer naar de lokale lastendruk
is dat de regering over een instrument beschikt om paal en perk te stellen
aan de ontwikkeling van die lokale lastendruk door het vaststellen van maxima.
Dit vanuit het oogpunt macro-economisch beleid van de regering. Ook wezen
wij er al op dat gedurende een groot aantal jaren na de oorlog sprake is geweest
van een absolute limitering van de lokale lasten, hetgeen als passend binnen
de bestuurlijk-financiële verhouding werd gezien. Daarmee
stelt de landelijke politiek de kaders, waarbinnen de lokale politiek haar
afwegingen moet maken. Dat is in overeenstemming met het karakter van de gedecentraliseerde
eenheidsstaat, die Nederland is.Het is de regering bekend dat er lokale initiatieven zijn van het georganiseerde
bedrijfsleven om de tarieven van de OZB op niet-woningen te verhogen om zodoende
een fonds te vullen waaruit voorzieningen kunnen worden bekostigd ten behoeve
van op bedrijfsterreinen of winkelstraten gerichte investeringen, de leden
van de fracties van het CDA en de PvdA vragen daarnaar. De leden van de PvdA-fractie
vinden dit soort lokale initiatieven om de eigen woon- en werkomgeving te
verbeteren zeer lovenswaardig en vragen hoe de regering deze ontwikkeling
waardeert. Zij vragen of dergelijke initiatieven nog kunnen worden gerealiseerd
als het onderhavige voorstel is aangenomen.Gemeenten hebben de vrijheid om een deel van hun inkomsten te bestemmen
voor een dergelijk fonds als zij dat van collectief belang achten, koppeling
met de OZB is daarvoor naar ons oordeel niet noodzakelijk.De leden van de fractie van de PvdA maken zich zorgen over de introductie
van de drie maximumtarieven. Dit gaat verder dan aangekondigd in het Hoofdlijnenakkoord,
aldus deze leden, en heeft als effect dat gemeenten met een andere verdeling
tussen de OZB-categorieën hun tarieven moeten verlagen of minder geld
uit het gemeentefonds krijgen.De maximumtarieven zijn gebaseerd op de huidige door gemeenten gehanteerde
tarieven, omgerekend naar de vergroting tot € 2500 van de WOZ-eenheden
die in dit voorstel is opgenomen. In het Hoofdlijnenakkoord staat dat de stijging
van de OZB op bedrijfspanden en van het eigenaarsdeel van de OZB op woningen
wordt gemaximeerd. Anders dan deze leden veronderstellen is het onderhavige
voorstel dan ook hiermee in overeenstemming.Het meewegen van de belastingcapaciteit is één van de fundamenten
onder de verdeling van het gemeentefonds, zoals neergelegd in de Financiële-verhoudingswet
van 1997. Het stelt gemeenten in staat om bij gelijke belastingdruk een gelijkwaardig
voorzieningenniveau aan te bieden. Afschaffing van het gebruikersdeel OZB
woningen doet geen afbreuk aan dit principe. De hieruit voortvloeiende herverdeeleffecten
zijn inherent aan de uitgangspunten van het gemeentefonds.De leden van de fracties van PvdA en CDA vragen naar de achtergrond, dan
wel de berekening van de nieuwe rekentarieven voor de resterende belastingcategorieën.Bij gebreke aan precieze cijfers van opbrengst en tarief van de onderscheiden
categorieën hebben wij hiervoor een schatting op basis van de waarden
van het onroerend goed en een geraamde opbrengst per categorie, rekening houdend
met de in de wet vastgelegde onderlinge verhouding gebruikt. Het spreekt voor
zich dat deze nadere precisering van het rekentarief tot herverdeeleffecten
leidt, die in individuele gemeenten tot een verschuiving van de lastendruk
kan leiden afhankelijk van de verdeling die de gemeenten nu hanteert. Het
op deze wijze vastleggen van drie drempeltarieven, die ook basis zijn voor
het stijgingspercentage maakt het mogelijk om de ingewikkelde koppeling, die
nu in de wet is opgenomen te laten vervallen. Daarmee wordt een bijdrage geleverd
aan de reductie van regelgeving en wordt de gemeentelijke beleidsvrijheid
wat groter: binnen de kaders van de maximering zijn gemeenten vrij om een
eigen keuze in de verdeling van de opbrengst te realiseren. Wij erkennen overigens
dat het op deze wijze vaststellen van de drie reken- (= drempel)tarieven in
hoge mate een bestuurlijke keuze is. Er zijn geen technische bezwaren tegen
een andere verdeling van de tarieven: het gaat uitdrukkelijk om normatieve
uitspraken omtrent de gewenste tariefverhouding. Wel achten wij het van belang
dat de totale normatieve belastingopbrengst constant blijft. De leden van de PvdA-fractie vragen naar de evaluatie van tariefdifferentiatie.
Wij menen dat het in het licht van deze wetsvoorstellen niet zinvol meer is
met een evaluatie van de tariefdifferentiatie te komen, nu dit wetsvoorstel
een wijziging van de voorschriften terzake bevat. Wel zullen wij in de MILH
aandacht blijven besteden aan de ontwikkeling van de verschillende tarieven.
Volledigheidshalve wijzen wij er nog op dat onze voorstellen inzake de tarieven
niet gebaseerd zijn op een oordeel over de toepassing van de tariefdifferentiatie.De regering is op de hoogte van het onderzoek naar de achtergronden van
tariefstijgingen van gemeentelijke belastingen. In dit onderzoek worden de
tariefontwikkelingen gecorrigeerd voor de ontwikkeling van de inflatie. De
regering duidt de ontwikkeling van de lokale lasten in de MILH die jaarlijks
voor de zomer aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. In de MILH wordt iets
soortgelijks gedaan, echter aangrijpingspunt in deze monitor is de ontwikkeling
van de opbrengsten. Dit is immers wat de burger uiteindelijk moet betalen.
Indien de opbrengststijgingen worden gecorrigeerd voor inflatie dan bedraagt
de reële stijging van de gemeentelijke belastingen op macroniveau (onroerende
zaakbelastingen, afvalstoffenheffingen/reinigingsrechten en rioolrechten)
in de periode 1997–2004 53,6%.De leden van de fractie van de VVD vragen hoe de tarieven de afgelopen
vijf jaar zijn gestegen en hoe die stijging er zou hebben uitgezien als de
maximering over die jaren zou hebben gegolden.De vraag van deze leden is lastig te beantwoorden omdat de tarieven in
jaren 2001 en 2005 niet met elkaar te vergelijken zijn. Het tarief van de
onroerende zaakbelasting is o.a. afhankelijk van de WOZ-capaciteit. Dit is
het totaal van de waarde van woningen in enig jaar. De waarde van de woningen
is in 2005 opnieuw getaxeerd. In het algemeen is de WOZ-waarde van woningen
gestegen en daarmee is de WOZ-capaciteit van gemeenten toegenomen. Gemeenten
passen vervolgens de tarieven op deze stijgingen aan. Dit betekent echter
dat tarieven in twee WOZ-tijdvakken moeilijk met elkaar te vergelijken zijn.
Het is echter wel mogelijk om de tarieven binnen één WOZ-tijdvak,
in dit geval 2001–2004, met elkaar te vergelijken. In 2001 bedroeg het
gemiddelde tarief woningen € 4,92 en in 2004 gemiddeld € 5,69,
een stijging van 15,7%. Wanneer maximering in de periode 2001–2004 zou
hebben gegolden zou er een maximale stijging van 9,2% hebben plaatsgevonden.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat het ingrijpende van dit
wetsvoorstel vooral gelegen is in de maximering van de resterende OZB-tarieven
en niet zozeer in de afschaffing van het gebruikersdeel.Wij zijn het met deze leden eens dat de maximering een belangrijk onderdeel
vormt van het onderhavige voorstel omdat dit voor de toekomst de stijging
van de OZB-opbrengst aan banden legt. Uit een financieel oogpunt is dit voor
de gemeenten dan ook het meest ingrijpend te achten. Maar acceptabel, zo menen
wij, vanuit het macro-economische beleid.Hierboven, in reactie op vragen van de PvdA-fractie, zijn we al ingegaan
op de vraag van deze leden naar de relatie van de omvang van het lokale belastinggebied
en de vrijheid daarbinnen met grote gedecentraliseerde rijkstaken als de Wet
Werk en Bijstand en Wet Maatschappelijke Ondersteuning.Deze leden wijzen op de mogelijkheid dat de waardeontwikkeling bij gemeenten
sterk kan afwijken van het landelijke gemiddelde, waardoor het systeem van
de maximering mogelijk een te strak keurslijf kan vormen. Ingeval in een gemeente
de opbrengst door de maximum stijging – gecorrigeerd voor inflatie en
areaalwijzigingen – door een veel lagere waardestijging dan het landelijke
gemiddelde ongewenst zou dalen, kan de ontheffingsmogelijkheid in artikel
220g Gemeentewet worden aangewend. In het omgekeerde geval – de lokale
waardestijging blijkt achteraf juist groter dan voorzien – is het correctiemechanisme
van toepassing van het vierde lid van artikel 220f Gemeentewet:
de opbrengstvergelijking van dat jaar met het vorige – gecorrigeerd
voor inflatie en areaalwijzigingen – toetst of de stijging voldoet aan
de vereiste maximering. Is de opbrengst hoger dan dient deze gecorrigeerd
te worden in het daaropvolgende jaar.De leden van de VVD-fractie vragen of de regeling gemeenten met een tarief
onder het drempeltarief niet een sterk opwaartse druk zal geven om snel toe
te groeien naar dat tarief.Wij zijn hiervoor niet bevreesd. De situatie is niet anders dan thans
al door de systematiek van de negatieve belastingcapaciteit in het gemeentefonds.
We hebben gezien dat een klein deel van de gemeenten na de introductie van
deze systematiek in 1997 inderdaad de tarieven (sterk) heeft verhoogd, omdat
de uitkering uit het gemeentefonds aan hen aanzienlijk is verminderd. Dit
was voorzien en beoogd. De voorgestelde regeling dwingt op zichzelf niet tot
een snelle verdere stijging. Overigens is de ruimte om te stijgen beperkt.
Zoals te zien in bijlage 1 zitten er nu 119 gemeenten (2,3 mln inwoners) met
hun tarieven onder het drempeltarief en kunnen maximaal verhogen tot het drempeltarief.
De overige gemeenten zitten allemaal boven het drempeltarief en kunnen dus
maar 1,5% omhoog. In de bijgevoegde bijlage is te zien dat, zelfs wanneer
alle gemeenten in 2006 het tarief zouden verhogen tot wat maximaal is toegestaan,
het effect daarvan zeer beperkt zou zijn. We richten deze opmerking ook aan
de leden van de LPF-fractie, teneinde nog eens duidelijk te maken dat het
wetsvoorstel niet alleen voorziet in een maximering van de tarieven maar wel
degelijk ook in een maximering van de stijging van de tarieven. Dit is geregeld
in het voorgestelde artikel 220f, derde en vierde lid, van de Gemeentewet.Wij hebben, in antwoord op de leden van de VVD-fractie, niet overwogen
om de besluitvormingsprocedure binnen de gemeenteraad te verzwaren. Wij begrijpen
de gedachte. Het zou echter een belangrijke verandering in de systematiek
van besluitvorming in de gemeenteraad betekenen. De vraag rijst dan of ook
andere onderwerpen zich voor een dergelijke «zware» procedure
zouden lenen en wat daarvan het belangrijkste kenmerk zou zijn. Wij vinden
toetsing door de provincie meer voor de hand liggen dan een eis van tweederde
steun in de gemeenteraad.De leden van de fractie vragen ook naar het inzicht dat wij hebben in
de achtergrond van de hoge tarieven die nu bij een aantal gemeenten waarneembaar
zijn. Wij hebben deze vraag als «mesoscan» in het Periodiek Onderhouds
Rapport opgenomen dat als onderdeel van memorie van toelichting bij de gemeentefondsbegroting
2006 wordt uitgebracht. De eerste beelden op basis van de cijfers uit vorige
jaren doen vermoeden dat het voor een deel oud-artikel 12 gemeenten betreft,
dan wel gemeenten die als voordeelgemeenten bij de grote herverdeling van
het gemeentefonds naar voren kwamen. Die gemeenten hadden destijds een hoog
tarief dat kennelijk niet of nauwelijks is verlaagd. Opvallend is ook (en
ook daar zullen wij nader onderzoek naar uit doen voeren) dat er een aanzienlijk
aantal gemeenten is waarvan het tarief boven het niveau van het zogenaamde
«toegangskaartje» van artikel 12 ligt, maar die kennelijk geen
aanleiding zien om artikel 12 steun aan te vragen. Wij merken in dat verband
op dat dat niveau van het toegangskaartje bij de behandeling van de nieuwe
Fvw in 1996 in de Tweede Kamer ook wel is aangeduid als het maatschappelijk
aanvaardbare niveau van lokale belastingheffing, waarmee al een aanduiding
voor een bovengrens is gegeven1.De leden van de VVD-fractie merken terecht op dat gemeenten, wier tarief
onder het rekentarief ligt, vrij zijn om hun tarief te laten stijgen tot dat
rekentarief en wijzen op de mogelijke druk die van de huidige voorstellen
uitgaat om het tarief te laten stijgen. In het vorengaande is de regering
daarop al uitgebreid ingegaan. Wij hebben aan de hand van een tarievenoverzicht
laten zien, dat de afstand tussen de maximum tarieven en de huidige tarieven
zodanig klein is, dat ook bij maximale tariefstijging de effecten
zeer beperkt zouden zijn. Wij gaan er bovendien niet vanuit dat de gemeenten
op korte termijn naar het maximum zullen doorstomen. De komende jaren zullen
deze gemeenten in het kader van de overgangsregeling een steeds groter bedrag
ontvangen als compensatie voor het wegvallen van de OZB-woningen-gebruikers.
Die compensatie zal uiteindelijk op het niveau van het rekentarief liggen
en dus hoger zijn dan wat die gemeenten nu heffen.6. Macro-economische effectenDe leden van de SP-fractie vragen zich af of het wetsvoorstel gevolgen
heeft voor de EMU-schuld en voor het EMU-saldo. De regering denkt dat het
voorstel geen grote (structurele) gevolgen heeft voor de omvang van de schuld
en het saldo. Gemeenten en provincies dienen namelijk een sluitende begroting
in te dienen. Dit houdt in dat eventuele exploitatietekorten die een structureel
karakter hebben niet worden toegestaan door de toezichthouder. De gemeente
of provincie zal in dat geval haar begroting moeten aanpassen, door bijvoorbeeld
minder uit te geven dan oorspronkelijk gewild. Het exploitatietekort dekken
uit eventuele leningen is daarbij geen structurele mogelijkheid, omdat dit
niet wordt toegestaan.7. Inkomenseffecten, armoedeval en lastenverlichtingVolgens de leden van de fractie van het CDA is het niet ondenkbaar dat
de lastenverlaging niet voor alle huishoudens geëffectueerd zal worden.
Zij noemen circa 850 000 huishoudens die een beroep zouden doen op gemeentelijk
kwijtscheldingsbeleid. Zoals genoemde leden terecht stellen kan de lastenverlaging
niet voor alle huishoudens geëffectueerd worden. Dit is een logisch gevolg
van het kwijtscheldingsbeleid van gemeenten. Indien een huishouden in aanmerking
komt voor kwijtschelding gebruikersdeel OZB op woningen en de aanslag OZB
voor dit deel niet hoeft te betalen, heeft het geen voordeel van de afschaffing
van de grondslag waarop voornoemde aanslag is gebaseerd.De constatering van deze leden dat huishoudens die in hoofdzaak een niet-woning
bewonen evenmin profiteren van de afschaffing van het gebruikersdeel verdient
enige nuancering. Een IB-ondernemer die een bedrijfspand (niet-woning) bewoont
en voor dat pand in de heffing voor niet-woningen wordt betrokken kan de belasting
als aftrekbare kosten verwerken in zijn winst. Indien de IB-ondernemer een
gemengd pand heeft en een gemengde aanslag ontvangt kan hij slechts die kosten
in de winst verwerken die opkomen uit het bedrijfspand (aanslag OZB niet-woning).
Voor het andere gedeelte (aanslag OZB woning) profiteert hij eveneens van
het afschaffen van het OZB gebruikersdeel. Overigens komt het aantal van 850 000
huishoudens die een beroep doen op gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid, zoals
door deze leden genoemd, ons erg hoog voor. In 2002 was sprake van kwijtschelding
aan ongeveer 530 000 huishoudens.Tot slot vragen deze leden zich af of kan worden aangegeven met welke
lokale lastenverzwaringen de burgers vanaf 2002 geconfronteerd zijn en
waardoor dat veroorzaakt werd. Sinds 2002 is de bruto-opbrengst OZB voor woningen
gestegen van € 1 975 mrd naar € 2 294 mrd in
2005. Een stijging van 16,2%. Gecorrigeerd voor inflatie en areaalontwikkeling
resteert een lastenverzwaring van 4,3% voor de burger. Wij mogen voor het
overige verwijzen naar de MILH 2005 waarin een overzicht van de ontwikkeling
van de lokale lasten is gegeven.De leden van de PvdA-fractie kunnen zich niet vinden in de redenering
van de regering over de armoedeval, die mede veroorzaakt zou worden door het
gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid voor de OZB. De kritiek van de PvdA-fractie
is dat het kwijtscheldingsbeleid gebaseerd is op de regelgeving
van de rijksbelastingdienst. De armoedeval wordt echter in veel grotere mate
veroorzaakt door de huursubsidie en soortgelijke regelingen.Op dit moment is het gemeentelijke beleid wel degelijk van invloed op
de armoedeval. In de eerste plaats bepalen gemeenten zelf welke heffingen
voor kwijtschelding in aanmerking komen (een gemeente kan er zelfs voor kiezen
om geen kwijtscheldingsbeleid te voeren). Daarnaast valt het onder de beslissingsbevoegdheid
van gemeenten om een hogere kwijtscheldingsnorm te hanteren dan de door de
Belastingdienst gebruikte norm van 90% van de bijstandsnorm. Tot slot wordt
de armoedeval ook bepaald door de hoogte van het OZB-tarief (in combinatie
met kwijtschelding).In de memorie van toelichting is aangegeven dat door het afschaffen van
het gebruikersdeel OZB de werkloosheidsval gemiddeld afneemt met € 50
tot € 200. Deze leden hebben gelijk dat hiermee de werkloosheidsval
niet verdwijnt. Ook andere regelingen zoals de huursubsidie zijn van invloed
op de werkloosheidsval. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat de huursubsidie
door de stapsgewijze afbouw in veel gevallen van minder invloed op de werkloosheidsval
is dan kwijtschelding van het gebruikersdeel OZB.In 2002 maakten ongeveer 530 000 huishoudens gebruik van kwijtschelding.
In de ogen van de regering is dit niet een verwaarloosbaar klein aantal.De leden van de VVD-fractie vragen of nu het kwijtscheldingsbeleid ten
aanzien van de OZB zal verdwijnen. Voorts vragen zij of het de regering bekend
is of er gemeenten zijn waar eigenaren profiteren van kwijtschelding.De wet biedt nu geen mogelijkheid tot kwijtschelding voor eigenaren van
woningen, dan wel eigenaren en gebruikers van niet-woningen. Wij gaan er dan
ook vanuit dat er geen gemeenten zijn waar eigenaren profiteren van kwijtschelding,
anders dan voor het gebruikersdeel.De leden van de VVD-fractie merken op dat door het wegvallen van het gebruikersdeel
van de OZB heel veel burgers geen aanslag voor de OZB meer zullen krijgen,
omdat zij niet worden aangeslagen voor het eigenarendeel. De leden van de
VVD-fractie vragen voorts of de regering kan aangeven om hoeveel huishoudens
het gaat.De afschaffing van het OZB gebruikersdeel zou eigenlijk met zich brengen
dat aan belastingplichtigen die enkel gebruikers van onroerende zaken zijn
geen WOZ-beschikking zou worden verstuurd, zij hebben hierbij immers geen
belang meer. Anders dan de leden van de VVD-fractie menen, krijgen echter
wel degelijk alle huishoudens een WOZ-beschikking aangezien de regering voornemens
is de WOZ-beschikking mede te gaan gebruiken bij de modernisering van het
huurbeleid. Gemeenten zullen derhalve ook in 2006 WOZ-beschikkingen versturen
aan de gebruikers van onroerende zaken, te weten de huurders van woningen1. Huurders kunnen er in de toekomst immers belang bij
hebben om in bezwaar en beroep te komen tegen een WOZ-beschikking in het kader
van het huurbeleid. Er worden aldus geen besparingen verwacht ten gevolge
van de verminderde hoeveelheid aanslagen. Wel moeten vanzelfsprekend nog nadere
afspraken worden gemaakt tussen Rijk, VNG en Unie van Waterschappen over de
bijdrage aan de uitvoeringskosten van de WOZ door het gebruik van WOZ-gegevens
voor het huurbeleid.De leden van de SP-fractie menen dat de voorgestelde maatregelen niet
leiden tot een vermindering van de lasten voor burgers, maar dat de lasten
meer verborgen zullen blijven. Zij wijzen op het onderzoek van de Rfv dat
de Kamer heeft gevraagd, waaruit als het goed is zal blijken wat de kosten
voor de verschillende sociaal-economische groepen zijn. Zij vragen of de regering
ook een onderzoek zal instellen om aan te tonen dat de mensen die nu last
hebben van de lokale lasten beter af zijn met het onderhavige voorstel. Deze
leden vragen naar de argumenten daarvoor.Het voorstel leidt tot een vermindering van de lokale lasten. Voorzover
deze leden doelen op het feit dat huishoudens die nu een kwijtscheldinggenieten, geen direct voordeel hebben van de afschaffing, kunnen wij
het daarmee eens zijn. Wij wijzen wel op hetgeen we hiervoor naar aanleiding
van vragen van de leden van de fractie van de PvdA hebben opgemerkt over de
armoede- en werkloosheidsval. Wij kunnen de mening van deze leden over het
meer verborgen zijn van de lasten voor burgers niet onderschrijven. Het is
de regering niet bekend of de Rfv in zijn onderzoek ook in zal gaan op de
inkomenseffecten. Het door deze leden genoemde onderzoek betreft, zo leert
navraag bij de Rfv, de relatie tussen de uitkering uit het gemeentefonds en
de herwaardering van onroerende zaken, waarbij vooral het zogenoemde «tweede-orde-effect»
de aandacht heeft getrokken. Dat leidt er immers toe dat ook de uitkomst van
de herwaardering bij andere gemeenten bepaalt hoe groot het effect van de
herwaardering in de eigen gemeente op de algemene uitkering is. Dat heeft
weer als gevolg dat de gemeenten zijn tarief niet alleen moet bijstellen om
de eigen opbrengst constant te houden maar vaak ook nog om aan de in de verdeling
veronderstelde opbrengst tegemoet te komen. Hiervan gaat een convergerende
werking uit: gemeenten die het rekentarief hanteren en blijven volgen ervaren
geen effect: zij realiseren immers de in de verdeling van het gemeentefonds
veronderstelde belastingopbrengst. Die «normatieve» opbrengst,
gevoegd bij de algemene uitkering stelt ze in staat om een gelijkwaardige
voorzieningenniveau te realiseren ten opzichte van de andere gemeenten.De leden van de LPF-fractie vragen in hoeverre de regering voornemens
is om een «anti-ondernemersbeleid» van gemeenten te voorkomen.
Wij wijzen erop dat de primaire verantwoordelijkheid voor het effect op het
ondernemingsklimaat in een gemeente bij die gemeente zelf ligt. Er zijn naar
ons oordeel ook voldoende prikkels die gemeenten daarbij aansporen. Deze leden
noemen daarbij in het bijzonder parkeertarieven, baatbelasting en toeristenbelasting.
Wat betreft de laatste belasting verwijzen wij naar onze reactie op de commissie
Eenhoorn. De baatbelasting is naar ons oordeel voldoende met waarborgen omgeven.
Ten aanzien van de parkeertarieven hebben wij geen aanwijzingen dat daarmee
een ondernemingsvijandig klimaat wordt beoogd of geëffectueerd. Deze
leden vragen voorts waarom de algemene heffingskorting niet wordt afgeschaft
en waarom met de opbrengst daarvan de arbeidskorting voor werkenden niet wordt
verhoogd.In reactie hierop merken wij op dat afschaffing van de algemene heffingskorting,
onder gelijktijdige verhoging van de arbeidskorting, leidt tot een forse koopkrachtverslechtering
voor ouderen en uitkeringsgerechtigden en een forse toename van het netto
inkomen van werkenden. De regering acht deze inkomenseffecten niet evenwichtig.Ten slotte vragen deze leden naar plannen om het gebruikersdeel van de
OZB in de toekomst te vervangen door een andere vorm van lokale belasting.
Ook hiervoor verwijzen wij naar onze reactie op de commissie Eenhoorn.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de regering heeft
overwogen om langs andere, minder ingrijpende weg doorkruising van het inkomensbeleid
van gemeenten te voorkomen. Wij verwachten dat uit onze betogen tot nu toe
duidelijk is geworden dat het bij de afschaffing van het gebruikersdeel woningen-OZB
en maximering van het overig deel niet alleen en ook niet in de eerste plaats
ging om dit vraagstuk. Wel is het een bijkomend argument in deze discussie.
Dat zo zijnde mag het duidelijk zijn dat wij in dit kader niet naar andere
oplossingen hebben gezocht.Ook merken deze leden op dat de afschaffing van het gebruikersdeel OZB
voor minima, bewoners van boerderijen, verzorgingstehuizen, winkelpanden,
kamerverhuurpanden, studentenhuizen en pensions geen lastenverlichting oplevert.
Hoe is dit te rechtvaardigen ten opzichte van andere groepen burgers, zo vragen
zij. De leden van de LPF-fractie vragen ook hoe gewaarborgd is dat lagere
inkomens er niet op achteruit gaan. Minima, bewoners van boerderijen, verzorgingstehuizen, winkelpanden, kamerverhuurpanden,
studentenhuizen en pensions betalen in veel gevallen niet het gebruikersdeel;
andere groepen burgers wel. Dit betekent logischerwijze dat de groepen die
op dit moment het OZB gebruikersdeel betalen, bij afschaffing er van profiteren.8. Implementatie en perceptiekostenDe leden van de CDA-fractie vragen naar een beeld van de reacties van
gemeenten. In de afgelopen periode hebben vele gemeenten de Tweede Kamer dan
wel ondergetekende aangeschreven. In de paragraaf casuïstiek is daar
door ons al aandacht aan besteed. In aanvulling daarop valt ons op dat gemeenten
zich in hun brieven concentreren op de in hun ogen tekortschietende compensatie
en meer algemeen op hun principiële bezwaren tegen het voornemen de OZB
gebruikers woningen af te schaffen. Er wordt geen melding gemaakt van mogelijke
uitvoeringsproblemen. Wel is het ons uit de media bekend dat een enkele gemeente
aangeeft in zijn begroting uit te gaan van uit- dan wel afstel van dit voorstel.
Het zal duidelijk zijn dat dit niet als prudent kan worden beoordeeld.De leden van de CDA-fractie vragen naar de effecten van de voorgestelde
afschaffing van het gebruikersdeel op de perceptiekosten van de WOZ.Zoals ook hierboven is geantwoord op de vraag van de leden van de VVD-fractie
naar het aantal huishoudens dat geen WOZ-beschikking meer krijgt, zou de afschaffing
van het OZB gebruikersdeel eigenlijk met zich brengen dat aan belastingplichtigen
die enkel gebruiker van onroerende zaken zijn geen WOZ-beschikking zou worden
verstuurd, zij hebben hierbij immers geen belang meer. De regering is echter
voornemens om de WOZ-beschikking mede te gaan gebruiken bij de modernisering
van het huurbeleid. Om deze reden zullen gemeenten ook in 2006 WOZ-beschikkingen
versturen aan de gebruikers van onroerende zaken, te weten de huurders1. Huurders kunnen in de toekomst immers belang hebben
om in bezwaar en beroep te komen tegen een WOZ-beschikking in het kader van
het huurbeleid. Wat de gevolgen zijn van de modernisering van het huurbeleid
op bijvoorbeeld kosten van bezwaar en beroep is vooralsnog onduidelijk. Over
de bijdrage aan de uitvoeringskosten van de WOZ door het gebruik van WOZ-gegevens
voor het huurbeleid moeten nog nadere afspraken worden gemaakt tussen Rijk,
VNG en Unie van Waterschappen.Deze drie partijen, de afnemers van de Wet WOZ, hebben in december 2003
en maart 2004 wel reeds geconcludeerd dat het breder gebruik van WOZ-gegevens
perspectief biedt. Over dit bestuurlijk overleg is de Tweede Kamer geïnformeerd
bij brieven van 23 december 2003 en 30 maart 2004 (Kamerstukken
II 2003/04, 29 200 B, nrs. 12 en 14). Het huurbeleid werd in deze brieven
genoemd als een mogelijke kansrijke vorm van breder gebruik. Of de feitelijke
en de relatieve kosten van de Wet WOZ hoger worden ten opzichte van de opbrengsten
zal afhangen van het breder gebruik. Het breder gebruik hangt nauw samen met
de invoering van de jaarlijkse waardering. Met ingang van 1 januari 2005
is het WOZ-tijdvak verkort van vier jaar naar twee jaar. In de toekomst wordt
het tijdvak verder verkort tot één kalenderjaar. Bij breder
gebruik kan worden gedacht aan gebruik door de overheid (bijvoorbeeld gebruik
voor successie- en schenkingsrecht en het huurbeleid) en maatschappelijke
besparingen (voordeel voor de burger bij (tweede) hypotheken).9. Toekomstige ontwikkelingenDe leden van de CDA-, PvdA-, VVD-, D66- en ChristenUnie-fractie vragen
naar de reactie van de regering op het rapport van de commissie Eenhoorn.
Wij verwijzen naar onze brief terzake, die een dezer dagen naar de Tweede
Kamer zal worden gezonden. Hierboven hebben wij aangevendat,
anders dan de voorstellen van de commissie Eenhoorn, het niet in het voornemen
van de regering is om in deze regeringsperiode nog tot een min of meer ingrijpende
herstructurering van de bestuurlijk-financiële verhouding te komen.II ARTIKELSGEWIJSOnderdelen D en E (artikelen 220f en 220g)De stijging van de tarieven boven drempeltarief is tot 2007 1,5%bovenop de inflatie en gecorrigeerd voor areaalwijzigingen.
Dit naar aanleiding van een vraag van de leden van de CDA-fractie over het
maximale stijgingspercentage.Wij verwachten, dit in reactie op een vraag van de leden van de CDA-fractie,
niet dat de administratieve lasten zullen toenemen. Ook van de zijde van VNG
en IPO zijn geen signalen van verwachte administratieve lastendruk gekomen.De leden van de LPF-fractie hebben een voor ons onduidelijke vraag over
de relatie tussen artikel 12 en de ontheffingsmogelijkheid krachtens het voorgestelde
artikel 220g. De bedoelde ontheffingsmogelijkheid voorziet slechts in een
tijdelijke mogelijkheid om een hoger dan maximaal tarief vast te stellen,
terwijl artikel 12 Fvw voorziet in de mogelijkheid om de gemeente ten laste
van het gemeentefonds een aanvullende uitkering te verstrekken, waarbij aanvullend
een belastingvoorschrift kan worden gegeven dat eveneens boven het maximum
uitgaat. De ontheffing krachtens artikel 220g, zie hiertoe nota van wijziging,
wordt door gedeputeerde staten verleend, terwijl een aanvullende uitkering
met bijbehorende voorschriften door de beheerders van het gemeentefonds wordt
gegeven.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,J. W. Remkes BIJLAGE 1 De feitelijke tarieven OZB in 2005 (per € 2500)
en de maximaal toegestane tarieven (per € 2500) in 2006 volgens
het wetsvoorstelGEMNAAM 2005Tarief per 2500 OZB-eigwon in 2005Tarief per 2500 OZB-gebnw in 2005Tarief per 2500 OZB-eignw in 2005Max toegestane tarief 2006 eigenarendeel OZB
woningen per 2500Max
toegestane tarief 2006 gebruikersdeel OZB niet-woningen per 2500Max toegestane tarief 2006
eigenarendeel OZB niet-woningen per 2500 Aa en Hunze2,363,274,082,433,344,16Aalburg2,092,693,362,432,743,43Aalsmeer2,342,793,482,432,843,55Aalten1,572,302,882,432,453,04Abcoude3,092,473,093,152,523,15Achtkarspelen3,483,894,853,553,974,95Alblasserdam2,604,145,172,654,235,27Albrandswaard2,504,685,852,554,765,97Alkermade1,933,364,132,433,434,22Alkmaar2,273,544,422,433,614,51Almelo3,034,876,083,094,976,21Almere2,784,004,982,834,085,08 Alphen a/d Rijn2,272,923,632,432,983,70Alphen-Chaam1,972,232,782,432,453,04Ambt Montfort2,151,732,152,432,453,04Ameland1,491,191,492,432,453,04Amerongen2,041,632,042,432,453,04Amersfoort3,155,206,503,225,316,63Amstelveen2,133,284,092,433,354,17Amsterdam1,583,244,052,433,314,13Andijk1,663,053,812,433,113,89 Anna Paulowna2,764,445,542,814,535,66Apeldoorn2,414,175,182,434,255,28Appingedam4,634,535,654,724,625,77Arcen en Velden2,482,783,472,532,833,54Arnhem4,605,406,744,695,516,87Assen2,874,065,072,924,145,17Asten1,622,573,212,432,623,27Baarle-Nassau2,092,042,552,432,453,04Baarn1,682,523,142,432,573,20Barendrecht2,542,893,592,592,953,67Barneveld1,662,082,602,432,453,04Bedum2,814,035,042,874,125,14Beek2,723,864,812,783,944,90Beemster2,181,752,182,432,453,04Beesel1,762,202,732,432,453,04Bellingwedde3,032,433,033,092,453,04Bennebroek1,822,252,812,432,453,04Bergambacht2,663,574,462,713,644,55Bergeijk1,712,202,762,432,453,04 Bergen L2,013,033,782,433,093,86 Bergen NH2,093,684,602,433,764,69 Bergen op Zoom2,164,004,812,434,084,90Bergschenhoek2,372,573,212,432,623,27Berkel en Rodenrijs2,583,314,122,633,374,21Berkelland2,352,633,282,432,693,35Bernheze2,163,554,432,433,624,52Bernisse2,603,604,502,653,684,59Best1,602,082,602,432,453,04Beuningen2,283,704,632,433,784,72Beverwijk2,153,694,612,433,774,70Binnenmaas2,073,494,342,433,564,43Bladel2,012,513,132,432,563,19Blaricum2,976,828,503,026,688,29Bleiswijk2,453,013,752,503,073,62Bloemendaal2,384,405,502,434,495,61Boarnsterhim2,702,162,702,752,453,04Bodegraven2,233,123,892,433,183,97Boekel1,772,723,402,432,783,46Bolsward2,673,764,702,723,834,79Borger-Odoorn3,442,763,443,512,813,51Borne2,603,624,522,653,694,61 Borsele2,763,754,682,613,824,78Boskoop3,064,545,673,134,635,78Boxmeer2,173,203,992,433,264,07Boxtel2,112,803,492,432,863,56Breda2,072,703,372,432,753,44Breukelen2,231,792,232,432,453,04Brielle2,291,842,292,432,453,04Bronckhorst1,571,261,572,432,453,04Brummen1,842,953,692,433,013,77Brunssum2,923,714,642,983,794,73Bunnik3,704,245,303,784,335,41Bunschoten1,552,503,122,432,553,18Buren1,963,464,312,433,534,40Bussum1,211,331,662,432,453,04 Capelle aan den IJssel2,383,464,322,433,534,41Castricum2,043,133,912,433,193,99Coevorden2,922,342,922,982,453,04Cranendonck2,402,833,532,432,893,60Cromstrijen2,543,844,792,593,914,89Cuijk1,762,713,382,432,773,45Culemborg3,374,775,963,444,876,08Dalfsen1,552,593,232,432,643,29Dantumadeel2,662,132,662,712,453,04 De Bilt2,243,093,852,433,153,92 De Marne2,503,214,002,553,274,08 De Ronde Venen1,742,022,512,432,453,04 De Wolden2,311,852,312,432,453,04Delft2,844,165,192,904,245,30Delfzijl4,136,027,524,226,147,67 Den Helder2,844,996,212,905,096,33Deurne1,843,133,902,433,193,98Deventer2,924,225,272,864,315,37Diemen1,792,683,342,432,733,41Dinkelland2,833,474,332,893,544,42Dirksland1,952,723,382,432,783,45Doesburg2,512,463,062,562,513,13Doetinchem2,153,354,192,433,424,27Dongen2,042,202,762,432,453,04Dongeradeel2,463,414,242,513,474,33Doorn2,243,734,032,433,804,12Dordrecht2,763,924,912,814,005,00Drechterland1,592,162,592,432,453,04Driebergen-Rijsenburg2,032,472,622,432,523,04Drimmelen1,722,262,812,432,453,04Dronten2,613,254,062,663,324,14Druten2,382,843,552,432,903,62Duiven1,682,252,812,432,453,04Echt-Susteren2,002,853,562,432,913,63Edam-Volendam1,962,583,222,432,633,28Ede2,463,224,012,513,284,09Eemnes1,741,862,332,432,453,04Eemsmond5,095,887,345,195,997,49Eersel2,122,603,232,432,653,29Eijsden2,453,023,762,503,083,83Eindhoven2,013,244,052,433,314,13Elburg1,762,473,092,432,523,15Emmen4,335,046,294,425,146,42Enkhuizen3,424,185,213,494,265,32Enschede3,666,057,353,736,177,50Epe1,622,052,562,432,453,04Ermelo2,094,675,842,434,775,96Etten-Leur2,072,112,622,432,453,04Ferwerderadiel3,052,543,053,112,593,11Franekeradeel3,153,003,753,223,063,82 Gaasterlân-Sleat2,193,444,272,433,514,35Geertruidenberg1,553,083,842,433,143,91Geldermalsen1,622,272,832,432,453,04Geldrop-Mierlo1,742,463,062,432,513,13Gemert-Bakel1,882,513,142,432,563,20Gennep1,741,952,442,432,453,04Giessenlanden1,492,142,672,432,453,04Gilze en Rijen1,832,693,282,432,743,35Goedereede1,971,611,972,432,453,04Goes3,344,315,383,414,405,49Goirle1,822,252,812,432,453,04Gorinchem2,043,244,032,433,314,12Gouda2,833,564,442,893,634,53Graafstroom1,982,873,562,432,923,63Graft-De Rijp2,082,372,952,432,453,04Grave2,383,414,252,433,474,34Groenlo1,982,413,012,432,453,04Groesbeek1,472,402,992,432,453,04Groningen3,686,147,673,946,267,83Grootegast2,703,884,852,753,964,95Gulpen-Wittem2,773,714,642,823,794,73Haaksbergen2,453,123,882,503,183,96Haaren2,613,123,892,663,183,97Haarlem2,243,063,822,433,133,90Haarlemmerliede c a.2,353,254,062,433,324,14Haarlemmermeer2,433,624,772,433,904,87Haelen1,743,284,092,433,354,17Halderberge2,112,603,252,432,653,32Hardenberg2,134,355,422,434,445,53Harderwijk2,063,544,412,433,614,50Hardinxveld-Giessendam2,272,503,122,432,553,18Haren2,712,172,712,772,453,04Harenkarspel2,451,972,452,502,453,04Harlingen2,523,404,242,573,464,33Hattem2,293,364,212,433,454,29Heel1,833,133,912,433,193,99Heemskerk2,202,603,202,432,653,26Heemstede2,113,093,862,433,153,94Heerde1,552,272,832,432,453,04Heerenveen2,894,075,082,954,155,18Heerhugowaard2,614,135,162,664,225,26Heerlen3,323,914,883,383,994,98Heeze-Leende1,842,232,782,432,453,04Heiloo1,502,282,842,432,453,04Helden1,902,302,872,432,453,04Hellendoorn2,503,624,522,553,694,61Hellevoetsluis2,273,484,352,433,554,44Helmond2,804,075,072,864,155,17Hendrik-ldo-Ambacht3,014,715,863,074,805,98Hengelo O2,724,535,642,784,625,76 Het Bildt4,166,436,294,246,556,42Heumen1,361,702,112,432,453,04Heusden1,462,032,522,432,453,04Heythuysen1,551,251,552,432,453,04Hillegom1,982,723,402,432,783,46Hilvarenbeek1,951,571,952,432,453,04Hilversum2,062,603,242,432,653,31 Hof van Twente2,173,133,902,433,193,98Hoogeveen3,104,015,003,164,095,10Hoogezand-Sappemeer3,445,426,773,515,536,90Hoorn2,292,513,132,432,563,19 Horst aan de Maas3,193,664,563,253,734,65Houten2,723,424,272,783,494,35Huizen1,302,112,562,432,453,04 Hulst2,182,252,812,432,453,04Hunsel2,722,182,722,782,453,04IJsselstein1,941,872,342,432,453,04Jacobswoude2,022,913,622,432,973,69Kampen2,342,583,222,432,633,28Kapelle2,503,474,332,553,544,42Katwijk2,022,823,522,432,883,59Kerkrade3,845,967,443,916,087,59Kessel1,962,563,172,432,613,24Kollumerland c a2,283,943,162,434,013,23Korendijk1,982,483,092,432,533,15Krimpen aan den IJssel3,064,986,223,135,086,34Laarbeek1,772,873,582,432,923,65Landerd1,662,813,512,432,873,58Landgraaf3,554,235,283,624,325,39Landsmeer2,793,864,812,843,944,90Langedijk2,002,903,622,432,963,69Laren1,812,352,932,432,453,04Leek2,812,252,812,872,453,04Leerdam2,744,896,072,804,996,20Leersum1,711,481,712,432,453,04Leeuwarden5,227,779,715,336,688,29Leeuwarderadeel3,732,993,733,803,053,80Leiden4,328,218,224,416,688,29Leiderdorp2,463,244,052,513,314,13Leidschendam-Voorburg2,242,563,172,432,613,24Lelystad4,195,647,054,275,767,20Lemsterland2,222,723,402,432,783,46Leusden2,133,484,312,433,554,40Liemeer2,162,513,132,432,563,19Liesveld2,062,953,682,433,013,76Lingewaal1,791,431,792,432,453,04Lingewaard2,152,833,532,432,893,60Lisse1,822,673,312,432,723,37Lith2,224,415,512,434,505,62Littenseradiel3,092,483,093,152,533,15Lochem1,872,142,672,432,453,04Loenen1,881,511,882,432,453,04 Loon op Zand1,842,262,812,432,453,04Lopik2,021,942,412,432,453,04Loppersum3,373,344,173,443,414,25Losser2,453,374,202,503,444,28Maarn2,013,013,762,433,073,83Maarssen1,872,703,362,432,753,43Maasbracht2,003,254,062,433,324,14Maasbree2,552,342,922,602,453,04Maasdonk1,734,305,362,434,385,46Maasdriel2,093,534,412,433,604,50Maassluis2,452,873,582,502,923,65Maastricht2,793,824,772,843,904,87Margraten2,152,953,662,433,013,73Marum2,313,063,812,433,133,89Medemblik2,203,254,062,433,324,14Meerlo-Wanssum2,393,063,822,433,133,90Meerssen2,522,473,082,572,523,14Meijel2,411,972,412,432,453,04Menaldumadeel2,703,574,482,753,644,56Menterwolde3,424,926,143,495,016,26Meppel2,353,514,382,433,584,46Middelburg2,503,714,632,553,794,72Middelharnis1,951,571,952,432,453,04Midden Delfland2,403,324,122,433,384,21Midden-Drenthe2,113,063,822,433,133,90Mill en Sint Hubert2,243,434,272,433,504,35 Millingen aan de Rijn2,663,954,932,714,035,03Moerdijk2,093,624,522,433,694,61Montferland1,662,242,792,432,453,04Montfoort2,443,214,002,483,274,08 Mook en Middelaar2,503,564,442,553,634,53Moordrecht3,313,924,913,374,005,00Muiden2,162,803,492,432,863,56Naarden1,792,553,172,432,603,24Neder-Betuwe2,873,153,942,923,224,01Nederlek2,593,794,742,643,874,83Nederweert2,883,684,602,933,764,69Neerijnen2,042,853,562,432,913,63Niedorp2,281,862,282,432,453,04Nieuwegein2,343,804,752,433,884,85Nieuwerkerk aan den IJssel2,232,813,512,432,873,58Nieuwkoop3,053,524,393,113,594,47Nieuw-Lekkerland2,783,854,792,833,924,89Nijefurd2,544,135,072,594,225,17Nijkerk1,932,883,592,432,933,67Nijmegen4,488,1510,174,566,688,29Noord-Beveland3,282,663,283,352,713,35Noordenveld2,272,603,252,432,653,32Noorder-Koggenland2,051,652,052,432,453,04Noordoostpolder2,462,463,062,512,513,13Noordwijk2,372,272,832,432,453,04Noordwijkerhout1,602,172,712,432,453,04Nuenen ca.2,793,344,172,843,414,25Nunspeet1,582,392,992,432,453,04Nuth2,573,734,622,623,804,71Obdam2,091,902,362,432,453,04Oegstgeest2,073,133,912,433,193,99Oirschot1,802,663,302,432,713,36Oisterwijk1,762,002,492,432,453,04Oldebroek2,233,714,642,433,794,73Oldenzaal2,594,375,462,644,455,57Olst-Wijhe3,164,285,353,234,365,45Ommen2,052,433,012,432,453,04Onderbanken3,322,663,323,382,713,38Oosterhout2,383,093,852,433,153,92Oostflakkee2,822,262,822,882,453,04Ooststellingwerf2,091,682,092,432,453,04Oostzaan2,463,414,252,513,474,34Opmeer1,902,413,012,432,453,04Opsterland2,703,794,742,753,874,83Oss2,022,663,312,432,713,37Oud-Beijerland2,793,924,912,844,005,00Oude IJsselstreek1,742,613,252,432,663,32Ouder-Amstel1,773,103,862,433,163,94Ouderkerk2,993,444,303,053,514,38Oudewater1,412,112,622,432,453,04Overbetuwe1,802,302,882,432,453,04Papendrecht2,313,093,862,433,153,94Pekela3,624,705,853,694,795,97Pijnacker-Nootdorp2,302,553,152,432,603,22Purmerend2,243,324,012,433,384,09Putten1,572,282,842,432,453,04Raalte2,273,013,762,433,073,83Reeuwijk2,392,903,602,432,963,68Reiderland3,736,007,483,806,127,63Reimerswaal2,553,063,812,603,133,89Renkum3,264,625,763,334,715,88Renswoude1,271,902,262,432,453,04Reusel-De Mierden2,243,003,742,433,063,81Rheden2,703,354,182,753,424,26Rhenen2,563,604,502,613,684,59 Ridderkerk2,223,203,992,433,264,07Rijnsburg1,982,973,702,433,023,78Rijnwaarden2,022,352,922,432,453,04Rijnwoude2,573,063,822,623,133,90Rijssen-Holten2,143,203,992,433,264,07Rijswijk2,263,864,522,433,944,61Roerdalen2,592,092,592,642,453,04Roermond2,873,113,882,923,173,96 Roggel en Neer1,621,301,622,432,453,04Roosendaal2,042,292,832,432,453,04Rotterdam3,345,376,703,415,486,84Rozenburg2,872,292,872,922,453,04Rozendaal2,171,742,172,432,453,04Rucphen2,232,603,242,432,653,31Sassenheim1,572,493,112,432,543,17Schagen2,502,843,552,552,903,62Scheemda4,216,448,044,296,578,20Schermer2,713,304,112,773,364,19Scherpenzeel2,122,843,522,432,903,59Schiedam2,724,775,952,784,876,07Schiermonnikoog2,242,803,482,432,863,55Schijndel1,592,032,512,432,453,04Schinnen2,452,523,152,502,573,22Schoonhoven2,313,284,092,433,354,17Schouwen-Duiveland2,512,022,512,562,453,04Sevenum2,632,312,902,692,453,04's-Gravendeel2,653,674,572,703,744,67's-Gravenhage2,314,095,102,434,175,21's-Hertogenbosch2,344,235,282,434,325,39Simpelveld3,422,813,423,492,873,49Sint-Anthonis2,452,132,662,502,453,04Sint-Michielsgestel2,112,382,972,432,453,04Sint-Oedenrode2,012,853,562,432,913,63Sittard-Geleen2,905,486,832,965,596,97Skarsterlân2,002,693,352,432,743,42Sliedrecht1,962,503,122,432,553,18Slochteren2,673,193,982,723,254,06Sluis2,282,342,912,432,453,04Smallingerland3,144,645,803,204,735,91Sneek3,324,775,963,384,876,08Soest1,702,523,142,432,573,20Someren1,762,453,052,432,453,11 Son en Breugel1,882,552,852,432,603,04Spijkenisse2,943,984,973,004,065,07Stadskanaal2,784,205,252,834,285,35Staphorst1,271,571,952,432,453,04 Stede Broec2,451,972,452,502,453,04Steenbergen2,292,402,992,432,453,04Steenwijkerland2,333,854,812,433,924,90Stein2,834,285,342,894,365,44Strijen1,862,603,222,432,653,28Swalmen2,371,902,372,432,453,04 Ten Boer3,444,765,943,514,866,06 Ter Aar2,514,285,322,564,365,43Terneuzen2,984,095,093,044,175,19Terschelling1,722,543,162,432,593,23Texel1,011,571,942,432,453,04Tholen2,132,463,052,432,513,11Thorn1,982,653,312,432,703,37Tiel2,113,123,892,433,183,97Tilburg2,043,043,802,433,103,88Tubbergen2,442,943,672,483,003,74Twenterand2,512,823,522,562,883,59Tynaarlo2,091,682,092,432,453,04Tytsjerksteradiel3,514,355,423,584,445,53Ubbergen2,264,345,422,434,435,53 Uden2,043,364,202,433,434,28Uitgeest2,022,292,852,432,453,04Uithoorn2,012,342,922,432,453,04Urk3,003,414,253,063,474,34Utrecht2,743,924,882,804,004,98Vaals2,082,302,842,432,453,04Valkenburg aan de Geul2,904,285,322,964,365,43 Valkenburg ZH1,843,784,712,433,864,80Valkenswaard2,122,923,652,432,983,72Veendem2,833,494,352,893,564,44Veenendaal2,063,163,952,433,234,03Veere2,122,282,842,432,453,04Veghel1,802,483,102,432,533,16Veldhoven1,832,653,302,432,703,36Velsen2,334,505,612,434,595,72Venhuizen1,652,593,222,432,643,28Venlo3,304,275,313,364,355,42Venray2,664,405,492,714,495,60Vianen1,191,742,172,432,453,04Vlaardingen3,105,416,763,165,526,89Vlagtwedde2,381,912,382,432,453,04Vlieland2,503,344,142,553,414,23Vlissingen2,875,617,012,925,727,15Vlist2,343,123,892,433,183,97Voerendaal2,242,463,062,432,513,13Voorhout1,772,453,052,432,453,11Voorschoten2,583,123,892,633,183,97Voorst1,442,503,122,432,553,18Vught2,503,894,852,553,974,95Waalre1,792,222,772,432,453,04Waalwijk1,912,563,202,432,613,26Waddinxveen2,352,903,622,432,963,69Wageningen3,124,525,643,184,615,76Warmond2,203,103,872,433,163,95Wassenaar2,313,904,872,433,984,97Waterland2,053,043,782,433,103,86Weert2,122,883,592,432,933,67Weesp1,952,603,242,432,653,31Werkendam2,072,483,092,432,533,15Wervershoof1,542,543,142,432,593,20West Maas en Waal2,293,103,852,433,163,92Wester-Koggenland0,860,680,862,432,453,04Westerveld2,131,712,132,432,453,04Westervoort2,301,842,302,432,453,04Westland2,063,023,772,433,083,85Weststellingwerf2,733,444,292,793,514,37Westvoorne2,021,622,022,432,453,04Wierden2,051,642,052,432,453,04Wieringen2,092,463,062,432,513,13Wieringermeer2,382,473,092,432,523,15Wijchen2,132,743,422,432,803,49Wijdemeren2,112,142,672,432,453,04 Wijk bij Duurstede2,122,252,792,432,453,04Winschoten4,506,448,014,596,578,17Winsum3,864,325,403,944,415,51Winterswijk1,902,933,652,432,993,72Woensdrecht2,072,593,232,432,643,29Woerden2,402,122,632,432,453,04Wognum1,711,762,182,432,453,04Wormerland2,573,203,972,623,264,05Woudenberg2,262,523,152,432,573,22Woudrichem2,073,244,032,433,314,12Wûnseradiel2,352,873,562,432,923,63Wymbritseradiel2,062,663,322,432,713,38Zaanstad2,784,425,522,834,515,63 Zaltbommel2,113,344,172,433,414,25Zandvoort2,002,032,522,432,453,04Zederik1,882,402,982,432,453,04Zeevang2,202,032,542,432,453,04Zeewolde2,452,503,122,502,553,18Zeist1,932,723,402,432,783,46Zevenaar2,002,733,422,432,793,49Zevenhuizen-Moerkapelle2,063,324,132,433,384,22Zijpe2,202,202,762,432,453,04Zoetermeer3,825,296,603,905,406,73Zoeterwoude1,914,836,032,434,926,15Zuidhorn2,452,743,422,502,803,49Zundert1,691,982,472,432,453,04Zutphen1,803,384,222,433,454,31Zwartewaterland2,453,664,572,503,734,67Zwijndrecht2,834,205,242,894,285,34Zwolle2,974,505,603,024,595,71       Groottegroep       0–20 000 inw2,332,913,612,633,123,86 20 000 – 50 000 inw2,263,043,792,583,173,95 50 000 – 100 000 inw2,663,944,902,823,994,96meer dan 100 0002,974,575,613,114,535,64       totaal2,363,133,892,663,284,08Onder de tabel met de tarieven per gemeente staat een tabel met de gemiddelde
tarieven per groottegroep. Met behulp van een beschrijving van de eerste regel
uit de tabel wordt deze toegelicht. In de groep van gemeenten met minder dan
20 000 inwoners is het gemiddelde OZB-tarief (per € 2 500)
in 2005 voor eigenaren van woningen € 2,33, voor gebruikers van
niet-woningen € 2,91 en voor eigenaren van niet-woningen € 3,61.
Indien de tarieven in 2006 zouden stijgen met de maximaal toegestane stijging
volgens het wetsvoorstel, zou het gemiddelde tarief (per € 2 500)
in de groep van gemeenten met minder dan 20 000 inwoners voor de eigenaren
van woningen uitkomen op € 2,63, voor de gebruikers van niet-woningen € 3,12
en voor de eigenaren van niet-woningen € 3,86.Opbrengst OZB in 2005, maximale opbrengst OZB in 2006
en het verschil tussen 2005 en 2006Opbrengst OZB in euro per categorie in 2005 met feitelijke
tarieven in 2005 Groottegroepopbrengst eigenaren woningen feitelijke tarieven in
2005opbrengst gebruikers
niet-woningen feitelijke tarieven in 2005opbrengst eigenaren niet-woningen feitelijke tarieven in 2005totale opbrengst 0–20 000 inw226 559 00059 925 05174 275 618360 759 66920 000 – 50 000 inw440 634 849135 347 485168 617 882744 600 21750 000 – 100 000 inw231 834 425103 679 934129 133 574464 647 933meer dan 100 000456 356 846272 425 795337 294 3151 066 076 956totaal1 355 385 121571 378 265709 321 3882 636 084 774Bovenstaande tabel wordt toegelicht aan de hand van een beschrijving van
de eerste regel van deze tabel waarin de totale opbrengst van de OZB per categorie
in 2005 voor alle gemeenten met minder dan 20 000 inwoners wordt gegeven.
De totale opbrengst van de OZB voor de eigenaren van woningen
bedraagt € 226,6 miljoen, voor gebruikers van niet-woningen € 59,9
miljoen en voor eigenaren van niet-wonmgen€ 74,3 miljoen. De opbrengst
van deze drie categorieën samen bedraagt € 360,8 miljoen. In
de totaalregel zijn alle groottegroepen samengenomen en zijn alle Nederlandse
gemeenten verwerkt.Maximale opbrengst OZB in euro per categorie in 2006 met
gemaximeerde tarieven in 2006 GroottegroepMax opbrengst eigenaren woningen in 2006 bij toepassing
max tarievenMax opbrengst
gebruikers niet-woningen in 2006 bij toepassing max tarievenMax opbrengst eigenaren niet-woningen
in 2006 bij toepassing max tarievenTotale maximale opbrengst 0–20 000 inw259 555 75464 075 37079 457 731403 088 85620 000 – 50 000 inw507 711 794141 085 144175 633 142824 430 08050 000 – 100 000 inw246 785 592104 684 656130 335 780481 806 028meer dan 100 000501 121 245273 601 666341 050 0961 115 773 007totaal1 515 174 385583 446 836726 476 7492 825 097 970Bovenstaande tabel wordt toegelicht aan de hand van een beschrijving van
de eerste regel van deze tabel waarin de maximale opbrengst van de OZB per
categorie (op basis van de gemaximeerde tarieven) in 2006 voor alle gemeenten
met minder dan 20 000 inwoners wordt gegeven. De totale opbrengst van
de OZB voor de eigenaren van woningen bedraagt € 259,6 miljoen,
voor gebruikers van niet-wonmgen € 64,1 miljoen en voor eigenaren
van niet-woningen € 79,5 miljoen. De opbrengst van deze drie categorieën
samen bedraagt € 403,1 miljoen.In de totaalregel zijn alle groottegroepen samengenomen en zijn alle Nederlandse
gemeenten verwerkt.Verschil opbrengst OZB tussen 2005 en maximale opbrengst
in 2006 per categorie (in euro) GroottegroepMaximaal verschil opbrengst eigenaren woningen Maximaal verschil opbrengst gebruikers
niet-woningen Maximaal
verschil opbrengst eigenaren niet-woningen Totale maximale opbrengst 0–20 000 inw32 996 7554 150 3195 182 11342 329 18720 000 – 50 000 inw67 076 9445 737 6587 015 26079 829 86350 000 – 100 000 inw14 951 1671 004 7221 202 20617 158 095meer dan 100 00044 764 3991 175 8713 755 78249 696 051totaal159 789 26512 068 57117 155 361189 013 196Bovenstaande tabel wordt toegelicht aan de hand van een beschrijving van
de eerste regel van deze tabel waarin het verschil tussen de totale opbrengst
van de OZB per categorie in 2005 en de maximale opbrengst in 2006 voor alle
gemeenten met minder dan 20 000 inwoners wordt gegeven. Dit verschil
bedraagt voor de OZB voor de eigenaren van woningen € 33,0 miljoen,
voor gebruikers van niet-woningen € 4,2 miljoen en voor eigenaren
van niet-woningen € 5,2 miljoen. Het verschil van deze drie categorieën
samen bedraagt € 42,3 miljoen. In de totaalregel zijn alle groottegroepen
samengenomen en zijn alle Nederlandse gemeenten verwerkt. XNoot1Voor een uitgebreide beschrijving van de doelstelling van de financiële
verhouding verwijzen wij naar de memorie van toelichting bij de Financiële-verhoudingswet.XNoot1Prof. Goedhart vat dit aspiratieniveau als volgt samen: «Zo volledige
mogelijke egalisatie van lokale en regionale voorzieningscapaciteit.»
In «Een theoretisch kader voor inkomstenverwerving door lagere overheden,
C. Goedhart» in: Macht en middelen in de verhouding Rijk–lagere
overheden, Den Haag, febr. 1982.XNoot2Zie bijvoorbeeld het kabinetsstandpunt inzake het rapport van de Cie De
Kam d.d. 15 maart 1994.XNoot1«Een theoretisch kader voor inkomstenverwerving door lagere overheden,
C. Goedhart» in: Macht en middelen in de verhouding Rijk–lagere
overheden, Den Haag, februari 1982.XNoot2Het gemeentelijk belastinggebied werd beperkt door een absolute limiet
van 12% van de algemene uitkering voor de OGB-gebruikers en 15% voor de OGB-eigenaren.XNoot1Wij wijzen bijvoorbeeld op de website «Wat doet je gemeente»,
die dit jaar door de VNG wordt opgezet.XNoot1Het decentrale belastinggebied, de kwaliteit van de lokale afweging en
de politieke participatie, dr. M.A. Allers, december 2000, ISBN 90 76276
14 5.XNoot2Bron: Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden:
COELO.XNoot3Bron: Centraal bureau voor de statistiek: CBS, staand maart 2005.XNoot1Het gaat dan met name om de allocatie-, democratische en regulerende functie.XNoot1European Charter of Local Self-Government d.d. 15 oktober 1985, goedgekeurd
bij wet van 10 oktober 1990, Stb. 546.XNoot2Explanatory report on the European Chapter of Local Self-Government, onder
C.XNoot3Congress of Local and Regional Authorities, Report on the situation of
Local and Regional Democracy in Netherlands d.d. 15 april 2005, blz.
13–17.XNoot1Kamerstukken II 2004–2005, 26 213 nr. 15, TK d.d. 28-06-2005.XNoot1Meicirculaire 2005, bijlage 6. De meicirculaire is bij brief van 5 juli
2005, kenmerk 2005-122129 aan de Eerste en Tweede Kamer ter kennisname gezonden.XNoot1Wetgevingsoverleg 13 mei 1996, Kamerstukken 1995–1996, 24 552
nr. 29 d.d. 15 mei 1996.XNoot1Overigens zijn de bepalingen in de Wet WOZ op grond waarvan gemeenten
verplicht zijn een beschikking te versturen aan belastingplichtigen die eigenaar
of gebruiker zijn van een onroerende zaak niet gewijzigd (zie artikel 24 lid
3 sub b Wet WOZ).XNoot1Overigens zijn de bepalingen in de Wet WOZ op grond waarvan gemeenten
verplicht zijn een beschikking te versturen aan belastingplichtigen die eigenaar
of gebruiker zijn van een onroerende zaak niet gewijzigd (zie artikel 24 lid
3 sub b Wet WOZ). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30096-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl