Arbeidsomstandighedenbesluit; Verslag algemeen overleg over uitzichtbepalingen in de Arbeidsomstandighedenwet en preventie van het organisch psychosyndroom
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24462, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24462 nr. 15

06-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24462Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25720Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 462Arbeidsomstandighedenbesluit25 720Organisch Psychosyndroomnr. 15VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 6 november 1997De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 21 oktober 1997 overleg gevoerd met staatssecretaris De Grave
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over uitzichtbepalingen in de Arbeidsomstandighedenwet
en preventie van het organisch psychosyndroom (24 462, nr. 14 en
25 000-XV, nr. 67).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieHet verheugde mevrouw Schimmel (D66) dat het organisch psychosyndroom
(OPS) nu eindelijk als beroepsziekte is erkend en dat nu mede op basis van
het desbetreffende SER-advies beleidsmaatregelen zijn aangekondigd, maar haars
inziens had de staatssecretaris wel iets verder mogen gaan. Waarom heeft hij
niet het meerderheidsadvies van de SER gevolgd dat ook wordt ondersteund door
de FNV, milieu- en consumentenorganisaties en het CNV? De adviezen komen neer
op minimalisering van blootstelling aan oplosmiddelen in 2010 en vervanging
van organische oplosmiddelen, producten en productieprocessen, op een verbod
op korte termijn op oplosmiddelen in producten in de schilderssector, woningstoffering,
parketbranche, praktijkruimten in scholen, grafische industrie, autospuiterijen
en schadeherstelbedrijven, gekoppeld aan een verplichting om oplosmiddelvrije
dan wel -arme producten toe te passen. Medio 1999 zou een vervangingsplicht
moeten ingaan voor chemische wasserijen, meubel- en timmerindustrie, wegmarkeringsbranche,
metaalindustrie, installatiesector, schoonmaak- en reinigingsbranche, leeren
schoenreparatiesector, betonbouw, dakbedekking, sociale werkvoorziening en
afbouw- en afwerksector. De milieukosten van deze milieuschadelijke middelen
zouden moeten worden doorberekend en ten slotte zou voldoende informatie over
deze producten op de verpakking moeten worden geplaatst. Een dergelijk systeem
wordt, zoals uit het meerderheidsadvies van de SER blijkt, nu al in Denemarken
toegepast. Waarom dan niet in Nederland?Er is ook gepleit voor een databank met gegevens over alternatieven, voor
onderzoek naar vervangingsmogelijkheden, voor speciale aandacht voor gechloreerde
oplosmiddelen en ook voor handhaving van de vervangingsplicht door een gemeenschappelijke
inspectieprogramma vande arbeidsinspectie, milieu-inspectie en
de inspectie voor de Warenwet. Daarnaast is gevraagd om nieuwe onderhandelingen
over het KWS-programma en de reductiedoelstellingen. De vereniging OPS heeft
gevraagd om financiering van de diagnose en behandeling van slachtoffers van
OPS. Ten slotte zou kunnen worden gedacht aan publiekscampagnes over en restricties
in de handel van oplosmiddelrijke producten om de consumenten enigszins te
beïnvloeden.Voorts ging zij in op de uitzichtbepalingen en verwees zij naar de moties-Schimmel/Vreeman
(24 462, nr. 11) en Vreeman/Schimmel (24 462, nr. 10). De staatssecretaris
gebruikt de motie-Schimmel over onderzoek naar die uitzichtbepaling en de
gevolgen van schrapping ervan uit de Arbo-wetgeving, als argument om de motie-Vreeman,
die stelde die uitzichtbepaling zodanig belangrijk te vinden dat zij in gemoderniseerde
vorm toch een plaats zou moeten krijgen in het Arbo-besluit, niet uit te voeren.
Het onderzoek dat in opdracht van de staatssecretaris door het EIM is verricht
heeft uitgemaakt dat uitzicht door werknemers helemaal niet zo belangrijk
wordt gevonden. Echter, uit onderzoek van de UvA in opdracht van de FNV blijkt
dat werknemers daglicht en uitzicht wel degelijk van belang vinden. De FNV
heeft in een brief aangegeven dat het EIM-onderzoek zowel methodologisch als
inhoudelijk niet goed is. Wat is de mening van de staatssecretaris daarover?Mevrouw Schimmel merkte ten slotte nog op dat haar motie ook vroeg om
oplossingsrichtingen als zo'n uitzichtbepaling verdwijnt uit de Arbo-regelgeving
en bijvoorbeeld ook niet in het Bouwbesluit wordt opgenomen. Die oplossingsrichtingen
zijn niet aangegeven. De FNV stelt in haar brief dat als deze bepaling verdwijnt
werknemers niets meer in handen hebben om iets aan die arbeidsomstandigheid
te doen en met name daarom leek het de D66-fractie van belang om de motie-Vreeman
alsnog uit te voeren.De heer Heeringa (CDA) begreep dat de beroepsmatige risicopopulatie
voor OPS circa 500 000 personen bedraagt, verdeeld over veel bedrijfstakken.
Naar schatting zijn er thans circa 2500 OPS-slachtoffers in Nederland, terwijl
er jaarlijks tussen de 30 en 300 nieuwe gevallen worden verwacht. Het door
de staatssecretaris aan de SER gevraagde advies is verdeeld. Hij geeft aan
dat de inzichten rond OPS zijn toegenomen en dat overheidsmaatregelen niet
langer mogen uitblijven. De CDA-fractie was het daar van harte mee eens.De staatssecretaris wil de blootstelling aan de gevaren van organische
oplosmiddelen per bedrijfstak aanpakken, te beginnen met de bedrijfstakken
met de grootste risico's: schildersbranche, grafische sector, autospuiterij
en -schadeherstelbedrijven, stoffering, tapijt- en parketleggen. Voor de overige
sectoren wordt vooralsnog volstaan met de verplichting voor een adequate Arbo-zorg
waarover nog nader overleg zal worden gevoerd.Naar de mening van de heer Heeringa waren er vier beleidslijnen te onderscheiden.
In de eerste plaats is dat de vervangingsverplichting van organische oplosmiddelen
door andere middelen voor het binnenschilderwerk en parket- en tapijtleggers.
In de tweede plaats optimalisering van de huidige regelgeving door verbetering
van bedrijfsbeleidsregels. Dat betreft autospuiterijen en de autoschadebranche.
In de derde plaats wordt voor andere sectoren vooralsnog een wat meer afwachtende
houding aangenomen en in de vierde plaats wordt in de brief van de staatssecretaris
het een en ander opgemerkt over flankerend beleid, zoals inspectiehandhaving
en -monitoring en voorlichting ook buiten de kring van werknemers en werkgevers.
Ook wil hij in EU-kader een studie aankaarten. De CDA-fractie was het in beginsel
eens met de keuze voor het meerderheidsadvies van kroonleden en werknemers,
maar achtte aanscherping van de voornemens nog wel nodig. Zij zag graag dat
de staatssecretaris de Kamer jaarlijks uitvoerig informeert over de voortgang, wellicht ingebed in de begroting. In de eerstvolgende rapportage zou
een overzicht moeten worden gegeven van de ontwikkelingen op het terrein van
de beleidsregels en van de concrete resultaten, ook in andere sectoren. Voorts
zou de rapportage een overzicht moeten bevatten van de plannen van de staatssecretaris
inzake invoering van een vervangingsplicht in meer sectoren, alsmede resultaten
van de thans voorgenomen vervangingsplicht, een overzicht van de resultaten
van het flankerende beleid, zoals fiscale stimulering, de benadering van consumenten,
wellicht in overleg met VWS, opdrachtgevers, leveranciers en architecten en
ten slotte het resultaat op Europees niveau. Vermindering van organische oplosmiddelen
is niet alleen goed voor de gezondheid en het welzijn van werknemers, maar
ook voor het milieu. Al met al was de CDA-fractie van mening dat de huidige
voorstellen nog wat te vrijblijvend zijn, dat sneller en meer naar vervanging
kan worden gestreefd en dat niet alleen de route van de Arbo-wet gevolgd moet
worden.De uitzichtbepalingen in de Arbo-wet zijn per 1 juli jl. vervallen. De
CDA-fractie had gestemd tegen de motie-Vreeman/Schimmel over het opnemen van
een «gemoderniseerde» uitzichtbepaling, maar voor de motie-Schimmel/Vreeman
waarin om onderzoek werd gevraagd naar problemen en oplossingsrichtingen en
de rol die ondernemingsraden daarbij spelen. Dat onderzoek dat door het EIM
is uitgevoerd levert op dat deze kwestie niet zozeer onder werknemers leeft.
Gelet op de resultaten daarvan kon de CDA-fractie zich in het uiteindelijke
standpunt van de staatssecretaris vinden. Ook na heroverweging bleef zij van
mening dat deze kwestie het beste op bedrijfsniveau kan worden aangepakt.Mevrouw Essers (VVD) memoreerde dat haar fractie de eerder
genoemde moties van de PvdA en D66 niet heeft gesteund omdat zij nu eenmaal
geen voorkeur heeft voor centrale regelingen van de rijksoverheid als die
niet strikt noodzakelijk zijn. Waar knelpunten worden geconstateerd, kunnen
die het best op bedrijfsniveau worden aangepakt. Men moet niet de indruk wekken
alsof werkgevers er belang bij hebben om hun werknemers zo min mogelijk daglicht
of uitzicht te geven. Zij hebben belang bij tevreden werknemers, want die
vertonen over het algemeen ook een hogere arbeidsproductiviteit en zorgen
ook voor een minder verloop in de organisatie. Als werknemers geen daglicht
en/of uitzicht hebben, is er meestal wel een goede reden voor, een reden die
per onderneming kan verschillen. De resultaten van het EIM-onderzoek hadden
haar fractie niet verbaasd. Indien uitzicht en daglicht bij nieuwbouw wettelijk
geregeld zouden moeten worden, hoort dat haars inziens eerder in het Bouwbesluit
thuis.Mevrouw Essers vond het jammer dat werkgevers en werknemers er niet in
zijn geslaagd om terzake van OPS gezamenlijk een beleid te formuleren. Nu
heeft de staatssecretaris dan ook terecht de knoop doorgehakt en naar de mening
van de VVD-fractie zodanig dat het wenselijke en het realiseerbare met elkaar
in evenwicht zijn gebracht. Zij zou echter wel graag vernemen wat er nu precies
aan alternatieve middelen zijn. Zijn die echt zoveel beter voor de gezondheid
en worden ze ook milieuvriendelijk geproduceerd? Waarom komen de watergedragen
verfproducten zo weinig van de grond, ondanks de convenanten? Hoe staat het
met de fiscale stimulering van innovatieve bedrijfsmiddelen die bijdragen
aan vermindering van beroepsgebonden langetermijngezondheidseffecten, zoals
OPS? Hoe worden criteria vastgesteld om dat te beoordelen? Wanneer kan de
Kamer op dat punt voorstellen verwachten?Los van de door de staatssecretaris voorgestelde maatregelen leek het
mevrouw Essers toch goed om te bezien of met het bedrijfsleven convenanten
kunnen worden afgesloten, zowel over de stoffen als over de voorlichting daarover.
Een belangrijke taak en een grote verantwoordelijkheid daarvoor liggen in
de ogen van de VVD-fractie bij de brancheorganisaties. Hoe meer zelfredzaamheid
in de branche, hoe minder regelgeving van de overheid noodzakelijk
is. Zie bijvoorbeeld het Arbo-convenant in de grafische sector. In ieder geval
zal per 1-1-1998 elk bedrijf over een risico-inventarisatie en -evaluatierapport
moeten beschikken. Waarom gaat de staatssecretaris niet in op het voorstel
van werkgevers om voor bepaalde beroepen met een verhoogd risico op OPS een
periodiek arbeidgezondheidskundig onderzoek te laten verrichten? Dat kan een
vroege signalering toch alleen maar bevorderen?Meer in het algemeen valt bij Arbo-dossiers op dat werkgevers en werknemers
het zo vaak met elkaar oneens zijn. In tegenstelling tot andere dossiers op
het gebied van sociale zaken lijkt hier weinig genegenheid tot het zoeken
naar een praktisch en aanvaardbare oplossing voor beide. Op het niveau van
werkgevers en werknemers is men vaak toch heel oplossingsgericht bezig. Gevolg
van het feit dat werkgevers en werknemers het niet eens zijn kunnen worden,
is wel dat het vinden van oplossingen wordt doorgeschoven naar het ministerie
en uiteindelijk de Kamer. Vaak gaat het om zeer technische zaken terwijl Kamerleden
over het algemeen toch wat ver van de praktijk staan. De VVD-fractie zou daarom
graag zien dat de bewindsman nog eens met alle partijen ging praten om te
bezien of sociale partners toch niet tot een breder draagvlak kunnen komen.
Uit het milieubeleid blijkt toch wel dat met convenanten meer sneller bereikt
kan worden. Voorts zag zij graag een evaluatie over een of twee jaar om te
bezien of sociale partners het inmiddels wel met elkaar zijn eens geworden
of dat de staatssecretaris verder moet ingrijpen.Hoewel de heer Middel (PvdA) het motto «werk, werk en
nog eens werk» van dit kabinet onderschreef, moest hij toch stellen
dat als je met zoiets als OPS wordt geconfronteerd andere zaken zoals gezondheid
toch belangrijker zijn. Als dat werk leidt tot ziekte, is het in ieder geval
de taak van de overheid om dat te stoppen. De maatregelen van de staatssecretaris
zijn daarom toe te juichen en zullen zeker leiden tot vermindering van het
aantal OPS-slachtoffers, maar er had zijns inziens wel meer gekund c.q. gemoeten.
De maatregelen zullen zonder meer leiden tot vermindering van het aantal OPS-slachtoffers,
maar hij had liever gezien dat de vervangingsplicht op meer sectoren van toepassing
was verklaard. De staatssecretaris maakt in feite onderscheid in drie categorieën
sectoren. Voor de eerste stelt hij een wettelijke vervangingsplicht voor,
voor de tweede wil hij daarmee nog even wachten al is de SER van mening dat
hiervoor ook een vervangingsplicht zou moeten komen, en de derde omvat een
vrij groot aantal sectoren waarvan de staatssecretaris eigenlijk niet weet
wat hij ermee aan moet. Eigenlijk zou er volgens hem wel iets voor moeten
worden geregeld, maar wat precies moet nog worden bezien.Het was de heer Middel inmiddels duidelijk geworden dat als men een goed
anti-OPS-beleid wil voeren, het meer moet zijn dan alleen maar een beleid
van Sociale Zaken – al moet die wel het voortouw behouden – meer
dan alleen maar een Arbo-beleid, maar een beleid moet zijn dat mede vanuit
VROM en VWS gestalte krijgt. Het gaat immers niet alleen om werknemers, maar
ook om consumenten die met deze middelen werken.Allereerst vroeg hij zich af, wat nu wel of niet onder die voor de drie
sectoren voorgestelde vervangingsplicht valt. Wat dit betreft, verwees hij
ook naar het manifest van de bouw- en houtbonden FNV, waarin enkele onduidelijkheden
staan van wat wel of niet onder die vervangingsplicht valt. Zijn er uitzonderingen
mogelijk en, zo ja, welke? Is ontheffing mogelijk? Hoe ziet de staatssecretaris
overigens het tijdpad? De PvdA-fractie was de mening toegedaan dat de vervangingsplicht
zo snel als mogelijk moet worden ingevoerd en ging er derhalve van uit dat
dit nog in deze kabinetsperiode gebeurt. Is het ook mogelijk om nieuwe middelen
onder de vervangingsplicht te brengen en, zo ja, hoe dan? Zij heeft vandaag
schriftelijke vragen gesteld over een bericht uit Zweden waar wegwerkers zijn
blootgesteld aan het buitengewoon giftige acrylamide wat aldaar
de grootste ecologische ramp uit de geschiedenis van Zweden wordt genoemd.
Dat zou zich in Nederland ook kunnen voordoen en dan moet je toch weten welke
wegen moeten worden gevolgd om onmiddellijk in te grijpen.Voor de tweede categorie sectoren acht de staatssecretaris vooralsnog
beleidsregels voldoende, zoals autoschadebedrijven en grafische bedrijven,
maar een beleidsregel is toch niet meer dan een goed bedoeld dringend advies?
Het ligt in de bedoeling om dergelijke bedrijven wel adviezen te geven zoals
qua afzuiging, maar is dat voor werkgevers uiteindelijk niet duurder dan het
vervangen van de producten waarom het gaat? Waarom de vlucht in beleidsregels
voor sectoren waarin in ieder geval naar de mening van de PvdA-fractie vervanging
best mogelijk is?Voor de derde categorie neemt de staatssecretaris toch een wat te afwachtende
houding aan. Hij stelt weliswaar dat het OPS-risico in die sectoren veel kleiner
is, maar hij weet dat natuurlijk niet zeker. De heer Middel was het er van
harte mee eens dat de overheid alleen maar moet interveniëren als zij
daar goede argumenten voor heeft, maar afwachten moet je niet doen met de
armen over elkaar. De tijd moet dan wel gebruikt worden om goed te bezien
wat er in die sectoren speelt en of de ontwikkelingen inmiddels al niet zover
zijn gevorderd dat er alsnog alternatieve producten zijn gekomen. Waarom geeft
de staatssecretaris de arbeidsinspectie dan ook een dergelijke opdracht niet?
De PvdA-fractie zal op dit moment niet met een voorstel komen om ook voor
deze derde categorie een vervangingsplicht in te stellen, maar wil wel dat
de gang van zaken en ontwikkelingen goed in de gaten worden gehouden. Haars
inziens moet er binnen afzienbare tijd wel iets gebeuren, want afschuiven
naar het bestaande Arbo-systeem vond zij niet voldoende. Dat systeem functioneert
nog maar kort en vertoont nog veel te veel gebreken. Op zich voelde zij meer
voor het meerderheidsadvies van de SER, maar zij realiseerde zich goed dat
het wenselijke niet altijd kan worden gerealiseerd.Op initiatief van de SP is er een asbestfonds gekomen. Omdat OPS in bepaalde
opzichten vergelijkbaar is, vroeg de heer Middel zich af, of het dan ook niet
raadzaam is een OPS-fonds op te richten, want uit de hem beschikbare informatie
is gebleken dat geen verzekering uitkeert als OPS-slachtoffers een op zich
terechte claim indienen.De heer Rosenmöller (GroenLinks) wist uit eigen ervaring
dat de kwestie van de OPS de gemoederen in de schildersbranche nogal bezighoudt
en bovendien leidt tot een grote verdeeldheid tussen werknemers en werkgevers.
Werknemers worden geconfronteerd met collega's die door OPS zijn getroffen
en uitgevallen zijn en vrezen hetzelfde te zullen overkomen. Deze ervaring
had hij opgedaan in de schilderswereld, maar ook in andere sectoren wordt
men ermee geconfronteerd, zoals blijkt uit de brief van de staatssecretaris,
en stukken vanuit de milieubeweging en de FNV-bouwen houtbonden die er al
zo'n tienjarige strijd tegen voeren. Een coalitie van de OPS-vereniging, de
bonden en de milieubeweging heeft de Kamer concrete maatregelen voorgelegd –
verdergaand dan die van de staatssecretaris – en dat geeft zijns inziens
aan dat er sprake is van een breed maatschappelijk draagvlak.Na lange tijd zijn sociale partners er in de SER niet uitgekomen en de
heer Rosenmöller vond het op zich treurig dat het zo lang duurt voordat
de politiek in actie kan komen. Uit de asbestproblematiek had toch de lering
moeten worden getrokken dat een andere aanpak nodig is dan afwachten en te
laat maatregelen nemen?Organische oplosmiddelen zijn niet alleen de oorzaak van het gezondheidsprobleem
OPS maar ook van een groot milieuprobleem, maar over dat laatste zal wel verder
worden gesproken bij de behandeling van het derde NMP. De huidige voorstellen
van de staatssecretaris laten dat milieuaspect voor een groot deel buiten
beschouwing, maar slaan met name – overigens wel terecht – op
de gezondheidszorg. Zo'n half miljoen werknemers komen vrijwel
dagelijks met deze oplosmiddelen in aanraking, er zijn nu zo'n 2500 slachtoffers
en bekend is ook dat er per jaar zo'n 300 bij zullen komen, alleen al 50 vanuit
de schildersbranche! In ieder geval die toename is en moet toch kunnen worden
voorkomen? Daarvoor liggen toch voldoende alternatieven op tafel?De staatssecretaris stelt voor de schildersbranche en andere sectoren
die met de woninginrichting te maken hebben een wettelijke vervangingsplicht
voor. Dat is een stap vooruit, maar er valt nog voldoende winst te boeken
uit verbetering van arbeidsomstandigheden, maar hoeveel druk wil de overheid
uitoefenen op de betrokken sector? Het gaat hier om een zeer ernstige en deels
zelfs onbehandelbare ziekte en moet dan niet alles worden aangegrepen om te
proberen die ziekte te voorkomen? Voor de grafische sector en de autobranche
denkt de bewindsman vooralsnog aan een beleidsmaatregel en de heer Rosenmöller
kon geen argumenten aandragen om deze sectoren niet gelijk te behandelen als
de twee eerstgenoemde. Daarenboven zijn er nog veel andere sectoren –
de metaal, schoenmakers, schoonmakers, dry cleaning, enz. – waarvan
de vak- en de milieubeweging met overtuiging stellen dat wellicht gefaseerd
een wettelijke vervangingsplicht niet alleen wenselijk, maar ook mogelijk
is gelet op de thans al beschikbare alternatieven. Als voor die sectoren een
wettelijke vervangingsplicht in het vooruitzicht wordt gesteld, zij het iets
later dan voor de eerste vier sectoren, bijvoorbeeld in 1999, wordt ook voor
de betrokken sectoren duidelijkheid geschapen en hebben zij nog voldoende
tijd om maatregelen te nemen en om een breed draagvlak met werknemers, de
milieu- en de patiëntenbeweging te creëren. Als de overheid dat
kan initiëren zou dat volgens de heer Rosenmöller grote winst zijn.Hij stelde voorts dat voor deze maatregelen een groot maatschappelijk
draagvlak zeer gewenst is. Het is jammer dat werkgevers in hun traditionele
rol daar te weinig van willen weten en er te weinig belang aan hechten. Er
wordt gesteld dat de kostenstijging voor werkgevers als gevolg van de voorgestelde
maatregelen het eerste jaar zo'n 2,5% zal zijn en in de volgende jaren 0,7%,
terwijl daarbij geen rekening is gehouden met de inverdieneffecten van bijvoorbeeld
de terugdringing van ziektekosten. Mag bovendien die werkelijk minimale kostenstijging
van werkgevers niet worden verwacht als hun bijdrage aan het wegnemen van
die grote en ernstige gezondheidsprobleem? Als werkgevers hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid, die zij zeggen toch te hebben, op zo'n manier vertalen,
zullen ze ook veel goodwill kweken.Aangezien ook de heer Rosenmöller veel signalen hebben bereikt dat
OPS-slachtoffers moeite hebben met claims bij verzekeringsmaatschappijen sloot
hij zich aan bij de suggestie van de heer Middel over een OPS-fonds.Eveneens sloot hij zich aan bij de opmerkingen en suggesties over voorlichting
en etikettering.Ten slotte sloot hij zich kortheidshalve aan bij de opmerkingen van mevrouw
Schimmel over de uitzichtbepalingen.De heer Marijnissen (SP) kon ook in dit geval niet het spreekwoord
onderschrijven dat werken gezond is. Wat dit betreft verwees hij naar de silicoseproblematiek
van oud-mijnwerkers, het grote aantal ongelukken op werkplekken, de ernstige
gevolgen voor degenen die werken met gevaarlijke stoffen, enz. Het is niet
alleen een grote verantwoordelijkheid van de werkgevers, maar zeker ook van
de overheid om ervoor te zorgen dat mensen op hun werkplek maximale bescherming
genieten. Werknemers zouden daar niet zelf voor moeten zorgen, maar dat zou
met een soort van vanzelfsprekendheid door werkgevers en overheid moeten worden
geregeld.Zo'n twee jaar geleden al stelde de voorganger van deze bewindsman dat
de OPS-problematiek voor het kabinet een zeer hoge prioriteit had. Waarom
heeft het kabinet dan nog zo'n twee jaar op dat SER-advies gewacht? Nu de
overheid al twee jaar geleden expliciet het causale verband tussen OPS en
het werken met organische oplosmiddelen heeft erkend, had zij ook direct moeten
ingrijpen, niet omdat de SP zelfregulering afwijst, maar wel omdat overheidsingrijpen
nu eenmaal het meeste en het snelst effect sorteert.Naar de mening van de heer Marijnissen is het enige verschil tussen de
ene categorie waarvoor wel en de andere waarvoor geen vervangingsplicht wordt
voorgesteld dat in de laatste categorie stationair gewerkt wordt waardoor
met bepaalde voorzieningen, zoals afzuiging, het nadelige effect voor de werknemers
zou kunnen worden beperkt. Vaak houden dat soort maatregelen alleen maar mond-
en neuskapjes in. Het komt erop neer dat de mens zich dan moet aanpassen aan
zijn omgeving, terwijl de omgeving toch zou moeten worden aangepast aan de
mens. Als wordt erkend dat het werken met organische oplosmiddelen OPS kan
veroorzaken, is er maar een conclusie mogelijk, nl. die van de meerderheid
van de SER: waar technisch ook maar enigszins mogelijk moet het werken met
dergelijke oplosmiddelen worden voorkomen. Dat zou een principiële keuze
zijn die de staatssecretaris op dit moment jammer genoeg niet maakt. Hij wil
de werkgevers in de sectoren waarin dus meer stationair wordt gewerkt proberen
te overtuigen van de noodzaak om meer te investeren in afzuiging en veiliger
arbeidsomstandigheden. In dat verband noemt hij zelfs nog de mogelijkheid
van fiscale ondersteuning. Volgens de heer Marijnissen kan dat op de lange
termijn gezien alleen maar contraproductief werken, want wanneer zal dan voor
deze sectoren een vervangingsplicht kunnen worden ingesteld? Ook zal de stimulans
voor innovatie, voor nieuwe producten in dit geval kleiner zijn dan bij een
vervangingsplicht.De heer Marijnissen vond de voorgestelde driedeling ook wel triest voor
de individuele OPS-slachtoffer die nu net in een van de sectoren hebben gewerkt
die de staatssecretaris in de derde categorie heeft geplaatst. Hij is toch
immers het slachtoffer geworden van het werken met gevaarlijke stoffen? Uit
de sectoren in de eerste twee categorieën komen inderdaad de meeste slachtoffers,
maar uit de overige sectoren komen er ook nog altijd zo'n 30%! Daar kan toch
niet zomaar aan voorbij worden gegaan? Daarvoor moeten maatregelen worden
genomen of in ieder geval in het vooruitzicht worden gesteld, zoals ook het
SER-advies bepleit.Voorts was hij de mening toegedaan dat ook consumenten moeten worden gevrijwaard
van dergelijke gevaarlijke producten en er derhalve voor moest worden gezorgd
dat ze uiteindelijk niet meer in de winkels te koop zijn, of zijn Europese
regels daarvoor een belemmering?Vanzelfsprekend sloot hij zich aan bij de suggesties voor een OPS-fonds,
maar volgens hem was een betere oplossing het creëren van een instituut
voor beroepsziekten. Ook wilde hij zich aansluiten bij het verzoek om de subsidie
voor de zogenaamde solventteams structureel te maken. Ten slotte vroeg hij
de bewindsman een reactie op de suggestie van De Ruiter voor een verplichting
van werkgevers voor een risicoverzekering voor beroepsziekten bij werknemers. Antwoord van de regeringDe staatssecretaris merkte op dat het hier gaat om een belangrijk
deel van de Nederlandse economie en dat krachtige maatregelen in die richting
dan ook behoorlijke gevolgen hebben. Dat houdt in dat alle in het geding zijnde
belangen zorgvuldig tegen elkaar moeten worden afgewogen. Dat na lange discussie
de SER toch met een verdeeld advies is gekomen, geeft ook de complexiteit
van de materie aan. Op dit punt heeft het veelgeprezen zogenaamde poldermodel
dus niet gewerkt. Als sociale partners er niet uitkomen – daarvoor moet
wel enige tijd worden gegeven – zal toch de overheid haar verantwoordelijkheid
moeten nemen, hetgeen hij uiteindelijk ook heeft gedaan. Echter,
hij was en is van mening dat waar sociale partners tot afspraken kunnen komen,
dan ongetwijfeld voordelen heeft boven centrale regelgeving. Convenanten zijn
vaak meer toegesneden op de praktijk en resultaten worden sneller bereikt.
Als tot wet- en/of regelgeving moet worden overgegaan, moeten zoveel verschillende
situaties worden omschreven dat dit niet alleen zeer veel tijd zal kosten,
maar ook het risico heeft dat sommige situaties er net niet in worden meegenomen.
Als het nodig is, is dit kabinet uiteraard bereid zijn verantwoordelijkheid
te nemen, maar in algemene zin geeft het de voorkeur aan convenanten waar
dat mogelijk is.Aangezien partners er na enige tijd nog niet zijn uitgekomen, is het kabinet
met duidelijke voorstellen gekomen. Werkgevers in de schilderssector hebben
een brief geschreven die nog enige openingen biedt en wellicht heeft dan de
stok van wetgeving ook in dit geval geholpen. Maar, de bewindsman wilde gewoon
doorgaan met het voorbereiden van regelgeving en de Kamer zo ongeveer februari/maart
1998 voorstellen terzake voorleggen. Als werkgevers en werknemers er ondertussen
uit zijn gekomen, kan alsdan worden bezien of nadere regelgeving nog wel zo
nodig is.De bewindsman gaf de heer Middel toe dat er inderdaad sprake is van drie
categorieën, maar voegde daaraan onmiddellijk toe dat die niet statisch
zijn. De eerste categorie, waarvoor een wettelijke vervangingsplicht komt,
is gebaseerd op het rapport van de arbeidsinspectie. De tweede categorie biedt
meer mogelijkheden afhankelijk van de ontwikkelingen in de techniek, dus eveneens
niet statisch, maar zeer zeker dynamisch. Als er meer reële vervangingsmogelijkheden
komen die voortvloeien uit de stand van de techniek op dat moment, worden
die de norm. De beleidsregel is dus niet vrijblijvend maar dynamisch, afhankelijk
van de stand der techniek op dat moment, terwijl wetgeving in feite statisch
is. Door deze beleidsregel worden werkgevers verplicht die instrumenten dan
wel die middelen te gebruiken die volgens de stand der techniek mogelijk zijn.
De techniek kan het mogelijk maken dat de omstreden middelen kunnen worden
vervangen door veiliger middelen, waardoor ook daarvoor een vervangingsplicht
gaat gelden. De arbeidsinspectie stelt op een gegeven moment dat de stand
der techniek zodanig is dat het niet onredelijk is een vervangingsplicht op
te leggen en dan zal door de sectoren zelf moeten worden aangetoond dat de
techniek nog niet zover is. Overigens is het criterium «stand der techniek»
een veel voorkomend criterium in arbeidsregels. In die tweede categorie, onder
meer de autobranche en de grafische sector, is in ieder geval naar de mening
van de arbeidsinspectie de techniek nog niet zover dat vervanging in alle
gevallen mogelijk is. De bewindsman gaf weliswaar toe dat sectoren in de tweede
categorie wellicht gedwongen zullen worden tot forse investeringen, zoals
afzuigingen, maar hij moest nu eenmaal afgaan op zijn eigen adviseurs die
ook de nodige deskundigheid hebben en aannemen dat in deze categorie het instrument
beleidsregels met als criterium «stand der techniek» meer tegemoet
komt aan het uiteindelijke streven dan het klakkeloos opleggen van een vervangingsplicht,
ook al om eindeloze procedures over eventuele uitzonderingen te voorkomen.Hij stelde met nadruk dat ontwikkelingen, ook die in de techniek, niet
stilstaan en dat voordat wetgeving aan de Kamer wordt voorgelegd, alsnog zal
worden bezien of het niet mogelijk is sectoren die nu in de tweede categorie
zijn geplaatst gelet op de stand van de techniek op dat moment niet in de
eerste categorie kunnen worden opgenomen. Hetzelfde geldt voor de sectoren
in derde categorie die dan wellicht naar de tweede of zelfs de eerste categorie
kunnen gaan. Beleidsregels kunnen flexibeler inspelen op snel wijzigende ontwikkelingen,
terwijl wetgeving statisch en buitengewoon complex is en ook tot veel geschillen
en uitzonderingen zal leiden en daardoor dus veel moeilijker te hanteren door
de handhavers, de arbeidsinspectie. Uit de inbreng had hij geconstateerd dat
het streven gemeenschappelijk is, maar dat er nog wel verschil
van mening bestaat over de te volgen route. Hij moest er overigens voor waarschuwen
te veel op de schop te nemen, want niet alles kan nu eenmaal tegelijk. Als
er voor elke sector een wettelijke vervangingsplicht moet komen, houdt dat
een zeer grote hoeveelheid regels en weer de nodige uitzonderingen daarop
in en dat alles moet ook nog eens worden gehandhaafd. Zijn voorstellen komen
in feite al neer op een revolutie en roepen al de nodige weerstand op. Ook
daarom moet de vraag worden gesteld of wetgeving wel in alle opzichten het
meest effectieve instrument is. Wetgeving gaat sowieso al niet snel, maar
als voor alle sectoren wetgeving wordt gevraagd, zal dat nog meer tijd vragen.
De bewindsman gaf de voorkeur aan het dynamische traject, dus afhankelijk
van de stand der techniek bezien welke sector in een andere categorie kan
worden geplaatst. Zo heeft inderdaad de metaalsector een rapport opgesteld
en hij zag niet in waarom dat niet aan de Kamer kan worden voorgelegd als
hij dat heeft gekregen, maar dan nog wel zonder zijn beleidsconclusie. Als
uit dat rapport blijkt dat de stand der techniek zodanig is dat sommige sectoren
naar de eerste dan wel de tweede categorie kunnen, zal hij dat zeker niet
nalaten. Vervolgens zit natuurlijk ook de arbeidsinspectie niet stil en zullen
op basis van haar rapporten de mogelijkheden worden verkend. Ook hij zag graag
dat er meer kon – de kwestie is daar belangrijk genoeg voor –
en uiteindelijk zag hij ook graag een situatie waarin oplosmiddelen die OPS
veroorzaken niet meer worden gebruikt, maar na ampele overweging kon hij niet
anders dan de Kamer deze weg voorstellen in de overtuiging dat die het meeste
effect zal sorteren. In feite komt de discussie van nu dus neer op een fasering.
Voor sommige sectoren is het bovendien nog gewenst om meer kennis te vergaren
over vervangingsmogelijkheden, maar het is en blijft een dynamisch proces
dat uiteindelijk zal moeten leiden tot voorkomen van middelen die tot OPS
kunnen leiden. Wat dit betreft, voelde hij veel voor de suggestie van met
name de heer Heeringa om elk jaar met een rapportage te komen waarin wordt
aangegeven wat de stand der techniek is en welke sectoren dan ook in een andere
categorie kunnen worden geplaatst.Hoewel hij op zich kon voorstellen dat nu ook voor een OPS-fonds wordt
gepleit, moest hij toch wijzen op de problemen die zijn gerezen rondom het
asbestfonds. Het kabinet heeft onder stevige voorwaarden de voorkeur van de
Kamer gevolgd. OPS is inderdaad een beroepsziekte, maar die vallen volgens
de regels onder de WAO en de beroepsziekteaansprakelijkheid van werkgevers.
Het is de vraag of voor elke beroepsziekte nu een fonds moet worden ingesteld
en of niet eerder moet worden gedacht aan een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering
voor werkgevers. Die vraag wordt aan de SER voorgelegd en afhankelijk van
dat advies zal hij met eventuele voorstellen komen. Vooralsnog voelde hij
er niet veel voor om het asbestfonds ook te gebruiken voor OPS-slachtoffers.
Het kabinet heeft zeer uitvoerig beargumenteerd, door de Kamer ondersteund,
dat asbest enkele zeer specifieke elementen heeft, waaronder de zeer lange
incubatietijd waardoor enkele zeer specifieke problemen zijn ontstaan. Dat
was voor het kabinet in ieder geval reden om over zijn aanvankelijke bezwaren
tegen dat asbestfonds heen te stappen.De bewindsman kon en wilde niet ontkennen dat het in dezen ook gaat om
een afweging van economische belangen, maar hij achtte niet veel omhaal nodig
om te beweren dat cijfers zoals die in een groot landelijk ochtendblad stonden
gewoon niet kunnen kloppen. Arbeidskosten in de schildersbranche bedragen
zo ongeveer 90% van de totale kosten, dus kunnen de kosten nooit met meer
dan 15% stijgen als men tot een andere soort verf moet overgaan. Wat dit betreft,
heeft overigens de heer Rosenmöller gelijk dat ziekte en arbeidsongeschiktheid
voor een groot deel tot de verantwoordelijkheid behoren van de werkgever.
Het kabinet had naar zijn mening ook niet nagelaten om maatregelen te stimuleren, waarbij kan worden gedacht aan fiscale stimuleringsmaatregelen voor
scholing, innovatie, e.d.Hij erkende vervolgens bezwaren van onder andere consumenten dat andere
producten van mindere kwaliteit zijn en ook minder glanzen, maar daar zullen
zij dan toch aan moeten of de desbetreffende sectoren zullen zoveel moeten
investeren dat de kwaliteit en kenmerken van nieuwe producten zo ongeveer
gelijk zijn aan de oude. Overigens valt etikettering formeel gesproken niet
onder zijn verantwoordelijkheid. Een product kan via de lijn van de arbeidsinspectie
worden aangepakt op basis van de relatie werknemer–werkgever. Als men
wil voorkomen dat een bepaald product wordt verkocht, moet dat via de weg
van VWS of VROM. Vandaar dat de FNV de verschillende rapporten eveneens aan
de minister van VROM heeft aangeboden.Wat de uitzichtbepalingen betreft, erkende hij dat hij de motie van mevrouw
Schimmel heeft gebruikt om de motie van de heer Vreeman af te wijzen, maar
uiteraard wel met de beste bedoelingen. Uit nader overleg in het kabinet had
hij begrepen dat met name vanuit VROM de nodige problemen naar voren komen,
o.a. gelet op het streven naar compact bouwen wat vaak strijdig is met uitzicht.
Bij EZ had hij al helemaal geen bereidheid bespeurd om er iets mee te doen.
Gelet op de aangescherpte daglichtbepaling en het goede gesprek dat hierover
met een breed samengestelde FNV-degelatie is gevoerd, moest hij uiteindelijk
tot de conclusie komen dat een wettelijke bepaling toch niet de goede weg
zou zijn. Hij was ervan overtuigd dat veel kan worden geregeld in overleg
tussen werkgevers en werknemers. De OR's hebben ook voldoende mogelijkheden
om op dit punt iets te doen, zij het dan wellicht niet met wettelijke bepalingen,
maar in het overgrote deel van de gevallen worden geschillen niet opgelost
door naar de rechter te stappen. Gelet op de kanttekeningen die verschillende
fracties hebben geplaatst, wilde de bewindsman toezeggen om het even aan te
zien en om bijvoorbeeld over twee jaar te bezien hoe het in de praktijk is
gelopen. Nadere gedachtewisselingHet verheugde mevrouw Schimmel (D66) in elk geval dat de bewindsman
geen statische opvattingen heeft over de A-, B- en C-categorie en dat als
februari/maart volgend jaar de voorstellen worden voorgelegd, het nog mogelijk
is om sectoren in een andere categorie te plaatsen indien met name de arbeidsinspectie
de stand der techniek zodanig inschat dat er voldoende vervangingsmiddelen
zijn. Voorts onderschreef zij de wenselijkheid om die stand der techniek elk
jaar te schetsen om te bezien of het mogelijk is weer nieuwe sectoren in een
hogere categorie te plaatsen.Zij betreurde het dat de staatssecretaris niets voelt voor zo'n OPS-fonds.
Volgens de OPS-patiëntenvereniging is de subsidie slechts tijdelijk en
bestaat er een groot probleem met de wachtlijst. Hoe denkt de bewindsman dat
probleem dan op te lossen?Hij is niet ingegaan op etikettering en met name de methode die in Denemarken
wordt gevolgd.Wat de uitzichtbepaling betreft, was mevrouw Schimmel blij dat op bedrijfsniveau
zal worden gevolgd hoe met dit aspect wordt omgegaan.De heer Heeringa (CDA) was verheugd over de verschillende toezeggingen
van de staatssecretaris. De CDA-fractie was weliswaar van mening dat zijn
voorstellen een goede start zijn, maar bleef ervan overtuigd dat er zo snel
mogelijk tot uitbreiding van de vervangingsplicht moet worden overgegaan.
Enigszins teleurgesteld was hij wel dat de staatssecretaris zich zo strikt
langs de Arbo-lijnen beweegt en hij zou het op prijs stelling indien alsnog
werd ingegaan op de suggesties rondom etikettering en het flankerend beleid,
ook in het kader van de EU. Mevrouw Essers (VVD) verzocht de staatssecretaris nog in te
gaan op de stand van zaken bij de alternatieve middelen, zo nodig in de eerstvolgende
rapportage. Als voor vervangingsmiddelen wordt gepleit, moet wel zeker zijn
dat die geen andere risico's opleveren.Zij bleef zich afvragen waarom de watergedragen producten zo slecht van
de grond komen. Het argument dat de consument er niet om vraagt vanwege de
mindere glans vond zij wat al te gemakkelijk. Misschien zijn er nog wel andere
argumenten, zoals de houdbaarheid van het product waardoor de prijs-kwaliteitsverhouding
niet zo gunstig is.Ten slotte herhaalde zij haar vraag waarom de staatssecretaris het aanbod
van werkgevers voor een periodiek arbeidgezondheidskundig onderzoek heeft
afgewezen. Als daaruit klachten naar voren komen, kan dat toch een goede aanvulling
betekenen voor de voorgestelde werkwijze. De heer Middel (PvdA) had in eerste termijn niet over daglicht-
en uitzichtbepalingen gesproken omdat hij veronderstelt dat wel bekend is
dat zijn fractie het met mevrouw Schimmel eens is. De staatssecretaris heeft
er wel mooie woorden over gesproken, maar de conclusie is toch dat er niet
veel aan gebeurt. Inderdaad zijn de meeste werkgevers en OR's wel verstandig
genoeg om het in onderling overleg goed te regelen, maar waar dat niet lukt,
heeft een OR nauwelijks een wettelijke invalshoek om deze kwestie aan de orde
te stellen.Ondanks het uitgebreide antwoord over OPS is de staatssecretaris er niet
in geslaagd om alle onduidelijkheden weg te nemen waar het gaat om het onderscheid
tussen de A- en de B-categorie. Dat hij en de Kamer hetzelfde doel nastreven,
is wel duidelijk maar over het middel bestaat dan nog wel verschil in opvatting.
Voor categorie A is duidelijk dat hij in februari met voorstellen komt, maar
niet duidelijk is of dan sommige sectoren uit categorie B alsnog in categorie
A worden geplaatst. Dat hangt van de stand der techniek af. Alle woorden van
de staatssecretaris kunnen eigenlijk maar tot één conclusie
leiden, nl. dat de categorieën A en B moeten worden samengevoegd. Het
begrip «stand der techniek» vond de heer Middel wel erg ongrijpbaar.Wat categorie C betreft, was hij van mening dat er in die sectoren wel
degelijk iets moet gebeuren en er wel degelijk een stok achter de deur moet
zijn, al realiseert hij zich heel wel dat een vervangingsplicht door die sectoren
niet van de ene op de andere dag een reële optie is.Hij vond het jammer dat de suggestie van het OPS-fonds door de bewindsman
is afgedaan met de opmerking dat hij in feite tegen een fonds voor beroepsziekten
is. Zo'n fonds heeft hij niet voorgesteld, maar wel een OPS-fonds naar analogie
van het asbestfonds. Als wordt geconstateerd dat iemand ziek is en uiteindelijk
in de WAO terecht komt, is niet direct duidelijk of dat een aan asbest gerelateerde
ziekte is of OPS. In een later stadium, als men al lang niet meer bij het
bedrijf werkt, kan men met zijn claim nergens meer naar toe.De heer Rosenmöller (GroenLinks) putte uit de schets van
de dynamiek wel enige hoop, maar beslist geen zekerheid. De vraag blijft wat
nu het meest effectieve instrument is om het door iedereen onderschreven doel
te bereiken zeker na een al zeer lang slepende discussie. Zijns inziens moet
het ijzer worden gesmeed als het heet is. Wat is nu het doorslaggevende argument
voor de staatssecretaris om categorie B niet in categorie A onder te brengen?
Is dat inderdaad de stand der techniek? Zo ja, wat is dan zijn reactie op
de andere verhalen van de milieubeweging, de FNV en de OPS-vereniging? Wetgeving
duurt inderdaad lang, maar als die toch al wordt voorbereid, waarom dan ook
die tweede categorie er niet bijnemen, al zal dat wel iets meer werk betekenen?
Zijn fractie zou daar in ieder geval een groot voorstander van zijn.Wat de overige sectoren betreft, had de heer Rosenmöller wel enig
begrip voor de positie van de staatssecretaris, maar was hij toch van mening
dat ook daarvoor wetgeving in het vooruitzicht moet worden gesteld,
want dat kan de innovatiedrang alleen maar bevorderen.In tegenstelling tot de staatssecretaris zag hij veel meer redenen om
een OPS-fonds of een breder fonds in te stellen en hij zou het op prijs stellen
indien in een notitie wordt aangegeven hoe meer fundamenteel over dergelijke
fondsen van gedachten kan worden gewisseld.De heer Marijnissen (SP) had met waardering de opmerking van
de staatssecretaris gehoord dat oplosmiddelen er op termijn uit zouden moeten.
Dat geeft in ieder geval enige duidelijkheid, want met anderen ziet hij niet
in waarom dat onderscheid tussen A, B en C wordt gemaakt. In alle gevallen
gaat het om oplosmiddelen en uiteindelijk om OPS-patiënten. Hij zag graag
wetgeving die het principe in zich heeft dat oplosmiddelen niet behoren te
worden gebruikt en dat ze worden verboden in gevallen waar dat technisch mogelijk
is en er dus alternatieven zijn. Als dan nog wordt bepaald dat bijvoorbeeld
in het jaar 2000 ook in de sectoren die nu in categorie C zitten oplosmiddelen
tot het verleden moeten behoren, dan kan dat een stimulans zijn om andere
producten te ontwikkelen. Het is vreemd om bijvoorbeeld autospuiterijen te
verplichten tot dure investeringen, terwijl het streven erop is gericht om
dergelijke oplosmiddelen niet te gebruiken.Met mevrouw Schimmel was hij van mening dat een uitzichtbepaling in het
Arbo-besluit moet worden opgenomen. De staatssecretaris denkt wel iets te
gemakkelijk dat er in onderling overleg zal worden uitgekomen.De suggestie van een OPS-fonds ondersteunde hij van harte, maar had de
kwestie van de beroepsziekten in een breder perspectief willen zetten, want
naast asbest en OPS zijn er wel meer ziekten die het gevolg zijn van arbeidsomstandigheden.De staatssecretaris herhaalde zijn opvatting dat wetgeving
niet voor alles de oplossing is. Wetgeving is niet alleen statisch, maar vaak
ook complex qua handhaving. Uit intensief overleg is hem gebleken dat de techniek
van beleidsregels in de praktijk heel goed werkt, ook qua handhaving. Men
mag het ook niet zien als een minder instrument dan wetgeving, het is wel
een ander instrument dat afhankelijk van omstandigheden, zoals de stand der
techniek, kan worden toegepast. Aangezien de ontwikkelingen voortschrijden,
zullen na verloop van tijd ook veel meer sectoren onder die vervangingsplicht
kunnen worden gebracht. Dat is ook het dynamische karakter van die beleidsregels.Hij herhaalde zijn toezegging om bij het voorbereiden van wetgeving te
volgen of en, zo ja, welke sectoren van B naar A kunnen. Zo wordt eind dit
jaar onderzoek afgerond naar enkele sectoren die nu nog in de B-categorie
zitten. Als het TNO-onderzoek naar de metaalnijverheid is afgerond, zal opnieuw
de vraag worden gesteld wat de meest effectieve aanpak is; vervangingsplicht,
beleidsregels met als criterium de stand der techniek of nog iets anders.
Elk jaar zal daarover worden gerapporteerd en hij zag dan ook geen reden om
van zijn voornemens af te zien. De Kamer kan bijvoorbeeld bij motie wel uitspreken
dat ook voor de B-categorie een vervangingsplicht moet worden ingesteld, maar
dat lost zijn probleem op zich niet op, nl. dat voor die sectoren dan adequate
wetgeving moet worden geformuleerd met alle moeilijkheden van dien. Het moet
op basis van beschikbare gegevens toch kunnen worden verdedigd dat er een
vervangingsplicht wordt opgelegd? Uiteraard gaat onderzoek door en zal als
de resultaten daartoe aanleiding geven zo snel mogelijk worden voorgesteld
om waar mogelijk die vervangingsplicht op te leggen. Desgevraagd verklaarde
hij zich bereid in een notitie aan te geven waarom hij tot het onderscheid
tussen A en B is gekomen en hij hoopte daarmee de meerderheid van de Kamer
te kunnen overtuigen van de juistheid van zijn keuze. Wat het OPS-fonds betreft, memoreerde hij vervolgens de aanvankelijk zeer
stellige afwijzing van het kabinet van het asbestfonds en de argumentatie
die daaraan ten grondslag heeft gelegen. Beroepsziekten en de daarmee samenhangende
problemen zijn in Nederland nu eenmaal een kwestie van de WAO en van werkgevers.
Als het asbestfonds zou worden uitgebreid tot een beroepsziektefonds, zou
hem dat in grote problemen brengen. Aangezien hij het probleem wel inziet,
gaat hij de SER ook om advies vragen en hij zag graag dat dat werd afgewacht
voordat die bredere discussie wordt vervolgd.Wat de kwestie van de oplosmiddelen betreft, neemt Nederland in Europa
een unieke positie in, zij het nu iets minder omdat de Scandinavische landen
zijn toegetreden. Met Duitsland wordt bezien of er op dit punt op Europees
niveau enige beweging mogelijk is, maar voorlopig loopt Nederland duidelijk
vooruit op Europees beleid terzake. De minister van VROM is verzocht deze
kwestie vanuit milieuoogpunt op Europees niveau aan te kaarten.Wat de uitzichtbepaling betreft, dankte hij mevrouw Schimmel voor haar
benadering. Het onderzoek heeft zijns inziens aangegeven dat het kabinet goede
redenen heeft om niet tot regelgeving over te gaan. Ten slotte herhaalde hij
zijn bereidheid om de ontwikkelingen nauwgezet te volgen en de Kamer over
zo'n twee jaar daarover te informeren. De voorzitter van de commissie,WoltersDe griffier van de commissie,Van Dijk XNoot1Samenstelling: Leden: Wolters (CDA), voorzitter, Van Nieuwenhoven (PvdA),
Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA), Vliegenthart (PvdA), ondervoorzitter,
Scheltema-de Nie (D66), Van Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van
Hoof (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA), Adelmund (PvdA), Dankers (CDA), Giskes
(D66), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel (VVD), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Meyer (groep-Nijpels).Plv. leden: Terpstra (CDA), Oudkerk (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn
(CDA), Mulder-van Dam (CDA), De Jong (PvdA), Visser-van Doorn (CDA), Van der
Vlies (SGP), Fermina (D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), G.
de Jong (CDA), Dijksma (PvdA), M.M.H. Kamp (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Apostolou (PvdA), Heeringa (CDA), Van Boxtel (D66), J.M. de Vries (VVD), B.M.
de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet (D66), Hofstra (VVD), Hoogervorst
(VVD) en Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24462-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl