Wijziging Rijksoctrooiwet, Rijksoctrooiwet 1995 en Zaaizaad- en Plantgoedwet tbv rechtsbescherming biotechn. uitvindingen; Brief minister over zijn standpunt op twee aangenomen moties (kamerstuk 26568, nrs. 33 en 35)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26568, nr. 45

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-02-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

26568-(R1638) nr. 45

09-02-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamStrekking van de moties 33 en 35UitlegUitlegBesluitvormingsprocedureJaarverslag van de Europese CommissieBewindsliedenstandpunt over genoctrooienAanbeveling van de Raadgevende Interparlementaire BeneluxraadConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26568Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 568 (R 1638)Wijziging van de Rijksoctrooiwet, de Rijksoctrooiwet 1995 en de Zaaizaad-
en Plantgoedwet ten behoeve van de rechtsbescherming van biotechnologische
uitvindingennr. 45BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 9 februari 2004Bij de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de Rijksoctrooiwet,
de Rijksoctrooiwet 1995 en de Zaaizaad- en Plantgoedwet ten behoeve van de
rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen (Kamerstukken II 26 568
(R 1638)) zijn twee door de toenmalige Staatssecretaris van Economische Zaken
Ybema – overigens ontraden – moties aangenomen, te weten de nummers
33 en 35.In deze brief ontvouw ik u mijn standpunt dat reeds werd aangekondigd
bij het verschijnen van het standpunt (Kamerstukken II 2003/04, 27 428
en 27 543, nr. 43) over de studierapporten «De code van het
genoctrooi, studie naar de effecten van gen-gerelateerde octrooien op gezondheidszorg
en innovatie» (Bureau Van de Bunt) en «De gevolgen van het octrooieren
van humane genen voor het wetenschappelijk onderzoek in Nederland» (KNAW).In verband met en gedurende het zwangerschapsverlof van de staatssecretaris
van Economische Zaken zal ik voor zover nodig, in verband met de gewenste
voortgang, als penvoerder optreden voor de onderwerpen waarmee zij binnen
de grenzen van het door mij vastgestelde beleid in het bijzonder is belast
(Stcrt. 2003, nr. 120, pag. 8).Strekking van de moties 33 en 35Motie nr. 33 betrof de constatering dat richtlijn 98/44/EG betreffende
de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen (hierna: de richtlijn)
tegenstrijdig zou zijn, omdat er enerzijds een verbod geldt op het octrooieren
van het menselijk lichaam, met inbegrip van een (partiële) sequentie
van een gen, terwijl het tegelijkertijd wel mogelijk is om een deel van het
menselijk lichaam te octrooieren dat werd geïsoleerd of anderszins door
een technische werkwijze werd verkregen, met inbegrip van een sequentie of
een partiële sequentie van een gen.Motie nr. 35 vond zijn oorsprong in de overweging van de indieners van
de motie dat de octrooiverleningspraktijk, in een concreet geval van een octrooi
verleend aan het bedrijf Myriad Genetics, aangeeft dat artikel 5 lid 1 van de richtlijn onvoldoende waarborgen biedt dat er geen octrooi
kan worden verleend op (delen) van het menselijk lichaam.De indieners van genoemde moties verzochten de regering actie te ondernemen
om octrooiering van een geïsoleerd deel van het menselijk lichaam onmogelijk
te maken, respectievelijk om de geconstateerde weeffout in de richtlijn te
herstellen.Staatssecretaris Ybema heeft bij brief van 28 mei 2002 (Kamerstukken II
2001/02, 26 568 (R 1638), nr. 40) aan u laten weten dat de
geconstateerde weeffout zijns inziens berust op een misverstand over de betekenis
van de betrokken bepalingen in de richtlijn.In de genoemde brief heeft hij toen uiteengezet dat de richtlijn een duidelijke
afbakening bevat tussen al dan niet octrooieerbare materie.Artikel 5 lid 1 van de richtlijn luidt:«Het menselijk lichaam in de verschillende stadia van zijn vorming
en ontwikkeling, alsmede de loutere ontdekking van een van de delen ervan,
met inbegrip van een sequentie of partiële sequentie van een gen, zijn
niet octrooieerbaar.»UitlegDeze bepaling geeft aan dat het menselijk lichaam als
zodanig, en in zijn geheel, van het vroegste stadium van bevruchte
eicel, alle tussenliggende stadia gedurende groei en ontwikkeling, tot en
met het volwassen stadium, niet octrooieerbaar
is. De mens als zodanig kan dus nóóit voorwerp van octrooibescherming
zijn.Deze bepaling geeft eveneens aan dat een loutere ontdekking
van een deel van het menselijk lichaam, bijvoorbeeld een niet eerder
waargenomen orgaan, celsoort of een chemische verbinding in een menselijke
lichaamscel of lichaamsvloeistof evenmin octrooieerbaar
is.Bij een ontdekking vindt men iets dat al eerder bestond
zonder dat de ontdekker daar weet van had. Er is dan dus slechts sprake van
een waarneming van iets nieuws voor de ontdekker. Strikt genomen is deze passage
over ontdekking van delen van het menselijk lichaam in artikel 5 lid 1 van
de richtlijn overbodig, omdat – zoals artikel 2 lid 2 van de Rijksoctrooiwet
1995 en artikel 52 lid 2 van het Europees Octrooiverdrag ook bepalen –
ontdekkingen naar geldend recht niet als uitvindingen kunnen worden beschouwd
en dientengevolge dus nooit voor octrooi vatbaar kunnen zijn. De passage in
artikel 5 lid 1 is bedoeld om uitdrukkelijk duidelijk te maken dat loutere
ontdekkingen, ook en juist indien het gaat om delen van het menselijk lichaam,
ongeacht de grootte van die delen (van organen tot subcellulaire bestanddelen)
niet voor octrooi vatbaar zijn.Artikel 5 lid 2 van de richtlijn luidt:«Een deel van het menselijk lichaam
dat werd geïsoleerd of dat anderszins door
een technische werkwijze werd verkregen, met inbegrip van een sequentie of
een partiële sequentie van een gen, is vatbaar voor octrooiering, zelfs
indien de structuur van dat deel identiek is aan die van een natuurlijk deel.»UitlegDeze bepaling lijkt veel op artikel 5 lid 1van de richtlijn. Mogelijk
is dat ook de verklaring voor het feit dat soms gesproken wordt van een (vermoeden
van een) weeffout in artikel 5 van de richtlijn.Kenmerkend (en in tegenstelling tot artikel 5 lid 1) voor artikel 5 lid
2 is dat het daar echter steeds gaat om uitvindingen met betrekking tot materiaal
dat zich niet in het menselijk lichaam bevindt. Dat kan zijn omdat het daaruit is geïsoleerd of omdat het zich nooit in het menselijk
lichaam heeft bevonden omdat het anderszins door een technische werkwijze
is verkregen.In het eerste geval (isolatie uit de mens) kan sprake zijn van een nieuwe
manier om een bepaalde stof uit het menselijk lichaam te isoleren (bijvoorbeeld
uit bloed of lichaamsweefsel). Deze werkwijze en daaruit voortvloeiende producten
kunnen dan een octrooieerbare uitvinding opleveren mits voldaan is aan de
octrooirechtelijk gestelde vereisten van nieuwheid, inventiviteit en industriële
toepasbaarheid.In het tweede geval (anderszins via een technische werkwijze verkregen)
kan het gaan om producten die ook in het menselijk lichaam blijken voor te
komen. Producten waarvan bekend is dat ze ook in de natuur voorkomen, zijn
octrooieerbaar indien ze kunstmatig kunnen worden vervaardigd. Het octrooirecht
heeft dan overigens slechts betrekking op die producten die met menselijk
ingrijpen – dat wil zeggen kunstmatig – zijn vervaardigd en heeft
dus geen betrekking op de producten die in de natuur zelf al voorkomen voordat
sprake was van dat menselijk ingrijpen. Dat geldt evenzeer wanneer het gaat
om stoffen, verbindingen en producten die in het menselijk lichaam blijken
voor te komen, inclusief bijvoorbeeld genen of gensequenties. De in het menselijk
lichaam van nature voorkomende producten vallen echter niet onder het octrooi,
omdat het octrooirecht zich immers beperkt tot (kunstmatig tot stand gebrachte)
door bewust menselijk ingrijpen verkregen voortbrengselen
(producten) en werkwijzen (recepturen, procédé's).Artikel 5 lid 1 en 5 lid 2 verschillen dus zodanig dat aldus een duidelijke
afgebakende grens wordt getrokken tussen datgene wat wèl en absoluut
niet octrooieerbaar is, zodat van een weeffout geen sprake is.In schema: Niet octrooieerbaar(art. 5 lid 1) Wel octrooieerbaar (art. 5 lid 2) Het menselijk lichaam in verschillende stadia van
vorming en ontwikkeling  Een loutere ontdekking
van delen van het menselijk lichaamEen uitvinding met betrekking tot een geïsoleerd deel
van het menselijk lichaamEenuitvinding met betrekking tot een geïsoleerd deel van het menselijk
lichaam anderszins via een technische werkwijze verkregenEen loutere ontdekking
van een gensequentie of partiële gensequentieEen uitvinding met betrekking tot een gensequentie
of partiële gensequentieEen uitvinding met betrekking tot een gensequentie of partiële gensequentie
anderszins via een technische werkwijze verkregenGelet op het voorgaande sluit ik mij aan bij de opvatting van toenmalig
staatssecretaris Ybema dat van een weeffout in artikel 5 van de richtlijn
geen sprake is.BesluitvormingsprocedureIn de genoemde brief heeft staatssecretaris Ybema aangegeven, alvorens
een besluit te nemen over de aangenomen moties, het raadzaam te achten twee
documenten af te wachten die in dit verband van belang werden geacht namelijk:a. Het jaarverslag 2002 (als bedoeld in artikel 16, onder c, van de richtlijn)
van de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de ontwikkeling
en de implicaties van het octrooirecht op het gebied van de bio- en gentechnologie,
in verband met de aankondiging dat het verslag ook zou ingaan
op de octrooieerbaarheid van uitvindingen die betrekking hebben op geïsoleerde
delen van het menselijk lichaam.b. De uitkomsten van een door de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport geëntameerde studie naar de effecten van (breed) verleende
genoctrooien op onder meer de volksgezondheid, innovatie en het wetenschapsbeleid.In de procedurevergadering van 11 juni 2002 heeft de Vaste Commissie voor
Economische Zaken van de Tweede Kamer ingestemd met het afwachten van de aangekondigde
rapporten.Verder lijkt het mij in dit verband ook opportuun u in kennis te stellen
van de aanbeveling 699/1 van de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad
van 28 juni 2003 over artikel 5 van de richtlijn in verband met humane-genoctrooien.Jaarverslag van de Europese CommissieHet genoemde jaarverslag (COM 2002, 545) behandelt in hoofdstuk 4 de octrooieerbaarheid
van uitvindingen die betrekking hebben op geïsoleerde delen van het menselijk
lichaam. De hierboven gereleveerde uitleg van artikel 5 van de richtlijn spoort
volledig met de uitleg in het genoemde hoofdstuk.De Europese Commissie vermeldt in het jaarverslag daarbij nog expliciet
dat het menselijk genoom in zijn natuurlijke toestand, noch de ruwe basisgegevens
over het menselijk genoom octrooieerbare uitvindingen zijn. De richtlijn is
volgens de Europese Commissie in overeenstemming met artikel 4 van de verklaring
van de UNESCO over het menselijk genoom, aangezien zij aan het menselijk genoom
in zijn natuurlijke vorm geen financiële voordelen verbindt. De richtlijn
sluit ook aan bij de gemeenschappelijke verklaring over het menselijk genoom,
die president Clinton en premier Blair in 2000 hebben afgelegd.Daarin is o.a. opgenomen dat het de plicht van ieder van ons is erop toe
te zien dat de gemeenschappelijke eigendom van het menselijk genoom vrij wordt
gebruikt voor het algemeen welzijn van de gehele mensheid en ervoor te zorgen
dat de machtige informatie waarover we nu beschikken, wordt gebruikt om de
geneeskunde te transformeren en niet wordt misbruikt om van de mens zijn eigen
schepper te maken of de persoonlijke privacy te schenden.Artikel 5 van de richtlijn voldoet ook aan het voorgaande. Immers het
menselijk genoom in zijn natuurlijke vorm bevindt zich in het menselijk lichaam.
Zolang dat het geval is, kan het geen uitvinding zijn, doch hooguit onderwerp
van een loutere ontdekking die in zijn algemeenheid reeds niet voor octrooi
vatbaar is, zoals hiervoor is aangegeven.Artikel 6 van de richtlijn geeft expliciet aan welke uitvindingen met
name niet octrooieerbaar worden geacht omdat de commerciële exploitatie
ervan strijdig zou zijn met de openbare orde of met de goede zeden.De Europese Commissie benadrukt ook dat een deel van het menselijk lichaam,
met inbegrip van een sequentie of partiële sequentie van een gen, om
octrooieerbaar te zijn bijvoorbeeld het resultaat moet zijn van technische
werkwijzen waarmee dat deel buiten het menselijk lichaam is geïdentificeerd,
gezuiverd, gekarakteriseerd en vermeerderd.De Europese Commissie geeft ook aan dat de richtlijn niets verandert aan
de gevestigde algemene criteria waaraan uitvindingen moeten voldoen om voor
octrooi in aanmerking te komen. In concreto betekent dat volgens haar dat
octrooieerbaarheid van een gen bijvoorbeeld kan worden geweigerd
wegens het ontbreken van uitvinderswerkzaamheid of indien de functie van een
gen is afgeleid uit computervergelijkingen met andere genen waarvan de functie
reeds bekend is. Ook refereert zij aan overwegingen 23 en 24 van de richtlijn
waaruit blijkt dat een loutere DNA-sequentie zonder vermelding van een functie
geen technische informatie bevat en dus geen octrooieerbare uitvinding vormt,
omdat aldus niet aan het criterium van de industriële toepasbaarheid
wordt voldaan.De Europese Commissie refereert in het genoemde verslag ook nog aan de
verhelderende passages over eerbiediging van de menselijke waardigheid en
de menselijke integriteit onder de punten 71–74 in het arrest van het
Hof van Justitie van de EG van 9 oktober 2001 naar aanleiding van het
beroep dat Nederland had ingesteld tot nietigverklaring van richtlijn 98/44/EG.
Het Hof heeft in die passages opgemerkt dat door artikel 5 lid 1 van de richtlijn
de eerbiediging van de menselijke waardigheid in beginsel wordt verzekerd,
bepalende dat het menselijk lichaam in de verschillende stadia van zijn vorming
en ontwikkeling niet octrooieerbaar is.Voorts stelt de Europese Commissie dat het Hof in zijn arrest bevestigt
dat de eerbiediging van de menselijke integriteit eveneens door de richtlijn
wordt verzekerd. Het Hof heeft er namelijk aan herinnerd dat een deel van
het menselijk lichaam in zijn natuurlijke toestand niet het voorwerp van toe-eigening
kan zijn. Daarentegen kan volgens het Hof het resultaat van onderzoek met
betrekking tot de sequentie van menselijke genen slechts tot octrooiverlening
leiden, wanneer de aanvraag vergezeld gaat van een beschrijving van de oorspronkelijk
methode van verkrijging van de sequentie die de uitvinding heeft mogelijk
gemaakt en van een uitleg van de industriële toepassing zonder welke
geen sprake is van een uitvinding maar van een ontdekking van een DNA-sequentie,
die als zodanig niet octrooieerbaar is.Aan het slot van genoemd verslag merkt de Europese Commissie nog het volgende
op:– «Op het heel delicate gebied van de octrooieerbaarheid van
geïsoleerde delen van het menselijk lichaam wijst de richtlijn op de
grens die moet worden getrokken tussen wat wel en niet octrooieerbaar is.
Beginselen zoals de waardigheid, de integriteit en het niet vermogensrechtelijk
karakter van het menselijk lichaam moeten strikt worden nageleefd en daar
wordt in de richtlijn zonder omhaal aan herinnerd. Daarentegen moeten delen
van het menselijk lichaam die werden geïsoleerd of anderszins door gentechnologie
werden verkregen, door octrooien kunnen worden beschermd, mits de voorwaarden
voor octrooieerbaarheid worden vervuld.»De Europese Commissie kondigt tenslotte aan dat zij de volgende thema's
nog zal moeten behandelen:• de reikwijdte die moet worden verleend aan octrooien voor sequenties
of partiële sequenties van geïsoleerde genen van het menselijk lichaam;• de octrooieerbaarheid van menselijke stamcellen en daarmee verkregen
cellijnen.De verslagen van deze besprekingen zullen te gelegener tijd in volgende
verslagen overeenkomstig artikel 16 c van de richtlijn worden bekend gemaakt. Bewindsliedenstandpunt over genoctrooienBij brief van 28 november 2003 van de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (Kamerstukken II 2003/04, 27 428, nr. 43) bent
u op de hoogte gebracht van het standpunt van de betrokken bewindslieden over
en de uitkomsten van de studies naar de effecten van (breed) verleende genoctrooien
op onder meer de volksgezondheid, innovatie en het wetenschappelijk onderzoek.
Kortheidshalve verwijs ik u daar naar.Uit de verrichte studies valt onder meer af te leiden dat thans geen aanleiding
bestaat om het octrooirechtelijk kader ingrijpend aan te passen of om in internationale
fora te pleiten voor afschaffing van humane-gengerelateerde octrooien. Daarbij
is een voorbehoud gemaakt, omdat de in dat standpunt aangekondigde bestudering
van de ethische aspecten van genoctrooien nog tot nadere conclusies zal kunnen
leiden.Aanbeveling van de Raadgevende Interparlementaire BeneluxraadDe eenparig aangenomen aanbeveling 699/1 van 28 juni 2003 van de Raadgevende
Interparlementaire Beneluxraad over artikel 5 van de richtlijn bevat de overweging
dat de stagnatie in de omzetting van richtlijn 98/44/EG in nationale wetgeving
met name verband houdt met ethische bezwaren tegen artikel 5 van de richtlijn.
De Raad is van oordeel dat harmonisatie van octrooiering op Europees niveau
en implementatie van de richtlijn op nationaal niveau van groot belang zijn
voor bijvoorbeeld innovaties in de geneeskunde.De Raad overweegt dat aan het bezwaar tegen artikel 5 van de richtlijn
tegemoet kan worden gekomen door in de nationale wetgeving expliciet te bepalen
dat het bij octrooiering dient te gaan om «gen, functie en de industriële
toepassing tezamen» en oordeelt dat daarmee het bezwaar tegen richtlijn
98/44/EG wordt weggenomen.Aan deze oproep van de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad om in
de nationale wetgeving dit genspecificatie-vereiste op te nemen hoeft, althans
door Nederland, geen gevolg meer te worden gegeven omdat als gevolg van het
aangenomen amendement nr. 38 (eerder nr. 13) het wetsvoorstel 26 568
reeds het door de Raad voorgestelde preciseringsvereiste bevat.Artikel 25 lid 3 van de Rijksoctrooiwet 1995 zal daardoor gaan luiden:– «Indien een uitvinding betrekking heeft op een sequentie
of een partiële sequentie van een gen, bevat de beschrijving een concrete
omschrijving van de functie en de industriële toepassing van deze sequentie
of partiële sequentie. Ingeval voor de productie van een eiwit of partieel
eiwit een sequentie of partiële sequentie van een gen is gebruikt, bevat
de beschrijving van de industriële toepasbaarheid een precisering van
het eiwit of partieel eiwit dat is geproduceerd en de functie daarvan».ConclusieOp grond van het bewindsliedenstandpunt over en de uitkomst van de studies
naar de effecten van genoctrooien op volksgezondheid, innovatie en wetenschappelijk
onderzoek, het jaarverslag van de Europese Commissie ex artikel 16 c van richtlijn
98/44/EG en de aanbeveling van de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad,
zie ik derhalve geen aanleiding de betrokken moties uit te voeren.In verband met: – het ethisch voorbehoud gemaakt in het standpunt over de genoctrooienstudies;– de in het bewindsliedenstandpunt over de genoctrooienstudies aangekondigde
nadere bestudering van de ethische aspecten van humane-genoctrooien en– de door de Europese Commissie aangekondigde nadere aandacht voor
humane- genoctrooien,– acht ik het raadzaam pas te gelegener tijd opnieuw te bezien of
er aanleiding zou zijn om met de Europese Commissie in overleg te treden over
artikel 5 van richtlijn 98/44/EG.De Minister van Economische Zaken,L. J. Brinkhorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26568-45.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl