Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen; Rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25235, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25235 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSAMENVATTING1 INLEIDING2 VERDELING BEVOEGDHEDEN EN VERANTWOORDINGSVERPLICHTINGEN 2.1 Inleiding2.2 Relatie minister – Verzekeringskamer2.3 Relatie minister – Stichting Uitvoering Omslagregeling
WTZ2.4 Relatie Verzekeringskamer – Stichting Uitvoering
Omslagregeling2.5 Conclusie2.6 Reacties betrokkenen op toepassing ZBO-normatiek2.7 Nawoord Rekenkamer3 VASTSTELLING OMSLAGBIJDRAGE 3.1 Inleiding3.2 Reservevorming 3.2.1 Reservevorming naar letter en systematiek van de
Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen3.2.2 Beleid rond de reservevorming3.2.3 Beleidsanalyse reservevorming3.3 Administratiekostenvergoeding 3.3.1 Analyse rapport hoogte administratiekostenvergoeding3.3.2 Vergelijking beheerskostenvergoeding van de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten3.4 Conclusie4 TOEZICHT 4.1 Inleiding4.2 Toezicht van de Verzekeringskamer4.3 Rol minister4.4 Controle en verantwoording SUO4.5 Verrekening verhaalsopbrengsten en uitvoeringskosten4.6 Conclusie5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN6 REACTIES BETROKKENEN 6.1 Algemeen6.2 Reservevorming6.3 Administratiekostenvergoeding6.4 Toezicht7 NAWOORD REKENKAMERBIJLAGELijst van afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25235Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 235Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringennr. 2RAPPORT INHOUDBlz.    Samenvatting5   1Inleiding7   2Verdeling bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen92.1Inleiding9 2.2Relatie minister–Verzekeringskamer92.3Relatie minister–Stichting Uitvoering Omslagregeling
WTZ9 2.4Relatie Verzekeringskamer–Stichting uitvoering
Omslagregeling10 2.5Conclusie10 2.6Reacties
betrokkenen op toepassing ZBO-normatiek10 2.7Nawoord Rekenkamer10   3Vaststelling omslagbijdrage123.1Inleiding123.2Reservevorming12 3.2.1Reservevorming naar
letter en systematiek van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen123.2.2Beleid rond de reservevorming13 3.2.3Beleidsanalyse
reservevorming14 3.3Administratiekostenvergoeding153.3.1Analyse rapport hoogte administratiekostenvergoeding15  Blz.   3.3.2Vergelijking beheerskostenvergoeding
van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten16 3.4Conclusie17   4Toezicht184.1Inleiding184.2Toezicht van de Verzekeringskamer18 4.3Rol
minister19 4.4Controle en verantwoording SUO19 4.5Verrekening
verhaalsopbrengsten en uitvoeringskosten20 4.6Conclusie20   5Conclusie en aanbevelingen22   6Reacties
betrokkenen236.1Algemeen23 6.2Reservevorming236.3Administratiekostenvergoeding23 6.4Toezicht23   7Nawoord Rekenkamer25   BijlageLijst
van afkortingen26SAMENVATTINGDe Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen (WTZ) verplicht particuliere
verzekeraars tot het accepteren van bepaalde groepen verzekerden, onder wie
bijvoorbeeld 65-plussers. De gemiddelde schade op de WTZ-polissen is hoger
dan de premie-inkomsten, die wettelijk zijn gemaximeerd, zodat de particuliere
verzekeraars gezamenlijk verlies lijden op het geheel van WTZ-polissen. Dit
verlies wordt in het volgend jaar omgeslagen over alle particulier verzekerden.
De Stichting Uitvoering Omslagregeling WTZ (SUO) voert de omslag uit. De Verzekeringskamer
is belast met het toezicht op het uitvoeringsorgaan.De Algemene Rekenkamer heeft in juni en juli 1996 onderzoek verricht naar
de WTZ. Zij heeft de daarin opgenomen bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen
beoordeeld aan de hand van in het afgelopen decennium gegroeide inzichten
in de problematiek rond zelfstandige bestuursorganen (ZBO).De minister, de SUO en de Verzekeringskamer merkten hierover in hun reacties
op dat deze normatiek in 1989, toen de SUO werd ingesteld, nog niet bestond.
De Rekenkamer is zich hiervan wel bewust geweest, maar wijst erop dat de gedachtenvorming
over het functioneren van ZBO's en het toezicht daarop reeds in 1988 is neergelegd
in een advies van de Raad voor het binnenlands bestuur.Volgens de SUO doet het toepassen van de ZBO-normatiek af aan haar «autarkische»
karakter. Voor de Rekenkamer kan deze bewering geen stand houden, omdat de
SUO niet de vrijheid heeft de omslag naar eigen inzicht te besteden. Het betreft
hier de opbrengst van een wettelijke heffing, die uitsluitend besteed mag
worden aan het doel waarvoor de heffing is ingesteld.In de WTZ is de verdeling van bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen
tussen de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de uitvoerende stichting
en de Verzekeringskamer onvoldoende geregeld. Lacunes doen zich vooral voor
in de relatie tussen de minister en de uitvoerende stichting en in de relatie
tussen de minister en de Verzekeringskamer als toezichthouder.De belangrijkste lacune in de relatie tussen de minister en de uitvoerende
stichting is het ontbreken van de bevoegdheid van de minister om de hoogte
van de omslagbijdrage goed te keuren. Die vaststelling is een exclusieve bevoegdheid
van de uitvoerende stichting. Daarnaast is over de relatie tussen de minister
en de Verzekeringskamer in de WTZ niets geregeld.Deze lacunes in de WTZ hebben blijkens het onderzoek gevolgen gehad voor
de vaststelling van de omslagbijdrage.De uitvoerende stichting heeft de omslagbijdrage sinds 1989 nagenoeg ieder
jaar met het oog op reservevorming hoger vastgesteld dan noodzakelijk was
om het tekort van het jaar daarvoor te dekken. De zo opgebouwde reserves waren
bedoeld om bij opheffing van de WTZ (als gevolg van het zogenoemde Plan-Simons)
de vorderingen van de verzekeraars te voldoen. In de WTZ ontbreekt de wettelijke
basis voor een dergelijke reservevorming. Bovendien past reservevorming niet
in de systematiek van die wet. Pas in 1992 heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid
een standpunt over de toelaatbaarheid van reservevorming ingenomen. Hij stond
onder voorwaarden positief ten opzichte van voortzetting van reservevorming
door de uitvoerende stichting met het oog op stabilisering van de hoogte van
de omslagbijdrage.Toen na de kabinetswisseling in 1994 bleek dat het Plan-Simons geen doorgang
zou vinden en de WTZ niet zou verdwijnen, hebben de minister en de uitvoerende
stichting niet overlegd over hoe om te gaan met de nieuwe situatie. De Rekenkamer concludeert dat ten aanzien van de reservevorming een onvoldoende
onderling (SUO en ministerie) consistent beleid is gevoerd. De reserve bedroeg eind 1996 zo'n f 943 miljoen. De Rekenkamer heeft
berekend dat een particulier verzekerde in 7 jaar in totaal f 200 aan
omslagbijdragen meer heeft betaald dan in een situatie waarin de SUO geen
reserve zou hebben gevormd. Weliswaar werd de reserve aangewend ter bevoorschotting
van de verzekeraars, waardoor de rentelasten als onderdeel van de omslagbijdrage
blijvend zijn teruggebracht. Maar daar staat tegenover dat de rentebaten van
de rekening-courant van de SUO werden aangewend voor gedeeltelijke dekking
van de organisatiekosten van de SUO, terwijl die kosten volgens de wet moeten
worden opgebracht door de verzekeraars.Een ander onderdeel van de omslagbijdrage is een vergoeding voor de administratiekosten
die verzekeraars maken voor het uitvoeren van de WTZ. Ook hier heeft de minister
geen goedkeuringsbevoegdheid. De uitvoerende stichting betrekt bij het vaststellen
van deze vergoeding onvoldoende of de kosten wel samenhangen met de uitvoering
van de WTZ. Daarnaast constateerde de Rekenkamer dat voor bepaalde kosten
zowel een administratiekostenvergoeding ten laste van de WTZ als ten laste
van de AWBZ wordt vergoed. De administratiekostenvergoeding lijkt daardoor
aan de hoge kant.Onduidelijk is welke invulling de Verzekeringskamer aan het toezicht zou
moeten geven. De wetgever noch de verantwoordelijke bewindspersonen zijn voldoende
duidelijk geweest over het gewenste toezicht van de Verzekeringskamer. De
Verzekeringskamer heeft aangegeven dat haar toezicht bestaat uit het beoordelen
en analyseren van de informatie van de uitvoerende stichting. Hiervan wordt
geen schriftelijke vastlegging gemaakt. De stichting kon de door de Verzekeringskamer
aangegeven toezichtsactiviteiten niet bevestigen. De controle van de stichting
op de verzekeraars was in opzet voldoende om de rechtmatigheid van de uitgaven
en ontvangsten vast te stellen. Aanbevolen wordt de beoordeling van de rechtmatigheid
van de uitgaven en ontvangsten van de SUO onderdeel te maken van de jaarlijkse
controle door een externe accountant en het jaarverslag en de bijbehorende
accountantsverklaring openbaar te maken.De Rekenkamer beveelt aan de WTZ op een aantal punten aan te passen. Het
is gewenst dat expliciet aandacht wordt besteed aan de verdeling van bevoegdheden
en verantwoordingsverplichtingen tussen de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, de uitvoerende stichting en de Verzekeringskamer. Zo is het naar
het oordeel van de Rekenkamer van belang dat de minister een wettelijke goedkeuringsbevoegdheid
krijgt over de jaarlijks vast te stellen omslagbijdrage en zicht heeft op
de opbouw van deze bijdrage. Ook zal duidelijk moeten worden aangegeven welke
administratiekosten in welke mate voor vergoeding aan de verzekeraars in aanmerking
komen. Daarnaast moeten duidelijke uitgangspunten voor het toezicht worden
geformuleerd.De minister kon zich op hoofdlijnen vinden in de conclusies van de Rekenkamer.
Zij zegde toe de aanbevelingen op te volgen. De SUO en de Verzekeringskamer
wezen op het belang van reservevorming, in verband met de altijd aanwezige
politieke onzekerheid over het stelsel van ziektekostenverzekeringen.Op het punt van de hoogte en samenstelling van de administratiekostenvergoeding
bleven de SUO en de Verzekeringskamer van mening verschillen met de Rekenkamer. 1 INLEIDINGDe Algemene Rekenkamer heeft in juni en juli 1996 onderzoek verricht naar
de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen (WTZ).Met de invoering van de WTZ in 1986 zijn particuliere ziektekostenverzekeraars
verplicht bepaalde groepen verzekerden te accepteren. Tot die tijd kenden
alleen ziekenfondsen een acceptatieplicht voor personen die zich wilden verzekeren
op grond van de verplichte verzekering voor werknemers, de bejaardenverzekering
of de vrijwillige verzekering. Deze laatste twee verzekeringen werden hierdoor
een vangnet voor personen die bij particuliere verzekeraars alleen tegen een
veel hogere premie werden geaccepteerd. In 1986 is besloten deze verzekeringen
op te heffen en de WTZ in te voeren. De particuliere verzekeraars moesten
een deel van de (ex-)ziekenfondsverzekerden accepteren en hen een standaardpakket
aanbieden tegen een premie waarvan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport het maximum kan vaststellen. In de loop der jaren zijn ook andere
groepen verzekerden onder de WTZ gebracht, onder wie studenten en particulier
verzekerden van 65 jaar en ouder. Circa 70% van de in totaal 687 000
WTZ-verzekerden wordt gevormd door 65-plussers (cijfers 1995).De acceptatieplicht in combinatie met de maximumpremies en voorgeschreven
polisdekking leidde bij de particuliere verzekeraars tot een verlies op de
polissen van WTZ-verzekerden omdat de schade-uitkeringen gemiddeld hoger zijn
dan de premie-inkomsten. Deze zogenaamde overschade, vermeerderd met een rentevergoeding
en een administratiekostenvergoeding vormt het omslagtekort van enig jaar
en wordt in het daaropvolgende jaar omgeslagen over alle particulier verzekerden.
Het omslagtekort 1995 bedroeg ruim f 1 miljard.De omslag wordt sinds 1989 uitgevoerd door de Stichting Uitvoering Omslagregeling
WTZ (SUO) die daartoe door de staatssecretaris van Welzijn, Volksgezondheid
en Cultuur, in overleg met de ministers van Financiën en Economische
Zaken is aangewezen. Op basis van gegevens van particuliere ziektekostenverzekeraars
raamt de SUO het omslagtekort en bepaalt vervolgens de hoogte van de omslagbijdrage.
De omslagbijdrage is in de loop der jaren gestegen van f 204 in 1990
tot f 414 in 1995 en vervolgens in 1996 gedaald tot f 324. De omslagbijdrage
wordt door de particuliere verzekeraars geïnd en periodiek verrekend
met de SUO. De SUO is belast met de controle op de gegevens die de particuliere
verzekeraars aanleveren. De bestuursleden van de SUO worden, op voordracht
van Zorgverzekeraars Nederland, door de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport benoemd, nadat de Verzekeringskamer hierover is gehoord. Het toezicht
op de SUO is, krachtens de WTZ, opgedragen aan de Verzekeringskamer. De politieke
eindverantwoordelijkheid voor de WTZ berustte tot in augustus 1994 bij de
staatssecretaris van Volksgezondheid en berust sedertdien bij de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.De Rekenkamer beoordeelde de afzonderlijke relaties tussen de minister,
de SUO en de Verzekeringskamer om te kunnen vaststellen of de bevoegdheden
en de verantwoordingsverplichtingen in de WTZ sluitend geregeld zijn. Vervolgens
onderzocht de Rekenkamer twee aspecten die mede van invloed zijn op de hoogte
van de omslagbijdrage, te weten de reservevorming en de administratiekostenvergoeding.
Tot slot beoordeelde zij de toezichtstructuur, de opzet van de controle door
de SUO op de gegevens van de verzekeraars en de verantwoording hierover. De Rekenkamer zond haar bevindingen in november 1996 aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de SUO en de Verzekeringskamer. Zij reageerden
in december 1996. Hun reacties zijn op hoofdlijnen in dit rapport weergegeven. 2 VERDELING BEVOEGDHEDEN EN VERANTWOORDINGSVERPLICHTINGEN 2.1 InleidingDe gedachtenvorming over de voorwaarden waaronder een zelfstandig bestuursorgaan
(ZBO) moest functioneren kristalliseerde in 1988 uit in het «Advies
over functionele decentralisatie» van de Raad voor het binnenlands bestuur.
Het Regeringsstandpunt functionele decentralisatie, een reactie op dit advies,
dateert uit 1990. In deze beide stukken zijn reeds alle belangrijke uitgangspunten
voor het toezicht op en de verantwoording over zelfstandige bestuursorganen
neergelegd. Sindsdien zijn deze uitgangspunten verder uitgewerkt, bijvoorbeeld
in het ZBO-onderzoek van de Rekenkamer1 en in
de Aanwijzingen voor regelgeving inzake zelfstandige bestuursorganen.Ten tijde van de aanwijzing als uitvoeringsorgaan in 1989 werd de SUO
niet als zelfstandig bestuursorgaan aangemerkt. Toch heeft de SUO de kenmerken
van een ZBO.De Rekenkamer heeft in het onderhavige onderzoek de verdeling van bevoegdheden
en verantwoordingsverplichtingen in de WTZ en de onderlinge relaties tussen
de minister, de Verzekeringskamer en de SUO beoordeeld aan de hand van de
in het afgelopen decennium gegroeide inzichten in de ZBO-problematiek. 2.2 Relatie minister – VerzekeringskamerDe Rekenkamer heeft de in de WTZ neergelegde relatie tussen de minister
en de Verzekeringskamer aan de volgende uitgangspunten getoetst:– de minister moet het recht hebben inlichtingen van de Verzekeringskamer
te verkrijgen over het uitgevoerde toezicht en over het functioneren van de
SUO, om verantwoording te kunnen afleggen aan de Staten-Generaal;– de minister dient periodiek van de Verzekeringskamer verantwoordingsstukken
over de SUO en de Verzekeringskamer te ontvangen;– de minister moet de bevoegdheid hebben de heffingen of tarieven
van de Verzekeringskamer (kosten van toezicht) goed te keuren;– de minister moet de Verzekeringskamer aanwijzingen kunnen geven
voor het uit te oefenen toezicht.De Rekenkamer constateerde dat geen van deze elementen in de WTZ is vastgelegd. 2.3 Relatie minister – Stichting Uitvoering Omslagregeling
WTZVoor de relatie tussen de minister en de SUO geldt dat de minister de
bevoegdheid moet hebben de heffingen of tarieven (de omslagbijdrage) goed
te keuren.De Rekenkamer constateerde dat in de wet wel is bepaald dat de minister
de hoogte van de WTZ-premies kan vaststellen, evenals de omvang van het standaardpakket
en het aantal verzekerden dat onder de omslagregeling kan worden gebracht.
De minister heeft hierdoor indirect invloed op de hoogte van de omslagbijdrage;
van een goedkeurende bevoegdheid van de minister is echter geen sprake. 2.4 Relatie Verzekeringskamer – Stichting Uitvoering
OmslagregelingDe Rekenkamer heeft de in de WTZ neergelegde relatie tussen de Verzekeringskamer
en de SUO aan de volgende uitgangspunten getoetst:– de Verzekeringskamer moet het recht hebben inlichtingen te verkrijgen
over de SUO en de omslagregeling, om periodiek de minister te kunnen informeren;– de Verzekeringskamer dient periodiek verantwoordingsstukken van
de SUO te ontvangen;– de Verzekeringskamer moet de kosten van de uitvoering van de wettelijke
taak door de SUO goedkeuren;– de Verzekeringskamer moet de SUO aanwijzingen kunnen geven of
nadere regels kunnen stellen over de uitvoering van de publieke taak.De Rekenkamer constateerde dat in de WTZ is vastgelegd dat de SUO de Verzekeringskamer
alle inlichtingen moet verstrekken die zij nodig heeft voor de uitoefening
van haar wettelijke taak. In de wet is niet vastgelegd dat het doel hiervan
is de minister periodiek te informeren. Ook staat in de WTZ dat de SUO verplicht
is het jaarverslag naar de Verzekeringskamer te zenden, inclusief een jaarrekening
die vergezeld gaat van een getrouwheidsverklaring van een bevoegd accountant.
Over het goedkeuren van de uitvoeringskosten van de SUO en de aanwijzingsbevoegdheid
van de Verzekeringskamer is in de WTZ niets bepaald. 2.5 ConclusieDe verdeling van bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen tussen
de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Verzekeringskamer en
de SUO zoals die in 1989 in de WTZ is vastgelegd vertoont naar in het afgelopen
decennium gegroeide maatstaven belangrijke lacunes. Deze doen zich vooral
voor tussen de minister en de Verzekeringskamer als toezichthouder. In deze
relatie is geen enkele bevoegdheid of verantwoordingsverplichting in de WTZ
verankerd. In de relatie tussen de minister en de SUO ontbreekt de belangrijke
bevoegdheid van de minister tot het goedkeuren van de omslagbijdrage. 2.6 Reacties betrokkenen op toepassing ZBO-normatiekIn hun reacties merken de minister, de SUO en de Verzekeringskamer op
dat de door de Rekenkamer gehanteerde normen voor regelgeving over zelfstandige
bestuursorganen nog niet fungeerden ten tijde van de totstandkoming van de
regelgeving voor de SUO in 1989. De minister geeft aan dat het bovenstaande
niet wegneemt dat bij wijziging van de WTZ rekening zal worden gehouden met
de gehanteerde normatiek die inmiddels is neergelegd in een aanwijzing voor
de regelgeving.De SUO is van mening dat door het toepassen van de ZBO-normatiek geen
recht wordt gedaan aan haar specifieke karakter, aangezien de stichting als
«beheerder van publieke gelden» toch geheel «autarkisch»
is omdat er geen van overheidswege verkregen gelden omgaan in de omslagregeling. 2.7 Nawoord RekenkamerDe Rekenkamer is zich ervan bewust dat de thans ontwikkelde ZBO-normen
in 1989 nog niet bestonden en heeft dit ook in het rapport aangegeven Zij
wijst er echter op dat de gedachtenvorming over het functioneren van ZBO's
en het toezicht daarop reeds in 1988 is neergelegd in een advies van de Raad
voor het binnenlands bestuur. Over de door de SUO geclaimde onafhankelijkheid
merkt de Rekenkamer op dat deze uitsluitend de vaststelling van
de hoogte van de omslag betreft. Deze omslag is een wettelijke heffing. Ook
zonder wetswijziging staat vast dat de opbrengst van een wettelijke heffing
uitsluitend besteed mag worden aan het doel waarvoor de heffing is ingesteld. 3 VASTSTELLING OMSLAGBIJDRAGE 3.1 InleidingDe hoogte van de omslagbijdrage wordt in de praktijk mede bepaald door
de opbouw van een reserve door de SUO en door de hoogte van de administratiekostenvergoeding
die de SUO uitkeert aan verzekeraars.Begin jaren negentig besloot de SUO een reserve1 te vormen omdat er een reële kans bestond dat met de invoering
van het Plan Simons een einde zou komen aan de WTZ. Volgens de SUO zou er
dan een opheffingsprobleem ontstaan omdat de overschade niet meer in het daaropvolgende
jaar kon worden omgeslagen over de particulier verzekerden aangezien het onderscheid
tussen particulier en ziekenfondsverzekerden zou verdwijnen. Uit de reserve
zou het omslagtekort van het jaar voor invoering van het Plan Simons moeten
worden betaald. De SUO vormde de reserve door de omslagbijdrage hoger vast
te stellen dan op grond van de ramingen van het omslagtekort noodzakelijk
was. Eind 1996 bedroeg de reserve volgens de minister zo'n f 943 miljoen.
Uit de reserve krijgen de verzekeraars voorschotten, waardoor de rentelasten
van de SUO afnemen.Om de administratiekosten van WTZ-verzekerden te dekken, krijgen de verzekeraars
een administratiekostenvergoeding. Voor 1996 bedroeg de vergoeding f 285
per verzekerde per jaar. Voor studenten gold een vergoeding van f 168.
Over de omslagperiode 1994/1995 werd een totaalbedrag van f 162 miljoen
aan administratiekosten aan verzekeraars vergoed. Omdat het toenmalige Ministerie
van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur haar twijfels uitte over de hoogte
van de administratiekostenvergoeding, liet de SUO in 1992/1993 een extern
bureau de administratiekosten onderzoeken. De resultaten hiervan bevestigden
volgens de SUO de correctheid van de administratiekostenvergoeding. Zij zag
daarom geen aanleiding de vergoeding aan te passen.De Rekenkamer onderzocht zowel de reservevorming als de administratiekostenvergoeding
door de SUO.Ten aanzien van de reservevorming onderzocht zij of de WTZ, zowel naar
letter als naar systematiek, reservevorming toestaat en of bij de reservevorming
sprake is geweest van een onderling consistent beleid van de SUO en het ministerie.Ten aanzien van de administratiekostenvergoeding analyseerde de Rekenkamer
het onderzoeksrapport uit 1993 en vergeleek zij de vergoeding op bepaalde
onderdelen met de maximaal toelaatbare beheerskostenvergoeding zoals deze
geldt voor de uitvoering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). 3.2 Reservevorming 3.2.1 Reservevorming naar letter en systematiek van de
Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringenIn de WTZ staat dat de SUO de administratiekosten, de overschade plus
een bedrag voor gederfde rente-inkomsten van het voorgaande jaar omslaat over
alle bij een ziektekostenverzekeraar verzekerde personen. In de WTZ wordt
niets gezegd over het omslaan van bedragen die de SUO over het lopende jaar
of toekomstige jaren verschuldigd zal zijn, zoals gebeurt wanneer zij een
reserve vormt. Wel kan de SUO de verzekeraar over het lopende jaar voorschotten
verstrekken.Het geven van voorschotten vormt echter geen wettelijke basis voor reservevorming. Omdat de minister de maximumpremies voor WTZ-verzekerden vaststelt, over
de samenstelling van het pakket beslist en groepen verzekerden aanwijst die
onder de omslagregeling kunnen worden gebracht, stelt de minister feitelijk
de factoren vast die de hoogte van de omslagbijdrage bepalen. Vanuit deze
optiek is het vaststellen van de omslagbijdrage door de SUO een technische
exercitie, waarbij zij vooral op grond van de geraamde schade op WTZ-polissen
de omslagbijdrage bepaalt. Met het vormen van een reserve heeft de SUO deze
systematiek doorbroken. 3.2.2 Beleid rond de reservevormingDe eerste omslagbijdrage die de SUO vaststelde in 1990 was hoger dan op
grond van de raming van het omslagtekort 1989 berekend kon worden (f 204
in plaats van f 125). De SUO wilde daarmee zorg dragen voor een gelijkmatig
verloop in de ontwikkeling van de omslagbijdrage. Bij de vaststelling van
de omslagbijdrage 1991 (f 270) is echter geen gebruik gemaakt van de
opgebouwde reserve omdat de SUO verwachtte dat het omslagtekort 1991 wederom
hoger zou zijn.In mei 1990 wees de SUO de staatssecretaris van Volksgezondheid op de
opheffingsproblematiek. In augustus 1991 vroeg de staatssecretaris de SUO,
het Kontaktorgaan Landelijke Organisaties van Ziektekostenverzekeraars (KLOZ)
en de Verzekeringskamer om advies. Hij gaf daarbij aan dat de financiering
zijns inziens in eerste instantie zou moeten geschieden door die personen
die vóór de invoering van het Plan Simons particulier verzekerd
waren. Tegen die achtergrond beschouwde hij het aanleggen van een reserve
als een voor de hand liggende oplossing.De SUO en het KLOZ vonden reservevorming dé oplossing voor het
opheffingsprobleem. De omvang van de benodigde reserve werd geschat op f 800
miljoen, wat in drie jaar bijeen gebracht zou moeten worden, omdat invoering
van het Plan Simons per 1 januari 1995 was voorzien. De Verzekeringskamer
raadde echter aan het te verevenen bedrag zoveel mogelijk terug te dringen
door middel van pakketreductie, opdat het benodigde bedrag lager zou kunnen
zijn dan f 800 miljoen. Daarnaast opperde de Verzekeringskamer de mogelijkheid
de ingangsdatum van de stelselwijziging te verlengen.De omslagbijdrage 1992 werd vastgesteld op f 414, hetgeen het ministerie
uit een landelijk dagblad moest vernemen. Omdat dit f 14 hoger was dan
informeel aan het ministerie was meegedeeld, vroeg het ministerie de SUO om
opheldering. In de omslagbijdrage bleek een reservecomponent te zijn opgenomen
in verband met de opheffingsproblematiek.In april 1992 berichtte de SUO het ministerie dat zij de omvang van de
opheffingsproblematiek raamde op circa f 1,5 miljard. Bij het opstellen
van de raming ging de SUO er van uit dat de dekkingsomvang van het pakket
bij opheffing van de WTZ dezelfde zal zijn als op dat moment het geval was.In oktober 1992 berichtte de staatssecretaris de SUO dat hij er aan hechtte
de omslagbijdrage tenminste te stabiliseren. Omdat de SUO in verband met de
opheffingsproblematiek de omslagbijdrage 1993 echter hoger dan f 414
wenste vast te stellen, liet de staatssecretaris de SUO weten dat de eindverantwoordelijkheid
voor de besluitvorming over de financiering van de opheffingsproblematiek
bij het kabinet diende te liggen. Omdat hij desondanks positief stond tegenover
reservevorming, wilde hij ieder jaar over de mogelijkheden daartoe overleg
voeren met de SUO. Uiteindelijk stelde de SUO de omslagbijdrage 1993 vast
op f 414. In oktober 1993 eiste de staatssecretaris wederom de eindverantwoordelijkheid voor het oplossen van de opheffingsproblematiek voor het
kabinet op en sprak zich uit voor stabilisering van de omslagbijdrage. De
SUO stelde de omslagbijdrage 1994 vast op f 414.Met de kabinetswisseling in 1994 was de stelselwijziging voor wat betreft
de basisverzekering zoals bedoeld in het Plan-Simons van de baan. Opheffing
van de WTZ is daarmee voorlopig niet meer te verwachten. Naar aanleiding van
kamervragen gaf de minister in november 1994 aan dat de reserve werd ingezet
om de omslagbijdrage 1995 te stabiliseren op het niveau van 1994. Tevens maakte
de minister melding van de gedachte de reservevorming in de toekomst verder
uit te breiden waardoor te zijner tijd de na-ijling uit de omslagsystematiek
kan worden gehaald. De Tweede Kamer wenste echter een verdere inzet van de
reserve voor verlaging van de omslagbijdrage. De SUO vond verdere inzet van
de reserve echter onverantwoord, gelet op de in haar ogen nog steeds bestaande
opheffingsproblematiek en de bereikte bezuiniging op de rentekosten. Daarnaast
zou inzet van reserve volgens de SUO slechts tot een tijdelijke verlaging
van de omslagbijdrage leiden. De SUO stelde de omslagbijdrage 1995 daarom
vast op f 414. In plaats van in te teren op de reserve bleek achteraf
uit de omslagbijdrage 1995 een toevoeging aan de reserve van f 149 miljoen
mogelijk. Van aanwending van de reserve ter stabilisatie van de omslagbijdrage
is dus nooit sprake geweest.In een debat met de Tweede Kamer op 8 februari 1995 werd aan de minister
gevraagd of bij handhaving van de WTZ de reserve niet moest worden aangewend
voor verlaging van de omslagbijdrage. De minister antwoordde dit niet verstandig
te vinden omdat dit slechts tot een tijdelijke verlaging van de omslagbijdrage
zou leiden en jo-jo effecten niet bevorderlijk zijn voor de acceptatie door
de burger. Verdere reservevorming kan volgens de minister alleen plaatsvinden
als er een overschot bestaat tussen raming en werkelijkheid en als een stabiele
ontwikkeling van de omslagbijdrage niet in gevaar komt. Medio 1995 hebben
het ministerie en de SUO een informatieprotocol opgesteld. Doel hiervan is
het ministerie te voorzien van tijdige en adequate (cijfermatige) informatie,
zodat een onverwacht hogere omslagbijdrage zoals in 1992, niet meer voorkomt.Eind 1995 werd de omslagbijdrage 1996 door de SUO vastgesteld op f 324.
Een omslagbijdrage van f 273 zou kostendekkend zijn geweest. Reden om
de omslagbijdrage hoger vast te stellen was de zorg van de SUO voor een gelijkmatig
verloop van de hoogte van de omslagbijdrage. De toevoeging aan de reserve
(verwacht circa f 251 miljoen) heeft tot doel de omslagbijdrage 1997
en 1998 op f 324 te kunnen handhaven. 3.2.3 Beleidsanalyse reservevormingDe SUO vormde reeds bij de vaststelling van de omslagbijdragen 1990 en
1991 een reserve om te zorgen voor een gelijkmatig verloop van de hoogte van
de omslagbijdrage. Daarna is het beleid rond de reservevorming in het licht
komen te staan van de opheffingsproblematiek. Met ingang van 1996 staat het
gelijkmatig verloop van de hoogte van de omslagbijdrage wederom centraal,
waarbij tevens de gedachte bestaat de naijling uit de omslagsystematiek te
halen.In de periode 1990 tot 1992 heeft de staatssecretaris geen duidelijk standpunt
ingenomen over de reservevorming. Pas eind 1992 werd, onder druk van de stijgende
omslagbijdrage, beleid geformuleerd. Het ministerie stond positief tegenover
reservevorming, echter binnen de randvoorwaarde dat de omslagbijdrage niet
verder zou toenemen. Een duidelijk standpunt over de toelaatbaarheid van het
principe van reservevorming als zodanig ontbrak. In de brieven van de staatssecretaris van 1992 en 1993, wees hij de SUO
erop dat «de eindverantwoordelijkheid voor de besluitvorming over de
wijze van financiering van na-ijlingseffecten bij het kabinet dient te liggen».
Hieruit blijkt dat het kabinet zich wel verantwoordelijk acht voor de besluitvorming
over de financiering, maar blijkt niet dat zij zelf de financiering voor haar
rekening wil nemen. De mogelijkheid dat een deel van de problematiek voor
rekening kon komen van verzekeraars bleef bestaan, wat ook blijkt uit de beantwoording
van een kamervraag naar de gevolgen van liquidatie van de SUO. De staatssecretaris
antwoordde dat een batig saldo dan toevalt aan de verzekeraars, maar dat zij
ook een nadelig saldo moeten opbrengen.Na de kabinetswisseling in 1994 werd een oplossing voor de opheffingsproblematiek
minder urgent. Dit heeft bij de SUO en het ministerie niet geleid tot een
uitdrukkelijke herbezinning op de reservevorming. Gelet op de door de staatssecretaris
aangegeven eindverantwoordelijkheid van het kabinet voor besluitvorming over
de financiering van de opheffingsproblematiek, had het voor de hand gelegen
dat over de intussen opgebouwde reserve in overleg was getreden met de SUO.Tenslotte constateerde de Rekenkamer dat de schattingen van de SUO over
de omvang van de opheffingsproblematiek in tegenspraak zijn met het toenmalige
beleid van de staatssecretaris van Volksgezondheid. Terwijl de SUO veronderstelde
dat de dekkingsomvang van het pakket aan het einde van de WTZ dezelfde zou
zijn, was het beleid van de toenmalige staatssecretaris er juist op gericht
om geleidelijk delen van het pakket over te hevelen naar de AWBZ.De Rekenkamer is van mening dat berekeningen van de omvang van de opheffingsproblematiek
in overleg met het ministerie hadden moeten worden opgesteld.De reserve bedroeg eind 1996 volgens de minister zo'n f 943 miljoen.
De Rekenkamer heeft op basis hiervan berekend dat een particulier verzekerde
over de laatste 7 jaar in totaal f 200 aan omslagbijdragen meer heeft
betaald dan in een situatie waarin de SUO geen reserve zou hebben gevormd.Daartegenover staat, dat de reserve wordt aangewend ter bevoorschotting
van de claims van verzekeraars, waardoor de rentelasten van de SUO, die onderdeel
zijn van de omslagbijdrage, aanzienlijk zijn teruggebracht. Dit leidt in de
toekomst tot een blijvend lagere omslagbijdrage dan in een situatie waarin
geen reserve is gevormd. 3.3 Administratiekostenvergoeding 3.3.1 Analyse rapport hoogte administratiekostenvergoedingUitgangspunt in het in opdracht van de SUO in 1993 uitgebrachte onderzoeksrapport
is een integrale berekening van de administratiekosten. De totale beheerskosten
van de verzekeraars zijn verdeeld over de schade-administratie, de polisadministratie
en de overige kosten. De integrale administratiekostenvergoeding is daarom
op deze drie posten gebaseerd. Bepalend voor de vergoeding voor de schade-administratie
respectievelijk de polisadministratie zijn het gemiddeld aantal binnengekomen
nota's (uitgedrukt in schaderegels) en het gemiddeld aantal veranderingen
in de polis (polismutaties) van WTZ-verzekerden. De vergoeding voor de overige
kosten is berekend door de overige kosten te delen door het totaal aantal
verzekerden. Er wordt dus van uitgegaan dat een verzekeraar evenveel overige
kosten maakt voor een verzekerde met een maatschappijpolis als voor een WTZ-verzekerde.Daarnaast zijn een vergoeding voor WTZ-specifieke kosten en een vergoeding
voor provisiekosten (kosten van tussenpersonen) onderdeel van de administratiekostenvergoeding.
De administratiekostenvergoeding wordt gecorrigeerd voor inflatie. Extra aanpassingen
vinden plaats indien wijzigingen in het stelsel van wettelijke ziektekostenverzekeringen
gevolgen hebben voor de WTZ, zoals de overheveling per 1 januari 1996 van
geneesmiddelen en hulpmiddelen uit de AWBZ. De administratiekostenvergoeding
is een vast bedrag per WTZ-verzekerde.De Rekenkamer constateert dat in het bovenvermelde onderzoek de vraag
of een integrale vergoeding de meest geëigende is, niet wordt gesteld.
De SUO gaf aan dat een integrale kostenvergoeding als een vanzelfsprekendheid
werd beschouwd. De kosten worden integraal vergoed omdat de SUO vindt dat
alle activiteiten in ieder geval voor een deel ten goede komen aan de verzekerden
onder de omslagregeling.Een belangrijke veronderstelling van het in het onderzoeksrapport uit
1993 gehanteerde rekenmodel is dat de schaderegels in belangrijke mate van
invloed zijn op de hoogte van de administratiekosten. De Rekenkamer constateert
echter dat in het onderzoeksrapport wordt opgemerkt dat in de aangeleverde
gegevens van verzekeraars geen relatie gevonden kan worden tussen het gemiddeld
aantal schaderegels per verzekerde en de hoogte van de administratiekosten
van een verzekeraar. De Rekenkamer vindt het dan ook opmerkelijk dat bij de
opzet van de berekeningsmethodiek toch van deze veronderstelling is uitgegaan.In de categorie WTZ-specifieke kosten worden de kosten vergoed die specifiek
kunnen worden toegerekend aan de uitvoering van de omslagregeling. De keuze
voor het opnemen van deze kosten in de administratiekostenvergoeding acht
de Rekenkamer moeilijk te rijmen met de integrale vergoeding van de overige
kosten. Zij constateerde dat in het uitgevoerde onderzoek de kosten gekwantificeerd
worden die specifiek samenhangen met de uitvoering van de WTZ, terwijl er
vanaf is gezien de kosten te kwantificeren (en in mindering te brengen) die
niet, of slechts deels, verband houden met de wettelijke taak. 3.3.2 Vergelijking beheerskostenvergoeding van de Algemene
Wet Bijzondere ZiektekostenDe overige kosten in de administratiekostenvergoeding WTZ (zoals voor
personeel, huisvesting, reclame en werving, bestuurs- en vergaderkosten en
accountants- en advieskosten) worden integraal vergoed. De Rekenkamer constateert
op dit punt een tegenstelling met de systematiek van de AWBZ-beheerskostenvergoeding.
Hierin zijn bewust de kosten die geen of een minder duidelijke relatie hebben
met de AWBZ buiten beschouwing gelaten, of worden slechts voor een deel vergoed.
Zo worden bijvoorbeeld de kosten voor reclame en werving slechts voor de helft
meegenomen.Naast een administratiekostenvergoeding WTZ ontvangen verzekeraars voor
hun WTZ-verzekerden ook een beheerskostenvergoeding AWBZ. Deze is begin 1996
met terugwerkende kracht voor de jaren 1992 tot en met 1995 vastgesteld op
maximaal f 24, en bestaat, behalve uit een bedrag ter dekking van de
polis- en schade-administratie, uit een bedrag van f 8 om een deel (ongeveer
10%) van de overige kosten te dekken. Dit betekent dat ziektekostenverzekeraars
een deel van hun beheerskosten over de periode 1992 tot en met 1995 twee keer
vergoed hebben gekregen. Namelijk zowel een integrale (100%) kostenvergoeding
voor de overige kosten in het kader van de WTZ als een vergoeding van f 8
(ongeveer 10%) voor de overige kosten op grond van de AWBZ. Een correctie
voor deze dubbeling over 1995 zou een reductie van f 5,5 miljoen op de
administratiekostenvergoeding WTZ hebben opgeleverd.De administratiekostenvergoeding WTZ is gestegen van f 240 in 1995
naar f 285 in 1996. Behalve uit de gebruikelijke correctie voor inflatie,
komt deze stijging voort uit de overheveling per 1 januari 1996 van geneesmiddelen,
hulpmiddelen, revalidatie, erfelijkheidsonderzoek en audiologische hulp uit
de AWBZ. De SUO verwacht dat hierdoor het aantal schadedeclaraties van WTZ-verzekerden
zal stijgen. De Rekenkamer constateerde dat de stijging van f 45 bijna
het dubbele is van de maximaal toelaatbare beheerskostenvergoeding AWBZ. 3.4 ConclusieDe SUO en de toenmalige staatssecretaris van Volksgezondheid hebben ten
aanzien van de reservevorming een onvoldoende onderling consistent beleid
gevoerd. De staatssecretaris respectievelijk de huidige minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport zijn vooral volgend geweest en hebben getracht de reservevorming
zodanig bij te sturen dat de omslagbijdrage zou stabiliseren. Vanaf 1992 heeft
het ministerie vooral kaders geformuleerd waarbinnen reservevorming mogelijk
zou moeten zijn. Dit is voornamelijk te verklaren uit het feit dat de wettelijke
bevoegdheid tot vaststelling van de omslagbijdrage bij de SUO ligt en de minister
hierbij geen goedkeurende bevoegdheid heeft.Hoewel door de aanwending van de gevormde reserve de rentelasten van de
SUO aanmerkelijk zijn teruggebracht, concludeerde de Rekenkamer dat de WTZ
geen wettelijke basis biedt voor de vorming van reserves, en dat reservevorming
ook niet past binnen de systematiek van de WTZ.De huidige administratiekostenvergoeding die verzekeraars ontvangen (over
de omslagperiode 1994/1995 bedroeg deze f 162 miljoen) staat onvoldoende
in relatie met de kosten die specifiek samenhangen met de uitvoering van de
WTZ. Kosten die daar niet of slechts deels mee samenhangen zijn integraal
opgenomen in de administratiekostenvergoeding. Door verschil in de vergoedingssystematiek
van de WTZ en de AWBZ werd over de jaren 1992 en later circa 10% van de zogenaamde
«overige kosten» dubbel vergoed. 4 TOEZICHT 4.1 InleidingHet toezicht op de SUO is krachtens de WTZ opgedragen aan de Verzekeringskamer.
De Rekenkamer onderzocht welke invulling de Verzekeringskamer heeft gegeven
aan deze taak en welke rol de minister en de toezichthoudende taak van de
Verzekeringskamer ingevolge de Wet toezicht verzekeringsbedrijf (WTV) hierbij
speelden. Daarnaast beoordeelde de Rekenkamer de opzet van de SUO-controle
op de gegevens van de verzekeraars en de verantwoording van de SUO.De Rekenkamer vindt dat het toezichtbeleid van de Verzekeringskamer in
overeenstemming moet zijn met de bedoeling van de wetgever en dat de hoofdlijnen
van dit beleid schriftelijk moeten zijn vastgelegd. Daarnaast moeten de bevindingen
van het uitgevoerde toezicht eveneens schriftelijk worden vastgelegd. Verder
dient de feitelijke uitoefening van het toezicht overeen te stemmen met het
geformuleerde toezichtbeleid.De Rekenkamer meent dat de minister waarborgen moet creëren om eventuele
tekortkomingen in het toezicht tijdig te onderkennen. Hiervoor is een eigen
visie op het toezicht door de Verzekeringskamer nodig. Daarnaast moet de minister
zich informeren over het feitelijke toezicht. Als de minister tot de conclusie
komt dat de Verzekeringskamer haar taak niet naar behoren vervult, moet zij
actie ondernemen. 4.2 Toezicht van de VerzekeringskamerUit de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de WTZ in 1989
wordt niet duidelijk wat de wetgever met het door de Verzekeringskamer uit
te voeren toezicht voor ogen staat. Hierover is slechts opgenomen dat de Verzekeringskamer
belast is met het toezicht op de SUO, dat de SUO haar jaarverslag moet overleggen
aan de Verzekeringskamer en verplicht is de door de Verzekeringskamer gewenste
inlichtingen te verstrekken, en dat de Verzekeringskamer bevoegd is een boekenonderzoek
bij de SUO uit te voeren. De memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
vermeldt alleen dat de toezichtsbepalingen aansluiten bij de overeenkomstige
bepalingen van de WTV.Het toezicht dat de Verzekeringskamer op verzekeraars uitoefent ingevolge
de WTV is voornamelijk repressief van aard. Zij beoordeelt of de financiële
positie van de verzekeringsmaatschappij vertrouwen wekt voor de toekomst.
Hierbij spelen de solvabiliteitspositie van de verzekeraar en signalen uit
de markt een belangrijke rol.Omdat naar het oordeel van de Rekenkamer de bedoeling van de wetgever
niet duidelijk is, ging de Rekenkamer na of er voor, of onmiddellijk na het
opdragen van het toezicht aan de Verzekeringskamer overleg is gevoerd tussen
het ministerie en de Verzekeringskamer over het uit te oefenen toezicht. Dit
bleek noch op bestuurlijk noch op ambtelijk niveau te zijn gebeurd.De Rekenkamer constateerde dat de Verzekeringskamer over haar toezicht
op de uitvoering van de WTZ niets schriftelijk heeft vastgelegd.De Verzekeringskamer gaf aan dat zij toezicht houdt door het verzamelen
van informatie over de taakuitoefening door de SUO. Hiertoe analyseert en
beoordeelt zij het jaarverslag en de controle-aanpak van de SUO. Daarnaast
worden contacten met de SUO onderhouden, waaronder een jaarlijks overleg met
het secretariaat van de SUO. Tot slot gaf de Verzekeringskamer aan dat als
gevolg van het toezicht dat zij op grond van de WTV bij verzekeraars uitoefent,
zij regelmatig correspondentie van de SUO tegenkomt. Als één
van de informatiebronnen daartoe aanleiding geeft volgt een reactie
richting de SUO. De Rekenkamer constateerde dat de Verzekeringskamer voor
de beoordeling van de informatie uit deze bronnen geen schriftelijk vastgelegd
normenkader heeft. De analyses en beoordelingen worden niet vastgelegd en
zijn nog nooit aanleiding geweest voor een reactie richting de SUO. De door
de Verzekeringskamer aangegeven activiteiten, zoals het jaarlijks overleg
tussen de Verzekeringskamer en het secretariaat van de SUO, konden door de
SUO niet worden bevestigd. Volgens de SUO kwamen contacten met de Verzekeringskamer
voornamelijk voort uit de toezichthoudende taak die de Verzekeringskamer op
verzekeraars heeft ingevolge de WTV. 4.3 Rol ministerHet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bleek geen visie
te hebben op het door de Verzekeringskamer uit te oefenen toezicht op de SUO.
Dit hield volgens het ministerie verband met het feit dat pas de laatste jaren
de gedachte is gaan leven dat de SUO te beschouwen is als een zelfstandig
bestuursorgaan, waarbij de minister een verantwoordelijkheid heeft voor de
wijze waarop de toezichthouder invulling geeft aan zijn taak. Wel heeft de
toenmalige staatssecretaris in augustus 1991 de Verzekeringskamer verzocht
te bezien of verscherping van het toezicht op de jaarverslaglegging van de
SUO noodzakelijk was, omdat hij vond dat het jaarverslag 1989 onvoldoende
duidelijkheid bood over de financiële positie van de omslagregeling.
De Verzekeringskamer achtte dit echter niet noodzakelijk. Het verzoek van
de staatssecretaris had volgens de betrokken ambtenaren de bedoeling de Verzekeringskamer
aan te sporen werk te maken van het toezicht. Op ambtelijk niveau zou het
ministerie op dat moment hebben laten doorklinken dat men het toezicht door
de Verzekeringskamer weinig omvattend vond. De Verzekeringskamer zei deze
houding van het ministerie niet te herkennen.De Rekenkamer constateerde dat het ministerie zich geen beeld gevormd
heeft van de wijze waarop de Verzekeringskamer uitvoering gaf aan haar toezicht
op de SUO. Buiten de eerder genoemde briefwisseling tussen de toenmalige staatssecretaris
van Volksgezondheid en de Verzekeringskamer zijn er geen contacten geweest
over de uitoefening van de toezichthoudende taak door de Verzekeringskamer. 4.4 Controle en verantwoording SUODe onduidelijkheid over de gewenste inhoud van het toezicht op de SUO
brengt op zich risico's met zich mee voor de rechtmatigheid van de uitvoering
van de omslagregeling. Om te achterhalen of deze risico's zich in de praktijk
voordeden beoordeelde de Rekenkamer de opzet van de controle door de SUO op
de gegevens van de verzekeraars en de verantwoording van de SUO.In het in 1995 door de Rekenkamer gepubliceerde onderzoek «Fondsbeheer
in de sociale zekerheid»1 zijn drie uitgangspunten
geformuleerd waaraan beheerders van publieke gelden, zoals de SUO, moeten
voldoen. Ten eerste heeft de fondsbeheerder een eigen verantwoordelijkheid
om zich te verzekeren van de rechtmatigheid van zijn eigen geldstromen. Als
hierbij gebruik wordt gemaakt van verklaringen van andere controle-instanties,
is van belang dat de reikwijdte van dergelijke controles duidelijk is en aansluit
bij de eis van rechtmatigheid. Daarnaast moet voorzien zijn in een externe
controle op de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven. Tenslotte moet
de verantwoording van de publieke geldstromen openbaar zijn en uit de verantwoording
dient de rechtmatigheid van de geldstromen te blijken. De Rekenkamer onderzocht of in de opzet van de controle en verantwoordingssituatie van de SUO
hieraan werd voldaan.De Rekenkamer constateerde dat de opzet van de controle op de gegevens
van verzekeraars zodanig is dat de SUO zich hiermee voldoende kan vergewissen
van de rechtmatigheid van de ontvangsten van en uitgaven aan verzekeraars.Met betrekking tot de twee andere uitgangspunten constateerde de Rekenkamer
dat de externe accountant van de SUO bij de jaarrekeningen over 1989 tot op
heden (1995) een getrouwheidsverklaring heeft afgegeven. Deze verklaring strekt
zich echter niet uit over de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven
van de SUO. Daarnaast zijn in de WTZ geen artikelen opgenomen gericht op openbaarmaking
van het jaarverslag. Er is dan ook geen sprake van een situatie waarin de
SUO een openbare verantwoording geeft over de uitvoering van haar wettelijke
taak. De Rekenkamer merkt wel op dat de Tweede Kamer in 1995 het jaarverslag
over het jaar 1994 heeft ontvangen van de SUO. 4.5 Verrekening verhaalsopbrengsten en uitvoeringskostenBij de beoordeling van de werkwijze van de SUO vielen de Rekenkamer twee
handelwijzen van de SUO op die in strijd zijn met de WTZ.Verzekeraars kunnen de letselschade die een verzekerde door de schuld
van een ander heeft opgelopen verhalen op de veroorzaker van het letsel of
diens verzekering. In de WTZ is hierover niets vastgelegd. Eind 1989 maakte
het bestuur van de SUO van de bevoegdheid tot het stellen van administratieve
regelen gebruik om te besluiten dat verzekeraars een deel (25%) van de verhaalde
schade niet aan haar hoeven af te dragen. Hiermee wilde zij het verhalen van
schade stimuleren.De Rekenkamer is van oordeel dat, zonder in te gaan op de zinvolheid van
die beslissing1, een dergelijk besluit van de
SUO niet onder het stellen van administratieve regelen valt. De wettelijke
grondslag voor het SUO-besluit dat verzekeraars 25% van de verhaalde schade
niet hoeven af te dragen, ontbreekt daardoor.In de WTZ staat dat iedere ziektekostenverzekeraar verplicht is jaarlijks
naar rato van het aantal personen dat bij hem is verzekerd bij te dragen in
de kosten die voor de SUO aan de uitvoering van de omslagregeling zijn verbonden.
Vóór 1992 werden de uitvoeringskosten van de SUO voorgefinancierd
door het KLOZ. Eind 1992 heeft het bestuur van de SUO echter besloten de uitvoeringskosten
gedeeltelijk te financieren uit de rentebaten van de rekening-courant van
de SUO en hiermee indirect ten laste van het omslagtekort te brengen. In de
jaren 1993 tot en met 1995 werden respectievelijk 78%, 67% en 75% van de uitvoeringskosten
gedekt door de rentebaten.De Rekenkamer berekende dat door deze handelwijze van de SUO in de periode
1992 tot en met 1995 ruim f 13 miljoen ten onrechte ten laste van de
omslagregeling is gebracht. Zij vindt dat het gebruik van de rentebaten ter
compensatie van de uitvoeringskosten van de SUO in strijd is met de bepaling
in de WTZ en dat de rentebaten van de SUO volledig ten gunste moeten komen
van het omslagtekort.Uitvoeringskosten horen door de ziektekostenverzekeraars te worden gedragen
en niet door de groep particulier verzekerden. 4.6 ConclusieDe Rekenkamer concludeert dat de positie van de Verzekeringskamer ten
aanzien van het toezicht op de SUO een lastige is. Zowel de wetgever als het
ministerie zijn niet duidelijk over het door hen gewenste toezicht van de
Verzekeringskamer op de SUO. Mede daardoor is het aannemelijk dat
de Verzekeringskamer toezicht heeft gehouden op de SUO, als ware het een orgaan
waarop hij toezicht houdt ingevolge de Wet toezicht verzekeringsbedrijf. De
Rekenkamer vindt echter dat de inhoud van het toezicht door de Verzekeringskamer,
gelet op het publieke karakter van de SUO, specifiek op dat karakter van de
SUO toegesneden zou moeten zijn.De onduidelijkheden over het toezicht hebben geen negatieve gevolgen gehad
voor de controle van de SUO op de gegevens van de verzekeraars. Deze controle
is in opzet voldoende om de rechtmatigheid van de ontvangsten van en uitgaven
aan verzekeraars vast te stellen.De Rekenkamer constateerde wel dat op twee punten de SUO in strijd met
de WTZ handelt. Ten onrechte hoeven ziektekostenverzekeraars 25% van hun verhaalsopbrengst
niet aan het SUO af te dragen. Daarnaast worden de uitvoeringskosten van de
SUO ten onrechte grotendeels betaald uit de rentebaten van de rekening-courant
van de SUO, en dus door de verzekerden in plaats van door de verzekeraars
opgebracht. 5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGENDe Rekenkamer concludeert dat de verdeling van bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen
in de WTZ belangrijke lacunes vertoont, wanneer deze getoetst worden aan de
normen die gelden voor zelfstandige bestuursorganen. Het feit dat deze normatiek
in 1989, toen de SUO werd ingesteld, nog niet vastlag acht zij geen bezwaar,
aangezien de gedachtenvorming over het functioneren van ZBO's en het toezicht
daarop reeds in 1988 is neergelegd in een advies van de Raad voor het binnenlands
bestuur. De lacunes doen zich vooral voor in de relaties tussen de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de SUO en tussen de minister en de
Verzekeringskamer als toezichthouder op de SUO.Eén van die lacunes is het ontbreken van de wettelijke bevoegdheid
van de minister om de door de SUO vast te stellen omslagbijdrage, inclusief
de opbouw van reserves en de vergoeding van de administratiekosten aan verzekeraars,
goed te keuren. Dit leidde tot een onvoldoende onderling consistent beleid
van het ministerie en de SUO op het punt van de reservevorming. Het ministerie
had hierbij als gevolg van een informatie-achterstand vooral een volgende
rol, terwijl het initiatief bij de SUO lag. De Rekenkamer beveelt aan om de
minister een wettelijke goedkeuringsbevoegdheid te geven over de jaarlijks
vast te stellen omslagbijdrage.De door de SUO aan verzekeraars vergoede administratiekosten staan onvoldoende
in relatie met de kosten die specifiek samenhangen met de uitvoering van de
WTZ. De Rekenkamer beveelt aan uitsluitend die kosten die de uitvoering van
de wettelijke taak met zich meebrengt te vergoeden. Kosten die deels verband
houden met de WTZ zouden ook slechts deels voor vergoeding in aanmerking moeten
komen.Zowel de wetgever als het ministerie is bij invoering van de WTZ onvoldoende
duidelijk geweest over het gewenste toezicht van de Verzekeringskamer. Voor
de relatie tussen de minister en de Verzekeringskamer zijn in de WTZ geen
bevoegdheden en verantwoordingsverplichtingen opgenomen. Dit heeft er toe
geleid dat zeven jaar na invoering van de WTZ nog onduidelijkheid bestaat
over het door de Verzekeringskamer op de SUO uit te voeren toezicht. Ook nu
bestaat bij het ministerie geen visie op en geen inzicht in de wijze waarop
de Verzekeringskamer haar toezichthoudende taak uitvoert. Het is aannemelijk
dat de Verzekeringskamer toezicht heeft gehouden op de SUO als ware het een
verzekeraar waarop zij toezicht houdt ingevolge de Wet toezicht verzekeringsbedrijf.
De Rekenkamer vindt dat het toezicht op de SUO, gelet op het publieke karakter
van de SUO, specifiek op het karakter van de SUO toegesneden zou moeten zijn.
Zij beveelt aan de positionering van het toezicht op de SUO te heroverwegen.De Rekenkamer concludeert tot slot dat de controle van de SUO op de verzekeraars
in opzet voldoende is om de rechtmatigheid van de uitgaven en ontvangsten
van de SUO vast te stellen. Wel vielen haar twee verrekenmethodes op waarbij
de SUO in strijd met de wet handelt. Aanbevolen wordt de beoordeling van de
rechtmatigheid van de uitgaven en ontvangsten van de SUO onderdeel te maken
van de jaarlijkse controle door een externe accountant en het jaarverslag
en de bijbehorende accountantsverklaring openbaar te maken. 6 REACTIES BETROKKENEN 6.1 AlgemeenDe reacties van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de
voorzitter van de SUO en de voorzitter van Verzekeringskamer spitsen zich
toe op de volgende onderdelen: ZBO-normatiek (zie de paragrafen 2.6 en 2.7),
reservevorming, administratiekostenvergoeding en toezicht. 6.2 ReservevormingDe minister merkt op dat als gevolg van ramingsverschillen enige mate
van reservevorming kan optreden. Zij was aanvankelijk verrast door het expliciete
beleid van de SUO om een reserve te vormen. Later is hierover overleg met
de SUO tot stand gekomen en zijn duidelijke randvoorwaarden geformuleerd waarbinnen
de reservevorming kon plaatsvinden. De minister is van mening dat zij op dit
punt steeds een consistent beleid heeft gevoerd.De SUO benadrukt dat er over de reservevorming altijd een goede afstemming
is geweest met het ministerie. Zij is het oneens met de conclusie dat het
bij het verlaten van het Plan Simons ontbroken heeft aan een herbezinning
op de reservevorming. Door de politieke onzekerheid over het stelsel van ziektekostenverzekeringen
moet altijd rekening worden gehouden met opheffing van de omslagregeling,
aldus de SUO.Ook de Verzekeringskamer wijst, ondanks het ontbreken van een wettelijke
basis hiervoor in de WTZ, op het belang van een reserve in het politiek onzekere
klimaat. 6.3 AdministratiekostenvergoedingIn het overleg met de SUO over de wijziging van de WTZ zal de minister
de bevindingen van de Rekenkamer over de administratiekostenvergoeding aan
de orde stellen. De minister onderschrijft de aanbeveling om de administratiekostenvergoeding
te onderwerpen aan ministeriële goedkeuring.De SUO merkt op dat bij de benadering van de administratiekosten het aantal
schaderegels per verzekerde een belangrijke factor is, ongeacht of dit ook
blijkt uit de gegevens van verzekeraars. Daarnaast is een vergelijking met
de beheerskostenvergoeding AWBZ volgens de SUO niet op zijn plaats omdat niet
vaststaat dat deze vergoeding kostendekkend is en er verschillen bestaan in
uitgangspunten en systematiek.De Verzekeringskamer meent dat een integrale administratiekostenvergoeding
gerechtvaardigd is en geeft aan dat een verschil van opvatting kan bestaan
over de wijze waarop en de mate waarin kosten worden toegerekend. 6.4 ToezichtDe minister onderschrijft in haar reactie de conclusies en aanbevelingen
van Rekenkamer over het toezicht op de uitvoering van de WTZ en de verantwoording
over de uitvoering door de SUO.De Verzekeringskamer stelde in haar reactie dat het kennelijk de bedoeling
van de wetgever is geweest bij de uitoefening van het toezicht op de WTZ aansluiting
te zoeken bij de WTV. Hieronder is volgens de Verzekeringskamer niet begrepen
het toezicht op een rechtmatige uitvoering van de WTZ door de SUO. De Verzekeringskamer
vindt het zinvol dat zij het toezichtbeleid schriftelijk vastlegt,
indien de wetgever een ruimere uitoefening van het toezicht wenselijk acht.Evenals de minister nam het bestuur van de SUO met genoegen kennis van
de positieve waardering van de controle op de gegevens van verzekeraars. 7 NAWOORD REKENKAMERDe Rekenkamer merkt op dat de toevallige reservevorming als gevolg van
de ramingsverschillen waarop de minister wijst, van een andere orde is dan
de feitelijke reservevorming zoals die bij de SUO plaatsvindt. Waar de Rekenkamer
spreekt over een onvoldoende onderling consistent beleid bij de reservevorming,
doelt zij op een gebrek aan eenduidigheid tussen de daarmee door de minister
en door de SUO nagestreefde doelstellingen. Dit neemt niet weg dat het gevoerde
beleid van de minister enerzijds dan wel de SUO anderzijds op zichzelf consistent
kan zijn.De Rekenkamer wil met de vergelijking met de AWBZ beheerskostenvergoeding
duidelijk maken dat het mogelijk is de overige kosten die geen of een minder
duidelijke relatie hebben met de uitvoering van een regeling, in de administratiekostenvergoeding
buiten beschouwing te laten.Tot slot meent de Rekenkamer dat op dit moment nog onduidelijk is welke
bestemming reserves zullen krijgen die eventueel resteren na opheffing van
de na-ijling in de WTZ.Hoewel het preciese bedrag daarvan niet vaststaat, betreft het restant
volgens het ministerie naar schatting circa f 50 miljoen. De Rekenkamer
merkt op dat thans in de statuten van de SUO is opgenomen dat de reserves
bij opheffing van de WTZ toevallen aan de verzekeraars. Met het beoogde verdwijnen
van de na-ijling uit de WTZ zal de aanleiding van deze bepaling in de statuten
komen te vervallen. BIJLAGELijst van afkortingen AWBZAlgemene
Wet Bijzondere Ziektekosten KLOZKontaktorgaan Landelijke Organisaties
van Ziektekostenverzekeraars SUOStichting Uitvoering OmslagregelingWTVWet toezicht verzekeringsbedrijf WTZWet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringen ZBOZelfstandig bestuursorgaanZNZorgverzekeraars
NederlandXNoot1Tweede Kamer, 1994–1995, 24 130, nummer 3.XNoot1De SUO en de minister hanteren sinds 1995 de term «voorziening»
in plaats van reserve.XNoot1Tweede Kamer, 1994–1995, 24 065, nummer 1–2.XNoot1Zie ook Verhaalsrecht in de Ziekenfondswet, Tweede Kamer, vergaderjaar
1996–1997, 25 025, nrs. 1–2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25235-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl