Rapportage over het Systeem Risico Indicatie (SyRI)-projecten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2015-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2014-2015
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 17 050
 
 Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale zekerheid en subsidies
 
 
 Nr. 508
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 29 juni 2015
 
 In het Algemeen Overleg dat ik op 17 december jl. (Kamerstuk 17 050, nr. 501) met uw Kamer heb gevoerd, heb ik u toegezegd dat ik u zal informeren over de resultaten van de interventie-teamprojecten waarin de selectie van frauderisico’s met behulp van de techniek van het Systeem Risico Indicatie (SyRI) heeft plaatsgevonden.
 Door middel van deze brief geef ik invulling aan deze toezegging.
 
 Tijdens het Algemeen Overleg heb ik de Kamer gemeld dat van de 160 interventieteamprojecten er bij 22 interventieteamprojecten gebruik is gemaakt van SyRI of haar voorlopers. In deze brief vermeld ik de resultaten van 21 van deze projecten, omdat één project op dit moment nog in uitvoering is en ik dus nog niet over de resultaten beschik. In bijlage 1 bij deze brief is de lijst van de 21 projecten vermeld. Aan het slot van de brief ga ik ook kort in op de betekenis van SyRI in relatie tot de aanpak van malafide uitzendbureaus.
 Toepassing SyRI ten behoeve van bestrijding van fraude en illegale tewerkstelling
 Interventieteamprojecten zijn samenwerkingsverbanden van de gemeenten, de Belastingdienst, de Inspectie SZW, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzeke-ringen en de Sociale Verzekeringsbank. Deze instanties werken sinds 2003 met elkaar samen. Het doel van de samenwerking is het aanpakken van fraude met belastingen, premies, uitkeringen en toeslagen, en het tegengaan van illegale tewerkstelling en ontduiking van de wet minimumloon- en minimumvakantie-toeslag. Uitsluitend met dit doel wisselen zij gegevens uit en wordt een risicoanalyse opgesteld. Per project wordt bepaald welke gegevens ter beschikking worden gesteld en of het noodzakelijk is om gegevensbestanden te koppelen. Hierbij wordt gehandeld overeenkomstig de wettelijke regels die voor elk van de deelnemende organisaties gelden. Het College bescherming persoonsgegevens wordt, door middel van een melding, geïnformeerd over de bestanden die in de bestandkoppeling worden betrokken. De Landelijke Stuurgroep Interventieteams voert de regie over alle interventieteamprojecten.
 Het koppelen van bestanden en het maken van een risicoanalyse met behulp van het instrument SyRI maakt het mogelijk om de onderzoekscapaciteit zo effectief mogelijk in te zetten door alleen die personen en bedrijven in het onderzoek te betrekken van wie met reden mag worden verondersteld dat zij zich aan het plegen van dergelijke overtredingen schuldig maken.
 
 De 21 projecten waarop deze brief betrekking heeft, zijn projecten die zijn uitgevoerd, voordat het gewijzigde Besluit SUWI waarin het instrument SyRI is opgenomen, in werking trad maar waarin wel dezelfde techniek is gebruikt. Dat wil zeggen dat de aangeleverde gegevens in beveiligde omstandigheden zijn gepseudonimiseerd en gekoppeld. De personen die hoog scoorden op de voor het project relevante risico-indicatoren zijn hieruit geselecteerd en nader geanalyseerd. Na de analyse zijn alleen de gegevens van deze personen (dat zijn degenen bij wie op grond van de koppeling en de analyse een verhoogd risico tot het plegen van fraude wordt verondersteld) tot natuurlijke personen en bedrijven terugvertaald en voor nader onderzoek ter beschikking van het interventieteam gesteld. Op deze wijze is gericht onderzoek gedaan in dat deel van de populatie waarin de hoogste risico’s op regelovertreding werden verondersteld. Het interventieteam koos uit dit bestand de gevallen die met de hoogste prioriteit voor nader onderzoek in aanmerking kwamen en voerde vervolgens controles uit. Overtredingen die werden geconstateerd, zijn door de instantie die daartoe op grond van de wet bevoegd is, als fraudesignaal in onderzoek genomen. Indien fraude of illegale tewerkstelling werd vastgesteld, dan is de daarop van toepassing zijnde sanctie opgelegd.
 Voor elk van de 21 afgeronde projecten geldt dat de persoonsgegevens die voor de bestandskoppeling zijn geleverd en het bestand met persoonsgegevens dat door middel van de koppeling is gecreëerd, zijn vernietigd, nadat de Landelijke Stuurgroep Interventieteams het eindrapport van het project had vastgesteld.
 
 De projecten
 De 21 projecten waarover ik in deze brief rapporteer, zijn uitgevoerd in de periode van 2008 tot en met 2014. In 19 projecten is een zogenaamde wijkgerichte aanpak gevolgd. Dat wil zeggen dat een aantal adressen in een bepaalde wijk in een gemeente door het interventieteam is onderzocht op het plegen van uitkeringsfraude, fraude met toeslagen of belastingfraude. Het doel van deze projecten is het leveren van een bijdrage aan de verbetering van het leefklimaat in zo’n wijk. Daarom wordt in deze projecten nadrukkelijk ook aandacht besteed aan het bieden van zorg en ondersteuning aan personen die zorgmijdend gedrag vertonen. Eén project had een recreatieterrein als onderzoeksobject en in één project werd onderzocht in welke mate vermogensfraude werd gepleegd door personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand.
 Resultaten
 De resultaten hebben betrekking op de aan de Landelijke Stuurgroep Interventie-teams gerapporteerde resultaten in de vorm van aanpassingen van uitkeringen en toeslagen, en opgelegde belastingaanslagen en bestuurlijke boetes. Daarnaast leidt het stopzetten van uitkeringen tot besparingen bij zowel de gemeente als het Rijk. Hiervoor zijn ramingen opgesteld. Verdeeld in 5 categorieën zijn de resultaten van de 21 projecten als volgt samengevat:
 
 
 –
 Opgelegde belastingaanslagen en boeten: ruim € 12 miljoen
 
 
 –
 Correcties op toeslagen (stopzetting en terugvordering): ruim € 3 miljoen
 
 
 –
 Teruggevorderde en beëindigde uitkeringen (bijstandsuitkeringen en uitkeringen op grond van werknemersverzekeringen en volksverzekeringen) en opgelegde boeten: ruim € 4 miljoen
 
 
 –
 Opgelegde boeten wegens overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen en/of de Wet minimumloon- en minimumvakantietoeslag: ruim € 1,5 miljoen.
 
 
 In bijlage 2 bij de brief treft u per project een specificatie van deze financiële resultaten aan.
 Aanpak malafide uitzendbureaus en SyRI
 
 In het Algemeen Overleg van 17 december jl. (Kamerstuk 17 050, nr. 501) heeft de heer Ulenbelt gevraagd of er met de koppeling van bestanden malafide uitzendbureaus zijn gepakt. Het interventieteamproject Aanpak Malafide Uitzendbureaus (AMU) is in 2012 gestart. In het kader van dit project is een gezamenlijke risicoanalyse van de Belastingdienst en van de Inspectie SZW opgesteld. Daarbij is, gebruikmakend van het risicomodel voor ondernemingen dat toen (2012/2013) in de voorloper van SyRI was ontwikkeld, een op dit project toegesneden risicomodel gemaakt en toegepast.
 Het aan het project AMU aangepaste model heeft zijn waarde bewezen en de lessen daaruit zijn in SyRI verwerkt, zodat het ook in toekomstige projecten kan worden toegepast. Over de voortgang van dit project heb ik uw Kamer met mijn brieven van 17 maart 20131Kamerstuk 17 050, nr. 427, 15 oktober 20132Kamerstuk 17 050, nr. 442 en 12 mei 20143Kamerstuk 17 050, nr. 473 geïnformeerd. Ik zal u voor het zomerreces informeren over de verdere voortgang.
 
 
 
 
 
 De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 
 L.F.
 Asscher
 
 
 
 
 
 Bijlage
 1:
 21 interventieteamprojecten waarvoor met behulp van de techniek van SyRI bestanden zijn gekoppeld en vervolgens een risicoanalyse is gemaakt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Project
 
 
 
 
 Onderwerp
 
 
 
 
 Periode van controles
 
 
 
 
 
 
 
 Kadastercheck
 
 
 Detectie van verzwegen vermogen
 
 
 Maart 2008-December 2009
 
 
 
 
 Middengebied, Vlissingen
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Februari 2010-December 2010
 
 
 
 
 Kanaleneiland, Utrecht
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Maart 2010-december 2011
 
 
 
 
 De Vergt Zaltbommel
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Maart 2010-oktober 2010
 
 
 
 
 Merwestein, Nieuwegein
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Augustus 2010-maart 2011
 
 
 
 
 Donderberg, Roermond
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 September 2010-juli 2012
 
 
 
 
 Vrieheide/De Stack/Passart/Maria Gewanden, Heerlen
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Maart 2011-september 2012
 
 
 
 
 Hambaken/Barten, ’s Hertogenbosch
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Maart 2011-maart 2012
 
 
 
 
 Terweijde/Achter de Poort /Nieuwstadt, Culemborg
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 April 2011-december 2013
 
 
 
 
 De Riet, Almelo
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Mei 2011-december 2011
 
 
 
 
 Baarle-Nassau
 
 
 Recreatiepark
 
 
 September 2011-februari 2012
 
 
 
 
 Soesterkwartier/Isselt, Amersfoort
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Oktober 2011-mei 2012
 
 
 
 
 Stokhasselt/Vlashof, Tilburg
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Januari 2012-oktober 2012
 
 
 
 
 Westwijk, Vlaardingen
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Januari 2012-juli 2012
 
 
 
 
 Vlissingen-noord
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Mei 2012-maart 2013
 
 
 
 
 Latus Spectare, Utrecht
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Mei 2012-juli 2013
 
 
 
 
 Kern Vaals
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 November 2012-mei 2014
 
 
 
 
 Tongelre, Eindhoven
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Januari 2013- februari 2014
 
 
 
 
 Schiedam-oost
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Januari 2013-oktober 2013
 
 
 
 
 Meerzicht, Zoetermeer
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Maart 2013-april 2014
 
 
 
 
 Dauwendaele, Middelburg
 
 
 Wijkgerichte aanpak
 
 
 Mei 2013-juni 2014
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage
 2:
 Financiële resultaten uit 21 interventieteamprojecten waarvoor met behulp van de voorloper van «SyRI» bestanden zijn gekoppeld en vervolgens een risicoanalyse is gemaakt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Project
 
 
 
 
 Bedrag belastingaanslagen + boetes
 
 
 
 
 Correcties op toeslagen
 
 
 
 
 Uitkeringsfraude:
 
 
 Terugvorderingen en 
 
 
 beëindigde uitkeringen 
 
 
 + boetes (gemeenten,
 
 
 UWV en SVB)
 
 
 
 
 Geconstateerde gevallen 
 
 
 van overtreding 
 
 
 Wav en Wml
 
 
 
 
 
 
 
 Kadastercheck
 
 
 3.521
 
 
 2.356
 
 
 820.144
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 Middengebied, Vlissingen
 
 
 1.921.696
 
 
 522.570
 
 
 40.830
 
 
 308.000
 
 
 
 
 Kanaleneiland, Utrecht
 
 
 1.310.793
 
 
 3.591
 
 
 724.818
 
 
 68.000
 
 
 
 
 De Vergt Zaltbommel
 
 
 765.914
 
 
 ---
 
 
 142.297
 
 
 16.000
 
 
 
 
 Merwestein Nieuwegein
 
 
 145.213
 
 
 ---
 
 
 150.958
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Donderberg,
 Roermond
 
 
 876.366
 
 
 59.529
 
 
 22.061
 
 
 4.000
 
 
 
 
 Vrieheide/De Stack/
 Passart/Maria Gewanden,
 Heerlen
 
 
 180.096
 
 
 n.b.
 
 
 5.802
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Hambaken/
 Barten,
 Den Bosch
 
 
 611.364
 
 
 23.294
 
 
 191.811
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Terweijde/
 Achter de Poort/
 Nieuwstadt Culemborg
 
 
 420.842
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 459.467
 
 
 84.000
 
 
 
 
 De Riet,
 Almelo
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Baarle-Nassau
 
 
 81.727
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 46.060
 
 
 n.v.t.
 
 
 
 
 Soesterkwartier/
 Isselt
 Amersfoort
 
 
 1.321.834
 
 
 52.292
 
 
 503.226
 
 
 92.000
 
 
 
 
 Stokhasselt/
 Vlashof, Tilburg
 
 
 1.322.702
 
 
 3.176
 
 
 110.878
 
 
 8.000
 
 
 
 
 Westwijk,
 Vlaardingen
 
 
 5.694
 
 
 61.800
 
 
 18.242
 
 
 24.000
 
 
 
 
 Vlissingen-noord
 
 
 479.916
 
 
 70.558
 
 
 31.149
 
 
 580.000
 
 
 
 
 Latus Spectare, Utrecht
 
 
 489.927
 
 
 1.603.567
 
 
 555.384
 
 
 361.125
 
 
 
 
 Kern Vaals
 
 
 236.567
 
 
 81.676
 
 
 155.676
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Tongelre, Eindhoven
 
 
 1.918.042
 
 
 2.950
 
 
 533.746
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Schiedam-oost
 
 
 95.487
 
 
 604.000
 
 
 98.103
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Meerzicht,
 Zoetermeer
 
 
 313.336
 
 
 46.376
 
 
 132.497
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Dauwendaele, Middelburg
 
 
 24.051
 
 
 79.279
 
 
 46.475
 
 
 Geen financiële resultaten
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 12.344.992
 
 
 3.397.110
 
 
 4.789.624
 
 
 1.545.125