Vaststelling begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg op 9 september 1999 over het actieprogramma energiebesparing 1999-2002
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-XIII, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

31-01-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-XIII nr. 7

27-09-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 XIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2000nr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 27 september 1999De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 9 september 1999 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van
Economische Zaken, over het actieprogramma energiebesparing
1999–2002 (EZ-99-353).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw De Boer (PvdA) merkte op dat de minister
van Economische Zaken in de komende jaren de coördinerende rol moet vervullen
op het belangrijke punt van het energiebeleid. Zijn er onderdelen van het
overheidsbeleid die contraproductief zijn ten opzichte van het besparingsbeleid?Energiebesparing en duurzame energie zijn twee verschillende onderwerpen
en moeten daarom afzonderlijk worden besproken. Als eerst de mogelijkheden
van energiebesparing worden verkend, kan vervolgens volledig worden ingezet
op duurzame energie.Het actieprogramma energiebesparing 1999–2002 is gebaseerd op de
Energiebesparingsnota van 1998 en het belastingsplan van 1999. In het regeerakkoord
dat vorig jaar tot stand is gekomen, is de zorg uitgesproken over het vraagstuk
van energiegebruik en klimaatverandering, waarvoor een trendbreuk in de ontkoppeling
tussen economische groei en de daarmee gepaard gaande milieudruk tot stand
moet komen. Om het mechanisme van ontkoppeling tot stand te brengen, stelt
het kabinet 690 mln. in 1999 tot 910 mln. in 2001 ter beschikking. Deze bedragen
zijn aanmerkelijk hoger dan de bedragen die in de vorige kabinetsperiode ter
beschikking zijn gesteld. Aangenomen mag worden dat een deel van de gelden
aan energiebesparing wordt besteed. In het actieprogramma wordt echter gesteld
dat het geen nieuwe beleidsvoornemens bevat in vergelijking met het Belastingplan
1999 en de Energiebesparingsnota van 1998. En dus heeft het regeerakkoord
daarop geen invloed gehad. Wordt om die reden in het actieprogramma geen enkele
keer de doelstelling van ontkoppeling genoemd? Wel wordt opgemerkt dat het
overigens niet de bedoeling is dat het actieprogramma bestaande productie-
en consumptiepatronen rechtstreeks beïnvloedt. Is de minister het ermee
eens dat een verbetering van energieprestaties alleen totstandkomt als gevolg
van een verandering van productie- en consumptiepatronen? De minister stelt in het actieprogramma dat de Energiebesparingsnota uit
1998 de mogelijkheden heeft verkend van verhoging van de energie-efficiencydoelstelling,
maar geeft aan dat hierop nader zal worden ingegaan in de Klimaatnota. Waarom
wordt deze doelstelling niet overgenomen in het actieprogramma? Het is begrijpelijk
dat het de minister niet exact duidelijk is wat de maatregelen uit dit actieprogramma
zullen opleveren, maar aangenomen mag worden dat zij een indicatie heeft.
Hoe verhoudt de verwachte uitkomst zich tot de doelstelling? Als het beleid
in 2002 niet op koers ligt, zal worden bezien of aanvullende maatregelen nodig
zijn. Wanneer ligt het beleid echter op koers? Het laatste jaar van een kabinetsperiode
is niet geschikt om aanvullende milieumaatregelen te nemen. Mevrouw De Boer
stelde daarom voor de evaluatie van het beleid in 2001 te laten plaatsvinden,
zodat de minister eventuele ombuigingen nog zelf kan realiseren.Het energiegebruik is in vrijwel alle sectoren met gemiddeld 1,2% toegenomen.
Het besparingsbeleid begint met name bij de huishoudens vruchten af te werpen.
Het energiegebruik is in de sector transport toegenomen tot 2,5%. Van ontkoppeling
is hier dus geen sprake, wat noopt tot een assertief pakket van maatregelen.De warmtekrachtkoppeling (WKK) heeft een belangrijke bijdrage geleverd
aan de energiebesparing, maar moet zich volgens de Kamer marktconform ontwikkelen.
Als echter een belangrijk besparingsinstrument als de WKK niet wordt gestimuleerd,
kan het de concurrentie op de geliberaliseerde markt niet aan. De ontwikkeling
van de WKK stokt op het moment. De doelstelling van 15 000 mW (megawatt)
in het jaar 2010 zal echter gehaald moeten worden. Door VNO-NCW zijn aanbevelingen
gedaan om de ontwikkeling van de WKK weer vlot te trekken. Wil de minister
deze aanbevelingen onderzoeken en bij de behandeling van de begroting van
EZ met een voorstel komen?Ook voor de sectoren bouwnijverheid en verkeer en vervoer moeten meer
assertieve maatregelen worden gepresenteerd. De energieprestatienorm (EPN)
gaat voorlopig niet naar beneden, hoewel een extra energiebesparing mogelijk
lijkt. Mevrouw De Boer vroeg zich af of de lagere prestatienorm die het ministerie
van EZ voorstaat wellicht op bezwaren stuit bij het ministerie van VROM. Er
wordt met instrumenten als het energieprestatieadvies (EPA) en de energieprestatie
op locatie (EPL) uitgegaan van vrijwilligheid van de zijde van producenten
of consumenten. Toch moet getwijfeld worden aan een vrijwillige aanpak, omdat
in het huidige marktdenken de kosten voor de baten uitgaan. Als de besparingen
niet worden gehaald, moet er regelgeving komen. Auto's zijn energiezuiniger,
maar de sector verkeer en vervoer groeit en dus groeit ook de uitstoot. Daarom
moet wellicht worden gedacht aan instrumenten als snelheidbegrenzers, economymeters
en verplichte bedrijfsvervoerplannen. De sector is bereid tot nader overleg
en tot het nemen van maatregelen die leiden tot energiebesparing.De Klimaatnota komt in november aan de orde. Dan moet duidelijk zijn dat
Nederland kan voldoen aan zijn verplichting van een reductie van 6% CO2. Dit hangt mede af van het succes van het energiebesparingsbeleid.
Er moet dan ook een garantie zijn dat dit onderdeel mede leidt tot het halen
van de reductie van 6%. Mevrouw De Boer wilde daarom een finale beoordeling
van dit actieprogramma opschorten tot de behandeling van de Klimaatnota in
november.Wanneer de economische groei hoger is dan het groeicijfer waarmee rekening
is gehouden in het beleidsplan, kunnen de extra milieukosten die voortvloeien
uit de extra groei worden gecompenseerd, zo staat in het regeerakkoord. Zij
vroeg of minister het ermee eens is dat die situatie zich nu lijkt voor te
doen en informeerde naar de voornemens van het kabinet dienaangaande. De heer Van den Akker (CDA) sprak zijn waardering
uit voor de inzichtelijke opzet van het actieprogramma. De doelgerichte benadering
van de eindgebruikers, de heldere verdeling van verantwoordelijkheden binnen
de rijksoverheid en de belangrijke rol voor de intermediaire organisaties
spraken hem zeer aan.De minister heeft terecht aangegeven dat de diverse besparingsthema's
de grenzen van de indeling van de eindgebruikers overstijgen. Hierbij gaat
het om WKK, apparaten, vervoer en onderzoek en ontwikkeling. Daaraan kan het
besparingsthema warmteverbruiksmeting en kostenverdeling worden toegevoegd.
Dat betreft de toepassing van meetapparatuur in woningen en gebouwen met een
collectieve CV-installatie. Zonder meting voelen met name huishoudens in dergelijke
gebouwen zich niet verantwoordelijk. Bewezen is echter dat meting een energiebesparing
van 23% oplevert. Ruim 200 000 woningen met een collectieve CV-installatie
zijn nog niet uitgerust met een meet- en kostenverdeelsysteem. Mogelijke opdrachtgevers
zijn woningbouwverenigingen, verenigingen van eigenaren, institutionele beleggers
en vastgoedbeheerders. Onder welke categorie eindgebruikers vallen deze opdrachtgevers
echter in het actieprogramma? Beheerders van deze woningen gaan niet vrijwillig
over tot warmteverbruiksmeting, zo is in de afgelopen tien jaar gebleken.
Metingen worden door middel van subsidies en voorlichting aangemoedigd, maar
in tegenstelling met veel andere landen is het in Nederland nog steeds toegestaan
om de kosten van de collectieve warmevoorziening hoofdelijk om te slaan over
de bewoners. Bij warmteverbruiksmetingen wordt rekening gehouden met individuele
stookgewoonten. De resterende woningen met collectieve CV-installatie waar
geen metingen worden verricht, vertegenwoordigen een jaarlijkse energiebesparingsmogelijkheid
van 71 miljoen m3 aardgas. Gesteld kan worden dat het aantal woningen,
gerelateerd aan het totale woningbestand, te gering is, dat het restbestand
afneemt en dat daarom wetgeving niet voor de hand ligt. Het percentage woningen
moet echter niet het uitgangspunt zijn, maar het absolute energiebesparingspotentieel.Zoals in het actieprogramma terecht wordt aangegeven, vormt de WKK een
uiterst belangrijke energiebesparingsmogelijkheid. In de industrie is de energie-efficiency
per eenheid product over een lange reeks van jaren zodanig verbeterd dat het
absolute energieverbruik nauwelijks is gestegen. In de Energiebesparingsnota
is uitgegaan van een warmtekrachtvermogen van 15 000 mW in 2010. Is dit
cijfer haalbaar? In het actieprogramma wordt aangegeven dat bepaalde ontwikkelingen
op korte termijn de groei van het vermogen aan warmtekracht kunnen vertragen.
De relatief lage elektriciteitsprijzen en de organisatorische heroriëntatie
in de energiesector geven marktpartijen aanleiding tot terughoudendheid bij
het aangaan van langdurige investeringen en contracten. De heer Van den Akker
wees erop dat de fractie van het CDA er bij verschillende gelegenheden op
heeft gewezen dat WKK niet langer interessant is en dat zij amendementen heeft
ingediend om de ontwikkeling van WKK te stimuleren zodat het streven van een
wartekrachtvermogen van 15 000 mW in 2010 wordt gehaald. Deze amendementen
zijn helaas niet aangenomen. Wanneer komt de studie naar de rentabiliteit
van WKK onder de verschillende economische omstandigheden beschikbaar? Wordt
in die studie ook gekeken naar de uitwerking van de wijziging van de Elektriciteitswet
op de ontwikkeling van de WKK?In het actieprogramma wordt terecht gewezen op de belangrijke rol van
intermediaire organisaties, in de Elektriciteitswet ook wel aangeduid als
representatieve organisaties. De heer Van den Akker had bij de behandeling
van de wijziging van de Elektriciteitswet bij amendement voorgesteld om COGEN-Nederland
als representatieve organisatie aan te merken. De minister was hier toen tegen.
De Dienst uitvoering en toezicht Elektriciteitswet wil een verzoek daartoe
niet eens in behandeling nemen. Hoe valt dit te rijmen met het
voorwoord van de minister in«Cogeneration 2000»?Jaarlijks zijn huishoudens goed voor 23% van het nationale energieverbruik,
met name via woningen, apparaten en vervoer. Het Sociaal en cultureel planbureau
concludeert dat milieuproblemen mede moeten worden opgelost door gedragsveranderingen
van consumenten en tevens dat consumenten een moeilijk bereikbare doelgroep
voor beleid zijn. De heer Van den Akker pleitte voor een betere voorlichtingscampagne
door een zeer specifieke benadering van problemen, een benadering die consumenten
aanspreekt en die hen bewust maakt van de consequenties van hun handelen.De heer Klein Molekamp (VVD) meende dat het
actieprogramma energiebesparing en de Klimaatnota in elkaars verlengde liggen
en eigenlijk ook tegelijk besproken moeten kunnen worden. Hij zag dit debat
dan ook als een warming-up. De Klimaatnota is gebaseerd op een economische
groei van 3,3%. Kan de minister ingaan op de huidige economische groei?In het actieprogramma wordt een overzicht geven van de overheidsbudgetten
die in de wereld worden uitgegeven aan energiebesparing. Daaruit blijkt dat
Nederland op het punt van de energiebesparing tot de top behoort. Moet uit
de lagere budgetten van andere landen worden afgeleid dat deze landen de Kyotodoelstellingen
in mindere mate nastreven of dat hun doelstellingen makkelijker zijn te halen?In het regeerakkoord wordt niet alleen gesproken van een Europees beleid,
maar terecht ook van een Europees instrumentarium. De stelling dat het Europese
ambitieniveau veelal lager ligt dan het Nederlandse is dan ook zorgwekkend.
Kan de minister aangeven of ook daadwerkelijk aan het Europese ambitieniveau
en het Europese instrumentarium wordt gewerkt? Energie-etikettering is een
goede zaak. Maar moet dat dan in nationaal verband of in Europees verband
gebeuren? Hoe kan het zijn dat Nederland, dat toch een groot budget inzet
voor energiebesparing, relatief weinig Europese gelden krijgt? Wat is er gebeurd
sinds de aanvaarding van de motie van de heer Crone waarin wordt aangedrongen
op het maximaal inzetten op het communautaire beleid?De heer Klein Molekamp informeerde naar de vertaalslag van de gelden die
in het regeerakkoord ter beschikking zijn gesteld voor de trendbreuk. Wat
vindt de minister van de gedachte van VNO-NCW om niet zozeer naar stimuleringsregelingen
maar naar fiscale regelingen en meer algemene regelingen te streven?In het actieprogramma wordt uitvoerig ingegaan op de rol van het bedrijfsleven,
maar niet op de voorbeeldfunctie die de overheid zou moeten vervullen. Het
is zaak dat juist de overheid, in al haar geledingen, het goede voorbeeld
geeft.Er zijn met de sector glastuinbouw meerjarenafspraken gemaakt. Bij de
planologische ontwikkeling van de glastuinbouw speelt energiebesparing een
belangrijke rol. Als een herstructurering van de bedrijfstak nodig is, moet
de overheid de voorwaarden scheppen waaronder die herstructurering kan plaatsvinden.
Als die voorwaarden niet worden gecreëerd, is de bedrijfstak ook niet
meer daarop aanspreekbaar.Het energieverbruik van auto's is een groot probleem. De afspraken die
in Europees verband zijn gemaakt, kunnen een aanzienlijke verbetering inhouden.
Waarom komen deze in het actieprogramma niet aan de orde? En waarom wordt
niet ingegaan op het gegeven dat uit CO2-oogpunt diesel gunstiger
is dan benzine? Zijn er onderdelen van het overheidsbeleid die contraproductief
zijn ten opzichte van het besparingsbeleid?Wat WKK betreft wordt enerzijds naar individuele warmtebesparing en individuele
energiebesparing en anderzijds naar collectieve winst gestreefd. De heer Klein
Molekamp vroeg de minister of tussen deze tweeaspecten een spanningsveld
kan ontstaan. Aan welk aspect geeft zij prioriteit?De motivatie van de non-profitsector om energie te besparen, is volgens
de minister niet altijd even groot wegens het ontbreken van het profijtbeginsel.
Hij vond het derhalve een goede zaak dat het privatiseringsproces doorgaat.
In hoeverre is een extra inspanning vereist in de non-profitsector, waar blijkbaar
de stimulansen van de markt niet werken? Een positieve uitzondering vormt
de energieneutrale wijk in Apeldoorn. Wat waren de kosten van de totstandkoming
daarvan? Als de kosten gering zijn, kunnen deze technieken wellicht ook worden
toegepast in de planologie van wijken in andere steden van Nederland. Een
dergelijke planologie betekent een besparing van de energieuitstoot van morgen.
En de uiteindelijke afweging daarvan dient bij de behandeling van de Klimaatnota
plaats te vinden.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) sloot zich
aan bij de algemene teneur van het betoog van mevrouw De Boer en voegde daaraan
toe dat het lastig maar niet onmogelijk is om dit actieprogramma los van de
Klimaatnota te behandelen. Energiebesparing is een doel op zichzelf en in
de Klimaatnota wordt aangegeven waarom energiebesparing nodig is.Economische groei is altijd gekoppeld aan een groter energieverbruik.
Nederland geeft veel uit aan energiebesparing, maar Nederland is per hoofd
van de bevolking één van de landen met een zeer hoog verbruik.
Nederland is daarentegen goed in het terugbrengen van het energiegebruik.Het is moeilijk om te spreken over besparing van energie zonder een koppeling
te leggen met duurzame energie. Meer duurzaam betekent minder fossiel. Wordt
het geld dat is uitgetrokken voor energiebesparing ook in het voorgenomen
tempo uitgegeven?Het actieprogramma is een opsomming van mogelijkheden, maar bevat geen
extra stimulans voor verdere energiebesparing. Mevrouw Augusteijn sloot zich
aan bij de opmerking van de heer Klein Molekamp over de gedachte van VNO-NCW.
De omzetting naar duurzame energie is in de komende jaren erg belangrijk.
Er wordt gestreefd naar enerzijds de ontwikkeling van meer duurzame energie
en anderzijds naar het in mindere mate gebruiken van bepaalde materialen.
Hierover is weinig terug te vinden in het actieprogramma. De sector verkeer
en vervoer heeft besparingsdoelstellingen te realiseren die veel verder gaan
dan de Europese afspraken. Ook op andere terreinen liggen veel kansen die
echter niet aan de orde komen in het actieprogramma. Toch is met weinig middelen
op korte termijn veel te bereiken. Consumenten en bedrijfsleven moeten dan
wel worden voorgelicht over de mogelijkheden.1. De informatie moet aan één loket kunnen worden verkregen.2. In huishoudens moeten energiezuinige hoogrendementsketels sneller worden
ingevoerd. Hiermee is een besparing van 15% te bereiken.3. Er moet door huishoudens efficiënter worden omgegaan met verlichting.4. Op verlichting op wegen is een besparing mogelijk van 30% à
40% zonder dat daarmee de veiligheid afneemt.5. De EPN in de nieuwbouwwoningen en utiliteitsgebouwen moet worden aangescherpt
tot 0,8%.6. Het waterzijdig inregelen bij verwarmingsapparatuur levert een besparing
van zeker 15% op.7. Er is een besparing van 5% op het gasverbruik mogelijk als dat verbruik
in beeld wordt gebracht voor de consumenten. De proef met de chipkaart moet
dan ook worden uitgebreid.8. Er moeten met het bedrijfsleven meerjarenafspraken efficiencyverbetering
worden gemaakt. Er liggen met name bij het midden- en kleinbedrijf (MKB) nog
veel kansen die moeten worden benut.9. De WKK zou weer moeten worden gestimuleerd. 10. Het omzetten van fossiele brandstoffen in duurzame energie moet krachtig
worden gestimuleerd. Daarbij gaat het om zonne-energie, windenergie en het
gebruik van biomassa, de groene stroom.Tot slot concludeerde mevrouw Augusteijn dat de maatregelen en stimulansen
die in het actieprogramma worden geboden onvoldoende zijn. Zij nodigde het
kabinet uit met plannen te komen die een aanscherping én een snelle
realisatie van de doelstellingen tot gevolg hebben.De heer Poppe (SP) vroeg, in het kader van
de voorbeeldfunctie van de overheid op het punt van energiebesparing, waarom
de kaft van het actieprogramma een meter karton moest beslaan en waarom er
zoveel lelijke en onnodige foto's in waren opgenomen.De cyclus tussen productie en consumptie is erg kort en heeft veel verspilling
van energie en grondstoffen tot gevolg. Ook dit kabinet doet er niets aan
om die cyclus te verlengen. Het poogt slechts de groei te remmen en niet het
energieverbruik terug te dringen. Het verwijt kan niet zijn dat de consument
verkeerd gedrag vertoont, want de aankoop van apparaten met korte levensduur
en overbodige toepassingsmogelijkheden wordt met veel dure reclames gestimuleerd.In het actieprogramma wordt aangegeven dat 180 megagebruikers goed zijn
voor 48% van het Nederlandse energieverbruik. Deze grootgebruikers wordt verplicht
om maatregelen te nemen die het energieverbruik met 15% terugbrengen. Deze
maatregelen leveren dus veel geld op. Verder komen er subsidieregelingen voor
stimulering gebruik doorbraaktechnologie industriële energiebesparing.
Waarom worden de producenten niet aangepakt voor de slechte kwaliteit van
hun producten en voor energieverspilling? De producenten zelf zullen alleen
kijken naar hun winstrekening en niet naar de verliesrekening voor het milieu.
De heer Poppe was van mening dat er veel meer kan gebeuren. De sector waar
veel energiebesparing te halen valt, wordt in te geringe mate aangepakt. Het
programma Duurzame bedrijventerreinen is wel gestart, maar er is geen stok
achter de deur.Onder de noemer «zakelijke dienstverlening» valt een heterogene
groep bedrijven, namelijk zowel bedrijven die met kantoren worden geassocieerd
als de tussen- en detailhandel. Deze bedrijven zijn inmiddels ook mega-energieverbruikers
geworden. Er bestaat voor nieuwe gebouwen in de utiliteitsbouw een EPN. De
norm wordt per 1 januari 2000 aangescherpt tot 10% extra energiebesparing.
Voor woningen moet echter een extra energiebesparing van 20% worden gerealiseerd.
Is een grotere energiebesparing niet makkelijker te behalen bij kantoren?Het hoofdstuk «overheden» is erg gering, waarschijnlijk vanwege
de investeringen die moeten worden gepleegd. Er zijn veel school- en wijkgebouwen
in Nederland met groot achterstallig onderhoud. Dat heeft een gigantisch energieverbruik
tot gevolg. Als in onderhoud wordt geïnvesteerd, zal het energieverbruik
afnemen en is er betere huisvesting voor degenen die gebruik maken van de
gebouwen. De heer Poppe stelde voor een onderzoek in te stellen naar het energieverbuik
in overheidsgebouwen, waaraan vervolgens een vijfjarenplan wordt gekoppeld
voor het nemen van de noodzakelijke maatregelen.Het enige resultaat dat bij huishoudens is behaald op het punt van energiebesparing
betreft het gasverbruik. Dat verbruik is al ongeveer vijftien jaar stabiel.
Toch kan het energieverbruik bij huishoudens verder worden teruggebracht,
onder andere door vloerisolatie. Met veel maatregelen kan de kwaliteit van
de woningen worden verbeterd en tevens energie worden bespaard.Het energieverbruik van elektrische toestellen is de laatste 25 jaar dramatisch
gestegen omdat er veel energiegebruikende apparaten bij gekomen zijn. Waarom
wordt niet meer ingezet op de kwaliteit van toestellen: energieverbruik, repareerbaarheid
en levensduur? Veel apparaten worden dan wel in het buitenland
geproduceerd, maar de regering kan toch in ieder geval haar opvatting naar
voren brengen en duidelijk aangeven waarvoor zij zich in Europees verband
sterk zal maken? Energiezuinige apparaten zijn nog altijd veel duurder dan
energievretende apparaten. Mensen met lage inkomens zullen vaak voor de laatste
categorie apparaten kiezen en derhalve meer energie verspillen. Is het wellicht
een goede gedachte om energievretende apparaten te belasten en energiezuinige
apparaten te subsidiëren? Dat is de enige mogelijkheid om de markt te
voorzien van energiezuinige apparatuur.Uit onderzoek is gebleken dat mensen met een inkomen van f 1 500
per maand een elektriciteitsverbruik van 2 390 kW (kilowatt) hebben en
dat mensen met een inkomen van f 7 000 per maand een elektriciteitsverbruik
van 4 440 kW hebben. Er ligt dus een relatie tussen het inkomen en het
gebruik van apparaten. Het nog altijd te hoge energieverbruik van huishoudens
is een gevolg van het gebruik van elektrische apparaten. Natuurlijk moet de
technische vooruitgang worden toegepast, maar dan moet de overheid ervoor
zorgen dat zo efficiënt mogelijk energie wordt verbruikt en dat producten
duurzaam zijn. Wil de minister een onderzoek instellen naar de duurzaamheid
van apparaten?Mevrouw Vos (GroenLinks) stelde dat het actieprogramma
de uitvoering betreft van de Energiebesparingsnota van 1998. Hoe verhoudt
dit programma zich tot de Klimaatnota? Het gestelde in dit actieprogramma
is absoluut niet voldoende om de grote problemen van het klimaat en andere
milieuproblemen aan te pakken. Er moet bij de behandeling van de Klimaatnota
nog alle ruimte zijn voor een andere of aangepaste aanpak. Wat zijn overigens
de harde en concrete effecten voor het milieu van de acties die in dit actieprogramma
zijn opgenomen? Het ambitieniveau is te laag. Er wordt slechts uitgegaan van
efficiencyverbetering. Dat leidt wel tot minder groei maar helaas niet tot
minder energieverbruik. Wil de minister een nota opstellen waarin harde reductiedoelstellingen
worden opgenomen en wil zij beleid ontwikkelen om het energieverbruik met
1% à 2% per jaar terug te brengen? Durft de minister een plafond te
stellen aan het totaal aan energieverbruik?Door de liberalisering van de energiemarkt komen de WKK en de duurzame
energie in de problemen. Mevrouw Vos vond het een kwalijke zaak dat de minister
daarmee in haar beleid geen rekening heeft gehouden. De aangekondigde studie
naar de WKK moet er snel komen, voordat de warmtekracht is verdwenen. Komt
de minister op korte termijn met concrete voorstellen, zoals extra stimuleringsbeleid
voor WKK of regulerende energiebelasting?De efficiencyverbetering van materialen komt in dit actieprogramma nauwelijks
aan de orde, terwijl op dat gebied veel winst valt te halen.De tweede generatie meerjarenafspraken energiebesparing komt eraan. Er
wordt een korte terugverdientijd van drie tot vijf jaar gehanteerd. Een terugverdientijd
van zes tot acht jaar lijkt reëler gezien alle problemen die er bestaan.
Nieuwe thema's, zoals vervoermanagement, moeten directer worden gekoppeld
aan de meerjarenafspraken zelf. In dit actieprogramma zou vervolgens een aanzet
moeten worden gegeven voor een koppeling aan milieuvergunningen. Door VNO-NCW
is de kritiek geleverd dat ineens alles in de meerjarenafspraken moet worden
geregeld en is vervolgens gesteld dat de overheid dan een financiële
tegemoetkoming moet leveren. Mevrouw Vos vond dat VNO-NCW een eigen verantwoordelijkheid
moeten nemen op dit terrein.Aanscherping van de EPN in de gebouwde omgeving naar 0,8% of 0,75%
is uiteraard nodig, maar daarover is in het actieprogramma niets terug te
vinden. Doen de problemen zich wellicht voor op het ministerie van VROM? En
komt er een plan om de EPN voor de gebouwde omgeving aan te scherpen? Waarom
is de afspraak over de energieprestatiekeuring, die in 2004 verplicht zou
worden, geschrapt in dit plan? Voor een goede ontwikkeling van
de vervoerprestatie op locatie moet er meer geld voor beschikbaar komen. Is
de minister bereid om dat geld op tafel te leggen?Mevrouw Vos sloot zich aan bij de opmerking van de heer Poppe over de
kwaliteit van de apparaten en was benieuwd naar het oordeel van de minister
over de interessante gedachte van een stevige subsidiëring van energiezuinige
apparaten. Er is een gedragsverandering nodig, maar er moet ook echt iets
gebeuren aan de apparaten. Naast gerichte subsidie zijn verplichtingen en
harde normstellingen noodzakelijk. Voor de EPN voor apparaten wordt verwezen
naar de Europese regelgeving. Maar waarom komt Nederland niet zelf met voorstellen?
En waarom worden de hoogrendementsketels niet verplicht gesteld in nieuwbouwwijken?
Een regulerende energiebelasting is noodzakelijk. Met name de belasting op
elektriciteit moet omhoog, wat de mensen met lagere inkomens ten goede moet
komen.Tot slot sprak zij haar zorg uit over de plek die energiebesparing heeft
binnen het ministerie van EZ. Het onderdeel wordt verspreid over allerlei
ministeries, wat het gevaar inhoudt dat er geen sturende en coördinerende
afdeling is die het beleid nauwkeurig in de gaten houdt.Het antwoord van de ministerDe minister merkte allereerst op dat het actieprogramma energiebesparing
is gemaakt van 100% gerecycled papier, met milieuvriendelijke inkt en bij
een energiezuinige drukkerij. Men mag er overigens altijd van uitgaan dat
het ministerie van EZ stukken aldus tot stand brengt.Het actieprogramma is een uitwerking van de Energiebesparingsnota van
1998 en heeft natuurlijk een relatie met de uitvoeringsnota Klimaat. In het
actieprogramma zijn maatregelen opgenomen die moeten worden uitgevoerd in
de periode 1999–2002. De periode waarop het klimaatbeleid is gericht,
gaat tot 2010, 2012. Na het actieprogramma voor de periode 1999–2002
moet er dus een nieuw actieprogramma komen.In het voorliggende actieprogramma wordt ingegaan op de verantwoordelijkheden
van de eindgebruikers, de intermediairs en de rijksoverheid. Er behoort sprake
te zijn van een coördinerende rol van het ministerie van EZ, maar energiebesparing
behoort tevens beter geïntegreerd te worden binnen het beleid van de
verschillende ministeries. Het is dan ook onterecht dat het totale instrumentarium
nu ligt bij EZ. Een deel van de instrumenten, ook financiële, en dus
van de verantwoordelijkheden hoort thuis bij andere ministeries. De ministeries
kunnen vervolgens op die onderdelen worden aangesproken. Over deze verschuiving
van instrumenten wordt overleg gevoerd met de andere ministeries.De Energiebesparingsnota was een verkenning van de energiebesparingsopties.
Duidelijk werd dat daarvoor zo'n 500 mln. nodig was, een bedrag dat er toentertijd
niet was. In het huidige regeerakkoord is 500 mln. vrijgekomen voor positieve
prikkels. Op die manier is het actieprogramma mogelijk geworden.De minister bevestigde dat in het actieprogramma staat dat het niet de
bedoeling is dat dit actieprogramma bestaande productie- en consumptiepatronen
rechtstreeks beïnvloedt. Zij wees voor alle duidelijkheid op de zin die
daarachter staat: het uitvoeren van dit programma moet ertoe leiden dat het
produceren, consumeren, wonen en vervoeren energie-efficiënter gebeurt.
Dit houdt in dat via het besparingsbeleid geen volumebeleid wordt gevoerd.
De inzet is wel dat gedrag wordt beïnvloedt: minder verspilling en meer
energie-efficiënte apparatuur.Het besparingstempo is in 1990–1997 op 1,4% per jaar gebracht. Op
dit moment kan niet worden aangegeven welk besparingstempo in 2002 zal worden
behaald. De doelstelling moet helder zijn: het besparingstempo van 2% per
jaar moet zo snel mogelijk worden behaald. Het is lastig dat de resultaten
van de beleidsintensiveringen op een aantal terreinen niet direct zichtbaar
zijn. De implementatie en de ontwikkeling van benchmarken in de
industrie en het EPA voor woningen en gebouwen kosten tijd. Bovendien worden
positieve fiscale prikkels gefaseerd ingevoerd. Ook het onderzoek en de ontwikkeling
van nieuwe technologiëen hebben pas op de wat langere termijn effect.
En als de doelstelling van 2% niet wordt gehaald, zullen aanvullende maatregelen
moeten worden genomen. In 2002 moet er een nieuw actieprogramma komen. Op
basis van de resultaten kan worden geconcludeerd of aanscherpingen nodig zijn.
Eens in de twee jaar komt er een voortgangsrapportage, waarin wordt geëvalueerd.
De eerste komt in 2001, op basis waarvan in 2002 een nieuw actieprogramma
kan worden opgesteld. Dit loopt in de pas met de beoordeling, in 2002, in
het kader van de uitvoeringsnota Klimaat.Amendementen van het CDA ter bevordering van de WKK zijn wellicht niet
aangenomen, maar er zijn wel andere amendementen en een motie met een dergelijke
strekking aangenomen. WKK is en blijft belangrijk. Overigens verdwijnt er
geen warmtekracht. De doelstelling van 15 000 mW blijft wat haar betreft
van kracht. Het onderzoek naar de resultaten voor WKK bij verschillende prijsscenario's
is bijna afgerond. Daarmee wordt een analyse van de feitelijke problemen gegeven.
Het kabinet zal daaruit beleidsconclusies trekken en in het eerstkomende energierapport
het beleid uiteenzetten voor het behalen van de doelstelling. Als er beleidswijzigingen
nodig zijn om de doelstelling haalbaar te maken, zal men die in het energierapport
terugvinden. Het energierapport zal voor het einde van dit jaar verschijnen,
overeenkomstig het gestelde in de Elektriciteitswet. In dat rapport zullen
de verschillende soorten energie aan de orde komen. Het is overigens niet
de bedoeling dat Nederland zijn CO2-probleem oplost door zelf niet
meer te produceren. Daarmee wordt namelijk geen bijdrage geleverd aan de oplossing
van het CO2-probleem op deze wereld. Om die reden wordt in het
energierapport ook ingegaan op de productie. De voorstellen van VNO-NCW worden
betrokken bij de uitkomsten van het onderzoek naar de WKK en beleidsmaatregelen
die op grond daarvan worden genomen. Het vervroegd vrijmaken van beschermde
afnemers kan een interessante optie zijn. De vermijding van ongunstige elementen
is bij amendement opgenomen in de wet, maar daaraan moet nog wel invulling
worden gegeven. Als de doelstelling inzake CO2 met de huidige maatregelen
niet wordt gehaald, komen uiteraard de duurdere maatregelen in beeld. Stimulans
moet daarom zijn dat de goedkopere opties worden gehaald. Bepaalde onderdelen
van het overheidsbeleid kunnen inderdaad contraproductief zijn ten opzichte
van het besparingsbeleid en moeten daarom goed in de gaten worden gehouden.De gedachte van VNO-NCW dat naar fiscale regelingen en meer algemene regelingen
moet worden gestreefd, kwam de minister bekend voor. Het ministerie streeft
hier al naar, zij het in breder verband dan alleen energie. Er wordt gewerkt
aan een stroomlijningsactie van het EZ-instrumentarium. Dit betekent wel dat
een en ander opnieuw moet worden aangemeld in Brussel. Er zal dus steeds moeten
worden afgewogen of daartoe moet worden overgegaan. Er vindt inmiddels ook
een verschuiving plaats naar fiscale regelingen. Van het budget zal uiteindelijk
ongeveer 25% worden ingezet via subsidies en ongeveer 75% via fiscale maatregelen.
Uiteraard moet periodiek worden geëvalueerd of de bestaande instrumenten
voldoen.Er bestaat over de EPN en de EPA geen verschil van mening tussen de ministeries
van VROM en EZ. Er is ruimte voor verbetering, maar de kosteneffectiviteit
moet wel in de gaten worden gehouden. Nieuwe technieken kunnen door grotere
toepassing en efficiëntere bouwprocessen goedkoper worden. Er zal meer
aandacht worden geschonken aan het binnenklimaat en de gezondheid. Tevens
moet betere voorlichting worden gegeven over energiemaatregelen. Er is inmiddels
een tender uitgeschreven met een laag energieprestatiecoëfficiënt
(EPC). Het ministerie van VROM en het ministerie van EZ trekken
in dezen samen op. Vloerisolatie en dergelijke kunnen overigens het beste
worden bevorderd door de EPA. Als de EPA ook voor bestaande woningen verplicht
laag wordt, zijn de investeringen nu zodanig groot dat deze niet binnen een
redelijke tijd worden terugverdiend. De huren moeten dan worden verhoogd,
maar het bedrag aan huursubsidies loopt dan ook op. Daarom lijkt het verstandiger
om eerst te proberen, via de vrijwillige weg te werken. Materialen met een
grote energie-efficiëntie moeten goedkoper worden, zodat zoveel mogelijk
mensen deze aanschaffen.De energiebesparingen bij het autogebruik gaan verder dan de afspraken
in Europees verband. Er komt via de aanschafbelasting BPM (belasting van personenauto's
en motorrijwielen) en de motorrijtuigenbelasting een vorm van stimulering
van de aanschaf van zuinige auto's. Bovendien wordt energiebesparing bevorderd
via de meerjarenafspraken, bijvoorbeeld over een betere logistiek bij bedrijven
op het punt van de aan- en afvoer van goederen en personen. Er worden binnenkort
meerjarenafspraken gemaakt met de Nederlandse Spoorwegen. De cruisecontrole
wordt bij aanschaf van nieuwe auto's vrijgesteld van belasting. En in de rijopleiding
zal aan dergelijke zaken ook meer aandacht worden besteed. Dat gebeurt eerst
bij een aantal proefbedrijven en daarna in meer algemene zin. Een verbetering
van het rijgedrag wordt geïntroduceerd door «het nieuwe rijden».
In het nationale verkeers- en vervoersplan (NVVP) zullen deze maatregelen
worden opgenomen.Aan het einde van het jaar zal de economische groei rond 2,75% liggen.
Bij de opstelling van het regeerakkoord is uitgegaan van een groei van 3%.
Volgend jaar wordt een groei van 2,25% verwacht, 0,25% hoger dan verondersteld.
Over de hele periode gerekend, is de groei dus ongeveer conform het regeerakkoord.
In het regeerakkoord is overigens niet afgesproken dat een sterkere economische
groei inhoudt dat meer geld naar milieu gaat. Er zal dan een afweging moeten
worden gemaakt, uiteraard bij de begroting. Bij de uitvoeringsnota Klimaat
zijn enkele scenario's gehanteerd. In het European Coordinationscenario, waarin
wordt uitgegaan van een gemiddelde groei van 2,7%, ligt het emissieniveau
in 2010 zo'n 7 miljoen ton CO2 lager dan in het Global Competionscenario,
waarin wordt uitgegaan van een gemiddelde groei van 3,3%. Er zijn dus grote
verschillen. Uit allerlei overwegingen zou de minister het prachtig vinden
om een groei van 3,3% te halen. Dan moet er ongetwijfeld ook meer worden geïnvesteerd
in milieumaatregelen, maar daarvoor is het geld dan ook beschikbaar.Het kabinet neemt in Europees verband initiatieven om het energiebesparingsbeleid
op de agenda te krijgen en te houden. Eind 1998 werden het Europese energiekaderprogramma
en het vijfde kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek,
technologische ontwikkeling en demonstratie vastgesteld, met een groot budget
voor energiebesparing en duurzame energie. Voor het vijfde kaderprogramma
is voor 1999 een bedrag van ongeveer 200 mln. euro uitgetrokken. Het langdurige
Europese traject zal niet op korte termijn leiden tot stimulering van verder
gaande energiebesparing in Nederland. Nederland loopt immers in dit kader
in Europees verband voorop. Maar in de hele Europese Unie levert het Europese
traject natuurlijk wel energiebesparing op. De invoering van een Europese
energiebelasting wordt door het kabinet voortdurend in Europees kader aan
de orde gesteld. Een dergelijke belasting is een voorwaarde voor het behalen
van doelstellingen.De kwestie van de duurzame apparaten moet in Europees verband worden geregeld
en uitonderhandeld, alleen al omdat in Nederland relatief weinig apparaten
worden geproduceerd. Natuurlijk kan wel worden bevorderd dat in Nederland
zoveel mogelijk energiezuinige apparaten worden gebruikt, zodat de markt van
energiezuinige apparaten groeit ten koste van de markt van niet-energiezuinige
apparaten. Voorzover bedrijven in Nederland produceren, worden zij aangepakt.
In de meerjarenafspraken gaat het niet meer alleen over efficiency
bij de productie, maar ook over dematerialisatie, duurzame bedrijfsterreinen,
industriële samenwerking en de keten van productie, transport en afzet.
Stok achter de deur is hier de Wet milieubeheer.In het kader van de voorbeeldfunctie van het Rijk merkte de minister op
dat er een energieefficiency convenant met alle ministeries, de Tweede Kamer
en een aantal andere instellingen is gesloten. Hierover wordt jaarlijks door
het ministerie van VROM gerapporteerd via de Rijksgebouwendienst (RGD). De
technische aanpassingen vinden op een goede manier plaats, maar de gedragsveranderingen
gaan moeizamer. Het ministerie van EZ zal binnenkort het voorbeeld geven door
in eigen huis Ecoteams op te zetten. Overigens kopen vrijwel alle ministeries
inmiddels groene stroom. Er zijn bovendien door het ministerie van EZ voorbeeldprojecten
gestimuleerd, onder andere via de Novem (de Nederlandse onderneming voor energie
en milieu). Er is per jaar ongeveer 5 mln. extra beschikbaar voor de RGD voor
de toepassing van nieuwe technieken in rijksgebouwen.Als een voorstel voor een glastuinbouwgebied niet doorgaat, moet met prioriteit
worden gewerkt aan de bestemming van een ander vestigingsgebied. Er ontstaat
dan een planologisch probleem, omdat een en ander langer gaat duren. Het convenant
glastuinbouw en milieu blijft het uitgangspunt. Er is voor 2010 een ambtieuze
doelstelling, namelijk 65% betere energieprestatie dan in 1980. Als iedereen
goed meewerkt en nieuwe glastuinbouw kan worden ontwikkeld op plekken waar
gebruik kan worden gemaakt van CO2-reductie en restwarmte, moet
het einddoel haalbaar zijn. Een herstructurering van de sector is hiervoor
echter noodzakelijk.Via de positieve prikkels wordt 200 mln. aan de huishoudens en 300 mln.
aan het bedrijfsleven gegeven. Voor de non-profitsector wordt het budget voor
1999 opgehoogd met 16 mln. tot 36 mln. Daarna bedraagt het budget structureel
35 mln. per jaar. Door de overheveling van de woningbouwcorporaties uit de
subsidieregeling energievoorzieningen in de non-profitsector en bijzondere
sectoren (EINP) naar de energiepremies komt er na 2000 extra ruimte vrij voor
de overige non-profit.De energieneutrale wijk is een interessante maar erg kostbare optie. De
kosten zijn f 25 000 per woning. Het is wel een interessant experiment
en dus van erg groot belang voor het opdoen van ervaring met nieuwe technologieën.
Om die reden geeft het ministerie van EZ hiervoor subsidie via de Novem. Via
de tender zal voor de nieuwbouw worden gezocht naar alternatieven die financieel
aantrekkelijker zijn.Het verplicht stellen van de toepassing van meet- en kostenverdeelsystemen
is nodig als er niets meer gebeurt. Er is met stimulansen via het Novem-programma
heel veel bereikt. In 1998 zijn veel subsidieaanvragen ingediend, wat een
reductie betekent van het aantal woningen waar dergelijke systemen moeten
worden aangebracht. Het EPA en de positieve prikkels kunnen die harde kern
wel degelijk nog beïnvloeden. Bovendien wordt met de particuliere huursector
op dit moment over dit onderwerp gesproken. De minister zei bereid te zijn
met haar collega van VROM te bespreken op welke terreinen wellicht wel dergelijke
systemen kunnen worden voorgeschreven.Er komt voor de huishoudens één loket waar alle informatie
kan worden verkregen. Dat zal gebeuren via de energiebedrijven, die ook de
energiepremieregeling in uitvoering nemen. Het waterzijdig inregelen bij verwarmingsapparatuur
levert inderdaad een grote besparing op. Het is mogelijk om meer maatregelen
te subsidiëren dan die nu op de lijst van energiepremies staan, zij het
dat daarop het EPA van toepassing moet zijn. Het is een goede zaak als ketels
versneld worden vervangen door hoogrendementsketels. Dat past binnen de energiepremieregeling.
Men zal ook worden uitgelokt om dat te doen.Er is voor duurzame energie een apart actieprogramma. De Kamer heeft de voortgangsrapportage in juli jl. gekregen. Er zijn uiteraard enkele
raakvlakken met het actieprogramma energiebesparing. In de voortgangsrapportage
duurzame energie is aangekondigd dat nader onderzoek zal worden verricht naar
de mogelijkheden van het toepassen van duurzame energie in de industrie en
dienstensector.Er zal in overleg met het MKB een nieuwe energiebesparingsstrategie worden
ontwikkeld, waarbij voor zowel het industriële als het zakelijke MKB
actie zal worden ondernomen.De financiële overzichten zijn terug te vinden in het actieprogramma.
Er wordt druk gewerkt aan een verbetering van het uitgaventempo. De start
is langzaam verlopen, maar een en ander loopt nu goed. De lopende programma's
vormen niet het probleem; ook nieuwe programma's moeten in een goed tempo
verlopen. Hierop zal worden ingegaan in de voortgangsrapportage.De doelstellingen voor de grote energie-intensieve bedrijven zijn voor
het reces reeds uitgebreid besproken. De benchmarkers moeten op het gebied
van energie-efficiency gaan behoren tot de wereldtop. Dat is geen statisch
proces, want de wereldtop zal steeds verschuiven. Er zullen steeds hogere
eisen worden gesteld. In 2004, na de evaluatie, moet worden bekeken of wellicht
duurdere maatregelen moeten worden ingezet om bij de wereldtop te blijven
horen.De EPN voor woningen is ten opzichte van de EPN voor utiliteitsbouw niet
verdergaand aangescherpt. Voor woningen geldt één norm voor
de utiliteitsbouw gelden acht normen. Dat is afhankelijk van de functie van
de bouw. Voor kantoren is wel meer mogelijk dan het gemiddelde.De stimulering van f 100 lijkt een lage tegemoetkoming in de meerkosten
van een A-labelapparaat, maar is een gemiddeld bedrag. Voor de bepaling van
de hoogte van het bedrag zijn de kosteneffectiviteit en de aansprekendheid
in de markt uiteindelijk doorslaggevend. Voor veel apparaten is een bedrag
van f 100 overigens wel toereikend. Voor wasdrogers is echter gekozen
voor een substantieel hogere subsidie, zodat het prijsverschil voor een groot
deel wordt gemitigeerd.Er heeft met betrekking tot maatregelen in de industrie altijd een terugverdientijd
van drie jaar gegolden, maar er wordt nu overgestapt op een terugverdientijd
van vijf jaar. De huidige, toch niet geringe overstap gebeurt niet zonder
klachten. Maar niet uitgesloten moet worden dat die periode over een aantal
jaren moet worden verlengd.Het EPA is de meest specifieke actie in de richting van individuele consumenten.
Uiteraard is een communicatieplan nodig, maar vervolgens worden consumenten
individueel benaderd. Aangegeven wordt wat zij het beste kunnen doen, zowel
wat hun gedrag als hun investeringen betreft, om zoveel mogelijk energie te
besparen. Dit lijkt de meest efficiënte benadering.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
M.B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Hofstra
(VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA), Stroeken (CDA), De Boer (PvdA),
Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Bos (PvdA), Blok (VVD) en
Hindriks (PvdA).Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Wijn (CDA), Klein Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD),
Van den Berg (SGP), Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van
der Steenhoven (GroenLinks), Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Cornielje
(VVD), Schimmel (D66), Herrebrugh (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA),
De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Koenders (PvdA), Udo
(VVD) en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-XIII-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl