Toekomst financiële sector; Verslag van een schriftelijk overleg; Verslag schriftelijk overleg inzake ontwerpbesluit tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag van banken
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een schriftelijk overleg
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140932
 2009-2010
 
 32 013
 Toekomst financiële sector
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 12 februari 2010
 De vaste commissie voor Justitie heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de minister van Justitie naar aanleiding van
de brief van 10 december 2009 inzake de voordracht voor een algemene
maatregel van bestuur tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de
inhoud van het jaarverslag van banken (Kamerstuk 32 013, nr.5). Bij brief
van 10 februari 2010 heeft de minister deze vragen beantwoord.
 Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
 
 De voorzitter van de commissie,
 De Pater-van der Meer
 Adjunct-griffier van de commissie,
 Puts
 
 Inhoudsopgave
 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 2
 Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie 2
 Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie 2
 II. Reactie van de minister 3
 I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
 Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
 De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het ontwerpbesluit tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud
van het jaarverslag van banken (hierna: het ontwerpbesluit). Deze leden hebben
nog een vraag. Het belangrijkste deel is immers reeds aan de orde geweest
in relevante debatten met de minister van Financiën. Er is in het ontwerpbesluit
voor gekozen om de wettelijke verankering van de Code Banken te laten verlopen
via het Burgerlijk Wetboek en niet via de Wet op het Financieel Toezicht.
Kan de minister van Justitie aangeven welke overwegingen hieraan ten grondslag
liggen? Graag een reactie.
 Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
 De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de minister
van Justitie (hierna: de minister), van het ontwerpbesluit tot vaststelling
van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag van banken
alsmede de nota van toelichting daarop. Zij hebben de volgende vragen en opmerkingen.
 Deze leden constateren dat met dit ontwerpbesluit de Code Banken wordt
aangewezen als gedragscode in de zin van artikel 2:391 lid 5, dat betrekking
heeft op de jaarverslagen van banken. Er is gekozen voor het ’pas-toe-of-leg-uit’-principe.
Indien de bank de principes uit de Code Banken niet heeft nageleefd of niet
voornemens is deze in het lopende en daaropvolgende boekjaar na te leven moet
daarvan in het jaarverslag gemotiveerd opgave worden gedaan. Geldt ten aanzien
van alle onderdelen uit de Code Banken dat er van afgeweken kan worden mits
het maar wordt uitgelegd, of zijn hier uitzonderingen op?
 Deze leden zijn kritisch over de Code Banken en de in hun ogen te vrijblijvende
wijze waarop deze nu wordt verankerd in de wet. Waarom wordt hier toch weer
voor zelfregulering gekozen? Beschouwt de minister dit als geprivatiseerde
wetgeving? Zo nee, waarom niet?
 Een probleem bij de Corporate Governance Code is dat de motivatie om een
bepaling uit die Code niet na te leven vaak erg summier is. Er worden ook
nergens inhoudelijke eisen gesteld aan zo’n motivatie. De aan het woord
zijnde leden vragen zich af hoe de minister wil voorkomen dat hetzelfde gebeurt
bij de naleving van de Code banken. Is de minister voornemens om maatregelen
te treffen, bijvoorbeeld door de Autoriteit Financiële Markten de verklaringen
ook inhoudelijk te laten beoordelen, indien blijkt dat ook de banken met summiere
gestandaardiseerde verklaringen de Code Banken uiteindelijk niet naleven?
 Deze leden lezen in de toelichting dat het doel van de vermelding in het
jaarverslag is dat transparant wordt in hoeverre een bank voldoet aan de principes
uit de code. Wat wordt hier nu mee bereikt, behalve dat eventuele belanghebbenden
op de hoogte zijn? Welke mogelijke acties of middelen hebben zij om te protesteren?
Wat kan de minister doen indien evident in strijd met de Code Banken wordt
gehandeld? Is de minister ook bereid om in te grijpen indien dat noodzakelijk
is?
 II. Reactie van de minister
 In deze brief beantwoord ik, mede namens de Minister van Financiën,
de vragen van de vaste commissie voor Justitie over het ontwerpbesluit tot
vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag
van banken, dat op 9 december 2009 in verband met de voorgeschreven voorhangprocedure
is voorgelegd (Kamerstukken II 2009/10, 32 013. nr. 5).
 
 De leden van de CDA-fractie vragen welke overwegingen eraan ten grondslag
liggen om de wettelijke verankering van de code banken te laten verlopen via
het Burgerlijk Wetboek en niet via de Wet op het financieel toezicht.
 
 Banken worden verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de naleving
van de code banken, die op 9 september 2009 door het bestuur van de Nederlandse
Vereniging van Banken is vastgesteld. In artikel 391 lid 5 van boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek (BW) bestaat reeds een grondslag om nadere voorschriften
te stellen omtrent de inhoud van het jaarverslag. Deze voorschriften kunnen
in het bijzonder betrekking hebben op naleving van een in de algemene maatregel
van bestuur aan te wijzen gedragscode. Op basis van dit artikellid is bij
algemene maatregel van bestuur de Nederlandse corporate governance code aangewezen
als gedragscode voor beursvennootschappen (vgl. Stb. 2004, 747). Er bestaat
dus reeds een grondslag om (bepaalde) rechtspersonen die volgens titel 9 van
boek 2 BW een jaarverslag opstellen, te verplichten in dat jaarverslag mededeling
te doen over de naleving van een gedragscode. Het is daarom niet nodig een
grondslag in de Wet op het financieel toezicht (hierna: de Wft) te creëren
en daarvoor een wetswijziging te initiëren. Daarnaast zou een wetswijziging
qua tijdpad minder opportuun zijn. Zo bestaat het voornemen om het besluit
(met terugwerkende kracht) in werking te laten treden op 1 januari 2010.
In 2011 zullen de banken voor het eerst in het jaarverslag rapporteren over
de naleving van de code banken in 2010. Bovendien is de betrokkenheid van
het parlement bij de aanwijzing van de gedragscode voor banken via de voorgeschreven
voorhangprocedure gewaarborgd.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of het «pas toe of leg uit»
principe ten aanzien van alle onderdelen uit de code banken geldt?
 
 Het «pas toe of leg uit»-beginsel houdt in dat banken de principes
van de code banken dienen toe te passen of, indien ze een individuele bepaling
niet toepassen, gemotiveerd dienen uit te leggen, waarom de codebepalingen
niet worden toegepast. Dit «pas toe of leg uit»-beginsel geldt
voor de code banken als geheel (vergelijk artikel 3 van het ontwerpbesluit).
 
 De leden van de SP-fractie vragen voorts waarom voor zelfregulering wordt
gekozen en of de minister dit als geprivatiseerde wetgeving beschouwt.
 
 De bancaire sector heeft zijn verantwoordelijkheid genomen, eerst met
het rapport van de Adviescommissie Toekomst Banken (commissie-Maas) en daarna
met de code banken. De omzetting van aanbevelingen uit het rapport van de
commissie-Maas in de code banken beoogt de naleving van de daarin opgenomen
principes te bevorderen en expliciet te maken dat de in het rapport van de
commissie-Maas bepleite veranderingen in de bancaire sector niet vrijblijvend
zijn. Het kabinet ondersteunt de code banken en zal deze wettelijk verankeren
zodat banken verplicht worden over de naleving van de code verantwoording
af te leggen in hun jaarverslag via het «pas toe of leg uit»-beginsel.
Zoals in de kabinetsreactie op de code banken (Kamerstukken II
2009/10, 32 013, nr. 3) is aangegeven, biedt het «pas toe of leg
uit»-beginsel banken de flexibiliteit die nodig kan zijn omdat zij elk
in bijvoorbeeld omvang en bestuursstructuur kunnen verschillen. Dit sluit
aan bij de visie van het kabinet om binnen het vennootschapsrecht ruimte te
bieden om aan verschillende behoeften te voldoen. De opvattingen over corporate
governance kunnen immers in de loop van de tijd veranderen. De code banken
kan daarop inspelen. Dit laat uiteraard onverlet dat het kabinet in voorkomend
geval blijft bezien of additionele maatregelen, waaronder wetgeving, nodig
zijn.
 
 De leden van de SP-fractie vragen hoe kan worden voorkomen dat de motivering
van het niet-naleven van een bepaling uit de code erg summier is. Is de minister
voornemens maatregelen te treffen indien blijkt dat banken de code banken
uiteindelijk niet naleven en daarvoor summiere gestandaardiseerde verklaringen
geven? In het verlengde daarvan vragen de leden van de SP-fractie zich af
wat de minister kan doen als er in strijd met de code banken wordt gehandeld
en of de minister bereid is maatregelen te treffen indien noodzakelijk, bijvoorbeeld
door de AFM de verklaringen ook inhoudelijk te laten beoordelen? Voorts vragen
de leden van de SP-fractie zich af wat met de vermelding in het jaarverslag
wordt bereikt. Welke mogelijke acties of middelen hebben belanghebbenden om
te protesteren?
 
 De code banken is een instrument van zelfregulering. De voorgenomen wettelijke
verplichting tot naleving van de code brengt evenwel mee dat de code banken
geen vrijblijvende vorm van zelfregulering is. Een bank dient verantwoording
af te leggen over de naleving van de code en op grond van het besluit wordt
de verklaring hieromtrent onderdeel van het jaarverslag. Het is aan relevante
stakeholders, waaronder de aandeelhoudersvergadering en de klanten, om te
bepalen of de verantwoording, waaronder de motivering van een afwijking, volstaat
en indien dit naar hun oordeel niet het geval is, te bezien welke stappen
ze willen zetten, bijvoorbeeld door banken hierop aan te spreken. Deze relevante
stakeholders hebben derhalve, naast uiteraard de banken zelf, een belangrijke
rol bij de effectuering van de code banken. Ook zal de naleving van de code
banken worden gemonitord door een onafhankelijke monitoring commissie voor
de code banken. In het kader van deze monitoring kan door deze commissie ook
aandacht worden besteed aan de toepassing van het «pas toe of leg uit»-beginsel.
Voor beursgenoteerde banken geldt daarenboven dat de Autoriteit Financiële
Markten (hierna: de AFM) in verband met het toezicht op de financiële
verslaggeving ook het in het jaarverslag opgenomen onderdeel over de naleving
van de code banken kan bezien. Evenals bij de Nederlandse corporate governance
code wordt in dit kader bezien of een mededeling inzake de code in het jaarverslag
is opgenomen en of de inhoud hiervan consistent is met de inhoud van de rest
van het jaarverslag. Verder kan de verantwoording door banken in hun jaarverslag
over de naleving van de code een indicator zijn voor het toezicht door De
Nederlandsche Bank en de AFM op die banken in het kader van de Wft (vergelijk
de deskundigheidstoetsing en het toezicht op het beloningsbeleid in de financiële
sector). Ik zie in dit verband thans geen aanleiding aanvullende maatregelen
te dier zake te treffen. Overigens heeft het kabinet reeds diverse aanvullende
maatregelen getroffen c.q. aangekondigd en zal het kabinet, waar nodig, blijven
bezien of additionele maatregelen vereist zijn. Ik verwijs voor een overzicht
van deze maatregelen onder meer naar de kabinetsreactie op de code banken
(Kamerstukken II 2009/10, 32 013, nr. 3).
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: De Wit (SP), Van der Staaij (SGP), Arib (PvdA), ondervoorzitter,
De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, Çörüz (CDA), Gerkens
(SP), Van Haersma Buma (CDA), Joldersma (CDA), Van Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), De Krom (VVD), Azough (GL), Timmer (PvdA), Griffith (VVD), Teeven (VVD),
Verdonk (Verdonk), Pechtold (D66), Heerts (PvdA), Bouwmeester (PvdA), De Roon
(PVV), Roemer (SP), Thieme (PvdD), Van Toorenburg (CDA), Anker (CU) en Laaper-ter
Steege (PvdA).
 Plv. leden: Langkamp (SP), Van der Vlies (SGP), Besselink (PvdA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA), Leijten (SP), Sterk (CDA), Jonker
(CDA), Ulenbelt (SP), De Vries (CDA), Weekers (VVD), Van Gent (GL), Dijsselbloem
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Miltenburg (VVD), Zijlstra
(VVD), Koşer Kaya (D66), Yücel (PvdA), Bouchibti (PvdA), Fritsma
(PVV), Karabulut (SP), Ouwehand (PvdD), Smilde (CDA), Slob (CU) en Spekman
(PvdA).