Vierde Nationaal Milieubeleidsplan; Brief staatssecretaris over het omgaan met groepsrisico en het al dan niet regelen daarvan in de wetgeving
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27801, nr. 44

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

27801 nr. 44

04-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemene toepassing van verantwoordingsplicht2. Versterking rol hulpverlening en rampenbestrijding
bij groepsrisicobeleid3. Geen interventie rijk in lokale besluitvorming,
evaluatie in 2010.ToelichtingGroepsrisicobenaderingPraktijkervaringen en aandachtspuntenTransportHulpverlening en RampenbestrijdingRisicocommunicatie door bedrijvenWater4. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27801Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 801Vierde Nationaal Milieubeleidsplannr. 44BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING
EN MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 oktober 2006In het Vierde Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4)1, heeft het kabinet aangekondigd het beleidskader voor het groepsrisico
ten gevolge van een mogelijke ramp met gevaarlijke stoffen of ten gevolge
van risico’s verbonden aan het gebruik van luchthavens verder te ontwikkelen.
In de diverse jaarlijkse voortgangsrapportages over het externeveiligheidsbeleid
is hiervan verslag gedaan. In de derde Voortgangsrapportage Externe Veiligheid
van 1 september 20032 en de kabinetsreactie
op het gezamenlijke advies van de VROM-raad en Raad voor Verkeer en Waterstaat «Verantwoorde risico’s, Veilige Ruimte»3, is aangekondigd dat enkele praktijkonderzoeken4 zouden worden uitgevoerd en dat na twee jaar een nader standpunt zal
worden bepaald over het omgaan met groepsrisico en het al dan niet regelen
daarvan in de wetgeving.Om het begrip groepsrisico goed te duiden, is het van belang te bedenken
dat het externeveiligheidsbeleid in Nederland berust op twee pijlers: het
plaatsgebonden risico en het groepsrisico.Op kwantitatieve wijze geeft het plaatsgebonden risico de kans per jaar
aan dat een persoon op een bepaalde plaats overlijdt, als rechtstreeks gevolg
van een calamiteit, veroorzaakt door een ongeval met gevaarlijke stoffen of
van een ongeval met een vliegtuig.Het externeveiligheidsbeleid voorziet er in, dat mensen niet langdurig
op een plaats verblijven waar plaatsgebonden risico’s te hoog zijn.
Het hanteren van een norm voor het plaatsgebonden risico biedt een basisveiligheidsniveau
voor individuele burgers in de omgeving van een risicovolle activiteit. Dit
basisveiligheidsniveau is als norm wettelijk vastgelegd, en derhalve handhaafbaar.
Plaatsgebonden risico biedt een kader voor het scheiden en op afstand houden
van risicovolle activiteiten ten opzichte van andere ruimtelijke functies
en andersom. Deze brief richt zich op de tweede pijler: het groepsrisico. Het groepsrisico
verschilt wezenlijk van het plaatsgebonden risico. Het groepsrisico is een
maat voor de kans, dat door een ramp bij een activiteit met gevaarlijke stoffen
of met een vliegtuig, een groep mensen, die niet rechtstreeks bij de activiteit
betrokken is, tegelijkertijd omkomt. Deze maat is dus niet gericht op een
bepaalde specifieke locatie of op een individuele persoon. Groepsrisicoberekeningen
beogen de kans op maatschappelijke ontwrichting inzichtelijk te maken. Op
basis van deze verkregen inzichten kan er bij relevante besluiten bewuster
worden omgegaan met risico’s.In het NMP4 en meerdere brieven is richting uw Kamer aangegeven, dat er
voor gekozen wordt voor deze tweede pijler van het externeveiligheidsbeleid
geen harde, wettelijke norm vast te leggen, zoals bij het plaatsgebonden risico,
maar een verantwoordingsplicht in te voeren1.
Inmiddels is de verantwoordingsplicht over mogelijke groepsrisico’s
ten gevolge van calamiteiten bij inrichtingen formeel vastgelegd in het Besluit
externe veiligheid inrichtingen (Bevi)2. In deze
brief ga ik in op de verdere uitwerking van deze verantwoordingsplicht, dus
op het omgaan met groepsrisico, alsmede op de consequenties, inclusief het
al dan niet regelen daarvan in wetgeving.Allereerst informeer ik u over de voornemens van het kabinet, te weten
het algemeen toepassen van de verantwoordingsplicht; de versterking van de
rol van hulpverlening en rampenbestrijding; en over de rol van het rijk in
de groepsrisicobenadering. Vervolgens licht ik deze benadering nader toe,
en geef een overzicht van de praktijkervaringen. De brief wordt afgesloten
met een toelichting op transport, hulpverlening en rampenbestrijding, op risicocommunicatie,
en op het beschermingsbeleid tegen overstromingen.Dat doe ik mede namens de minister en staatssecretaris van Verkeer en
Waterstaat (VenW), de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK), de staatssecretaris van Economische Zaken (EZ) en de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Over deze brief is overleg geweest
met het Interprovinciaal overleg (IPO), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) en de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(NVBR).1. Algemene toepassing van verantwoordingsplichtDe verantwoordingsplicht voor groepsrisico’s voorziet in een politiek
gemotiveerd oordeel over de aanvaardbaarheid van de kans op een ramp met een
bepaalde omvang ten gevolge van een risicovolle activiteit. Hierbij moet de
vraag worden meegewogen in hoeverre de gevolgen van een onverhoopte ramp kunnen
worden voorkomen dan wel verminderd en welke mogelijkheden er zijn voor een
adequate rampenbestrijding en hulpverlening3.Voor inrichtingen is de verantwoordingsplicht wettelijk geregeld in het
Bevi. Voor het transport van gevaarlijke stoffen is het omgaan met groepsrisico
in de circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen (Rnvgs)4 geregeld, waarbij overigens voor wat de systematiek betreft
al aangehaakt is bij het Bevi. In het geldende beleid voor het transport van
gevaarlijke stoffen door buisleidingen is thans geen aandacht voor groepsrisico
(Circulaires Buisleidingen van 1984 en 1992). Er wordt alleen gesproken over
een toetsingsafstand die aangehouden dient te worden, en waarbinnen, bij afwijking,
een vorm van een verantwoordingsplicht geldt. Voor luchtvaart tenslotte is
het beleid in relatie tot Schiphol leidend. Uw Kamer heeft in februari 2006
een ex ante beleidsevaluatie ontvangen naar alternatieven voor groepsrisicobeleid
bij Schiphol5.De berekening van het groepsrisico vanuit bedrijven of vanaf infrastructuur
verschilt door de aard van de risico’s (mobiele of immobiele bron).
De noodzaak om een gedegen analyse van het groepsrisico uit te voeren, verschilt
echter niet. Het kabinet houdt vast aan de benadering om voor het groepsrisico
geen wettelijke norm vast te leggen, maar te kiezen voor een verantwoordingsplicht.
Uit de ervaringen die zijn opgedaan met het toepassen van deze plicht zijn
naar mening van het kabinet positief en stimuleren om op deze ingeslagen weg
door te gaan. Hoewel zeker complex van aard is de verantwoordingsplicht effectief
en goed realiseerbaar. De resultaten zijn hanteerbaar voor de politiek/bestuurlijke
afweging over de aanvaardbaarheid van groepsrisico’s.De verantwoordingsplicht is thans in het externe veiligheidsbeleid echter
nog niet algemeen van toepassing. Waar dat wel het geval is, verschilt de
(procedurele) werkwijze en is de formele vastlegging niet uniform. Er is echter
geen reden om hierin te differentiëren.Het kabinet heeft derhalve het voornemen de verantwoordingsplicht groepsrisico
zoals vastgelegd in het Bevi op vergelijkbare wijze vast te leggen voor het
transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en door buisleidingen.
Een kabinetsbesluit over Schiphol is afzonderlijk genomen en aan uw Kamer
ter bespreking voorgelegd1. Daarin is een alternatief
beleid voor groepsrisico in relatie tot Schiphol voorgesteld, als onderdeel
van beleidsvoornemens voor onder meer geluidhinder en mainportontwikkeling.
Bij de verdere uitwerking en implementatie van dit groepsrisicobeleid Schiphol
zal zo goed mogelijk aangesloten worden bij de benadering, zoals die bij inrichtingen
en transport van gevaarlijke stoffen van toepassing is. Vervolgens zal het
groepsrisicobeleid voor de regionale luchthavens op vergelijkbare wijze worden
geformuleerd.2. Versterking rol hulpverlening en rampenbestrijding
bij groepsrisicobeleidEen belangrijk onderdeel van de verantwoordingsplicht vormt de adviesrol
van de brandweer. Deze is thans alleen voor inrichtingen verplicht en geregeld
in het Bevi.In lijn met de algemene toepassing van de verantwoordingsplicht, zoals
vastgelegd in het Bevi, wordt de verplichting tot advisering door (het bestuur
van) de regionale brandweer uitgebreid naar het transport van gevaarlijke
stoffen, inclusief buisleidingen. Onderzocht zal worden of de adviestaak van
de brandweer verbreed kan worden naar de geneeskundige hulpverlening en neergelegd
kan worden op het niveau van de veiligheidsregio. Bezien zal worden hoe de
maatgevende zorgniveaus voor de hulpverlening en rampenbestrijding bij vergelijkbare
situaties gelijk getrokken kunnen worden.In het kabinetsstandpunt Veiligheidsregio’s2 van 2004 heeft het kabinet aangekondigd kwaliteits- en prestatie eisen
te stellen aan de veiligheidsregio’s door de minister van BZK. Dit is
van belang om een minimaal hulpverleningsniveau in de regio, c.q. langs infrastructuur
vast te kunnen stellen gegeven de risicobronnen. Momenteel wordt aan nationale
wetgeving gewerkt gericht op de totstandkoming van veiligheidsregio’s.Vanuit het oogpunt van hulpverlening en rampenbestrijding is het belangrijk
zicht te krijgen op alle potentiële slachtoffers, dus niet alleen op
het mogelijk aantal doden bij omwonenden, waar de risicobenadering in de ruimtelijke
ontwikkelings- en milieupraktijk zich op richt. Daarnaast heeft men in de
hulpverlening en rampenbestrijding ook te maken met werknemers, toevallige
voorbijgangers en op- en overstappers bij stationslocaties. Bij
de nieuwbouw van Rotterdam CS is onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om
voor stationslocaties inzicht te krijgen in alle potentiële slachtoffers.
De resultaten hadden voor de rampenbestrijding nog niet het gewenste detailniveau,
maar de uitgebreidere informatie was wel zeer nuttig in het besluitvormingsproces.
Daarnaast gaat men bij hulpverlening uit van het mogelijke effect van een
bepaalde ramp en adviseert men het bevoegd gezag onder meer op basis van het
vermogen een ramp met een dergelijke omvang het hoofd te bieden. Deze insteek
verschilt van de risicobenadering, waar primair geadviseerd wordt op basis
van de kans dat zich een dergelijke ramp voordoet.De Adviesraad Gevaarlijke Stoffen (AGS) is gevraagd een advies uit te
brengen over de manier waarop de effectbenadering in de rampenbestrijding
en hulpverleningspraktijk en de risicobenadering in de ruimtelijke ontwikkelings-
en milieupraktijk onderling meer in overeenstemming gebracht kunnen worden.3. Geen interventie rijk in lokale besluitvorming,
evaluatie in 2010.In lijn met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheden, zoals
die uit het Hoofdlijnenakkoord van het kabinet Balkenende II en de kabinetsvisie
inzake Nuchter Omgaan met Risico’s1 voortvloeit,
en conform de verantwoordelijkheden zoals die in het Bevi bij de verantwoordingsplicht
zijn geformuleerd, zal het rijk op planniveau niet actief interveniëren
in de lokale besluitvorming over aanvaardbaarheid van groepsrisico’s.
Het rijk beperkt zich tot het zorgdragen voor het vastleggen van procedures,
waarmee het bevoegd gezag zijn afweging kan maken, in regelgeving en handreikingen.
In enkele specifieke situaties is het rijk zelf het bevoegd gezag voor de
vergunningverlening of het anderszins toestaan van risicovolle activiteiten,
zoals bij enkele inrichtingen en bij bepaalde transportassen. Dan draagt het
rijk zelf de verantwoordelijkheid voor het beheersen/dan wel verlagen van
groepsrisico’s. Het rijk legt in deze specifieke situaties verantwoording
af aan de Tweede Kamer.De procedures, waarmee het bevoegd gezag zijn afweging maakt, nodigen
uit tot explicitering en bewustwording van groepsrisico’s en de mogelijke
maatregelen om deze te verminderen dan wel te beheersen. Het kabinet gaat
er van uit dat dit zal leiden, waar mogelijk en gewenst, tot een verlaging
van het groepsrisiconiveau, en tot een verbetering van het (ervaren) veiligheidsniveau
in Nederland.De programmafinancieringsgelden voor externe veiligheid blijven tot 2010
beschikbaar, ook voor initiatieven met betrekking tot groepsrisicobeleid.
Zo kunnen financiële faciliteiten gegeven worden aan gemeenten, provincies
en regionale brandweren om de inzet tot verlaging en beheersing van het groepsrisiconiveau
te stimuleren.In het jaar 2010 zal het rijk de besluitvorming over en de ontwikkeling
van het groepsrisicobeleid evalueren. Deze evaluatie zal zich richten op de
kwaliteit van de afgelegde verantwoordingen en zal nagaan of de geaccepteerde
groepsrisico’s in zijn algemeenheid een verhoging of verlaging van het
(ervaren) veiligheidsniveau in Nederland tot gevolg hebben gehad.Het kabinet zal in de komende jaren de communicatie over risico’s
intensiveren. Aandacht zal daarbij zijn voor de toenemende kruisbestuiving
tussen het denken over veiligheidsrisico’s, bescherming van de vitale
infrastructuur en overstromingsrisico’s. ToelichtingTot zover de voornemens van het kabinet. Onderstaand wordt toegelicht
wat de positie en operationalisering van het groepsrisicobeleid in het totale
externeveiligheidsbeleid is, en wat de praktijkervaringen zijn geweest. Er
wordt vervolgens nader ingegaan op transport, hulpverlening/rampenbestrijding,
risicocommunicatie, en het beschermingsbeleid tegen overstromingen.GroepsrisicobenaderingDe groepsrisicobenadering is operationeel gemaakt via een benadering in
drie stappen, zoals die in de eerder genoemde derde Voortgangsrapportage Externe
Veiligheid is beschreven. In de eerste stap wordt nagegaan of een nadere beoordeling
van mogelijk optredende groepsrisico’s nodig is. Het uitvoeren van een
groepsrisicoberekening en het afleggen van een verantwoording groepsrisico,
zijn respectievelijk de tweede en derde stap.Het kabinet heeft besloten de verantwoordingsplicht voor de aanvaardbaarheid
van groepsrisico’s algemeen toe te passen. Dus ook bij transport en
luchthavens is aan de orde dat veiligheid expliciet wordt afgewogen tegen
andere belangen als economie, wonen en milieu. De oriëntatiewaarde en
de verantwoordingsplicht vormen een onderdeel van de ruimtelijke basiskwaliteit1. Overheden zijn gehouden deze in de Nota Ruimte gestelde
basiskwaliteit te realiseren.De afweging of een ontwikkeling aanvaardbaar is, kan het best door het
bevoegd gezag – in casu het College van Burgemeester en Wethouders of
het College van Gedeputeerde Staten – worden gemaakt. Groepsrisico kan
bijvoorbeeld een rol spelen bij het verlenen van een vergunning aan een bedrijf
of bij het vaststellen van een bestemmingsplan langs een transportas. Specifieke
lokale omstandigheden (grote ruimtedruk, economische belangen) bij een gelijk
groepsrisico kunnen er toe leiden dat de uitkomsten van een groepsrisicoafweging
van locatie tot locatie kunnen verschillen. Het bevoegd gezag beslist zelf
of ze een verhoging of verlaging van het groepsrisico accepteert, inclusief
de consequenties ervan.In artikel 12 en 13 van het Bevi worden de minimum eisen aan een verantwoordingsplicht
verwoord. De lokale overheid moet bij de vaststelling van de relevante besluiten
verantwoording afleggen over de wijze waarop deze het groepsrisico heeft meegewogen
in de besluitvorming. Deze verantwoording is gericht op de gemeenteraad c.q.
provinciale staten. Het bevoegde gezag moet ook verantwoording afleggen over
de hoogte van het berekende groepsrisico die het gevolg is van de verleende
milieuvergunning of van het desbetreffende ruimtelijke ordeningsbesluit, alsmede
over de mogelijkheden en voorgenomen maatregelen tot beperking van het groepsrisico
in de nabije toekomst. In de verantwoording moet verder onder meer aandacht
worden besteed aan de mogelijkheden van zelfredzaamheid van de bevolking en
de mogelijkheden voor hulpverlening en rampenbestrijding. Het bestuur van
de regionale brandweer heeft hierover adviesbevoegdheid. Ook in overleg met
relevante buurgemeenten is voorzien.Met het vroegtijdig betrekken van het groepsrisico bij de te maken ruimtelijke
afwegingen wordt er voor gezorgd dat de risico’s zo laag mogelijk worden
gehouden. Het kabinet verwacht dat alle betrokken partijen bij veiligheidsvraagstukken
op locatie streven naar een permanente verbetering/beheersing van de veiligheid.
Politiek en bestuur moeten bewust omgaan met groepsrisico’s en alle
daarbij behorende aspecten. Uit jurisprudentie2
blijkt dat het bevoegd gezag ook daadwerkelijk concreet moet aangeven
hoe ze de veiligheidsmaatregelen uit gaat voeren en welke invloed deze op
het groepsrisico hebben.In de eerste plaats kan dit gebeuren door bij de totstandkoming van nieuwe
ruimtelijke plannen kwetsbare functies (bijvoorbeeld winkelcentra, kantoren,
ziekenhuizen, enzovoorts) niet in de nabijheid te bestemmen van bronnen van
risico’s. In de tweede plaats wordt vaak een milieuzonering en/of een
zogenaamde Staat van bedrijfsactiviteiten1 in
het bestemmingsplan opgenomen.Om groepsrisicobeleid op decentraal niveau uit te voeren, moeten de betrokken
overheidsactoren hiervoor uiteraard goed toegerust zijn. Het voorbereiden
van een uitvoeringsplicht is niet eenvoudig. Meerdere disciplines zijn nodig
om tot een goed oordeel te komen: naast milieu in ieder geval ruimtelijke
ordening en rampenbestrijding. Dit vraagt om een interdisciplinair afgestemd
beleidsproces, waarin een goede procesbegeleiding van cruciaal belang is.
Daar komt bij dat voor het berekenen van en het adviseren over het groepsrisico
kennis eigen gemaakt moet worden. Een kaderstellende gemeentelijke en provinciale
visie op externe veiligheid is een goed beleidsinstrument om ad hoc beleid
bij risicovolle ontwikkelingen te voorkomen en dergelijke kennis te ontwikkelen.Daarom reikt het kabinet via de programmafinanciering externe veiligheid
financiële middelen aan, zodat gemeenten, provincies en regionale brandweer
gezamenlijk uitwerking kunnen geven aan hun externe veiligheidsvisie en de
daarbij behorende uitvoeringsprogramma’s externe veiligheid.Leerervaringen, praktijkvoorbeelden («best practices») zullen
worden verzameld en kenbaar worden gemaakt. Daartoe hebben BZK, VROM en de
VNG een project opgezet. Via een vervolg op het project Slagen voor Veiligheid
(SvV)2 ontwikkelen VROM, mede overheden en diverse
andere (rijks-)partijen gezamenlijk één of meerdere voorbeeldbestemmingsplannen
die de mogelijkheden tonen hoe groepsrisico’s te beheersen zijn. Het
Centrum Externe Veiligheid (CEV) van het RIVM zal daarnaast, op aanvraag van
het bevoegd gezag, de kwaliteit van zeer complexe veiligheidsanalyses ondersteunen
en/of toetsen.Praktijkervaringen en aandachtspuntenUitvoering geven aan de verantwoordingsplicht is geen sinecure. Uit de
derde Voortgangsrapportage Externe Veiligheid van 2003 blijkt dat bestuurders
de oriëntatiewaarde nog te veel als een absolute norm voor het al dan
niet toestaan van een bepaalde risicovolle activiteit of van een voorgenomen
ruimtelijke ontwikkeling hanteren. Gevraagd wordt echter om een bredere afweging.
De besluitvorming over de mogelijke aanvaardbaarheid van een bepaalde maatschappelijke
ontwrichting ten gevolge van een ramp omvat meer dan alleen het in beschouwing
nemen van mogelijke dodelijke slachtoffers onder de omwonenden. Ook andere
aanwezige personen, gewonden, materiele schade, en de mogelijkheden van zelfredzaamheid,
hulpverlening en rampenbestrijding moeten een uitdrukkelijke plaats hebben
bij afwegingen rond het accepteren van risico’s in relatie tot de maatschappelijke
kosten en baten van een risicovolle activiteit.Om de uitvoerders van het groepsrisicobeleid in de praktijk te ondersteunen
hebben het ministerie van VROM en BZK – met grote betrokkenheid van
gemeenten, provincies en de brandweersector – in 2004 de concept handreiking «Verantwoordingsplicht
groepsrisico voor inrichtingen» uitgebracht. Deze handreiking zal nog
in 2006 als definitieve uitgave worden gepubliceerd. De handreiking wordt
ondersteund door de veelvuldig geraadpleegde internetpagina, www.groepsrisico.nl.
In aanvulling op het beleid voor inrichtingen hebben de gemeenten
Dordrecht en Zwijndrecht – met rijkssteun – een toetsingskader
voor groepsrisico’s rondom transportassen ontwikkeld. De ervaringen
en leerpunten van dit «Toetsingskader Drechtsteden» worden inmiddels
ook succesvol elders in Nederland bij vervoerssituaties gebruikt.Bij de operationalisering van de groepsrisicobenadering is nadrukkelijk
gekozen voor een aanpak gericht op draagvlak bij en betrokkenheid van medeoverheden,
bedrijven, hulpverleningsprofessionals en rijkspartijen. Zo kan mede op basis
van het recent afgeronde project Slagen voor Veiligheid geconstateerd worden
dat de bij externe veiligheid betrokken actoren in de afgelopen jaren een
flinke inhaalslag hebben gemaakt in de voorbereiding op en preventie van rampen
en crises en het ontwikkelen van (integrale) veiligheidsplannen. Bij gemeenten
en provincies is externe veiligheid en de rampenbestrijding inmiddels niet
meer een onderwerp voor een relatief klein groepje specialisten en enkele
burgemeesters.Uit deze praktijk komen wel enkele aandachtspunten naar voren. Zo is het
voor het vertrouwen in de groepsrisicobenadering en de handhaafbaarheid daarvan
essentieel dat het uitvoeren van risicoberekeningen (maatgevende scenario’s)
op dezelfde grondslag gebeurt. Bedrijven die vallen onder het Besluit Risico’s
en Zware Ongevallen (BRZO ’99)1 moeten dezelfde
berekeningswijze kunnen hanteren als de bedrijven die onder het Bevi vallen.Via het unificatieproject zal b.v. worden vastgesteld of bij de berekening
van het groepsrisico moet worden uitgegaan van de vergunde dan wel de aanwezige
hoeveelheid gevaarlijke stoffen en met betrekking tot het te beschouwen invloedsgebied
zal moeten worden vastgesteld of altijd met het meest ongunstige weertype
worden gerekend. Om ervoor te zorgen dat de samenhang in berekeningswijze
van het groepsrisico bij inrichtingen, transport, buisleidingen en op sommige
onderdelen luchtvaart wordt vergroot, coördineert het Centrum Externe
Veiligheid van het RIVM het beheer van de risicoberekeningmodellen voor transport
en inrichtingen. Ook wordt een verkenning uitgevoerd in opdracht van BZK,
VenW en VROM naar de mogelijkheden een uniform populatiebestand voor groepsrisicoberekeningen
te ontwikkelen.Een ander aandachtspunt is de wijze van vastlegging van maatregelen die
de zelfredzaamheid en de mogelijkheden voor hulpverlening en rampenbestrijding
bevorderen. Het vastleggen van deze maatregelen valt voor een deel buiten
de mogelijkheden die de bestaande – met name milieu- en ruimtelijke
ordeningswetgeving – biedt. Het gaat om zaken op het gebied van pro
actie, preventie en nazorg die uit de Wet Rampen en Zware Ongevallen (WRZO)
volgen, maar vervolgens niet in het bestemmingsplan kunnen worden vastgelegd
omdat het gaat om niet ruimtelijke maatregelen. Wel kan volgens artikel 13
van de Brandweerwet aan een inrichting een bedrijfsbrandweer worden aangewezen,
wanneer sprake is van bijzonder gevaar voor de openbare veiligheid2. In een gezamenlijk project zullen de ministeries van
BZK, VROM en VNG de ervaringen en mogelijkheden die er zijn om maatregelen
ter bevordering van zelfredzaamheid, hulpverlening en rampenbestrijding expliciet
vast te leggen, bundelen in een handreiking.Een oude handicap van het groepsrisicobeleid betrof het toegankelijk en
daarmee hanteerbaar maken van technisch complexe informatie. Om dit te verbeteren
hebben TNO en RIVM in opdracht van VROM en VenW een onderzoek gedaan naar
de mogelijkheden groepsrisico op een kaart te visualiseren. De ontwikkelde
methodiek beoogt via visualisatie op kaartmateriaal het bevoegd gezag meer
inzicht te geven, welke gebieden het meest cruciaal zijn in groepsrisicoberekeningen,
door bevolkingsdichtheid en/of door ligging nabij risicovolle
activiteiten. Door deze visualisatie kan bij het ontwikkelen van een bepaalde
locatie vroegtijdig rekening worden gehouden met potentieel optredende risico’s.
Een dergelijke visualisatie heeft ook voor hulpverleningsdiensten voordelen.
Mogelijk krijgen zij een instrument in handen om rampenplannen en rampenbestrijdingsplannen
in een gebied gerichter vorm te geven (plannen van aanrijdroutes, identificatie
van risico «hotspots»).Deze gebiedsgerichte methodiek zal in een aantal praktijkcasussen verder
worden ontwikkeld. Daarin worden de bestuurlijke hanteerbaarheid, specifieke
behoeften van de ruimtelijke ontwikkelingspraktijk, hulpverleningpraktijk
en dergelijke bezien. Ook zal aandacht zijn voor de beveiligingsaspecten van
de zo verkregen informatie in het kader van de bescherming van de vitale infrastructuur
tegen moedwillige verstoring.TransportVoor het transport van gevaarlijke stoffen is het beleid van de nota «Risiconormering
vervoer gevaarlijke stoffen» (1996) verder uitgewerkt en verduidelijkt
in de circulaire «Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen»
(2004). In de circulaire is het groepsrisicobeleid naar voorbeeld van het
Bevi vormgegeven. Via de Nota vervoer gevaarlijke stoffen en de daarbij behorende
wet en regelgeving zal de verantwoordingsplicht ook hier een vergelijkbare
plaats krijgen.Hoe het kabinet wil omgaan met de wisselwerking tussen het vervoer van
gevaarlijke stoffen en de ruimtelijke omgeving waarbinnen dat transport plaatsvindt,
is uitgewerkt in de Nota vervoer gevaarlijke stoffen, die in november 2005
tot stand is gekomen. Een van de kernpunten in die nota is de ontwikkeling
van een basisnet met een vaste gebruiksruimte voor het vervoer van gevaarlijke
stoffen en vaste veiligheidszones voor de ruimtelijke ordening. Het basisnet
gaat uit van drie hoofdcategorieën:1. Het vervoer van gevaarlijke stoffen krijgt geen beperkingen opgelegd,
maar er gelden wel ruimtelijke beperkingen.2. Er gelden beperkingen voor het vervoer en voor ruimtelijke ontwikkelingen.3. Er gelden alleen beperkingen voor het vervoer en er gelden geen ruimtelijke
beperkingen.Daarmee biedt het kabinet een beleidsmatig fundament op basis waarvan
besluitvorming over transport en ruimtelijke ontwikkelingen kan gaan plaats
vinden. Een ander kernpunt van de nota is dat ook intensief aandacht wordt
besteed aan het permanent verbeteren van de veiligheid van het vervoer van
gevaarlijke stoffen.Bij het vaststellen van het landelijke basisnet voor de diverse vervoersmodaliteiten
wordt naast het plaatsgebonden risico ook rekening gehouden met het groepsrisico.
Dit wordt onder andere gedaan door het vervoer van die stoffen, die bepalend
zijn voor het groepsrisico, zoveel mogelijk te laten plaatsvinden buiten gebieden
met een hoge bevolkingsconcentratie. Bij het vaststellen van het basisnet
zal het rijk over de hoogte van de groepsrisico’s in overleg met betrokkenen
treden. De daaruit voortkomende beleidskeuzen worden gemotiveerd aan uw Kamer
voorgelegd.In wezen geeft het kabinet met het vaststellen van het basisnet bestuurlijk
houvast voor de medeoverheden. Na het vaststellen van het basisnet zal de
invulling van de verantwoordingsplicht in principe alleen nog gelden voor
de bestuursorganen die beslissingen van planologische aard nemen, aangezien
de gebruiksruimte voor de vervoerder vastligt. Bij de uitwerking van het basisnet
zal worden onderzocht of het mogelijk is een ondergrens voor de toename van
het groepsrisico vast te stellen voor het maken van een groepsrisicoafweging.
De gebruiksruimte biedt instanties, die belast zijn met ruimtelijke ordening
ook berekeningstechnisch houvast bij het vaststellen van het groepsrisico.Tenslotte wordt het door het ontwikkelen van een wettelijk verankerde
basisnettoets voor overheden mogelijk om te toetsen of het vervoer wel binnen
de gebruiksruimte van het basisnet past. Iets wat tot nu toe nog niet mogelijk
was.Hulpverlening en RampenbestrijdingIn het verleden werden de instanties voor hulpverlening en rampenbestrijding
niet of nauwelijks bij de afwegingen in het kader van groepsrisico’s
betrokken. In het Bevi heeft daarom het bestuur van de regionale brandweer
expliciet een wettelijke taak gekregen om in relevante gevallen advies1 uit te brengen over het groepsrisico en de mogelijkheden
tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp
of zwaar ongeval2.Het doel van het advies is drieledig: ten eerste dient de brandweer inzichtelijk
te maken wat de risico’s en de mogelijke gevolgen zijn voor de zelfredzaamheid,
de hulpverlening en de rampenbestrijding. Ten tweede adviseert de brandweer
over maatregelen om het risico te verlagen. Ten slotte dient de brandweer
het bevoegd gezag te wijzen op zijn bestuurlijke eindverantwoordelijkheid
ten aanzien van de risico’s die, na realisering van de maatregelen,
nog altijd gelopen worden. De opvatting van betrokken partijen over hoe breed
deze adviestaak is, verschilt onderling. De adviestaak moet gezien worden
in relatie tot de taken van de gemeentelijke brandweer en de milieuafdelingen
van gemeenten en provincies. Het kabinet wil in samenspraak met de betrokken
partijen de taakverdeling helder maken en de advisering op een uniforme wijze
vormgeven. Het pre advies van het Landelijk netwerk Proactie van de Nederlandse
Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR, 2005) is hiervoor
een goed startpunt.Door technologische ontwikkelingen, economische schaalvergroting en verdichting
van het stedelijk gebied is de samenleving in Nederland complexer geworden.
Dit heeft ook consequenties voor de hulpverlening en de rampenbestrijding.
Het is een gegeven dat we in Nederland niet alle rampen even goed aan kunnen,
aangezien de capaciteit voor hulpverlening en rampenbestrijding niet in alle
gevallen toereikend zal zijn. Rampen en grootschalige crises zullen het uiterste
vergen van de hulpverleningscapaciteit in Nederland, zowel wat de bestuurlijke
als de operationele inzet betreft. Daar waar de capaciteit in een gemeente
of regio niet toereikend is, zal bovenregionale, landelijke of zelfs internationale
bijstand ingezet worden. Daarnaast is inzet uit andere sectoren van de samenleving
van essentieel belang. In een aantal situaties zal de rampenbestrijdingsorganisatie
dan nog overvraagd kunnen worden. Het kabinet benadrukt de noodzaak om op
het gebied van veiligheid samen te werken: (on-)veiligheid moet niet alleen
iets zijn van de rampenbestrijding en de hulpverlening.Momenteel wordt gewerkt aan de totstandkoming van veiligheidsregio’s.
Daarbij worden de besturen van de regionale brandweer en de Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) geïntegreerd tot een regionaal
veiligheidsbestuur. Op termijn zal ook de politie hierbij aansluiten. Naast
de daadwerkelijke rampenbestrijding en hulpverlening zullen belangrijke taken
van de veiligheidsregio onder meer zijn het inventariseren van en het voorbereiden
op risico’s op het terrein van rampen, crises en branden. Ook het adviseren
van het bevoegd gezag over voorkoming, beperking en bestrijding
van deze risico’s zullen een veiligheidsregiotaak zijn.Het kabinet vindt het van belang dat met het oog op de aanwezige risicobronnen
door de veiligheidsregio een basisniveau van hulpverlening en rampenbestrijding
wordt vastgesteld. Eventueel zullen door de minister van BZK hiertoe aanvullende
instrumenten worden ontwikkeld.Risicocommunicatie door bedrijvenDe verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven om te streven naar permanente
verbetering van de veiligheid betreft zowel de veiligheid in de omgeving,
als de veiligheid binnen het bedrijf. Bedrijven hebben op basis van de Arbo-wet
de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van hun werknemers en hebben er
uit oogpunt van bedrijfscontinuïteit belang bij dat hun bedrijf zo veilig
mogelijk is. In hun arbeidsveiligheidsbeleid dienen ze alle risico’s
te inventariseren en maatregelen te treffen om deze risico’s te reduceren.
Indien er risico’s zijn veroorzaakt door risicoveroorzakende buurbedrijven,
kan dit aanleiding zijn om te bezien of extra maatregelen nodig zijn om de
werknemers te beschermen. Daarvoor is het noodzakelijk dat de risicoveroorzakende
buurbedrijven actief communiceren. Voor de bedrijven en inrichtingen waarvoor
ter voorkoming en beperking van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen aanvullende
voorschriften gelden met betrekking tot risico-inventarisatie en evaluatie1, de zogenaamde ARIE-bedrijven, is dat reeds expliciet
geregeld2.Naar de omwonenden in de omgeving voert een aantal bedrijven reeds een
actief communicatiebeleid. De ervaringen hiermee zijn positief, zowel bij
de omwonenden als bij de bedrijven. Het kabinet zal conform de voornemens
van de Toekomstagenda Milieu3 bedrijven stimuleren
om over veiligheid en risico’s met haar omgeving te communiceren. Het
kabinet streeft in dat kader naar een flinke toename in de komende jaren van
het aantal bedrijven dat communiceert met de burgers, (buur)gemeenten en buurbedrijven
over de ontwikkelingen en risico’s bij het desbetreffende bedrijf. Medio
2007 zal het kabinet hiertoe voorstellen doen.WaterDe in deze beleidsbrief gepresenteerde actuele ontwikkelingen en inhoudelijke
vraagstukken tonen overeenkomsten met de discussies die momenteel op andere
veiligheidsterreinen worden gevoerd. Een voor het kabinet belangwekkende ontwikkeling
betreft de toenemende kruisbestuiving tussen het denken over veiligheidsrisico’s,
bescherming van de vitale infrastructuur en overstromingsrisico’s. De
staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat heeft eind 2005 aangekondigd een
verkenning te starten naar de vraag of het huidige beschermingsbeleid tegen
overstromingen nog adequaat is. Redenerend vanuit een risicobenadering komen
elementen als normstelling, risicocommunicatie en verdeling van verantwoordelijkheden
hierbij aan de orde. Eind 2006 legt de staatssecretaris haar visie op het
toekomstige beschermingsbeleid tegen overstromingen per beleidsbrief aan de
Tweede Kamer voor.4. Tot slotIn de kabinetsvisie inzake Nuchter Omgaan met Risico heb ik gesteld dat
het omgaan met risico’s meer is dan de wetenschappelijke berekening
van het risico. Andere aspecten zoals risicoperceptie, maatschappelijke acceptatie,
kosten en baten zijn onderdeel van het risicobeleid. De in deze brief beschreven
groepsrisicobenadering past in die kabinetsvisie.Het kabinet constateert dat met de stappen die in de afgelopen jaren zijn
gezet en de in gang gezette activiteiten uitvoering is gegeven aan de in het
NMP4 genoemde beleidsvoornemens inzake het groepsrisico. Met de wettelijke
verantwoordingsplicht groepsrisico en de opgedane ervaringen met de handreiking «Verantwoordingsplicht
Groepsrisico» is een stap voorwaarts gezet in de verdere professionalisering
van de lokale en provinciale besluitvorming. Het kabinet kiest voor een continuering
van de verantwoordingsplicht voor inrichtingen zoals die is vastgelegd in
het Bevi, en wil deze op vergelijkbare wijze vastleggen voor transport, inclusief
buisleidingen. Ook voor luchtvaart wordt hier zo goed mogelijk bij aangesloten.
Het kabinet houdt er dus aan vast geen grenswaarde voor het groepsrisico wettelijk
vast te leggen, maar te blijven werken met een richtinggevende oriëntatiewaarde,
als onderdeel van de verantwoordingsplicht.De groepsrisicobenadering werkt in de praktijk. Vele betrokken partijen
en overheden pakken hun verantwoordelijkheden op om het streven naar permanente
verbetering en beheersing van de veiligheid vorm te geven. In de jaarlijkse
Voortgangsrapportages Externe Veiligheid zal ik uw Kamer informeren over de
in deze brief opgenomen ontwikkelingen en activiteiten.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van Geel XNoot1Tweede kamer, vergaderjaar 2000–2001, 27 801, nr. 1.XNoot23e Voortgangsrapportage Externe Veiligheid, 1 september 2003 Tweede
Kamer, vergaderjaar 2003–2004, vrom030567.XNoot3Kabinetsreactie op het gezamenlijke advies van de Raad
voor Verkeer en Waterstaat en de VROM-raad «Verantwoorde Risico’s,
Veilige Ruimte», Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005, 27 801,
nr. 27.XNoot4Op de internetpagina van VROM (www.vrom.nl) zijn deze en diverse andere
voor de beleidsontwikkeling gebruikte resultaten, onderzoeken en beleidsverkenningen
gepubliceerd.XNoot1Dit gebeurt door middel van een oriëntatiewaarde die stelt dat een
ongeval met 10 doden maximaal éénmaal in de honderdduizend jaar
per inrichting kan voorkomen. Ongevallen met nog grotere gevolgen zorgen voor
een onevenredig grote ontwrichting. Daarom wordt gesteld dat een n-maal groter
gevolg dan 10 doden moet corresponderen met een n-kwadraat maal kleinere kans
in jaren op dat ongeval.XNoot2Staatsblad 2004, 250, Besluit van 27 mei 2004.XNoot3Rampenbestrijding betreft het geheel van maatregelen en voorzieningen
(inclusief de voorbereiding daarop) die de overheid treft met oog op een ramp,
het voorkomen van een (mogelijke) ramp en het beperken van de gevolgen van
een ramp. Onder hulpverlening wordt verstaan: de bij rampenbestrijding betrokken
hulpverleningsdiensten zoals de brandweer, geneeskundige diensten, politie
en sommige gemeentelijke diensten.XNoot4Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 24 611, nr. 5.XNoot5Groepsrisicobeleid Schiphol: onderzoek naar beleidsalternatieven, Tweede
Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 29 665, nr. 25 met bijlage.XNoot1Kabinetsstandpunt Schiphol, Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006,
29 665, nr. 28.XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 517, nr. 1.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 28 089, nr. 15.XNoot1Kabinetsstandpunt Nota Ruimte, Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004,
29 435, nr. 2 en Aangepast Kabinetsstandpunt Nota Ruimte Tweede Kamer,
vergaderjaar 2004–2005, 29 435, nr. 154.XNoot2Voorlopige voorziening, Rechtbank Maastricht, 26 oktober 2005.XNoot1Lijst van toegestane bedrijven voor een bedrijventerrein.XNoot2Dit is het inmiddels afgeronde ondersteuningsprogramma van de VNG op het
terrein van de rampenbestrijding, brandveiligheid, integrale en externe veiligheid
(www.slagenvoorveiligheid.nl). Met ondersteuning van de ministeries van VROM
en BZK zet de VNG SvV voort in een drietal projecten: Implementatie Veiligheidsregio’s, Veilige Gemeenten en Externe Veiligheid.XNoot1Staatsblad 1999, Besluit 234 van 27 mei 1999.XNoot2Momenteel vindt herziening plaats van het onder artikel 13 Brandweerwet
vallende «Besluit bedrijfsbrandweren». In het Besluit kan nadrukkelijk
de relatie met het Bevi gelegd worden, vooral wat betreft de beperking en
bestrijding van bijzondere gevaren voor de openbare veiligheid of van grote
groepsrisico’s. De (regionale) brandweer adviseert ook op dit terrein
het bevoegde gezag voor de bedrijfsbrandweeraanwijzing (het gemeentebestuur).XNoot1Hierbij hoort ook adviseren over de mogelijkheden voor zelfredzaamheid.XNoot2Besluit externe veiligheid inrichtingen, artikelen 12 en 13.XNoot1Artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet 1998.XNoot2Artikel 2.5f Arbeidsomstandighedenbesluit.XNoot3Tweede Kamer, vergaderjaar 2005–2006, 30 535, nr. 2. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27801-44.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl