Koers BVE; Brief minister en staatssecretaris met beleidsreactie op onderzoeken inspectie naar de naleving 850 urennorm in mbo en voortgezet onderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27451, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

27451 nr. 60

07-09-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSamenvattingOndertekeningLichaamBeleidsreactie op de onderzoeken van de inspectie naar
de naleving van de 850 urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs en de urennormen
in het voortgezet onderwijs September 20061. INLEIDING2. WETTELIJKE NORMEN VOOR ONDERWIJSTIJD2.1. Bve-sector: omschrijving van de 850 urennorm2.2. Vo-sector: omschrijving van de urennormen2.3. Functies wettelijke normen onderwijstijda. als kwaliteitsaspectb. als bekostigingsvoorwaardec. als medebepalend element voor de hoogte van de
bekostigingd. als voorwaarde voor studiefinanciering en tegemoetkoming
in de schoolkostene. als voorwaarde voor het verschuldigd zijn van
lesgeld in plaats van cursusgeld2.4.Bewijslast3. BVE-SECTOR: ONDERZOEK EN MAATREGELEN3.1. Aanleiding3.2. Opzet onderzoek3.3. Bevindingen inspectie en Auditdiensta. Hoeveel voltijds BOL-opleidingen realiseren te
weinig onderwijstijd, en hoeveel deelnemers zijn daarbij betrokken?b. Hoeveel uren komen de opleidingen, die niet voldoen
aan de norm, tekort?c. Wat zijn de oorzaken voor niet naleving van de
norm?d. Is er een relatie tussen het niet naleven van
de norm en de onderwijskundige vernieuwingen, met andere woorden: is er een
verschil tussen oude en nieuwe opleidingen?3.4. Nadere beschouwing van de bevindingenKwaliteit van het onderwijsRechtmatigheid van de bekostigingConstateringen• Niet realistische planning• Interne sturing en controle en externe verantwoording
schieten tekort• Geen significant verschil in de naleving van
de norm tussen oude en nieuwe opleidingen• Bijna de helft van de opleidingen op niveau-4
schiet tekort• Tekorten vooral in het eerste leerjaar3.5. Maatregelen bve-sector3.5.1. Algemeen3.5.2. Géén sancties voor de achterliggende
periode3.5.3. Maatregelena. Handhavingsbrief naar de instellingenb. De inspectie geeft prioriteit aan het toezicht
op de naleving van de 850 urennormRegulier inspectietoezichtExtra onderzoekc. Verscherpte controle door instellingsaccountantsSancties in geval van niet-naleving urennorm in studiejaar
2006/2007Studiefinanciering en consequenties voor deelnemers4. VO-SECTOR: ONDERZOEKEN EN MAATREGELEN4.1. Onderzoeken inspectie en Regioplan4.2. Voorlopige bevindingen bij de onderzoekenOnderzoek inspectieVoorlopige bevindingenOnderzoek RegioplanVoorlopige bevindingen4.3. Verdere beschouwing van de bevindingenKwaliteit van het onderwijsNiet realistische planningEfficiënte organisatie4.4. Maatregelen vo-sector4.4.1. Géén maatregelen voor de achterliggende
periode4.4.2. Maatregelen5. TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGEN6. TOT SLOTBIJLAGE Verschillen tussen de bve-sector en de vo-sectorBox 1: Verschil in situatie tussen de twee onderwijssectoren Box 2: Verschil in maatregelen tussen de twee onderwijssectoren 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27451, nr. 60 b3Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 27451, nr. 60 b2Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 27451, nr. 60 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27451Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 451Koers BVEnr. 60BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 7 september 2006Hierbij sturen wij u de «Beleidsreactie op de onderzoeken van de
inspectie naar de naleving van de 850 urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs
en de urennormen in het voortgezet onderwijs».SamenvattingUit de onderzoeken blijkt dat zowel in het middelbaar beroepsonderwijs
als het voortgezet onderwijs de urennormen in het schooljaarjaar 2005/2006
niet overal worden nageleefd. De rechtmatigheid was niet in het geding, maar
wel de kwaliteit van het onderwijs. Er werd vooral ondoelmatig geprogrammeerd.Gezien de aard van de onderzoeken zullen we geen sancties over de afgelopen
periode opleggen. De inspectie geeft prioriteit aan de controle op de naleving
van de urennormen. Behalve reguliere kwaliteitsonderzoeken bij onderwijsinstellingen
zal de inspectie, samen met de Auditdienst van OCW, in het schooljaar 2006/2007
ook een onaangekondigd extra onderzoek uitvoeren. Tevens wordt de accountantscontrole
verscherpt in het middelbaar beroepsonderwijs. De inspectie meldt niet-naleving
van de urennormen in het studiejaar 2006/2007 aan de minister. Daarna zullen
we zo nodig sancties opleggen.Gezien de bevindingen van de onderzoeken heb ik op 7 september 2006
ook een brief over de naleving van de urennormen aan alle onderwijsinstellingen
in respectievelijk het middelbaar beroepsonderwijs en het voortgezet onderwijs
gestuurd. Deze twee brieven hebben we bijgevoegd.1De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,mede namens, de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,M. J. A. van der HoevenDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,B. J. Bruins Beleidsreactie op de onderzoeken van de inspectie naar
de naleving van de 850 urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs en de urennormen
in het voortgezet onderwijs September 20061. INLEIDINGHet onderwerp onderwijstijd heeft de afgelopen jaren nadrukkelijk in de
belangstelling gestaan, ook in de discussie met de Tweede Kamer. In het debat
van 12 april 2006 met uw Kamer hebben we gesproken over het onderzoek
van de inspectie naar de naleving van de 850 urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs
(mbo). Onderwijstijd was ook een belangrijk element in het wetsvoorstel Onderbouw
voortgezet onderwijs, waarover wij in maart 2006 gesproken hebben.Het rapport van het onderzoek «850 uur in de BVE» van de Inspectie
van het Onderwijs en de Auditdienst van OCW, augustus 2006, naar de naleving
van de 850 urennorm in het studiejaar 2005/2006 in het mbo, in de sector beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie (bve) is inmiddels beschikbaar. Per brief van 26 juni
2006 hebben wij u toegezegd dat u direct na het zomerreces het onderzoeksrapport
en onze reactie op dat rapport zou ontvangen. U treft het rapport als bijlage
bij deze brief aan.1Eind september 2006 zal de inspectie ons ook rapporteren over de bevindingen
bij het onderzoek dat in juni 2006 bij scholen voor voortgezet onderwijs is
uitgevoerd. De voorlopige bevindingen van de inspectie worden ondersteund
door de voorlopige resultaten van onderzoek door Regioplan naar onderwijstijd
en lesuitval in het voortgezet onderwijs. Daarom kunnen we nu al een aantal
conclusies trekken voor het voortgezet onderwijs. Om die reden geven we er
de voorkeur aan uw Kamer nu in één keer te berichten over de
naleving van de wettelijke bepalingen voor de onderwijstijd in beide sectoren,
te weten de sector bve en de sector vo.Eind september sturen wij u de definitieve rapportage van de inspectie
over het onderzoek in het voortgezet onderwijs. De definitieve rapportage
van Regioplan wordt daarbij gevoegd. Wij zullen aangeven of de rapportages
aanleiding geven tot precisering of aanpassing van de maatregelen voor het
voortgezet onderwijs uit deze brief.De beleidsreactie is als volgt opgebouwd:• De wettelijke normen voor onderwijstijd (paragraaf 2)• Onderzoek en maatregelen ten aanzien van de bve-sector (paragraaf 3)• Onderzoek en maatregelen ten aanzien van de vo-sector (paragraaf 4)• Toekomstige ontwikkelingen (paragraaf 5)• Tot slot (paragraaf 6)• Bijlage: verschillen tussen de bve-sector en de vo-sectorEen korte samenvatting van de bevindingen van de onderzoeken van de inspectie
willen we hier al weergeven.Bve-sector: ondanks het feit dat het gemiddelde aantal onderwijsuren per
leerjaar over alle onderzochte opleidingen boven de ondergrens van 850 uur
ligt, voldoet 28% van de opleidingen niet elk
leerjaar aan de norm. Het aantal leerjaren met een tekort bedroeg ongeveer
10% van het totaal aantal leerjaren van de onderzochte opleidingen.
Naar schatting 10% van de bij de onderzochte opleidingen ingeschreven
deelnemers volgde een opleiding, waarbij in dat leerjaar een tekort is vastgesteld.Vo-sector: in het licht van de urennormen zoals die met ingang van 1 augustus
2006 gelden, heeft ongeveer de helft van de onderzochte scholen
in het schooljaar 2005/2006 voldoende onderwijsuren geprogrammeerd. Vooral
in de onderbouw schoot de programmering tekort. Als gevolg van lesuitval heeft
nagenoeg geen enkele onderzochte school de wettelijke onderwijstijd gerealiseerd.2. WETTELIJKE NORMEN VOOR ONDERWIJSTIJD2.1. Bve-sector: omschrijving van de 850 urennormBij een opleiding die de instelling aanbiedt in de voltijd beroepsopleidende
leerweg (BOL) moet per studiejaar worden voldaan aan de 850 urennorm. De opleiding
moet per studiejaar tenminste een omvang hebben van 850 klokuren. Als één
leerjaar niet tenminste 850 onderwijsuren omvat, dan voldoet de hele opleiding
niet aan de norm. Die uren moeten besteed worden aan begeleide onderwijsactiviteiten
overeenkomstig de onderwijsen examenregeling (OER).De criteria voor het meetellen van uren zijn:1) De programmering van de onderwijsactiviteiten is verantwoord in de
onderwijs- en examenregeling (OER) en de programmering van de onderwijsuren
is vastgelegd in een planningsdocument (zoals een rooster, studieplan, jaarplanning).2) De onderwijsactiviteiten zijn gericht op het bereiken van de eindtermen
van de bestaande eindtermgerichte opleidingen, dan wel op het bereiken van
de competenties van de experimentele competentiegerichte opleidingen.3) De uitvoering van de onderwijsactiviteiten vindt plaats onder verantwoordelijkheid,
regie en toezicht van de instelling. De uitvoering vindt plaats onder verantwoordelijkheid1 van onderwijspersoneel, dat op grond van de wet met die
werkzaamheden mag worden belast.De realisatie van het aantal onderwijsuren moet de instelling kunnen verantwoorden,
anders tellen de uren niet mee.Centraal staat het begrip In Instellingstijd Verzorgd
Onderwijs (IIVO). Dat begrip is verder uitgelegd in brieven van opeenvolgende
bewindspersonen van onderwijs. Voor een verdere uiteenzetting over onderwijsactiviteiten,
waarvan de uren meegerekend kunnen worden voor het voldoen aan de norm, verwijzen
we u naar de brief die aan de instellingen is gestuurd en het bijgevoegde
rapport van de inspectie en de Auditdienst. Deze brief is als bijlage bij
de beleidsreactie gevoegd.2.2. Vo-sector: omschrijving van de urennormenVoor de onderbouw van het voortgezet onderwijs geldt een ander minimum
aantal uren dat geprogrammeerd moet worden dan voor de bovenbouw. Voor het
examenjaar geldt weer een andere norm.De inspectieonderzoeken hadden betrekking op de schooljaren 2004/2005
en 2005/2006, waarvoor deels oude bepalingen golden. Met de Regeling Onderbouw
VO (Staatsblad 2006, 281) is per 1 augustus 2006 een aantal wettelijke
bepalingen over de onderwijstijd gewijzigd. Onderstaande tabel geeft een overzicht
van de wettelijke voorschriften voor onderwijstijd (in klokuren uitgedrukt)
tot en met schooljaar 2005/2006, en vanaf schooljaar 2006/2007.Wettelijk minimumnorm onderwijstijd in klokurenTot en met 31/7/2006Vanaf 1/8/2006 Onderbouw VO (leerjaar 1 en 2 vmbo, havo en vwo)1 0671 040 Derde leerjaar havo / vwo1 0671 040 Bovenbouw vmbo (leerjaar 3)1 0671 000 Bovenbouw havo (leerjaar 4)1 0001 000 Bovenbouw vwo (leerjaar 4 en 5)1 0001 000 Examenjaar vmbo (leerjaar 4)–1700 Examenjaar havo (leerjaar 5)700700 Examenjaar vwo (leerjaar 6)700700Praktijkonderwijs (alle leerjaren)1 0001 0001 Voor het examenjaar vmbo gold tot en met 31 juli
2006 geen minimum urennorm.Met de Regeling Onderbouw VO is de definitie van onderwijstijd te weten – «in
schooltijd verzorgd onderwijsprogramma» – met ingang van 1 augustus
2006 voor het gehele voortgezet onderwijs gelijkgetrokken.De criteria voor het meetellen van onderwijsactiviteiten
ter voldoening aan de urennormen zijn:1. het gaat om begeleid onderwijs: leerlingen kunnen «afdwingbaar»
aanspraak maken op begeleiding;2. het onderwijs moet deel uitmaken van het door de school geplande en
voor alle leerlingen van een bepaalde stroom verplichte onderwijsprogramma;3. het onderwijs moet onder verantwoordelijkheid van een leraar worden
verzorgd die op grond van de wet met die werkzaamheden mag worden belast.Voor een verdere uiteenzetting over onderwijsactiviteiten, waarvan de
uren meegerekend kunnen worden, verwijzen we u naar de brief die tegelijk
met deze beleidsreactie is gestuurd naar de scholen voor voortgezet onderwijs
en de Agrarische Opleidings Centra (AOC’s), in verband met het daar
verzorgde voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). Deze brief is
als bijlage bij de beleidsreactie gevoegd.2.3. Functies wettelijke normen onderwijstijdZowel in de bve-sector als in de vo-sector gelden urennormen voor onderwijstijd.
Deze wettelijke normen zijn van betekenis voor de kwaliteit van het onderwijs
en ze zijn ook een bekostigingsvoorwaarde.Voor de bve-instellingen gelden verder nog drie functies, te weten: als
medebepalend element voor de hoogte van de bekostiging, als voorwaarde voor
studiefinanciering en tegemoetkoming schoolkosten en als voorwaarde voor het
verschuldigd zijn van lesgeld in plaats van cursusgeld.Een urennorm geeft de ondergrens aan van de te plannen/programmeren en
te realiseren onderwijsuren. De normen gelden zowel voor de programmering
op papier als voor de realisatie in de onderwijspraktijk. De in beide sectoren
gehanteerde definitie voor onderwijstijd is op hoofdlijnen vergelijkbaar.
De functies van de wettelijke normen onderwijstijd zijn:a. als kwaliteitsaspectOnderwijstijd is een belangrijk aspect van de kwaliteit en wordt als zodanig
door de inspectie getoetst. In beide sectoren gaat het erom dat deelnemers/leerlingen
en ouders op het wettelijk vastgestelde minimaal aantal uren begeleide onderwijstijd moeten kunnen rekenen die gemoeid zijn met
de door de onderwijsinstelling verzorgde onderwijsactiviteiten. b. als bekostigingsvoorwaardeHet voldoen aan de urennormen behoort voor beide sectoren tot de bekostigingsvoorwaarden.Voor de bve-sector gelden ook nog de volgende drie functies.c. als medebepalend element voor de hoogte van de
bekostigingVoor de bve-sector – die niet alleen voltijd, maar ook deeltijd
beroepsopleidingen aanbiedt – geldt bovendien, dat het voldoen aan de
850 urennorm een medebepalend element is voor de hoogte van de bekostiging.
Voor voltijddeelnemers ingeschreven bij een BOL-opleiding is de bekostiging
aanzienlijk hoger dan voor deeltijddeelnemers, ingeschreven bij een BBL-opleiding
(beroepsbegeleidende leerweg) of een deeltijd BOL-opleiding.d. als voorwaarde voor studiefinanciering en tegemoetkoming
in de schoolkostenIn de bve-sector kan een deelnemer die staat ingeschreven bij een voltijd
BOL-opleiding aanspraak maken op studiefinanciering op grond van de Wet studiefinanciering
2000 (WSF 2000). Of zijn ouders kunnen een tegemoetkoming krijgen op grond
van de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten (WTOS). In de
WSF 2000 en WTOS wordt gespecificeerd dat het hier moet gaan om een opleidingstraject
met een studielast van tenminste 850 klokuren, besteed aan het volgen van
lessen, stages of beroepspraktijkvorming overeenkomstig de OER.e. als voorwaarde voor het verschuldigd zijn van
lesgeld in plaats van cursusgeldIn het verlengde van het voorgaande is het voldoen aan de 850 urennorm
ook voorwaarde voor het verschuldigd zijn van lesgeld. Een meerderjarige voltijddeelnemer
is lesgeld verschuldigd en een meerderjarige deeltijddeelnemer cursusgeld.
Het lesgeld is hoger dan het cursusgeld.2.4.BewijslastHet is aan de onderwijsinstellingen om te bewijzen dat aan de urennorm
is voldaan. Kan de instelling/school niet aantonen dat een activiteit aan
de bovengenoemde criteria voldoet, dan tellen de uren niet mee. Dat geldt
ook als de onderwijsinstelling niet kan aantonen dat geplande uren daadwerkelijk
gerealiseerde onderwijsuren zijn. Dit vereist een goede registratie.Het niet realiseren van de minimumonderwijstijd is alleen te rechtvaardigen
als een instelling/school kan aantonen dat het onvermijdelijk was. Dat zal
alleen het geval zijn bij onvoorziene omstandigheden. En zelfs dan moet de
onderwijsinstelling zich inspannen om met herstel- en inhaalacties toch aan
de norm te voldoen. De instelling/school moet tegenover de inspectie, Auditdienst,
accountants, leerlingen en ouders, maar ook intern bij bijvoorbeeld de Raad
van Toezicht en de Medezeggenschapsraad, overtuigend kunnen aantonen dat zij
alles heeft gedaan om de geprogrammeerde onderwijstijd toch te realiseren.
Overmacht moet worden aangetoond. 3. BVE-SECTOR: ONDERZOEK EN MAATREGELEN3.1. AanleidingDe Inspectie van het Onderwijs controleert bij de mbo-opleidingen die
voor het periodieke kwaliteitsonderzoek geselecteerd zijn, of zij voldoen
aan de 850 urennorm uit de Wet studiefinanciering 2000 (WSF 2000). De afgelopen
jaren is sprake geweest van een dalende tendens. Na 2001 was een duidelijke
verbetering zichtbaar. In het studiejaar 2003/2004 was bij 10% van
de organieke eenheden van de onderzochte bekostigde bve-instellingen geconstateerd
dat één of meer opleidingen niet aan de norm voldeden. In het
studiejaar 2004/2005 was dat – geheel tegen de dalende tendens in –
13%. Alle instellingen die niet aan de norm voldeden, hebben overigens –
binnen de door de inspectie gestelde termijn – maatregelen getroffen
waardoor de opleidingen alsnog voldeden aan de 850 urennorm.De MBO Raad is in maart 2006 schriftelijk geïnformeerd over de uitkomsten
van het onderzoek over studiejaar 2004/2005. In de brief hebben wij onze zorg
over de situatie uitgesproken. Wij hebben de MBO Raad verzocht stappen te
ondernemen om mbo-instellingen op hun verantwoordelijkheid te wijzen. De MBO
Raad heeft dit verzoek met een brief onder de aandacht gebracht bij de instellingen.
Wij hebben u hierover geïnformeerd in onze brief van 11 april 2006.
Daarin hebben wij ook aangekondigd de Inspectie van het Onderwijs en de Auditdienst
opdracht te geven om in mei/juni van dit jaar een onderzoek uit te voeren
naar de naleving van de 850 urennorm in het studiejaar 2005/2006. Het feit
dat de 850 urennorm niet door alle instellingen wordt nageleefd (althans voordat
instellingen daarop zijn gewezen na onderzoek van de inspectie) én
de constatering dat het in toenemende mate voorkomt, waren voor ons aanleiding
om op zeer korte termijn beter inzicht te willen in de problematiek.Doel van het onderzoek was een representatief beeld van de naleving van
de 850 urennorm, op basis van een aselecte steekproef. In het debat dat wij
op 12 april 2006 met u voerden, hebben wij u dit onderzoek nogmaals expliciet
toegezegd. Ook hebben wij toegezegd u eind juni te informeren over de resultaten
van het onderzoek en de maatregelen die getroffen zullen worden naar aanleiding
van de uitkomsten van het onderzoek.Tijdens de uitvoerende activiteiten hebben de inspectie en de Auditdienst
geconstateerd dat de instellingen de periode van een week voor hoor en wederhoor
over de onderzoeksbevindingen te kort vonden. Daarom is besloten de instellingen
meer tijd te gunnen. U bent hierover per brief van 26 juni 2006 geïnformeerd.
Het rapport van het themaonderzoek is inmiddels beschikbaar. U treft het als
bijlage bij deze brief aan.Met het oog op de start van het nieuwe studiejaar 2006/2007 hebben wij
op 4 juli 2006 een brief aan alle bve-instellingen gestuurd en ze gewezen
op de noodzaak om in het bijzonder de door de instelling gehanteerde registratiesystematiek
van gerealiseerde onderwijstijd tijdig op orde te brengen. Met de benodigde
informatie kan adequate sturing, voortgangsbewaking en verantwoording plaatsvinden.
De bewijslast dat opleidingen aan de urennorm voldoen, ligt immers primair
bij de instelling.3.2. Opzet onderzoekTer voorbereiding op het onderzoek is in een gesprek tussen de inspectie,
de Auditdienst, OCW en de MBO Raad nog eens duidelijk gemaakt hoe de beoordeling
van de 850 urennorm zou plaatsvinden (in het bijzonder op het
punt wat telt wel/niet mee voor de berekening van het aantal onderwijsuren).Tijdens het onderzoek stonden vier vragen centraal:a. Hoeveel voltijds BOL-opleidingen realiseren te weinig onderwijstijd,
en hoeveel deelnemers zijn daarbij betrokken?b. Hoeveel uren komen de opleidingen, die niet voldoen aan de norm, tekort?c. Wat zijn de oorzaken voor het niet naleven van de norm?d. Is er een relatie tussen het niet naleven en de onderwijskundige vernieuwingen,
met andere woorden: is er een verschil tussen oude en nieuwe opleidingen?In de periode tussen april en juni 2006 is het onderzoek uitgevoerd, op
basis van een representatieve steekproef bij 194 opleidingen. Dat betrof zowel
bestaande eindtermengerichte opleidingen, als nieuwe competentiegerichte opleidingen.
Het onderzoek heeft onaangekondigd plaatsgevonden bij zowel bekostigde als
niet-bekostigde opleidingen. Het onderzoek naar de controle op het aantal
geplande en gerealiseerde onderwijsuren is gebaseerd op de OER en andere planningsdocumenten
(zoals rooster, studieplan, jaarplan) en gesprekken met deelnemers en personeel.3.3. Bevindingen inspectie en Auditdiensta. Hoeveel voltijds BOL-opleidingen realiseren te
weinig onderwijstijd, en hoeveel deelnemers zijn daarbij betrokken?Van de 194 opleidingen voldeden er 140 aan de 850 urennorm, dat is 72%
van de opleidingen uit de steekproef. Ondanks het feit dat het gemiddelde
aantal onderwijsuren per leerjaar over alle onderzochte opleidingen boven
de ondergrens van 850 uur ligt, voldoet 28% van de opleidingen niet elk leerjaar aan de norm. Het aantal leerjaren met een
tekort bedroeg ongeveer 10% van het totaal aantal leerjaren van de
onderzochte opleidingen.Uit de programmering, zoals die naar voren komt in roosters, studie- en
jaarplannen en dergelijke, blijkt dat voor 25% van de opleidingen een
te laag aantal onderwijsuren is geprogrammeerd. De programmering in de OER
was wél in orde bij alle onderzochte opleidingen, echter de planning
in de uitwerking van lesroosters en dergelijke bleek onvoldoende.Als vervolgens wordt gekeken naar de feitelijke realisatie, blijkt dat
het percentage tekort aan onderwijsuren oploopt naar 28% (bij niet-bekostigde
instellingen is het 21%).In driekwart van de gevallen waarin niet wordt voldaan aan de 850 urennorm,
betreft het een mbo-opleiding op niveau 4, waarvan meer dan de helft in het
eerste leerjaar. Veel van de tekorten zitten in het eerste leerjaar van de
langere opleidingen, waar vaak geen beroepspraktijkvorming is geprogrammeerd
en onvoldoende andere onderwijsactiviteiten voor in de plaats zijn gekomen.Naar schatting 10% van de bij de onderzochte opleidingen ingeschreven
deelnemers van bekostigde opleidingen volgde een opleiding, waarbij in dat
leerjaar een tekort is vastgesteld De inspectie heeft een schatting gemaakt
omdat instellingen hun opleidingen op meer plaatsen mogen uitvoeren en deelnemers
niet per locatie hoeven te worden geregistreerd.In een aantal gevallen zijn de uren niet meegeteld bij de realisatie omdat
die instellingen niet beschikten over een dekkend registratiesysteem of zich
daarover konden verantwoorden. De realisatie kon ook niet op andere wijze
door het onderzoeksteam worden geconstateerd. Van deze uren kon niet met zekerheid
worden vastgesteld dat ze wel of niet zijn gerealiseerd. b. Hoeveel uren komen de opleidingen, die niet voldoen
aan de norm, tekort?Ondanks het feit dat het gemiddelde aantal gerealiseerde uren per leerjaar
over alle onderzochte opleidingen (dus ook de voldoende opleidingen) boven
de 850 uur ligt, neemt dat niet weg dat opleidingen die in een leerjaar te
weinig onderwijstijd realiseren, dit in dat jaar doen voor gemiddeld 113 uur.
Bij 55% van de opleidingen met een tekort in een leerjaar, bleek dat
tekort meer dan 75 uur.c. Wat zijn de oorzaken voor niet naleving van de
norm?De inspectie en Auditdienst noemen een aantal oorzaken op grond van gesprekken
en waarnemingen:• de planning van de onderwijstijd en de realisatie ervan zijn niet
altijd een object van bewuste sturing en controle voor de instelling;• het tekortschieten van administratieve procedures rond vastlegging
en verantwoording van onderwijsactiviteiten;• het gebruik van te rooskleurige uitgangspunten bij de berekening
van de planning van de onderwijstijd, waardoor het aantal gerealiseerde onderwijsuren
al snel lager uitkomt;• uitval van lessen of niet doorgaan van de beroepspraktijkvorming
(bpv);• Vrij magere inhoud van het voorgeschreven programma van opleidingen
op niveau 4.De inspectie en de Auditdienst zien een belangrijke oorzaak in de systematiek
die instellingen hanteren bij de interne en externe verantwoording van onderwijstijd
en de daarmee samenhangende sturing.d. Is er een relatie tussen het niet naleven van
de norm en de onderwijskundige vernieuwingen, met andere woorden: is er een
verschil tussen oude en nieuwe opleidingen?De nieuwe opleidingen voldoen iets beter aan de urennorm dan de oude,
maar het verschil is niet significant.3.4. Nadere beschouwing van de bevindingenHet representatieve onderzoek geeft aan hoe het staat met de naleving
van de 850 urennorm in het studiejaar 2005/2006. Wij vinden de uitkomsten
van het onderzoek niet positief. Voltijddeelnemers hebben recht op voltijdonderwijs
van tenminste 850 onderwijsuren.Kwaliteit van het onderwijsDe kwaliteit van het onderwijs is in het geding bij niet naleving van
de urennorm. Het minimum aantal uren begeleide onderwijstijd is immers een
aspect van de kwaliteit van het onderwijs. Het is van belang dat deelnemers
in het middelbaar beroepsonderwijs voldoende tijd en begeleiding krijgen om
zich de leerstof eigen te maken. Bovendien hebben zij bewust hebben gekozen
voor een voltijdopleiding en recht op een onderwijsprogramma, waarvan begeleide
onderwijstijd een groot deel uitmaakt. De samenleving, en in het bijzonder
deelnemers en ouders, hechten hier – mede in het licht van de maatschappelijke
functie van het beroepsonderwijs – waarde aan.Rechtmatigheid van de bekostigingOp basis van de uitkomsten van het onderzoek kan geconcludeerd worden
dat bij álle onderzochte opleidingen de geprogrammeerde onderwijstijd
per leerjaar in de onderwijs- en examenregeling (OER) aan de norm bleek te
voldoen. Als volgens het huidige controleprotocol van de accountant uit de
OER blijkt, dat het onderwijsprogramma in elk leerjaar van een opleidingstraject
van de voltijd BOL-opleiding minstens 850 klokuren telt, dan mag de instellingsaccountant
verklaren dat de deelnemer aan dat traject terecht als voltijddeelnemer
is meegeteld. Als vervolgens op basis van de door de accountant gecontroleerde
gegevens de hoogte van de rijksbijdrage wordt vastgesteld, dan is sprake van
rechtmatig verstrekte bekostiging. Daarnaast heeft de inspectie in de afgelopen
jaren geen melding gedaan van tekortkomingen in de naleving van de urennorm
bij opleidingen van individuele onderwijsinstellingen omdat alle onderwijsinstellingen
binnen de gestelde termijn de geconstateerde tekortkomingen hebben hersteld.
Hierdoor bestond tot nu toe geen aanleiding om sancties op te leggen, noch
op basis van de WEB noch op basis van de WSF 2000 en de WTOS. De bevindingen
in het themaonderzoek zijn wel zodanig dat wij handhaving en verscherpte controle
door de instellingsaccountant en prioriteit op de naleving van de 850 urennorm
door de inspectie nodig achten en hiertoe maatregelen zullen nemen. Deze zullen
wij in de volgende paragraaf toelichten.ConstateringenWij willen een aantal constateringen maken op basis van de onderzoeksuitkomsten.
Deze constateringen betreffen de tekortschietende opleidingen.• Niet realistische planningOpvallend is dat van de opleidingen die niet aan de 850 urennorm voldoen,
het leeuwendeel (90%) al bij de planning onder de vereiste minimale
850 uur zit. Het probleem zit dus vooral in de nadere uitwerking van de programmering
in planningsdocumenten zoals lesroosters. Van de resterende tekortschietende
opleidingen (de overige 10%) was het aantal geplande uren wel voldoende,
maar het aantal gerealiseerde uren niet. Bij laatstgenoemde categorie is dan
niet realistische planning een oorzaak voor het niet naleven van de norm.
Een realistische planning gaat uit van de 850 urennorm en houdt daarbij rekening
met voorzienbare lesuitval, bijvoorbeeld als gevolg van erkende feestdagen,
vergaderingen onder schooltijd, studiedagen van onderwijspersoneel en ziekteverzuim.• Interne sturing en controle en externe verantwoording
schieten tekortEen belangrijke oorzaak van niet naleving is onvoldoende interne sturing
op de planning en realisatie van onderwijstijd en de naleving hierbij van
de 850 urennorm als ondergrens. Administratieve procedures rond vastlegging
en verantwoording van onderwijsuren van onderwijsactiviteiten schieten tekort.
Adequate registratie is nodig om te kunnen sturen, bewaken en verantwoorden.
In onze brief aan de instellingen van 4 juli 2006 hebben wij op de noodzaak
hiervan gewezen. In het onderhavige onderzoek wordt geconstateerd dat bij
alle tekortschietende opleidingen de instelling in de OER heeft aangegeven,
dat de programmering c.q. planning per studiejaar aan de 850 urennorm voldoet,
terwijl uit de externe controle blijkt dat dit bij het leeuwendeel niet het
geval is. In de uitwerking van de programmering (in bijvoorbeeld lesrooster,
studieplan, jaarplanning) blijkt daar namelijk de geplande onderwijstijd niet
minstens 850 onderwijsuren te omvatten. De instelling hoort correcte informatie
te leveren.In dit verband wijzen wij ook op het feit dat instellingen gehouden zijn
aan de eerder genoemde drie criteria voor het meetellen van onderwijsuren
(zie paragraaf 2.1). De instelling dient dus onder meer te bewijzen dat
sprake is van begeleide onderwijstijd onder toezicht van de instelling.• Geen significant verschil in de naleving van
de norm tussen oude en nieuwe opleidingenDe situatie lijkt bij nieuwe opleidingen iets gunstiger. Het vermoeden,
dat geuit werd in het debat van 12 april, dat bij nieuwe opleidingen
het probleem groter zou zijn, is onjuist gebleken. • Bijna de helft van de opleidingen op niveau-4
schiet tekortDat bijna de helft van de opleidingen op niveau-4 tekort schiet, verklaart
de inspectie voor een deel uit een vrij dunne inhoud van het programma. In
deze gevallen is geen sprake van een efficiënte inzet van publieke middelen.
Bovendien verspilt de deelnemer onnodig kostbare studietijd. Het is zaak dat
instellingen een dusdanige studieduur plannen dat het onderwijs, gegeven de
vereiste inhoud, met voldoende intensiteit kan plaatsvinden.• Tekorten vooral in het eerste leerjaarDe tekorten zitten vooral in het eerste leerjaar en met name in het eerste
leerjaar van de niveau 4 opleidingen. Bij de langere opleidingen is in het
eerste leerjaar soms geen sprake van beroepspraktijkvorming en omvat het onderwijsprogramma
onvoldoende onderwijsactiviteiten om aan de 850 urennorm te voldoen. Juist
in een eerste leerjaar is het echter van belang, dat deelnemers een onderwijsprogramma
met voldoende begeleide onderwijstijd ontvangen.3.5. Maatregelen bve-sector3.5.1. AlgemeenDe ontwikkeling zoals die uit de onderzoeken naar voren komen, vinden
wij niet positief. Bij niet alle opleidingen van bve-instellingen worden de
voorschriften ten aanzien van onderwijstijd voldoende nageleefd. Dat is voor
ons reden om aanvullende maatregelen te nemen om de naleving te bevorderen,
strikt te controleren en ingeval van niet-naleving een passende sanctie te
treffen. Hieronder zetten wij de aanpak uiteen. Aan de bve-instellingen hebben
wij deze aanpak schriftelijk bekend gemaakt (zie bijlage 3 brief aan de bve-instellingen).De volgende maatregelen zullen we treffen voor de bve-sector:a. een handhavingsbrief aan de instellingen;b. de inspectie geeft grotere prioriteit aan het toezicht op de naleving
van de 850 urennorm zowel in haar reguliere toezicht als door middel van extra
onderzoek met de Auditdienst in het schooljaar 2006–2007;c. verscherpte accountantscontrole;d. sancties in geval van niet-naleving urennorm in studiejaar 2006/2007.Bovengenoemde maatregelen lichten we hieronder nader toe, maar eerst willen
we uiteenzetten waarom we geen sancties voor de achterliggende periode zullen
treffen.3.5.2. Géén sancties voor de achterliggende
periodeVoor het studiejaar 2006/2007 zullen zonodig maatregelen/sancties worden
getroffen. Terugvordering behoort dan tot de mogelijkheden. Er worden géén
sanctiemaatregelen getroffen ten aanzien van de bevindingen over de onderwijstijd
bij opleidingen in het studiejaar 2005/2006. Dit heeft te maken met de volgende
overwegingen:• De opzet en de onderzoeksgegevens van het huidige themaonderzoek
bieden onvoldoende houvast om een sanctietraject met goede kans van slagen
uit te kunnen voeren. Om sancties te kunnen treffen is een ander type onderzoek
vereist dan het huidige themaonderzoek. Doel van dit onderzoek was om op korte
termijn op basis van een representatieve steekproef de landelijke situatie
in kaart te brengen over de naleving van de urennorm. Dit was een bewuste
keuze; we wilden in kort tijdsbestek een goed beeld van de aard en omvang
van de problematiek, zodat we – afhankelijk van de uitkomsten van het
onderzoek – maatregelen zouden kunnen nemen in het belang
van alle huidige en toekomstige deelnemers. Consequentie van de onderzoeksopzet
is, dat op basis van de voorliggende bevindingen geen sanctie aan individuele
instellingen kan worden opgelegd.• Het opleggen van sancties zou uitgebreid vervolgonderzoek betekenen,
waarbij de verwachting nu is dat de hoge kosten die hiermee gemoeid zijn uiteindelijk
niet tegen de baten opwegen. Daarbij komt dat een dergelijk omvangrijk onderzoek
gericht op mogelijke terugvordering veel schadelijk is voor de onderwijsinstellingen
die het wel goed doen en de onderlinge verhoudingen binnen de onderwijssector.• Verder weegt voor ons ook mee dat onderwijsinstellingen niet altijd
kunnen bewijzen dat er voldoende contacturen gegeven zijn door een gebrekkige
registratie en verantwoording. In die gevallen is het de vraag of het echt
gaat om een realisatieprobleem of om een tekortkoming in de registratie en
sturing op de realisatie.• Onduidelijkheid en verwarring bij de scholen en instellingen speelt
ook een rol. In de afgelopen jaren is immers veel discussie geweest over onderwijstijd,
over welke type onderwijssituaties nu wel en niet gerekend mogen worden tot
de 850 uren onderwijstijd.• Voorts zijn in het themaonderzoek in de bve-sector geen tekortkomingen
geconstateerd in de OER. De controle van de programmering door instellingsaccountants
volgens het huidige controleprotocol beperkt zich ook tot de OER. Het zou
inconsequent en onzorgvuldig van ons zijn wanneer wij naar aanleiding van
deze controle betreffende de programmering op het niveau van lesroosters en
jaarplanningen onaangekondigd consequenties zouden verbinden aan de geconstateerde
tekortkomingen.• Tot slot weegt mee dat alle onderwijsinstellingen, waar voor het
studiejaar 2004/2005 bij de reguliere inspectieonderzoeken een tekort aan
onderwijstijd werd geconstateerd, dit binnen de door de inspectie gestelde
termijn van drie maanden hebben hersteld.Wel zullen de onderwijsinstellingen waarbij substantiële tekortkomingen
zijn geconstateerd in het onderzoek opnieuw worden gecontroleerd in het studiejaar
2006/2007 tijdens het volgende onderzoek van de inspectie en de Auditdienst.3.5.3. Maatregelena. Handhavingsbrief naar de instellingenWij hebben gelijktijdig met deze beleidsreactie een brief naar alle onderwijsinstellingen
in de bve- en vo-sector gestuurd, waarin nadrukkelijk wordt gewezen op de
naleving van de minimale onderwijstijd. In de brief wordt achtereenvolgens
ingegaan op de volgende zaken:– wat van instellingen wordt verwacht aan onderwijstijd,– de wijze waarop in het studiejaar 2006/2007 wordt toegezien op
de naleving van de wettelijke normen ten aanzien van onderwijstijd,– de mogelijke sancties op niet naleving van de 850 urennorm.De twee brieven aan de instellingen zijn als bijlage bij deze brief gevoegd.De functies en de definitie van de huidige norm zijn helder, ook de wijze
waarop die door de inspectie wordt gehanteerd en toegepast. Desondanks maken
wij uit het bve-onderzoeksrapport op dat de interpretatie van de norm bij
sommigen nog vragen oproept. Vanzelfsprekend zijn wij altijd bereid om duidelijkheid
te verschaffen over de wijze waarop de norm dient te worden gehanteerd en
geïnterpreteerd. Voor de duidelijkheid en volledigheid is in de brief
ook de definitie van de urennorm opgenomen en wordt de wijze waarop het ministerie
de norm interpreteert nogmaals aangegeven en toegelicht. Wij hebben geprobeerd
om eventuele verwarring bij instellingen over de in dit onderzoek
gehanteerde begrippen direct weg te nemen.b. De inspectie geeft prioriteit aan het toezicht
op de naleving van de 850 urennormRegulier inspectietoezichtIn het reguliere inspectietoezicht wordt met ingang van het studiejaar
2006/2007 een grotere prioriteit gelegd bij de controle op de naleving van
de minimumeis voor onderwijstijd. De realisatie
van voldoende onderwijstijd zal nadrukkelijker onderdeel uitmaken van het
reguliere kwaliteitsonderzoek, dat de inspectie periodiek bij de instelling
uitvoert. De inspectie richt deze onderzoeken in op basis van risicoprofielen
van instellingen, waarbij ook de eerdere bevindingen ten aanzien van de naleving
van de 850 urennorm worden betrokken. De inspectie legt haar bevindingen bij
de instelling vast in een rapport en maakt dit openbaar. De inspectie meldt
niet-naleving van de 850 urennorm aan de minister. Wij leggen de instelling
vervolgens een sanctie op (tenzij het om aangetoonde overmacht gaat).Extra onderzoekBehalve reguliere kwaliteitsonderzoeken voert de inspectie, samen met
de Auditdienst, in het studiejaar 2006/2007 ook onaangekondigd extra onderzoek
uit. Het wordt een tweeledig onderzoek.• Ten eerste wordt in het najaar van 2006 een onderzoek uitgevoerd
dat is beperkt tot controle of de programmering voldoet aan de 850 urennorm
(inclusief controle of sprake is van een realistische planning van onderwijstijd,
waarbij de instelling rekening heeft gehouden met voorzienbare lesuitval)
en of de instelling een deugdelijk registratiesysteem hanteert. (Dit onderzoek
is nog niet expliciet gericht op de realisatie van de geplande onderwijsuren.)
Het onderzoek wordt uitgevoerd bij een aselecte groep onderwijsinstellingen én
bij de groep instellingen die substantieel onder de urennorm zat tijdens het
voorafgaande studiejaar 2005/2006. Als de inspectie en de Auditdienst bij
het onderzoek tekortkomingen constateren, geeft de inspectie een herstelopdracht
aan de instelling met een hersteltermijn van tien werkdagen. Wat de instelling
in die tijd aan de situatie verbetert, telt mee bij de beoordeling. De inspectie
en Auditdienst delen hun bevindingen mee aan de individuele instelling. Deze
krijgt de gelegenheid van het ontwerprapport kennis te nemen en daarover overleg
te voeren met de inspectie. De inspectie en de Auditdienst beoordelen of zij
geconstateerde tekorten in de programmering melden aan de minister. Het rapport
zal uiterlijk januari 2007 gereed zijn. In dezelfde maand zullen wij de Tweede
Kamer informeren over de bevindingen.• Ten tweede wordt in de tweede helft van het studiejaar 2006/2007
een representatief onderzoek uitgevoerd naar zowel de geprogrammeerde als –
in het bijzonder – de gerealiseerde onderwijstijd, en naar de registratie
en verantwoording daarvan. Het onderzoek bestrijkt uiteraard alle soorten
opleidingen (bestaande eindtermengerichte opleidingen, experimentele competentiegerichte
opleidingen, opleidingen op alle niveau’s (waaronder niveau 4 opleidingen),
en binnen een opleiding alle leerjaren (waaronder leerjaar 1). Dit onderzoek
wordt uitgevoerd bij drie groepen instellingen: een aselecte groep van instellingen,
de groep instellingen die substantieel onder de urennorm zaten tijdens het
voorafgaande studiejaar 2005/2006, en de groep instellingen die volgens het
onderzoek in het najaar van 2006 een tekortschietende programmering hebben.
Het onderzoek bij de instelling wordt na afloop van het onderwijsprogramma
voor het studiejaar 2006/2007 afgerond, zodat de inspectie en de Auditdienst
de realisatie van de onderwijsuren over het hele studiejaar 2006/2007 kunnen
beoordelen. De inspectie en Auditdienst rapporteren hun bevindingen
aan de individuele instelling. Zij stellen de instelling in de gelegenheid
tot hoor en wederhoor. Niet naleving van de urennorm meldt de inspectie aan
de minister. Op basis van de melding zullen wij de instelling zo nodig een
sanctie opleggen. Het overkoepelende rapport zal in september 2007 gereed
zijn. Het rapport levert – op basis van de representatieve steekproef –
het landelijke beeld van de naleving van de 850 urennorm in het studiejaar
2006/2007. Het rapport zal ook een lijst bevatten van de namen van de onderzochte
instellingen en opleidingen waarbij niet naleving van de urennorm in het studiejaar
2006/2007 is geconstateerd. Het rapport en onze beleidsreactie hierop sturen
wij in oktober 2007 aan de Tweede Kamer.c. Verscherpte controle door instellingsaccountantsBehalve een grotere prioriteit in het toezicht door de inspectie vindt
verscherpte controle plaats door de instellingsaccountants. De instellingsaccountant
controleert de opgave van voltijdse en deeltijdse deelnemers ter vaststelling
van de bekostigingsgegevens van de instelling.Behalve de toetsing van de OER (of de programmering aan de 850 urennorm
voldoet), wordt voortaan ook getoetst of sprake is van realistische planning
van onderwijstijd aan de hand van planningsdocumenten als bijvoorbeeld lesroosters.
De controle richt zich dus voortaan ook op de vraag of de instelling voldoende
rekening heeft gehouden met voorzienbare lesuitval (c.q. onderwijsurenuitval)
in de geplande onderwijstijd. Het controleprotocol voor de instellingsaccountants
wordt hierop bijgesteld. Het cohort 2006/2007 zal getoetst worden aan de hand
van dit nieuwe controleprotocol.Als de programmering gezien de 850 urennorm onvoldoende is, dan corrigeert
de accountant de betreffende deelnemers in de opgave van deelnemers voor de
bekostiging.De door de instellingsaccountant uitgevoerde correcties hebben geen gevolgen
voor de inschrijving van de desbetreffende deelnemers. De deelnemer mag niet
de dupe worden van het beleid van de instelling. De instelling moet de opleiding
zo inrichten dat aan de 850 urennorm wordt voldaan.Voor de operationalisering van de controle op een realistische planning
van onderwijstijd zal een klankbordgroep met vertegenwoordigers van het onderwijsveld
worden geraadpleegd. De inzichten kunnen door betrokkenen worden gebruikt
voor de interne controle door instellingen en de externe controle door de
instellingsaccountants, de inspectie en de Auditdienst.Sancties in geval van niet-naleving urennorm in studiejaar
2006/2007Als een instelling de 850 urennorm niet naleeft, meldt de inspectie dit
aan de minister. Ons staat een breed interventie-instrumentarium ter beschikking.1Ons uitgangspunt is dat wij in geval van niet naleving van de urennorm één
of meer van de volgende sancties zullen opleggen:• terugvorderen van onrechtmatig verkregen bekostiging bij het ten
onrechte meetellen als voltijd deelnemer;• inhouding van bekostiging, omdat de instelling in strijd met de
bekostigingsvoorwaarden heeft gehandeld;• geheel of gedeeltelijk opschorten van de bekostiging;• intrekken van de licentie voor een opleiding;• sancties op grond van de Wet studiefinanciering 2000 (WSF 2000)
(artikel 2.6 en 9.9) en de Wet tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
(WTOS) (artikel 2.18 en 9.8). Per geval van niet-naleving in het studiejaar 2006/2007 wordt bepaald
welke sanctie aan de orde is. De aard van de overtreding zal bepalend zijn
voor de zwaarte van de maatregelen, met uitzondering van de onderstaande eerste
twee sancties in het kader van de WSF 2000 en de WTOS (van rechtswege worden
deze bij elke overtreding geëffectueerd).De bewaking van de 850 urennorm is primair een verantwoordelijkheid van
de instelling. Wij wijzen erop, dat het bevoegd gezag zijn verantwoordelijkheid
dient te nemen om te voorkomen dat er te weinig onderwijs gegeven wordt. De
Raad van Toezicht kan het bevoegd gezag hierop aanspreken. Ook de deelnemers
en ouders kunnen de instelling aanspreken op het nakomen van afspraken over
onderwijstijd.Studiefinanciering en consequenties voor deelnemersOp dit moment verbinden de WSF 2000 en de WTOS consequenties aan het niet
realiseren van de 850 urennorm. Alleen deelnemers die een voltijd BOL-opleiding
volgen, hebben aanspraak op studiefinanciering. Als blijkt dat een opleiding
in het studiejaar 2006/2007 ten onrechte is aangemerkt als voltijds, omdat
de 850 urennorm niet is nageleefd, gelden voor desbetreffende opleidingen
de volgende maatregelen:1) Gedurende twee volledige studiejaren zal de opleiding niet gekenmerkt
worden als een opleiding die deelnemers aanspraak geeft op studiefinanciering
c.q. tegemoetkoming in de schoolkosten.2) Deelnemers die de opleiding al volgen ontvangen – ondanks het
feit dat de opleiding niet voldoet aan de 850 urennorm – nog studiefinanciering
c.q. tegemoetkoming in de schoolkosten gedurende de wettelijke termijn, te
weten tot het eind van het kalenderjaar 2008.3) Van rechtswege ontstaat er een vordering van de Informatie Beheer Groep
(IBG) op de instelling ter grootte van de studiefinanciering c.q. tegemoetkoming
in de schoolkosten die in het studiejaar 2006/2007 aan de deelnemers van de
desbetreffende opleiding als gift is verstrekt.Wij realiseren ons dat de consequenties van de huidige wetgeving nadelig
kunnen zijn voor deelnemers. Om dit te voorkomen zullen wij onderzoeken hoe
de wetgeving kan worden aangepast om de directe koppeling tussen de 850 urennorm
en het recht op studiefinanciering los te laten. Deze directe relatie leidt
er namelijk onvermijdelijk toe dat de aanspraak van deelnemers op studiefinanciering
in het geding is, als een instelling de 850 urennorm niet naleeft. In de toekomst
willen wij de consequenties van tekortkomingen daar kunnen leggen waar deze
tekortkomingen zijn veroorzaakt. Totdat een dergelijke wetswijziging is doorgevoerd
is het aan de instellingen om te voorkomen dat bovenstaande maatregelen genomen
moeten worden. Voor die gevallen waarin onverhoopt WSF 2000 / WTOS-consequenties
aan de orde zijn en er voor de deelnemers geen redelijke alternatieven zijn
om hun opleiding aan een andere instelling voort te zetten, kan de IBG (met
gebruikmaking van de hardheidsclausule in de WSF 2000 c.q. de WTOS), voor
zittende deelnemers de termijn verlengen waarin zij nog aanspraak kunnen maken
op studiefinanciering en tegemoetkoming in de schoolkosten. Daarover zullen
wij met de IBG afspraken maken.4. VO-SECTOR: ONDERZOEKEN EN MAATREGELEN4.1. Onderzoeken inspectie en RegioplanIn juni 2006 heeft de inspectie op ons verzoek een onderzoek uitgevoerd
naar de naleving van de voorschriften voor het wettelijke minimumaantal uren
voor het voortgezet onderwijs. Dit onderzoek vond plaats in de vorm van
onaangekondigde schoolbezoeken bij 75 scholen. Het onderzoek was een vervolg
op een onderzoek in mei 2005 bij 36 scholen. Aanleiding was dat de inspectie
de afgelopen jaren in het Onderwijsverslag meermalen heeft geconstateerd dat
veel scholen voor voortgezet onderwijs de leerlingen onvoldoende tijd bieden
om zich onder begeleiding het leerstofaanbod eigen te maken.De definitieve resultaten van het inspectieonderzoek komen eind september
2006 beschikbaar. Voor de voorlopige bevindingen van het onderzoek die in
deze brief worden geschetst is de hoor- en wederhoorprocedure die de inspectie
in acht moet nemen op dit moment nog niet afgerond.Sinds 2004 voert Regioplan onderzoek uit naar de lesuitval in het voortgezet
onderwijs. In het onderzoek over het schooljaar 2005/2006 heeft Regioplan
naast de lesuitval ook aandacht besteed aan de geprogrammeerde en gerealiseerde
onderwijstijd. De definitieve rapportage van Regioplan zal eind september
beschikbaar komen.4.2. Voorlopige bevindingen bij de onderzoekenOnderzoek inspectieHet onderzoek van de inspectie in juni 2006 bij 75 vo-scholen heeft zich
gericht op de vraag of deze scholen in het schooljaar 2005/2006 voldoende
onderwijstijd hebben geprogrammeerd en gerealiseerd.Voorlopige bevindingen• Als gevolg van onvoldoende programmering en/of de structurele en
incidentele lesuitval heeft nagenoeg geen enkele bezochte school de wettelijke
onderwijstijd gerealiseerd.• Ongeveer 40% van de bezochte 75 scholen heeft in het schooljaar
2005/2006 voldoende onderwijstijd geprogrammeerd. Vooral in de onderbouw schoot
de programmering tekort. Hierbij is de inspectie uitgegaan van de wettelijke
voorschriften zoals die in juni 2006 voor het vo golden, dus van de norm van
1067 klokuren voor de onderbouw.• Wanneer zou zijn uitgegaan van de nieuwe wettelijke norm voor de
onderbouw die met ingang van 1 augustus 2006 geldt (1040 klokuren), zou
ongeveer 50% van de bezochte scholen in het schooljaar 2005/2006 voldoende
onderwijsuren hebben geprogrammeerd.• Bij ongeveer een derde van de bezochte scholen vielen bij de programmering
aan het begin van het schooljaar al meer dan 15 dagen uit (79,5 klokuren).• Bij ongeveer 30% van de bezochte scholen bedroeg de periode
tussen de feitelijk laatste lesdag en het officiële begin van de zomervakantie
meer dan 10 dagen (= 53 klokuren); in die periode werden slechts beperkt voorzieningen
aan leerlingen aangeboden.Onderzoek RegioplanRegioplan heeft onderzoek gedaan naar lesuitval in het schooljaar 2005/2006.
Daarbij is ook gekeken naar de geplande en gerealiseerde onderwijstijd. De
definitieve rapportage van Regioplan komt eind september 2006 beschikbaar.
Onderstaande voorlopige bevindingen zijn op dit moment voldoende representatief
en in lijn met de eerste, algemene bevindingen van de inspectie.Voorlopige bevindingen• Er zijn bijna geen scholen die in de eerste drie leerjaren van
het vo voldoende onderwijstijd realiseren. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt doordat scholen in die leerjaren te weinig onderwijstijd
programmeren.• In het schooljaar 2005/2006 viel gemiddeld 6,7 % van de
geprogrammeerde lessen uit.4.3. Verdere beschouwing van de bevindingenDe voorlopige bevindingen uit de onderzoeken van de inspectie en Regioplan
bevestigen het al eerder door de inspectie in het Onderwijsverslag geschetste
beeld dat de meeste scholen in het voortgezet onderwijs de wettelijke normen
ten aanzien van onderwijstijd niet naleven. De bevindingen vinden wij verre
van positief. Het blijkt dat de norm in de onderbouw minder wordt gerealiseerd
dan in andere leerjaren.Kwaliteit van het onderwijsDe kwaliteit van het onderwijs is in het geding. Het minimum aantal uren
begeleide onderwijstijd is immers een aspect van de kwaliteit van het onderwijs.
Het is van belang dat leerlingen in de vo-sector voldoende uren onderwijstijd
krijgen om zich de leerstof eigen te maken. Daar hebben zij en hun ouders
ook recht op.Niet realistische planningDe resultaten van de onderzoeken bij de vo-scholen wijzen erop dat een
niet realistische planning in belangrijke mate de reden is van het niet halen
van de minimum urennormen. Een realistische planning gaat uit van de minimum
urennormen en houdt daarbij rekening met voorzienbare lesuitval, bijvoorbeeld
tijdens proefwerkweken, bij afronding van het schooljaar en door ziekteverzuim.Efficiënte organisatieScholen kunnen door een efficiëntere organisatie en door gebruik
te maken van de ruimte in de huidige CAO-voorschriften bij het voeren van
het taakbeleid de lesuitval beperken en meer onderwijstijd per schooljaar
voor de leerlingen realiseren. In een conferentie met schoolleiders die het
Ministerie van OCW en Schoolmanagers VO op 10 januari 2006 hebben georganiseerd,
zijn diverse mogelijkheden daartoe besproken.In dit verband hebben wij oog voor de effecten van de Regeling spreiding
zomervakanties op de lengte van de schooljaren. Het beleid voor vakantiespreiding
wordt op dit moment doorgelicht. Bezien wordt of de regeling nog aan de doelstellingen
voldoet. Hierbij zal aandacht worden besteed aan de signalen van de meest
betrokken veldpartijen.Overigens vermelden wij hierbij nog dat wij u in het najaar van 2006 een
berekening zullen aanbieden met betrekking tot het huidige niveau van bekostiging
van de vo-scholen. Dit naar aanleiding van de motie van de leden Lambrechts
en Hamer die is aanvaard bij de behandeling van de regeling onderbouw VO (Kamerstukken
II 2005/06, 30 323, nr. 28).4.4. Maatregelen vo-sector4.4.1. Géén maatregelen voor de achterliggende
periodeVoor het schooljaar 2006/2007 zullen zonodig maatregelen/sancties worden
getroffen. Voor de achterliggende periode worden geen maatregelen getroffen
op grond van het door de inspectie uitgevoerde onderzoek in juni 2006. Aan
dit besluit liggen de volgende overwegingen van onze kant ten grondslag.• Om te beginnen leent de aard van het door de inspectie uitgevoerde
onderzoek zich niet voor het opleggen van vervolgsancties. Doel van het
onderzoek was namelijk om op korte termijn de landelijke situatie in kaart
te brengen en niet die van individuele scholen. Dit was een bewuste keuze;
wij wilden op zeer korte termijn een goed beeld van de aard en omvang van
de problematiek, zodat wij – afhankelijk van de uitkomsten – maatregelen
zouden kunnen nemen in het belang van alle huidige en toekomstige vo-leerlingen.• Bovendien was het schooljaar 2005/2006 een voorbereidingsjaar,
waarin scholen zich konden voorbereiden op de aangepaste voorschriften voor
onderwijstijd in de onderbouw en op de intensivering van het toezicht met
ingang van het schooljaar 2006/2007. 4.4.2. MaatregelenHet voorlopige beeld dat uit de onderzoeken naar voren komt, vinden wij
ongunstig. Dit is voor ons reden om aanvullende maatregelen te nemen om de
naleving te bevorderen, strenger te controleren en in geval van niet-naleving
een passende sanctie te treffen. De aanpak die wij hierbij willen kiezen,
is dezelfde als geschetst voor de bve-sector in paragraaf 3.5. Ook aan
de vo-scholen hebben wij op 6 september een handhavingsbrief gestuurd.
Het extra onderzoek door de inspectie en de Auditdienst in het schooljaar
2006–2007 zal ook betrekking hebben op de vo-sector.Slechts op twee punten verschilt de aanpak voor de vo-sector met die voor
de bve-sector:1) Er is in het vo geen sprake van verscherping van de accountantscontrole.
De reden hiervoor is dat de urennormen in het vo geen directe relatie hebben
met de hoogte van de bekostiging.2) De sancties die aan vo-scholen kunnen worden opgelegd zijn:a. inhouding van bekostiging, omdat in strijd met de bekostigingsvoorwaarden
is gehandeld;b. geheel of gedeeltelijk opschorten van de bekostiging.Per geval van niet-naleving in het schooljaar 2006–2007 wordt bepaald
welke sanctie aan de orde is. De aard van de overtreding zal bepalend zijn
voor de zwaarte van de sanctie.Op basis van de definitieve onderzoeksrapportages van de inspectie en
Regioplan zullen wij u nog berichten of deze aanleiding geven tot nadere precisering
of aanpassing van de maatregelen voor de vo-sector.5. TOEKOMSTIGE ONTWIKKELINGENGezien het belang van goed onderwijs blijft onderwijstijd een belangrijk
aspect van de inrichting van het onderwijs en van onderwijskwaliteit. In de
afgelopen tijd is in de vo- en bve-sector een uitgebreide discussie gevoerd
over onderwijstijd. Voor de vo-sector is dit uitgemond in aangepaste normen
(zie de tabel in paragraaf 2.2). Met de bijgevoegde brieven aan de instellingen
is een nadere verduidelijking gegeven van de operationele definitie van de
norm.Het belang van de naleving van de 850 urennorm wordt breed gedeeld. Gelukkig
signaleert de inspectie ook dat instellingen eerdere tekortkomingen (in de
studiejaren 2004/2005 en eerder) steeds hebben hersteld.In de bve-sector levert de invoering van nieuwe opleidingen op basis van
de nieuwe kwalificatieprofielen/-structuur instellingen meer ruimte en nieuwe
mogelijkheden om doelmatige programmering van opleidingen te realiseren, waarbij
onderwijstijd en opleidingsduur goed in verhouding staan tot de zwaarte van
de opleiding. In dit kader zullen wij aan de doelmatige programmering
van niveau 4 opleidingen in het bijzonder aandacht geven.Het procesmanagement herontwerp mbo ondersteunt experimentele competentiegerichte
opleidingen en besteedt hierbij in het bijzonder aandacht aan de registratie
en verantwoording van onderwijstijd.De MBO Raad en Paepon spelen een belangrijke rol in de communicatie over
het onderwerp onderwijstijd in het mbo en zullen waar mogelijk en gewenst
de beoogde ontwikkeling faciliteren.Samen met alle betrokkenen in de bve-sector en vo-sector spannen we ons
in om het onderwijs «bij de tijd» te houden. We zullen steeds
met een «open oog» naar de toekomst opereren. De ontwikkelingen
met betrekking tot innovaties in het onderwijs, de herziening van de wetgeving,
de bekostiging en governance zullen wij bezien op consequenties voor de hantering
van de urennormen.Voorts willen wij in dit kader ook wijzen op het onlangs verschenen rapport
van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) «Duaal als ideaal?»1, waarin wordt gewezen op het belang van een goede balans
tussen theorie en praktijk. De vragen die hieruit voortkomen hebben voor ons
betrekking op de rol van de overheid en van andere partijen in het bewaken
van die balans, en op de vraag in hoeverre een«urennorm» hierbij
een adequaat instrument is.6. TOT SLOTEen goede naleving van de minimumnormen voor de onderwijstijd kan alleen
gerealiseerd worden wanneer alle betrokken partijen – de onderwijsinstellingen,
de veldorganisaties en de ministeries van OCW en LNV, de inspectie en de Auditdienst –
hun steentje bijdragen. Onze bijdrage is er op gericht eigentijdse en realistische
kaders te stellen. Met de bepalingen voor onderwijstijd zoals die per 1 augustus
2006 in de vo-sector en de bve-sector gelden, is hiervan sprake. Van de bestuurders
van de onderwijsinstellingen verwachten wij dat zij sturing geven aan de (realistische)
planning, realisatie en verantwoording van de minimale onderwijstijd. De onderwijsorganisaties
kunnen onderwijsinstellingen daarbij ondersteunen. Grote delen van de samenleving,
en in het bijzonder vo-leerlingen, bve-deelnemers en hun ouders, hechten veel
waarde aan voldoende begeleide onderwijstijd zodat jongeren zich de leerstof
goed eigen kunnen maken en het onderwijs een maatschappelijke functie kan
vervullen voor leerlingen en deelnemers. Om die reden hopen wij dat de onderzoeken
in het jaar 2006/2007 en onze maatregelen een zodanig effect hebben, dat op
korte termijn de naleving van de normen voor onderwijstijd bij de onderwijsinstellingen
op orde is. In januari 2007 wordt de Tweede Kamer nader geïnformeerd
over de naleving van de urennormen op basis van de resultaten van het najaarsonderzoek
van de inspectie en de Auditdienst. BIJLAGE Verschillen tussen de bve-sector en de vo-sector(Bijlage bij de beleidsreactie op de onderzoeken van de inspectie naar
de naleving van de 850 urennorm in het middelbaar beroepsonderwijs en de urennormen
in het voortgezet onderwijs)Box 1: Verschil in situatie tussen de twee onderwijssectoren bve-sector (mbo)vo-sectorFuncties van de 850 urennorm:Functies van de wettelijke urennormen: • kwaliteitsaspect• kwaliteitsaspect• bekostigingsvoorwaarde• bekostigingsvoorwaarde• medebepalend voor
de hoogte van de bekostiging • medebepalend voor
studiefinanciering /tegemoetkoming in de schoolkosten  • grens tussen les- en cursusgeld   Eén urennorm (de 850 urennorm) voor voltijd
BOL-opleidingen.Gedifferentieerde urennormen (onderbouw
1040/bovenbouw 1000/examenjaren 700/praktijkonderwijs 1000)   Twee categorieën opleidingen:Alleen voltijd onderwijs 1. voltijd BOL-opleidingen
die aan de 850-urennorm moeten voldoen = voltijdopleidingen;  2. deeltijd BOL-opleidingen
en BBL-opleidingen.    Instellingsaccountant controleert de opgave van voltijd-
en deeltijddeelnemers ter vaststelling van de bekostigingsgegevens. Voltijddeelnemers
moeten een voltijd BOL-traject volgen dat aan de 850 urennorm voldoet. Instellingsaccountant controleert de opgave van leerlingen.
De minimum urennormen hebben geen relatie met de hoogte van de bekostiging
van vo-scholen.  Onderzoek inspectie en Auditdienst naar naleving
van de 850-urennorm in het studiejaar 2005/2006 is afgerond. Het rapport is
beschikbaar en meegestuurd als bijlage bij deze beleidsreactie aan de Tweede
Kamer. Onderzoek inspectie en onderzoek Regioplan
betreffende studiejaar 2005/2006 zijn nog niet afgerond. Deze beleidsreactie
vermeldt de belangrijkste voorlopige bevindingen.Box 2: Verschil in maatregelen tussen de twee onderwijssectoren bve-sector (mbo)vo-sectorAanpassing controleprotocol voor de instellingsaccountant:
voortaan niet alleen controle of geplande onderwijstijd aan de 850-urennorm
voldoet op basis van de OER, maar ook controle of sprake is van realistische
planning, gelet op voorzienbare uitval van onderwijsuren, op basis van planningsdocumenten. Geen aanpassing van het controleprotocol voor
de instellingsaccountant: de urennormen zijn geen bekostigingsparameter.   Mogelijke sancties: • inhouding
van de bekostiging omdat in strijd met de bekostigingsvoorwaarden is gehandeld • geheel
of gedeeltelijk opschorten van de bekostiging• terugvorderen
van onrechtmatig verkregen (voltijd) bekostiging • intrekken
van licenties van opleidingen • de
sanctiemaatregelen op grond van de WSF 2000 en de WTOSMogelijke sancties:• inhouding
van de bekostiging omdat in strijd met de bekostigingsvoorwaarden is gehandeld • geheel
of gedeeltelijk opschorten van de bekostigingXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Dat betekent dat er sprake is van begeleiding (dat kan ook via de computer)
of aanwezigheid van onderwijspersoneel.XNoot1Brief over Governance in het onderwijs d.d. 28 juni 2006 (Kamerstuk
2005–2006, 30 183, nr. 9).XNoot1SCP (2006). Duaal als ideaal? Leren en werken in het beroeps- en hoger
onderwijs. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27451-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl