Wet tot veiling van bepaalde verkooppunten van motorbrandstoffen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29951, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

13-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29951 nr. 6

08-04-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUD blz.I. ALGEMEEN1. Inleiding2. Prijsconcurrentie3. Aspecten van de overgangsperiodeConvenantenSchadevergoeding4. Financiële aspecten5. Functiescheiding6. Administratieve lasten7. Bevindingen brancheorganisatieII. ARTIKELSGEWIJSOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29951Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 951Regels met betrekking tot het in gebruik geven van grond ten behoeve
van de verkoop van motorbrandstoffen aan wegen in beheer bij het Rijk (Wet
tot veiling van bepaalde verkooppunten van motorbrandstoffen)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 8 april 2005INHOUD blz.I. ALGEMEEN1. Inleiding 12. Prijsconcurrentie 23. Aspecten van de overgangsperiode 34. Financiële aspecten 65. Functiescheiding 96. Administratieve lasten 117. Bevindingen brancheorganisaties 12II. ARTIKELSGEWIJS 13I. ALGEMEEN1. InleidingHet verheugt mij dat de leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de
VVD en de LPF met belangstelling hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Net als de leden van de PvdA-fractie hecht ik aan een snelle wetsbehandeling,
zodat nog in 2005 een veiling mogelijk is. De regering heeft zich daarom ingespannen
zo snel mogelijk alle vragen te beantwoorden.De leden van de PvdA-fractie merken terecht op dat het wetsvoorstel de
uitkomst is van een langdurig en ingewikkeld proces. Het verheugt mij dat
de leden van de LPF-fractie de doelstelling van het wetsvoorstel ondersteunen.Het wetsvoorstel opent de weg naar meer toetredingsmogelijkheden voor
nieuwe partijen op de markt voor de verkoop van motorbrandstoffen langs rijkswegen
en meer prijsconcurrentie op die markt. Kortom, meer marktwerking in het voordeel
van de consument.Hierna zullen de schriftelijke vragen die de leden van de fracties van
het CDA, de PvdA, de VVD en de LPF hebben gesteld over het onderhavige wetsvoorstel
worden beantwoord waarbij de volgorde van het verslag zo veel mogelijk zal
worden gevolgd. 2. PrijsconcurrentieHet wetsvoorstel heeft als doel het vergroten van de prijsconcurrentie
op en het verruimen van de toetredingsmogelijkheden tot de markt van de verkoop
van motorbrandstoffen langs wegen in beheer bij het Rijk. Het wetsvoorstel
maakt onderdeel uit van een breed pakket aan maatregelen, waarover de afgelopen
jaren intensief met uw Kamer is gesproken. Het wetsvoorstel spitst zich toe
op het wegnemen van toetredingsdrempels voor nieuwkomers op de betreffende
markt. Het veilen van gebruiksrechten biedt nieuwkomers kansen die zij voorheen
niet hadden.De leden van de CDA-fractie vragen met name naar de effecten die meer
prijsconcurrentie en het verruimen van toetredingsmogelijkheden moeten hebben
voor consumenten. Nieuwe toetreders dragen bij aan het bereiken van de doelstellingen
van het wetsvoorstel: zij kunnen gevestigde partijen scherp houden en zij
kunnen deze met nieuwe marktconcepten uitdagen. Uit de marktscan van de NMa
van de benzinemarkt in 2004 blijkt welke effecten dit heeft voor consumenten
op het onderliggende wegennet. Zo heeft onder meer de toename in onbemande
stations een prijsdrukkend effect. Deze marktscan van de NMa zal herhaald
worden, zodat een beeld kan worden gekregen van de toenemende prijsconcurrentie.Het startniveau met betrekking tot de huidige prijsconcurrentie is in
beeld gebracht in de brief van 16 april 1998 (Kamerstukken II, 1999/00,
24 036, nr. 85). Op dit moment is de omvang van de prijsconcurrentie
op de markt van de verkoop van motorbrandstoffen langs wegen in beheer bij
het Rijk nog beperkt, zo laat de marktscan 2004 van de NMa zien. Weliswaar
zijn er bij de eerste twee veilingen in 2002 en 2003 nieuwe partijen tot de
markt toegetreden, maar omdat er sindsdien geen veilingen meer gehouden konden
worden en er derhalve geen toename van het aantal nieuwe toetreders door middel
van veilingen mogelijk is geweest, kan de NMa geen toename waarnemen in de
prijsconcurrentie in de benzinemarkt langs rijkswegen. Overigens verwacht
de NMa op langere termijn, dankzij toekomstige veilingen op basis van het
wetsvoorstel en door het opheffen van de functiescheiding, dat er ook daar
voldoende prikkels zullen zijn voor prijsconcurrentie. Consumenten zullen
daarvan profiteren door het prijsvoordeel dat zij als gevolg daarvan zullen
ondervinden, hetgeen volledig in overeenstemming is met het doel dat de regering
met dit wetsvoorstel beoogt. In die zin zijn de bevindingen van de NMa met
betrekking tot de benzinemarkt meegenomen in het wetsvoorstel (zie daarover
onder meer Kamerstukken II, 2001/02, 24 036, nr. 251, p.10).Andere mogelijkheden om prijsconcurrentie te vergroten zijn ook nader
bekeken. Daarover is met uw Kamer uitgebreid van gedachten gewisseld (zie
daarover Kamerstukken II, 1999/00, nrs. 139, 150 en 151).Zowel de leden van de CDA-fractie als de leden van de PvdA-fractie hebben
vragen gesteld over bebording langs rijkswegen. De bebording langs rijkswegen
maakt geen onderdeel uit van dit wetsvoorstel, het is onderdeel van het flankerend
beleid (zie over bebording ook Kamerstukken II, 2002/03, 24 036, nr.
270, p. 3 en Kamerstukken II, 1999/00, 24 036, nr. 150, p. 5).Het doel van bewegwijzering is routegeleiding en oriëntatie van de
weggebruiker. Tevens bevordert goede bewegwijzering de verkeersveiligheid
en de doorstroming van het verkeer. Om deze redenen wordt slechts een limitatief
aantal bestemmingen langs rijkswegen aangegeven met borden. Welke dat zijn,
staan beschreven in de Richtlijnen Bewegwijzering (Stcrt. 1993, nr. 225).
Langs rijkswegen zelf wordt alleen verwezen naar weggebonden verkooppunten
van motorbrandstoffen. Deze zijn uitsluitend bereikbaar vanaf de rijksweg
zelf en staan niet in verbinding met het onderliggende wegennet. Bebording
met verwijzingen naar verkooppunten van motorbrandstoffen in de nabijheid
van rijkswegen past daarbij niet. In beginsel is er om de 20 kilometer een
weggebonden verzorgingsplaats met een benzinestation. Het gebruik van weggebonden verzorgingsplaatsen heeft tot doel dat onnodig verkeer op het onderliggende
wegennet voorkomen wordt. Vandaar dat uitsluitend benzinestations op deze
verzorgingsplaatsen worden aangeduid. Op het onderliggende wegennet bevinden
zich veel benzinestations. Ieder onderscheid ten aanzien van welke benzinestations
op het onderliggende wegennet wel en welke niet aangeduid zouden moeten worden,
zou dan willekeurig zijn.Benzinestations kunnen hun prijzen kenbaar maken op de blikvanger bij
het betreden van de verzorgingsplaats. Deze blikvanger kan geplaatst worden
op de locatie zelf. Prijsinformatieborden vóór het betreden
van de verzorgingsplaats, dus langs de hoofdrijbaan zijn vanuit verkeersveiligheidsperspectief
niet aan de orde. Deze borden hebben immers geen direct verkeersbelang en
kunnen de weggebruiker onnodig afleiden. Om die reden probeert Rijkswaterstaat
het aantal borden zo veel mogelijk te beperken. Benzinestations zijn verplicht
de benzineprijzen kenbaar te maken op de locatie waarop zij hun bedrijf uitvoeren,
ongeacht waar. Wanneer er substantiële prijsverschillen ontstaan tussen
benzinestations langs het hoofdwegennet, dan is het vanuit ondernemersperspectief
interessant om de prijzen op de blikvanger te laten zien. Reclame- en informatieborden
worden binnen randvoorwaarden toegestaan. Deze randvoorwaarden zijn opgenomen
in het door de Minister van Verkeer en Waterstaat vastgestelde beleid ten
aanzien van voorzieningen op verzorgingsplaatsen langs rijkswegen (Stcrt.
2004, nr. 56). De reclame of informatie moet zich binnen de grenzen van de
in exploitatie uitgegeven locatie bevinden en mag niet op het doorgaande verkeer
gericht zijn.De kwaliteit van motorbrandstoffen ligt vast in de normen NEN 228 en 590,
waarbij voor de milieu-relevante specificaties het Besluit kwaliteitseisen
brandstoffen wegverkeer (Stb. 1999, 566) geldt. Binnen de hierdoor vastgelegde
grenzen, zal – als bij alle producten – ook op kwaliteit worden
geconcurreerd, zoals met laagzwavelige producten of producten met een hogere
kwaliteit.De leden van de PvdA-fractie merken op dat zij hechten aan heldere doelstellingen
en meetbare eindresultaten. Ook de regering hecht daaraan, maar de exacte
daling van benzineprijzen is echter van zoveel verschillende factoren afhankelijk,
factoren ook die niet door de regering te beïnvloeden zijn, zoals de
prijzen van ruwe olie op de wereldmarkt, dat het niet mogelijk is aan te geven
wat de percentuele daling van de benzineprijzen zal zijn als gevolg van dit
wetsvoorstel (zie over de factoren die de benzineprijs beïnvloeden ook
Kamerstukken II, 2002/03, 24 036, nr. 284, p. 13–14).3. Aspecten van de overgangsperiodeDe leden van de CDA-fractie en de leden van de PvdA-fractie hebben vragen
gesteld over de afspraken die met de vier grootste benzinemaatschappijen zijn
gemaakt over de reductieverplichting. Daarbij is met de betrokken benzinemaatschappijen
afgesproken dat zij het aantal benzinestations langs rijkswegen dat hun merk
voert met in totaal 50 verminderen. Deze afspraak is eenmalig. Nadat aan deze
reductieverplichting is voldaan, zijn de betrokken partijen vrij om hun marktaandeel
te vergroten via het uitbrengen van het hoogste bod in een veiling. De datum
van de reductieverplichting blijft gehandhaafd op 1 januari 2005, met
dien verstande dat voor maximaal het aantal locaties, dat een maatschappij
voor de veiling van 2004 heeft aangewezen, de verplichting mag worden opgeschoven
tot vier maanden na de uitgestelde veiling van 2004 (zie ook Kamerstukken
II 2003/04, 24 036, nr. 294).Als zou blijken dat de benzineprijzen niet substantieel dalen, zal eerst
naar de oorzaken gekeken moeten worden voor er over passende maatregelen nagedacht
kan worden. De reductieverplichting is een resultante van afspraken
met de betrokken benzinemaatschappijen. Het eenzijdig opleggen van verdere
periodieke reductieverplichtingen ligt daarom niet in de rede.Over het gebiedscriterium hebben de leden van de CDA-fractie gevraagd
voor welke periode dit criterium geldt. Het gebiedscriterium is opgenomen
in de convenanten en het geldt derhalve in ieder geval gedurende de gehele
looptijd van deze convenanten. In de huur- c.q. erfpachtovereenkomst wordt
een bepaling over het gebiedcriterium opgenomen. Hiermee wordt ervoor gezorgd
dat ook na het einde van de looptijd van de convenanten de wederpartijen van
de Staat gehouden zijn aan het gebiedscriterium.Het gebiedscriterium staat toe dat eenzelfde benzinemaatschappij op opeenvolgende
locaties verschillende merken voert, aangezien het criterium uitsluitend ziet
op het brandstoffenmerk dat wordt gevoerd op een locatie.De leden van de PvdA-fractie lijken te betwijfelen dat nieuwe partijen
tot de markt zullen toetreden, omdat sprake zou zijn van een markt met de
kenmerken van een netwerksector en vanwege de wijze waarop de veiling is vormgegeven.Eén van de belangrijkste kenmerken van een netwerksector is een
feitelijk onneembaar hoge toetredingsdrempel voor nieuwkomers op de markt.
Voor de gas- en elektriciteitsmarkt is dit evident de aanleg van een fysiek
fijnmazig netwerk. Maar ook in geval van andere «unieke» infrastructuur
(zoals luchthavens, zeehavens, busstations) kan een markt aan dit kenmerk
voldoen.De benzinemarkt van Nederland wordt bediend door ruim 3 600 benzinestations
en het aantal marktpartijen is eveneens groot; ook wisselen de benzinestations
regelmatig en probleemloos van eigenaar. De benzinemarkt is dus geen netwerksector
en met de introductie van het regelmatig veilen van de gebruiksrechten van
de benzinestations langs rijkswegen komt een einde aan de toetredingsdrempel
die voor dit deel van de markt gold.Bij de veiling zouden, zo lijkt de vraagstelling van de leden van de PvdA-fractie
te impliceren, oliemaatschappijen met meer financiële middelen tot hun
beschikking beter in staat zijn om hoger te bieden en zo veilingen te winnen,
daarmee hun positie versterken en zo concurrentie terugdringen. Deze redenering
veronderstelt dat partijen op een veiling zich irrationeel gedragen. De regering
is eerder al uitgebreid ingegaan op het te verwachten rationele veilinggedrag
en de maatregelen die genomen zijn om te waarborgen dat alle veilingdeelnemers
gelijke kansen hebben op de veiling (zie Kamerstukken II, 1999/00, 24 036,
nr. 250). In de veilingen die al hebben plaatsgevonden, blijkt dat ook nieuwkomers
posities hebben verworven langs rijkswegen. Het wetsvoorstel zorgt ervoor
dat de veilingsystematiek die dit mogelijk maakt, duurzaam kan worden toegepast.
Dit biedt de waarborg dat ook nieuwkomers kansen krijgen om toe te treden
tot de markt voor verkoop van motorbrandstoffen langs rijkswegen, hetgeen
de concurrentie op die markt zal bevorderen.Van een monopolist is in de markt voor de verkoop van motorbrandstoffen
geen sprake. De vraag van de leden PvdA-fractie over discriminatie van monopolisten
begrijpt de regering in dit verband dan ook niet. Wel is sprake van een oligopolide
markt. Met het pakket maatregelen, waaronder de reductieplicht voor de vier
grootste marktpartijen, zal de marktstructuur naar verwachting structureel
verbeteren.De benzinesector heeft de aandacht van de NMa. Jaarlijks publiceert de
NMa een scan van de benzinemarkt. Dit toezicht is organisatorisch ondergebracht
bij de directie Concurrentietoezicht op basis van algemene mededingingsregels.
Binnen de NMa is de Vervoerkamer belast met sectorspecifiek toezicht op vervoer.
Op dit moment bestaat er voor benzine geen sectorspecifieke regelgeving.
Dat is de reden waarom er op dit moment is gekozen om de benzinemarkt onder
het toezicht op basis van de algemene mededingingsregels te laten vallen.De leden van de LPF-fractie hebben gevraagd of de regering haar mening
deelt dat voor het treffen van overgangsrecht irrelevant is of de Staat opereert
binnen het privaatrecht of juist binnen het publiekrecht. In beide rechtssferen
is de Staat (enerzijds in de hoedanigheid van publiekrechtelijke rechtspersoon
en anderzijds als bestuursorgaan) gehouden aan algemene beginselen van behoorlijk
bestuur.ConvenantenDe leden van de CDA-fractie hebben terecht opgemerkt dat zonder dit wetsvoorstel
de hoofddoelstellingen van het MDW-project Benzinemarkt niet gerealiseerd
kunnen worden. Zij hebben daarbij enkele vragen gesteld over het verband tussen
het wetsvoorstel en de convenanten en het verband tussen de gemaakte afspraken
en eventuele beperkingen die de regering zich heeft opgelegd bij dit wetsvoorstel.
Zoals ook in de memorie van toelichting is aangegeven, is het wetsvoorstel
geen vrije schepping, maar wordt het naar reden van bestaan, vorm en inhoud
geheel bepaald door het Convenant en het Convenant Onderliggende Rechtsrelaties.
Dat geeft meteen aan dat het wetsvoorstel daar niet los van kan worden gezien.
Het geeft ook aan dat de regering zich bij het vormgeven van dit wetsvoorstel
heeft moeten beperken tot de grenzen die de verschillende convenanten stellen.
Deze beperkingen hebben overigens geen gevolgen voor de realisatie van de
hoofddoelstellingen van het MDW-project Benzinemarkt. Ook de convenanten zijn
immers gesloten met het oog op het bereiken van die hoofddoelstellingen. Over
de voorwaardelijke afspraken is uw Kamer geïnformeerd door de minister
van Economische Zaken (zie Kamerstukken II, 2004/05, 24 036, nr. 310).Zouden de convenantspartners alsnog afstand nemen van de met hen overeengekomen
convenanten, dan zou daarmee de noodzakelijke vrijwilligheid aan het Alternatief
traject MDW benzine hoofdwegennet ontvallen. Alsdan zou een zeer gecompliceerde
situatie ontstaan, waarin de resterende rechtsrelaties tussen partijen over
en weer opnieuw geduid zullen moeten worden en de regering gedwongen wordt
zich te bezinnen op andere mogelijkheden om alsnog haar doelstellingen te
bereiken. Duidelijk is wel dat een eventuele beëindiging geen gevolgen
zal hebben voor de uitkomsten van de veilingen die al hebben plaatsgevonden.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de reden van de weerstand van
zittende partijen die in 1999 bestond tegen verandering en naar de reden dat
deze partijen aangaven te willen procederen tegen de Staat. De inhoud van
de kritiek van de zittende partijen is weergegeven in de brief aan de Tweede
Kamer van de Ministers van Economische Zaken, van Financiën en van Verkeer
en Waterstaat van 2 maart 1999 (Kamerstukken II 1998/99, 24 036,
nr. 117). Daaruit valt op te maken dat de zittende partijen het niet eens
waren met de uitgangspunten van de regering bij het MDW-project Benzinemarkt.Hoewel de regering het in beginsel eens is met de stelling van de leden
van de PvdA-fractie dat private organisaties zich minder makkelijk laten sturen
door de overheid dan publieke organisaties, zal toch per concreet geval bepaald
moeten worden in welke mate deze stelling opgaat. Onder private organisaties
verstaat de regering in dit verband privaatrechtelijke rechtspersonen die
geen wettelijke taken uitvoeren. In algemene zin is een organisatie die verder
van de overheid afstaat, lastiger door die overheid te sturen. Private organisaties
staan per definitie verder af van de overheid dan publieke organisaties. Wat
betreft de bestuurlijke effectiviteit van sturing door wetgeving zij opgemerkt
dat wetgeving een breed scala aan sturingsinstrumenten kan bieden. Afhankelijk
van de beoogde doelstellingen, zullen bepaalde instrumenten effectiever zijn
dan andere. Voorts merken de leden van de PvdA-fractie op dat een aanleiding voor
dit wetsvoorstel was dat de vrijwillige medewerking van exploitanten die niet
zelf bij de convenanten betrokken waren, in vrijwel geen enkel geval verkregen
werd. De regering merkt hierover op dat aangegeven kan worden dat de exploitanten
niet rechtens gebonden zijn aan de afspraken die in het Convenant Onderliggende
Rechtsrelaties zijn vastgelegd. De betrokken brancheorganisaties hebben slechts
een inspanningsverplichting op zich genomen de naleving en uitvoering van
de gemaakte afspraken bij hun leden aan te bevelen. Dat deze leden vervolgens
niet vrijwillig meewerken bij de naleving en uitvoering van de met hun brancheorganisaties
gemaakte afspraken, laat zien dat zelfregulering in deze sector op dit punt
ontbreekt. Het kenniscentrum voor ordeningsvraagstukken verstaat onder zelfregulering
dat maatschappelijke partijen in bepaalde mate zelf verantwoordelijkheid nemen
voor het opstellen en/of uitvoeren en/of handhaven van regels, indien nodig
binnen een wettelijk kader (zie over zelfregulering: www.zelfregulering.nl).De ervaringen tot nu met de nieuwe vergoedingensystematiek geven geen
aanleiding tot aanpassing van het systeem. De marktconforme en volgens een
vaste systematiek vastgestelde vergoedingen dragen bij aan een gelijk speelveld
voor de partijen op de benzinemarkt langs rijkswegen. Daarnaast hebben verschillende
decentrale overheden (5 provincies en 11 gemeenten) belangstelling getoond
voor de vergoedingensystematiek. Of zij deze inderdaad zullen overnemen, is
niet bekend. De vergoedingen worden sinds 1 januari 2002 betaald door
de gebruikers van de locatie. Aan de hand van de afgesproken systematiek groeit
het jaarlijkse bedrag dat de Staat in totaal ontvangt uit hoofde van deze
vergoedingen van € 9,5 miljoen in 2002 tot € 17,5 miljoen
in 2005. Daarna zal dit jaarlijkse bedrag op dit niveau blijven, behoudens
de afgesproken indexering in het kader van de herijking in 2007. Bij die herijking
zullen ook de ervaringen van de voorafgaande jaren worden verwerkt.SchadevergoedingDe leden van de VVD-fractie hebben verzocht in te gaan op het begrip «vrijwillig»
in de context van de beëindiging van de rechtsbetrekkingen tussen de
vergunninghouders en de Staat. Deze beëindiging is onderdeel van de afspraken
in de convenanten met de betrokkenen. Die afspraken zijn met wederzijdse instemming
tot stand gekomen. Zoals bekend zijn de convenanten tot stand gekomen in het
kader van een alternatief traject voor de aanvankelijke voorstellen die de
regering had gedaan voor het MDW-project benzinemarkt (zie ook Kamerstukken
II, 1997/98, 24 036, nrs. 85 en 104, en Kamerstukken II, 1998/99, 24 036,
nr. 117). Op voorstel van de betrokken partijen is de regering overgegaan
tot het verkennen van alternatieven voor haar eigen voorstellen. Dit heeft
uiteindelijk onder meer geresulteerd in de afspraken tot vrijwillige beëindiging
van de rechtsbetrekkingen tussen de vergunninghouders en de Staat.Voorts hebben de leden van de VVD-fractie gevraagd nader toe te lichten
welke van toepassing zijnde procedures beschikbaar zijn voor de vaststelling
van de hoogte van schadevergoedingen in voorkomende gevallen. In Nederland
gaat het hierbij om de rechtsgang bij de burgerlijke rechter. Zou een partij
menen dat de haar in het wetsvoorstel geboden compensatie niet proportioneel
is in het licht van de jurisprudentie van het EHRM, dan biedt een vordering
op grond van onrechtmatige daad de ingang voor een procedure bij de burgerlijke
rechter.4. Financiële aspectenDe leden van de CDA-fractie merken op dat uitgaande van globale aannames
er bij verdere toepassing van het veilingsysteem sprake zal zijn van extra opbrengsten voor de Staat. Dat veronderstelt hogere
inkomsten voor de Staat, voortvloeiend uit hogere prijzen op de
veiling. In de memorie van toelichting is echter aangegeven dat op termijn
een positief saldo voor de Staat zal resteren
bij iedere veiling van een locatie vanaf het begin van de tweede veilingronde,
uitgaande van globale aannames. Het saldo komt voort uit een verschil tussen
de verwachte gemiddelde opbrengsten van een veiling per locatie (die zullen
naar verwachting niet stijgen) en de verwachte gemiddelde kosten per locatie
(die zullen op termijn dalen).Daarnaast is het zo dat de Staat sinds de invoering van de nieuwe vergoedingensystematiek
een meer marktconforme vergoeding ontvangt voor elke locatie, hetgeen heeft
geleid tot extra inkomsten voor de Staat buiten de veiling. Deze kostencomponent
maakt ook nu al onderdeel uit van de productprijs. Van een productprijsopdrijvend
effect van deze extra opbrengsten voor de Staat kan derhalve geen sprake zijn
(zie over prijseffecten ook Kamerstukken II, 1999/00, 24 036, nr. 156,
p. 6–7).Ten behoeve van de vaststelling van de nieuwe vergoedingensystematiek
is onder meer aandacht gegeven aan de afschrijvingssystematiek voor benzinestations.
De hierboven genoemde globale aannames vloeien daaruit voort. Het valt niet
uit te sluiten dat de verwachte afschrijvingssystematiek kan verschillen van
de huidige, aangezien in de toekomst in een aantal gevallen sprake zal zijn
van huur in plaats van erfpacht.De regering beschikt niet over cijfers waaruit blijkt of de inmiddels
geveilde benzinestations rendabel zijn te exploiteren. Aan te nemen valt dat
een rendabele exploitatie mogelijk is. Zou dat niet zo zijn, dan zouden in
het bijzonder de partijen die als gevolg van de reeds gehouden veilingen nieuw
zijn toegetreden tot de markt van verkoop van motorbrandstoffen langs rijkswegen
daartoe niet zijn gekomen. Het is immers geen economisch rationele afweging
om toe te treden tot een markt voor een periode die in beginsel beperkt is
tot 15 jaar, zonder dat in die periode een rendabele exploitatie van een benzinestation
op die markt mogelijk zou zijn.De aanname dat een benzinestation na 15 jaar voor 85% is afgeschreven,
is mede gebaseerd op schatting aan de hand van ervaringscijfers door de Dienst
Domeinen. Daarbij is rekening gehouden met de bouwaard van de opstallen en
de aanwezige installaties op locaties van verschillende omvang. In het rekenvoorbeeld
uit de memorie van toelichting leidt dat tot een gemiddelde vergoeding van € 150 000,–.
Per locatie zal dit bedrag echter sterk uiteenlopen, aangezien locaties onderling
sterk verschillen.De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat de huidige gebruikers van
een locatie de opbrengst ontvangen van de eerste veiling van die locatie.
Op deze wijze worden zij gecompenseerd voor de voortijdige beëindiging
van hun oorspronkelijk voor onbepaalde tijd gesloten overeenkomsten. Dit is
zo afgesproken in de convenanten met de verschillende partijen (zie daarover
ook Kamerstukken II, 2001/02, 24 036, nr. 249).Met de zogenoemde topdeelregeling is een voorziening getroffen die ervoor
zorgt dat de zittende gebruiker niet risicoloos meebiedt wanneer de locatie
die hij in gebruik heeft, wordt geveild. Deze topdeelregeling is in artikel
7, vierde lid van het wetsvoorstel neergelegd. In het veilingreglement is
een voorziening getroffen om te voorkomen dat de topdeelregeling wordt omzeild
doordat de zittende gebruiker via een dochtervennootschap een net iets lager
bod uitbrengt dan de zittende gebruiker zelf. Dergelijk gedrag leidt tot uitsluiting
van de veiling van de betrokken partij (zie hierover ook Kamerstukken II,
2001/02, 24 036, nr. 250, p. 4–5). In de toelatingsregeling tot
de veiling is opgenomen dat bij een verzoek tot toelating een beschrijving
gevoegd moet worden van de bestaande en voorgenomen strategische overeenkomsten
met derden, voor zover die betrekking hebben op de exploitatie van benzinestations.
Deze bescheiden moeten zijn voorzien van een accountantsverklaring.Er is niet voor gekozen om de zittende gebruiker van de veiling uit te
sluiten, omdat in de besprekingen die hebben geleid tot de convenanten daartoe geen afspraak kon worden gemaakt. Omdat, zoals al aangegeven,
de inhoud van het wetsvoorstel door de afspraken in de convenanten wordt bepaald,
is er geen ruimte voor een andere keuze op dit punt (zie daarover ook Kamerstukken
II, 2001/02, 24 036, nr. 250, p. 3).In de memorie van toelichting is aangegeven (p. 6) dat de kosten van de
(reeds gehouden) veilingen hoger zijn dan de opbrengsten. Aangezien de opbrengsten
van de eerste twee veilingen ten goede zijn gekomen van de zittende gebruikers
en de kosten geheel ten laste van de Staat kwamen, resteerde er geen positief
saldo voor de Staat dat naar het FES kon gaan. De verwachting dat de kosten
na invoering van het wetsvoorstel zullen dalen, is gebaseerd op het feit dat
in de toekomst sprake zal zijn van het sluiten van huurovereenkomsten. In
het verleden was sprake van erfpacht. Bij de overdracht van een recht van
erfpacht is overdrachtsbelasting verschuldigd. De verschuldigdheid hiervan
heeft een drukkend effect gehad op de opbrengst van de veiling. Er zijn door
de Staat kosten gemaakt om dit effect op te heffen. In de toekomst zullen
in het geval van erfpacht alle lasten en kosten voor rekening komen van de
huurder die verzoekt om omzetting in een recht van erfpacht (artikel 3, zevende
lid). Daaruit vloeit een kostendaling voor de Staat voort. Ook andere bijkomende
kosten, zoals voor de akte waarmee het recht van erfpacht gevestigd wordt,
zullen niet ten laste van de Staat komen.In de algemene huurvoorwaarden van de Dienst Domeinen wordt voor de huurder
de verplichting opgenomen het gehuurde als een goed huurder te gebruiken (artikel
4, eerste lid van de concept algemene huurvoorwaarden voor benzine- en servicestations
langs rijkswegen 2005, die op alle toekomstige huurovereenkomsten van toepassing
zullen zijn) en het gehuurde in een goede staat te houden. Verder zal het
zo zijn, dat een aantrekkelijk ogend benzinestation meer uitnodigt tot (herhaald)
bezoek dan een benzinestation waar zichtbaar niet in geïnvesteerd wordt.
Voorts is er aan het einde van de huurtermijn voorzien in een vergoedingsregeling
voor de waarde van de gebouwen, werken en beplantingen die de huurder op de
locatie heeft achtergelaten. Zou er in de laatste 5 jaar van de duur van de
huurovereenkomst niet meer worden geïnvesteerd of zelfs desinvesteringen
plaats vinden, dan werkt dat door in de vergoeding voor de restwaarde bij
het einde van de huurovereenkomst. De regering meent dat op de hiervoor beschreven
wijze voldoende maatregelen zijn getroffen om gedurende de hele huurperiode
te bevorderen dat benzinestations goed onderhouden worden. Ook voor het bepalen
van de vergoeding van de restwaarde zijn er naar de mening van de regering
adequate maatregelen getroffen.De leden van de VVD-fractie hebben geïnformeerd naar de bestemming
van de opbrengsten van de tweede veilingronde. Een deel van de opbrensten
uit de eerste veilingronde zal ten goede komen aan het FES (zie Kamerstukken
II, 2001/02, 24 036, nr. 251 p. 11). De opbrengsten uit de tweede veilingronde
zullen worden gebruikt om de staatsschuld te reduceren. De rentelasten die
daarmee uitgespaard worden, komen ten goede aan het FES. Over de verdeling
van de beschikbare middelen uit het FES wordt afzonderlijk besloten, zodat
het niet mogelijk is hier reeds een deel van de veilingopbrengsten te oormerken
als bestemd voor investeringen in «harde infrastructuur». Aangezien
de middelen van het FES onder meer bestemd zijn voor investeringsprojecten
die betrekking hebben op de «verkeers- en vervoersinfrastructuur (...)»
(artikel 3, eerste lid, onder a van de Wet Fonds economische structuurversterking),
zullen de veilingopbrengsten indirect zeker kunnen bijdragen aan investeringen
in «harde infrastructuur». 5. FunctiescheidingDe leden van de CDA-fractie merken terecht op dat het opheffen van de
functiescheiding ertoe kan leiden dat op sommige verzorgingsplaatsen twee
verkooppunten van motorbrandstoffen komen. Zij vragen of dit in strijd is
met het 20 kilometercriterium uit artikel 15, derde lid, onder a. Dit criterium
geldt in het geval de bestaande weg wordt veranderd in de in dat onderdeel
bedoelde zin. Van een verandering van de weg in die zin is echter geen sprake
indien op een bestaande verzorgingsplaats naast de locatie waarop een benzineverkooppunt
is gevestigd een wegrestaurant wordt omgezet in een tweede locatie voor de
verkoop van motorbrandstoffen. Er is derhalve geen strijdigheid met het 20
kilometercriterium.Het wetsvoorstel brengt geen wijziging in de vestigingscriteria voor wegrestaurants.
Ook op het terrein van de Wbr-vergunning zijn er geen wijzigingen voorzien
in de vestigingscriteria voor wegrestaurants. In het kader van de wijzigingen
in het voorzieningenbeleid van de minister van Verkeer en Waterstaat zijn
de mogelijkheden voor ondernemerschap door wegrestaurants verruimd, onder
meer door het afschaffen van de verplichting tot het bieden van douchegelegenheid
en goedkope maaltijden (Zie Stcrt. 2004, 56).De leden van de CDA-fractie, PvdA-fractie en de VVD-fractie hebben de
regering verschillende vragen gesteld over de positie van wegrestaurants,
die sinds de opheffing van de functiescheiding ook de gelegenheid hebben gekregen
een verkooppunt voor motorbrandstoffen te vestigen. Daarbij is ook verwezen
naar een brief met vragen en opmerkingen van MKB-Nederland en de Federatie
Wegverzorgende Horecabedrijven. Van MKB-Nederland is begrepen dat er geen
sprake is van een brief, maar van een tweetal notities met betrekking tot
het voorliggende wetsvoorstel, die ook in handen zijn gekomen van leden van
uw Kamer. Van deze notities is desgevraagd een afschrift verstrekt. Voorzover
de inhoud van deze notities geen betrekking heeft op de lopende rechtszaak
tussen de Staat en een wegrestaurant, waarbij ook de Federatie Wegverzorgende
Horecabedrijven partij is (zie Kamerstukken II, 2004/05, nr. 308, p. 2 en
Kamerstukken II, 2004/05, nr. 310, p. 2), wordt daarop hieronder ook ingegaan.De opheffing van de functiescheiding was een van de aanbevelingen van
de werkgroep die onderzoek heeft gedaan naar de benzinemarkt langs hoofdwegen
(Kamerstukken II, 1997/98, 24 036, nr. 85, p. 2). Het opheffen van de
functiescheiding is bovendien een uitdrukkelijke wens van uw Kamer (Kamerstukken
II, 2001/02, 24 036, nr. 252). In een eerder stadium is uw Kamer al uitgebreid
geïnformeerd over de wijze waarop de functiescheiding geïmplementeerd
zou worden (zie onder andere Kamerstukken II, 2002/03, 24 036, nrs. 269
en 270 en Kamerstukken II, 2001/02, nr. 264). Daarbij is onder meer aangegeven
op welke wijze de betrokken belangenverenigingen zijn geconsulteerd. Anders
dan bij het introduceren van een nieuwe methode van uitgifte van gebruiksrechten
voor verkooppunten van motorbrandstoffen, waarbij sprake is van daartoe noodzakelijke
nieuwe regulering, is bij het opheffen van de functiescheiding sprake van
deregulering. Om die reden is het sluiten van een convenant met de belangenverenigingen
voor wegrestaurants niet aan de orde geweest. Zoals hiervoor al is aangegeven,
zijn er door deregulering meer mogelijkheden gekomen voor ondernemerschap
door wegrestaurants, juist omdat zij verlost zijn van een aantal verplichtingen.Bij het opheffen van de functiescheiding is aandacht besteed aan onderzoek
naar de functiescheiding. Zo zijn er in 2001 onderzoeken van EIM en NIPO gepubliceerd
(zie Kamerstukken II, 2001/02, nr. 264, p. 2 voor een uitgebreide verwijzing).
Uit het onderzoek van EIM blijkt onder meer dat de concessieduur in de onderzochte
landen varieert tussen de 5 en 50 jaar en in enkele gevallen een onbepaalde
duur heeft, afhankelijk van het type concessie. In Nederland is de termijn
van 99 jaar voor een recht van erfpacht voor een wegrestaurant in dat licht
bezien ruim te noemen (zie over de termijnen van 15 en 99 jaar
ook Kamerstukken II, 2002/03, 24 036, nr. 269, p. 6, laatste alinea).Onder meer in Kamerstukken II, 2004/05, 24 036, nr. 310, p. 5 is
aandacht gegeven aan het gebiedscriterium van 25 kilometer. Niet valt in te
zien dat dit gebiedscriterium ertoe zou leiden dat wegrestaurants iedere 5
jaar zouden moeten omvlaggen, zoals de leden van de PvdA-fractie opmerken.
Evenmin valt in te zien waarom wegrestaurants gebruikt zouden worden als tijdelijke
thuishaven door benzinemaatschappijen. Immers, indien een wegrestaurant besluit
zijn recht van erfpacht in te ruilen voor een huurovereenkomst van 15 jaar,
staat het hem vrij een brandstoffenmerk te kiezen binnen de beperkingen die
het gebiedscriterium stelt. Zouden binnen 25 kilometer de merken A en B gevestigd
zijn, dan kan hij alle andere beschikbare merken voeren. Stel dat hij merk
C gaat voeren, dan zal bij de eerstvolgende veiling van een van de twee naburige
locaties door de nieuwe huurder niet merk C gevoerd mogen worden. Van een
verzwakking van de rechtspositie van een wegrestaurant door het gebiedscriterium
is geen sprake.Onderdeel van het opheffen van de functiescheiding is het laten vervallen
van het 40-kilometer stramien, dat onlosmakelijk gekoppeld was aan diezelfde
functiescheiding. Om die reden is het niet mogelijk het 40-kilometer stramien
te herintroduceren zonder ook de opheffing van de functiescheiding ongedaan
te maken.Er is geen reden aan te nemen dat een wegrestaurant niet in staat zou
zijn tot het exploiteren van een benzinestation; zeker als ook de inrichting
van de verzorgingsplaats is herzien. In dit verband is van belang dat een
wegrestaurant dat geen vergunningen kan verkrijgen voor de verkoop van benzine,
terug kan keren naar de wegrestaurantfunctie op basis van een 99-jarig recht
van erfpacht.Alle wegrestaurants hebben tot 1 juni 2004 de tijd gehad om aan te
geven of zij het erfpachtcontract willen omruilen voor een 15-jarige huurovereenkomst
voor een servicestation. Indien het wegrestaurant de verzorgingsplaats deelt
met een benzinestation is er na 1 juni 2004 nog een extra omruilmogelijkheid,
namelijk op het moment dat het bijliggende benzinestation de eerste keer (na
1 juni 2004) wordt geveild. Het is dus niet zo dat alle benzinestations
wel de gelegenheid hebben om in het kader van de opheffing van de functiescheiding
hun dienstenpakket uit te breiden terwijl niet alle wegrestaurants de gelegenheid
hebben gehad een verkooppunt voor motorbrandstoffen te beginnen. Die gelegenheid
hebben zij wel degelijk gehad, maar slechts een wegrestaurant heeft die gelegenheid
benut (zie Kamerstukken II, 2004/05, 24 036, nr. 310). Van rechtsongelijkheid,
zoals de leden van de fracties van PvdA en VVD aangeven, is daarom geen sprake.Hoeveel wegrestaurants belangstelling hebben voor het exploiteren van
benzinestations of zullen deelnemen aan veilingen valt moeilijk te voorspellen
(zie daarover ook Kamerstukken II, 2004/05, nr. 310, p. 2). In elk geval is
er één wegrestaurant dat een verzoek heeft ingediend tot het
sluiten van een 15-jarige huurovereenkomst voor een servicestation.De leden van fracties van de PvdA en de VVD hebben vragen gesteld over
onduidelijkheid voor wegrestaurants over de verkoopmogelijkheden van motorbrandstoffen,
aangezien zij die pas na 2009 zouden krijgen terwijl benzinestations al sinds
1 januari 2004 duidelijkheid hebben over de mogelijkheden tot verkoop
van horecaproducten en het bieden van restauratieve voorzieningen.De mogelijkheden voor wegrestaurants om tot verkoop van motorbrandstoffen
over te gaan, zijn hiervoor reeds besproken. Onmiskenbaar is dat van onduidelijkheid
over het moment van de initiële gelegenheid het 99-jarige recht van erfpacht
om te ruilen in een 15-jarige huurovereenkomst voor een servicestation geen
sprake kan zijn. Het is daarmee ook niet zo dat pas na 2009 op dit punt duidelijkheid
zou ontstaan, immers die duidelijkheid is op hetzelfde moment gegeven aan
zowel wegrestaurants als aan benzinestations. De wegrestaurants
die de initiële mogelijkheid tot omruilen hebben laten passeren, kunnen
eenvoudig nagaan wanneer voor hen de extra omruilgelegenheid ontstaat. Het
veilingschema voor de veiling van verkooppunten van motorbrandstoffen is bekend
tot 2011. Het gaat hier om het bekendgemaakte veilingschema vanaf 2004
(Stcrt. 2003, 245). Door het in zijn geheel verschuiven van het veilingschema
als gevolg van het uitstel van de veiling van 2004, schuiven alle jaartallen
in het bekendgemaakte veilingschema op. Wegrestaurants die een verzorgingsplaats
delen met een locatie die in het veilingschema is genoemd, weten niettemin
tot 2011 wanneer zij hun extra omruilgelegenheid krijgen. In artikel 7, eerste
lid, van het wetsvoorstel is aangegeven dat jaarlijks het veilingschema voor
de komende zeveneneenhalf jaar wordt vastgesteld. Wegrestaurants weten dus
ruim tevoren wanneer hun extra omruilgelegenheid zich zal voordoen, zodat
er geruime tijd beschikbaar is om een afweging te maken of van de extra omruilgelegenheid
gebruik zal worden gemaakt. Voorzover er dus sprake zou kunnen zijn van onduidelijkheid
over het moment waarop een wegrestaurant tot verkoop van motorbrandstoffen
kan overgaan, betreft het uitsluitend wegrestaurants die de initiële
omruilgelegenheid hebben laten passeren en die bovendien zijn gelegen op een
verzorgingsplaats die nog niet is opgenomen in het bekendgemaakte veilingschema.De vragen van de leden van de VVD-fractie over de wijze waarop een huurder
de exploitatie van een locatie kan inrichten, worden in paragraaf 7 beantwoord.6. Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie merken op dat het adviescollege toetsing administratieve
lasten geen advies heeft uitgebracht over het wetsvoorstel. Het voorleggen
voor toetsing aan dit college van een wetsvoorstel dat administratieve lasten
in zich draagt, is conform de afspraak hierover in het kabinet. Aangezien
het college onafhankelijk is, maakt het vervolgens zijn eigen afweging of
een wetsvoorstel getoetst wordt of niet. In dit geval heeft het college besloten,
gegeven de eigen selectiecriteria, niet tot toetsing over te gaan.De leden van de VVD-fractie hebben de regering gevraagd uitvoerig in te
gaan op de wijze waarop zij de administratieve lasten voor bedrijven getoetst
heeft. Van de zijde van belanghebbenden is een overzicht verkregen van de
kosten die samenhangen met een veiling van een locatie. Het betreft hier kosten
die niet allemaal vallen binnen de definitie van administratieve lasten die
gehanteerd wordt in het kader van de toetsing daarvan door Actal. Niettemin
is op deze wijze een indruk gekregen in de relevante kosten aan de zijde van
het bedrijfsleven bij een veiling een locatie. Overigens is dit kostenoverzicht
een ruimhartige schatting. Er wordt per locatie een kostenpost opgevoerd van
ruim € 50 000,– voor de zittende partij. Ruwweg eenderde
daarvan kan niet als administratieve lasten worden gekwalificeerd. Daarnaast
zullen alle partijen die een bod willen uitbrengen in de veiling ook kosten
maken. Deze kosten zijn op voorhand moeilijk te kwantificeren. Zij zullen
echter ruim onder de kosten liggen die een zittende partij moet maken, alleen
al omdat zij niet betrokken zijn bij het aanleveren van informatie voor het
biedboek. Gerelateerd aan de gemiddelde veilingopbrengsten per locatie tot
nu toe van € 2 500 000,– en de reeds in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel genoemde kosten van een veiling voor
de Staat van € 500 000,– zijn de administratieve lasten
voor het bedrijfsleven daarom beperkt. 7. Bevindingen brancheorganisatieDe leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd nader in te gaan op artikel
16 en de daar genoemde bijzondere omstandigheden. Het navolgende heeft ook
betrekking op vragen van de leden van de VVD-fractie.De hiervoor genoemde bijzondere omstandigheden verwijzen terug naar artikel
5, zesde lid, van het wetsvoorstel en vormen een uitbreiding van de limitatieve
lijst van bijzondere omstandigheden van artikel 5, zevende lid, waaronder
de Staat zonder voorafgaande veiling met een huurder een huurovereenkomst
voor een locatie kan sluiten. Het gaat hier om bijzondere omstandigheden,
aangezien de hoofdregel is dat de Staat uitsluitend door middel van een veiling
komt tot het sluiten van een huurovereenkomst voor een locatie. Artikel 16
is geschreven voor de locaties die na inwerkingtreding van het wetsvoorstel
tot stand worden gebracht. Deze locaties zijn aangeduid in de bijlage bij
het wetsvoorstel. Geen van deze locaties is op dit moment gerealiseerd. Aan
exploitanten is destijds door de minister van Economische Zaken de toezegging
gedaan dat zij de exploitant van een toekomstige locatie mogen worden. Daartoe
zal de oliemaatschappij die is aangewezen als concessiehouder in de oude terminologie
voor de betreffende locatie aan de exploitant een standaard exploitatieovereenkomst
volgens het destijds door de minister van Economische Zaken voorgeschreven
model moeten sluiten op het moment dat de locatie gerealiseerd is en er tot
exploitatie kan worden overgegaan. Die realisatie van de locatie door de concessiehouder
is dus een conditio sine qua non voor de exploitatie. Dat betekent ook dat
de aangewezen exploitant geen aanspraak heeft om zelf de locatie te realiseren
indien de concessiehouder daartoe niet overgaat. Dat zou immers gaan buiten
de toezegging die hij heeft gekregen van de minister van Economische Zaken.
In die zin dient de toelichting bij artikel 5 (Kamerstukken II, 2004/05, 29 951,
nr. 3, p. 14, laatste alinea bij artikel 5) ook begrepen te worden, namelijk
dat de uitzondering van artikel 5, zesde lid uitsluitend gebruikt kan worden
om met de concessiehouder van de betreffende locatie een huurovereenkomst
te sluiten conform artikel 16 van het wetsvoorstel.Het tweede lid van artikel 16 biedt een afwijkingsmogelijkheid van de
maximale duur van de overeenkomst tussen de huurder van de betreffende locatie
en de exploitant die is aangewezen voor de exploitatie van die locatie. Met
nadruk wijst de regering erop dat sprake is van een maximale duur, dat wil
zeggen dat onder omstandigheden op grond van de bepalingen van het huurrecht
en na toetsing door de rechter eerder een einde kan komen aan de overeenkomst
die de huurder met de exploitant heeft gesloten, bijvoorbeeld in het geval
de exploitant in gebreke blijft zijn verplichtingen jegens de huurder na te
komen.In zijn brief van 7 januari 2005 aan de Vaste commissies voor Financiën
en voor Economische Zaken heeft de Bovag aangegeven dat een belangrijke voorwaarde
voor Bovag om deel te nemen aan de ondertekening van het convenant was dat
er een oplossing zou komen voor een kleine groep van ondernemers die door
de overheid aangewezen zijn als exploitant van locaties die nog niet gerealiseerd
zijn door de oliemaatschappijen die voor deze locaties een concessie hebben
verkregen en die verantwoordelijk zijn voor de bouw van een benzinestation
op deze locatie. In het convenant zijn daarover afspraken vastgelegd en de
Bovag heeft het convenant ondertekend. Op dit moment worden gesprekken gevoerd
met betrokken partijen over de situatie van enkele aangewezen, niet-exploiterende
exploitanten. Het gaat om vier individuele gevallen, die onderling verschillen.
Ook omdat in één geval een rechtszaak is aangespannen door een
aangewezen exploitant tegen een oliemaatschappij, acht de regering het niet
opportuun hier verder op deze individuele zaken in te gaan. Overigens heeft
deze kwestie geen gevolgen voor het voorliggende wetsvoorstel. In het wetsvoorstel
worden de afspraken overgenomen die hierover in de convenanten
zijn gemaakt, zodat invoering van het wetsvoorstel geen afbreuk doet aan de
rechten van betrokken partijen.Niet gebouwde benzinestations zijn bij de afspraken over de reductieverplichting
betrokken, aangezien de toezeggingen om op een locatie op termijn een benzinestation
te realiseren gezien kunnen worden als een verworven recht waaraan economische
waarde kan worden toegekend. Het afzien van een dergelijk recht heeft economische
betekenis. Dit doet geen afbreuk aan de effectiviteit van de reductieverplichting.
Een aanscherping van de reductieverplichting door de regering is niet aan
de orde. De reductieverplichting is een eenmalige afspraak, zoals hiervoor
al is gememoreerd.Voorts hebben de leden van de VVD-fractie vragen gesteld over de wijze
waarop de huurder van een locatie de exploitatie van die locatie mag inrichten.
De huurder is daarin in beginsel vrij. Hij kan ervoor kiezen de verkoop van
motorbrandstoffen af te scheiden van de overige activiteiten die hij krachtens
door hem verkregen publiekrechtelijke vergunningen op de locatie mag uitoefenen.
Of hij kan ervoor kiezen deze activiteiten te bundelen in een overeenkomst
met een exploitant. De Staat bemoeit zich niet met deze keuze, die overigens
wel onderwerp van bespreking zou kunnen zijn tussen de huurder en de exploitant.
Wel dient de huurder bij zijn keuze het overgangsrecht van het wetsvoorstel
te respecteren (onder meer artikel 11). Ook begrenst artikel 3, zesde lid
van het wetsvoorstel de duur van de aldus met de exploitant(en) gesloten overeenkomst
op maximaal 15 jaar. Binnen de grenzen van het eventueel toepasselijke regime
van het huurrecht voor bedrijfsruimten is het evenwel niet uitgesloten dat
een overeenkomst niet de maximale termijn van 15 jaar heeft. Is er sprake
van tussentijdse beëindiging van de overeenkomst tussen huurder en exploitant,
dan eindigt de nadien gesloten nieuwe overeenkomst met een andere exploitant
van rechtswege op het moment dat de overeenkomst tussen de Staat en de huurder
eindigt.In de nota van wijziging die naast deze nota naar aanleiding van het verslag
naar uw Kamer wordt gezonden, is een voorziening getroffen in verband met
het uitstellen van de veiling in het jaar 2004. Hiermee komt de regering tegemoet
aan toezeggingen die aan de betrokken belangenverenigingen zijn gedaan over
het als gevolg daarvan in zijn geheel verschuiven van het veilingschema.II. ARTIKELSGEWIJSDe leden van de fractie van de PvdA vragen wat onder een verlenging van
de huurovereenkomst voor een «korte duur» begrepen moet worden.
In het vierde lid van artikel 3 is bepaald dat de huurovereenkomst een maximale
duur heeft van vijftien jaar. Verlenging van die termijn is niet mogelijk,
tenzij de omstandigheid van de tweede volzin van dit artikellid zich voordoet.
Voor dat geval is een voorziening noodzakelijk om te voorkomen dat een locatie
gedurende de periode tussen het niet tot stand komen van de nieuwe huurovereenkomst
na een veiling en het moment dat na een opnieuw uitgeschreven veiling voor
dezelfde locatie in werking tredende overeenkomst zonder functionerend verkooppunt
van motorbrandstoffen moet stellen. De korte duur waarvoor een verlenging
in dat geval toch mogelijk is, wordt niet in absolute zin begrensd. Dit ligt
ook niet voor de hand, aangezien niet op voorhand aangegeven kan worden op
welk moment de overeenkomst met de hoogste bieder uit de nieuwe veiling tot
stand zal komen. Duidelijk mag echter zijn dat de duur van de verlenging zo
kort mogelijk zal moeten zijn en derhalve geen structureel karakter kan hebben.
Immers, mocht de situatie van artikel 5, vijfde lid zich voordoen, dan zal
onmiddellijk een nieuwe veiling worden uitgeschreven.In artikel 3, zevende lid, is de mogelijkheid gegeven de huurovereenkomst
te vervangen door een recht van erfpacht. De Staat kan dit uitsluitend doen op verzoek van degene die het hoogste bod op een veiling heeft
gedaan. De Staat is echter niet verplicht het verzoek in te willigen. Omstandigheden
waaronder een verzoek geweigerd kan worden, zijn dezelfde die ertoe leiden
dat met de hoogste bieder geen huurovereenkomst gesloten wordt (zie artikel
5, vijfde lid, van het wetsvoorstel). In de praktijk biedt de mogelijkheid
in plaats van huur te kiezen voor een recht van erfpacht voor de hoogste bieder
op de veiling meer mogelijkheden zijn bod te financieren, aangezien op een
recht van erfpacht een recht van hypotheek gevestigd kan worden. Op een huurovereenkomst
kan geen recht van hypotheek gevestigd worden. Het is voor een bank derhalve
niet bepalend wat de duur van een huurovereenkomst of een recht van erfpacht
is (hiertussen is immers geen verschil), maar wel of de bank zekerheden kan
vestigen voor de aflossing van schulden door de hoogste bieder op een veiling.De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen gesteld over artikel
11. Met dat artikel wordt invulling gegeven aan de in het Convenant Onderliggende
Rechtsrelaties afgesproken compensatie voor bestaande exploitanten. Deze compensatie
bestaat voor de exploitanten uit een periode van maximaal 15 jaar waarin zij
in staat gesteld worden de exploitatie voort te zetten. Voor een bepaalde
categorie van exploitanten, de zogenaamde aangewezen exploitanten, is deze
periode zelfs nog langer dan 15 jaar. Deze periodes zijn aangevangen in 2001
bij het sluiten van het Convenant Onderliggende Rechtsrelaties. Zij eindigen
op de in de convenanten en het wetsvoorstel vastgelegde einddata (zie artikel
14, vijfde en zesde lid van het wetsvoorstel). Indien binnen de betreffende
periode een veiling met betrekking tot de betreffende locatie plaatsheeft,
is de (nieuwe) huurder verplicht de exploitant een overeenkomst aan te bieden
die hem in staat stelt gedurende de resterende termijn van de overgangsperiode
een bepaald netto winstaandeel te behalen (zie artikel 9 e.v.).Deze vorm van compensatie staat er niet aan in de weg dat er in de structuur
van de markt voor de verkoop van motorbrandstoffen langs snelwegen veranderingen
optreden. Immers, bij iedere veiling kan de exploitant ook zelf meebieden.
Daarnaast is het zeer wel mogelijk dat de bestaande exploitant een nieuwe
wederpartij krijgt, bijvoorbeeld een partij die nog niet eerder vertegenwoordigd
was op deze markt. Zoals hiervoor al uiteen is gezet, bevordert het wegnemen
van toetredingsdrempels de concurrentie. En dat is een wezenlijke doelstelling
van dit wetsvoorstel.De Minister van Financiën,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29951-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl