Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002; Brief ministers met toegezegde zorgvuldige reactie op bundel 'Een nationale mensenrechtencommissie in Nederland?'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28000-VI, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28000-VI nr. 38

12-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamWat wordt verstaan onder een nationale mensenrechteninstelling
en welke taken kan zij vervullen?Korte samenvatting van de bijdragen aan de NJCM-bundelJ.G.C. SchokkenbroekE.A. AlkemaP. van DijkJ.E. GoldschmidtM. OostingY. KlerkC. FlintermanStandpunt van het kabinetOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28000-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 000 VIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2002nr. 38BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 november 2001Ter gelegenheid van de behandeling in de Tweede Kamer van de begroting
van het Ministerie van Justitie voor het jaar 2001 heeft de toenmalige staatssecretaris
van Justitie in reactie op een door het lid Halsema ingediende motie toegezegd
dat de regering met een zorgvuldige reactie zou komen op de bundel van het
Nederlands Juristencomité voor de Mensenrechten (NJCM) getiteld: «Een
nationale mensenrechtencommissie in Nederland? Handhaving van mensenrechten
op nationaal niveau».1 De motie is daarop
ingetrokken.Ter nakoming van deze toezegging zal in het onderstaande eerst worden
ingegaan op de vragen wat onder een nationale mensenrechtencommissie wordt
verstaan en welke taken een dergelijke commissie zou kunnen vervullen. Vervolgens
zullen de bijdragen in de NJCM-bundel kort worden samengevat en zal het kabinet
zijn standpunt bepalen over de wenselijkheid van de instelling van een nationale
mensenrechtencommissie in Nederland.Wat wordt verstaan onder een nationale mensenrechteninstelling
en welke taken kan zij vervullen?Zowel de Verenigde Naties als de Raad van Europa hebben opgeroepen tot
de oprichting van nationale mensenrechteninstellingen. De VN hebben dit gedaan
in een resolutie van de Algemene Vergadering van 20 december 1993 (A/RES/48/134),
de Raad van Europa in een aanbeveling van het Comité van Ministers
van 30 september 1997 (R (97) 14). Met de term «nationale mensenrechteninstelling»
wordt in deze internationale instrumenten bedoeld van overheidswege opgerichte,
maar onafhankelijke, nationale instellingen die belast zijn met de bevordering
en bescherming van de rechten van de mens. Het gaat om niet-rechterlijke instanties
die bij of krachtens de wet zijn ingesteld en die onafhankelijk zijn van de
wetgevende, uitvoerende en de rechterlijke macht. Drie soorten nationale mensenrechteninstellingen kunnen worden onderscheiden:(1) algemene nationale mensenrechteninstellingen, d.w.z. instellingen
met een breed mandaat op het gebied van de rechten van de mens;(2) gespecialiseerde nationale mensenrechteninstellingen, d.w.z. instellingen
met een mandaat op een deelterrein van de rechten van de mens (bijv. gelijke
behandeling, privacy, rechten van kinderen);(3) Ombudsmaninstellingen met een mandaat op het gebied van de rechten
van de mens.Met de term «nationale mensenrechtencommissie» wordt doorgaans
de algemene nationale mensenrechteninstelling bedoeld. De vraag die op het
symposium van het NJCM centraal stond was of er in Nederland behoefte is aan
een algemene nationale mensenrechteninstelling (d.w.z. een nationale mensenrechtencommissie)
naast de reeds bestaande gespecialiseerde instellingen en Ombudsmaninstellingen.Op grond van de aanbevelingen van de VN en de Raad van Europa kunnen drie
hoofdtaken van nationale mensenrechteninstellingen worden onderscheiden:(1) advisering inzake mensenrechtenvraagstukken;(2) informatieverschaffing en educatie;(3) behandeling van klachten over mensenrechtenschendingen (o.a. feitenonderzoek,
bemiddeling en het doen van aanbevelingen).Korte samenvatting van de bijdragen aan de NJCM-bundelJ.G.C. Schokkenbroek1Schokkenbroek gaat in zijn bijdrage in op wat de VN en de Raad van Europa
onder een nationale mensenrechteninstelling verstaan en wat er in de verschillende
Europese landen al voor mensenrechteninstellingen zijn. Vervolgens kijkt Schokkenbroek
naar de Nederlandse situatie. Een Nederlandse mensenrechtencommissie kan,
volgens Schokkenbroek, een unieke interface vormen tussen de overheid en «civil
society», een forum waarin regeringsdenken en het denken van mensenrechtenactivisten
op een vruchtbare manier met elkaar worden geconfronteerd. Een nationale mensenrechtencommissie
kan op structurele wijze de vinger aan de pols houden op het gebied van de
eerbiediging van de rechten van de mens, aldus Schokkenbroek.E.A. Alkema2Alvorens in te gaan op het nut van een nieuw in te stellen mensenrechtencommissie
gaat Alkema na in hoeverre de bestaande en traditionele bewakers van de mensenrechten
(rechter, wetgever en bestuur) zich van hun taak hebben gekweten. De rechterlijke macht is volgens Alkema doorgaans goed op
de hoogte van de betekenis van de internationale mensenrechten. Ten aanzien
van de klassieke grondrechten heeft de wetgever
zich zeker niet minder dan de rechter ingezet voor de uitvoering van de internationale
jurisprudentie. Ten aanzien van de sociale grondrechten ligt dit anders. Het
internationaal toezicht heeft weinig resultaat gehad en sociale grondrechten
plegen bij de totstandkoming van wetgeving niet veel gewicht in de schaal
te leggen. Alkema verwijt het bestuur met name
tekort te schieten in zijn internationale rapportageplichten. Alkema komt
tot de conclusie dat er, afgezien van de zojuist genoemde punten, geen notoire
tekortkomingen zijn in wat rechter, wetgever en bestuur voor de handhaving
van grond- en mensenrechten doen.Alkema vraagt zich vervolgens af of er niettemin nog behoefte is aan andere,
niet-rechterlijke bescherming van mensenrechten. Hij constateert dat er zeer
vele instanties, direct of indirect, actief zijn op het gebied van de
mensenrechten. Alkema noemt o.a. de parlementaire commissies voor de verzoekschriften,
de Nationale ombudsman, de Algemene Rekenkamer, de Registratiekamer, de Commissie
Gelijke Behandeling, het Landelijk Bureau Rassendiscriminatie, de Raad voor
de Journalistiek, de Reclame Code Commissie en andere vormen van zelfregulering.
Daarnaast zijn er vele officiële en niet-officiële adviseurs van
de regering en het parlement (o.a. Raad van State, Sociaal Economische Raad,
Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid en tal van non-gouvernementele
organisaties). Omdat, aldus Alkema, dankzij de talrijke organisaties en instituties
al van enige verzadiging sprake is, zal men kieskeurig moeten zijn welke taken
men aan een nationale mensenrechtencommissie zou willen toebedelen. Zij zal
niet meer dan een aanvullende functie behoeven te hebben.P. van Dijk1Van Dijk is het met Alkema eens dat de bevordering en bescherming van
de rechten van de mens in Nederland tamelijk goed is geregeld. Van Dijk acht
het van belang dat de mensenrechten in onderling verband worden beschouwd
bij regelgeving, bij bestuurlijke maatregelen en bij de handhaving. Een breed
samengestelde commissie met een breed werkterrein kan aan een dergelijke geïntegreerde
benadering een bijdrage leveren. Het feit dat er al zoveel instanties zijn
die zich met regelgeving en handhaving op het terrein van de rechten van de
mens bezighouden, is voor Van Dijk reden om juist voor de instelling van een
algemene mensenrechtencommissie te pleiten. Bestaande instellingen en procedures
zijn immers, aldus Van Dijk, voor een deel gericht op specifieke aspecten
van de mensenrechtenproblematiek (gelijke behandeling, racisme, privacy),
terwijl andere zich richten op een bepaalde categorie potentiële schenders
van mensenrechten (de centrale overheid, de medische branche). Van Dijk is
van mening dat voor een op te richten algemene mensenrechtencommissie een
breed werkterrein braak ligt. Hij denkt daarbij aan verschillende vormen van
advisering, een rol bij de behandeling van klachten over (dreigende) mensenrechtenschendingen,
slachtofferhulp en informatieverstrekking. Verder zou de commissie als aanspreekpunt
kunnen fungeren voor allerhande internationale instanties.J.E. Goldschmidt2Volgens Goldschmidt moet het denken over een mensenrechtencommissie geplaatst
worden in het kader van de thema's universaliteit (met name ondeelbaarheid),
coördinatie en handhaving van mensenrechten. Goldschmidt constateert
een leemte in de rechtsbescherming. Die leemte ligt op het terrein van de
omvang van de bescherming (niet alle mensenrechten worden «gedekt»
door een gespecialiseerde instantie) en op het terrein van een aantal taken,
met name afstemming, informatie, scholing en advisering. Goldschmidt pleit
voor een oplossing waarbij eerst wordt bezien hoe de leemte kan worden verkleind
door een uitbreiding en verdieping van de taken en bevoegdheden van bestaande
instellingen en vervolgens nader te onderzoeken wat voor Nederland de meest
aangewezen vorm is om de overblijvende leemte te vullen.M. Oosting3Aan de hand van drie mogelijke taken van een nationale mensenrechtencommissie
(voorlichting en educatie; advisering van de overheid; onderzoek naar schendingen)
gaat Oosting na of er sprake is van de door Goldschmidt geschetste leemten
en gebrek aan coördinatie tussen verschillende instrumenten en handhavingorganen.
Volgens Oosting zijn de activiteiten op het gebied van voorlichting en educatie
over mensenrechten overwegend incidenteel en fragmentarisch en zou op dit
terrein nog het nodige gedaan kunnen worden. Ten aanzien van advisering
over mensenrechten vraagt Oosting zich af of de vele adviezen die regering
en parlement ontvangen wel de aandacht krijgen die zij verdienen. Oosting
constateert een behoefte aan onafhankelijke en gezaghebbende advisering, zeker
ook vanuit het perspectief van de sociale grondrechten. Ten aanzien van onderzoek
naar schendingen/rechtsbescherming is Oosting positiever dan Goldschmidt.
Hij citeert instemmend Alkema die concludeerde dat wat – gelet op het
werk van de rechter en de Nationale ombudsman – resteert aan lacunes
in de rechtsbescherming, uitzonderlijk en minimaal is.Ten aanzien van het onderwerp coördinatie gaat Oosting vooral in
op de coördinatie van het beleid van de rijksoverheid op het gebied van
de mensenrechten. Oosting vraagt zich af of de interdepartementale coördinatie
en de coördinatie binnen de ministeries wel zodanig zijn verzekerd dat
de mensenrechten steeds de aandacht krijgen die zij verdienen en hoe is gewaarborgd
dat het regeringsbeleid samenhang vertoont als het gaat om het onderwerp mensenrechten.Oosting concludeert dat er reden is voor actie. Oosting adviseert tot
het bijeenbrengen van een nationaal platform mensenrechten dat moet nagaan
of Nederland een nationale mensenrechtencommissie moet krijgen en zo ja, hoe
die er dan uit moet zien.Y. Klerk1Klerk gaat aan de hand van de Kaderwet Adviescolleges in op de vraag hoe
een nationale mensenrechtencommissie er uit zou moeten zien. Klerk is van
mening dat niet alleen de rijksoverheid, maar ook de lagere overheden aan
de commissie om advies zouden moeten kunnen vragen. Verder vindt zij dat,
teneinde de onafhankelijkheid van de commissie te waarborgen, af moet worden
geweken van de Kaderwet Adviescolleges voorzover het de bepaling betreft dat
de meest betrokken minister het werkprogramma van de commissie goedkeurt.
Klerk is van mening dat het nuttig zou kunnen zijn om een in te stellen nationale
mensenrechtencommissie ook een taak te geven op het gebied van de behandeling
van klachten over mensenrechtenschendingen, maar waarschuwt wel dat dit een
flinke belasting met zich brengt. Indien een mensenrechtencommissie uit maximaal
vijftien leden zou bestaan en het lidmaatschap een nevenfunctie voor de leden
zou zijn, zou individuele klachtenbehandeling wel eens een te grote belasting
kunnen zijn.C. Flinterman2Flinterman acht het een gemis dat er in Nederland geen permanent orgaan
bestaat dat de regering adviseert over de betekenis van de rechten van de
mens op het brede terrein van het «binnenlands beleid». Als voorbeelden
waarover geadviseerd zou kunnen worden, noemt hij: de wijze waarop de regering
«follow up» zou kunnen geven aan de conclusies en aanbevelingen
van internationale verdragscomités in het kader van de periodieke rapportage
en advisering vanuit mensenrechtenperspectief op sociaal-economisch terrein
en op het gebied van de technologie en het maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Verder zou een nationale mensenrechtencommissie een coördinerende rol
kunnen spelen ten aanzien van voorlichting, onderzoek en educatie.Standpunt van het kabinetHet kabinet acht het van grote waarde dat in Nederland een discussie wordt
gevoerd over nut en noodzaak van een nationale mensenrechtencommissie. Het
NJCM levert met zijn lustrumbundel een belangrijke bijdrage aan deze discussie. Het kabinet neemt als uitgangspunt dat geconstateerd kan worden dat er
in Nederland veel gebeurt aan advisering over mensenrechten, aan voorlichting
over, onderwijs in en onderzoek naar mensenrechten en aan bescherming van
mensenrechten. Zowel binnen de overheid, als binnen de non-gouvernementele
sector zijn verschillende personen en instanties bezig met de bevordering
en bescherming van de rechten van de mens. Dit heeft er toe geleid dat de
verwezenlijking van grond- en mensenrechten in Nederland een hoog niveau heeft
bereikt. Het handhaven van dit hoge niveau is voorwerp van aanhoudende zorg
van het kabinet. Het is daarbij van groot belang om steeds in de gaten te
houden of bestaande instrumenten en procedures voldoen of dat deze dienen
te worden aangevuld.Het kabinet heeft al verschillende stappen ondernomen die kunnen bijdragen
aan een nog hoger niveau van verwezenlijking van grond- en mensenrechten in
Nederland. Zo beziet het kabinet thans in het kader van de evaluatie van de
Algemene wet gelijke behandeling of en zo ja, hoe de mogelijkheden van de
Commissie gelijke behandeling om onderzoek uit eigen beweging te doen, kunnen
worden verruimd. Daarnaast laat het kabinet onderzoeken op welke wijze er
invulling kan worden gegeven aan thans nog niet of onvoldoende ingevulde kinderombudsfuncties
in één herkenbaar instituut «Kinderombudsman». De
aanstelling, tenslotte, van een nationaal rapporteur mensenhandel vorig jaar
kan hier niet onvermeld blijven.Gelet op deze maatregelen en gelet op de instanties en procedures die
er al bestaan op het brede terrein van de grondrechten, rijst de vraag wat
de meerwaarde kan zijn van een nationale mensenrechtencommissie. De ruimte
om een nieuw op te richten commissie een zinvol takenpakket te geven zonder
dat afbreuk wordt gedaan aan bestaande instanties en activiteiten en zonder
dat duplicatie van activiteiten optreedt, is beperkt.Ten aanzien van de rechtsbescherming, d.w.z. de behandeling van klachten
e.d., meent het kabinet dat er geen sprake is van een leemte die door een
nationale mensenrechtencommissie zou kunnen worden gevuld. Met Oosting en
Alkema is het kabinet van mening dat wat – gelet op het werk van de
rechter en de Nationale ombudsman – resteert aan lacunes in de rechtsbescherming,
uitzonderlijk en minimaal is.Met betrekking tot informatieverschaffing en educatie acht het kabinet
van groot belang dat de huidige pluriformiteit aan activiteiten wordt gehandhaafd.
Juist ook op dit terrein hebben de overheid en de maatschappelijke organisaties
een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Centrale coördinatie door de overheid
van activiteiten op dit terrein acht het kabinet niet nodig.Het kabinet is van mening dat op het terrein van de advisering een mensenrechtencommissie
wel een belangrijke meerwaarde zou kunnen hebben. Vooral met betrekking tot
de wetgeving en het beleid op centraal en decentraal niveau zal een dergelijke
commissie grond- en mensenrechten in onderling verband kunnen beschouwen en
daarover onafhankelijk en gezaghebbend kunnen adviseren.Het kabinet concludeert dat een adviescommissie op het gebied van de rechten
van de mens een meerwaarde zou kunnen hebben. Aangezien deze meerwaarde afhangt
van de precieze taken die een dergelijke commissie zou vervullen en van haar
samenstelling, meent het kabinet dat een nadere uitwerking nodig is, voordat
een definitief standpunt mogelijk is. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties zal in overleg met de medebetrokken ministeries een
voorontwerp opstellen van een regeling tot instelling van een mensenrechtencommissie. Aan de hand van dat voorontwerp zal ook externe consultatie
plaatsvinden. Wij gaan ervan uit dat het voorontwerp in het voorjaar van 2002
kan worden gepubliceerd.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de VriesXNoot1M.L. van Emmerik & C. Smals – van Dijk (red.), Een nationale
mensenrechtencommissie in Nederland? Handhaving van mensenrechten op nationaal
niveau, Stichting NJCM-Boekerij 37, Leiden 2000.XNoot1Hoofd van de mensenrechtenafdeling van het Directoraat Rechten van de
Mens van de Raad van Europa.XNoot2Hoogleraar staats- en bestuursrecht.XNoot1Lid van de Raad van State.XNoot2Voorzitter van de Commissie gelijke behandeling en hoogleraar vrouw en
recht.XNoot3Voormalig Nationale ombudsman.XNoot1Rechter-plaatsvervanger in de rechtbank te Den Bosch.XNoot2Hoogleraar rechten van de mens en directeur van het Studie- en Informatiecentrum
Mensenrechten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28000-VI-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl