Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief regering; Fiche: Procedurerichtlijn
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139330
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 983
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 8 december 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 11 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 1. Mededeling en aanbeveling Digitaal Dividend (Kamerstuk 22 112,
nr. 973);
 2. Mededeling Global Monitoring for Environment and Security (GMES) (Kamerstuk
22 112, nr. 974);
 3. Mededeling inzake bestrijding hiv/aids (Kamerstuk 22 112, nr. 975);
 4. Mededeling grensoverschrijdende elektronische handel tussen ondernemingen
en consumenten in de EU(Kamerstuk 22 112, nr. 976);
 5. Mededeling «een beter werkende voedselvoorzieningsketen in Europa»
(Kamerstuk 22 112, nr. 977);
 6. Verordening inzake financiele bijstand van de gemeenschap voor de ontmanteling
van de eenheden 1 t/m 4 van de kerncentrale Kozloduy in Bulgarije (Kamerstuk
22 112, nr. 978);
 7. Mededeling inzake Europees transparantie-initiatief (Kamerstuk 22 112,
nr. 979);
 8. Verslag over etikettering voor dierenwelzijn (Kamerstuk 22 112,
nr. 980);
 9. Mededeling inzake nieuw partnerschap EU en Landen en Gebieden Overzee,
LGO (Kamerstuk 22 112, nr. 981);
 10. Kwalificatierichtlijn (Kamerstuk 22 112, nr. 982);
 11. Procedurerichtlijn.
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Procedurerichtlijn
 1. Algemene gegevens
 
 Titel voorstel: Voorstel voor een richtlijn
van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumnormen voor de procedures
in de lidstaten voor de verlening of intrekking van internationale bescherming
(wijziging)
 
 
 Datum Commissiedocument: 21 oktober 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM (2009) 554
 
 
 Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198716
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board:
 
 SEC(2009) 1377 (impact-assessment), SEC(2009) 1377 (samenvatting), SEC
2009 1395 (IAB).
 
 
 Behandelingstraject Raad: Raadswerkgroep asiel,
Strategisch Comité Immigratie Grenzen Asiel (Scifa), Presentatie JBZ
Raad 30 november 2009.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Justitie
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement
en comitologie
 
 
 a) Rechtsbasis: art. 63 lid 1 juncto art.
67 lid 5 EG-Verdrag
 
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement:medebeslissingsprocedure
 
 c) Comitologie: n.v.t.
 2. Samenvatting BNC-fiche
 • Korte inhoud voorstel
 Het voorstel wijzigt de richtlijn die minimumnormen geeft voor procedures
bij het toekennen of het intrekken van de vluchtelingenstatus. De wijziging
moet een einde maken aan de grote verscheidenheid aan procedures in de EU,
zodat asielzoekers in alle lidstaten van de EU een degelijk onderzoek krijgen
wanneer een beroep wordt gedaan op internationale bescherming.
 
 • Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits-
en proportionaliteitsoordeel:
 – Subsidiariteit: positief.
 – Proportionaliteit: deels positief, deel negatief
 Wat betreft de proportionaliteit komt Nederland uit op deels positief,
deels negatief. Nederland is van mening dat binnen het gegeven kader voldoende
ruimte gelaten dient te worden aan de lidstaten om rekening houdend met de
nationale wetgeving en behoeften de procedure zelf nader in te vullen.
 
 • Risico’s/implicaties/kansen:
 Nederland zal in de onderhandelingen over de richtlijn bespreken in hoeverre
de in de richtlijn gegeven minimumnormen verder in overeenstemming kunnen
worden gebracht met de Nederlandse regelgeving, zodat de financiële en
juridische implicaties beperkt kunnen worden gehouden.
 
 • Nederlandse positie en eventuele acties
 Zoals al in het Haags Programma is aangegeven hecht de Europese Unie en
daarmee Nederland aan een gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS).
Over het geheel genomen steunt het kabinet de wijzigingen die de Commissie
voorstelt om te komen tot een betere bescherming en verdere harmonisatie binnen
de Europese Unie. De inzet van Nederland is te komen tot volledige harmonisatie
maar hiertoe zijn nog verdere stappen nodig.
 3. Samenvatting voorstel
 • Inhoud voorstel
 Het voorstel wijzigt de richtlijn die minimumnormen geeft voor procedures
bij het toekennen of het intrekken van de vluchtelingenstatus. De wijziging
moet een einde maken aan de grote verscheidenheid aan procedures in de EU,
zodat asielzoekers in alle lidstaten van de EU een gelijkelijk en degelijk
onderzoek krijgen wanneer zij een beroep doen op internationale bescherming.
Voorkomen moet worden dat vluchtelingen worden teruggestuurd naar een land
waar zij vervolging in de zin van het Vluchtelingenverdrag hebben te vrezen
(non-refoulement). Doel is een Europese asielprocedure, zodat overal in de
Europese Unie een betere toegang komt tot asielprocedures, met als doel dat
in iedere lidstaat een asielverzoek tot eenzelfde uitkomst leidt.
 Het voorstel hangt samen met het voorstel van de Commissie voor de wijziging
van de zogenoemde kwalificatierichtlijn die minimumnormen
geeft voor de erkenning als asielzoeker en met de verordening tot oprichting
van een Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO) dat de lidstaten op praktisch niveau gaat ondersteunen.
 
 • Impact assessment Commissie
 De Commissie geeft aan dat de aanpassing van de richtlijn een verdere
stap is naar een Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel (GEAS). Ondanks de
maatregelen in de bestaande richtlijn maakt het volgens de Commissie voor
asielzoekers nog steeds een groot verschil in welke lidstaat van de EU zij
internationale bescherming vragen. Dat komt mede door onduidelijkheid in de
bestaande richtlijn waarin de meeste procedureregels optioneel zijn. De Commissie
vindt de wijziging in de procedurerichtlijn op de korte termijn nodig om te
komen tot efficiënte en eerlijke asielprocedures, waarmee op de langere
termijn een weg wordt ingeslagen naar een gemeenschappelijk Europees asielstelsel.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 
 g) Bevoegdheid: art. 63 lid 1 EG-Verdrag juncto
art. 67 lid 5 EG-Verdrag.
 
 
 h) Functionele toets:
 
 – Subsidiariteit: positief.
 – Proportionaliteit: deels positief, deels negatief
 – Onderbouwing:
 De wijziging van de procedurerichtlijn moet een einde maken aan de grote
verscheidenheid aan procedures in de EU, zodat asielzoekers in alle lidstaten
van de EU een gelijkelijk en degelijk onderzoek krijgen wanneer zij een beroep
doen op internationale bescherming. Voorkomen moet worden dat vluchtelingen
worden teruggestuurd naar een land waar zij vervolging in de zin van het Vluchtelingenverdrag
hebben te vrezen (non-refoulement) of doorreizen binnen de EU naar lidstaten
met een gunstiger opvang en/of toelatingssysteem. Het beschermingsbeleid voor
vluchtelingen en voor personen die op andere gronden internationale bescherming
nodig hebben is bij uitstek een terrein waar Europese samenwerking en harmonisatie
nodig is. Harmoniseren van de regelgeving kan alleen op EU-niveau gebeuren.
Over de subsidiariteit wordt dan ook positief geoordeeld.
 
 Voor personen die internationale bescherming zoeken moet het niet uitmaken
bij welke lidstaat zij aankloppen. Nederland is van oordeel dat het belangrijk
is dat de uitkomst van procedures in alle lidstaten hetzelfde is. Iedere lidstaat
zal tot eenzelfde uitkomst van het beschermingsverzoek en het niveau van bescherming
dienen te komen. Hiervoor is ook een raamwerk voor een goede procedure nodig.
Dit zal ook bijdragen aan het onderlinge vertrouwen tussen de lidstaten. Het
gaat om minimumnormen, lidstaten kunnen nog steeds betere bescherming bieden.
 Nederland is echter van mening dat de richtlijn te gedetailleerd is. Het
voert te ver om de gehele inrichting van de asielprocedure op Europees niveau
vast te leggen. Voor de inrichting van de procedure zou binnen het door de
EU gegeven kader, ruimte gelaten dienen te worden aan de lidstaten om rekening
houdend met de nationale wetgeving en behoeften de procedure nader in te vullen.
Wat betreft de proportionaliteit komt Nederland dan ook uit op deels positief
en deels negatief.
 
 
 i) Nederlands oordeel
 
 Nederland streeft naar een effectief, rechtvaardig en geharmoniseerd asielbeleid.
 Op dit moment bestaan er tussen de lidstaten nog grote verschillen in
het verlenen van internationale bescherming en procedures. Nederland is sterk
voorstander van verdere harmonisering om uiteindelijk te komen tot een Gemeenschappelijk
Europees asielstelsel (GEAS). Wat betreft de organisatie van de procedure
is Nederland voorstander van een stevig Europees raamwerk, waarbinnen ruimte
gelaten wordt aan de lidstaten, zodat daar de procedure nader ingevuld kan
worden waarbij rekening kan worden gehouden met de nationale wetgeving en
behoeften.
 5. Implicaties financieel
 
 f) Consequenties EG-begroting:
 De Commissie geeft in het voorstel aan dat wat betreft de financiële
lasten die uit de voorgenomen maatregelen voortvloeien voor de lidstaten waarvan
de asielstelsels in het bijzonder door geografische of demografische omstandigheden
specifiek en onevenredig onder druk staan de middelen van het Europees Vluchtelingenfonds
(EVF) zullen worden ingezet om deze lidstaten adequate ondersteuning te bieden
en om de lasten eerlijker te verdelen tussen alle lidstaten. Nederland wil
daarbij benadrukken dat de financiële middelen gevonden dienen te worden
binnen de bestaande financiële kaders van de EU-begroting.
 
 
 g) Financiële consequenties (incl. personele)
voor rijksoverheid en/of decentrale overheden:
 
 De in de richtlijn gegeven minimumnormen zijn op onderdelen verdergaand
dan de nu door Nederland gehanteerde normen. Als de richtlijn op deze onderdelen
niet wordt gewijzigd zullen daaraan extra kosten zijn verbonden. Nederland
zal de Commissie vragen aan te geven wat de financiële gevolgen van de
voorstellen zijn. Indien het voorstel budgettaire gevolgen heeft, worden deze
ingepast op de begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen, conform
de regels budgetdiscipline.
 
 
 h) Financiële consequenties (incl. personele)
voor bedrijfsleven en burger: n.v.t.
 
 
 i) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden:
 
 De verwachting is dat de procedurerichtlijn op onderdelen nog zal worden
aangepast. Op dit moment is dan ook niet een oordeel over de administratieve
lasten te geven.
 Indien het voorstel in ongewijzigde vorm zou worden aangenomen zal dit
leiden tot extra administratieve lasten.
 
 
 j) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger: n.v.t.
 6. Implicaties juridisch
 
 d) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid:
 
 De wijziging van de richtlijn zal tot aanpassing van de Nederlandse regelgeving
leiden. Dit omdat de in de richtlijn gegeven minimumnormen op onderdelen verdergaand
zijn dan de nu door Nederland gehanteerde normen.
 
 
 e) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen
en kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid:
 
 In het voorstel is de termijn voor implementatie vooralsnog opengelaten.
 
 
 f) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling:
 
 De richtlijn zal iedere vijf jaar door de Commissie worden geëvalueerd.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 
 a) Uitvoerbaarheid
 
 Indien de richtlijn in ongewijzigde vorm wordt aangenomen, zullen procedures
op onderdelen aangepast dienen te worden.
 
 
 b) Handhaafbaarheid
 
 De verwachting is dat de procedurerichtlijn op onderdelen nog zal worden
aangepast. Op dit moment is dan ook niet een oordeel over de handhaafbaarheid
te geven.
 Indien het voorstel in ongewijzigde vorm wordt aangenomen zal dit leiden
tot extra procedures wat betreft de handhaafbaarheid.
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 Geen.
 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene
standpunt)
 Nederland is voorstander van harmonisering van de Europese asielsystemen
om zodoende voor 2012 te komen tot een Gemeenschappelijk Europees Asielstelsel
(GEAS), conform het migratiepact en bevestigd door de Europese Raad van afgelopen
juni. Een geharmoniseerd asielstelsel moet volgens Nederland uiteindelijk
leiden tot een situatie waarin asielaanvragen in heel Europa op gelijke wijze
worden beoordeeld. Alleen dan kunnen EU-lidstaten volwaardig samenwerken,
worden subsidiaire asielstromen maximaal beperkt en kan solidariteit worden
betracht met de lidstaten met de grootste asielinstroom.
 Nederland zal in de onderhandelingen over de richtlijn bespreken in hoeverre
de in de richtlijn gegeven minimumnormen verder in overeenstemming kunnen
worden gebracht met de Nederlandse regelgeving, waaronder het wetsvoorstel
Wijziging van de Vreemdelingenwet (aanpassing asielprocedure). Dit betreft
bijvoorbeeld het door Nederland gehanteerde éénstatussysteem.
Dit voorkomt doorprocederen om een andere beschermingsstatus, omdat de ene
status meer bescherming geeft dan de andere.
 Wat betreft de organisatie van de procedure zal Nederland in Europees
verband aangeven een grotere flexibiliteit van de inrichting daarvan binnen
het Europese procedurele raamwerk na te streven. Bij het oordeel over de proportionaliteit
is hierop al ingegaan. Het betreft hier bijvoorbeeld de vereisten ten aanzien
van de beslissingsautoriteit. In het voorstel is opgenomen dat
er een bevoegde autoriteit is die wordt belast met de registratie van verzoeken
om internationale bescherming, en dat de lidstaten zorgen voor voldoende en
competent en gespecialiseerd personeel, opleidingen en trainingsprogramma’s.
Naar het oordeel van Nederland zou de kernvraag moet zijn of de bevoegde instantie
in staat is de internationale instrumenten die zien op internationale bescherming
goed uit te voeren. Naar het oordeel van Nederland is het aan de nationale
overheden om de autoriteiten in te richten en ervoor te zorgen dat deze competent
en voldoende toegerust zijn.
 De inzet van Nederland is te komen tot volledige harmonisatie, maar hiertoe
zijn nog verdere stappen nodig. Op onderdelen zal Nederland in onderhandeling
treden over de aanpassing van de richtlijn. Enerzijds is dit omdat Nederland
kanttekeningen heeft bij de door de Commissie gegeven invulling van de bescherming
en anderzijds om te bezien in hoeverre de financiële en juridische gevolgen
van de aanpassing en verbreding van de in de richtlijn gegeven minimumnormen
verder in overeenstemming kunnen worden gebracht met de Nederlandse regelgeving.
Indien de kosten en juridische implicaties van de definitieve richtlijn tegenvallen
zal Nederland mogelijk alsnog een genuanceerder standpunt innemen over de
wijziging van de richtlijn.
 
 
 
 COM (2009) 551.
 
 
 COM (2009)66.