Uitvoering Wet Werk en Bijstand; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30545, nr. 70

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-02-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30545 nr. 70

20-02-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30545Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 545Uitvoering Wet Werk en Bijstandnr. 70VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 februari 2009De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 21 januari 2009 overleg gevoerd met staatssecretaris
Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 8 oktober 2008, betreffende verzamelbrief
gemeenten van september-oktober 2008 (2008Z04053);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 9 oktober 2008, betreffende uitvoering
motie-Karabulut c.s. (30 545, nrs. 60 en 63);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 22 oktober 2008, betreffende toezegging
n.a.v. AO WWB-onderwerpen (30 545, nr. 64);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 31 oktober 2008, betreffende akkoord gemeenten
over het aan het werk helpen van niet uitkeringsgerechtigden (31 567,
nr. 16);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 11 november 2008, betreffende aanbieding
rapport «Doorgroeien onderzoek naar borging en verankering van handhaven
in de WWB» (30 545, nr. 66);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 14 november 2008, betreffende uitvoering
motie-Karabulut c.s. (30 545, nr. 60) en onderzoek IWI (30 545,
nr. 67);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 18 november 2008, betreffende WWB-budgetten
inkomensdeel 2009 (30 545, nr. 68);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 28 november 2008, betreffende verzamelbrief
aan gemeenten (2008Z08085);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 11 december 2008, betreffende voortgang
van het banenoffensief voor vluchtelingen (29 544, nr. 183);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 12 december 2008, betreffende verzamelbrief
van december 2008 (2008Z09336);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid d.d. 12 december 2008, betreffende kerncijfers
WWB december 2008 en onderhoudstraject verdeelmodellen (29 674, nr. 28);– de brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, d.d. 12 januari 2009, betreffende Nulmeting
Bestuurlijk Akkoord Participatie (29 544, nr. 185).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: Lempens Griffier: EsmeijerVragen en opmerkingen uit de commissieDe voorzitter: Goedemiddag, dames en heren.
Welkom bij dit algemeen overleg over de Wet werk en bijstand. Ik heet natuurlijk
iedereen hartelijk welkom, maar speciaal de nieuwe staatssecretaris, mevrouw
Klijnsma. Volgende week zal er nog een apart kennismakingsoverleg zijn, maar
wij kunnen vandaag al een beetje kennismaken.Ik stel een spreektijd in eerste termijn van zeven minuten per spreker
voor.Het woord is aan de heer Spekman.De heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Ik wil
graag ingaan op de uitvoering van de motie-Karabulut c.s., die ik mede heb
ondertekend, op een aantal toezeggingen die in een eerder stadium door de
staatssecretaris zijn gedaan en op de uitvoering, handhaving en evaluatie
van de Wet werk en bijstand (WWB).In de brief over de uitvoering en handhaving van de WWB geeft het kabinet
aan dat zal worden bezien op welke wijze gemeenten op basis van de uitkomsten
van het rapport «Doorgroeien» kunnen worden ondersteund. Er komt
onderzoek hoe borging en verankering van de handhaving ondersteund kunnen
worden bij verdere vormgeving en invulling van het handhavingsbeleid. Mijn
fractie wil hiervan graag een nadere invulling krijgen, de brief heeft nu
namelijk een open einde.Mijn volgende punt betreft de evaluatie van de WWB. Het is onduidelijk
wanneer het kabinet met de conclusies naar aanleiding van de eindevaluatie
komt. Wanneer mag de Kamer deze verwachten?Mijn fractie heeft de motie-Karabulut c.s. ondersteund, omdat wij het
gerechtvaardigd vinden dat ouders niet gekort worden als hun kinderen studeren
of naar school gaan en wat extra geld verwerven. In het antwoord van de staatssecretaris,
vervat in twee brieven, is aangegeven dat er eerst een onderzoek zal plaatsvinden.
De uitkomsten daarvan zullen worden betrokken bij de keuze van vorm en inhoud
van een mogelijke wijziging van de WWB. Voor mijn fractie is het niet meer
de vraag óf de WWB moet worden aangepast, maar hoe de WWB moet worden
aangepast. Wij vinden het gerechtvaardigd dat deze wordt aangepast op basis
van een aantal voorbeelden waarover eerder in de Kamer is gesproken. Wij hebben
zelfs een voorkeur: wij zouden het betreuren als de aanpassing plaatsvindt
via de bijzondere bijstand. Wij zijn er voorstander van om de aanpassing via
de algemene bijstand te laten verlopen. Ik hoor hier graag een reactie op
van de staatssecretaris. Wanneer mogen wij het beloofde onderzoek verwachten?Dan kom ik op een aantal toezeggingen, allereerst de toezegging over de «pardonners».
Er zijn op dit punt vrij uitgebreide toezeggingen gedaan, maar toch is mijn
fractie niet tevreden over de huidige stand van zaken. Ik heb hier voor mij
op tafel een aantal voorbeelden liggen, van 29 november en 7 januari.
Het gaat over de mensen die onder het generaal pardon vallen en die graag
willen werken, maar door allerlei belemmeringen – die wij in onze bureaucratie
zo geniaal gewend zijn om op te werpen – niet te vinden
zijn of niet aan de bak komen. Dit probleem speelt eigenlijk al anderhalf
jaar, vanaf de behandeling van de begroting van het ministerie van Justitie.
De staatssecretaris van Justitie heeft toen het stokje overgedragen aan de
staatssecretaris van SZW. Vervolgens is deze daarmee aan de slag gegaan. Ik
vind het treurig dat ik berichten krijg, zoals die van 20 november en
7 januari, dat de samenwerking met het COA totaal niet loopt en dat gemeenten,
in dit geval de gemeente van de Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard, hebben
aangegeven dat zij staan te popelen om mensen aan het werk te helpen, maar
dat het COA weigert om mensen aan te melden omdat hun gegevens niet gestandaardiseerd
zouden zijn of omdat er opeens geen vaste contactpersonen zouden zijn. Wij
falen met elkaar.Ik baal des te meer omdat uiteindelijk over de rug van de «pardonners»,
buiten de publiciteit strijd zal worden gevoerd. De PVV zal zeggen: zie je
wel, de mensen die onder het generaal pardon vallen, gaan niet werken, wij
hebben gelijk gekregen. Maar het ligt dus niet aan de onwil van de «pardonners»,
maar aan de onmacht die wij door onze bureaucratie tot stand hebben gebracht.
Ik zou graag zien dat de staatssecretaris contact opneemt met de gemeente
Hoeksche Waard en aan ons terugkoppelt wat haar ervaringen zijn over dat gesprek
en wat zij denkt te kunnen doen, in samenwerking met de staatssecretaris van
Justitie, om de bestaande praktische belemmeringen eindelijk de wereld uit
te helpen. De medewerkers van de gemeente Hoeksche Waard en van het CWI daar
worden er moedeloos van. Zij overwegen ondertussen om te stoppen met het project
omdat de aanmelding totaal is opgedroogd, terwijl de mensen er wel zijn.De tweede toezegging waar ik op in wil gaan, betreft de kwijtschelding
van de gemeentelijke belastingen. Er is vastgelegd en toegezegd dat deze kwijtschelding
zou worden aangepast in de wet. Dat is primair de verantwoordelijkheid van
de staatssecretaris van BZK. De regels moeten zo worden aangepast dat ook
bijvoorbeeld kleine zelfstandigen ervoor in aanmerking komen. De benodigde
aanpassing van de vermogenstoets laat nu al geruime tijd op zich wachten.
De staatssecretaris werkt hier collegiaal samen met de staatssecretaris van
BZK, omdat zij beiden belanghebbend zijn. Ik vraag haar om er enige vaart
achter te zetten en aan ons terug te koppelen.Mijn laatste punt betreft erfenissen van minderjarigen in relatie tot
de bijstandsrechten van de ouder. Wij hebben de brief met de toezeggingen
van de staatssecretaris ontvangen. Wij kunnen de redenering van de staatssecretaris
in de brief volgen. De WWB is nu eenmaal een vangnet. Het gaat erom of een
gemeente een ouder kan dwingen om naar de kantonrechter te gaan. Er zijn hierover
een aantal juridische uitspraken gedaan, onder andere door de Centrale Raad
van Beroep op 29 maart 2005. Een recente uitspraak, van 27 mei 2008,
bevestigde de gemeente in haar gelijk om de ouder te dwingen om naar de kantonrechter
te gaan om te vragen te mogen beschikken over het geld van het kind. Dit is
een logische redenering die voor mij echter ongelukkig aanvoelt. Het Burgerlijk
Wetboek bepaalt dat de ouder als goede bewindvoerder het bewind over het vermogen
van het kind moet voeren. Dat betekent dat ouders dus niet zomaar kunnen beschikken
over het vermogen van hun kind. Pas als zij via de kantonrechter een beschikking
krijgen, hebben zij er recht op. Er komt nu een situatie waarin de WWB botst
met het BW omdat de gemeente de ouder kan dwingen om naar de kantonrechter
te gaan.Ik redeneer andersom, vanuit het kind. Dat heeft een vreselijke situatie
meegemaakt en krijgt als doekje voor het bloeden – meer is het niet –
een erfenis. Omdat zijn of haar ouder toevallig in de bijstand zit, moet die
erfenis vervolgens opgegeten worden. In een andere omstandigheid, als de ouder
niet in de bijstand zit, hoeft dat niet en kan het kind het doekje voor het
bloeden wel behouden. Mijn fractie vindt dit ongelukkig, omdat dit gaat om
een verdrietige kwestie. Mijn fractie vraagt de staatssecretaris om
nog eens in alle redelijkheid te bekijken of het wel gerechtvaardigd is dat
wij de ouder kunnen dwingen de stap naar de kantonrechter te zetten. Wij vinden
het gerechtvaardigd dat het kind die erfenis mag houden. Er moet natuurlijk
wel gekeken worden naar het risico op fraude, bijvoorbeeld of er bewust aan
het kind wordt nagelaten in plaats van aan de ouder in de bijstand. Wij gaan
echter niet van die situatie uit. Ik hoor graag een reactie. Ik vind deze
situatie namelijk hoogst ongelukkig.Als de staatssecretaris naar de erfeniskwestie kijkt, is het ook van belang
om nogmaals te kijken naar de vermogenstoets in de WWB. Die knelt namelijk
op meerdere onderdelen, bijvoorbeeld op het onderdeel van de materiële
en immateriële schadevergoeding, Stel, een vrouw is verkracht en heeft
geen materiële schade geleden. Dan krijgt zij soms een immateriële
schadevergoeding. Deze kan op grond van de regels van de WWB worden ingevorderd.
Ook daarvan snap ik de logica, in de lijn van de WWB, maar ook daar knelt
het bij mij op een soortgelijke wijze als in het geval van de erfenis. Het
zou mij dus een groot plezier doen als de staatssecretaris naar beide punten
zou willen kijken. Zeker in het geval van de erfenis is mijn fractie zeer
standvastig in onze mening dat een en ander moet veranderen.Mevrouw Spies (CDA): Voorzitter. Wat mij betreft
ook een eerste hartelijk woord van welkom aan de staatssecretaris in haar
eerste WWB-debat in deze Kamer. Ik hoop en verwacht dat wij de erg positieve
resultaten die tot op heden met betrekking tot de WWB zijn behaald, onder
haar leiding en verantwoordelijkheid met voortvarendheid voort kunnen zetten.
Er is al heel veel gepresteerd, zoals ook blijkt uit de cijfers vanaf september
vorig jaar: weer 17 000 mensen minder aangewezen op een bijstandsuitkering,
maar ruim 260 000 mensen die nog wel zijn aangewezen op de bijstand.
Dit zijn echt heel mooie resultaten, die in samenwerking met onder andere
gemeenten zijn gerealiseerd. Wel ziet ook mijn fractie dat het tempo er iets
uitgaat. Wij vinden het jammer dat er heel gemakkelijk wordt gezegd dat de
gevolgen van de kredietcrisis zich nog niet vertalen in de uitstroomcijfers
van de WWB. Dat is wel heel gemakkelijk het hoofd in de schoot leggen! Gelukkig
lees ik in de brief van begin januari van de staatssecretaris dat de overeengekomen
doelen wat haar betreft nog steeds uitgangspunt van het beleid zijn. Mijn
fractie rekent daar ook op.Ik heb een vraag over de uitstroom en de effectiviteit van de re-integratie-inspanningen,
een onderwerp waarover wij ons al geruime tijd zorgen maken. Als ik de cijfers
een beetje op mij laat inwerken, lijkt het alsof bij de 50% van de
mensen die weer uitstromen naar werk, slechts in ongeveer de helft van de
gevallen sprake is van een re-integratietraject. Op dit punt moet de effectiviteit
echt worden verbeterd. De huidige resultaten zijn wat mijn fractie betreft
niet goed genoeg. In de eerste plaats nodig ik de staatssecretaris uit om
haar waardering bij al deze cijfers te geven en om aan te geven hoe zij gaat
meewerken aan een verbetering van de effectiviteit van de re-integratie. Misschien
heeft zij ook in het algemeen nog wel een aantal ideeën over de verdere
verbetering van de uitvoering van de WWB.Dan kom ik bij een financieel punt. Rondom de verdeling van het I-deel
heeft de staatssecretaris in overleg met de VNG een variant op de hardheidsclausule
bedacht. De CDA-fractie vindt het terecht dat geprobeerd wordt, al te grote
budgetschommelingen te voorkomen, zeker bij relatief kleine budgetten. Wel
heb ik nog twee vragen. Hoe verhoudt deze afspraak, 10% hardheidsclausule,
zich tot de bestaande? Waarom wordt zo stellig nu al afgesproken dat dit een
eenmalige beperking van de budgetdalingen zal zijn? Een grote klap komt toch
volgend jaar net zo hard aan? Waarom zouden wij nu al uitsluiten dat er volgend
jaar een nieuw moment kan ontstaan waarop de verschuivingen worden besproken?
De CDA-fractie pleit echt voor iets meer ruimte dan de staatssecretaris in
de brief van 18 november geeft, zeker nu voor 2009 de actualisering van
de peildata voor alle verdeelkenmerken nog niet is gerealiseerd
en wij de effecten daarvan pas in 2010 zullen zien. Ten slotte hoor ik graag
of het onderzoek naar de verdeelmodellen voor 2010 inmiddels is afgerond.
Wanneer krijgt de Kamer de conclusies van de staatssecretaris voorgelegd?Ik ben teleurgesteld over de brief die wij over handhaving hebben ontvangen.
De CBS-cijfers over 2007 laten zien dat er in ruim 32 500 zaken voor
ruim 122 mln. aan fraude is gepleegd. De eerlijkheid gebiedt mij overigens
te zeggen dat wij hierover met de voorganger van deze staatssecretaris al
eens de degens hebben gekruist. Het is voor de CDA-fractie onaanvaardbaar
dat fraude en alles wat daarbij in de buurt komt, niet wordt aangepakt en
dat slechts bedragen, hoe groot of klein ook, die ten onrechte zijn ontvangen,
simpelweg worden teruggevorderd. Ik zie in de nulmeting een aantal voorstellen
tot verbetering, maar ook nog vrij veel softe aanbevelingen. Maar zelfs die
softe aanbevelingen vallen een beetje in het niet bij de brief van de staatssecretaris,
waarin zij schrijft: «de constateringen moeten gemeenten op het spoor
zetten waar nog verbeteringen mogelijk zijn» en «ik zal bezien
op welke wijze gemeenten ondersteund kunnen worden». De staatssecretaris
stelt wel 36 mln. extra ter beschikking ter verbetering van de handhavingsinspanningen!
Ik wil heel graag weten welke prestaties tegenover al dat extra geld staan.
Deze zouden verder moeten gaan dan alleen maar ondersteunen en verbeteringen
die wellicht nog verder mogelijk zijn.Ik sluit mij aan bij de vragen van collega Spekman over de erfeniskwestie.
In het vorige debat heb ik hierover al voorbeelden aangereikt. Toen ging het
over het opeten van een huis. Ik vind het antwoord daarop van de voorganger
van de staatssecretaris een beetje vallen in de categorie «jammer, maar
helaas». Daar neem ik nog geen genoegen mee, misschien met uitzondering
van een situatie waarin een kind miljoenen zou erven, maar dat lijkt mij een
theoretische. Ik vind dat wij heel zorgvuldig moeten heroverwegen of het reëel
is om een kind op deze manier al een stuk van zijn toekomst te ontnemen. Wat
mij betreft, moet er veel kritischer gekeken worden naar de vraag of een ouder
inderdaad verplicht kan worden, eerst de erfenis van zijn of haar kind aan
te spreken voordat er sprake is van recht op bijstand.Mijn voorlaatste punt betreft zelfstandigen. Ik krijg een heleboel signalen,
en de staatssecretaris ongetwijfeld ook, dat bij kleine zelfstandigen, zzp’ers,
de klanten wegblijven en de opdrachten uitblijven. In tegenstelling tot werknemers
in loondienst kunnen deze mensen geen beroep doen op de WTV en hebben zij
ook niet het vangnet van de WW. Het enige vangnet voor hen is de WWB. Er bestaan
hier prachtige websites over. Ook voor zelfstandigen die al langere tijd zelfstandig
zijn maar tijdelijk financiële problemen hebben, bestaat het beroep op
de WWB. Wij krijgen nogal wat situaties te horen waarin gemeenten de volle
mep van de dertien weken die hen ter beschikking staan, ook gebruiken om tot
een beoordeling van de aanvraag te komen. Ik vraag de staatssecretaris dringend
om in overleg met gemeenten te kijken of voor deze groep, die in hetzelfde
zware economische tijdsgewricht terecht is gekomen als veel anderen, de termijn
van 13 weken aanzienlijk ingekort kan worden. In het geval van de WTV kan
er binnen 48 uur een beslissing genomen worden. De dertien weken die gemeenten
nodig hebben, staan daar wel in heel schril contrast mee. Ik spoor de gemeenten
echt aan om veel sneller daarin te acteren.Tot slot sluit ik mij kortheidshalve aan bij de vragen van collega Spekman
over de voortgang in het wetsvoorstel over de kwijtschelding van gemeentelijke
belastingen voor zelfstandigen.De heer Ulenbelt (SP): Voorzitter. Ik zit
mij eigenlijk af te vragen of wij niet heel veel medelijden moeten hebben
met deze nieuwe staatssecretaris. Dat is misschien een rare opmerking tegen
iemand die aan een zware klus begint, maar toen het kabinet begon, had het
de ambitie om honderdduizenden mensen aan het werk te helpen.
Door de kredietcrisis is het economische klimaat natuurlijk radicaal veranderd.
Mensen vliegen eruit en Wajongers komen nog veel moeilijker aan het werk dan
voor de crisis al het geval was. Moet de staatssecretaris daarom haar plannen
niet bijstellen? Of blijft zij optimistisch dat zij dwars tegen de crisis
in al deze mensen wel aan het werk kan helpen? De staatssecretaris schrijft
weliswaar «wij zien het nog niet in de uitstroomcijfers van de WWB»,
maar je kunt er gif op innemen dat deze crisis, de ernstigste van de laatste
50 jaar volgens de minister, de kansen om mensen aan werk te helpen niet alleen
aanmerkelijk zal verminderen, maar misschien wel tot niets zal reduceren.
Hoe reageert de staatssecretaris daarop? Moet zij niet in het kabinet het
initiatief nemen en zeggen: laten wij het regeerakkoord bijstellen, laten
wij realistisch worden? Vandaar dat ik mij afvraag of wij geen medelijden
met deze staatssecretaris moeten hebben. Zij moet namelijk iets uitvoeren
wat volgens mij onuitvoerbaar is.De staatssecretaris presenteerde zichzelf in De Wereld Draait Door als
de staatssecretaris van de onderkant van de arbeidsmarkt. Moet zij echter
toch niet de staatssecretaris worden van zekerheid van inkomen? Het beleid
was altijd werk boven inkomen en de weg uit armoede is werk, maar als dat
werk er niet meer is, wat dan?De heer Spekman (PvdA): Voordat wij helemaal
meegaan met de somberheid, wat ook mijn neiging is nu ik hoestend en proestend
hier zit, moeten wij niet vergeten dat er nog steeds een paar honderdduizend
vacatures zijn. Ook nu nog stromen er steeds mensen uit de WWB, pakken hun
kansen en gaan aan het werk. Is de heer Ulenbelt dat met mij eens?De heer Ulenbelt (SP): Die vacatures zijn
er nog wel, maar inmiddels zijn zij aan het verdampen. De minister zegt ook
dat er nog vacatures voldoende zijn, maar kijk eens wat voor vacatures dat
zijn. Ik zie er de eerste de beste Wajonger niet in terechtkomen. Er is sprake
van frictiewerkloosheid en ik voorspel de heer Spekman dat de vacatures als
sneeuw voor de zon zullen verdampen. Wat dan? Regeren is vooruitzien. Mijn
partij heeft weliswaar nog geen regeringservaring, maar ik kan mij toch voorstellen
dat je je niet moet vasthouden aan de vacatures van nu. Die zijn nog maar
een strohalm en zullen binnenkort weg zijn. Daarop moet het kabinet zich voorbereiden.De heer Spekman (PvdA): Wij komen hier niet
uit. Nogmaals, ik denk dat de heer Ulenbelt veel te pessimistisch is. Het
is een moeilijke en zware tijd, maar er zullen vacatures blijven ontstaan,
omdat er ook iedere keer werkgevers zijn die toch weer banen weten te creëren.
Er zullen ook weer nieuwe ondernemers komen, die weer nieuwe banen zullen
genereren. Het is niet alleen maar Sombermans troef. Het is slechts een lastige
tijd, maar dat betekent toch niet dat wij bij de pakken neer moeten zitten?
Ook in de steden waar de SP van de heer Ulenbelt wethouders levert, wordt
gewoon nog gewerkt, ook daar worden dag in dag uit gewoon banen vergeven aan
mensen die nu in de WWB zitten. Dat is de praktijk. Daar moeten wij naar blijven
zoeken en daar moeten wij aan blijven werken. Dat kan ook.De heer Ulenbelt (SP): Het optimisme van de
heer Spekman is bijna ontroerend, maar hij moet niet blind zijn voor de werkelijkheid.
Als je ziet wat er in andere landen gebeurt en welke maatregelen de regeringen
daar nemen om werk te creëren, en je legt dat naast de plannen in Nederland,
dan zie je dat het niet gaat. Maar goed, ik wil graag de reactie horen van
de «staatssecretaris van de onderkant van de arbeidsmarkt», hoe
zij denkt deze problemen op te lossen. Misschien ben ik wel te pessimistisch,
maar dan laat ik mij graag op basis van argumenten overtuigen door de staatssecretaris.Voorzitter. Er liggen nog een paar onafgemaakte klussen van de voorganger
van de staatssecretaris. Als eerste noem ik de 18 plusregeling. De Kamer heeft
deze aangenomen, mijn beide voorgangers wezen hier ook op. Niet in woord maar
wel in gebaar was het bij de vorige staatssecretaris volstrekt duidelijk dat
hij er eigenlijk helemaal niet aan wilde. Hij ging een onderzoek doen en bij
mijn fractie bestond de indruk dat hij het op de lange baan wilde schuiven.
Ik heb daarom een heel concrete vraag. Kunnen wij met deze staatssecretaris
afspreken dat voor de zomer – laat ik preciezer zijn: voor de eerste
dag van het zomerreces – er een landelijke, wettelijke regeling is die
dit probleem oplost? Wat het onderzoek ook oplevert, wij moeten dat vormgeven
in de algemene bijstand. Wat dat betreft ben ik het eens met de heer Spekman.
Ik hoop dat wij met de staatssecretaris deze afspraak kunnen maken.Mevrouw Spies (CDA): Dit is absurd. Ik neem
aan dat de heer Ulenbelt bedoelt dat wij voor de zomer een wetsvoorstel hebben.
Uitvoering van de motie, waar de CDA overigens tegen was omdat wij de staatssecretaris
wel de gelegenheid wilden geven om het onderzoek eerst uit te voeren, duurt
even. Het lijkt mij echt onmogelijk om voor de zomer een wetsvoorstel te hebben
dat is aanvaard door de Tweede Kamer en de Eerste Kamer. Ik kan mij voorstellen
dat de heer Ulenbelt pleit voor een wetsvoorstel dat er voor de zomer ligt,
maar ik kan mij echt niet voorstellen dat dat wetsvoorstel dan al in het Staatsblad
gepubliceerd is.De heer Ulenbelt (SP): Alles kan hier. Alles!
Toen het verbod op short selling van aandelen geregeld moest worden, lag er
binnen 24 uur een wet. Als het moet, kan het. Als de staatssecretaris gewoon
het onderzoek laat voor wat het is en de wet maakt, hebben wij nog bijna zes
maanden. Daarin moet het echt wel kunnen. Als mevrouw Spies een beetje meewerkt,
lukt het zeker.Voorzitter. Mevrouw Spies heeft al gewezen op de problemen bij de toekenning
van uitkeringen aan zzp’ers. Deze problemen gelden echter voor meer
mensen. Er is een motie aangenomen waarin gevraagd wordt de uitkeringsinstellingen
erop aan te speken, de uitkeringen en met name de voorschotten op de uitkeringen
sneller te verstrekken. Het aantal aanvragen voor uitkeringen neemt momenteel
toe en zal in ieder geval ook gaan toenemen. De sociale diensten en het UWV
moeten zich daarop instellen. Mijn indruk is dat de voorschotten nog lang
niet allemaal op tijd worden verstrekt. Integendeel, ik krijg het idee, hoewel
ik dat niet hard kan maken, dat er eerder sprake is van een verslechtering.
Wil de staatssecretaris opnieuw bij uitkeringsinstellingen aandringen op het
snel en soepel uitkeren van voorschotten? De staatssecretaris zegt wel dat
er in Nederland geen armoede hoeft te zijn, maar als die zzp’er waar
mevrouw Spies het over had, dertien weken of langer moet wachten op zijn uitkering
en hij klopt niet aan omdat hij het breed heeft, dan is hij op dat moment
arm en moet hij naar de voedselbank. Mijn dringende vraag is dus, wil de staatssecretaris
het verstrekken van voorschotten door de uitkeringsinstellingen bespoedigen?
Dat is dan haar bijdrage om de toenemende run op de voedselbanken te beheersen.Tot slot kom ik op de voedselbanken zelf. Tijdens de verkiezingscampagne
werd de noodzaak voor voedselbanken beschouwd als een schandvlek op Nederland.
Wat gaat de «staatssecretaris van de onderkant van de samenleving»
doen om de noodzaak voor het bestaan van voedselbanken weg te nemen?Antwoord van de staatssecretarisStaatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Allereerst
hartelijk dank voor uw welkomstwoorden en die van de commissieleden. Het is
voor mij inderdaad de allereerste keer dat ik een algemeen overleg op deze
manier meemaak. In mijn vroegere leven heb ik hier vaker gezeten,
maar nooit aan deze kant van de tafel. Ik vind het heel fijn dat ik zo welkom
wordt geheten, want het is belangrijk dat regering en Kamer in nauwe gezamenlijkheid
optrekken. Dat is altijd het geval, maar het is nu dubbel belangrijk.Als eerste kom ik bij opmerkingen van de heer Ulenbelt, die zich afvraagt
of de leden niet enorm veel medelijden met mij moeten hebben, omdat ik begin
op een moment waarvan je niet vrolijk wordt. Ik zeg het even in mijn eigen
woorden ... Hij vraagt zich af of ik wel weet waar ik aan begin. Voorzitter,
de geachte afgevaardigde Ulenbelt weet natuurlijk ook dat dit juist mijn drive
was om hier «ja» tegen te zeggen. Het is vrij gemakkelijk om ergens «ja»
tegen te zeggen als de bomen tot in de hemel groeien. Je moet er juist voor
gaan staan als je weet dat mensen het behoorlijk voor de kiezen krijgen. Dat
geldt voor alle mensen in Nederland, maar wellicht bij uitstek bij de groep
waarover wij het vandaag hebben. Dit was voor mij een extra argument om op
deze stoel te gaan zitten en er met u allen samen voor te gaan zorgen dat
er ook voor deze mensen perspectief blijft. Het is heel mooi dat de Kamer
dit onderstreept. Ik hoor dit bij alle drie de fracties. Ik weet dat de leden
goed in het vizier hebben dat de bestaande instrumenten goed gehanteerd moeten
worden, zodat je ook in wat moeilijker tijden een goed antwoord kunt bieden.Op dit moment is het instrumentarium dat wij hebben prima. Ik heb vanochtend
een bestuurlijk overleg gevoerd met de VNG. Ook de gemeenten melden mij dat
binnen de WWB het Rijk het juiste instrumentarium heeft verschaft aan de gemeenten
om in goede en minder goede tijden aan de knoppen te kunnen draaien. Daar
is men dan ook druk doende mee. Op dit moment hoeven wij dus geen plannen
bij te stellen. In een ander deel van dit gebouw is vandaag een andere discussie
aan de orde rondom andere stukken van het kabinet. Daaruit zal blijken dat
er natuurlijk maatregelen worden genomen. Nogmaals, binnen het instrumentarium
dat wij hebben, kan dat ook heel goed.Wij zien dat een aantal banen onder schot wordt genomen, maar het is ook
zo dat datgene wat de commissie-Bakker heeft verteld, nog steeds steekhoudend
is. Er zijn namelijk nog steeds heel veel onvervulde vacatures. Wij hadden
een groot tekort aan werknemers. Het is dus zaak om mensen te begeleiden van
werk naar werk, zodat zij weer een plek hebben bij een werkgever en de vacatures
worden opgevuld. Ik kan dit niet genoeg beklemtonen. Kortom, wij moeten daarmee
allemaal hard aan de slag.De heer Ulenbelt (SP): Nu verspreidt de staatssecretaris
ook dat ontroerende optimisme dat de heer Spekman al tentoonspreidde. Maar
een halfjaar geleden waren er 5000 vacatures voor chauffeurs en nu zijn er
nul. De Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN) zegt dat kwetsbare
groepen even in de wachtkamer zitten. De kraptemarktindex van de website monsterboard.nl
geeft aan dat er geen krapte meer is op de arbeidsmarkt. De cijfers waar de
staatssecretaris naar verwijst, zijn van twee maanden geleden. In februari
komen er nieuwe. Dan zal er toch een heel ander plaatje zijn? Daar moet de
staatssecretaris zich toch op voorberieden? De staatssecretaris zegt dat de
instrumenten goed zijn, maar als werkgevers geen mensen meer aannemen, werken
die instrumenten ook niet. Moet de staatssecretaris niet alvast gaan denken
aan klijnsmabanen?Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb mij heilig
voorgenomen om mijn naam niet te verbinden aan wat dan ook. Ik vind het grappig
dat de heer Ulenbelt een voorzetje pleegt, maar klijnsmabanen zijn absoluut
niet aan de orde. Zoals ik zojuist al zei, heeft de heer Ulenbelt gelijk dat
in bepaalde segmenten van de arbeidsmarkt de banen niet voor het oprapen liggen.
In andere segmenten echter moeten de mensen echt nog binnenstromen. Dan praat
ik natuurlijk over onderwijs, zorg, defensie en politie. In die sectoren bestaat
nog steeds een groot tekort aan medewerkers. Het is nu dus zaak
om te zorgen dat mensen die hun baan verliezen als de wiedeweerga voor deze
banen worden opgeleid, zodat zij daarbij kunnen aanhaken. Dat is niet simpel,
ik wil het niet simplificeren, maar het moet wel gebeuren. De situatie is
anders dan bijvoorbeeld in de jaren tachtig. Ik weet niet van welke lichting
de heer Ulenbelt is, maar ikzelf studeerde af in de jaren tachtig en toen
was het behoorlijk kommer en kwel, omdat er op de gehele arbeidsmarkt geen
vacature meer te vinden was. Ik stel het wat zwart-wit, maar het was toen
echt veel lastiger dan nu. Nu verschillen de zaken op de arbeidsmarkt heel
erg. Het is dus zaak om daar een passend antwoord op te geven.De heer Ulenbelt (SP): De staatssecretaris
heeft het nu over het begeleiden van mensen van werk naar werk. Maar zij is
toch de staatssecretaris van de onderkant van de arbeidsmarkt? Daar zitten
dus ook de mensen die nog geen werk hebben. Alle Wajongers kunnen toch niet
bij defensie of de politie terecht? Om die mensen gaat het. De AWVN zegt nu
al dat dit kwetsbare groepen zijn die de wachtkamer in zullen gaan. Daar moet
de staatssecretaris toch doorheen breken? Die banen moeten dan wellicht niet
naar haar vernoemd worden, want zij heeft er al geen zin in. Maar misschien
moet zij inderdaad denken aan de initiatieven uit de jaren tachtig om straks
de schoolverlaters en anderen aan de onderkant van de arbeidsmarkt aan werk
te helpen.Staatssecretaris Klijnsma: Ik kijk ook even
naar u, voorzitter, want dit debat wordt ook elders ...De voorzitter: Het onderwerp is inderdaad
de WWB. Natuurlijk hangt in de visie van de meeste politieke partijen alles
samen! Ik stel voor dat de staatssecretaris nog een kleine opmerking over
deze inbreng maakt en vervolgens haar betoog vervolgt.Staatssecretaris Klijnsma: Ja, voorzitter,
want ik wil de heer Ulenbelt natuurlijk wel meegeven dat het zeker aan die
onderkant belangrijk blijft dat er plekken zullen zijn waar deze mensen een
stek krijgen. Maar dat moeten wij met zijn allen doen. Daarvoor is de WWB
erg belangrijk. De WWB strekt ertoe met gemeenten ervoor te zorgen dat mensen
uit de uitkering aan werk geholpen worden. Dit dient ook tijdens moeilijkere
periodes doorgang te vinden. Ook vanochtend weer in mijn gesprek met de VNG
heb ik gemerkt dat men dit helder op het netvlies heeft en daar gewoon mee
wil doorgaan. Daar waar ik kan, zal ik dit ruggensteun geven.Voorzitter. Ik constateer dat de Kamer de WWB als instrument nog steeds
een warm hart toedraagt en dat men dat instrument niet ter discussie stelt.
De heer Spekman en mevrouw Spies wijzen erop dat de handhaving een belangrijk
punt van aandacht is. Mevrouw Spies zei dat zij in grote lijnen kan leven
met de teneur van de voorliggende stukken, maar dat zij teleurgesteld is over
de handhaving en de manier waarop de extra impuls van 36 mln. wordt ingezet.
Ik ben niet van plan om achterover te leunen, want de 36 mln. moet stevig
worden benut. Daarom willen wij dat het rapport breed wordt verspreid onder
de gemeenten. Met de VNG is afgesproken om met de gemeenten een actiegerichte
handhavingsagenda te maken. Op die agenda komen concrete doelstellingen te
staan. Wij willen ervoor zorgen dat de gemeenten dat stevig beetpakken en
van elkaars goede ervaringen over en weer leren. Gedurende de looptijd van
het bestuurlijke akkoord zullen wij die extra inzet steeds tegen het licht
houden om na te gaan of er voortgang wordt geboekt. Ik ben vast van plan om
de Kamer te informeren wat het rendement is. Met mevrouw Spies vind ik dat
fraude zeer aan de kaak moet worden gesteld en dat, wanneer fraude is achterhaald,
er gewoon terugbetaald dient te worden.Mevrouw Spies (CDA): Hoe wordt die 36 mln.
verdeeld? Gaat dat geld gewoon via de algemene verdeelsleutel WWB naar de
gemeenten toe of worden er projecten uitgevoerd, specifiek gericht op bepaalde
aandachtsvelden? Wat zijn de prestaties aan de voorkant waarover de staatssecretaris
met de gemeenten afspraken wil maken? Het is best een hoop geld.Staatssecretaris Klijnsma: Dat ben ik zeer
met u eens. Ik weet niet precies hoe die 36 mln. ter beschikking is gesteld.
Ik neem aan dat het via de verdeelsleutel WWB gaat, maar daar zal ik de Kamer
van in kennis stellen. De handhavingsmiddelen zijn ter beschikking gesteld
aan alle gemeenten en dan is het zaak dat wij de gemeenten erop aanspreken
hoe zij die middelen hebben ingezet, niet alleen aan het eind van de rit maar
ook gaande de rit. Dan weten wij of er echt iets aan fraude gedaan wordt.
Daar zitten wij bovenop.Mevrouw Spies (CDA): Ik heb een praktisch
voorstel. Binnenkort wordt er een algemeen overleg over handhaving gehouden.
Zouden wij die informatie voor dat overleg kunnen krijgen?Staatssecretaris Klijnsma: Dat praktische
voorstel wil ik graag omarmen.De heer Spekman vraagt naar de conclusies naar aanleiding van de eindevaluatie
WWB. Dat is een lastige vraag. De eindevaluatie is op 21 december 2007
aan de Kamer gestuurd, evenals de conclusies. Wat bedoelt de heer Spekman
precies met zijn vraag? Iedere wet, ook de WWB, wordt elke vijf jaar tegen
het licht gehouden. Dat is goed gebruik en dat moet ook zeker met de WWB gebeuren.De heer Spekman (PvdA): Om het meteen op te
helderen: mijn vraag is gebaseerd op uw brief waarin het gaat over de conclusie
die uit het onderzoek moet worden getrokken in relatie tot het verdeelmodel
2010. Die liet de vorige staatssecretaris aan zijn ambtsopvolger over.Staatssecretaris Klijnsma: Dus dat is niet
zozeer de eindevaluatie als wel het verdeelmodel. Dan is het misverstand opgehelderd.Alle sprekers hebben de motie die is ingediend door mevrouw Karabulut
genoemd. Ik wil wat dat betreft graag treden in de voetsporen van mijn voorganger,
die heeft gezegd dat er een onderzoek is geëntameerd. Dat is bijna afgerond.
Ik verwacht de resultaten daarvan in februari. Begin maart kan ik de Kamer
vertellen hoe het kabinet daarmee om wil gaan. Het ordentelijk volgen van
een wetgevingstraject in de ritmiek die de Kamer gewend is, kost wel tijd,
maar onder druk wordt natuurlijk alles vloeibaar en in crisissituaties ook.
Het is helemaal aan de Kamer om te bepalen hoe men daarmee om wil gaan. In
ieder geval ben ik voornemens om begin maart de bevindingen van het kabinet
aan de Kamer voor te leggen.De heer Ulenbelt (SP): Ja, dat onderzoek zullen
wij wel krijgen, maar gaat dat al vergezeld van een wetsvoorstel?Staatssecretaris Klijnsma: Dat hangt helemaal
af van wat het kabinet vindt van de resultaten van het onderzoek. Mogelijk
blijkt dat het opportuun is om de wet aan te passen, dan hoort daar natuurlijk
een wetsvoorstel bij. Ik wil echter niet vooruitlopen op de resultaten van
het onderzoek. Ik vind wel dat het kabinet eerst een ordentelijk standpunt
in moet nemen over het onderzoek voordat de bevindingen aan de Kamer worden
voorgelegd.De heer Ulenbelt (SP): Bent u wel bereid om
die motie zo volledig mogelijk uit te voeren?Staatssecretaris Klijnsma: Ik treed in de
voetsporen van mijn voorganger. Hij heeft dat onderzoek geëntameerd.
Ik vind dat wij de resultaten daarvan moeten afwachten, anders hoef je geen
onderzoek te doen. Pas dan kan ik beoordelen of er al dan niet een wetswijziging
nodig is.De heer Ulenbelt (SP): Kunt u zich voorstellen
dat de onderzoeksresultaten uitwijzen dat er niets hoeft te gebeuren?Staatssecretaris Klijnsma: Ja, ik kan mij
alles voorstellen, maar het lijkt mij niet verstandig om daarop vooruit te
lopen. Ik kan mij ook voorstellen dat het onderzoek iets oplevert waarbij
ik denk: goh, dit hadden wij al drie jaar eerder moeten doen. Ik kan daar
nu niet op preluderen.Een ander belangrijk punt van aandacht betreft de «pardonners».
De heer Spekman heeft mij klip-en-klaar gevraagd om contact op te nemen met
de Hoeksche Waard omdat de samenwerking met het COA niet goed loopt en veel
bureaucratie oplevert. Ik zal dat in overleg met Justitie zeker doen. Ook
ik vind dat deze kwestie stevig ter hand moet worden genomen. Er is inmiddels
wel een groot aantal «pardonners» aan de bak gekomen, maar nog
lang niet genoeg. Wij kunnen waarschijnlijk iets leren van de Hoeksche Waard.
Wij zullen ook zeker bekijken hoe dat in de rest van Nederland gestalte krijgt.Een volgend punt betreft de kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen
voor de kleine zelfstandigen. Het kabinet is bezig met een wetswijziging ter
zake van die belastingen. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
moet daarbij het voortouw nemen. Ik heb begrepen dat die wetswijziging in
het eerste kwartaal van 2009 aan de ministerraad wordt voorgelegd. Ik ga ervan
uit dat de beoogde inwerkingtreding 1 januari 2010 zal zijn.De heer Spekman bracht een item naar voren waar ik mij heel veel bij kan
voorstellen, namelijk de kwestie van de erfenis voor minderjarigen. Het overlijden
van een ouder geeft veel verdriet, zowel voor het kind als voor de achterblijvende
partner. Wanneer de overblijvende partner om wat voor reden dan ook in de
bijstand terecht is gekomen, dan komt daar nog bij dat het nagelaten vermogen
eerst moet worden opgegeten voordat er recht is op een uitkering. Ik kan de
casus heel goed begrijpen, maar wij moeten wel binnen de wet bekijken wat
een eventuele wijziging betekent voor de vermogenstoets. Je kunt niet zo maar
aan de knoppen draaien. Gaat het om de immateriële schadevergoeding,
dan hebben gemeenten nu al de mogelijkheid om daarvan te abstraheren. Gemeenten
kunnen nu al ervoor kiezen om niet aan het vermogen te komen in specifieke
gevallen, bijvoorbeeld wanneer iemand verkracht is. Wat de erfeniskwestie
betreft, dit is ook op basis van jurisprudentie in de context van de wet verankerd.
Ik ben bereid om er nader op te studeren, want ik wil weten wat het betekent
voor de uitvoering van de WWB. De weg moet natuurlijk wel begaanbaar blijven,
ook voor degenen die de WWB uit moeten voeren. De heer Spekman heeft in zijn
eerste termijn heel goed ingekleurd welke haken en ogen dit voorstel heeft.
Ik stel voor om alle zaken op een rij te zetten, ook de haken en ogen. In
maart kom ik hierop terug en dan kan in overleg worden bekeken of de wet aangepast
moet worden en, zo ja, hoe.Als nieuwe staatssecretaris wil ik proberen om zo recht mogelijk in de
leer te blijven wat betreft de WWB. Het is aanlokkelijk om te denken: ik zou
centraal iets willen veranderen aan die WWB, omdat men decentraal in bepaalde
gemeenten net niet op de manier aan de knoppen draait zoals ik het zou doen.
Maar ik vind dat wij verantwoordelijkheden moeten leggen waar ze horen, ook
binnen de WWB. De erfeniskwestie is echter een heel speciale situatie. Met
die bril wil ik er graag naar kijken, maar de Kamer moet weten dat ik onder
normale omstandigheden zeer recht in de leer ben. Zo zal ik mezelf ook neerzetten
in dit soort overleggen. Het kan zijn dat ik dit aan het eind
van de rit ook over de erfeniskwestie zal moeten zeggen, maar dat hoort de
Kamer dan in maart.Mevrouw Spies constateert dat er al heel veel is gepresteerd binnen de
WWB, maar dat het tempo er een beetje uit raakt. Zij wil dat wij druk op de
ketel houden en stelt dat de effectiviteit van de re-integratie daarbij heel
belangrijk is. Het gaat erom mensen toe te leiden naar de arbeidsmarkt. Met
de huidige resultaten op dat terrein is zij niet op alle fronten even blij.
Ook ik vind dat de effectiviteit van de re-integratie verder moet worden verhoogd.
Ik heb begrepen dat dit onderwerp al vaker in de Kamer aan de orde is gesteld.
Vorig jaar is er een plan van aanpak aan de Kamer gestuurd. Het lijkt mij
goed als wij ons daar verder in verdiepen. Ik wijs in dit verband op de werkpleinen.
UWV, het werkbedrijf, en gemeenten pakken die re-integratie gezamenlijk veel
beter op. Dat is ook de bedoeling. Ik vind dat wij daar in gezamenlijkheid
naar moeten kijken en ik vind het fijn om dat met de Kamer te kunnen delen.
Ik heb daar zowel met UWV als met de VNG over gesproken. Die werkpleinen worden
nu als de wiedeweerga verder ingevuld. Dat zou in het rendement van die extra
inzet tot uiting moeten komen. Dat wil ik snel inzichtelijk maken, zodat wij
daar verder over kunnen praten. Met mevrouw Spies vind ik dat dit een punt
van aandacht moet zijn.Mevrouw Spies (CDA): Dat is mooi, maar dat
zijn nog veel woorden. Wij moeten met elkaar heel scherp toe naar termijnen,
doelstellingen en afrekenbare criteria. Kan de staatssecretaris het iets verder
concretiseren?Staatssecretaris Klijnsma: Ik wil in ieder
geval, omdat die werkpleinen vanaf 1 januari geëffectueerd
zijn, voor het zomerreces inzicht bieden in hoe die situatie zich manifesteert.
Daar hoort de re-integratie onlosmakelijk bij. Dus voor het zomerreces moeten
wij daar inzicht in bieden.Mevrouw Spies (CDA): Ik heb begrepen dat momenteel
ongeveer de helft van de mensen in de WWB een re-integratietraject aangeboden
krijgt. Is de staatssecretaris van plan om zodanig te sturen dat bijvoorbeeld
60% van de mensen in de WWB een re-integratietraject krijgt aangeboden?
De effectiviteit ligt nu rond de 25%. Wil de staatssecretaris dat bijvoorbeeld
over een jaar verhoogd hebben naar 30%? Is het mogelijk om met elkaar
een dergelijk traject uit te zetten? Dan bedoel ik dat daar ook de gemeenten
bij betrokken worden.Staatssecretaris Klijnsma: Daar slaat u de
spijker op de kop. Gemeenten zijn daarbij natuurlijk primair aan zet. Wij
hebben een bestuursakkoord gesloten waarin gemeenten zich hebben verplicht
om een aantal mensen naar werk toe te leiden met re-integratie. Daar houden
wij die gemeenten aan. Wij verstrekken de middelen, de gemeenten hebben de
opdracht aanvaard. Het tempo zat er heel goed in en dat blijven wij bewaken.
Dus die re-integratie hoort bij de gemeenten thuis. Desalniettemin versta
ik de vraag uit de Kamer heel goed. Die vraag heb ik zelf natuurlijk ook.
Daar waar er ruis op de lijn ontstaat rondom het fenomeen re-integratie wil
ik graag inzicht bieden. Daarom vind ik het niet alleen voor de Kamer maar
ook voor mezelf belangrijk dat wij voor het zomerreces duidelijkheid hebben
over de effecten van de werkpleinen en over de vraag of het tempo dat wij
hebben afgesproken in het bestuursakkoord verder doorgezet wordt. Voor het
zomerreces hoort de Kamer sowieso, ook van de minister van Sociale Zaken,
hoe de situatie op de werkpleinen zich verder ontwikkelt. Daar hoort dit bij.Mevrouw Spies vraagt naar het I-deel en de manier waarop verschuivingen
kunnen optreden. Wij hebben met betrekking tot de huidige verdeling van het
I-deel gezegd dat wij de zaak een beetje wilden dempen omdat wij een jaar
oversloegen. Mevrouw Spies pleit ervoor om dat niet helemaal dicht te timmeren
aan de voorkant, niet te zeggen: oké, dat hebben wij één
keer gedaan maar dat doen wij nooit weer. Je kunt natuurlijk altijd omstandigheden
treffen die ertoe leiden dat je die verschuivingen een beetje moet mitigeren.
Ik ben dat met haar eens, want je weet oprecht niet wat er allemaal kan gebeuren.
Dus je moet jezelf niet in dat keurslijf willen zetten. Ik heb begrepen dat
er onderzoek wordt gedaan naar de verdeelmodellen. Dat onderzoek bevindt zich
in de afrondende fase. Na het overleg met de VNG kan ik de Kamer daarover
informeren. Ik verwacht dit in maart te doen. Dan kan ik ook meer zeggen over
de wijze waarop wij omgaan met de verdeling van de middelen in de komende
jaren. De dempingsregeling bestaat naast de bestaande vangnetten en niet in
plaats daarvan. Wij hebben binnen het bestuursakkoord afspraken gemaakt met
de gemeenten over de verdeling van de middelen. Die afspraken handhaven wij,
maar het kan altijd zo zijn dat er gaande de rit iets gebeurt wat in het bestuursakkoord
niet is voorzien. Dan moet je naar bevind van zaken handelen. Dat is nu gebeurd
met deze dempingsregeling.Mevrouw Spies en de heer Ulenbelt vragen aandacht voor de zelfstandigen.
Ik ben het ermee eens dat die als de wiedeweerga moeten worden geholpen. Zoals
wij nu met de WTV omgaan, zo zou je ook met de kleine zelfstandigen moeten
omgaan als het even zwaar weer wordt. Wij zullen de gemeenten daar flink op
attenderen. Wij zullen een verzamelbrief doen uitgaan waar dit onderdeel van
uit zal maken. Ik ben het ermee eens dat een termijn van 13 weken veel te
lang is. Overigens hebben gemeenten dan natuurlijk alle instrumenten om dat
goed te kunnen doen. Dus dat is het probleem niet. Het gaat er alleen om dat
zij die termijnen veel korter moeten laten zijn.Last but not least de voedselbanken. Daar word ik de afgelopen weken vaker
op bevraagd. De heer Ulenbelt zei dat je voedselbanken zou kunnen zien als
schandvlekken, dat zij er eigenlijk niet zouden moeten zijn. Ik zit er als
volgt in. Ik vind – en dat komt natuurlijk ook door mijn voorgeschiedenis –
het altijd te prijzen wanneer mensen op vrijwillige basis dingen tot stand
brengen voor andere mensen. Dat moet de overheid altijd steunen. Er zijn gelukkig
zo veel mensen die voor andere mensen iets over hebben, zoals vrijwilligers
bij het Leger des Heils en bij kerken, dat wij dat «never nooit»
weg moeten willen poetsen. Je moet er echter niet van afhankelijk zijn. Dat
is de essentie. Ik vind het goed dat voedselbanken de mensen niet alleen helpen
aan voedsel – waarvoor die voedselbanken in eerste instantie zijn opgericht –
maar dat zij mensen begeleiden naar de verschillende voorzieningen in dit
land. Dat zijn er gelukkig heel veel. Wij hebben binnen de armoedebestrijding
heel veel instrumenten die ingezet kunnen worden. Het is mij een lief ding
waard – en waar ik kan, zal ik dat echt stimuleren – dat nog veel
meer mensen die instrumenten weten te vinden. Helaas zien wij nog steeds dat
mensen de instrumenten onvoldoende weten te vinden, terwijl zij er recht op
hebben. Waar ik kan, zal ik helpen die banen te breken. Tegelijkertijd vind
ik het heel plezierig dat voedselbanken die begeleiding meer en meer op zich
nemen. Laten wij blij zijn dat die hulp door vrijwilligers gefourneerd wordt,
waardoor mensen uit het moeras getrokken kunnen worden, zodat zij met schuldhulpverlening
gewoon weer een normaal leven kunnen leiden. Dat is heel belangrijk.Nadere gedachtewisselingDe heer Spekman (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de staatssecretaris voor de uitvoerige beantwoording. Ik heb nog een aantal
punten. Het eerste betreft de reactie op de motie-Karabulut. Het is voor ons
nog steeds niet de vraag of de motie moet worden uitgevoerd, maar hoe de motie
wordt uitgevoerd. Wij wachten de brief die de staatssecretaris voor begin
maart heeft toegezegd over het onderzoek af.De staatssecretaris heeft uitgebreid stilgestaan bij de erfeniskwestie.
Zij geeft aan dat zij zich er veel bij kan voorstellen. Zij wil erop studeren
en bekijken of de uitvoering weerbarstig is en grote nadelen
kent. Wij vinden het onrechtvaardig hoe het nu uitpakt, maar ook wat dat betreft
kunnen wij het geduld opbrengen tot de brief van de staatssecretaris in maart.
Wij kunnen ons ook iets voorstellen bij de algemene teneur van het verhaal
van de staatssecretaris met betrekking tot het recht in de leer zijn als het
gaat over de Wet werk en bijstand. Ik wijs erop dat het kabinet niet altijd
recht in de leer is bij de uitvoering van de Wet werk en bijstand, omdat sommige
zaken veranderen. Ik hoef alleen maar te wijzen op een aantal wetsvoorstellen
dat in de maak is. Ik doel op de vrijstelling van sollicitatieplicht voor
vrouwen, de leer-werkplicht voor jongeren tot 27 jaar en op de langdurigheidstoeslag.
Op meerdere terreinen vindt het kabinet het verstandig – in zijn wijsheid
of licht afgedwongen door het regeerakkoord – om de WWB aan te passen.
Er zullen situaties zijn waarin de Kamer het gerechtvaardigd vindt om een
eigen afweging te maken voor de uitvoering van de WWB. Volgens mij kan dat
als wetgever. Ik realiseer mij echter dat wij daarin terughoudend moeten zijn.
Wat dat betreft steun ik de beleidslijn van de staatssecretaris.Mijn laatste punt betreft de zelfstandigen. De meeste gemeenten werken
met de Bureaus Zelfstandigen, die prima uitgerust zijn om de toets te doen.
Ik ben alleen bang dat gemeenten blijven aanlopen tegen ingewikkelde inkomensberekeningen.
Wanneer iemand voor een deel nog in het eigen onderhoud kan voorzien, dus
niet helemaal uitvalt als zzp’er, moet er iedere maand een inkomstenverrekening
plaatsvinden. Daar zijn verschillende methodieken voor die gemeenten ook op
verschillende manieren gebruiken. Het zou dan wel helpen als Sociale Zaken
een iets actievere rol speelt door te bekijken of er voor de inkomensverrekeningen
een praktische methode is in deze buitengewoon uitzonderlijke tijd.Mevrouw Spies (CDA): Voorzitter. Ook ik dank
de staatssecretaris voor de antwoorden. Ik ben het van harte eens met haar
basishouding om recht in de leer te zijn met betrekking tot de WWB. Ik had
ook niet anders verwacht. Wij moeten uiteraard de realiteit van de dag nooit
uit het oog verliezen, maar dat laat onverlet dat de WWB een buitengewoon
goed werkend instrument is.Ik dank de staatssecretaris voor de toezegging dat zij nader wil studeren
op de erfeniskwestie. Het is prima dat zij daar in maart op terug wil komen.Ik dank de staatssecretaris voor de toezegging om voor het algemeen overleg
over handhaving scherper zichtbaar te maken hoe de 36 mln. aan de voorkant
wordt ingezet.Voor het zomerreces krijgen wij beter inzicht in de onderzoeksresultaten
die ertoe moeten leiden dat de effectiviteit van de re-integratie wordt vergroot.Ook is het goed dat er een kanttekening is geplaatst bij de passage in
de brief van 18 november over de verdeelmodellen. Wij blijven nadenken.
Dat lijkt mij bij dit dossier buitengewoon verstandig.Ik heb nog een opmerking en een vraag over de zelfstandigen. Ik dank de
staatssecretaris voor de toezegging om hier serieus met gemeenten over te
gaan praten. Het moet een stuk sneller kunnen, juist ook omdat de WWB al een
mooie overbrugging mogelijk maakt voor zzp’ers die tijdelijk financiële
problemen hebben. Dat past qua systematiek fantastisch in de ideeën achter
de WTV. Daar hoort het verzoek/de opdracht aan de gemeenten bij om ervoor
te zorgen dat deze voorziening gebruikt gaat worden als het nodig is. Het
niet-gebruik loert ook hier, omdat heel veel zelfstandigen zich niet bewust
zullen zijn van de mogelijkheid die er voor hen is. In overleg met het mkb,
VNO-NCW en winkeliersverenigingen zou nagedacht moeten worden over een communicatiestrategie
om ervoor te zorgen dat een beschikbaar instrument gebruikt wordt door de
doelgroep waarvoor het bestemd is.De heer Ulenbelt (SP): Ik vind ook dat zelfstandigen
die zonder werk komen een inkomensvoorziening moeten hebben, maar geldt voor
de zzp’ers niet Work First?Mevrouw Spies (CDA): Die vallen dan vervolgens
onder de systematiek van de WWB. De WWB biedt allerlei mogelijkheden voor
maatwerk. Bij tijdelijke uitval of tijdelijke vermindering zal een zelfstandige
niet heel snel de Work First-aanpak voorgesteld krijgen vanuit de gemeenten.
Wij hebben geleerd van de uitspraak van het Hof Arnhem dat daar een goede
motivatie aan ten grondslag moet liggen. Laten wij nu niet eerst zoeken naar
moeilijkheden, maar vooral naar mogelijkheden. Dan biedt de WWB, ook voor
zelfstandigen, een mogelijkheid. Ik ging ervan uit dat de SP mijn pleidooi
daarvoor van harte zou ondersteunen.De heer Ulenbelt (SP): Ik ondersteun uw pleidooi
ook wel, maar mij verbaast het gemak waarmee u die zzp’ers in de bijstand
wil hebben. Er zijn nog vacatures genoeg in het land. Er is overal nog werk.
De Sociale Dienst zou toch in dat geval moeten zeggen: nee, voor u geen bijstand;
u hebt een linker- en een rechterhand die het heel goed doen, gaat u maar
werken. Dat had ik van u verwacht. U draait. U gaat de goede kant op, daar
niet van, maar u draait wel.Mevrouw Spies (CDA): Ik moet hier bijna om
lachen. De heer Ulenbelt houdt alleen maar doemverhalen over het feit dat
er nergens meer vacatures zijn, dat alle bronnen zijn opgedroogd. Hij stelt
voor dat de staatssecretaris maar klijnsmabanen moet creëren. Nu is er
een mogelijkheid om zelfstandige ondernemers tijdelijk via het vangnet van
de WWB een ondersteuning te bieden, maar dan gaat de heer Ulenbelt daar ook
weer moeilijkheden zoeken. Ga nou toch weg, mijnheer Ulenbelt.De heer Ulenbelt (SP): Ik constateer alleen
maar dat u kennelijk de vacatures voor de zzp’ers niet ziet waar u die
in het algemeen wel ziet. Dat is met elkaar in tegenspraak en dat leg ik hier
gewoon op tafel.Mevrouw Spies (CDA): Dan moet u ook reëel
zijn. Ik trek de parallel met de WTV-regeling. Die mensen kunnen met behoud
van een baan tijdelijk minder uren gaan werken. Die parallel heb ik getrokken.
Ik ga ervan uit dat de SP dat ook kan waarderen. Als wij dat niet doen, zouden
al die mensen die nu door hun werkgever gebruik kunnen maken van de WTV-regeling
ook een sollicitatieplicht opgelegd moeten krijgen.De heer Ulenbelt (SP): Voorzitter. Met deze
staatssecretaris hoeven wij geen medelijden te hebben, want zij zegt dat zij
recht in de leer is. Dat wordt me een mooi ministerie, want dan hebben wij
er daar twee zitten die aardig recht in de leer zijn. De grote vraag blijft
echter of die leer, gezien de economische en sociale omstandigheden, nog wel
de juiste leer is. Wanneer de staatssecretaris recht in de foute leer blijft,
komt het niet goed en dan moet ik aan het eind van de rit misschien toch concluderen
dat ik toch wel medelijden heb.Wat de 18 plusregeling betreft ben ik nog niet geheel gerustgesteld. Ik
vraag mij af of deze staatssecretaris zich net zo afhoudend opstelt als de
vorige staatssecretaris. Ik dring er met de heer Spekman op aan dat die wijziging
er komt. Gemeenten voeren het nu verschillend uit. Dat is niet goed. Ook op
andere punten gebeurt dat. Wat dat betreft zijn wij helemaal niet zo tevreden
over de leer.Ik heb gevraagd om niet alleen voor zzp’ers, maar in zijn algemeenheid
sneller voorschotten te verstrekken. De FNV heeft er indertijd onderzoek naar
gedaan waar alarmerende cijfers uitkwamen. Ik meen dat 20% niet binnen
twee maanden een voorschot kon krijgen. Is de staatssecretaris bereid om bij
gemeenten te informeren in de verzamelbrief hoe het daarmee staat?
Zij moet ingrijpen als de situatie rondom snelle bevoorschotting nog niet
is verbeterd.Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Ik
dank de leden voor hun bijdrage in tweede termijn. Er zijn nog wat vragen
aan mij gesteld die ik graag wil beantwoorden.De heer Spekman vraagt naar de inkomstenverrekening. Gemeenten hebben
er grote moeite mee om te berekenen waar zzp’ers recht op hebben. De
huidige systematiek leidt ertoe dat de zzp’ers gedurende het hele jaar
een voorlopige uitkering krijgen. Aan het eind van het jaar wordt afgerekend
wanneer de jaarrekening van de zzp’ers beschikbaar is. Op die manier
kunnen gemeenten aan de slag. Voor zzp’ers is dat heel plezierig. Op
die manier is er weinig bureaucratie.Ik ben het zeer met mevrouw Spies eens dat wij bij de uitvoering van de
WWB de realiteit van de dag niet uit het oog moeten verliezen. Dat geldt ook
voor de verdeelmodellen, met dien verstande dat verdeelmodellen er zijn om
voor alle partners helder te hebben waar zij tot in lengte van jaren op kunnen
rekenen. Als je daar volcontinu aan blijft sleutelen, is het voor de partners
niet te doen. Er moet dus een heel legitieme reden zijn op basis waarvan afgeweken
mag worden van het verdeelmodel. In dit geval hadden wij zo’n reden.
Het kan best zijn dat er in voorkomende gevallen weer reden is om af te wijken
van de verdeelmodellen, maar dan vind ik wel dat wij dat met z’n allen
mee moeten kunnen maken.Mevrouw Spies (CDA): Er is met het oog op
2010 in ieder geval één objectieve reden. U geeft in uw brieven
aan dat de actualisering van de peildata nog niet voor alle verdeelkenmerken
gerealiseerd kon worden, omdat informatie ontbrak, et cetera. U geeft in feite
zelf al aan dat wij rekening moeten houden met de mogelijkheid, ook tegen
de achtergrond van de evaluatie van de verdeelmodellen die wij in maart ontvangen,
dat er een nieuw afwegingsmoment ontstaat.Staatssecretaris Klijnsma: Zeker, dat gaan
wij ook in maart doen. Dat weten onze partners ook. Dat vind ik de essentie.
Ik vind niet dat het Rijk gaande de rit verdeelmodellen mag aanpassen zonder
goede reden of zonder goed overleg met de partners. Dat moet heel zorgvuldig
gebeuren. In dit specifieke geval doen wij dat op basis van het onderzoek
dat in maart wordt gepresenteerd.Ik dank mevrouw Spies voor haar tip om met het mkb en andere instanties
te overleggen over communicatie over de voorzieningen uit de WWB. Mensen met
een klein bedrijf moeten weten dat zij bij de gemeenten terechtkunnen als
zij tijdelijk aan lager wal geraken. Het is heel goed mogelijk dat mensen
daar niet van op de hoogte zijn. Dan is het fijn om de juiste kanalen te benutten
om dat aan mensen te kunnen vertellen. Toevallig heb ik vorige week met de
heer Hermans gesproken. Dit is nu een punt dat ik in dat overleg in kan brengen.De heer Ulenbelt vraagt zich af of ik recht ben in de juiste leer. Ik
wijs erop dat wetten instrumenten zijn en geen doel op zichzelf. Ik wil het
instrument WWB blijven benutten, samen met de gemeenten, zodat wij in de loop
van de komende maanden en jaren weten hoe wij dat instrument het beste kunnen
inzetten. Dat bedoel ik met recht in de leer zijn. Ook vind ik dat wij moeten
proberen de instrumenten zo veel mogelijk intact te laten en dat wij daar
niet aan moeten blijven sleutelen. Als het moet dan moet het. Je moet een
wet willen en durven aan passen als het nodig is. Daarvoor zitten wij hier
ook bijeen, want wij zijn tenslotte de wetgever.Wij hebben geen signalen dat de voorschotten waar de heer Ulenbelt aan
refereerde niet op tijd worden uitbetaald. Ik vraag de heer Ulenbelt om problemen
die hem bekend zijn aan mij te melden. Dan kan ik daarmee aan de slag.Toezeggingen– Voor het algemeen overleg over handhaving zal de staatssecretaris
de Kamer informeren over hoe de 36 mln. zal worden verdeeld over de gemeenten.– De staatssecretaris zal de Kamer in maart informeren over de onderzoeksresultaten
inzake de motie-Karabulut.– De staatssecretaris zal de Kamer in maart informeren over erfenis
in het kader van de WWB.– Voor het zomerreces hoort de Kamer hoe de situatie op de werkpleinen
zich ontwikkelt. Hier hoort de re-integratie bij.– De staatssecretaris zal de Kamer in maart informeren over de evaluatie
van het verdeelmodel van het inkomensdeel voor de komende jaren.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,De WitDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,PostXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), De Wit (SP), voorzitter, Van Gent (GroenLinks),
Blok (VVD), Tichelaar (PvdA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Smeets (PvdA), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Van Hijum (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Jonker (CDA), ondervoorzitter, Luijben (SP), Ulenbelt (SP), Ortega-Martijn
(ChristenUnie), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan
(CDA), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Thieme (PvdD), Karabulut (SP)
en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Gerkens (SP), Sap (GroenLinks), De Krom
(VVD), Heerts (PvdA), Smilde (CDA), Depla (PvdA), Aptroot (VVD), Sterk (CDA),
Willemse-van der Ploeg (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Pechtold (D66), Spies (CDA),
Irrgang (SP), Lempens (SP), Cramer (ChristenUnie), Biskop (CDA), Elias (VVD),
Joldersma (CDA), Fritsma (PVV), Tang (PvdA), Ouwehand (PvdD), Gesthuizen (SP),
Heijnen (PvdA) en Weekers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30545-70.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl