Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid; Brief van de Minister en de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31288, nr. 46

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-11-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31288 nr. 46

19-11-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Wat we nu wetenStudiekeuze in relatie tot leeftijdFase 1: Studiekeuze in vo en mboLoopbaanoriëntatie en -begeleidingStudiekeuze-informatieFase 2: Uitval in eerste jaar van hbo en woConclusies3. Waar we heen willenAmbitiesGezamenlijke verantwoordelijkheidZicht op wat werkt4. Hoe we het organiserenStudiekeuze-informatieVersterking loopbaanoriëntatie en -begeleidingSamenwerking binnen beroepskolomVerbeterde intake hoger onderwijs: StudiekeuzegesprekkenAfspraken over verlagen uitvalBindend studieadviesOndertekeningBIJLAGE Andere relevante initiatieven
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31288Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 288Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleidnr. 46BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 19 november 2008Hierbij doen wij u de brief toekomen over het onderwerp studiekeuze in
relatie tot studiesucces in het hoger onderwijs zoals is toegezegd in het
algemeen overleg van 2 juli jongstleden (Kamerstuk 31 288, nr. 38).1. InleidingMeer studenten moeten behouden blijven voor het hoger onderwijs. Zij horen
onderwijs te ontvangen dat het beste in hen naar boven haalt. Het creëren
van een ambitieuze studiecultuur en het vergroten van studiesucces voor studenten
staat dan ook centraal in het hoger onderwijsbeleid. Het kabinet heeft daarvoor
extra middelen vrijgemaakt. Over de besteding daarvan zijn meerjarenafspraken
gemaakt met de VSNU en de HBO-raad.In deze afspraken is onderkend dat studiesucces in het hoger onderwijs
mede bepaald wordt door de wijze waarop de jongeren zich voorbereiden op hun
studiekeuze. Studie- en beroepskeuzebegeleiding is belangrijk voor een goede
doorstroom naar het vervolgonderwijs en naar de arbeidsmarkt. Uit onderzoek
is bekend dat studiekeuzes waarvan studenten achteraf spijt hebben leiden
tot minder gemotiveerd studiegedrag en een grotere kans op voortijdige uitval
uit opleidingen1. Ongeveer 20% van alle
schoolverlaters heeft achteraf spijt van de opleidingkeuze2. Hiermee zijn hoge kosten gemoeid. Een belangrijke vraag is daarom
hoe studie- en beroepskeuzevoorlichting de kwaliteit van de studiekeuze kan
verbeteren. In het kader van het tegengaan van voortijdigschoolverlaten is
Loopbaanorientatie- en begeleiding (LOB) geprioriteerd. Hierbij wordt ingezet
op de verspreiding van goede praktijkvoorbeelden,verbetering van communicatie
en kwaliteitverbetering.De strategische agenda’s voor het voortgezet-, middelbaar beroeps-
en hoger onderwijs hebben hieraan aandacht besteed3.
De sectororganisaties hebben aangegeven dat ze met een stimuleringsplan LOB
aan de slag gaan. Ook hebben scholieren en studenten (vertegenwoordigd
door JOB, LAKS,LSVb en ISO) recentelijk een resolutie aangeboden aan de overheid
waarin zij benadrukken dat de uitval flink omlaag kan en moet om zodoende
het talent van de Nederlandse jongere maximaal te benutten1. Tegen deze achtergrond is aan de Tweede Kamer een notitie toegezegd
over studiekeuzeprocessen van jongeren, de wijze waarop deze zich verhouden
tot het studiesucces in het hoger onderwijs en de initiatieven, die erop zijn
gericht de kwaliteit van studiekeuzes te verbeteren2.Het maken van een studiekeuze heeft niet alleen effecten voor de jongere,
die de keuze maakt. Er zijn ook grote maatschappelijke effecten. De Raad voor
Werk en Inkomen (RWI) heeft in een recent advies over studiekeuze en loopbaanoriëntatie
gesteld dat een stevige impuls nodig is om studiekeuzebegeleiding en loopbaanoriëntatie
structureel in de begeleiding van jong volwassenen te verankeren3. Met een relatief geringe investering in loopbaanoriëntatie en
begeleiding vroeg in de schoolloopbaan van jongeren kunnen problemen die gepaard
gaan met veel hogere kosten later in de schoolloopbaan worden voorkomen. Interessant
is hier de ruwe schatting die het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt
(ROA) heeft gemaakt van de maximale kosten van uitval, herstart en omwegen
in de onderwijsloopbaan4. Deze schatting komt
uit op zo’n € 5,7 mld. per jaar. In deze studie heeft ROA
ook een vergelijking gemaakt met andere landen. Daaruit blijkt dat Nederland
ongeveer op gelijke hoogte met Duitsland presteert, maar dat het Verenigd
Koninkrijk twee maal zo goed presteert. Ook de Nationale Denktank5 benoemt onderbenutting van capaciteit van leerlingen
als groot probleem. Hij heeft daar zelfs een prijskaartje aan gehangen: € 7
mld. per jaar zouden de kosten daarvan zijn. Verkeerde studiekeuzes noemt
de hij als één van de vier oorzaken en hij adviseert dan ook
de organisatie van het studiekeuzeproces te intensiveren en meer vraaggericht
te maken.Los van de relativeringen die altijd gemaakt kunnen worden bij dit soort
ruwe schattingen6 geven bovenstaande bedragen
wel aan dat hier veel meerwaarde te creëren is. Terecht staat dit onderwerp
dan ook met de nodige urgentie op de onderwijsagenda. Niet alleen vanuit de
gedachte dat de doorstroom naar het hoger onderwijs beter kan maar zeker ook
omdat een investering in studiekeuze en loopbaanbegeleiding voortijdig schooluitval
(VSV) kan helpen voorkomen. In het kader van het VSV beleid, één
van de speerpunten in de kwaliteitsagenda’s VO en MBO, wordt er dan
ook de komende jaren meer geïnvesteerd in LOB.2. Wat we nu wetenStudiekeuze in relatie tot leeftijdOm een goede studiekeuze te maken moeten leerlingen een beeld hebben van
de consequenties die de keuzes op hun verdere beroepsloopbaan hebben. Zij
zullen zich moeten afvragen wat de opleiding inhoudt, welke mogelijkheden
de opleiding biedt op de arbeidsmarkt, welke beroepen zij kunnen uitvoeren
met de opleiding, wat werken in zo’n beroep inhoudt en welke implicaties
dit voor hun privéleven kan hebben. Dat is lastig op jonge leeftijd.
Het gaat er niet alleen om wat je als scholier nu wilt, het gaat er ook om
wat je straks wilt.Uit onderzoek in de ontwikkelingspsychologie blijkt dat de ontwikkeling
van kinderen zowel op het psychosociale als het op cognitieve vlak sterk uiteenloopt.
Een groot deel van de jongeren is pas tegen het einde van de adolescentie
(rond het 24ste jaar) toe aan reflectie op vragen als «Wie ben ik en
wat wil ik zijn in het leven?»7. Veel jongeren
moeten dus keuzes maken op een leeftijd waarop zij nog niet goed in staat
zijn consequenties van die keuzes te overzien8.
Om deze complexiteit te hanteren, stellen veel jongeren hun studiekeuze uit9. Jongeren die een «uitstel»-strategie hanteren
lopen een groot risico op uitval in het hoger onderwijs: zij kiezen zonder
overtuiging, moeten zich daarom heel breed oriënteren op vervolgopleidingen
en worden vaak niet bevestigd in hun keuze.Fase 1: Studiekeuze in vo en mboDe kwaliteit van de studiekeuze kan dus beter. Onderzocht is welke factoren
samenhangen met die kwaliteit1. Naast persoonlijke
kenmerken van studenten (kwaliteit van het zelfbeeld en van het beeld van
de toekomstige leefomstandigheden) en de arbeidsmarktpositie van opleidingen
zijn dat vooral:– de kenmerken van de school, waarop de student zijn studiekeuze
heeft gemaakt– realistische voorlichting over het beroep, waarvoor wordt opgeleid.Loopbaanoriëntatie en -begeleidingHulp vanuit de school kan een bijdrage leveren aan het verhogen van de
kwaliteit van de studiekeuze. Onderzoek wijst uit dat persoonlijke hulp door
een deskundig persoon (decaan) de beste combinatie blijkt te zijn voor het
maken van een doordachte studiekeuze2. Onderwijsinstellingen
in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs zijn wettelijk
verplicht die hulp te geven. Zij moeten mogelijkheden voor loopbaanoriëntatie
en -begeleiding (LOB) aanbieden en een decaan aanwijzen. Het is aan de instellingen
om te bepalen welke activiteiten er in dit verband worden georganiseerd.Het beeld van de wijze waarop de scholen hun LOB-taak invullen is wisselend.
Enerzijds is het positief: er wordt hard gewerkt om leerlingen goed te begeleiden
in hun studiekeuzeproces. Veel scholen helpen leerlingen door bijv. persoonlijke
gesprekken te voeren en gebruik te maken van studie- en beroepskeuzetesten3. Anderzijds is er de indruk, dat LOB tamelijk vrijblijvend
wordt behandeld4. Vooral binnen het vo en mbo
is nog nauwelijks sprake van een goed ontwikkeld geïntegreerd LOB-beleid.
Afstemming hierover binnen de beroepskolom is gering5. Ook blijkt uit onderzoek, dat bij de profielkeuze en de keuze voor
vervolgopleidingen van leerlingen in het voortgezet onderwijs weinig aandacht
wordt besteed aan informatie over de arbeidsmarkt en de inhoud van beroepen,
terwijl er juist duidelijke aanwijzingen zijn dat meer inzicht in wat leerlingen
later in de beroepsuitoefening kunnen verwachten hun keuzeproces aanzienlijk
kan verbeteren6.Een ander ontwikkelpunt betreft de betrokkenheid van ouders. Ouders hebben
verreweg de meeste invloed op de studiekeuze. Het onderwijs lijkt ouders echter
maar marginaal in het proces van studiekeuze te betrekken7.Studiekeuze-informatieBehalve begeleiding door de school hebben leerlingen de mogelijkheid om
gebruik te maken van onafhankelijke bronnen, zoals de website Studiekeuze123.nl.
en de Keuzegids Hoger Onderwijs. De invloed daarvan op de studiekeuze is echter
nog altijd marginaal. Vooral hbo-studenten laten zich nauwelijks beïnvloeden
door onafhankelijke studiekeuze-informatie. Belangrijker zijn aspecten als
de reisafstand en de reputatie van de instelling. Universitaire studenten
vinden de aantrekkelijkheid van de universiteitsstad erg belangrijk8. Allochtone studenten laten zich, vaker dan autochtone
studenten, leiden door de status, die de opleiding oplevert, en de zekerheid
van een baan9.Het zou de moeite waard zijn als door aanstaande studenten beter gebruik
wordt gemaakt van onafhankelijke studiekeuze-informatie. Recent onderzoek
laat zien dat er opvallende verschillen zijn in het gebruik van informatiebronnen
tussen uitvallers en overige studenten10. «Niet-uitvallers» maken meer dan twee keer zoveel gebruik van onafhankelijke
informatiebronnen. Uit het betreffende onderzoek blijkt overigens dat de uitvallers
zelf ook hun eigen verantwoordelijkheid voor een goede oriëntatie onder
ogen zien1.Fase 2: Uitval in eerste jaar van hbo en woDe instroom in het hoger onderwijs blijft fors toenemen: van ca. 90 000
eerstejaarsstudenten in 1995–1996 tot zo’n 130 000 tien jaar
later. Veel instromers haken af in het eerste jaar: in het hbo breekt gemiddeld
30% de studie af, in het wo zo’n 25%. Daarbij stromen
in het hbo de studenten met een mbo-vooropleiding vaker voortijdig uit in
het eerste jaar dan de studenten met vooropleiding havo en vwo. Voortijdig
verlaten van een opleiding wil niet zeggen dat deze personen nooit meer aan
een vervolgstudie beginnen. De meeste studenten beginnen aan een andere opleiding.
Niettemin heeft 30% van de studenten die aan een hoger onderwijsopleiding
beginnen na tien jaar nog geen einddiploma.Onderzocht is wat de redenen zijn voor het ongediplomeerd verlaten van
de vervolgstudie. Als belangrijkste reden is aangegeven, dat men achteraf
toch liever een andere opleiding had gekozen. Van de totale doorstroom uit
het voortgezet onderwijs is 51% van mening dat dit één
van de oorzaken was voor het voortijdig afbreken van de studie (vaker bij
havisten dan bij vwo’ers)2.Maar ook binnen het hoger onderwijs zelf zijn oorzaken voor uitval te
identificeren. De Nederlands Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) heeft
recent zorg uitgesproken over de hoge uitvalpercentages tijdens de eerste
jaren van de studie. Voor een deel moeten de opleidingen zich dat aantrekken,
aldus de NVAO, omdat de voorlichting vaak een te rooskleurig beeld van de
opleiding schetst: kwantiteit lijkt nogal eens de drijfveer te zijn bij het
binnenhalen van studenten. Daarnaast zijn opleidingen te beperkt geïnteresseerd
in mogelijke deficiënties van de binnenkomende studenten. Klachten over
een tekortschietend kennisniveau van startende studenten leiden lang niet
altijd tot remediërende activiteiten door de betreffende opleidingen.
Visitatiepanels tonen zich met regelmaat onthutst over het gemak waarmee lage
rendementscijfers worden geaccepteerd en vergoelijkt3.Conclusies– Voor veel jongeren is het lastig om vooruit te zien en een goede
studiekeuze te maken. Ca. 20% van de schoolverlaters krijgt later spijt
van zijn studiekeuze.– Jongeren laten zich bij het maken van hun studiekeuze weinig beïnvloeden
door onafhankelijke studiekeuze-informatiebronnen. Andere factoren, zoals
ouders, zijn veel belangrijker.– Bij de studiekeuzevoorlichting op scholen is doorgaans weinig
aandacht voor de arbeidsmarkt en het beroep waarvoor een studie opleidt.– Binnen de beroepskolom moet meer worden samengewerkt rondom LOB.– Er is op instellingsniveau (met name in het vo en mbo) weinig
beleid ten aanzien van loopbaanoriëntatie en -begeleiding.– Veel studenten stoppen of switchen in het eerste jaar van het
hoger onderwijs. Spijt van de gekozen opleiding is daarvoor een belangrijke
reden.– Hoger onderwijsinstellingen moeten zich de hoge uitval van studenten
meer aantrekken dan nu het geval is.Uit het voorafgaande zou misschien kunnen worden afgeleid dat de onderwijsinstellingen
weinig doen aan het begeleiden van aanstaande studenten in hun
studiekeuzeproces. Dit zou onterecht zijn. Universiteiten en hogescholen besteden,
naast voorlichtingsdagen en informatiemateriaal, erg veel aandacht aan samenwerking
met vo-scholen en roc’s om leerlingen goed voor te bereiden op het hoger
onderwijs. Vaak is hier ook het bedrijfsleven bij betrokken (denk aan de projecten
in verband met de doorstroom naar bèta -en techniekopleidingen). Veel
instellingen hebben het terugdringen van uitval onder studenten tot prioriteit
gemaakt. In het voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs wordt hard gewerkt
aan de begeleiding van leerlingen (via gesprekken, keuzetesten, etc.) in het
maken van een studiekeuze.Het lijkt alleen, gelet op de probleemanalyse in deze paragraaf, niet
genoeg te zijn. Intensivering, professionalisering en expansie van bestaande
initiatieven is zeer wenselijk evenals meer onderzoek naar wat succesvolle
vormen van studiekeuzebegeleiding zijn.3. Waar we heen willenAmbitiesVerbetering van de studiekeuzekwaliteit zal uiteindelijk manifest moeten
worden in meer studiesucces in het hoger onderwijs. Er is weliswaar geen één-op-één-relatie
tussen studiekeuze en studiesucces, maar duidelijk is wel dat een verkeerde
studiekeuze één van de belangrijkste redenen is voor studie-uitval.Met de VSNU en de HBO-raad zijn eerder dit jaar concrete afspraken gemaakt
over het terugbrengen van de uitval (hierover is op 2 juli jl. overleg
gevoerd met de Tweede Kamer). Zij worden aan het einde van deze kabinetsperiode
op hun prestaties in dit verband «afgerekend». Maar het is natuurlijk
niet eerlijk om alleen het hoger onderwijs aan te spreken op (de effecten
van) studiekeuzekwaliteit.Gezamenlijke verantwoordelijkheidEen goede studiekeuze is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van jongeren,
hun ouders, onderwijs en overheid:– Leerlingen/studenten. Jongeren moeten
zich realiseren dat, ondanks de beste intenties van onderwijs en overheid,
zijzelf de enigen zijn die de keus kunnen maken. Niemand anders kan dat voor
hen doen. Zij zouden veel meer gebruik kunnen maken van onafhankelijke studiekeuze-informatie
en de mogelijkheden die medezeggenschapsorganen bieden. Ouders kunnen hun
kinderen hierin stimuleren.– Vo-scholen en roc’s. Omdat jongeren
het moeilijk vinden de consequenties van hun keuze te overzien, is het belangrijk
dat scholen hun leerlingen goed begeleiden en actief benaderen, zowel voor
wat betreft de profielkeuze als voor wat betreft de keuze voor vervolgopleidingen.
Dat spreekt niet voor alle scholen voor zich. Zij zijn van oudsher gericht
op het begeleiden van jongeren naar een diploma. Wat die vervolgens met dat
diploma doen wordt niet tot de verantwoordelijkheid van de scholen gerekend.
Meer en meer dringt zich het inzicht op dat vanuit het oogpunt van de jongere
een dergelijke focus nadelen kent. De sectorale focus willen we dan ook verbreden.
Dit betekent dat er ruimte moet zijn voor docenten, decanen en begeleiders
(bijvoorbeeld ouderejaarsstudenten als mentoren) om kennis op te doen van
de vooropleidingen, het vervolgonderwijs en het beroepenveld.– Hogescholen en universiteiten. Tot
op zekere hoogte is switchen van studies inherent aan ons onderwijssysteem
en, vooral gezien de verwijzende en selecterende functie van het eerste jaar
in het hoger onderwijs, niet per definitie negatief. De consequenties van
een verkeerde studiekeuze mogen echter niet fnuikend zijn voor het enthousiasme
en talent van jongeren. De huidige uitvalpercentages indiceren
dat dit toch nog teveel het geval is. Het is de verantwoordelijkheid van hogescholen
en universiteiten om ervoor te zorgen dat de student naar een einddiploma
wordt begeleid. Ook is het hun verantwoordelijkheid om realistische informatie
over opleiding en beroepsperspectieven te geven.– Overheid. Een studiekeuze blijft iets
waarmee iedere jongere anders omgaat. Hiermee is meteen ook duidelijk dat
een landelijke aanpak/blauwdruk vanuit de overheid niet tot verbetering leidt.
Wat de overheid wel kan doen is:– zorgen dat objectieve informatie over bestaande opleidingen in
het onderwijs beschikbaar is en dat deze voor aanstaande studenten aantrekkelijk/toegankelijk
is;– versterking van LOB op vo-scholen en roc’s faciliteren,
zodat scholen meer mogelijkheden hebben om hun leerlingen goed te begeleiden
in het maken van studiekeuzes;– hogescholen en universiteiten steunen in, en aanspreken op, het
verminderen van de uitval van studenten.– een voorbeeldfunctie bekleden wanneer het gaat om ketendenken.Zicht op wat werktHoewel al behoorlijk veel onderzoek is gedaan naar studiekeuzes en veel
praktijkervaring is opgedaan, is het zicht op hoe de kwaliteit van de studiekeuze
verbeterd kan worden nog beperkt. Een meer systematische en evidence based beschrijving van wat wel en wat niet goed werkt kan
dienstbaar zijn aan de praktijk van de studiekeuzebegeleiding.4. Hoe we het organiserenIn deze paragraaf is opgenomen wat in onze ogen de belangrijkste maatregelen
zijn voor het verbeteren van de studiekeuzekwaliteit. De bijlage bij deze
brief voorziet in een overzicht van andere relevante initiatieven.Studiekeuze-informatieVanuit het belang om aankomende studenten te voorzien van zo goed mogelijke
onafhankelijke informatie subsidieert de overheid de website Studiekeuze123:
een gegevensbron met betrouwbare, transparante en onafhankelijke informatie
over opleidingen in het hoger onderwijs. De website bestaat sinds 2006 en
wint aan bekendheid en gebruik. In 2007 kende de site 235 0000 bezoekers,
in 2008 gemiddeld 35 000 à 45 000 per maand. De helft van
de bezoekers gebruikt de website ook daadwerkelijk om opleidingen met elkaar
te vergelijken1. Daarnaast is het van belang dat
de overheid transparant communiceert over de toelatingsvoorwaarden die voor
bepaalde opleidingen gelden. Hiertoe is voor de toelating tot het hoger onderwijs
recentelijk de website van het ministerie aangepast.Versterking loopbaanoriëntatie en -begeleidingDe RWI adviseert te investeren in een meerjarige kwaliteitsimpuls in LOB
en te voorzien in sterkere prikkels voor scholen om zelf te investeren in
LOB. Ook de VO-raad heeft recentelijk2 aangegeven
dat LOB nog niet de positie heeft die zij verdient en pleit voor verankering
van LOB in het curriculum, bijvoorbeeld door opname in de eindtermen of het
toevoegen van LOB als indicator op de kwaliteitskaart. In de kwaliteitsagenda
VO is voorzien in een investering (€ 200 mln. over de periode 2008–2011).
Scholen kunnen een deel van deze middelen (bestemd voor de prioriteiten uit
de kwaliteitsagenda) bestemmen voor LOB. Dit biedt een stevige extra prikkel
om als school te investeren in bijv. verdere integratie van LOB in het primaire
onderwijsproces en in samenwerking met het vervolgonderwijs en
het bedrijfsleven. Bovendien is versterking van LOB vaak één
van de prioriteiten in de 39 VSV regio’s waar afspraken mee zijn gemaakt.Ook zijn de VO-raad en MBO Raad, zoals ook aangekondigd in de Strategische
agenda BVE en de kwaliteitsagenda VO1, momenteel
bezig om een plan van aanpak voor verbetering van LOB te formuleren. De VO-raad
is in intensief overleg met zijn achterban, om dit schooljaar te komen tot
een breed gedragen stimuleringsplan. Het in contact brengen van leerlingen
en docenten met het beroepenveld is een centraal onderdeel. De VO-raad bespreekt
dit plan met de HBO-raad en MBO Raad opdat de ontwikkelingen in LOB en de
ontwikkelingen rond studiekeuzegesprekken voor aankomende studenten in het
hoger onderwijs (zie hierna) elkaar maximaal versterken. Dit najaar zal de
nadere concretisering van de stimuleringsplannen onderwerp van gesprek zijn
met de betrokken koepelorganisaties.Samenwerking binnen beroepskolomIn de gemeenschappelijke agenda 2008–2011, zoals die door de MBO
Raad, AOC Raad, Colo en de ministeries van OCW en LNV is opgesteld is aangegeven
dat een goede en tijdige oriëntatie van jongeren op hun leer- en werkloopbaan
van cruciaal belang zijn om de doorstroom v(mb)o-mbo-hbo en de aansluiting
van het beroepsonderwijs op de arbeidsmarkt te vergroten. In dit kader is
o.a. afgesproken dat instellingen (met ondersteuning vanuit de MBO Raad) in
de komende jaren de begeleiding van deelnemers naar en tijdens de beroepspraktijkvorming
gaan verbeteren. De kenniscentra spelen een belangrijke rol in het verschaffen
van goede informatie over de (regionale) arbeidsmarkt. Deze samenwerking zal
ook positieve effecten hebben voor mensen die willen doorstromen naar het
hoger beroepsonderwijs.Verbeterde intake hoger onderwijs: StudiekeuzegesprekkenHet is voor opleidingen niet altijd mogelijk om aankomende studenten de
gewenste aandacht te geven, zeker als het gaat om grote aantallen studenten.
We willen daarom mogelijk maken dat aankomende studenten studiekeuzegesprekken
kunnen voeren, voordat ze beslissen om aan een studie te beginnen. Studiekeuzegesprekken
kunnen voorkomen dat scholieren en mbo-deelnemers een studie kiezen die later
te hoog gegrepen blijkt of niet aansluit bij hun interesse, verwachtingen
of competenties. Als zij door deze gesprekken een betere studiekeuze maken,
zorgt dat voor minder uitval op universiteiten en hogescholen. Studiekeuzegesprekken
worden niet ingezet als selectiegesprekken, maar als middel om studenten een
bewuste keuze te laten maken.We willen een zorgvuldig proces hanteren, waarbij de instellingen deze
gesprekken vormgeven op een wijze, die past bij de opleiding of instelling
in kwestie en waaruit moet blijken of deze het beoogde succes opleveren. Er
is onder hogescholen en universiteiten een voorhoede van instellingen/opleidingen
waar men al aan de slag is gegaan met dit instrument. Met gebruikmaking van
die actieve voorhoede willen we, om een snelle start te maken, dit jaar al
beginnen met het laten beschrijven, verder laten ontwikkelen, overdraagbaar
maken en op resultaat monitoren van good practices van instellingen die werken
met studiekeuzegesprekken. Om te onderzoeken op welke manier het aanbieden
van studiekeuzegesprekken binnen instellingen georganiseerd kunnen worden,
welke initiatieven onder welke omstandigheden effectief zijn en welke knelpunten
kunnen ontstaan waarvoor oplossingen gezocht moeten worden, voert SURF in
opdracht van OCW het programma Intakegesprekken: good practices uit. Dit programma heeft als doel om good practices te verzamelen
van instellingen van hoger onderwijs die studiekeuzegesprekken inzetten in
hun studiebegeleiding. Bij dit programma zijn studenten, HBO-raad
en VSNU betrokken. Daarvoor stellen we tot april 2010 €650 000 beschikbaar.Daarna, en indien dat nodig blijkt al tijdens deze fase, willen we op
experimentele basis de mogelijkheden die de wet biedt uitbreiden om deze gesprekken
te laten voeren. De mogelijkheden daartoe zijn overigens deels afhankelijk
van nadere besluitvorming over het voorgestelde experimenteerartikel in de
WHW dat onderdeel is van het wetsvoorstel bekostiging en besturing1. Bij de experimenteermogelijkheden kan gedacht worden
aan mogelijkheden van vervroeging van de datum van aanmelding. Zo kan de instelling
ervoor zorgen dat studiekeuzegesprekken ruim van te voren kunnen plaatsvinden
en niet pas vlak voor de start van het studiejaar. Dit is in het belang van
zowel de aankomende student als van de instelling. Ons staat voor ogen dat
op termijn zowel studenten als instellingen het recht krijgen een studiekeuzegesprek
te vragen.Na deze experimentele fase is de vraag aan de orde of en hoe studiekeuzegesprekken
in de WHW structureel verankerd moeten worden, waarbij dan geput kan worden
uit de ervaringen die zijn opgedaan in de fase van good practices en de experimentele
fase. We verwachten dat op deze wijze op een zorgvuldige manier invulling
kan worden gegeven aan een verbetering van het studiekeuzeproces waardoor
studenten beter worden voorbereid en daardoor gemotiveerd worden en succesvol
studeren. Afspraken over verlagen uitvalIn de al genoemde meerjarenafspraken is met het hbo afgesproken om de
oriënterende, verwijzende en selecterende functie van de propedeuse te
versterken en het rendement van de studenten in de postpropedeutische fase
te verhogen (van 77% naar 90%). Met het wo is afgesproken de
verwijzende en bindende functie van het eerste bachelorjaar te versterken,
de studie-uitval in bachelor 2 en 3 te halveren en 70% studenten in
4 jaar hun bachelor te laten afronden (was in 2007 ca. 45%).Bindend studieadviesUniversiteiten en hogescholen maken goed gebruik van het bindend studieadvies
(BSA) aan het einde van het eerste jaar. Het is een middel om verkeerde studiekeuzes
te corrigeren en studenten na een jaar te verwijzen naar een meer geschikte
opleiding. Een BSA moet wel meer zijn dan een verwijderingbesluit2. De wijze waarop de studiebegeleiding in het hoger onderwijs
gehanteerd wordt in relatie tot het BSA zal naar aanleiding van een recent
signaal van de Landelijke Studentenvakbond3 door
de Inspectie van het Onderwijs worden meegenomen in een onderzoek naar de
uitvoering van het BSA4.De in deze brief genoemde acties zijn stappen in een proces naar een sectoroverstijgend
beleid rondom studiekeuze en studiesucces. Eind 2008 zullen wij een nader
debat organiseren over het studiekeuzeproces in relatie tot het hoger onderwijs.
Dit doen wij omdat wij ons realiseren dat het stimuleren van deze processen
een meerjarig karakter dient te hebben en het denken over verbeteringen van
de aanpak met het verschijnen van deze brief niet kan stoppen.De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,R. H. A. PlasterkDe staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart BIJLAGE Andere relevante initiatieven• Recentelijk heeft de landelijke studentenvakbond een oproep gedaan
aan de onderwijsinstellingen om exitgesprekken te houden met uitvallers om
te vernemen wat de reden van de uitval is en daar van te leren. Ik ondersteun
de gedachte achter deze oproep van harte. Het adagium «meten is weten»
is van het allergrootste belang om de voorlichting en begeleiding van studenten
te verbeteren. Dit is primair de verantwoordelijkheid van de instellingen
zelf en er zijn op dit punt ook goede voorbeelden te vinden1.• Ook feitelijke Informatie op instellingsniveau over leerlingen/studentenstromen
is een essentiële voorwaarden om kennis op te doen en te leren van elkaar2. Goed voorbeeld is de doorstroomkaart hbo-raad en mbo-raad.
Wij zien dit als eerste stap om meer longitudinale doorstroom kentallen te
ontwikkelen op basis waarvan gerichte instrumenten ontwikkeld kunnen worden
zowel op instelling- als stelselniveau. Voorwaarde is wel dat alle partijen
vertrouwen hebben in de onderliggende data en het eens zijn over een aantal
essentiële definities die gebruikt worden bij dit soort instrument. Ik
ondersteun hiermee dit initiatief dat vanuit het veld komt van harte maar
verwacht van hen wel dat deze informatie openbaar wordt gemaakt zodat alle
belanghebbenden gebruik kunnen maken van deze informatie. Wij gaan met de
vier betrokken onderwijskoepels (HBO-raad, MBO Raad, VO-raad en VSNU) na onder
welke condities dit mogelijk is.• Medio 2008 wordt een twintigtal goede voorbeelden van LOB-initiatieven
(relevante succesfactoren en methoden) geïnventariseerd. Het einddoel
is op basis van deze voorbeelden een leidraad te realiseren, zodat deze voorbeelden
gemotiveerd als good practice kunnen gelden en
in de regio verspreid kunnen worden. Daarnaast kan de uitkomst gebruikt worden
als input voor de stimuleringsplannen, die de vo -en bve-sector opstelt.• In de vo-sector wordt een aantal veldinitiatieven gestimuleerd
en door de overheid gefaciliteerd. Doel van deze initiatieven is het verduurzamen
van de relatie tussen onderwijs-bedrijfsleven en overheid (regionaal en schoolnabij)
en daarmee de mogelijkheden voor leerlingen, leraren en decanen zich onder
begeleiding goed te oriënteren te verstevigen. Een voorbeeld hiervan
is het project Kom in het Leerbedrijf . Dit is
een samenwerking tussen diverse partners in het veld. (Colo, de scholenorganisaties,
NVS-NVL ,platform VMB, Taskforce Jeugdwerkloosheid) die jaarlijks de actiedag
Kom in het Leerbedrijf organiseert waardoor leerlingen en hun decanen uit
het vmbo de gelegenheid op bezoek te gaan bij een leerbedrijf.  Ook de landelijke uitrol van het concept Verbindend
Leren wordt ondersteund. In een informele setting wordt de concrete
regionale vraag en aanbod van onderwijs, overheid en bedrijfsleven samengebracht.  Ook de landelijke uitrol van het concept On
Stage wordt ondersteund. On Stage is een positief podium voor vmbo-leerlingen.
Leerlingen gaan in gesprek met beroepsbeoefenaren, en brengen een week later
een tegenbezoek aan degene met wie zij een match hebben gemaakt. Zo horen
en zien zij rechtstreeks van de «werkvloer» wat een vak inhoudt.• In de bve sector heeft met relevante partijen overleg plaatsgevonden
over de specifieke rol van loopbaanoriëntatie en begeleiding in het middelbaar
beroepsonderwijs. Afgesproken is dat de Jongerenorganisatie Beroepsonderwijs
(JOB) het initiatief neemt om een panelbijeenkomst te organiseren
met studenten uit het v(mb)o en mbo. Doel hiervan is om na te gaan of er voldoende
informatie beschikbaar is voor een goede studie- en loopbaankeuze en of de
informatie ook geschikt is voor de betreffende doelgroepen. Het belang hiervan
wordt onderstreept door de observatie dat ongeveer een vijfde van de leerlingen
met een mbo-diploma achteraf spijt zou hebben van de gekozen opleiding1. Over de begeleiding bij de keuze voor een studie/beroep
is in 2005 30% van de ondervraagde mbo-deelnemers tevreden tot zeer
tevreden2.• Om (voortijdige) schooluitval te helpen voorkomen zal in het mbo
een systeem van opleidingsdomeinen worden ingevoerd. Opleidingsdomeinen zijn
clusters van verwante opleidingen waarop studenten ingeschreven kunnen worden.
Over de nadere invulling en uitwerking van opleidingsdomeinen wordt nog overleg
gevoerd.• Het Jet-Net initiatief is een mooi voorbeeld van de wijze waarop
we de loopbaanoriëntatie en begeleiding van jongeren kunnen verbeteren
over de traditionele sectorgrenzen heen. Het is oorspronkelijk een initiatief
van vijf Nederlandse multinationals die voor de cruciale uitdaging stonden
en staan om meer bèta/technisch opgeleide jonge werknemers te vinden.
De traditionele aanpak via studenten in het hoger onderwijs leverde niet meer
de benodigde aantallen werknemers op. Daartoe gingen ze de samenwerking aan
met het voortgezet onderwijs. Men wil aan de jongeren van het voortgezet onderwijs
laten zien en hen laten ervaren welke mogelijkheden er in Nederland zijn voor
iemand die voor bèta/techniek kiest. De overheid facilitereert dit
initiatief. Inmiddels is het een project waar 29 bedrijven samen met 147 Havo/vwo
scholen aan meewerken. Het initiatief richt zich ook op inbedding van de aanpak
in het primaire onderwijsproces waarbij gekeken wordt naar begeleiding van
profielwerkstukken, handreikingen aan docenten, gastlessen, expertmeetings
tussen docenten en medewerkers van bedrijven, etc.• Een van de adviezen van de Nationale Denktank is om een persoonlijk
assistent leraren in het voortgezet onderwijs mogelijk te maken. Het Sectorbestuur
onderwijsarbeidsmarkt en het platform bèta/techniek hebben het initiatief
genomen om dit advies in de praktijk te brengen. De verwachte effecten van
dit initiatief zijn onder meer: aandacht voor het taal- en rekenonderwijs,
versterking beroepsimago van leraren bij studenten en verbetering samenwerking
vo-ho. Ook voor dit initiatief zal de overheid ruimte geven en een faciliterende
rol op zich nemen.XNoot1Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), Voorlichting en
begeleiding bij de studie- en beroepskeuze en de rol van arbeidsmarktinformatie,
maart 2008.XNoot2ROA, De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2010, november 2005.XNoot3Kamerstukken II 2007–2008, 27 451, nr. 85 en 31 289, nr.
1 en 31 288, nr. 17.XNoot1Vrij naar de onderwijsresolutie die deze organisaties op 9 juni 2008
publiceerden.XNoot2Algemeen overleg op 5 juni 2008 over de beleidsreactie wegen voor
talent en notaoverleg op 2 juli 2008 over de voortgangsrapportage Het
hoogste goed.XNoot3Voor de keuze: effectieve loopbaanoriëntatie en begeleiding, RWI
juni 2008.XNoot4ROA, Arbeidsmarkt naar opleiding en beroep, 2003.XNoot5Nationale denktank 2007.XNoot6Bij deze inschattingen worden niet alleen de onderwijskosten meegenomen
maar ook allerlei relevante neveneffecten van het later op de arbeidsmarkt
treden van de jongeren. Bijvoorbeeld uitgestelde inkomstenbelastingen.XNoot7De jeugd van tegenwoordig!, Diesoratie prof.dr..P.M. Westenberg, Universiteit
Leiden, februari 2008.XNoot8Recentelijk sprak prof. Westenberg zich dan ook uit over deze inzichten
van de ontwikkelingspsychologie in relatie tot studiekeuze. Zie zijn artikel Laat studenten pas na een jaar flexibel studeren definitieve studiekeuze
maken, NRC Handelsblad, 28 april 2008.XNoot9Young Works, Kiezen voor de toekomst: hoe doen jongeren dat?, september
2008.XNoot1ROA, 2005.XNoot2ROA, 2005.XNoot3ROA, 2005.XNoot4Onderwijsraad, Een succesvolle start in het hoger onderwijs, januari 2008.XNoot5Meijer, F., M. & Bakker, J. Over leerloopbanen en loopbaanleren. Loopbaancompetenties
in het (v)mbo, 2006.XNoot6ROA, 2005.XNoot7Onderwijsraad, 2008.XNoot8Onderwijsraad, 2008.XNoot9Young Works, 2008.XNoot10Studentenmonitor 2007.XNoot1Van de uitvallers die aangeven dat een verkeerde studiekeuze van doorslaggevend
belang was geeft 42% aan dat zij zichzelf slecht georiënteerd
hebben.XNoot2ROA, 2008.XNoot3NVAO, Jaarverslag 2007, 2008.XNoot1Evaluatie Studiekeuze123 van juli 2008.XNoot2Brief VO -raad, «VMBO op de politieke agenda», februari 2008.XNoot1Werken aan vakmanschap, OCW 2008 en kwaliteitsagenda vO,OCW,2008.XNoot1Momenteel in behandeling bij de raad van state.XNoot2Voortgangsrapportage strategische agenda HO, OCW, 2008.XNoot3Steeds meer klachten over BSA, Persbericht LSVb, 22 juli 2008.XNoot4Zie ook het antwoord op Kamervragen van het lid Van Dijk.XNoot1www.studiesucces.vsnu.nlXNoot2Zie ook doorstroom in het onderwijs en de betekenis van een goede aansluiting,
Van Asselt, 2007.XNoot1ROA; De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2010.XNoot2ODIN 3; Job monitor 2005. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31288-46.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl