Terrorismebestrijding; Brief van de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en van Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29754, nr. 143

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

06-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29754 nr. 143

02-03-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29754Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 754Terrorismebestrijdingnr. 143BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES,
EN VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 2 maart 2009In deze brief zetten wij, mede namens de ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS), Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Economische
zaken (EZ) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) uiteen welke aanvullende
inspanningen en maatregelen worden verricht om de activiteiten van dierenrechtenextremisten
aan te pakken. Daarmee doen wij de toezegging gestand die wij hebben gedaan
in antwoord op de vragen van het lid Van Haersma Buma (CDA) van 24 december
2008 over de landelijke aanpak van dierenrechtenextremisme1. Met deze brief beantwoorden wij tevens de vragen die het lid Thieme
(PvdD) heeft gesteld over de definities van dierenrechtenactivisme2 en de vragen die het lid Van Haersma Buma (CDA) heeft
gesteld over dierenrechtenextremisten naar aanleiding van het NOS journaal
van 19 februari jl.3Omdat dierenrechtenextremisme een complex fenomeen is, is een integrale
aanpak van groot belang. Bij de preventieve en repressieve aanpak werken we
daarom nauw samen met de genoemde departementen, de Algemene Inlichtingen
en Veiligheidsdienst (AIVD), de politie waaronder met name het Korps Landelijke
Politiediensten (KLPD), en het Openbaar Ministerie (OM). Daarnaast is ook
de samenwerking met betrokken gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingen
cruciaal.Protesteren en actievoeren voor dierenwelzijn en/of tegen dierproeven
zijn legale manieren om verdergaande rechten voor dieren te bepleiten.Een kleine groep mensen kiest er voor om hun strijd voor de rechten van
dieren te voeren met ontoelaatbare, ondemocratische middelen. Deze gewelddadige
acties zijn gericht tegen (kennis-)instellingen, bedrijven en daaraan gerelateerde
personen en hun bezittingen en nemen toe in intensiteit. De acties hebben
een grote impact op de samenleving en op het persoonlijke leven van de slachtoffers.Door de dierenrechtenextremisten wordt systematisch gewerkt aan het opbouwen
van druk op medewerkers van een bedrijf of instelling die zich in hun ogen
schuldig maken aan het schenden van de rechten van dieren. De
acties lopen uiteen van dreigende graffititeksten en verfbommen op woonhuizen
tot brandstichting. De regering acht dit ontoelaatbaar en daarom intensiveren
wij de preventieve en repressieve aanpak van deze dierenrechtenextremisten.In deze brief gaan wij achtereenvolgens in op het beleid ten aanzien van
dierenwelzijn en dierproeven, de te hanteren definities en de trends en cijfers.
Daarna worden de verschillende sporen van de aanpak beschreven, te weten:
opsporing en vervolging, bestuurlijke aanpak, bewaken en beveiligen, rol AIVD,
communicatie en internationale samenwerking. Tot slot gaan wij in op de borging
van de aanpak.1. Beleid ten aanzien van dierenwelzijn en dierproevenEr is reeds veel gedaan om dierenwelzijn te verbeteren. Consumenten kunnen
kiezen voor producten die diervriendelijk worden geproduceerd en de leefomstandigheden
van dieren in bijvoorbeeld de bio-industrie zijn verbeterd. De Algemene Inspectiedienst
(AID) van het ministerie van LNV, de Voedsel en Warenautoriteit (VWA) en de
Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) zijn verantwoordelijk voor
het toezicht en de handhaving van de regelgeving van dierenwelzijn.Ook het welzijn van proefdieren heeft onze aandacht. Het is voor onze
samenleving van het grootste belang dat er wetenschappelijk onderzoek wordt
gedaan naar de herkomst en behandelmethodes van ziektes en dat er veilige
producten op de markt worden gebracht. (Levens-)wetenschappelijk onderzoek
heeft ervoor gezorgd dat er behandelmethodes zijn gekomen voor levensbedreigende
ziektes, dat er vaccins, geneesmiddelen, bestraling en beeldvormende technieken
zijn ontwikkeld om ons te beschermen en te behandelen en dat het welzijn voor
mens en dier is vergroot. In de afgelopen 50 jaar is daarop enorme vooruitgang
geboekt. Het is noodzakelijk om onze kennis te blijven ontwikkelen en vergroten
om bijvoorbeeld nieuwe geneesmiddelen en vaccins te ontwikkelen voor ziekten
die nu nog niet te voorkomen zijn of te genezen. Helaas is het voorlopig niet
te vermijden dat er dierproeven plaatsvinden.Volgens de Wet op de dierproeven (Wod) is een dierproef verboden, tenzij
er een positief advies van de Dierenexperimenten Commissie (DEC) is. De DEC
voert een ethische toets uit en toetst of er alternatieve methoden beschikbaar
zijn. Om het aantal dierproeven zo snel mogelijk te verminderen besteedt de
overheid veel aandacht aan de ontwikkeling, validatie en implementatie van
alternatieven voor dierproeven. De overheid investeert veel in het ontwikkelen
van alternatieven voor dierproeven. Daarbij wordt uitgegaan van de drie V’s:
het verminderen, vervangen en verfijnen van dierproeven. De regering heeft
daarover in 2008 een kabinetsvisie uitgebracht.1Openheid over dierproeven is een belangrijk aandachtspunt van het kabinet
om misverstanden over dierproeven weg te nemen1. Daarom is afgesproken
dat de DEC’s en vergunninghouders meer openheid geven in hun jaarverslagen.
Ook is er door verschillende onderzoeksinstellingen een code openheid dierproeven
opgesteld in 2008. 2. DefinitiesIn de praktijk wordt de term dierenrechtenactivisme tot nu toe gebruikt
voor zowel de legale als illegale activiteiten ten behoeve van dierenrechten.
De regering is het met het lid Thieme (Partij voor de Dieren) eens dat dat
stigmatiserend kan werken voor mensen die verder gaande rechten voor dieren
op legale wijze bepleiten. Op het moment dat mensen, binnen de grenzen van de wet, meer rechten voor
dieren bepleiten en daar buitenparlementaire actie voor ondernemen praten
wij over dierenrechtenactivisme.Er is echter ook een kleine groep mensen voor wie het activisme niet ver
genoeg gaat. Zij voeren hun strijd voor de verbetering van dierenrechten niet
vreedzaam maar overtreden de grenzen van de wet. Zij hanteren onacceptabele
methodes als: intimidatie, bedreiging of brandstichting. In dat geval praten
wij over dierenrechtenextremisten.De definities zijn derhalve:• DierenrechtenactivismeDe algemene benaming voor het fenomeen waarbij personen of groepen op
buitenparlementaire wijze, maar binnen de grenzen van de wet, streven naar
de verbetering van dierenrechten.• DierenrechtenextremismeDe benaming voor het fenomeen waarbij personen of groepen, bij het streven
naar de verbetering van dierenrechten, bewust over de grenzen van de wet gaan
en (gewelddadige) illegale acties plegen.Wij zullen de hiervoor genoemde definities vanaf heden hanteren. Hiermee
wordt voorkomen dat de groep mensen die legaal meer rechten voor dieren bepleit
in verband wordt gebracht met illegale acties van dierenrechtenextremisten.3. Trends en cijfersIn de Trendanalyse die in december 2008 aan u is verzonden worden de trends
ten aanzien van dierenrechtenextremisme beschreven1.
Het algemene beeld dat daaruit naar voren kwam is dat dierenrechtenextremisme
niet zozeer in kwantiteit als wel in intensiteit is toegenomen. In aanvulling
daarop vindt u hier de meest recente cijfers van het KLPD.  2003200420052006200720082009Demonstratie376178916313714 Waarvan gemeld  998914612314Vernieling10250101432242 Waarvan op privé adres  37246 Bedreiging9174717  Waarvan persoonlijk geuit op privé adres   2 2 Demonstratie op privé adres   101  Inbraak/Diefstal2  211 Brandstichting107  13 Waarvan op privé adres    12 Dierenbevrijding6   21 Mishandeling (geregistreerd vanaf 01-07-2008)     1 Overig (geregistreerd vanaf 01-07-2008)     113Totaal166643412920719519Bron: KLPD/IPOL – periode: 1 januari 2003 t/m 31 januari
2009De AIVD doet daarnaast al geruime tijd onderzoek naar dierenrechtenactivisme
enextremisme in Nederland en heeft over dat fenomeen reeds twee openbare publicaties
uitgebracht.2 Binnenkort zal de AIVD een derde
nota over dit onderwerp uitbrengen waarin de jongste ontwikkelingen worden
beschreven. Vooruitlopend op deze publicatie kunnen de volgende trends worden
onderscheiden: Onderlinge tegenstellingen tussen verschillende groeperingen
die zich bezig houden met dierenrechtenactivisme hebben geleid tot een verdere
fragmentatie. Dit heeft onder andere geleid tot de oprichting van Stop Huntingdon
Animal Cruelty – Nederland (SHAC-NL) in het najaar van 2008. Bij SHAC-Nederland
gaat het niet om Britse activisten van Stop Huntingdon Animal Cruelty
(SHAC), maar om een groep Nederlandse, radicale actievoerders die terugwillen
naar de oorspronkelijke doelstellingen van SHAC: acties tegen bedrijven en
(kennis-)instellingen die een relatie hebben met de Britse proefdierengigant
Huntingdon Life Sciences (HLS). Sinds het ontstaan van SHAC-NL is het dierenrechtenextremisme
geïntensiveerd waarbij geweld niet wordt geschuwd.Dierenrechtenextremisten hebben echter niet alleen aandacht voor dierproeven,
maar ook voor bijvoorbeeld het gebruik van dieren in circussen, (de discussie
over) de pelsdierfokkerij in Nederland en de jacht. Bij demonstraties laten
ook rechtsextremisten zich steeds vaker zien als voorvechters voor dierenrechten.Hoewel radicale groeperingen een substantiële aanwas kennen, komen
zij over het algemeen steeds meer alleen te staan: activisten die zich binnen
de grenzen van de wet sterk maken voor de rechten van dieren distantiëren
zich steeds openlijker van extremisten.4. AanpakDe intensivering van de landelijke aanpak van dierenrechtenextremisme
loopt via verschillende sporen:• strafrechtelijke opsporing en vervolging;• bestuurlijke aanpak;• rol AIVD;• bewaken en beveiligen;• communicatie, kennis, informatie en bewustwording;• internationale samenwerking.Strafrechtelijke opsporing en vervolgingHet College van procureurs-generaal heeft de strafrechtelijke onderzoeken
naar dierenrechtenextremisme aangemerkt als onderzoeken van nationaal belang
en deze onderzoeken opgedragen aan de dienst Nationale Recherche (dNR) van
het KLPD1. Het opsporen en vervolgen van de daders
is dan ook een prioriteit van het OM en de politie. Mede gezien de incidenten
in de afgelopen periode en de complexiteit van het fenomeen, is besloten de
samenwerking tussen alle betrokken (strafrechtelijke) partijen te intensiveren.
Momenteel wordt extra geïnvesteerd in het registreren, verzamelen en
analyseren van informatie.Om het belang van de bestrijding van dierenrechtenextremisme nogmaals
te benadrukken zijn er recent verschillende brieven aan de leden van de regionale
driehoeken verstuurd2. Het betreft hier een brief
van het College van procureurs-generaal, een brief van de korpschef van het
KLPD en een brief van het ministerie van BZK. In deze brieven wordt aangespoord
tot een actieve bestrijding van dierenrechtenextremisme, zowel op bestuurlijke
als op strafrechtelijke wijze. Daarnaast wordt opgeroepen zoveel mogelijk
informatie te delen, aandacht te hebben voor de slachtoffers en wordt de verantwoordelijkheidsverdeling
met betrekking tot strafzaken helder geschetst.Coördinatie, versterken capaciteit en expertiseDe verantwoordelijkheid voor de opsporing en vervolging van strafrechtelijk
relevante incidenten ligt in eerste instantie bij de politieregio’s
en arrondissementen. De coördinatie van strafrechtelijke onderzoeken
is belegd bij het KLPD (dNR). Het KLPD heeft tevens een expertise en adviesfunctie
richting de politieregio’s. Wanneer subjecten bekend zijn en deel uitmaken
van een nationaal of internationaal netwerk, er sprake is van een relatie
met lopende of afgeronde opsporingsonderzoeken bij het Landelijk Parket/dNR
of van een dreiging tegen kapitale (overheids)instanties, gaat de opsporing
en vervolging over van de regio’s naar dNR van het KLPD en het Landelijk
Parket. Deze diensten hebben ook een verantwoordelijkheid in het tot stand
brengen van een meer eenduidige landelijke aanpak en in de landelijke analyse
van het fenomeen binnen politie en justitie.Het OM heeft de dNR (van het KLPD) belast met het onderzoek naar de recente
brandstichtingen. Naar aanleiding van de recente incidenten is besloten om
de inzet op dit terrein te intensiveren. Hiertoe is bij het KLPD een team
ingericht dat zich richt op dierenrechtenextremisme.Bij strafbare feiten in het algemeen maar zeker bij dierenrechtenextremisme
is het cruciaal dat degenen die als eersten ter plekke zijn als er een incident
heeft plaatsgevonden, zich er direct van bewust zijn dat het een daad van
dierenrechtenextremisten kan betreffen en alert zijn op mogelijke sporen.
Daarom is er bij de politie in 2008 gestart met verschillende projecten met
als doel de bewustwording en het inzicht in dierenrechtenextremisme bij de
korpsen te vergroten. Eén van deze projecten was een checklist die
vanuit de dNR naar alle korpsen is gestuurd.Als aanvulling hierop zal onderzocht worden of dierenrechtenextremisme
in de opleidingen van de politieacademie extra aandacht dient te krijgen.Ook het OM heeft in 2008 aandacht besteed aan bewustwording en expertisevergroting
van de eigen organisatie op het terrein van dierenrechtenextremisme.Verbetering registratieNiet alle acties van dierenrechtenextremisten worden als zodanig herkend
en daarmee als zodanig geregistreerd1. In het
kader van de opsporing en vervolging van dierenrechtenextremisten is de registratie,
verzameling en analyse van informatie van groot belang. Om de registratie
te optimaliseren heeft het KLPD bij alle politiekorpsen aandacht gevraagd
voor signalen van dierenrechtenextremisme en gevraagd deze altijd te melden
bij het KLPD. Het KLPD (dienst I-pol) verzorgt immers sinds 2006 de landelijke
registratie van alle dierenrechtenextremisme meldingen. Deze registratie vormt
de basis voor een analyse van het fenomeen voor operationele, tactische en
strategische doeleinden en voor bestuurlijke besluitvorming.Daarnaast is de afspraak gemaakt dat in alle gevallen van strafbare feiten
gerelateerd aan dierenrechtenextremisme aangifte zal worden opgenomen. Waar
mogelijk zal strafrechtelijke vervolging plaatsvinden.Juridisch instrumentariumIn het kader van de stafrechtelijke aanpak zijn diverse juridische instrumenten
van belang. Met betrekking tot een aantal van deze instrumenten is bekeken
of aanpassing noodzakelijk is.De Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel bestrijding voetbalvandalisme
en ernstige overlast2, bevat de toezegging van
de minister van Justitie dat gekeken wordt naar de mogelijkheden van verruiming
van het strafbaar stellen van voorbereidingshandelingen tot openlijke geweldpleging
in de meest ruime vorm in het kader van de bestrijding van dierenrechtenextremisme.
Zoals reeds eerder gemeld tijdens het Algemeen Overleg dierenrechtenactivisme
op 16 april 2008 is hierover overleg geweest met het OM3. Daaruit is gebleken dat voorbereidingshandelingen in de zin van artikel
46 WSr (voorbereiding misdrijf) nauwelijks worden verricht. Het strafbaar
stellen van (specifieke) voorbereidingshandelingen is, gezien de modus operandi
van dierenrechtenextremisten, niet zinvol. Daarnaast is door de minister van Justitie toegezegd te zullen bezien
of verhoging van het strafmaximum van artikel 284 Sr (dwang) en/of de inzet
van artikel 285b (belaging, ook wel stalking genoemd) nuttig zouden kunnen
zijn bij de bestijding van dierenrechtenextremisme1.
Uit overleg met het OM is gebleken dat verhoging van het strafmaximum voor
artikel 284 Sr (dwang) geen bijdrage kan leveren aan de aanpak van de problematiek
waar men in de praktijk van opsporing en vervolging tegenaan loopt. De huidige
strafmaat is toereikend voor een adequate aanpak. Wanneer men bij een verdenking
van de misdrijven waar het veelal om gaat (vernielingen, bedreigingen, brandstichting)
eenmaal individuen in beeld heeft, zijn er voldoende mogelijkheden om opsporingsbevoegdheden
in te zetten en tot een adequate bestraffing te komen. Aanpak van dierenrechtenextremisme
op de grondslag van het delict dwang heeft in zulke gevallen veelal niet de
voorkeur omdat daarbij een causaal verband moet worden bewezen tussen de door
de dierenrechtenextremisten ondernomen acties en het staken van bepaalde economische
activiteiten.Met betrekking tot artikel 285b Sr (belaging) kan gesteld worden dat dit
inderdaad ingezet kan worden ten behoeve van de bestrijding van dierenrechtenextremisme. «Belaging»
als bedoeld in artikel 285b Sr vergt echter wel stelselmatig handelen door
een individu of door meerdere individuen die zich aan dat feit als medeplegers
schuldig maken of daaraan medeplichtig zijn. In het geval van dierenrechtenextremisme
worden de acties, zoals het versturen van emails en andere berichten, vaak
door veel verschillende individuen ondernomen. In voorkomende gevallen hoeft
er daarbij geen sprake van te zijn dat dit handelen berust op bewuste samenwerking.
In gevallen waarin daarvan wel sprake is, en daarvoor het bewijs kan worden
geleverd, is inzet van artikel 285b Sr bij de aanpak van dierenrechtenextremisme
echter zonder meer denkbaar.Met betrekking tot het juridisch instrumentarium voor de bestrijding van
dierenrechtenextremisme zij eveneens verwezen naar het wetsvoorstel maatregelen
bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast. Het wetsvoorstel bevat,
naast bevoegdheden voor de burgemeester, een bevoegdheid voor de officier
van justitie tot het geven van een gedragsaanwijzing ter strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde. De gedragsaanwijzing van de officier van justitie
strekt ertoe – in afwachting van de strafrechtelijke afdoening van het
strafbare feit door de rechter – de verdachte een gebiedsverbod, een
contactverbod of een meldingsplicht op te leggen, dan wel de aanwijzing zich
te doen begeleiden bij hulpverlening ter voorkoming van nieuwe strafbare feiten.
Deze bevoegdheid van de officier van justitie is erop gericht strafbare feiten
die de openbare orde ernstig verstoren of ernstig belastend gedrag van de
verdachte jegens personen dan wel aanhoudende vernielingen te voorkomen.In bepaalde gevallen kunnen deze maatregelen pro-actief worden ingezet
bij de aanpak van dierenrechtenextremisme.Het voorgaande laat zien dat de strafrechtelijke mogelijkheden die de
wet biedt toereikend lijken en dat het vooral van belang is om zo goed mogelijk
inzicht te krijgen in de identiteit van betrokkenen. Daarvoor is noodzakelijk
dat de groeperingen en acties dicht op de huid wordt gezeten waarbij direct
actie ondernomen wordt wanneer zich ontoelaatbare activiteiten voordoen. Hiervoor
is een goede afstemming met het bestuur noodzakelijk. Bij de bestuurlijke
aanpak zal hier nader op in worden gegaan.SlachtoffersGezien de toenemende intensiteit van acties, zijn slachtoffers vaak bang
om aangifte te doen aangezien het gebruikelijk is dat hun huisadres in de
aangifte wordt opgenomen. Om het doen van aangifte te bevorderen, wijzen
de korpsen actief op de mogelijkheid van domiciliekeuze, waarbij slachtoffers
bijvoorbeeld het adres van hun bedrijf kunnen opgeven.Wanneer het gaat om het verhalen van de geleden schade door het slachtoffer
op de dader zijn er verschillende mogelijkheden:• bij eenvoudig vast te stellen schade kan de politie bemiddelen;• de schadevergoeding kan onderdeel zijn van de uitspraak in het
strafproces;• wanneer de verdachte voor de rechter moet verschijnen kan het slachtoffer
zich (onder een aantal voorwaarden) kosteloos voegen in het strafproces;• het slachtoffer kan een civielrechtelijk proces starten.Bestuurlijke aanpakDierenrechtenextremisme vergt een integrale aanpak. Naast de strafrechtelijke
aanpak is ook de bestuurlijke aanpak van groot belang voor de preventie en
repressie van dierenrechtenextremisme. Het lokale bestuur, in het bijzonder
de burgemeester vervult een cruciale rol bij het realiseren van een bestuurlijk
geïntegreerde aanpak. Gemeenten beschikken over een palet aan (wettelijke)
mogelijkheden waarmee zij dierenrechtenextremisme tegen kunnen gaan. De burgemeester
brengt via de lokale driehoek de samenwerking tussen de verschillende partijen
tot stand die nodig is om de geïntegreerde aanpak op het lokale niveau
vorm te geven. Daarom is, in de brief van het ministerie van BZK van 21 januari
2009, aan de burgemeesters gevraagd om dierenrechtenextremisme in de lokale
driehoek te bespreken.Bestuurlijke mogelijkheden van gemeentenTot de huidige mogelijkheden van gemeenten behoren de Algemene Plaatselijke
Verordeningen, bijvoorbeeld met betrekking tot samenscholing en hinderlijk
gedrag op de openbare weg. Daarnaast zijn de openbare orde bevoegdheid, de
noodbevoegdheden en de mogelijkheid tot bestuurlijke ophouding vastgelegd
in de Gemeentewet.Op basis van de Wet openbare manifestaties is de organisator van een betoging
die wordt gehouden op openbare plaatsen verplicht de burgemeester in kennis
te stellen. Wanneer een betoging niet is aangemeld kan de burgemeester overgaan
tot het opleggen van een verbod. Naar aanleiding van de kennisgeving kan de
burgemeester voorschriften stellen aan het organiseren van de betoging of
deze verbieden. Aan een openbare manifestatie kunnen beperkingen worden gesteld
op basis van een beperkt aantal criteria. Dit zijn:– de bescherming van de gezondheid;– het belang van het verkeer;– het bestrijden of voorkomen van wanordelijkheden.Ook kan de identificatieplicht ingezet worden bij openbare manifestaties
waarbij gevaar voor ordeverstoring aanwezig is.Verder bevat het wetsvoorstel maatregelen bestrijding voetbalvandalisme
en ernstige overlast de bevoegdheid voor de burgemeester om een persoon een
gebiedsverbod en groepsverbod, eventueel met meldingsplicht, op te leggen
wanneer deze herhaaldelijk groepsgewijs de openbare orde heeft verstoord of
daarbij een leidende rol heeft gehad en er ernstige vrees bestaat voor verdere
verstoring van de openbare orde.Daarnaast is het van belang om bij de ruimtelijke invulling van gebouwen
waar bijvoorbeeld dierproeven plaatsvinden zoveel mogelijk rekening te houden
met het treffen van de nodige preventieve maatregelen. Tenslotte biedt de wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het
openbaar bestuur (BIBOB) de mogelijkheid aan bestuursorganen om subsidies
te weigeren of in te trekken onder andere wanneer een relatie met (dreigend)
strafbaar gedrag aannemelijk is. Zie voor een uitgebreide toelichting van
de bestuurlijke mogelijkheden bijlage 1.Vergroten weerbaarheid en bieden handelingsperspectiefDe overheid richt zich de komende jaren op het vergroten van de weerbaarheid
van gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingen. Daarbij maken wij gebruik
van reeds opgedane ervaringen in binnen- en buitenland. Instellingen en bedrijven
zijn verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid. De overheid zal ze hierbij
echter extra ondersteunen door het intensiveren van de preventieve en repressieve
aanpak.Hiertoe zullen wij vanuit het rijk aan gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingen
inzicht geven in het fenomeen dierenrechtenextremisme en de ontwikkelingen.
Hierbij wordt ook ingegaan op de modus operandi. Deze informatie wordt via
twee brochures voor enerzijds gemeenten en anderzijds (kennis-)instellingen
en bedrijven bekend gemaakt. In de brochures wordt de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen de betrokken partijen beschreven. Gemeenten worden actief geïnformeerd
over de (wettelijke) bevoegdheden die zij in kunnen zetten en hoe ze effectief
invulling kunnen geven aan een lik op stuk beleid. Daarnaast worden bedrijven
en (kennis-)instellingen in hun brochure geïnformeerd over wat zij zelf
kunnen doen. Aan deze brochure zal ook de in het Algemeen Overleg van 16 april
2008 toegezegde checklist voor de opstartfase van innovatieve bedrijven en
projecten worden toegevoegd1. De brochures zijn
medio 2009 beschikbaar.Daarnaast wordt er voor bedrijven en (kennis-)instellingen een digitale
informatie- en bewustzijnsmodule ontwikkeld.Ook zullen best practices verzameld worden en vervolgens breed worden
verspreid. Om de ontwikkelde producten en adviezen goed onder de aandacht
te brengen van gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingen, worden gedurende
heel 2009 voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Bij gebleken behoefte
zullen deze in 2010 voortgezet worden.Tenslotte onderzoeken wij in hoeverre de bestuurlijke aanpak op het gebied
van georganiseerde misdaad aanknopingspunten biedt (zoals het benutten van
de lokale veiligheidsscan) voor de bestuurlijke aanpak van dierenrechtenextremisme.Integrale analyseAnalyse van het fenomeen waarbij zoveel mogelijk (verschillende) bronnen
bij elkaar worden gebracht is noodzakelijk en vindt daarom continue plaats.
Hierbij zal ook vanuit eventuele strafrechtelijke onderzoeken informatie ten
behoeve van de bestuurlijke aanpak worden geleverd. Een integrale analyse
kan duidelijk maken wat de meest efficiënte aanpak is en eventuele lacunes
in de aanpak of instrumentarium blootleggen.Aanspreekpunt gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingenUit gesprekken met slachtoffers van dierenrechtenextremisme is gebleken
dat er soms onduidelijkheid bestaat over waar ze met hun vragen en meldingen
terecht kunnen.Wanneer een persoon, bedrijf, (kennis-)instelling of gemeente te maken
krijgt met dierenrechtenextremisme, kan deze voor een aangifte of melding
contact opnemen met de lokale politie. De regiokorpsen zorgen er dan voor
dat die informatie gedeeld wordt met het KLPD.Uw Kamer is eerder geïnformeerd over de ervaringen van het 24-uurs
meldpunt dierenrechtenextremisme voor bedrijven en (kennis-)instellingen van
het KLPD2.Hiernaast is het belangrijk dat mensen antwoord krijgen op meer algemene vragen over het fenomeen. Daarvoor is Nuansa, het kennis- en adviescentrum
Polarisatie en Radicalisering van BZK toegerust.Nuansa geeft antwoord op vragen over het fenomeen en fungeert als kennismakelaar
zodat vragenstellers in contact worden gebracht met bijvoorbeeld een departement
of branchevereniging. Ook fungeert Nuansa als kennisbank waar best practices
kunnen worden uitgewisseld.Deze adressen voor vragen en de mogelijkheden tot melden zullen in de
brochure aan gemeenten, bedrijven en (kennis-)instellingen bekend worden gemaakt.Rol AIVDDierenrechtenextremisme is ook als prioriteit benoemd voor de AIVD. De
AIVD doet onderzoek naar dit fenomeen vanwege de potentiële dreiging
voor de democratische rechtsorde. Dit onderzoek is er op gericht ongekende
dreigingen zichtbaar te maken. Het onderzoek kan resulteren in ambtsberichten
aan het OM, op basis waarvan een strafrechtelijk onderzoek gestart kan worden.Voor bedrijven en (kennis-)instellingen is het van belang dat zij meer
inzicht krijgen in de ontwikkelingen van dierenrechtenextremisme en zo beter
voorbereid zijn op mogelijk bedreigende situaties. Vanuit de AIVD zijn er
reeds directe relaties met veel instellingen. De AIVD zorgt voor kennisverspreiding
aan bedrijven en (kennis-)instellingen over de ontwikkelingen en trends van
dierenrechtenextremisme. Tevens informeert de AIVD de politie en de lokale
overheden over te verwachten acties, opdat tijdig passende maatregelen getroffen
kunnen worden.Bewaken en beveiligenUitgangspunt in het stelsel bewaken en beveiligen is dat de verantwoordelijkheid
voor de eigen veiligheid primair ligt bij de burger en diens werkgever. Als
de dreiging dermate ernstig is dat niet van de burger of zijn werkgever kan
worden verwacht dat zij adequate beveiligingsmaatregelen treffen, kunnen zij
een beroep doen op de decentrale overheid voor het nemen van beveiligingsmaatregelen.De hoofdofficier van Justitie is binnen het stelsel bewaken en beveiligen
verantwoordelijk voor de beveiliging van personen en daarnaast voor de beveiliging
van objecten en diensten in het geval er sprake is van een concrete dreiging.
De burgemeester is verantwoordelijk voor het nemen van bewakingsmaatregelen
om dreigende openbare ordeverstoringen tegen te gaan. De dreiging door dierenrechtenextremisten
richt zich vaak tegen bedrijven of (kennis-)instellingen met kantoren in meerdere
regio’s en/of waarvan de medewerkers in meerdere regio’s wonen.
Om deze reden kan coördinatie van (beveiligings)maatregelen over verschillende
regio’s noodzakelijk zijn.Binnen het OM worden in concrete gevallen afspraken gemaakt over de coördinatie
van maatregelen tussen regio’s. Wanneer sprake is van een incident door
dierenrechtenextremisten dat uitstralingseffecten heeft naar andere regio’s,
neemt één van de betrokken hoofdofficieren de verantwoordelijkheid
voor de coördinatie van de (beveiligings)maatregelen op zich. Vaak is
dit de hoofdofficier van het arrondissement waar het incident plaats heeft
gevonden of waar de meeste bedreigde subjecten woonachtig zijn. Hiermee wordt
gegarandeerd dat de betrokken regio’s een vergelijkbaar pakket aan maatregelen
treffen. Parallel hieraan vindt informatiecoördinatie plaats binnen de
politie. Het College van procureurs-generaal wordt geïnformeerd over
deze coördinatieafspraken. De Eenheid Bewaking en Beveiliging van de
NCTb kan op grond van het stelsel bewaken en beveiligen het lokaal bevoegd
gezag gevraagd en ongevraagd adviseren. Communicatie, kennis, informatie en bewustwordingWij zullen een communicatiestrategie ontwikkelen om zo doelmatig mogelijk
tegenwicht te bieden aan dierenrechtenextremisten. Hierbij hebben wij twee
doelen voor ogen; het publiek goed informeren over dierenrechtenextremisme
en de kennis en weerbaarheid bij bedrijven en (kennis-)instellingen verhogen.Onderdeel van deze strategie is een brochure die bedrijven, (kennis-)instellingen
en gemeenten van informatie voorziet en als doel heeft om hen weerbaarder
te maken door hen inzicht te geven in het fenomeen en in de modus operandi
van dierenrechtenextremisten. In de paragraaf over de bestuurlijke aanpak
zijn we hier verder op ingegaan.Omdat dierenbeschermers en dierenrechtenactivisten vaak ten onrechte worden
vereenzelvigd met de activiteiten van dierenrechtenextremisten zal BZK medio
2009 het initiatief nemen voor een manifest waarin afstand wordt genomen van
de acties van dierenrechtenextremisten. Daarvoor zal contact gezocht worden
met georganiseerde dierenrechtenactivisten. In samenwerking met hen willen
wij tot een tekst komen waarin duidelijk wordt dat het nastreven van verdergaande
rechten van dieren op legale wijze moet gebeuren. Ondertekenaars kunnen zich
daarmee publiekelijk distantiëren van de methodes die dierenrechtenextremisten
kiezen. Hierdoor wordt beter zichtbaar dat dierenrechtenextremisten alleen
staan in (de verdediging van) hun acties.Internationale samenwerkingDe huidige landelijke aanpak sluit aan bij de aanpak die in het Verenigd
Koninkrijk is gekozen. Ook andere, in het buitenland opgedane ervaringen,
zullen zo goed mogelijk benut worden. De samenwerking wordt geïntensiveerd.
Dit is ook van belang gezien de internationale uitwisseling die er onder de
dierenrechtenextremisten plaatsvindt.Voor internationale uitwisseling van ervaringen met de aanpak van dierenrechtenextremisme
wordt gebruik gemaakt van het liaisonnetwerk waaronder de Britse liaison die
gestationeerd is bij het KLPD. Uiteraard wordt ook gebruik gemaakt van het
Interpol- en Europol-netwerk.5. Borging aanpakHet is van belang dat de intensivering van de aanpak zoals wij hierboven
hebben geschetst goed geborgd blijft. Onder coördinatie van de programmaleiding
van het actieprogramma Polarisatie en Radicalisering (BZK) werken alle betrokken
departementen intensief samen met de AIVD, KLPD en het OM. De voortgang wordt
besproken in een structureel overleg en de activiteiten kunnen, waar nodig,
worden bijgestuurd.Dierenrechtenextremisme is een vorm van misdaad is die diep ingrijpt in
de levens van slachtoffers en de samenleving en daarom niet te tolereren is.
Dergelijke vormen van extremisme hebben niets te maken met het bestrijden
van onrecht maar slechts met het aanrichten ervan. Wij zijn dan ook vastbesloten
om dierenrechtenextremisme aan te pakken door de bovengeschetste landelijke
aanpak.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch Ballin BIJLAGE 1 Toelichting bestuurlijke mogelijkheden
van gemeentenAlgemene Plaatselijke verordening (APV)In de APV zijn (doorgaans) regels opgenomen met betrekking tot samenscholing,
hinderlijk gedrag op de openbare weg, hinderlijk drankgebruik, verwijderen
uit de gemeente en/of het ontzeggen van de toegang tot de gemeente, verbod
op het meevoeren van voorwerpen, omgevingsverbod, etc.Overtreding van APV-voorschriften is in artikel 443 Wetboek van Strafrecht
strafbaar gesteld met een maximum van drie maanden hechtenis. Bij overtreding
van bepalingen uit een gemeentelijke verordening kan dan ook worden overgegaan
tot strafrechtelijke aanhouding van individuele personen.Openbare ordebevoegdheid – artikel 172 GemeentewetDe centrale bevoegdheid van de burgemeester voor de handhaving van de
openbare orde is neergelegd in artikel 172 van de Gemeentewet. In dit artikel
is tevens bepaald dat de burgemeester bevoegd is overtredingen van wettelijke
voorschriften die betrekking hebben op de openbare orde, te beletten of te
beëindigen. Op basis van het derde lid is de burgemeester voorts bevoegd
bij verstoring van de openbare orde of bij ernstige vrees voor het ontstaan
daarvan, de bevelen te geven die noodzakelijk te achten zijn voor de handhaving
van de openbare orde. Deze zogeheten «lichte bevelsbevoegdheid»
kan, evenals de – hieronder nog te bespreken – noodbevoegdheden,
worden toegepast in gevallen die niet door reguliere voorschriften, zoals
APV-bepalingen, worden gedekt. De lichte bevelen onderscheiden zich in die
zin van de noodbevoegdheden dat de lichte bevelsbevoegdheid kan worden ingezet
in situaties waarin kan worden volstaan met de inzet van minder vergaande,
ingrijpende bevoegdheden. Op basis van de lichte bevelsbevoegdheid kan bijvoorbeeld
geen inbreuk worden gemaakt op («hogere») wettelijke voorschriften.Noodbevoegdheden – artikelen 175 en 176 GemeentewetAanvullend aan het «reguliere» instrumentarium zijn de bijzondere
bevoegdheden van de burgemeester bij onder meer oproerige beweging en ernstige
wanordelijkheden of de ernstige vrees voor het ontstaan daarvan (de zogenoemde
noodbevelen en noodverordeningen ex artikel 175 en 176 van de Gemeentewet).
De beoordeling of hiervan sprake is, is afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden.
De wanordelijkheden hoeven zich niet daadwerkelijk te hebben voorgedaan. Voldoende
is dat de burgemeester concrete aanwijzingen heeft op grond waarvan de vrees
voor ernstige wanordelijkheden gerechtvaardigd is.Op grond van de noodbevoegdheden mag afgeweken mag worden van de wet in
formele zin, met uitzondering van de Grondwet. De systematiek staat beperkingen
op onder meer het recht van vergadering en betoging op grond van een noodbevoegdheid
toe.Noodbevelen en -verordeningen kunnen op onder meer de volgende onderwerpen
worden ingezet:• het bewerkstelligen dat activisten hun weg vervolgen zodra ze het
grondgebied van de gemeente bereiken;• gebiedsverboden;• het verwijderen uit de gemeente en/of het ontzeggen van de toegang
tot de gemeente aan activisten die de orde (dreigen te) verstoren; • een samenscholingverbod/verbod hinderlijk gedrag (kan ook o.b.v.
APV en artikel 172 Gemeentewet);• het verbod om voorwerpen mee te voeren waarvan redelijkerwijs kan
worden aangenomen dat deze bedoeld zijn om de orde te verstoren. De politie
heeft de bevoegdheid deze in beslag te nemen;• het verbod om alcohol op de openbare weg mee te voeren en/of te
nuttigen.Overtreding van een noodbevel is strafbaar op basis van artikel 184 van
het Wetboek van Strafrecht (misdrijf). Overtreding van bepalingen uit een
noodverordening is in artikel 443 van het Wetboek van Strafrecht strafbaar
gesteld met een maximum van drie maanden hechtenis. Bij overtreding van een
noodbevel dan wel een gemeentelijke noodverordening kan dan ook worden overgegaan
tot strafrechtelijke aanhouding van individuele personen.Bestuurlijke ophouding – artikel 154a en artikel
176a GemeentewetIn artikel 154a en artikel 176a wordt – in voorzienbare gevallen
door tussenkomst van de gemeenteraad – de burgemeester de bevoegdheid
verleend om grote groepen ordeverstoorders (bestuurlijk) op te houden. Onder
ophouden wordt verstaan het op een bepaalde plaats tijdelijk doen ophouden
van de desbetreffende groep, inclusief het zo nodig overbrengen naar die plaats.
Het ophouden is mogelijk indien sprake is van een oproerige beweging, andere
ernstige wanordelijkheden of rampen, dan wel ernstige vrees voor het ontstaan
daarvan. De maatregel kan worden toegepast indien in dergelijke situaties
groepen van personen specifieke voorschriften die strekken tot handhaving
van de openbare orde of beperking van gevaar, niet naleven. Voor niet voorziene
situaties (artikel 176a) kan de burgemeester voorschriften opnemen in een
noodbevel of een noodverordening. Aan de niet-naleving van dat specifieke
voorschrift moet expliciet de bevoegdheid zijn gekoppeld dat de burgemeester
naar aanleiding daarvan kan overgaan tot bestuurlijke ophouding. Dit kan gebeuren
door een bepaling hieromtrent op te nemen in de raadverordening respectievelijk
in de noodbevelen of noodverordeningen. In de voorschriften kunnen verplichtingen
worden opgelegd, zoals de verplichting dat een groep zich naar een bepaalde
plaats moet begeven of juist dat een bepaald gebied voor hen niet toegankelijk
is.Het ophouden moet noodzakelijk zijn ter voorkoming van voortzetting of
herhaling van de niet-naleving van de voorschriften. Verder is de mogelijkheid
om tot bestuurlijke ophouding over te gaan beperkt tot situaties waarin de
naleving redelijkerwijs niet op andere geschikte wijze kan worden verzekerd.Voordat wordt overgegaan tot effectuering van de ophouding moeten de personen
uit de groep in de gelegenheid worden gesteld de tenuitvoerlegging van de
beschikking tot ophouding te voorkomen, door alsnog het bedoelde voorschrift
na te leven. Hiertoe wordt een waarschuwing gegeven.De bestuurlijke ophouding mag niet langer duren dan nodig is ter voorkoming
van voortzetting of herhaling van de niet-naleving van het voorschrift. De
maximale duur van de bestuurlijke ophouding bedraagt twaalf uur.Het besluit tot ophouding kan aan een rechterlijke toetsing worden onderworpen.
Deze toetsing vindt plaats via de gebruikelijke bestuursprocesrechtelijke
procedure van beroep op de bestuursrechter. Gelijktijdig met het indienen
van een beroepschrift kan een belanghebbende een verzoek tot het treffen van
een voorlopige voorziening indienen. Is dit laatste het geval dan zal de president
van de arrondissementsrechtbank de indiener van het verzoek zo
mogelijk nog tijdens de ophouding horen. De president doet dan direct uitspraak
en besluit daarbij over de eventuele invrijheidstelling van de verzoeker.
Voor de indiening van een verzoek om voorlopige voorziening wordt geen griffierecht
geheven. De mogelijkheid om – zoals gebruikelijk voorafgaand aan de
beroepsprocedure – bezwaar te maken bij de burgemeester, is komen te
vervallen.Juridische mogelijkheden m.b.t. demonstraties- Wet openbare
manifestaties (WOM)Op basis van de WOM is de organisator van een betoging die wordt gehouden
op openbare plaatsen verplicht hiervan kennisgeving te doen aan de burgemeester.
Deze kan naar aanleiding van de kennisgeving voorschriften stellen aan het
organiseren van de betoging of deze verbieden. Aan een openbare manifestatie
kunnen slechts beperkingen worden gesteld op basis van een beperkt aantal
criteria. Dit zijn:– de bescherming van de gezondheid,– het belang van het verkeer, en– het bestrijden of voorkomen van wanordelijkheden.Voorschriften die in dit kader kunnen worden gesteld zijn het op afstand
houden van belangstellenden (zgn. eiergooi-afstand) en het verplaatsen van
een voorgenomen demonstratie naar een locatie die voor wat betreft de verkeersveiligheid
en -afwikkeling en het voorkomen van wanordelijkheden, naar verwachting minder
problemen zal opleveren dan de door de organisatie opgegeven locatie. Tevens
kunnen voorschriften worden gesteld aan de meegevoerde voorwerpen. Zo kan
worden bepaald dat geen spandoeken e.d. mogen worden meegevoerd indien deze
discriminerende teksten bevatten of (anderszins) de openbare orde kunnen verstoren.
Buiten het kader van de WOM kunnen aan een demonstratie géén
voorschriften worden verbonden.Wanneer een betoging niet is aangemeld kan de burgemeester overgaan tot
het opleggen van een verbod, zodra hij bekend wordt met het voornemen om een
betoging te houden. Tevens kan de burgemeester tijdens de betoging aanwijzingen
geven waaraan de deelnemers zich dienen te houden of de opdracht geven de
betoging terstond te beëindigen.Identificatieplicht – artikel 2 Wet identificatieplicht
en artikel 8a PolitiewetEen ieder die de leeftijd van veertien jaar heeft bereikt, is verplicht
op de eerste vordering van een ambtenaar van politie aangesteld voor de uitvoering
van de politietaak, voor zover dat redelijkerwijs noodzakelijk is voor de
uitoefening van de politietaak, een identiteitsbewijs ter inzage aan te bieden.
Hierbij kan gedacht worden aan openbare manifestaties waarbij gevaar van ordeverstoring
aanwezig is. Wanneer niet voldaan wordt aan de verplichting maakt men zich
schuldig aan het strafbare feit van artikel 447e van het Wetboek van Strafrecht.
Er wordt gestraft met een geldboete.Gebiedsverbod en groepsverbod (eventueel met meldingsplicht) –
art. 172a Gemeentewet (Wetsvoorstel bestrijding voetbalvandalisme en ernstige
overlast)De burgemeester kan aan een persoon die herhaaldelijk groepsgewijs de
openbare orde heeft verstoord of daarbij een leidende rol heeft gehad, bij
ernstige vrees voor verdere verstoring van de openbare orde een bevel geven:a. zich niet te bevinden in of in de omgeving van een of meer bepaalde
objecten binnen de gemeente, dan wel in een of meer bepaalde delen van de
gemeente b. zich niet in een of meer bepaalde delen van de gemeente op een voor
het publiek toegankelijke plaats zonder redelijk doel met meer dan drie andere
personen in groepsverband op te houden; ofc. zich op bepaalde tijdstippen te melden op bepaalde plaatsen, al dan
niet in een andere gemeente.Weigeren/intrekken subsidies- Wet BIBOBDe wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur
(BIBOB) biedt de mogelijkheid aan bestuursorganen om subsidies te weigeren
of in te trekken als een relatie met (dreigend) strafbaar gedrag (van private
partijen) aannemelijk is of de eisen van betrouwbaarheid van marktpartijen/opdrachtnemers
in het gedrang komen. XNoot1Aanhangsel Handelingen, TK 2008–2009, nr. 1206.XNoot2Aanhangsel Handelingen, TK 2008–2009, nr. 1441.XNoot3Aanhangsel TK, TK 2008–2009, nr. nog onbekend (2009Z03266).XNoot1TK, 2007–2008, 30 168 en 27 428, nr. 3.XNoot1TK 2008–2009, 29 754, nr. 141.XNoot2«Dierenrechtenactivisme in Nederland; grenzen tussen vreedzaam en
vlammend protest» (TK 2003–2004, 29 200 VI, nr. 175)
en «Dierenrechtenactivisme in Nederland; springplank voor Europa»
(TK 2006–2007, 30 800 VI, nr. 98).XNoot1TK 2003–2004, 29 200 VI, nr. 175.XNoot2Deze brieven zijn verstuurd op 19 januari en 21 januari 2009.
In 2008 zijn door het College van procureurs generaal en door de minister
van BZK ook brieven over dit onderwerp gestuurd op respectievelijk 17 maart
2008 en op 28 maart 2008.XNoot1TK 2006–2007, 29 754, nr. 98.XNoot2TK 2007–2008, 31 467, nr. 3.XNoot3TK 2007–2008, 31 200 VI, nr. 153.XNoot1TK 2007–2008, 31 200 VI, nr. 69.XNoot1TK 2007–2008, 31 200 VI, nr. 69.XNoot2TK 2006–2007, 29 754, nr. 98. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29754-143.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl