Decoratiestelsel; Brief minister met evaluatie van het herziene decoratiestelsel
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24827, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

24827 nr. 4

04-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Evaluatie van het herziene decoratiestelsel mede op
basis van een rapportage van het Kapittel voor de Civiele Orden en de ervaringen
van betrokkenen in de samenleving en het openbaar bestuur2. Het herziene stelsel heeft zich gezet; er is geen aanleiding
voor een nieuwe herziening van het stelsel3. De essentiële elementen van het herziene decoratiestelsel4. Goede voorlichting en goede communicatie tussen betrokkenen
is essentieel voor het goed functioneren van het stelsel5. Effecten van de herziening van het stelsel6. Decoreren wegens verdiensten in de hoofdfunctie is
mogelijk7. Aandacht voor een aantal groepen blijft gewenst8. Het decoreren van buitenlanders met verdiensten voor
de samenleving en onderscheidingen in het diplomatieke verkeer9. Het onderscheiden van volksvertegenwoordigers10. Overige aanbevelingen van het Kapittel11. Samenvatting reacties op de aanbevelingenOndertekeningBIJLAGEN:
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24827Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 827Decoratiestelselnr. 4BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 4 juni 1999 1. Evaluatie van het herziene decoratiestelsel mede op
basis van een rapportage van het Kapittel voor de Civiele Orden en de ervaringen
van betrokkenen in de samenleving en het openbaar bestuurHierbij ontvangt u een evaluatie van het functioneren van het decoratiestelsel
in de eerste vier jaren na de herziening. Het kabinet heeft daarbij gebruik
gemaakt van de eerste (vierjaarlijkse) rapportage die het Kapittel heeft opgesteld
overeenkomstig art. 9 van het Besluit Kapittel voor de Civiele Orden (Stb.
1994 831). Deze rapportage is op 27 oktober 1998 aan mij aangeboden en met
een begeleidende brief van 12 januari jl. reeds aan u toegezonden. Het kabinet
heeft naar aanleiding van deze rapportage in brede maatschappelijke kring
gevraagd naar ervaringen met het herziene stelsel.Een dergelijk verzoek om reactie is toegestuurd aan de burgemeesters en
de commissarissen van de Koningin die direct betrokkenen zijn in het proces
van decoratieverlening, en verder aan VNO/NCW, FNV, CNV, Nederlandse Organisatie
Vrijwilligerswerk, Samenwerkende Vrouwenorganisaties PSC, Samenwerkingsverbanden
voor minderheden, VNG, IPO en Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. De
binnengekomen reacties zijn opgenomen in een bijlage. Het Kapittel heeft nog
een kort commentaar gegeven op de binnengekomen reacties. Ook deze vindt u
bijgaand. Met de betrokken medewerkers op de verschillende departementen is
overleg gevoerd.Dit kabinetsstandpunt is derhalve gebaseerd op al deze ervaringen en commentaren.
Het algemene beeld is dat na de nodige aanloopproblemen het herziene stelsel
meer draagvlak heeft gekregen in de samenleving en ook dat de doelstellingen
die de wetgever had, worden gerealiseerd. In verschillende reacties wordt
waardering uitgesproken voor het rapport van het Kapittel. Het blijkt bij
te dragen aan de transparantie van het functioneren van het stelsel. Op onderdelen
worden kritische opmerkingen gemaakt en (soms uiteenlopende) suggesties
voor verandering gedaan.Het Kapittel is in de rapportage niet specifiek ingegaan op het functioneren
van het herziene stelsel op de Nederlandse Antillen en Aruba. De conclusies
en aanbevelingen betreffen de ontwikkelingen in alle delen van het Koninkrijk.
Wat betreft aantallen decoraties maakt de toepassing van het herziene stelsel
op de Nederlandse Antillen en Aruba maar een beperkt deel uit van het geheel
van ontwikkelingen in de afgelopen vier jaren. Toch hecht het kabinet eraan
dat de situatie in deze beide delen van het Koninkrijk nog eens specifiek
in beeld wordt gebracht. Daarom zal ik het Kapittel vragen in overleg met
de gouverneurs, die een belangrijke rol spelen in het verlenen van decoraties,
een nadere rapportage uit te brengen en daarbij ervaringen van groepen uit
de samenleving op de Nederlandse Antillen en Aruba te betrekken. 2. Het herziene stelsel heeft zich gezet; er is geen aanleiding
voor een nieuwe herziening van het stelselHet decoratiestelsel is een instrument om blijk te geven van waardering
voor bijzondere maatschappelijke verdiensten. Het moet met grote zorg worden
toegepast en onderhouden. Daarbij past periodieke evaluatie van de toepassing
en bereidheid bij te sturen waar dat nodig blijkt. Zo kan het stelsel, binnen
de wettelijke kaders, bij de tijd gehouden worden.Met instemming stelt het kabinet vast dat uit de rapportage en de reacties
daarop blijkt dat er geen behoefte bestaat aan een nieuwe herziening van het
stelsel. Het stelsel biedt in essentie voldoende ruimte voor toepassing op
een wijze die past in onze maatschappelijke verhoudingen. Dat zich aanloopproblemen
voordeden in de beginperiode is begrijpelijk. Betrokkenen moesten ingespeeld
raken op de nieuwe situatie. De ontwikkelingen hebben zich sindsdien in gunstige
zin ontwikkeld. Het aantal voorstellen en decoraties is toegenomen en steeds
vaker beoordelen de diverse betrokkenen in het proces de voorstellen op overeenkomstige
wijze. Daarvoor was intensieve voorlichting nodig. De burgemeesters, de commissarissen
van de Koningin, het Kapittel de ministeries en de betreffende medewerkers
verdienen daarvoor waardering.Het kabinet stemt derhalve in met aanbeveling II dat de criteria van het
herziene stelsel toereikend en voldoende werkbaar zijn.Hierna gaat het kabinet in op de belangrijkste aspecten van het stelsel
zoals het zich in deze jaren heeft ontwikkeld. Indien daarbij tevens een reactie
wordt gegeven op de aanbevelingen van het Kapittel, wordt dat expliciet vermeld.In bijlage 1 zijn de aanbevelingen in een overzicht opgenomen. 3. De essentiële elementen van het herziene decoratiestelselTijdens de behandeling van de herziening van het stelsel in de Tweede
Kamer zijn de doelstellingen aan de orde gekomen. Ze zijn later verwoord in
de eerste rapportage over het herziene stelsel van 22 augustus 1996:– democratisering: een evenwichtige spreiding van decoraties over
alle lagen van de bevolking waarbij de toegekende graad niet afhankelijk is
van de maatschappelijke positie van de decorandus, maar van de mate van verdienstelijkheid;– doorbreken van automatismen in de decoratieverlening en de bijzonderheid
van de verdiensten voor de samenleving centraal stellen:– meer aandacht voor «vergeten» groepen, zoals vrijwilligers,
vrouwen, ondernemers, minderheden;– ontvlechting van de Orden van de Nederlandse Leeuw en Oranje-Nassau:
ieder orde heeft zijn eigen criteria. De belangrijkste verandering is de keuze om automatismen terug te dringen
en te koersen op maatwerk in de waardering van geëxpliciteerde verdiensten
jegens de samenleving. Tevens is sprake van een andere aanpak van het proces
dat leidt tot het toekennen van een onderscheiding. Het terugdringen van automatismen
legt een zwaarder accent op de bijdragen van degenen die verantwoordelijkheid
dragen in dit proces. Alle bijdragen zijn van belang. Bovendien is goede communicatie
vereist.Initiatiefnemers in de samenleving moeten de aandacht vestigen op personen
met relevante maatschappelijke verdiensten. Het aantal voorstellen uit de
samenleving is een belangrijke graadmeter voor het draagvlak van het stelsel.De burgemeesters vervullen in het gehele proces een functie als intermediair
in de relatie met de samenleving. Zij zijn primair verantwoordelijk om het
indienen van voorstellen te stimuleren, bij te dragen aan de zorgvuldige voorbereiding
van voorstellen en een eerste oordeel te vellen over de haalbaarheid. Steeds
weer blijkt dat deze eerste fase van groot belang is voor het verdere verloop
van het proces. Het advies waarmee de burgemeesters voorstellen doorgeleiden
naar de commissaris van de Koningin (en vervolgens het Kapittel) zal naar
het oordeel van het kabinet, steeds van groot belang zijn.Van de burgemeesters wordt verwacht dat zij met zorg de relevante informatie
verzamelen en verifiëren. In diverse reacties wijzen burgemeesters erop
dat er soms grenzen zijn aan hun mogelijkheden om informatie te vergaren.
In die gevallen is het van belang dat zij met zorg beargumenteren waarom ze
voor het voorstel voldoende grond aanwezig achten.Met het Kapittel zal worden bezien of via voorlichting nog meer systematiek
kan worden gebracht in de opzet van voorstellen. Dat maakt het voor betrokkenen
duidelijker welke elementen in een voorstel en in de adviezen aan bod moeten
komen. Het bevordert tevens de communicatie tussen alle betrokkenen. Burgemeesters
zijn bij uitstek in de positie om een inkleuring te geven van de context waarin
de bijzondere maatschappelijke verdiensten moeten worden geplaatst.Indien de commissaris van de Koningin of het Kapittel vervolgens tot een
ander advies komen, wordt daarover contact opgenomen met de burgemeester resp.
de commissaris van de Koningin.De commissarissen van de Koningin zijn een belangrijke schakel omdat zij
overzicht hebben over het totaal van de voorstellen in hun provincie. Daardoor
kunnen zij waken tegen het ontstaan van ongerechtvaardigde verschillen in
voorstellen en adviezen van de verschillende burgemeesters.Naarmate het voortraject zorgvuldiger is verlopen, kan vervolgens het
Kapittel zich meer richten op zijn kerntaak: toetsen of in het licht van de
criteria uit het Ordereglement sprake is van bijzondere maatschappelijke verdiensten
die aanleiding geven tot een bepaalde onderscheiding. Het Kapittel draagt
zo zorg voor de eenheid in de toepassing van het stelsel.Het Kapittel is daarmee in de positie om, zoveel als mogelijk is binnen
de kaders, helderheid te scheppen over de betekenis van de criteria. In de
rapportage is dit ook zichtbaar.Het Kapittel richt zijn adviezen aan de minister op wiens terrein het
zwaartepunt van de maatschappelijke verdiensten liggen. Op de betreffende
departementen vindt de afhandeling van het voorstel plaats. De politieke verantwoordelijkheid
voor het toekennen van een onderscheiding berust immers bij die minister.De minister volgt in beginsel het advies van het Kapittel en heeft de
mogelijkheid een heroverweging door het Kapittel te vragen. In geval de minister
gronden aanwezig acht om af te wijken van het uiteindelijke advies moet zij
of hij daarvoor de instemming van de ministerraad vragen. Op deze wijze wordt
ook in laatste instantie de eenheid in de toepassing van het stelsel gewaarborgd. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk
voor de ontwikkeling en toepassing van het stelsel als geheel. 4. Goede voorlichting en goede communicatie tussen betrokkenen
is essentieel voor het goed functioneren van het stelselDe spanning in het herziene stelsel is die tussen het afschaffen van automatismen
en de behoefte aan een zekere voorspelbaarheid of voorstellen het zullen halen.
Criteria mogen niet zo specifiek zijn dat weer nieuwe automatismen gaan ontstaan.
Een onderscheiding is geen recht waarop iemand aanspraak kan maken. Het is
een gunstbetoon, uiteraard na een zorgvuldige afweging. Het is essentieel
dat betrokkenen in het proces optimaal zijn geïnformeerd over de kaders
waarbinnen de uiteindelijke beoordeling plaatsvindt. Uit de praktijk blijkt
dat in dit opzicht in afgelopen jaren vooruitgang is geboekt. In steeds meer
gevallen komen burgemeester, commissaris van de Koningin en Kapittel tot hetzelfde
advies (volgens laatste gegevens reeds 85%; tussen commissaris en Kapittel
is zelfs sprake van 90% overeenstemming).Het kabinet vindt voorlichting ook in de komende jaren van belang en stemt
in met de betreffende aanbevelingen I en III van het Kapittel. Met het Kapittel
zal worden overlegd over het conform aanbeveling I uitbrengen van een nieuwe
brochure en mogelijk andere middelen waarmee ook initiatiefnemers in de samenleving
kunnen worden bereikt. Een voorbeeld van dergelijke andere middelen zijn de
bezoeken die het Kapittel aan gemeenten met meer dan 100 000 inwoners
heeft gebracht c.q. zal brengen. Het feit dat het Kapittel zelf reeds handreikingen
in voorbereiding heeft voor een aantal maatschappelijke terreinen, sluit hierbij
goed aan. (paragraaf 4.2 F van de rapportage). Uit de ontvangen reacties
blijkt dat er ook behoefte is aan meer voorlichting over het onderscheid in
de criteria voor de beide orden (Oranje-Nassau resp. Nederlandse Leeuw) en
de hoogte van de graden binnen die orden. In de rapportage besteedt het Kapittel
daar reeds aandacht aan. In de brochure zal deze informatie een plaats kunnen
krijgen.De aanbeveling III om bij uitreiking aan de hand van het advies van het
Kapittel een toelichting te geven op de gronden van toekenning van een decoratie
past bij de beoogde grotere openheid. Ik zal met het Kapittel, de commissarissen
van de Koningin en via hen de burgemeesters, overleg plegen over de vorm waarin
dit het beste kan gebeuren.Voorlichting vindt zijn complement in goede onderlinge communicatie tijdens
het proces, met behoud van ieders verantwoordelijkheid. Dit is steeds tweerichtingsverkeer.Zoals hierboven reeds is aangegeven, stemt het kabinet dan ook in met
aanbeveling VII over de wenselijkheid van consequente terugkoppeling ingeval
de commissaris van de Koningin tot een ander oordeel komt dan de burgemeester.
Het Kapittel volgt deze lijn al systematisch in de relatie met de commissarissen.
Ook de commissarissen van de Koningin kunnen zich in deze aanbeveling vinden. 5. Effecten van de herziening van het stelselEr is reden om voorzichtig te zijn met het vergelijken van het oude en
het nieuwe stelsel. Doelstellingen en criteria zijn immers aangepast en betrokkenen
moesten ingespeeld raken op de nieuwe situatie. Het kabinet deelt de conclusie
van het Kapittel dat steeds beter wordt voldaan aan de doelstellingen. Er
is voorts een voorzichtige tendens naar meer voorstellen, meer positieve adviezen,
meer overeenstemming in de adviezen van burgemeester, commissaris van de Koningin
en Kapittel, meer decoraties en meer spreiding in de graden van decoratie.
Het kabinet juicht dit toe. Om dit inzichtelijk te maken is in de bijlage een statistisch overzicht
opgenomen van een aantal kengetallen die in één oogopslag inzicht
geven in de ontwikkeling van het aantal voorstellen en de graad van onderscheiding.De voorzichtigheid in de eerste periode hoeft niet te verbazen gezien
de onbekendheid met het herziene stelsel en de doelstellingen in het algemeen
en in het bijzonder het uitgangspunt om automatismen te doorbreken. Daardoor
is er ook naar het oordeel van het Kapittel nu ruimte voor een iets ruimhartiger
benadering waarbij de mogelijkheden van het stelsel in de volle breedte worden
benut. Die behoefte proeft het kabinet ook in de ontvangen reacties. De ruimte
kan overigens alleen worden benut als er sprake is van adequate voorstellen
voor onderscheiding van verdienstelijke personen, al dan niet geïnitieerd
door burgemeesters.In dit kader past ook de overweging om het Kapittel uit te breiden. Dit
schept de ruimte om waar nodig nog meer spreiding in maatschappelijke achtergrond
van leden te bereiken en zo het draagvlak voor het functioneren van het stelsel
te verbreden.In de reacties op de rapportage van het Kapittel wordt niet ingegaan op
(een mogelijke verandering in) de omvang c.q. samenstelling van het Kapittel.
Als gezegd, getuigt de toon van de reacties van voldoende draagvlak voor de
huidige situatie. Dit duidt erop dat er thans geen dringende noodzaak is om
tot uitbreiding te komen. Omdat de wet nu uitbreiding tot meer dan 5 leden
in de weg staat, wil het kabinet een wetswijziging bevorderen die het mogelijk
maakt om een groter aantal leden in het Kapittel te benoemen indien daaraan
in de toekomst behoefte blijkt te bestaan.De Algemene Gelegenheid, de zogenaamde Lintjesregen, is bij uitstek een
gelegenheid voor het toekennen van koninklijke onderscheidingen. Die traditie
wil het kabinet ruimschoots in ere houden. Er kunnen echter goede argumenten
zijn om een onderscheiding uit te reiken bij een bijzondere gelegenheid. Het
kabinet meent dat dergelijke voorkeuren steeds serieus gewogen moeten worden.
Daartoe moeten voorstellen goed beargumenteerd zijn; het zwaartepunt van de
bijzondere verdiensten zal goed moeten aansluiten bij de voorgestelde gelegenheid. 6. Decoreren wegens verdiensten in de hoofdfunctie is
mogelijkEr zijn aanvankelijk veel misverstanden ontstaan over de mogelijkheden
om iemand te decoreren wegens verdiensten in de hoofdfunctie. Dit is niet
onbegrijpelijk gezien de doelstelling om automatismen tegen te gaan. Er mag
echter geen twijfel over bestaan dat er nooit een intentie is geweest om «werkend
Nederland» buiten haken te plaatsen. Ondernemers, militairen of anderen
die werkzaam zijn in de private of publieke sector staan in het herziene stelsel
niet op achterstand. De rapportage maakt duidelijk dat daarover bij het Kapittel
geen enkel misverstand bestaat.Het is verheugend dat dit wordt gesignaleerd in de reactie van o.a. het
VNO/NCW. Bijzondere verdiensten in de hoofdfunctie worden aan dezelfde criteria
getoetst als andere soorten activiteiten, zoals activiteiten in de branche
en vrijwilligerswerk.Het is noodzakelijk dat een voorstel duidelijk maakt waarom de vervulling
van de hoofdfunctie een betekenis heeft die uitgaat boven karaktervolle en
voorbeeldige plichtsvervulling. Bijzondere verdiensten in de hoofdfunctie
moeten niet alleen van belang zijn voor de betreffende organisatie maar ook
betekenis hebben voor de samenleving. Het aantal voorstellen is toegenomen.
Er is alle reden om potentiële initiatiefnemers op te roepen om ook in
de toekomst voorstellen in te dienen. De graad van onderscheiding
wordt mede bepaald door de aard van de maatschappelijke verdiensten en niet
door de sociale positie van de decorandus of diens functie.Dat aan de andere kant activiteiten buiten de directe werkkring en i.h.b.
vrijwilligerswerk meer in beeld zijn gekomen bij het toekennen van een decoratie,
spoort geheel met de doelstellingen van het herziene stelsel. 7. Aandacht voor een aantal groepen blijft gewenstHet Kapittel signaleert een opgaande lijn in het percentage vrouwen dat
een onderscheiding ontvangt. Er is sprake van een verdubbeling in afgelopen
jaren. Een verdere groei zou het kabinet toejuichen.Een punt van aandacht is het achterblijven van decoraties voor mensen
afkomstig uit minderheidsgroepen, ook al is hier sprake van een lichte groei.
Het eerste probleem dat daarbij aandacht vraagt, is het ontbreken van voldoende
voorstellen. Het Kapittel maakt al melding van een gerichte actie om te stimuleren
dat verdienstelijke personen uit minderheidsgroepen worden voorgedragen. Daarnaast
zal ik de burgemeesters, i.h.b. die van de grote steden vragen een extra inspanning
te leveren om verdienstelijke personen op het spoor te komen.In de nieuwe voorlichtingsactiviteiten zullen de genoemde aandachtsgroepen
nadrukkelijk in beeld komen. 8. Het decoreren van buitenlanders met verdiensten voor
de samenleving en onderscheidingen in het diplomatieke verkeerHet decoreren van buitenlanders is niet apart geregeld in de regelgeving
voor het herziene decoratiestelsel. Er hoeft echter geen twijfel over te bestaan
dat ook buitenlanders in aanmerking komen voor een onderscheiding indien er
sprake is van bijzondere verdiensten voor de samenleving. Hiervoor gelden
dezelfde criteria als voor Nederlanders.De herziening van het decoratiestelsel en i.h.b. het doorbreken van automatismen
zijn wel aanleiding geweest om te bezien wat de gevolgen zijn voor een bijzondere
categorie: de onderscheidingen in het diplomatieke verkeer. Na zorgvuldig
overleg (al gestart onder het vorige kabinet) is daarover een beleidslijn
vastgelegd in bijgaande notitie. Inmiddels is ook een brochure voorbereid
om betrokkenen onder meer op Nederlandse ambassades en consulaten te informeren.Met deze lijn wordt recht gedaan aan de behoefte om te kunnen decoreren
rekening houdend met de internationale verhoudingen.Voor staatsbezoeken en het onderscheiden van ambassadeurs bij hun afscheid
is een vaste lijn bepaald waarbij reciprociteit een belangrijk element is.
Daarnaast is er ruimte om vooraanstaande buitenlanders te decoreren om redenen
van staatsbelang, d.w.z. in verband met het belang van hun positie of functie
voor de goede betrekkingen tussen het betreffende land en Nederland. Het Kapittel
toetst in voorkomende gevallen het voorstel aan de hand van bijgaande notitie.Deze beleidslijn biedt voldoende ruimte om in het diplomatieke verkeer
adequaat te kunnen handelen. Het kabinet zal het Kapittel vragen aan dit onderwerp
in de volgende rapportage uitdrukkelijk aandacht te besteden. 9. Het onderscheiden van volksvertegenwoordigersIn het kader van de herziening van het stelsel heeft de Tweede Kamer een
aantal malen overleg gevoerd met de (vorige) minister van Binnenlandse Zaken
over het onderscheiden van volksvertegenwoordigers. Deze debatten hebben tot
de conclusie geleid dat het te verkiezen is om voor defungerende volksvertegenwoordigers
automatismen te hanteren bij het toekennen van onderscheidingen, indien voldaan
is aan bepaalde voorwaarden m.b.t. de zittingsduur. Daarmee wordt voorkomen
dat het functioneren van leden van controlerende organen met een
direct kiezersmandaat onderwerp wordt van beoordeling door gecontroleerde
organen. De beoordeling van hun functioneren vindt immers plaats door middel
van de verkiezingen voor de vertegenwoordigende organen.Dit alles heeft zijn beslag gekregen in art. 14 van het Ordereglement,
dat zich ook uitstrekt tot ministers en staatssecretarissen. Indien er sprake
is van op elkaar volgende bestuurlijke functies ligt het voor de hand om de
onderscheiding op grond van art. 14 toe te kennen bij het beëindigen
van de laatste bestuurlijke functie. Dit is echter geen hard criterium, maar
een bij voorkeur te volgen lijn, waarvan met reden kan worden afgeweken.Het bestaan van een controlerelatie is dus een factor geweest bij de keuze
voor dit artikel in het Ordereglement. Omdat het herziene stelsel zich in
beginsel niet goed verdraagt met automatismen, dient de kring van automatisch
te decoreren personen wel zo beperkt mogelijk te blijven. Daarom zal het kabinet
geen gevolg geven aan aanbeveling V om art. 14 Ordereglement uit te breiden
met andere gekozen functionarissen als waterschapsbestuurders en deelgemeenteraadsleden.
Voor waterschappen en deelgemeenten geldt dat hun bestuurders geen rol spelen
in het proces van decoratieverlening, zodat de bovengenoemde spanning zich
hier ook niet voordoet. Wel kunnen waterschapsbestuurders en deelgemeenteraadsleden
uiteraard op basis van hun totale maatschappelijke verdiensten los van art.
14 worden gedecoreerd.Uit de reactie van de Vereniging voor de Rechtspraak blijkt dat binnen
de rechterlijke macht een voorkeur bestaat voor het automatisch decoreren
van defungerende rechters. Het argument is – kort gezegd – dat
het niet aangaat dat organen van de uitvoerende macht een oordeel vellen over
het functioneren van leden van de rechterlijke macht. Als aan deze wens tegemoet
wordt gekomen zou dit leiden tot een aanzienlijke uitbreiding van het aantal
automatische onderscheidingen, ook wanneer strikte eisen worden gesteld aan
de vereiste zittingsduur vergelijkbaar met die voor volksvertegenwoordigers.
Vóór de herziening was er ook geen sprake van een min of meer
vanzelfsprekende onderscheiding voor defungerende rechters. Er zou dus een
geheel nieuwe situatie ontstaan. Bovendien ligt het initiatief tot het voorstellen
van een onderscheiding thans binnen de rechterlijke macht zelf, bij de betreffende
presidenten. De bestuurlijke organen beoordelen vervolgens de validiteit van
zo'n voorstel. Alles overwegende houdt het kabinet vast aan de huidige beperkte
kring van art.14. Ordereglement.De graad van onderscheiding bij deze automatismen is niet vastgelegd in
het Ordereglement. In 1996 heeft het kabinet besloten dat enige differentiatie
zou worden aangebracht in de hoogte van de onderscheidingen. Leden van de
Staten-Generaal en van het Europese parlement worden in aanmerking gebracht
voor Ridder in de Orde van Oranje-Nassau en Staten- en gemeenteraadsleden
voor Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Het automatisme houdt dus in dat het
Kapittel geen enkele discretionaire ruimte heeft om te adviseren over het
toekennen of de hoogte van een onderscheiding.Het Kapittel geeft nu in overweging een nadere differentiatie aan te brengen
tussen gedeputeerden en wethouders enerzijds en overige Staten- en raadsleden
anderzijds, zoals verwoord in aanbeveling IV. Dit voorstel doet geen afbreuk
aan het automatisme. Het betekent slechts dat het automatisme leidt tot de
graad van Ridder in plaats van Lid in de Orde van Oranje-Nassau.Het kabinet meent dat het systeem van automatismen voor volksvertegenwoordigers
nog steeds te verkiezen is boven andere denkbare alternatieven zoals bijvoorbeeld
het geheel achterwege laten van onderscheidingen in verband met het defungeren
als volksvertegenwoordiger.Daarmee sluit het kabinet niet de ogen voor signalen dat onderdelen van
dit systeem als niet bevredigend worden ervaren. Dit blijkt gezien de reacties
op de rapportage en signalen na de recente raads- en Statenverkiezingen
(de eerste na herziening van het stelsel) het geval te zijn met betrekking
tot de graad van onderscheiding van wethouders en gedeputeerden. Daarom wil
het kabinet deze zeer partiële aanpassing aanbrengen in de toepassing
van het automatisme conform de aanbeveling van het Kapittel.In de praktijk blijkt onduidelijkheid te bestaan over de vraag of andere
verdiensten dan de vervulling van de vertegenwoordigende functie mee kunnen
wegen bij het bepalen van de graad van onderscheiding. Het kabinet is van
mening dat het automatisme van art. 14 Ordereglement zo zuiver mogelijk moet
worden toegepast. Er mag geen grijs gebied ontstaan. Dit betekent dat het
defungeren slechts aanleiding kan geven tot de graad die in het kabinetsbesluit
is vastgesteld.Een andere situatie doet zich voor als er sprake is van maatschappelijke
verdiensten die geheel los staan van de functie als volksvertegenwoordiger
en op zichzelf voldoende argumenten opleveren voor een onderscheiding op een
bepaald niveau. In dit geval is er geen sprake van een automatische onderscheiding
in verband met het defungeren. Het beëindigen van de functie is dan ook
niet perse het voor de hand liggende moment om tot decoratie over te gaan.
Indien deze situatie zich voordoet, zal derhalve een keuze moeten worden gemaakt
voor een onderscheiding op grond van art. 14 Ordereglement in verband met
het defungeren of voor een onderscheiding op andere gronden die al dan niet
bij gelegenheid van het afscheid wordt uitgereikt. 10. Overige aanbevelingen van het KapittelHet kabinet is geen voorstander van aanbeveling VIII om alle decoratievoorstellen
onder één ministerie te brengen. Om het draagvlak voor het stelsel
breed te houden, is het zeer gewenst dat iedere minister verantwoordelijk
blijft voor de uiteindelijke voordracht tot decoratie op haar of zijn aandachtsvelden.
Dit kan er bovendien toe bijdragen dat alle relevante maatschappelijke netwerken
waaruit decoratievoorstellen kunnen komen, voortdurend in beeld blijven.Ook aanbeveling IX m.b.t. de aanpassing van de benaming Lid in de Orde
van Oranje-Nassau neemt het kabinet niet over. Uit de reacties op de rapportage
blijkt dat hierover zeer verschillend wordt gedacht. Bij de herziening van
het stelsel is er ruim aandacht besteed aan het niet meer toekennen van de
eremedailles en het creëren van een meer als volwaardig herkende ridderlijke
graad van Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Daarbij is gezocht naar een juiste
benaming en is een vergelijking getrokken met de Engelse benaming van «member
of ... ». In feite dienen zich geen nieuwe inzichten aan die nopen tot
een nieuwe aanpassing, die op zijn beurt weer een nieuwe overgangsproblematiek
met zich brengt en mogelijk druk genereert om eerder benoemde leden alle als
Ridder te decoreren.De aanbeveling VI m.b.t de relevantie van justitiële gegevens zal
in overleg met de commissarissen van de Koningin onder de aandacht van de
burgemeesters worden gebracht. Uit de reacties blijkt dat over de relevantie
van dit punt geen verschil van inzicht bestaat. 11. Samenvatting reacties op de aanbevelingenHet kabinet kan zich mede gelet op de ontvangen commentaren uit de samenleving
en het openbaar bestuur in grote lijnen vinden in de rapportage van het Kapittel.
De belangrijkste conclusie is dat het herziene stelsel zich na aanloopproblemen
in de beginperiode ontwikkelt in de gewenste richting. Voorlichting en goede
communicatie tussen betrokkenen (initiatiefnemers, burgemeesters, commissarissen
van de Koningin, Kapittel en verantwoordelijke ministers) kunnen hieraan verder
bijdragen. In de komende jaren zullen alle betrokkenen zich moeten inspannen
om mensen uit minderheidsgroepen, vrouwen en decorandi wegens
bijzondere verdiensten in de hoofdfunctie aan bod te laten komen. Naast deze
maatschappelijke verbreding is er ook ruimte om in komende tijd te streven
naar een breder gebruik van de decoratiegraden die het stelsel kent. Voor
het specifieke vraagstuk van het decoreren van buitenlanders is een beleidslijn
bepaald die recht doet aan de eisen van de internationale relaties.De aanbevelingen V (uitbreiding van de automatismen m.b.t. volksvertegenwoordigers),
VIII (alle onderscheidingen via één departement) en IX (vervallen
van de benaming Lid in de Orde van Oranje-Nassau) die alle op onderdelen een
aanpassing van het Ordereglement resp. de wet zouden vereisen, neemt het kabinet
niet over.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper BIJLAGEN1:1. Samenvatting van de aanbevelingen van het Kapittel2. Statistisch overzicht van ontwikkeling koninklijke onderscheidingen3. Notitie Decoraties in het diplomatieke verkeer4. Reacties op rapportage XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24827-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl