Preventiebeleid voor de volksgezondheid; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22894, nr. 193

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

10-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

22894 nr. 193

04-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVoorzitter: Ferrier Griffier: TeunissenVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 894Preventiebeleid voor de volksgezondheidnr. 193VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 november 2008De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 en de algemene commissie voor Jeugd en Gezin2 hebben op 1 oktober 2008 overleg gevoerd met minister Klink van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en viceminister-president, minister Rouvoet
voor Jeugd en Gezin over:– de brief van de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, d.d. 26 juni 2008, inzake het verminderen van suïcidaliteit
(22 894, nr. 172).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.Voorzitter: Ferrier Griffier: TeunissenVragen en opmerkingen uit de commissiesDe voorzitter: Dames en heren, ik heet u allen
van harte welkom bij dit algemeen overleg, over het verminderen van suïcidaliteit,
met de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor
Jeugd en Gezin. De Kamerleden krijgen vier minuten spreektijd per fractie.
Gelet op de beperkte tijd raad ik de leden aan om er een debat met de bewindslieden
van te maken in plaats van onderling. Als ik merk dat u zich daar niet aan
kunt houden, grijp ik in.Ik geef allereerst het woord aan de heer Voordewind.De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter.
Een zelfdoding meemaken binnen de familie of vriendenkring is vreselijk en
heeft ook iets onwezenlijks. Helaas heb ik het in mijn eigen omgeving moeten
meemaken. Het is iets wat moeilijk te accepteren is en je blijft vaak zitten met vragen en schuldgevoelens – had ik maar dit, had ik maar
dat – terwijl zelfdoding vaak plaats vindt in een opwelling, een flits
van wanhoop. Gelukkig wordt er tegenwoordig meer over gepraat. De mythe van
zelfbeschikking en eigen keuze van de mens wordt ontmaskerd, juist omdat het
vaak om een wanhoopspoging gaat. Ik heb daarom de notitie die ik vorig jaar
heb aangeboden aan zowel minister Klink als minister Rouvoet, de titel «De
noodkreet gehoord» meegegeven. Ik ben ook zeer blij met de beleidsreactie
van minister Klink waarin veel aanbevelingen van het beleidsadvies van het
Trimbos instituut en sommige van de eigen notitie zijn meegenomen. Ik spreek
grote waardering uit voor het werk dat is gedaan door het Trimbos en de werkgroep
onder leiding van Ad Kerkhof, die tot zoveel goede aanbevelingen zijn gekomen.Gelukkig hoorden wij vorige week van het CBS dat het zelfdodingcijfer
licht gedaald is, voor het eerst sinds 1995. Wij zijn daar natuurlijk ontzettend
blij mee. De vraag is wel hoe de daling te verklaring is en of deze tijdelijk
van aard is; is er volgend jaar wellicht weer een stijging te zien? Ik hoor
graag van de minister hoe hij dat inschat en of er onderzoek gedaan wordt
naar die terugloop. Naast de 1353 waar wij jaarlijks nog steeds mee te maken
hebben, spreken wij ook over 94 000 mensen die elk jaar een poging doen.
Een aantal van rond de 1350 vormt in dat verband eigenlijk slechts het topje
van de ijsberg. Ook denken 400 000 mensen regelmatig aan een poging tot
zelfdoding. Wij spreken kortom over een groot maatschappelijk probleem.Ik ben blij met de acties die in de brief uiteen worden gezet, met name
op de brede en vroege signalering van zelfdodinggedachtes. Goed dat daar conform
de motie van de Kamer geld voor wordt uitgetrokken. Mijn fractie vraagt voor
nog vier andere punten aandacht. Het Trimbos instituut adviseert overheidsregie,
gekoppeld aan een streefcijfer. Wij weten dat het WHO-rapport landen aanzet
tot een actieplan. Het zet echter ook aan tot een ambitieniveau. Ik verzoek
de minister om dat in overweging te nemen, niet omdat het voor mijn fractie
een afrekenbaar doel zou moeten zijn, maar omdat een streefcijfer, bijvoorbeeld
van 5% per jaar, de betrokkenheid en de regie van de minister kan aangeven
op dit dossier. Ik zie graag dat niet alleen de beroepsgroepen worden aangesproken
en niet alleen het gesprek met hen wordt aangegaan, maar ook dat de minister
zelf de ambitie toont om daar heel direct sturing aan te geven. Ik erken dat
het lastig is in deze problematiek om de overheid directe sturingsmogelijkheid
te bieden. Op het punt van vroegsignalering en betere nazorg kan de overheid
evenwel een sterkere regierol spelen.Mevrouw Bouchibti (PvdA): Ik zal er straks
nog in mijn inbreng op terugkomen: een streefcijfer is van belang, gekoppeld
aan een indicator. Mijn vraag aan u is waarom u spreekt over 5% en
niet over 15% of 2%. Ik ben zo benieuwd naar dat percentage.
Wij willen natuurlijk allemaal het zelfdodingcijfer omlaag brengen. Hoe komt
u aan dat percentage zonder indicator?De heer Voordewind (ChristenUnie): Dat is
heel simpel. Dé indicator is het aantal geslaagde zelfdodingen per
jaar. Ik heb dat expres niet teruggebracht naar instellingsniveau omdat ik
weet dat dat lastig is. Als een instelling te maken heeft met een stijging
van 2 op een totaal van 6, dan is het lastig om daar conclusies uit te trekken.
Landelijk gezien is het aantal zelfdodingen met 150 teruggebracht. Een daling
van ongeveer 10% zou in dat opzicht een hard streefcijfer zijn. Waarom
5%? Dat tover ik niet zelf uit mijn hoge hoed. Ik doe dat in overleg
met het veld. Het veld geeft aan dat dit een realistisch cijfer is als je
het pakket maatregelen serieus neemt, inclusief een aantal adviezen die ik
zal meegeven.Een overheidsbrede aanpak is gewenst. Ook het Trimbos instituut adviseert
om het ministerie van VWS als opdrachtgever en stimulator te laten optreden
waarbij de uitvoering bij onder meer de ggz, Trimbos, en WZ ligt,
naar het voorbeeld van Engeland. Interdepartementaal beleid is bovendien gewenst.
Welke maatregelen neemt bijvoorbeeld het ministerie van Verkeer en Waterstaat
om de zelfdoding op het spoor terug te dringen? Er staat een aantal zaken
in de beleidsnotitie, maar die 250 zelfdodingen op het spoor is een vrij constant
getal gebleken. Kan de minister op dit punt sturing geven aan de andere ministers?
Ik doel daarbij ook op OCW. In Engeland is een voorlichtingsboekje verspreid
onder de lagere scholen. Is de minister bereid, analoog aan dat voorbeeld,
in Nederland naar soortgelijke methodes te kijken?In het beleidsadvies wordt voorgesteld, ook in algemene ziekenhuizen lokale
richtlijnen en protocollen, die vaak wel bestaan maar amper gebruikt worden,
te actualiseren. Jaarlijks worden 14 000 suïcidepogingen geregistreerd
op de spoedeisende hulpafdelingen. Ik vind het schrikken dat deze mensen –
niet in alle ziekenhuizen want ik heb ook e-mails gehad van verpleegkundigen
die aangeven dat er wel beleid voor is – naar huis worden gestuurd als
zij weer zijn opgelapt, om het oneerbiedig te zeggen. Is de minister bereid
om de beroepsgroep aan te spreken en te manen om de protocollen actief te
gaan gebruiken zodat er een ketenbenadering wordt gevolgd? Zodra duidelijk
is dat iemand met een zelfmoordpoging in het ziekenhuis terecht is gekomen,
moet er direct een psycholoog of psychiater aan het bed komen te staan.De ChristenUnie vindt een samenhangend, online en telefonisch hulpprogramma
hard nodig. De minister schrijft in zijn brief dat Ex6 een dergelijk hulpnummer
heeft, maar de beroepsgroepen hebben inmiddels de handen ineen geslagen en
een 113Onlineprogramma opgezet. Ik beveel dat programma van harte aan bij
de minister en ik hoop dat hij bereid is om te zoeken naar financiële
middelen om dat hulpprogramma van de grond te krijgen.Het is goed dat de motie wordt uitgevoerd zodat er een signaleringsinstrument
wordt ontworpen om suïcidaliteit bij jongeren op tijd te herkennen. Wanneer
kan het signaleringsinstrument in gebruik worden genomen? Volgt er ook een
evaluatie van het gebruik van dat instrument?Mevrouw Langkamp (SP): Ik heb goed geluisterd
naar wat u ingebracht hebt en ik heb ook diverse interviews met u in verschillende
media gelezen en gehoord. Die waren nog wat steviger van toon vergeleken met
wat minister Klink tot nu toe aan voorstellen doet. Bent u tevreden en zo
nee, wat gaat u dan doen?De heer Voordewind (ChristenUnie): Dank voor
deze extra spreektijd. Ik ben blij met de kabinetsreactie die voorligt. Voor
het eerst kijkt de Kamer zo serieus naar dit onderwerp en komt het kabinet
met zo’n uitgebreide beleidsbrief erover. Het kabinet geeft ook aan
hoe serieus het de problemen neemt. Ik geef in vijf suggesties aan op welke
manier de minister er nog een tandje bij kan doen. Dat betreft met name de
sturing. Ik doe om die reden ook het voorstel om een streefcijfer te noemen;
daarmee krijgt de minister van VWS een sterkere regiefunctie en krijgt de
Kamer een direct aanspreekpunt. De Kamer kan de minister daarop bevragen als
er een jaarrapportage wordt toegestuurd. Ik ga er nu even van uit dat er een
jaarrapportage komt naar aanleiding van deze beleidsbrief. Dan kunnen wij
kijken wat concreet de stand van zaken is.De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Schermers.Mevrouw Schermers (CDA): Voorzitter. Aan een
suïcide gaat een heel traject vooraf. Tijdens die periode zijn er allerlei
mogelijkheden om in te grijpen om zo een daadwerkelijke suïcide te voorkomen.
De minister laat ons in zijn brief van 26 juni weten dat hij bij de voorgenomen
aanpak van suïcidepreventie vasthoudt aan de in het verleden ingezette
beleidslijn omdat daarmee goede resultaten zijn geboekt. Het aantal suïcides vertoont inderdaad sinds begin jaren tachtig een dalende tendens met
een plateau in de jaren negentig en vooral in het afgelopen jaar een sterke
daling. Dat is uiteraard niet alleen het gevolg van beleid en het laat onverlet
dat deskundigen inschatten dat de helft van de suïcides is te voorkomen.
De reeks van 94 000 pogingen, 14 000 tot 15 000 bezoeken aan
de polikliniek, 95 opnames in verband met suïcide en uiteindelijk 1500,
dus recent gelukkig 350 daadwerkelijk zelfdodingen moet worden doorbroken.Er zijn verschillende stadia voorafgaande aan een daadwerkelijke suïcide
waar een interventie mogelijk is en met dit gegeven in het achterhoofd heb
ik naar de beleidsvoornemens van de minister gekeken. Hoe kunnen wij wat betekenen
voor iemand die eenzaam met suïcidale gedachten rondloopt? Dat is immers
het beste stadium om in te grijpen. Het herkennen van suïcidaliteit is
nog niet zo eenvoudig. Wij weten dat sommige groepen mensen een verhoogd risico
lopen maar soms komt een zelfmoord voor de omgeving volstrekt onverwacht.
Het is heel gemakkelijk om over signalen die duiden op zelfmoordneigingen
heen te kijken. Zelfdestructief gedrag is daarbij een voorbeeld. Dat kan leiden
tot verwondingen die zowel door verwanten als de sociale omgeving en de geconsulteerde
arts niet als signaal worden herkend. De vraag om kennis en vaardigheden bij
de professional is dus groot. De minister wil daaraan werken en het CDA vindt
dat hij daarmee goed aan het werk is. Uit onderzoek blijkt immers dat de meeste
mensen die suïcide plegen in de maand daaraan voorafgaand bij de huisarts
zijn geweest.Internet kan voor mensen die met suïcidale gedachten rondlopen en
daar met nog niemand over gesproken hebben zowel een positieve als een negatieve
rol spelen. Er zijn sites waarop tieners worden aangezet tot zelfmoord en
in chatrooms nodigen jongeren elkaar uit om zelfmoord te plegen. Ik hoor graag
van de minister of hij mogelijkheden ziet om hier wat aan te doen. Internet
kan echter ook worden gebruikt om informatie te verstrekken of om anoniem
met een deskundige te overleggen. Dat is het idee achter 113Online. De bedoeling
van dit project is dat 7 keer 24 uur per dag direct contact mogelijk is met
een deskundige hulpverlener. Zo worden impulssuïcides voorkomen. Het
project is al goed uitgewerkt. Er is een bedrag van 1,4 mln. voor de eerste
twee jaar mee gemoeid. De CDA-fractie staat positief tegenover deze aanpak
en ziet deze graag gerealiseerd worden. Ik hoor hierop graag een gedetailleerde
reactie van de minister.Een deel van de mogelijkheden om suïcide te voorkomen, ligt niet
op VWS-terrein. Suïcides bij jongeren kunnen soms voorkomen worden als
docenten en het schoolmaatschappelijk werk meer kennis hebben over deze problematiek.
Verder zijn de plaatsen bekend waar mensen zelfmoord plegen door voor een
trein te springen of door van de Domtoren, de Martinitoren of de Euromast
te springen. Een hek plaatsen of het afdekken met gaas kan daar suïcides
voorkomen. Dat vraagt om een interventie van andere departementen dan VWS.
De minister zegt dat hij de regie wil nemen voor zover dit past binnen de
huidige verantwoordelijkheden van zijn ministerie. Toch zal buiten het ministerie
moeten worden gekeken hoe ook aan dit soort aspecten aandacht kan worden geschonken.
Ik verneem graag van de minister wie naar zijn mening hiervoor de coördinatie
moet verrichten. Ziet de minister hier een taak voor zichzelf weggelegd? Ik
kan het antwoord van de CDA-fractie op die vraag vast influisteren: ja, dat
moet een taak zijn van de minister. Is het een idee om dat op te lossen met
een partnerschap, zoals er ook een partnerschap voor depressie, preventie
en alcohol?Het moment dat iemand voor het eerst onder de aandacht komt van hulpverleners
vanwege een suïcidepoging biedt een gouden kans op interventie. Die kans
moet naar de mening van de CDA-fractie ten volle worden benut. Bij 60%
van de mensen die een eerste suïcidepoging doen, blijft het bij die ene
keer. De andere 40% vallen echter in herhaling, meestal
meerdere malen. Uiteindelijk pleegt twee derde suïcide. Dat eerste contact
vraagt dus om een goede aanpak. Daarbij hoort een consult van een psychiater
of een speciaal opgeleide SVP’er. Dat staat al in de richtlijnen van
het CBO uit 1991, maar daar wordt volstrekt onvoldoende invulling aan gegeven.
Op de spoedeisende hulp wordt een derde van de patiënten gezien door
een psychiater. Hoeveel van de opgenomen patiënten worden gezien door
een psychiater is niet helemaal bekend, maar waarschijnlijk wordt in totaal
slechts twee derde van de patiënten gezien door een specialist. De minister
wil een nieuwe richtlijn laten ontwikkelen, maar is het niet beter om eerst
de oude goed op te volgen? Handhaven dus. Naar de mening van de CDA-fractie
moet iedereen die op de spoedeisende hulp wordt gezien of in verband met een
suïcidepoging wordt opgenomen door een psychiatrisch geschoold iemand
worden gezien en moet bij ontslag naar huis goede nazorg worden geregeld.
De continuïteit van de zorg is hierbij van levensbelang.Ik noem nog één puntje. Als wij de resultaten van onze inspanningen
willen meten, moeten wij dan die suïcidepogingen wel of niet meenemen
als prestatie-indicator? Dat is nog onduidelijk. De CDA-fractie hoort graag
van de minister of een suïcidepoging tijdens een kortverlofperiode zoals
een weekendverlof, niet mogelijk een goede indicator zou zijn voor de kwaliteit
van de zorg en de inschatting van de suïcidaliteit van betrokkene?De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Bouchibti.Mevrouw Bouchibti (PvdA): Voorzitter. De PvdA-fractie
dankt de minister voor zijn brief. Uit de cijfers blijkt dat het aantal suïcides
in de laatste vijftien jaar licht gedaald is, van 1500 naar 1353 suïcides
per jaar. De cijfers laten ruimte voor gematigd optimisme, maar er is nog
veel ruimte voor verbetering. De minister wil geen concrete streefcijfers
noemen omdat er geen geschikte indicator is. Wanneer die geschikte indicator
er wel komt, is echter ook niet duidelijk. Er wordt aan gewerkt, er komt overleg
tussen de ggz en de verslavingszorg, maar dat is onvoldoende. Wij willen weten
wanneer deze indicator komt. Wat is het tijdpad? Verbindt de minister daar
dan een streefcijfer aan? Het is belangrijk dat er een doel wordt gesteld;
het cijfer moet omlaag. Ik wil mij nog niet vastpinnen op een percentage maar
ik wil wel dat de minister dat doet. Een indicator gekoppeld aan een streefcijfer
omdat de minister ook verantwoordelijk is.Mannen plegen twee keer zo vaak suïcide als vrouwen. Vrouwen doen
vaker een suïcidepoging. Meisjes automutileren zich twee keer vaker dan
jongens. Verder is er sprake van een hoger risico bij Turkse jonge vrouwen
en bij Surinaamse vrouwen. Als bekend is waarom zij zich vaker van het leven
willen beroven, kunnen zij ook beter worden geholpen. Er moeten dus meer gegevens
beschikbaar komen over suïcidegedachten en over suïcidepogingen
bij risicogroepen. Dat is tevens een oproep aan de minister voor Jeugd en
Gezin. Hoe creëert de minister zodanige voorwaarden dat al deze doelgroepen
betere hulp krijgen? Wat doet hij concreet? Ik lees dat niet in de brief.
Welke resultaten wil de minister bereikt hebben over één jaar
en twee jaar? Ook dat staat niet helder in de brief. Ik ben tevreden over
de brief want er staat veel in. Ik ben ook blij dat er beleid op wordt gevoerd.
Wat spreken wij echter af voor het overleg dat wij over een jaar met elkaar
voeren? Wat kunnen wij dan samen bereikt hebben? Dit is geen onderwerp om
politiek op te bedrijven. Hoe kunnen wij op dit gebied samenwerken?De PvdA is net als de minister van mening dat er onderzoek moet worden
uitgevoerd naar de oorzaken en problemen die de achtergrond vormen van suïcidepogingen.
De minister heeft al gezegd, wederom overleg te gaan voeren met GGD Nederland
en het RIVM over uitbreiding van de monitor voor volwassenen en ouderen. Mijn
fractie heeft ook op dit punt meer haast dan de minister. Ik hoor
graag op korte termijn uitsluitsel hierover. Als de bestaande monitor niet
aansluit en niet werkt, moet er worden nagedacht over alternatieven.Ik kom net als mijn collega’s te spreken over 113Online. Ik heb
gezegd dat het een sympathiek voorstel is. Het is uiteraard meer dan sympathiek
maar ik heb daar nog wel een aantal vragen over. Wat is het huidige aanbod
op internet? Ik heb begrepen dat de minister al zeker vier maanden in overleg
is met 113Online. Waarom duurt het zo lang voordat de mensen die dit zeer
bijzondere initiatief hebben genomen uitsluitsel krijgen? De minister kan
met deze handreiking concreet in de praktijk aan de slag. Wat vindt de minister
van het verzoek van 113Online?Het is mij onduidelijk waarom nationaal beleid voor preventie pas in 2010
van start gaat. Collega’s hebben ook al gezegd dat 410 000 mensen
wel eens aan zelfmoord denken; 94 000 mensen doen daadwerkelijk een suïcidepoging.
Wat doet de minister om deze groep te bereiken? Deze groep mag niet vergeten
worden. Wij moeten ons niet vastleggen op die 1353 mensen die zelfmoord plegen.
Er is blijkbaar veel verborgen leed. Wij kunnen die groep niet zomaar opzij
schuiven. Mijn fractie wil voor die groep flinke verbeteringen.Het zelfdodingcijfer is laag, wat mede te danken is aan beleid. De oorzaak
van de dading van het gemiddeld aantal suïcides wordt echter niet aangegeven.
Het Nederlandse beleid zou een positieve bijdrage hebben geleverd aan die
daling, maar eigenlijk is dat niet helemaal bekend.Mijn laatste punt betreft de nazorg voor nabestaanden. De minister is
van mening dat er in voldoende mate regionale en flexibele zorg en hulpaanbod
voor nabestaanden moet zijn. Bereikt het hulpaanbod de mensen echter wel?
Het is belangrijk om te weten dat als wij iets te bieden hebben op het gebied
van nazorg, dat de mensen bereikt. Ik hoop dat de minister dit meeneemt.De heer Voordewind (ChristenUnie): Ik hoor
graag wat de inzet van de PvdA is. U zegt heel duidelijk: het cijfer moet
omlaag. De ambitie is er dus. U zegt ook dat er mogelijke een streefcijfer
moet komen. Vervolgens vraagt u de minister hoe hoog dat streefcijfer moet
zijn. Wat is de ambitie van de PvdA? Vindt u dat de minister zijn ambitie
concreet moet neerleggen in een streefcijfer? Mijn andere vraag betreft 113Online.
U zegt dat u daar sympathiek tegenover staat, maar stelt daar vervolgens nog
wel wat vragen over. Wat vindt de PvdA eigenlijk zelf? Vindt u dat 113Online
er moet komen?Mevrouw Bouchibti (PvdA): Ik heb in mijn inbreng
gezegd dat ik de ambitie gekoppeld wil zien aan een indicator. Dat is belangrijk.
Ik wacht echter het antwoord van de minister af. Misschien komt de minister
met een hogere ambitie. Ik wil niet nu al een percentage noemen. Dat wij allemaal
ambitieus zijn, staat buiten kijf. Verder sta ik uiteraard sympathiek tegenover
voorstellen en initiatieven vanuit de samenleving, helemaal als verschillende
instellingen daarbij samenwerken. Ik vraag de minister echter ook wat het
huidige aanbod op internet is. Gaat men tegenover elkaar staan of juist samenwerken?
Ik wil dus ook wat weten over het huidige aanbod. Wat zegt de minister zelf?
Als de minister zegt dat het huidige aanbod niet volstaat, dan zeg ik direct:
spring in het gat, dit is een handreiking dus doe zelf ook een handreiking
van 1 mln. of 1,3 mln.De heer Voordewind (ChristenUnie): In de brief
wordt dat aanbod beschreven. Dat aanbod is bekend; Ex6 heeft een telefoonnummer
dat gebeld kan worden. Juist nu hebben alle beroepsgroepen en alle organisaties
die zich hiermee bezighouden zich gebundeld in 113Online. Dat pakket wil men
integraal aanbieden. De vraag is of de PvdA dat idee steunt, wetende
dat er een versnippering plaatsvindt en het hele veld, geïntegreerd,
met een pakket wil komen. Steunt de PvdA dat idee?Mevrouw Bouchibti (PvdA): Ik weet niet of
ik nog duidelijker kan zijn: ja, natuurlijk.Mevrouw Langkamp (SP): Voorzitter. Zelfmoord
is geen vrije keuze en gebeurt vaak uit onmacht, uit wanhoop, impulsief. Mensen
die een poging tot zelfmoord doen, willen vaak helemaal niet dood. Vaak liggen
alcohol, drugs, een psychose of totale emotionele ontreddering aan ten grondslag.
Zelfmoord is een groot maatschappelijk probleem dat nog altijd onderschat
wordt. Gelukkig staat zelfmoord eindelijk hier op de politieke agenda. Waarom
heeft het standpunt van het kabinet echter zo lang op zich laten wachten?
Al in 2003 verscheen het advies van de Ivonne van de Venstichting. Het advies
van het Trimbos instituut stamt ook al uit 2006. De SP heeft toen al aangedrongen
op een nationaal actieplan voor het voorkomen van zelfmoord. Nu zijn wij al
ver in 2008 en zo’n 3000 zelfmoorddoden verder en ligt er eindelijk
een plan. Dat is echter geen actieplan. Ik vind dat teleurstellend. Het is
teleurstellend dat minister Klink onvoldoende verantwoordelijkheid neemt om
daadkrachtig beleid te maken op het voorkomen van zelfmoord. Hij doet geen
enkel concreet voorstel, stelt geen concrete doelen en noemt geen streefwaarden.
Ik vraag de minister: waarom niet? Ik krijg de indruk dat de minister de verantwoordelijkheid
afschuift naar overkoepelende organisaties, naar de mensen die te maken hebben
met zelfmoordplegers of mensen die een poging doen. Wij weten allemaal wat
daarvan komt. Als zij onvoldoende resultaat boeken, staat de minister vervolgens
met lege handen en heeft de Kamer het nakijken. Ik vraag de minister daarom
om alsnog eindverantwoordelijkheid te nemen en nog dit jaar te komen met concrete
voorstellen, concrete doelen en concrete streefwaarden, kortom, te komen met
een goed nationaal actieplan waar hij vervolgens op af te rekenen is. Met
een goed preventief beleid kan het aantal zelfmoorden worden gehalveerd, heb
ik mij laten vertellen door deskundigen. Preventie is bovendien kostenbesparend.
Jaarlijks doen 94 000 mensen een poging; 14 000 mensen belanden
als gevolg daarvan in het ziekenhuis. Die ziekenhuisopnamen kosten jaarlijks
40 mln. Ik hoor daarop graag een reactie van de minister.Wat niet iedereen weet, is dat paracetamol vaak gebruikt wordt om zelfmoord
te plegen. Het nare daarvan is dat het met paracetamol slikken alleen niet
lukt. Als de pleger vervolgens ontwaakt, heeft hij spijt en is hij blij dat
de poging mislukt is. Vervolgens overlijdt diegene echter aan de schadelijke
gevolgen van het innemen van zo’n hoge dosis paracetamol. Dat is natuurlijk
heel tragisch. Is de minister bereid om ervoor te zorgen dat paracetamol niet
meer vrij verkrijgbaar is maar uitsluitend bij de apotheek of ten minste bij
de drogist achter de toonbank?Minder terughoudendheid bij gedwongen opnamen van mensen met zelfmoordneigingen
zou wenselijk zijn. Ik hoor hierop graag een reactie van de minister.De heer Dibi (GroenLinks): Ik weet dat het
echt een serieus voorstel van de SP was, maar er zijn veel meer middelen waarmee
iemand zich om het leven kan brengen die gewoon vrij verkocht worden, ook
in de supermarkt. Moeten die allemaal worden verboden of maakt u een uitzondering
voor paracetamol?Mevrouw Langkamp (SP): Het is onmogelijk om
alle zelfmoorden in Nederland te voorkomen. Als je echt wilt, zijn er genoeg
manieren waarop het uiteindelijk ook lukt. Het is echter vaak een wanhoopsdaad
en helemaal niet de bedoeling van mensen om ook werkelijk te overlijden. Ik
vind dat wij er alles aan moeten doen om te voorkomen dat mensen zelfmoord plegen. Ik vraag expliciet aandacht voor paracetamol omdat het een
medicijn is en wij ervoor kunnen zorgen dat het niet voor het grijpen ligt.
Daarom vraag ik er expliciet aandacht voor.Mevrouw Schermers (CDA): Op aangeven van de
CDA-fractie is voor elkaar gekregen dat bepaalde medicijnen achter de toonbank,
alleen bij de drogist, verkocht mogen worden in de toekomst. Verder mag de
verpakking van de medicijnen die vrij verkrijgbaar blijven zo groot zijn dat
men met één grote graai de winkel kan uitlopen en suïcide
kan plegen. Men zal dus moeten sparen. Er is in die zin rekening mee gehouden.
Ik deel de mening dat er natuurlijk veel meer medicijnen zijn, die vrij verkrijgbaar
zijn, waarmee men suïcide kan plegen.De voorzitter: En wat is uw vraag?Mevrouw Schermers (CDA): Het was een opmerking.Mevrouw Langkamp (SP): Ik beschouw dit als
een steun voor mijn pleidooi.De voorzitter: Mevrouw Langkamp, vervolgt
u vooral snel uw betoog nu.Mevrouw Langkamp (SP): Voorzitter. Steeds
meer mensen gooien zich voor de trein. In 2007 is het aantal fors toegenomen.
Dat zijn ook doden die voorkomen hadden kunnen worden, bijvoorbeeld door hekken
langs het spoor en viaducten bij overwegen. Ik noem maar een aantal voorbeelden.
Gek genoeg ligt een aantal ggz-instellingen langs het spoor op een plek waar
geen hekken zijn geplaatst, zoals Den Dolder, of er zitten gaten in de hekken,
zoals bij Ermelo. Er is geen geld om de hekken te repareren. Minister, dat
kan toch niet? Ik vraag de minister om op korte termijn met minister Eurlings
van Verkeer en Waterstaat in conclaaf te gaan over hoe dit voorkomen kan worden
en hoe het aantal zelfmoorden op het spoor teruggedrongen kan worden. Ook
de minister van Verkeer en Waterstaat moet op zijn verantwoordelijkheid op
dit punt worden gewezen. Kan de minister toezeggen dat die hekken zo snel
mogelijk gerepareerd worden?Onder het personeel in de geestelijke gezondheidszorg is de werkdruk veel
te hoog. Maar liefst 23 000 kinderen staan op de wachtlijst voor de jeugd-ggz.
De afgelopen tijd zijn er nogal wat schokkende berichten over de geestelijke
gezondheidszorg en de praktijken daarin naar buiten gekomen. Is de minister
bereid om te onderzoeken of er een relatie ligt tussen de problemen in de
geestelijke gezondheidszorg en het aantal zelfmoorden aldaar?Ongeveer de helft van het aantal zelfmoordplegers is niet in contact geweest
met de geestelijke gezondheidszorg. Die laagdrempelige, anonieme hulp via
internet en via de telefoon zou voor die groep een uitkomst zijn. Daarmee
zouden die mensen wel bereikt kunnen worden. Is de minister bereid om dat
financieel mogelijk te maken, 113Online?Goede hulp en begeleiding in het ziekenhuis na een zelfmoordpoging is
natuurlijk ook van groot belang, niet in de laatste plaats om te voorkomen
dat iemand in het ziekenhuis alsnog zelfmoord pleegt. Op dat punt is er nog
het nodige te verbeteren. Bij hulpverleners ontbreekt vaak de deskundigheid
om suïcidaal gedrag te herkennen en te begeleiden. Wat gaat de minister
daar concreet aan doen? Kan hij ervoor zorgen dat er in de opleidingen meer
aandacht daaraan wordt besteed?De voorzitter: Het woord is aan de heer Van
der Staaij van de SGP-fractie.De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Ik vervang mijn collega Van der Vlies die op dit moment plenair actief is.Voorzitter. Het is goed dat het voorkomen van suïcide vandaag op
de Kameragenda staat. Voorbij de terughoudendheid, zou ik willen zeggen. Die
aandacht voor het voorkomen van zelfdoding is helaas bijna afwezig geweest,
zoals het beleidsadvies terecht constateert. In 2004 meldde de regering op
een vraag van onze fractie dat de cijfers over het aantal suïcides geen
aanleiding gaven om het beleid dat zeer indirect was op alleen vermindering
van bepaalde risicofactoren te wijzigen, terwijl het wel om een groot maatschappelijk
probleem gaat. Ik complimenteer nadrukkelijk mijn collega Voordewind met het
feit dat hij dit onderwerp op de politieke agenda heeft weten te krijgen.
Elk jaar weer zijn er zo’n 1500 mensen die zichzelf doden, het dubbele
aantal van het aantal verkeersdoden.Zelfdoding wordt te gemakkelijk als een keuze gezien en als een uiting
van zelfbeschikking. In het merendeel van de gevallen is het een wanhoopsdaad,
hetgeen ook duidelijk uit de stukken blijkt. Ik trok net de parallel met verkeersveiligheid.
Net als bij verkeersveiligheid, waarin duidelijke streefcijfers zijn geformuleerd
en een duidelijke inzet van de minister van Verkeer en Waterstaat, zou er
een inzet van de minister van VWS moeten zijn ten aanzien van het verminderen
van suïcides en suïcidepogingen. Bij alle waardering die ik heb
voor wat er in de stukken staat aan concrete acties, heb ik nog niet helemaal
het gevoel dat wij de terughoudendheid voorbij zijn op de vraag of de minister
van VWS die rol moet gaan spelen. Ik heb bij de formulering soms het idee
dat wat de minister met de ene hand geeft, met de andere hand weer terugneemt.
Ik lees dat de minister een regierol wil spelen, maar wel voor zover dat past
binnen zijn verantwoordelijkheden. Op het gebied van Verkeer en Waterstaat
spelen weliswaar lokale overheden, betrokken organisaties en autofabrikanten
een rol, maar speelt de minister, vanuit de erkenning het maatschappelijk
belang van het probleem, de rol van aanjager en stimulator. Ik zou dat graag
wat actiever zien van de minister van VWS op dit onderwerp. Af en toe blijft
het nog wat te veel steken in het volgen van wat «men» doet. Ik
zie graag wat meer ambitie. Waarom zou bijvoorbeeld het stellen van een streefcijfer
nu onmogelijk zijn? Er zijn toch allerlei statistieken over het aantal zelfdodingen
en dergelijke? Waarom wordt er niet gelijk gewerkt aan het stellen van duidelijke
doelen? Ik steun nadrukkelijk hetgeen collega Voordewind daarover heeft gezegd.
Het Trimbos instituut heeft daar ook een concreet voorstel voor gedaan en
noemde daarbij zelfs een percentage van 10. Ik wil niet zomaar een slag in
de lucht doen, maar hoe hoger het percentage op grond van wat wij nu weten
mogelijk is, hoe beter. Laten wij dat zo ambitieus mogelijk stellen zodat
wij een maximale impuls geven en iedereen zijn uiterste best doet om zelfdodingen
te voorkomen.De financiering van online suïcidepreventie blijft in nevelen gehuld.
Wat doet de regering concreet om initiatieven zoals 113Online te financieren?
Mijn fractie vindt dat een dergelijk initiatief financiële steun verdient.Op lokaal vlak blijkt er helaas nog weinig oog te zijn voor deze problematiek.
Er is op gewezen dat juist ook lotgenotencontacten van suïcidale mensen
zeer goed kan werken. Er is een nog wat versnipperd beeld daarvan. Mijn fractie
ziet graag dat wordt gestimuleerd dat daar lokaal, wellicht binnen de WMO,
meer oog voor komt.De lijn van mijn betoog is: de terughoudendheid voorbij. Ik zie dat nog
niet helemaal terug in de opstelling ten opzichte van initiatieven die de
zelfdoding juist faciliteren of daar allerlei tips over geven. Mijn fractie
heeft in het voorjaar vragen gesteld over de zelfdodinggids. Het is moeilijk
te rijmen dat enerzijds wordt ingezet op suïcidepreventie en anderzijds
niet wordt opgetreden tegen het aanbieden van informatie over allerlei methodes
van zelfdoding. Mijn fractie ziet graag dat daar meer aandacht voor komt,
zo nodig in de vorm van wettelijke aanscherping van het criterium behulpzaam
zijn bij zelfdoding.Ook het beleid ten aanzien van risicofactoren als alcoholgebruik, drugsconsumptie
en het aanwezig zijn van depressies moet onverminderd worden voortgezet en
waar mogelijk worden versterkt. Ook dat hoort bij een goede, integrale aanpak
op dit zo belangrijke punt.Ik ga ervan uit dat wij jaarlijks geïnformeerd worden. Ik weet niet
of dat expliciet in de stukken staat, maar juist om te voorkomen dat dit onderwerp
alleen af en toe even oplaait, zie ik graag dat er een jaarlijkse rapportage
naar de Kamer wordt gestuurd. Dan kunnen wij in de gaten houden of het de
goede kant op gaat of dat meer inspanningen geboden zijn.De voorzitter: Het woord is aan de heer Dibi.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. De
heer Voordewind sprak al over een persoonlijke ervaring en ook in mijn omgeving
heeft suïcide plaatsgevonden; een vriend op de middelbare school heeft
uiteindelijk die fatale stap genomen. Dat laat inderdaad een omgeving met
heel veel vragen achter. Niet alleen de directe familie maar iedereen op school
vroeg zich af of zij wel aardig waren geweest de laatste keer dat zij hem
hadden gesproken. Over een individueel geval is niet heel veel te zeggen,
maar door de jaren heen is er wel veel kennis opgedaan. Die kan nu in de praktijk
worden gebracht. Ik hoop dat tijdens dit debat de ministers met een aantal
concrete stappen komen.Interventies die gericht zijn op risicofactoren of risicogroepen kunnen
bijdragen aan vermindering van suïcidaliteit. Psychologische problemen,
sociale kwetsbaarheden zoals werkloosheid, psychische aandoeningen en vooral
een combinatie van deze factoren bieden aanknopingspunten. Onder mannen komt
suïcide twee keer zoveel voor als onder vrouwen en verder blijkt zich
een verschuiving te doen in leeftijd en etniciteit. De risicogroepen bestaan
uit vooral 20- tot 40-jarigen en sommige groepen niet-westerse allochtonen.Met deze risicogroepen kunnen wij direct aan de slag. Wij beginnen met
het uitspreken van een concrete en afrekenbare doelstelling. Het kabinet is
mede verantwoordelijk voor het complexe vraagstuk. De heer Voordewind heeft
al een duit in het zakje gedaan: jaarlijks 5% minder zelfdodingen.
De ministers mogen van mij ook ingaan op de suggestie van mevrouw Bouchibti
door zelf met een percentage te komen, maar dan moeten zij daar wel vandaag
mee komen. Als zij vandaag niet een percentage noemen, dan ga ik samen met
de heer Voordewind voor die 5%.Na het uitspreken van de streefcijfers moeten de ministers met hun collega’s
op OCW, Verkeer en Waterstaat, Defensie en VROM om de tafel gaan zitten. Ook
in het onderwijs is het van belang dat signalen snel worden opgepikt. Bij
Defensie zijn suïcidale gedachten vaak aanwezig. Laatst kreeg ik, net
als andere Kamerleden, een brief van een vader wiens dochter in de jeugd-ggz
zit. Zij kreeg toegang tot het dak en is daar af gesprongen met alle ernstige
gevolgen van dien. Vervolgens kreeg een andere patiënt toegang tot datzelfde
dak. In dergelijke gevallen moet de toegang geblokkeerd worden. Het is niet
mijn bedoeling dat het hele land wordt volgebouwd met hekken rond het spoor.
Bij risicogebieden moeten ze echter wel geplaatst worden. Op plaatsen waar
een zorginstelling zit met patiënten die mogelijk suïcidale gedachten
hebben, moet de toegang geblokkeerd zijn. Ik doe overigens geen hysterisch
voorstel als het verbieden van paracetamol.Mevrouw Langkamp (SP): Ik vind het beschamend
dat u spreekt over een «hysterisch voorstel». U doet daarmee de
mensen tekort die uit pure wanhoop naar dit middel grijpen.De heer Dibi (GroenLinks): Ik vind dat je
dat juist doet met een dergelijk voorstel. Laten wij echter niet teveel partijpolitiek
op dit punt bedrijven.Huisartsen vragen nu nog te weinig naar zelfmoordgedachten bij depressieve
patiënten terwijl – mevrouw Schermer zei het al – huisartsen
wel vaak in de maand voor de zelfdoding in contact staan met patiënten.
Om er snel en slim op in te spelen, moeten professionals in de zorg het risico
op suïcidaliteit leren inschatten en gesprekken kunnen voeren met suïcidale
patiënten of cliënten, hun naasten of hun nabestaanden. Uit de opleidingen
van al deze professionals, van psychiaters tot verpleegkundigen, blijkt dat
er de ene keer sprake is van een kennistekort en de andere keer van een gebrek
aan vaardigheden of eindtermen. Ik heb in de commissie Dijsselbloem gezeten
en ik vraag mij toch af of wij niet moeten overgaan tot het inzetten op eindtermen
met een goede balans van kennis en vaardigheden bij dit soort opleidingen?
Misschien moet het kabinet hierover eerst in overleg met de onderwijscollega’s.Een goede opvang van mensen die na een suïcidepoging in het ziekenhuis
belanden, is uiterst belangrijk. De heer Voordewind heeft daar al aandacht
voor gevraagd en ik sluit mij daarbij aan. Ik voeg daar echter aan toe dat
dat bij ggz-instellingen ook slecht functioneert. Welke stappen worden op
dit punt genomen? Is er bijvoorbeeld recht op een-op-eenbegeleiding in plaats
van separeren, de isoleercel? Het is toch raar dat de situatie van mensen
die depressief zijn en zelfmoordgedachten hebben, verslechtert wanneer zij
in een instelling terecht komen?Ook goede opvang van nabestaanden van mensen die suïcide hebben gepleegd,
ontbreekt terwijl velen daaraan behoefte hebben. Het gebeurt zelfs dat zij
suïcideneigingen krijgen door een gebrek aan nazorg. De GroenLinksfractie
is voorstander van verplichte nazorg waarbij bijvoorbeeld lotgenoten in contact
treden. Mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, kunnen dan gesprekken met
elkaar voeren. Ik hoor hierop graag een reactie van minister Klink.Mevrouw Bouchibti (PvdA): U zegt «verplichte
nazorg»? Kunt u dat verduidelijken.De heer Dibi (PvdA): Nabestaanden van mensen
die uiteindelijk die fatale stap hebben genomen, moeten vanuit de zorginstelling
het aanbod krijgen om met lotgenoten in contact te treden. Er is weinig tijd
dus ik ga er wat snel doorheen.Ik ben het helemaal eens met wat gezegd is over die website en die hotline.
Ik verwacht eerlijk gezegd een gul gebaar van beide bewindslieden vandaag.
Het is gemakkelijk om online je gevoelens te delen met andere mensen omdat
dat anoniem kan. Ik dank minister Rouvoet in dat verband voor het gratis maken
van de Kindertelefoon vanaf volgend jaar voor mobiele nummers. Het was al
gratis vanaf de vaste lijn.Er is echter meer nodig. Een van de belangrijkste risicofactoren is het
hebben van een geestelijke stoornis. Snelle geestelijke gezondheidszorg is
daarbij van essentieel belang. Wachtlijsten zoals momenteel te zien zijn bij
de jeugd-ggz van meer dan 20 000 wachtenden zijn echt onacceptabel. Ik
heb de vraag al vaak gesteld aan minister Rouvoet, maar nu minister Klink
er ook bij zit, herhaal ik deze: wat zijn de streefcijfers op dit punt? Ook
hiervoor moeten concrete en afrekenbare doelstellingen worden gesteld. Met
hoeveel gaan die wachtlijstcijfers per jaar omlaag? Ik hoop dat de heer Voordewind
mij hierin wil steunen. Hij wil een concrete en afrekenbare doelstelling bij
zelfdodingen, maar die moet ook voor de wachtlijsten in de jeugd-ggz gesteld
worden.Suïcidaliteit kent persoonlijke, sociale, culturele en omgevingsfactoren.
Dat brengt ons – een hot topic in de Tweede Kamer – bij de allochtonen.
Ik maak mij daar toch echt zorgen om. Het is reeds bekend dat bepaalde geestelijke
stoornissen veel vaker bij sommige groepen allochtonen voorkomen en het is
ook bekend dat het taboe op praten over mentale ziektes bij deze groep erg
groot is. Tel daar een verhitte maatschappelijke integratiediscussie bij op
en het ziet er niet erg rooskleurig uit. Ik zie eigenlijk op
dit punt helemaal geen initiatieven vanuit het kabinet. Welke mogelijkheden
zien de bewindslieden beleidsmatig voor zich om die allochtone doelgroep te
betrekken bij het antisuïcidale beleid?Ik sluit af met een compliment, niet voor de ministers – misschien
komt dat bij de tweede termijn – maar voor Joël Voordewind van
de ChristenUnie. Hij heeft op een zeer betrokken en dwingende manier aandacht
gevraagd voor een nationaal probleem en daar is de fractie van GroenLinks
hem erg dankbaar voor. Mijn fractie zal met hem vechten om zelfdoding elk
jaar terug te dringen.De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Dezentjé
Hamming-Bluemink van de VVD-fractie.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Voorzitter. Als hekkensluiter constateer ik dat er al het nodige is gezegd.
Kortheidshalve sluit ik mij aan bij alle voorstanders van het vervolmaken
van 113Online. Overigens moet ik alles gehoord hebbende aangeven dat ons een
bescheiden rol past. Vanuit Den Haag kan niet geregeld worden dat dit soort
wanhoopsdaden niet meer voorkomt. Wij moeten echter doen wat wij kunnen.Ik geef de minister een pluim voor de ontegenzeggelijk grote stap die
is gezet op het gebied van het beleid rond suïcidepreventie. De verbetering
van de nazorg in ziekenhuizen is een belangrijk verbeterpunt. Er is echter
niet alleen maar goed nieuws te melden. In de praktijk krijgen mensen die
na een zelfmoordpoging uit het ziekenhuis zijn ontslagen pas na een week een
hulpverlener over de vloer en dat is veel te laat. Vaak wordt dat gevolgd
door een nieuwe poging, wat allemaal zeer ongewenst is. In 1986 heeft de Gezondheidsraad
een advies uitgebracht over het voorkomen van suïcide. De aanbevelingen
daarin komen in grote lijnen overeen met wat nu is voorgesteld. Toen is het
niet gelukt; wat geeft de minister de indruk dat het nu wel lukt en hoe zorgt
hij ervoor dat de beroepsgroepen overeenkomstig gaan handelen?Het punt van de hot spots is eigenlijk al aan bod geweest. Ook op dit
punt past Den Haag een bescheiden rol want wij kunnen Nederland niet omhekken.
Bij hot spots als de Euromast, de Martinitoren en de Domtoren is een belangrijke
rol weggelegd voor de gemeente. Die moet daar zorgvuldig mee zijn en moet
risico’s terugdringen. De NS is in dit verband al even aan de orde geweest
en dat is een belangrijk punt; de hot spots moeten zoveel mogelijk van risico’s
worden ontdaan.Ik kom te spreken over de prestatie-indicatoren. De minister erkent de
meerwaarde van een samenhangende aanpak en wil daar binnen zijn bevoegdheden
als minister graag aan werken. Het blijft echter vaag wat hij daarmee bedoelt.
Ik beschouw een en ander als een weigering om prestatie-indicatoren te bepalen
terwijl dat juist een zaak is die op landelijk niveau kan worden opgepakt.
Ik denk in dit verband aan de medische missers; op de begroting staat dat
die in 2011 gehalveerd moeten zijn. Waarom zou dat niet voor dit geval op
die manier kunnen worden bepaald? Juist deze ministers zouden daarin een flinke
slag kunnen maken. Stel hoge ambities, bijvoorbeeld door te bepalen dat het
aantal suïcidegevallen over tien jaar gehalveerd moet zijn. Volgens de
experts in het veld kan dat, zolang daar heel hard aan wordt gewerkt.Hoewel het om een relatief kleine groep gaat, is suïcide onder jeugdigen
natuurlijk extra wrang. Laat de minister voor Jeugd en Gezin voor deze groep
prestatie-indicatoren opnemen in zijn eigen begroting. Ik vraag aandacht voor
een specifieke casus in West-Friesland. Beide ministers weten dat onder de
jeugd in West-Friesland het zelfmoordpercentage hoog is, veel hoger dan het
nationaal gemiddelde; zelfmoord, drugsgebruik en overmatig alcoholgebruik
en samenhang ertussen. Onderkent de minister de ernst van dit probleem? Welke
specifieke maatregelen treft de minister in deze regio? Zijn er regio’s –
vergelijkbare regio’s zoals Oost-Groningen, Zuidoost-Drenthe
en Zuid-Limburg – waar dezelfde ontwikkelingen zijn waar te nemen? In
West-Friesland leeft het onbehaaglijke gevoel dat de minister hen een beetje
negeert. Ik hoor graag of dit inderdaad het geval is. Ik kan mij voorstellen
dat juist in zo’n lichtbevolkte regio zaken op een gemakkelijke manier
kunnen worden ingevoerd, zowel wat de bekostiging als een bepaalde aanpak
betreft. Dat kan mogelijk worden geplaatst in de Kaderbrief 2007–2011
Visie op gezondheid en preventie. De houding die tegenover deze regio wordt
aangenomen, vindt de VVD-fractie onbegrijpelijk.Ik stel tot kort nog één korte vraag. Klopt het dat bij
de vaststelling van de budgettoewijzing aan de ggz is gekeken naar de budgetten
van het voorgaande jaar en niet naar de prognose van de zorgbehoefte voor
de komende periode? Dat is met name in West-Friesland een heikel punt omdat
als de zorg daar toeneemt, er personeel moet worden ontslagen. Dat is een
rare situatie.Antwoord van de bewindsliedenMinister Klink: Mevrouw de voorzitter. Ik
dank de leden van de commissie voor hun inbreng, hier en voorafgaand aan dit
algemeen overleg. Ik zeg dit laatste omdat dit onderwerp al de nodige aandacht
in de kranten gekregen heeft. Dat is terecht gebeurd. Het onderwerp dat wij
nu bespreken, is ontzettend belangrijk. Laat daar geen misverstand over bestaan.
Ook ik vind dit een buitengewoon belangrijk en diep ingrijpend vraagstuk dat
zich aftekent.In de aanloop naar deze gedachtewisseling met de commissie ben ik in de
krant een notie tegengekomen die ik bij een enkele woordvoerder ook bespeurde.
Dat is de vraag in hoeverre er sprake is van ambitie in de onderhavige beleidsagenda.
Ik kan melden dat die ambitie er bij ons wel degelijk is. Sterker nog, ik
ben het gauw eens met mevrouw Dezentjé Hamming dat wat wij hier bieden,
een poging is tot een integrale aanpak. Onder anderen de heer Voordewind heeft
dit zo benoemd. Doordat de aanpak integraal is, is die afhankelijk van de
inzet van anderen. Het jezelf afhankelijk maken van de inzet van anderen,
zoals de beroepsgroepen als het gaat om bijvoorbeeld de richtlijnen en de
opleidingen, betekent niet dat wij vervolgens afwachten waar die beroepsgroepen
mee komen. Ik zal er straks nog het nodige over opmerken. Dit wil ik in ieder
geval allereerst genoemd hebben.Waar ik een beetje afstand van neem, is het idee dat ik als een soort
groot regisseur – hiermee speel ik met de term «groot inquisiteur»
van Dostojevski – de lijnen uitzet en vervolgens zelf kan bepalen wat
er in de samenleving bij dit buitengewoon complexe vraagstuk aan resultaten
te boeken is. De ambitie betekent niet dat ik mij in zekere zin wijs maak
dat ik de zelfmoordcijfers als het ware bijna eenduidig en rechtstreeks kan
beïnvloeden. Bij de ambitie moet dus realiteitszin aan de dag gelegd
worden. Toch zou het ook een beetje vreemd zijn om te zeggen dat wij helemaal
niets kunnen, gegeven het feit dat wij vele miljoenen in de ggz, de geestelijke
gezondheidszorg, en dergelijke investeren. Die miljoenen moeten gericht geïnvesteerd
worden. Straks ga ik nader in op een aantal punten waarbij wij richting willen
geven.Het gaat in ieder geval om een buitengewoon complex onderwerp. Ik ben
de heer Voordewind erkentelijk voor het feit dat hij dit zo prominent op de
agenda heeft gezet. Ik begrijp de emotie eronder heel goed. Je hoeft niet
per se zelf met suïcide in aanraking geweest te zijn dan wel met pogingen
daartoe om de achtergronden van de problematiek heel goed te kunnen invoelen.
In de persoonlijke sfeer ken ik mensen die ooit met de suïcidegedachte
gespeeld hebben. Dat is voor betrokkenen en de mensen daar omheen buitengewoon
ingrijpend. Bij die emoties wil ik dan ook graag aansluiting zoeken; die geven
het gewicht van dit debat ook aan.Door de woordvoerder van de VVD werd zojuist het advies genoemd van de Gezondheidsraad uit 1986. Zij zei dat dit niet zo veel had opgeleverd.
Als wij naar de ontwikkelingen kijken, kunnen wij niet anders constateren
dan dat er zich toch een gunstige ontwikkeling heeft afgetekend. In de cijfers
zien wij namelijk ook een positieve ontwikkeling. De absolute aantallen zijn
eigenlijk al jaren stabiel. In het jaar 2004 waren er 1514 suïcides;
in de daarop volgende jaren was dit cijfer respectievelijk 1572 en 1524. Verleden
jaar is ineens een behoorlijke daling te constateren van het aantal zelfmoorden;
het aantal is in totaal 1353. Dit is een vermindering met 171 suïcides.
Omgerekend is dit een daling van 11%. Het Centraal Bureau voor de Statistiek
(CBS) kopt in zijn webmagazine van 24 september jongstleden dat dit het
laagste aantal is sinds 1975. Hieruit is een ontwikkeling af te leiden die
ons gunstig kan stemmen.Van verschillende zijden is de vraag gesteld of dat cijfer van 1500 per
jaar min of meer gehandhaafd kan worden en of daarin nog een verlaging gerealiseerd
kan worden, sterker nog, of die daling in het afgelopen jaar verklaard kan
worden. Hoe blij wij ook kunnen zijn met de forse daling in 2007 met 171 suïcides,
die absolute aantallen zeggen nog niet zo veel. Het is belangrijker om te
kijken naar het gemiddelde aantal suïcides per 100 000 inwoners.
Dit gemiddelde is de afgelopen twee decennia gedaald. In absolute aantallen
is het cijfer stabiel gebleven en in de relatieve aantallen is een daling
te constateren. In 1985 pleegden er van iedere 100 000 inwoners elf personen
suïcide; in 2005 is dat gedaald naar negen. De daling van het gemiddelde
in de afgelopen twintig jaar is des te opmerkelijker, omdat de Gezondheidsraad
in het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw nog een trendmatige
stijging verwachtte van het aantal zelfmoorden in Nederland. Die verwachting
is dus niet uitgekomen; daar kunnen wij ons gelukkig mee prijzen.Met het gemiddelde van negen op 100 000 ligt Nederland ook ver onder
het Europese gemiddelde. Dat ligt op elf personen per 100 000 inwoners.
Ter vergelijking: België, ons buurland, kent een veel hoger gemiddelde
van zeventien per 100 000 inwoners. Overigens is onduidelijk waarom het
verschil tussen Nederland en België betrekkelijk groot is. Die onduidelijkheid
geeft ook iets aan: hoewel wij heel veel gegevens en heel veel studies hebben,
toch kunnen wij de vinger niet direct leggen op de precieze oorzaak van de
verschillen. Dit illustreert ook waarom het zo lastig is om een streefcijfer
te geven. Op het moment dat je een streefcijfer noemt, moet dat zo realistisch
mogelijk zijn. Je moet dus weten aan welke beleidsknoppen gedraaid c.q. welke
inzet gepleegd moet worden om uiteindelijk dat streefcijfer te kunnen halen.
Dat maakt mij dus wat terughoudend om nu al een streefcijfer te noemen. Wel
heb ik in de stukken aan de Kamer gemeld dat wij met een streefcijfer willen
komen. Wij hebben de stuurgroep gevraagd om daar invulling aan te geven. Ik
doe dat niet uit de losse pols. Ik wil het gedegen bekijken, teneinde niet
met onrealistische verwachtingen op de proppen te komen of die te wekken.
Op het moment dat wij een streefcijfer kunnen bieden, gebaseerd op een ondergrond
en een achtergrond, zal ik dat zo spoedig mogelijk melden. Zoals gezegd: daar
wordt op dit moment aan gewerkt.Mevrouw Langkamp (SP): Ik begrijp de voorzichtigheid
enigszins, maar ik wil toch graag dat de minister duidelijk maakt wanneer
wij dat streefcijfer kunnen verwachten. De minister gebruikt de woorden «zodra
ik het kan en zodra het mogelijk is»; is dat over een jaar, twee jaar,
drie jaar? Is het mogelijk voor het eind van dit jaar?Minister Klink: Uit de ambitie die ik noemde,
mag u afleiden dat wij wat mij betreft het streefcijfer zo spoedig mogelijk
aan de Kamer doen toekomen. Ik zie dat mevrouw Langkamp weer wil interrumperen,
maar ik ben nog niet klaar met mijn antwoord. Misschien mag ik even uitspreken.
Ik zal de Kamer hierover schriftelijk inlichten, nadat ik de stuurgroep gevraagd
heb wanneer die met het cijfer kan komen. Ik doe daar niet uit de
losse pols een educated guess naar. Ik wil een precies antwoord geven; de
Kamer krijgt dus een schriftelijke reactie.De heer Voordewind (ChristenUnie): Dank voor
deze toezegging. Die had u ook in uw beleidsbrief aangekondigd. Dit is wel
iets wat al langer boven de markt hangt. Ik heb er ook navraag naar gedaan
bij het Trimbos instituut. Die heeft het over 5%; als de stuurgroep
navraag doet in het veld, komen wij misschien dichter bij elkaar. Die zegt
namelijk ook dat 5% een heel realistische, zelfs bescheiden doelstelling
voor de minister zal zijn. Waarom dus niet vandaag al een streefcijfer noemen?Minister Klink: Ik sluit ook helemaal niet
uit dat wij op 5% uitkomen; misschien wordt het meer. Ik weet het niet.
Ik wil echter geen verwachtingen wekken waar ik zelf niet volledig achter
kan staan. Het is niet voor niets dat wij de vraag aan de stuurgroep hebben
voorgelegd om een streefcijfer te noemen. Ik zal de Kamer hier zo snel mogelijk
over inlichten. Nogmaals, ik sluit inderdaad niet uit dat wij op 5%
uitkomen, maar ik weet het nog niet.Voorzitter. Als wij Nederland vergelijken met andere Europese landen,
kunnen wij constateren dat Nederland behoort tot de landen met een laag suïcidecijfer.
Uit cijfers van de WHO uit 2007 blijkt bijvoorbeeld dat in de ranglijst van
landen met hoge suïcidecijfers, Nederland op de 51ste plaats staat. Niet
om Nederland met België te vergelijken, toch meld ik dat België
in die ranglijst op de 12de plaats staat. Kijken wij naar de lijst van landen
in de EU, dan staat Nederland op de 30ste plaats en België op de 8ste
plaats.De heer Dibi wees er terecht op dat het gemiddeld aantal suïcides
in Nederland in de afgelopen jaren in bijna alle leeftijdsgroepen weliswaar
is gedaald, maar dat er wel verschillen zijn tussen doelgroepen, zoals vrouwen,
mannen, allochtonen en autochtonen, alsook bepaalde leeftijdscategorieën.
Hij wees terecht op de leeftijdscategorie van 40 tot 60 jaar; in die categorie
tekent zich de daling niet af. Als wij kijken naar de suïcidepogingen
en suïcidegedachten, moet ik zeggen dat wij daarbij helaas over minder
harde totaalcijfers beschikken. Op basis van een bevolkingsonderzoek van Nemesis
naar het vóórkomen van psychische stoornissen onder personen
tussen 18 en 65 jaar is het aantal suïcidepogingen en suïcidegedachten
berekend. Daaruit blijkt dat ongeveer 94 000 volwassenen een suïcidepoging
doen en dat er 410 000 volwassenen zijn met gedachten in die richting.
Dat zijn wel forse aantallen; dat moge duidelijk zijn. Dit is ook een van
de redenen waarom wij willen investeren in snelle herkenning van de suïcidegedachten,
teneinde er snel bij te kunnen zijn en mensen te kunnen helpen op het moment
dat de hulpvraag zich begint aan te dienen.In de periode van 2002 tot 2006 waren er ongeveer 15 000 behandelingen
bij de spoedeisende hulp (SEH) en ongeveer 9900 opnames in het ziekenhuis
als gevolg van suïcidepogingen. In de periode van 2001 tot 2005 ging
het om 14 000 behandelingen bij de spoedeisende hulp en om 9700 opnames
in het ziekenhuis als gevolg van suïcidepogingen. In die cijfers zitten
ook de aantallen behandelingen en opnames als gevolg van zelfverwondend gedrag.
Tot zo ver iets over de cijfers.De centrale vraag die voorligt, is of er nog winst te behalen is op het
terrein van suïcidepreventie. De minister voor Jeugd en Gezin en ik zijn
beiden de overtuiging toegedaan dat dit mogelijk is. Dat kan mede op basis
van het Beleidsadvies van het Trimbos instituut, dat ons concrete voorstellen
heeft gedaan in negen aanbevelingen. In de brief die de Kamer ontvangen heeft,
zijn wij ingegaan op die negen aanbevelingen. Daar willen wij dus volledig
op inzetten.Bij deze negen aanbevelingen is het beeld ontstaan dat de minister op
onderdelen weliswaar wil doorzetten, maar dat hij zich op andere onderdelen
afhankelijk opstelt van de beroepsgroepen. Ik kan melden dat dit in betrekkelijke
zin waar is. Als wij vragen om richtlijnen te herijken, bijvoorbeeld
van de nazorg van mensen die een suïcidepoging hebben gedaan dan wel
de nazorg voor familieleden en verwanten die te maken hebben gehad met een
suïcide of een suïcidepoging, is dat niet alleen indringend gebeurd;
ook hebben de beroepsgroepen gezegd dat zij die richtlijnen willen herijken.
Dit geldt ook voor de opleidingen. Ik zeg dit aan het adres van de heer Dibi.
Men heeft wel degelijk gezegd dat men de opleidingen voor de professionals
die hiermee te maken krijgen, bijvoorbeeld bij de spoedeisende hulp, in de
door ons gewenste richting wil omzetten. Van die zijde is deze bereidwilligheid
ook uitgesproken.Bij mij spelen nog twee dingen een rol om daar een extra accent op te
zetten. Zo is het ministerie van VWS op het ogenblik bezig om een regieorgaan
of een kwaliteitsraad in het leven te roepen, een soort platform, om witte
vlekken in kaart te brengen bij de ontwikkeling van de richtlijnen, omdat
wij ons niet alleen hierbij, maar ook in bredere zin realiseren dat richtlijnen
belangrijk zijn voor de kwaliteit van zorg. Vervolgens wordt op basis daarvan,
ook met subsidies, gewerkt aan het opvullen van die witte vlekken. Onder andere
door het advies van het Trimbos-instituut hebben wij daar al een beeld van.
Een dergelijk platform heeft dus een aanjagende werking, als het gaat om de
witte vlekken in de ontwikkeling van de richtlijnen.Hierbij plaats ik nog een kanttekening. Op dit moment is er sprake van
een transitiefase bij de inspectie, waarin zij minder inventariserend onderzoek
doet om vervolgens met aanbevelingen te komen. Dat aspect zal overigens wel
blijven. Daarnaast gaan wij samen met de inspectie over tot het preciseren
van normen. Die normen dienen vervolgens gehandhaafd te worden aan de hand
van een nieuw instrumentarium waarover men de beschikking krijgt. Soms is
dat een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom. In elk geval gaat het
om een nadere precisering van wat wij veilige en goede zorg vinden, met een
daarbij passend indringender handhavingsinstrumentarium. Dat zou wellicht
een rol gaan spelen bij de richtlijnen waar wij het hierbij over hebben. Ik
denk onder andere aan de nazorg. Dit zou kunnen betekenen dat de inspectie
meer op basis van steekproeven onderzoek doet en vervolgens laat zien dat
zij ook handhavend optreedt op basis van vastgestelde normen. Op het moment
dat een instelling nalatig is in bijvoorbeeld de nazorg, zal de inspectie
laten zien dat dit consequenties heeft. Of dat op dit terrein en domein nodig
is en of wij met aparte normen zullen komen, zullen wij in de komende jaren
nader moeten bekijken. Het is wel een ontwikkeling die zich breed aftekent
in het kader van de rol van de inspectie. Hierbij zou dat ook van betekenis
kunnen zijn.Ik aarzel of ik op alle aanbevelingen van het Trimbos instituut zal ingaan.
Dat lijkt mij niet nodig. Ik hoor de voorzitter nu overigens «nee»
zeggen en dat vind ik een duidelijke indicatie. Ik wil nog wel een punt preciseren.
Verschillende woordvoerders hebben geïnformeerd naar de regiefunctie
van VWS. Deze functie tekent zich wel degelijk af in de ambitie voor het indringend
onder de aandacht brengen bij de beroepsgroepen van het ontwikkelen van richtlijnen.
Daaraan gekoppeld zijn de normen en de prestatie-indicatoren voor instellingen.
Wij kunnen daar dan lering uit trekken in die zin dat bekend is bij welke
doelgroepen welke instrumenten helpen. Ook in interdepartementaal opzicht
wordt de regiefunctie naar ons toe gehaald. Straks gaat mijn collega voor
Jeugd en Gezin daar nader op in. Ik doel op de signaleringsinstrumenten die
wij nu ontwikkelen. Die worden door VWS betaald en worden straks uitgevoerd
door de Centra voor Jeugd en Gezin. Deze staan dus op de begroting van VWS.
Daaruit kan afgeleid worden dat wij bij de beroepsgroepen en de interdepartementale
contacten wel degelijk een regisserende rol hebben. Daarbij heb ik niet iedereen
aan een touwtje, maar wij zoeken wel de instrumenten om «beïnvloedend»
bezig te kunnen zijn om uiteindelijk effectief te kunnen werken.De heer Van der Staaij heeft in dit verband gevraagd of dit betekent dat
wij ons bij de Kamer willen verantwoorden over de voortgang van een en ander.
Het antwoord daarop is een volmondig «ja». Ik vind het geen enkel
probleem om de Kamer op regelmatige basis in kennis te stellen van de voortgang
bij de lijnen die wij uitzetten.Ik kom toe aan de specifieke vragen die gesteld zijn. De heer Voordewind
heeft gevraagd: is er een verklaring voor de daling in de cijfers en doet
u daar onderzoek naar? Het CBS heeft naar de cijfers gekeken, maar een sluitende
verklaring voor de daling van de relatieve getallen in de afgelopen jaren
en in absolute zin over 2007 hebben wij nog niet. Wij kunnen daar hooguit
in hypothetische zin naar gissen. In ieder geval weten wij het nu nog niet.De heer Voordewind (ChristenUnie): U constateert
dat er geen onderzoek naar gedaan is, maar gaat u dat nog wel doen?Minister Klink: Ik zal inventariseren in hoeverre
daar onderzoek naar gedaan wordt. Als u vraagt «gaat u dat nog wel doen?»
impliceert dit dat VWS dat zelf zal gaan doen, maar dat past mijns inziens
niet bij de rol van VWS.Voorzitter. Mevrouw Langkamp vroeg in het kader van de streefcijfers waarom
wij geen concrete doelen stellen. Ik heb al gezegd dat er wel degelijk streefwaarden
komen. Ook heb ik gezegd dat de stuurgroep daarmee belast is. Tevens heb ik
aangegeven hoe hachelijk ik het vind om nu al streefcijfers te noemen, als
de verklaringen van de ontwikkelingen nog niet bekend zijn.Ik wil nu een en ander zeggen over de hulpverlening en in het verlengde
van de streefcijfers, iets over de prestatie-indicatoren. Mevrouw Schermers
heeft gevraagd of weekendverlof daarbij kan worden betrokken. Ik noemde zojuist
even de prestatie-indicatoren van de instellingen. In dit verband wil ik een
onderscheid maken tussen de landelijke streefcijfers en de prestaties bij
de afzonderlijke instellingen. De stuurgroep inzake de zorgbrede transparantie
van de kwaliteit van de gezondheidszorg is op dit moment bezig om voor 80
aandoeningen kwaliteitsindicatoren te maken. Bovendien zijn de ggz-instellingen
bezig met het formuleren van prestatie-indicatoren. Ik kan mij goed voorstellen
dat dit verzoek van mevrouw Schermers daarbij als volgt betrokken wordt. Wanneer
wij weten welke methoden door instellingen worden toegepast en wanneer wij
daarbij verschillen constateren in bijvoorbeeld het weekendverlof, waarvan
wij weten dat dit een kwetsbaar moment is, kunnen wij een relatie leggen tussen
de aanpak bij de instelling en de uitkomsten in termen van suïcide en
het weekendverlof. Wanneer die relaties inzichtelijk gemaakt worden, kan wellicht
in de vorm van een benchmark geconcludeerd worden dat bepaalde interventies
daadwerkelijk succesvoller zijn dan andere. Op basis van de prestatie-indicatoren
kan een en ander worden afgelezen. Op zichzelf ben ik dus gevoelig voor het
verzoek om het weekendverlof erbij te betrekken; ik zal dit punt dan ook onder
de aandacht brengen van de groepen die nu bezig zijn met het opstellen van
prestatie-indicatoren.De heer Voordewind vroeg of wij voor het actualiseren van richtlijnen
en protocollen de beroepsgroepen aanspreken. Ik heb zojuist in de inleiding
al aangegeven dat de beroepsgroepen dit wel doen, ondersteund, zo voeg ik
er nu aan toe, door GGZ Nederland. Die heeft aangegeven dat deze instelling
hierin nadrukkelijk een rol wil vervullen. Daarnaast trekken wij financiële
middelen uit voor de multidisciplinaire richtlijn omtrent suïcidaliteit.
Dat gebeurt op grond van het feit dat het niet alleen de psychiaters en de
psychologen, maar ook de maatschappelijk werkers, de huisartsen en anderen
zijn die hierbij een rol vervullen. Daarover zal ZonMw zich gaan buigen en
die zal met een multidisciplinaire richtlijn komen.De heer Voordewind vroeg ook of ik aanspreekbaar ben op een verbeterde
nazorg na suïcidepoging dan wel bij de verwanten. Daarover heb ik al opgemerkt dat dit nadrukkelijk aan de orde moet komen in de richtlijnen.
Tevens ziet wat mij betreft de inspectie daarop toe, steekproefsgewijs of
anderszins. In elk geval is het een aspect van de rol van de inspectie.Daarnaast kan het volgens mij van betekenis zijn, zowel bij de opvang
van nabestaanden als bij suïcidepogingen, dat daarover ook iets is opgenomen
in de NHG-richtlijnen en -standaarden. Ik zal inventariseren in hoeverre daar
nog sprake is van een witte vlek bij het regieorgaan in de zorg.Op het ogenblik lopen er al programma’s voor de doelgroepen, voor
jongeren, zo merk ik met name op aan het adres van de heer Dibi, voor ouderen
en bijvoorbeeld voor allochtone meisjes. Wat ons betreft zal die doelgroepgerichte
benadering worden betrokken bij de prestatie-indicatoren. GGZ Nederland brengt
de resultaten van de doelgroepgerichte benadering nu al in beeld. Over 113
Online zal ik straks in het algemeen nog wat zeggen; dat hangt hier ook mee
samen. Het aanbod van hulp wordt door de digitalisering namelijk vele malen
laagdrempeliger.In antwoord op een desbetreffende vraag van de heer Dibi kan ik zeggen
dat ik geen voorstander ben van verplichte nazorg. Wel kunnen mensen uiteindelijk
voor nazorg kiezen; nazorg dient wel aangeboden te worden. Het opleggen van
nazorg voor degenen die daar geen enkele behoefte aan hebben, is wat anders.
In de protocollen en de richtlijnen dient de nazorg natuurlijk voor te komen.De voorzitter: In een toelichting op een vraag
heeft de heer Dibi volgens mij gezegd dat het ging om het verplicht aanbieden
van nazorg.Minister Klink: Daarover zijn wij het dan
snel eens.Voorzitter. Mevrouw Bouchibti vroeg wat de minister gaat doen om mensen
te bereiken die een suïcidepoging doen. Nogmaals, ik zeg straks nog iets
over 113 Online die wij daadwerkelijk willen gaan subsidiëren. Daarvoor
hebben wij dus bedragen uitgetrokken. Ik zei al: dit is laagdrempelig en anoniem,
dus mensen zullen 113 Online gemakkelijk kunnen bereiken. Daarnaast zal de
minister voor Jeugd en Gezin het signaleringsinstrumentarium laten ontwikkelen;
VWS subsidieert dat.Mevrouw Schermers vroeg in hoeverre het niet beter is om bestaande richtlijnen
goed te handhaven in plaats van nieuwe te ontwikkelen. Ik gaf zojuist al aan
dat het en-en is. Er komt dus een multidisciplinaire richtlijn, die wordt
ontwikkeld door ZonMw; daarnaast willen wij preciseren dat nazorg aan degenen
die suïcidepogingen doen dan wel aan de verwanten op het moment dat een
poging geslaagd is, daadwerkelijk aangeboden dient te worden door mensen die
daarvoor gekwalificeerd zijn.Over de professionalisering van de beroepsgroepen in de ggz heb ik al
opgemerkt dat wij in overleg zijn met diverse beroepsgroepen om die ervan
te overtuigen dat in de opleidingen extra aandacht nodig is voor de herkenning.
Het gaat dus om verbetering van de opleidingen. Dit geldt voor alle beroepsgroepen
van de ggz. Ik gaf al aan dat men ons ervan in kennis had gesteld dat men
daadwerkelijk die kant wil opgaan, zodat de herkenning bij onder andere de
SEH zal verbeteren.Alle woordvoerders hebben gesproken over het initiatief van 113Online.
Ik ken dit initiatief, waarbij hulpverlening via internet en telefoon aan
suïcidale mensen mogelijk wordt gemaakt, met in aansluiting daarop reguliere
hulpverlening. Het gaat hierbij ook om toeleiding naar de reguliere zorg.
Wij vinden dit een goed initiatief. Het heeft even geduurd voordat wij daarvoor
financiële middelen konden reserveren, omdat dit niet via de reguliere
kaders kan lopen. Daarbij lopen wij namelijk op tegen de anonimiteit van de
hulpvraag. Via de Zorgverzekeringswet (Zw) kan immers alleen betaald worden,
als iemand wordt behandeld van wie de identiteit bekend is. Bovendien lopen
wij daarbij op tegen het preventieve karakter. Dat hoort eigenlijk bij de
Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) thuis. Desalniettemin
hebben wij ervoor gekozen om gedurende twee jaar een startsubsidie te geven
aan 113 Online. Wij hopen binnen die twee jaar uiteindelijk iets te kunnen
doen aan die anonimiteit, teneinde de hulpverlening via internet, uiteraard
voor zover die gevalideerd, toereikend en effectief is, te kunnen bekostigen.
In de overgangsperiode, waarin de anonimiteit de bekostiging nog in de weg
staat, zullen wij dus een startsubsidie geven.Mevrouw Bouchibti (PvdA): Om hoeveel geld
gaat het? Daar blijft u vaag over. Is het wel voldoende?Minister Klink: Het gaat om ruim drie ton
per jaar, wat in twee jaar in totaal uitkomt op zeven ton.De voorzitter: Het was 1,4 mln. voor twee
jaar, zeven ton per jaar.Minister Klink: Voorzitter. Ik weet niet in
hoeverre ik antwoord moet geven op de vragen van de Kamerleden dan wel dat
zij die zelf beantwoordt. Nogmaals, het gaat om ruim drie ton per jaar en
in totaal om zeven ton, ter overbrugging van twee jaar.Er zijn nog verschillende vragen gesteld over de relatie met Verkeer en
Waterstaat. Daarover heb ik behoorlijk veel informatie voor mij liggen en
die kan ik schriftelijk aan de Kamer doen toekomen. Ik doe nog wel het verzoek
om, als de Kamerleden hot spots weten waarbij de aangebrachte voorzieningen
door Verkeer en Waterstaat ontoereikend zijn, mij daarvan in kennis te stellen.
Wel werkt het ministerie van Verkeer en Waterstaat daaraan, samen met ProRail.
Een hekwerk wordt immers niet voor niets geplaatst, maar als daar gaten in
zitten, verneem ik dat graag. Ik geef dat vervolgens door aan mijn collega
van Verkeer en Waterstaat. Nogmaals, over de relatie met Verkeer en Waterstaat
zal ik de Kamer schriftelijk informeren.Mevrouw Schermers heeft nog de vraag gesteld of ik mogelijkheden zie om
iets te doen aan de sites voor jongeren die ze tot zelfdoding aanzetten. Daarover
zijn ook Kamervragen gesteld en die heb ik beantwoord. Een quick scan van
Trimbos gaf aan dat dergelijke sites er niet zijn. Ook hierbij geldt weer:
als iemand weet dat die er wel zijn, is mijn verzoek om ons daarop te attenderen.
Ik zal dan zeker nagaan in hoeverre wij contact met de provider kunnen opnemen
en een waarschuwing plaatsen, alsook tot een verbod overgaan, als dat juridisch
mogelijk is.De heer Van der Staaij (SGP): Bij eerdere
vragen over de zelfdodinggids bleek al dat de wettelijke normen zodanig geformuleerd
zijn dat heel veel mogelijk is, zonder dat je in strijd met het recht handelt.
Is het probleem niet dat er toch nog allerlei ruimte is voor initiatieven
zoals een zelfdodinggids, die eigenlijk een tegendraadse boodschap heeft ten
opzichte van het beleid?Minister Klink: Ik hoop dat u goed vindt dat
ik verken wat de juridische ins en outs en mogelijkheden, alsmede kaders zijn.
In elk geval kan ik over de sites herhalen dat de quick scan heeft aangegeven
dat er geen sites zijn die aanzetten tot zelfdoding. Dit neemt niet weg dat
er meer informatie beschikbaar is dan alleen via internet. Informatie is bijvoorbeeld
ook uit boeken, folders en publicaties te halen.Over paracetamol hebben wij vrij uitvoerig gesproken bij de behandeling
van de Geneesmiddelenwet. Ik ben het eigenlijk wel eens met wat de heer Dibi
hierover heeft opgemerkt. Bij de voorbereidingen van zelfmoordpogingen kan
je zo veel kanten op, als je echt zelfmoord wilt plegen. Tegelijkertijd geldt
ook wat mevrouw Schermers zei: wij hebben destijds ook gezegd dat paracetamol
via drogisten verkocht zou moeten worden. Daarbij zijn onder andere ook de
verpakkingen en de doseringen van betekenis. Zelfdoding helemaal
verhinderen, kan niet; is het niet paracetamol dan zijn het wel andere middelen
waarmee mensen zich van het leven kunnen beroven, hoe triest ook.Minister Rouvoet: Voorzitter. Ik begrijp ook
dat dit voor velen een ingrijpend en aangrijpend onderwerp is. Er werden ook
emoties uitgesproken. Ik herken mij ook in die emotie, die door de heren Voordewind
en Dibi is verwoord. Het gaat nu om een zwaar onderwerp en het is van belang
dat wij daar in de politiek over spreken. Ik ben ook blij dat het op de agenda
is gekomen en ik sluit mij daarom aan bij de complimenten van verschillende
woordvoerders aan het adres van de heer Voordewind. Hij heeft bij de behandeling
van mijn begroting verleden jaar november specifiek over jongeren een notitie
De noodkreet gehoord, aan collega Klink en mij aangeboden. Daarin zoemt hij
in op een aantal aspecten die specifiek met jongeren samenhangen. Ook noemt
hij een aantal algemene punten, zoals die nu ook ter sprake kwamen, zoals «spoorsuïcide».De brief van 26 juni die collega Klink mede namens mij naar de Kamer
heeft gestuurd, gaat met name in op die algemene punten, alsook concreet op
de notitie van de fractie van de ChristenUnie. Het is een reactie op zowel
het Beleidsadvies als op de genoemde notitie. Ook in de beantwoording in de
brief en in het antwoord dat de minister zojuist heeft gegeven, zijn al in
algemene zin opmerkingen gemaakt. Dit geldt ook voor jeugdigen.Ik wil nog ingaan op enkele specifieke punten die gaan over zelfdoding
onder jeugdigen, zoals risicofactoren. Ik kan daarbij uitgebreid cijfers noemen,
maar gelet op de klok zal ik dat niet doen. In de brief zijn geen uitvoerige
cijfers over jongeren opgenomen, met name voor de leeftijdsgroepen tot 18
jaar. Wel is het in dit verband volgens mij goed om aan te geven dat onder
de 15 jaar suïcidaliteit heel weinig voorkomt, gelukkig. Daarin is in
de afgelopen twaalf jaar geen stijging te zien. In de groep van 15- tot 18-jarigen
is dit beeld anders. Bij de jongens blijft het hoge percentage gelijk en dat
komt neer op 5,8 personen per 100 000 inwoners; bij de meisjes daalt
dat getal: van 2,7 personen naar 1,9 in 2005.Ook bij jongeren is er sprake van een groter aantal met suïcidale
gedachten of zelfdodingpogingen, alsook zelfverwonding. Om dit laatste in
het internationale perspectief te zetten, zonder hiermee enige tevredenheid
te willen uitstralen, is het percentage in Nederland het laagst, dus vergeleken
met een groot aantal andere landen.Niettemin blijft het onderwerp van dit overleg een ernstig probleem. Dit
onderstreept in ieder geval de urgentie van een goed preventiebeleid. De minister
van Volksgezondheid heeft daar al het nodige over gezegd. Als het om jongeren
gaat, wordt er gewerkt aan een specifiek instrument, omdat herkenning heel
moeilijk is, althans lastig vorm te geven. Dit is al opgemerkt. Inmiddels
heb ik aan ZonMw in het kader van het programma Zorg voor Jeugd de aanvullende
opdracht gegeven om zo spoedig mogelijk te komen met een instrument, zodat
dit beschikbaar komt voor iedereen die met jongeren werkt. De heer Voordewind
heeft in zijn notitie op het onderwijs gewezen, alsook het lokale jeugdbeleid
met de Centra voor Jeugd en Gezin. Dat instrument moet dus door ZonMw worden
opgeleverd.De heer Voordewind vroeg wanneer dat kan verschijnen. Welnu, in onze opdracht
staat op zo kort mogelijke termijn. Wel moet het nog ontwikkeld worden en
het schijnt dat daar flink wat tijd voor uitgetrokken moet worden. Ik heb
wel op spoed aangedrongen, maar het blijkt niet eerder mogelijk te zijn dan
eind 2011, wanneer het beschikbaar is. Ik heb daar navraag naar gedaan, omdat
ik het graag eerder beschikbaar wil hebben. Dat blijkt dus niet goed mogelijk
te zijn voor degenen die dit onderzoek voor ZonMw uitvoeren. De heer Voordewind
vroeg ook of dit instrument te zijner tijd geëvalueerd zou worden. Daar
het eerst nog ontwikkeld moet worden, is het wat prematuur om nu al over een
evaluatie te spreken. Toch moet niet uitgesloten worden dat wij
na een tijdje willen nagaan of het instrument heel goed werkt.Zowel mevrouw Bouchibti als de heer Dibi heeft vragen gesteld over bepaalde
risicogroepen, bijvoorbeeld niet-westerse allochtonen. Ik meen dat naar aanleiding
van de notitie van de fractie van de ChristenUnie, waarin die vraag ook aan
de orde komt, in de brief is aangegeven dat het inderdaad van belang is om
aanvullend onderzoek te doen onder een aantal risicogroepen. Dat onderzoek
betreft ook een aantal niet-westerse allochtone jongeren. De vraag is of dat
betrokken kan worden bij het bestaande ZonMw-onderzoek. Dat is niet mogelijk
bij lopend onderzoek. Dat is in een zodanig stadium dat dit onderdeel niet
zo maar ingevoegd kan worden. Samen met de minister van VWS ga ik na of wij
dit bij andere programma’s van ZonMw kunnen laten aansluiten.De heer Dibi heeft nog gevraagd hoe dat soort groepen te bereiken is met
laagdrempelig hulp- en zorgaanbod. In algemene zin verwijs ik in dit verband
naar de plannen die ik samen met minister Vogelaar aan de Kamer heb gepresenteerd
over diversiteit in het jeugdbeleid. Dit is natuurlijk breder een punt van
aandacht: met allerlei hulp- en zorgaanbod kunnen wij niet altijd alle jongeren
bereiken. Dat geldt ook bij preventie van suïcide. Ik benadruk dat wij
ons daar zeer van bewust zijn. Wij stellen dan ook pogingen in het werk om
juist met die groepen die moeilijk te bereiken zijn, in contact te komen,
zodat ook die toegang krijgen tot het hulp- en zorgaanbod.Mevrouw Langkamp en de heer Dibi zijn ingegaan op de jeugd-ggz. Die relatie
is natuurlijk evident. De heer Klink heeft in algemene zin gesproken over
de ggz; ook in de brief wordt daarop ingegaan. Men maakt terecht de opmerking
dat wachtlijsten uiterst bezwaarlijk zijn bij de grote vraag naar jeugd-ggz
in verband met deze problematiek. Het is bekend dat er met GGZ Nederland specifiek
voor de jeugd-ggz tweejarige prestatieafspraken gemaakt zijn. Daardoor zijn
veel meer jongeren geholpen. Desalniettemin zijn er nog steeds wachtlijsten
en zijn die zelfs gegroeid. Ik heb de Kamer in juni daarover uitvoerig geïnformeerd
in een brief. Inmiddels hebben wij daarover een debat gevoerd. De Kamer weet
ook dat de kortdurende op genezing gerichte ggz, over het algemeen ook de
jeugd-ggz, van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet is overgegaan. Daarbij
gelden heel andere (aan)sturingsmogelijkheden, ook voor de minister. Ik heb
beloofd dat ik in dit verband zowel met Zorgverzekeraars Nederland als minister
Klink in gesprek zal gaan over de mogelijkheden om tegemoet te komen aan de
blijvend groeiende vraag in de jeugd-ggz. Ik ben inmiddels in gesprek. Zoals
beloofd, zal de Kamer op de hoogte gesteld worden, zodra hierover wat te melden
is. Ik doel op de aanpak van de wachtlijsten.De heer Dibi (GroenLinks): Ik ben blij dat
vandaag beide ministers aanwezig zijn. Meestal praten wij over de jeugd-ggz
met een minister; hiervoor is minister Rouvoet weliswaar verantwoordelijk,
maar het geld komt van VWS. Bovendien valt dit onderwerp onder de Zorgverzekeringswet.
Het is altijd een gedoe. Op de wachtlijsten staan meer dan 20 000 mensen.
Zeker als er streefcijfers komen in verband met het aantal zelfdodingen, vraag
ik aan beide ministers om toe te zeggen dat zij ook met streefcijfers voor
de wachtlijsten komen. Ik nodig de ministers uit om hiervoor met een concrete
doelstelling te komen waarop zij zijn af te rekenen. Ik overweeg om hierover
een motie in te dienen.Minister Rouvoet: Precies deze vraag heeft
de heer Dibi ook gesteld in het laatste overleg dat niet zo lang geleden heeft
plaatsgevonden. Toen heb ik de toezegging gedaan dat de Kamer nader geïnformeerd
wordt over de wijze waarop wij omgaan met de wachtlijsten in de jeugd-ggz.
Ik heb nu geen ander antwoord. Ik heb toen ook gewezen op de sturingsmogelijkheden
van de rijksoverheid bij de provinciale jeugdzorg. Provincies krijgen daarvoor
een uitkering; erover kunnen dan ook met provincies harde prestatieafspraken
gemaakt worden over een voldoende aanbod van jeugdzorg. Dat is echt iets anders
dan waarover wij nu spreken, namelijk de Zorgverzekeringswet. Daarbij moeten
in eerste instantie de zorgverzekeraars goede prestatie- en productieafspraken
maken met de zorgaanbieders. Ik heb de Kamer beloofd dat zij daarover geïnformeerd
wordt. Uiteraard kom ik die toezegging na. Volgens mij heb ik toegezegd dat
dit voor de begrotingsbehandeling zal gebeuren.Door mevrouw Dezentjé Hamming en de heer Van der Staaij zijn opmerkingen
gemaakt over de relatie met enkele risicofactoren, dus niet risicogroepen,
zoals alcohol en drugs. Daar is ook op ingegaan in de notitie van de heer
Voordewind. Die relatie is volgens mij ook evident en het is dan ook van belang
om daarin te investeren. Zoals ook in de brief is aangegeven, zet het kabinet
daar zwaar op in. Er is indertijd niet voor niets een stevige alcoholbrief
uitgegaan, waarover in de Kamer is gedebatteerd. Dit geldt ook voor het drugsbeleid,
dat de nodige aanscherpingen heeft ondergaan. Ik verwijs naar het debat dat
wij in dat kader gevoerd hebben. Het beleid richt zich met name op jongeren
en dat is natuurlijk niet voor niets. Op dit punt en wat de alcoholproblematiek
betreft, plegen wij extra inzet.Mevrouw Dezentjé Hamming richtte zich in haar vraag meer specifiek
op de situatie in West-Friesland. Die situatie is ons bekend, ook op het ministerie.
Daar gaat het om relatief hoge aantallen; er zijn nog meer plekken in Nederland
waar opvallende cijfers gelden. De samenhang met alcohol en drugs lijkt daarbij
een van de bepalende factoren. Vandaar onze stevige inzet daarbij. Ik geloof
niet dat er voor West-Friesland of voor enig andere regio reden is om zich
genegeerd te voelen door wie dan ook. Onder andere het alcoholbeleid richt
zich op alle jongeren in het hele land. Dat geldt ook voor de aanpak. Een
dergelijke regio heeft zeker onze aandacht, juist vanwege de opvallend hoge
cijfers. Als wij daar wat aan kunnen doen, zullen wij dat zeker niet nalaten.
Dit onderstreept wel het belang van een samenhangende aanpak, ook als het
om de risicofactoren gaat.Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
De minister geeft aan dat hij die problemen landelijk in het algemeen wil
aanpakken. Ik wil echter nog op het volgende punt opheldering hebben. In West-Friesland
stijgt het aantal suïcidegevallen extra. De conclusie is dat daar iets
speciaals aan de hand is. Ik wil weten hoe de minister daar tegen aankijkt,
vooral omdat het om een dun bevolkte regio gaat. Kennelijk is daar ook een
probleem met de financiering van de hulpbehoefte, maar ik weet niet precies
hoe het in elkaar steekt. Bij die hulpbehoefte wordt aangegeven dat nu de
zorgvraag stijgt, men financieel te kort komt en dat mensen ontslagen moeten
worden. Hoe kijkt de minister daar tegenaan?Minister Rouvoet: Ik wil best nog eens wat
specifiek kijken naar de situatie in West-Friesland, vooral met het oog op
de aspecten die mevrouw Dezentjé Hamming nu noemt. Ik ging even uit
van mijn beleidsterrein jeugd en gezin en de instrumenten die mij ter beschikking
staan. Dat bevat geen «regiospecificiteit», dus dat wij bijvoorbeeld
in West-Friesland meer of minder zouden doen dan elders. De dingen die wij
doen, zoals de ontwikkeling van een instrument, moeten een oplossing bieden,
zodat die ook uitgevoerd kunnen worden in bijvoorbeeld West-Friesland. Kennelijk
is daar sprake van een omvangrijke problematiek, onder andere gerelateerd
aan alcohol en drugs. Onze landelijke inzet geschiedt evenwel zonder onderscheid
van de regio’s. Dat bevat dus geen gerichte aandacht voor andere delen
van het land. Nogmaals, ik ben graag bereid om nog eens specifiek te kijken
naar West-Friesland en naar de mogelijkheden die er zijn om daar meer concreet,
ook met beleid, op in te zoemen. Ik zie de mogelijkheden nog niet direct,
maar ik wil er dus graag naar kijken. Dit soort cijfers baren mij uiteraard
ook zorgen.Voorzitter. De heer Dibi verwees naar het gratis worden van het mobiel
bellen naar de Kindertelefoon. Ik heb dat niet voor niets gedaan. Dit heeft
meer oorzaken; het hangt niet alleen samen met een laagdrempelig hulpaanbod
bij ook suïcidegedachten, maar het heeft er ook mee te maken. Ik sluit
mijn antwoord af met een eigen ervaring. Ik heb ooit eens bij de Kindertelefoon
kunnen meeluisteren en -kijken met een chatsessie, uiteraard onder strikte
geheimhouding. Aan de ene kant was ik verbijsterd en aan de andere kant was
ik erg dankbaar dat ook dit soort signalen worden ingebracht via de Kindertelefoon.
Kinderen meldden zich inderdaad met hun gedachten; het gaat erom dat die kinderen
toegankelijk worden voor hulp- en zorgaanbod. Ik herhaal dat wij dit ook niet
voor niets doen.Nadere gedachtewisselingDe heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter.
In verband met het streefcijfer wil ik een VAO aanvragen. Ik denk namelijk
dat de 5% niet uit de lucht is komen vallen. Dat percentage heeft een
breed draagvlak in het veld. Ik voeg hieraan toe dat ik met mijn motie wacht,
totdat de minister de brief naar de Kamer stuurt waarin hij een streefcijfer
noemt. Het liefst heb ik dat zo snel mogelijk. Misschien kunnen wij op deze
manier samenwerken.Ik spreek mijn dank uit voor het onderzoek dat de minister gaat uitvoeren
naar de ingezette daling. Graag zie ik dat de Kamer wordt geïnformeerd
over de uitkomsten van dat onderzoek.Ik dank de minister ook voor de jaarrapportage. Dit betekent dat wij elk
jaar bekijken hoe het met de uitvoering staat. Voorts begrijp ik dat de protocollen
voor de nazorg geactualiseerd worden. Ook voor deze toezegging spreek ik mijn
dank uit.In verband met 113Online merk ik op dat de Kamer niet over bedragen van
subsidies gaat, maar de Kamer kan wel uitspreken dat, als de minister een
programma steunt, dit uitvoerbaar moet zijn. Ik vraag de minister daarom,
met het veld en degenen die betrokken zijn geweest bij het opstellen van het
programma na te gaan op welke manier de financiering zodanig vorm kan krijgen
dat die ook uitvoerbaar is.Mevrouw Schermers (CDA): Voorzitter. De minister
heeft gezegd dat de ontwikkeling van de getallen eigenlijk bekeken moet worden
per 100 000 inwoners. Het belangrijkste vind ik evenwel dat het veld
aangeeft dat 50% van de suïcides te voorkomen is. Dit is naar
mijn mening dus veel belangrijker.De minister heeft voorts gezegd dat hij de regie wil, voor zover die past
binnen de huidige verantwoordelijkheden van zijn ministerie. Hij zegt ook
dat hij wil samenwerken met andere departementen. Zo wil hij contact opnemen
met Verkeer en Waterstaat, waarna hij de Kamer daarover schriftelijk zal informeren,
et cetera. Ik mis echter toch nog de regiefunctie. Ik heb voorgesteld om dat
te realiseren via een soort partnership dan wel een nationaal actieprogramma
of iets dergelijks. Graag verneem ik hierop nog de reactie van de minister.Mevrouw Bouchibti (PvdA): Voorzitter. De brief
was best wel wazig, soms mistig. De mist is nu wel een beetje opgetrokken,
maar die is nog niet helemaal weg. Ik ben dus nog niet tevreden. Wel ben ik
tevreden met het antwoord over de jaarrapportage. Toch wil ik weten wat de
minister concreet in 2009 gaat doen. Bij enkele andere departementen verschijnt
ook een overzicht over 2009 en 2010. Ik werk eraan mee dat het kabinet tot
2011 blijft zitten. Daar werken wij allemaal hard aan mee. Ik wil dus een
concreet overzicht, ook van de doelstellingen.Mevrouw Langkamp (SP): Voorzitter. De minister
geeft aan dat het nu nog te vroeg is om streefcijfers vast te stellen, omdat
nog niet bekend is aan welke knoppen gedraaid moet worden. Ik
vraag mij wel af waarom de minister dat nog steeds niet weet. Daarom herhaal
ik mijn vraag: wat heeft hij de afgelopen twee jaar gedaan? Waarom heeft het
zo lang geduurd?Wat de zelfmoorden op het spoor betreft, kan ik zeggen dat er een stuurgroep
spoorsuïcide geweest is. Dat is op niets uitgedraaid, omdat ProRail niet
wilde meewerken. Vandaar mijn pleidooi om met minister Eurlings om de tafel
te gaan zitten en te eisen dat er op dat punt wat gedaan wordt.Ik heb geen reactie gekregen op mijn opmerking dat er minder terughoudend
moet worden omgegaan met gedwongen opname. Wettelijk is het wel mogelijk,
maar in de praktijk gebeurt dat vaak niet. Graag verneem hierop alsnog de
reactie van de minister.Is de minister bereid, onderzoek in te stellen naar de problemen bij de
geestelijke gezondheidszorg en de mogelijke relatie met het aantal zelfmoorden?De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Ik dank beide ministers voor hun antwoord. De kwestie van de regie vond ik
nu positiever verwoord dan in de brief. De beperkende bijzinnetjes, zoals «voor
zover te nemen maatregelen», bleven nu namelijk wat achterwege. De minister
gaf ook aan: andere organisaties hebben een eigen verantwoordelijkheid, maar
ik wil daarbij wel een stimulerende rol vervullen.Waar de regierol sterker kan worden, is bij het lotgenotencontact. Ik
meen dat de minister daar niet echt op is ingegaan. In de brief staat weliswaar
dat de gemeenten daar over gaan, maar de minister kan op grond van zijn verantwoordelijkheid
in dezen de gemeenten daarop toch aanspreken?Is de financiering van 113Online voldoende? Verder wachten wij graag de
nadere schriftelijke reactie af over het strafbaar stellen van behulpzaamheid
bij zelfdoding.De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Ik
dank de ministers voor hun antwoord. Ik heb gehoord dat het aantal zelfdodingen
in een land een graadmeter is voor de geestelijke gesteldheid van dat land.
Ik vind dit wel een mooie uitspraak. Volgens mij gaat het wel goed met Nederland
wat dit betreft, maar zijn wij er nog niet. Ik zie dat er vaart achter zit;
er komen nog een aantal dingen onze kant op.Toch blijf ik zitten met de jeugd-ggz. De minister heeft de toezegging
herhaald dat hij met informatie hierover komt. Vindt minister Klink niet dat
hij daarvoor een concrete en afrekenbare doelstelling moet formuleren in de
brief die hij naar de Kamer stuurt?Mevrouw Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD):
Voorzitter. Ik ben blij met de toezegging van de minister voor Jeugd en Gezin
om de problematiek in West-Friesland serieus te nemen. Ik hoop dat ik deze
toezegging zo mag opvatten dat hij de ggz in West-Friesland uitnodigt voor
een gesprek. Ik kan mij voorstellen dat, in tegenstelling tot een doelgroepenbeleid,
misschien ook gedacht wordt aan een sectorale pilot, vooral om in de dun bevolkte
regio’s oplossingen te bereiken die wellicht in andere gebieden uitgerold
kunnen worden. Deze minister houdt erg van pilots; ik niet altijd, maar in
dit geval zou ik mij er iets bij kunnen voorstellen.Minister Klink: Voorzitter. Wij gaan het streefcijfer
van eventueel 5% bekijken. De Kamer ontvangt daarover een brief. Wat
mij betreft, trekken wij daarbij zo veel mogelijk gezamenlijk op. Bovendien
komt die brief dus zo spoedig mogelijk.Inderdaad heb ik gezegd dat wij jaarlijks terugkomen op de jaarrapportages.De subsidie van € 700 000 wil ik graag nog bekijken. Het
gaat mij erom dat 113Online goed van start kan gaan. De subsidievoorwaarden
moeten realistisch zijn; tevens moeten die niet blokkerend werken.
Die toezegging doe ik ook aan de Kamer.Wat het onderzoek betreft naar de dalende cijfers heb ik niet gezegd dat
ik dat onderzoek ga doen; wel kijk ik of wij daar gezamenlijk dan wel via
het Trimbos instituut zicht op kunnen krijgen en kunnen nagaan of daar een
structureel patroon in zit.Mevrouw Schermers heeft een vraag gesteld over het partnership. Ik zal
dat bekijken, maar ik kan daar niet direct een toezegging over doen. Wij zouden
het partnership alcoholpreventie ernaast kunnen leggen. Ik sta er dus wel
welwillend tegenover, maar ik kan er nog geen toezegging over doen. Eerst
moet ik namelijk een en ander in beeld krijgen.Ook ik vind het lotgenotencontact van belang. Ik kan de gemeenten daar
best op aanspreken, maar mede uit dien hoofde geven wij patiëntenorganisaties
op het ogenblik extra subsidie. Het lotgenotencontact is een heel belangrijk
aandachtspunt bij de toedeling van de subsidies en daar wordt langs meer lijnen
aan gewerkt. Ik zal nagaan in hoeverre dat in de rapportage kan worden meegenomen,
dus in hoeverre daar daadwerkelijk middelen voor gerealiseerd worden.Mevrouw Langkamp heeft gevraagd in hoeverre gedwongen opname samenhangt
met zelfmoorden. Ik durf dat niet te zeggen. Als daarvan sprake is, zal ik
de Kamer daarover schriftelijk inlichten.Wat de opmerking betreft van de heer Dibi over de jeugd-ggz sluit ik mij
toch aan bij wat mijn collega voor Jeugd en Gezin meldde, namelijk dat wij
daar binnenkort schriftelijk op terugkomen.Minister Rouvoet: Voorzitter. De heer Dibi
had vast niet anders verwacht dan dat hij over de jeugd-ggz van minister Klink
hetzelfde antwoord als van mij zou krijgen. Zo werkt dat in een kabinet waar
de neuzen in dezelfde richting staan. Ik heb beloofd dat wij specifiek op
de jeugd-ggz terugkomen. Bij eerdere gelegenheden en vandaag heb ik aangegeven
dat dit onder de Zorgverzekeringswet en bij de zorgverzekeraars echt anders
werkt dan bij provincies, waar je gemakkelijker tot cijfers kan komen. Ik
herhaal mijn belofte: als ik de Kamer informeer, zullen wij zijn nagegaan
of er aanleiding is en mogelijkheden zijn om opnieuw prestatieafspraken te
maken, zoals eerder ook gebeurd is.Toezeggingen– De streefcijfers worden na overleg met de stuurgroep zo spoedig
mogelijk naar de Kamer gestuurd, evenals schriftelijke informatie over de
contacten met het ministerie van Verkeer en Waterstaat aangaande de spoorhekken,
alsook de jaarrapportages.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,SmeetsDe voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,HeijnenDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,TeunissenXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Smeets (PvdA),
voorzitter, Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Koşer
Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA),
Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Heerts (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD),
Agema (PVV), Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(ChristenUnie) en Sap (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt (CDA), Langkamp
(SP), Vermeij (PvdA), Arib (PvdA), Kamp (VVD), Thieme (PvdD), Bosma (PVV),
Luijben (SP), Tichelaar (PvdA), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Halsema (GroenLinks)
en De Wit (SP).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Çörüz (CDA), Tichelaar (PvdA),
Gerkens (SP), ondervoorzitter, Sterk (CDA), Van Miltenburg (VVD), Van Dijken
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), Teeven (VVD), Wolbert (PvdA),
Voordewind (ChristenUnie), Zijlstra (VVD), Bouchibti (PvdA), Langkamp (SP),
Ouwehand (PvdD), Agema (BVV), Leijten (SP), Dibi (GroenLinks), Heijnen (PvdA),
voorzitter, Van Toorenburg (CDA) en Uitslag (CDA).Plv. leden: Omtzigt (CDA), Heerts (PvdA), Kant (SP), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Eijsink (PvdA), Biskop (CDA), Van der Ham
(D66), De Pater-van der Meer (CDA), Verdonk (Verdonk), Bouwmeester (PvdA),
Wiegman-van Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Schippers (VVD), Timmer (PvdA),
Gesthuizen (SP), Bosma (PVV), De Wit (SP), Azough (GroenLinks), Arib (PvdA),
Jan de Vries (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA) en Karabulut (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22894-193.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl