Belastingplan 1996; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24463, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

16-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24463 nr. 6

13-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenVerhoging belastingvrije som en arbeidskostenforfait,
wijziging belastingen premietarief eerste schijf, verlenging tweede schijf
en reëel constant houden van de invorderingsvrijstellingBelastingplichtigen ingedeeld naar marginaal tarief en
bijdrage aan de opbrengst LB/IB en premies volksverzekeringen (raming 1996) Terugsluizing van de opbrengst van de regulerende energiebelasting
naar gezinnenFaciliteit kapitaalverstrekking aan beginnende ondernemers
(tante Agaath-regeling)Verruiming verhuiskostenregelingSamenloopregeling vermogensbelasting/inkomstenbelastingBudgettaire effecten en personele gevolgenArtikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdeel F.2Artikel I, onderdeel IArtikel I, onderdeel LArtikel I, onderdeel OArtikel I, onderdeel QOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24463Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 463Wijziging van enkele belastingwetten (belastingplan 1996)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 13 november 1995 AlgemeenDe leden van de fractie van de PvdA zijn zich ervan bewust dat het onderhavige
wetsvoorstel en de wetsvoorstellen afdrachtskorting en terugsluis van de regulerende
energiebelasting het resultaat zijn van een evenwichtige afweging van verschillende
beleidsdoeleinden. Bij deze afweging, zo bevestigen wij, heeft een dergelijk
evenwicht een belangrijke rol gespeeld. Voorts zijn wij de leden van de VVD-fractie
erkentelijk voor hun instemming met de grote lijnen van het onderhavige wetsvoorstel.
De leden van de fracties van het CDA, D66, GroenLinks, de SGP en het GPV hebben
met belangstelling kennis genomen van het onderhavige wetsvoorstel waarbij
de leden van de CDA-fractie nog aantekenen dat de in dit wetsvoorstel voorgestelde
maatregelen goed aansluiten bij de doelstelling om de werkgelegenheid te bevorderen.De leden van de fractie van de PvdA herinneren zich dat de minister-president
tijdens de algemene politieke beschouwingen heeft toegezegd mee te werken
aan een oplossing voor het probleem dat werknemers (met name alleenstaanden
en tweeverdieners) die tussen het wettelijk minimumloon en modaal verdienen
er in 1996 in koopkracht op achteruit dreigen te gaan. Zij vragen of de regering
kan aangeven wat gedaan is om deze onevenwichtigheid in het koopkrachtbeeld
te repareren.Het kabinet heeft de verhoging van het arbeidskostenforfait zodanig vastgesteld
dat juist alleenstaande minimumloners hiervan maximaal profiteren. Een verdere
verhoging leidt niet tot koopkrachtverbetering voor deze groep. Het kabinet
ziet dan ook geen andere generieke mogelijkheden om de inkomensontwikkeling
van alleenstaanden op minimumniveau te verbeteren zonder het overigens evenwichtige
inkomensbeeld voor 1996 aan te tasten.Deze leden vragen voorts waarom het bedrag van f 300 mln gemoeid
met de verhoging van het arbeidskostenforfait niet meer kan worden ingezet
op alleenstaanden met kinderen in het traject tussen het wettelijk minimumloon
en modaal via de invoering van een werknemersaftrek per 1 januari 1996. De
leden van de D66-fractie vragen de regering naar haar mening over
de introductie van een zorgkostenelement met betrekking tot kinderen in het
arbeidskostenforfait.Zoals ook tijdens de algemene financiële beschouwingen d.d. 4 oktober
jl. is aangegeven, zijn er, nog afgezien van de voors- en tegens van een vaste
aftrek voor werknemers, geen mogelijkheden om een dergelijke aftrek uitvoeringstechnisch
voor 1 januari 1996 te realiseren. Voorts merken we op dat als gevolg van
een dergelijke wijziging het koopkrachtbeeld van andere groepen, en daarmee
het evenwichtige inkomensbeeld, ongunstig zal worden beïnvloed. De tweede
ondergetekende heeft overigens bij de algemene financiële beschouwingen
toegezegd de merites van een werknemersaftrek alsmede het kinderzorgelement
mee te nemen in een bredere notitie over de aard van het arbeidskostenforfait
en de toekomst daarvan, die in de eerste helft van 1996 gereed zal komen.De leden van de fractie van het CDA willen weten welke alternatieven voor
de huidige opzet van de ouderenaftrek zijn onderzocht, wat de effecten daarvan
zouden zijn en waarom ze niet zijn overgenomen.Dienaangaande zij vermeld dat de volgende fiscale alternatieven zijn onderzocht.– Verlaging van de inkomensdrempel door deze te stellen op de hoogte
van de AOW vermeerderd met een relatief beperkt pensioen, bijvoorbeeld ter
grootte van f 15 000. Hierdoor zou nog beter worden aangesloten
bij de gedachte de ouderenaftrek zoveel mogelijk te laten terechtkomen bij
ouderen met een klein aanvullend pensioen. Een dergelijk voorstel zou als
nadeel hebben dat negatieve inkomenseffecten ontstaan voor de categorie ouderen
die in 1995 in aanmerking kwam voor de ouderenaftrek maar deze in 1996 als
gevolg van het verlagen van de inkomensdrempel zou verliezen. Bovendien zou
een dergelijk voorstel in de uitvoeringssfeer belastend zijn, zowel voor de
belastingdienst als voor belastingplichtigen.– Integratie van de buitengewone-lastenaftrek voor ouderen in de
ouderenaftrek. Een dergelijke aanpassing zou vereenvoudigend uitwerken. Een
nadeel zou zijn dat de categorie ouderen met ziektekosten die uitkomen boven
de drempel in de desbetreffende buitengewone-lastenregeling negatieve inkomenseffecten
zouden ondervinden.Bovenstaande overwegingen hebben ons ertoe doen besluiten de vormgeving
van de ouderenaftrek voor het jaar 1996 niet te wijzigen. In hoeverre toekomstige
afwegingen kunnen leiden tot een verdere verhoging van de ouderenaftrek –
deze leden vragen hiernaar – is thans niet aan te geven.Zowel de leden van de CDA-fractie als de leden van de VVD-fractie hebben
onze reactie gevraagd op het commentaar van het VNO-NCW op het Belastingplan.
Naar aanleiding daarvan merken wij op dat hier later in deze nota –
in het onderdeel dat handelt over de zogenoemde tante Agaath-regeling –
op zal worden ingegaan.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de D66-fractie over het
recente bezoek van de tweede ondergetekende aan de Nederlandse Antillen, merken
wij het volgende op. Op verzoek van de Minister van Financiën van de
Nederlandse Antillen heeft de tweede ondergetekende overleg gevoerd op de
Nederlandse Antillen over onder meer de volgende onderwerpen:– fiscaal-technische punten inzake het voorstel van Rijkswet houdende
wijziging van de Belastingregeling voor het Koninkrijk, dat sinds medio juni
1995 voor advies bij de Raad van State voor het Koninkrijk ligt;– fiscaal-technische bijstand;– douane-problematiek.De leden van de fractie van GroenLinks stellen enige algemene vragen bij
het nut van een lastenverlichting zoals neergelegd in het belastingplan en vragen om een reactie op het artikel van Prof. C.A. de Kam in Economisch
Statistische Berichten.In het regeerakkoord is aangegeven dat de vormgeving van de lastenverlichtende
maatregelen zodanig wordt gekozen, dat binnen de gekozen prioriteit voor werkgelegenheid
het koopkrachtverlies beperkt blijft ten opzichte van de eerdere vooruitzichten.
De heer De Kam gaat niet zozeer in op deze doelstellingen maar op de invloed
op gerelateerde economische grootheden als besparingen, arbeidsaanbod en economische
groei. De constatering dat in genoemde cross-country studies geen eenduidige
empirische relatie blijkt tussen macro-besparingen en belastingen op kapitaalinkomsten,
is op zichzelf juist. Voor het niveau van besparingen zijn ook andere factoren
van belang, zoals de aanwezigheid van voldoende potentiële investeringsmogelijkheden,
een dynamische binnenlandse groeidynamiek en institutionele factoren. Wel
blijkt, zoals ook de heer De Kam constateert, uit meer micro-georiënteerde
studies een duidelijk verband tussen de hoogte van belastingen en investerings-
en spaarbeslissingen. In de vormgeving van het lastenverlichtingspakket is
gezocht naar de mogelijkheden om de investeringen van bedrijven, waaronder
de startende en doorstartende ondernemers, gunstig te beïnvloeden.Een lagere belasting kan een bijdrage leveren aan een gunstiger ontwikkeling
van de werkgelegenheid. Belangrijk is met name een reductie van de loonkosten
voor werkgevers. Uit doorrekeningen van het CPB blijkt dat lastenverlichting
die aangrijpt bij de loonkosten voor werkgevers, produktief is voor de werkgelegenheid.
Dit aspect heeft in het lastenverlichtingspakket de nodige aandacht gekregen.
Daarnaast kan van lastenverlichting een loonmatigend effect uitgaan, wat gunstig
is voor de werkgelegenheid. Dit aspect wordt ook door de heer De Kam onderkend.De leden van de fractie van GroenLinks vragen voorts of – gelet
op het verschil in reactie op belastingverlagingen door gehuwde mannen en
vrouwen – de mogelijkheid tot overdracht van de basisaftrek moet worden
afgeschaft en moet worden vervangen door bijvoorbeeld een voetinkomen van
f 300 à f 500 voor iedereen.In hoofdstuk 5 van de Bouwstenennotitie heeft het vorige kabinet uitgebreid
de gevolgen van het afschaffen van het overdraagbare deel van de basisaftrek
geanalyseerd. Zoals bekend, is bij de Tweede Kamer in behandeling een initiatiefwetsvoorstel
van de (oud-)leden der Kamer De Korte en Van Rey, om te komen tot het afschaffen
van het overdraagbare deel van de basisaftrek. Het kabinet wacht de behandeling
van dit voorstel af.Ten slotte vragen deze leden wanneer de Tweede Kamer het kabinetsstandpunt
met betrekking tot het rapport van de Commissie Toekomstscenario's «Onbetaalde
arbeid gelijk verdeeld» tegemoet kan zien; dit met het oog op de suggestie
van de commissie aan de regering om een nader onderzoek in te stellen naar
een afdrachtskorting voor deeltijdarbeid. Voorts vragen zij waarom het kabinet
heeft besloten tot een adviesaanvraag bij de SER, de Emancipatieraad, de Nationale
Raad voor Volksgezondheid, de Raad voor het Jeugdbeleid en de VNG.Het rapport van de commissie Toekomstscenario's is op 25 oktober jl. verschenen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beraadt zich over de verdere
procedure met betrekking tot dit rapport. Over de eerste vraag van deze leden
kan dan ook nog geen uitsluitsel worden geven. Het voornemen van de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om dit rapport voor advies naar diverse
organen te sturen, houdt verband met het belang en de veelzijdigheid van het
onderwerp. Bij de verdere discussie over de herverdeling van onbetaalde arbeid –
en daarmee betaalde arbeid – acht het kabinet het wenselijk naar aanleiding van dit rapport ook de opvattingen van belanghebbende partijen en raden
over dit thema te vernemen.De leden van de SGP-fractie vragen of de regering alsnog een indicatie
kan geven van de mate waarin de voorgestelde regelingen een stimulans zullen
vormen voor de werkgelegenheid.Het spijt ons te moeten opmerken dat het niet goed mogelijk is een verantwoorde
doorrekening van de werkgelegenheidseffecten van de verschillende maatregelen
apart te maken. In totaliteit draagt dit wetsvoorstel bij aan de toename van
de werkgelegenheid volgend jaar met 100 000 personen (MEV'96). Bedacht
dient te worden dat de verschillende maatregelen elkaar beïnvloeden.
Enerzijds is er sprake van voorwaardenscheppende maatregelen, zoals die ter
stimulering van (beginnende) ondernemers. Daarnaast zijn er meer directe maatregelen,
gericht op verlaging van de loonkosten.De leden van de fractie van het GPV stellen in het algemeen de vraag aan
de orde in hoeverre het gepresenteerde koopkrachtplaatje nog in evenwicht
is indien de op gemeentelijk niveau te verwachten verhoging van belastingen
en heffingen zal worden voorgezet.Bij de berekening van de koopkrachtcijfers wordt rekening gehouden met
prijsstijgingen. Het CBS stelt hiertoe de consumentenprijsindex (CPI) op.
Voor de bepaling van de CPI worden sinds 1990 ook de consumptiegebonden belastingen
meegenomen (rioolrecht, onroerende zaakbelasting, motorrijtuigenbelasting,
verontreinigingsheffing e.d.), alsmede vergoedingen voor overheidsdiensten
als kijk- en luistergeld en gemeentelijke diensten. Aldus maakt de gemiddelde
stijging van gemeentelijke tarieven en belastingen deel uit van het koopkrachtcijfer. Verhoging belastingvrije som en arbeidskostenforfait,
wijziging belastingen premietarief eerste schijf, verlenging tweede schijf
en reëel constant houden van de invorderingsvrijstellingNaar aanleiding van de vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-
en de VVD-fractie over het beschikbare bedrag van f 300 mln voor verlenging
van de tweede schijf, merken wij het volgende op.In het regeerakkoord is afgesproken voor de verlenging van de tweede schijf
f 300 mln te reserveren; dit in nauwe samenhang met een drietal maatregelen
die betrekking hebben op het inkomensafhankelijke karakter van de studiefinanciering,
de AWW en de AOW. In het kader van de discussie over het vraagstuk van de
inkomensafhankelijke partnertoeslag in de AOW is in het voorjaar door het
kabinet besloten om het beschikbare bedrag van f 300 mln voor de verlenging
van de tweede schijf met f 75 mln te verlagen en dit laatste bedrag aan
te wenden voor koopkrachtreparatie voor ouderen via een verhoging van de ouderenaftrek.
Dit besluit is genomen tegen de achtergrond van de eveneens in het regeerakkoord
gemaakte afspraak om in de jaren 1996–1998 gemiddeld genomen een halve
koppeling toe te passen. In het kader van de afronding van de begrotingsvoorbereiding
heeft het kabinet met het oog op een evenwichtig koopkrachtbeeld evenwel besloten
voor 1996 een 100%-koppeling toe te passen. Daardoor was geen extra verhoging
van de ouderenaftrek nodig en is de f 75 mln weer aan zijn oorspronkelijke
bestemming toegevoegd. De nadere fasering van de verlenging van de tweede
schijf vindt plaats bij de jaarlijkse begrotingsvoorbereiding, mede in relatie
tot de beschikbare financiële ruimte. In dit verband is voor 1996 f 75
mln beschikbaar gesteld.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts het effect van de voorgestelde
verlenging van de tweede schijf aan te geven voor mensen met een twee-keer-modaal
inkomen.Het gevraagde inkomenseffect is voor standaardwerknemers met een tweemaal modaal inkomen in tariefgroep 3 nihil omdat hun belastbare
inkomen de huidige tweede schijf niet overschrijdt.De leden van de PvdA-fractie vragen of het niet meer voor de hand zou
liggen om de f 75 mln die wordt uitgetrokken voor verlenging van de tweede
schijf aan te wenden voor een verlenging van de eerste schijf. Deze leden
wijzen erop dat op die manier het voordeel – hoewel dit op het individuele
niveau veel geringer is – neerslaat bij beduidend meer mensen en tevens
een, zij het geringe, verbreding voor de grondslag voor de premieheffing ontstaat.
De leden van de GPV-fractie vragen in dit verband een nadere onderbouwing
voor de keuze om het tarief van de eerste schijf te verlagen en de tweede
schijf te verlengen.Naar aanleiding hiervan kunnen wij het volgende opmerken. De verlenging
van de tweede schijf geeft uitvoering aan wat hieromtrent is afgesproken in
het regeerakkoord. De verlenging van de tweede schijf bewerkstelligt een verhoging
van het aangrijpingspunt van het hoogste belastingtarief. De verlaging van
het tarief van de eerste schijf vloeit voort uit een samenstel van maatregelen.
Het betreft onder meer de doorwerking van maatregelen in de sociale zekerheid,
de verhoging van de belastingvrije voet en de terugsluis regulerende energiebelasting.Overigens zouden – dit naar aanleiding van een vraag van deze leden –
de effecten van de aanwending van deze 75 mln voor verlenging van de eerste
schijf, gering zijn. De eerste schijf zou met slechts ongeveer f 75 worden
verlengd. De verbreding van de grondslag voor de premieheffing zou leiden
tot een geringe extra premie-opbrengst.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie in verband met het voorstel
het niveau van de invorderingsvrijstelling op een reëel constant niveau
te houden naar het inkomensniveau waarop belastingplichtigen die winst uit
onderneming genieten, beginnen met het betalen van inkomstenbelasting, nadat
gebruik is gemaakt van zowel de invorderingsvrijstelling als de verschillende
ondernemersfaciliteiten. Eenzelfde berekening vragen zij voor belastingplichtigen
met inkomsten uit vermogen en inkomsten uit andere arbeid.De door deze leden genoemde groepen belastingplichtigen beginnen uiteraard
vanaf eenzelfde belastbaar inkomensniveau met het betalen van inkomstenbelasting.
Dit niveau ligt voor 1996 op f 19 748 bij indeling in tariefgroep
3. Met dit inkomensniveau correspondeert voor ondernemers die zelfstandigenaftrek
genieten en het maximale bedrag van de fiscale oudedagsreserve doteren een
winst van f 32 868 (voor startende ondernemers f 36 910).Wij zijn verheugd over de instemming van de leden van de CDA-fractie met
de daling van het tarief van de eerste schijf.Naar aanleiding van de vraag van deze leden welke prioriteit het tarief
van de tweede en dat van de derde schijf krijgen indien er ruimte is voor
verdere lastenverlichting, merken wij op dat in het regeerakkoord ook afspraken
zijn gemaakt over de bovenkant van het loongebouw. Zo is overeenkomstig het
regeerakkoord f 300 mln uitgetrokken voor een verlenging van de tweede
schijf. De eerste van drie tranches van deze verlenging vindt met ingang van
1996 plaats.Deze leden vinden het opmerkelijk dat de financiering Rijksbijdrage ZFW
met 1,00%-punt wordt verhoogd. Zij vragen waarom is gekozen voor deze verschuiving
van de verzekeringssfeer (premies) naar de belastingsfeer. Deze leden vragen
informatie over het koopkrachteffect voor particulier verzekerden, uitgesplitst
naar huishoudens die respectievelijk eenmaal, tweemaal en driemaal modaal
verdienen en voor zelfstandigen. Ook verzoeken zij om een indicatie te geven
van de orde van grootte van de procentuele premiestijging voor particulier
verzekerden. Daarnaast vragen zij zich af of met deze mutatie het verzekeringskarakter
niet wordt aangetast en of hiermee een stap wordt gezet naar één
collectieve ziektekostenverzekering.Wij merken op dat de verhoging van de rijksbijdrage ZFW deel uitmaakt
van een samenhangend en evenwichtig pakket van lastenverlichting en koopkrachtcompensatie,
zoals dat al in het regeerakkoord was overeengekomen. Daarmee staat deze extra
rijksbijdrage los van een discussie over het verzekeringskarakter van de ZFW.
Overigens zij in dit verband opgemerkt dat tegenover de stijging van de rijksbijdrage
ZFW met 2,7 miljard een daling staat van de rijksbijdrage ZFW met 2 miljard
in verband met de gewijzigde vormgeving van de lastenverlichting voor werkgevers.
Voorts wordt in de sfeer van ziektekosten de rijksbijdrage AWBZ tot nagenoeg
nihil beperkt.Het koopkrachteffect van de hogere rijksbijdrage en de gekozen financiering
te zamen, beloopt partieel bezien ca. % positief voor modaal en ca. % negatief
voor 2 en 3 keer modaal en voor zelfstandigen met een modaal inkomen.Zoals aangegeven in het Financieel Overzicht Zorgsector 1996 (p. 35/36)
kunnen de premiemutaties van particuliere ziektekostenverzekeringen variëren.
Het Centraal Planbureau is voor 1996 uitgegaan van een gemiddelde premiestijging
met 20%; deze stijging hangt vooral samen met de overheveling van verstrekkingen
(w.o. genees- en hulpmiddelen) uit de AWBZ naar het Ziekenfonds en de particuliere
verzekeringen. Daartegenover staat in 1996 een daling van de WTZ-omslagbijdrage
en de MOOZ-heffing.Voorts vragen deze leden of wij een toelichting kunnen geven op de overige
mutaties van het belastingtarief van de eerste schijf voor 1995 naar dat voor
1996, met name waar het de herschikking van de koopkracht (plus 0,65%-punt)
en overige fiscale maatregelen (plus 0,35%-punt) betreft. Voorts vragen deze
leden hoe deze onderdelen nader worden ingevuld dan wel uitgewerkt en of deze
voorstellen sporen met de uitspraak van de Kamer (motie-Bolkestein, 22 730
nr. 21) betreffende de premievaststelling.Dienaangaande zij vermeld dat de stijging van het belastingtarief uit
hoofde van de herschikking van de koopkracht samenhangt met de financiering
van de verhoging van de belastingvrije som. Dit speelt zich af buiten de premiesfeer
en heeft dus geen relatie met de motie-Bolkestein.De beschikbare middelen voor lastenverlichting in deze regeerperiode worden
in hoge mate gegenereerd door beleidsmaatregelen in de sociale zekerheid.
Een gedeelte van de lastenverlichting wordt vormgegeven door fiscale maatregelen,
zoals bijvoorbeeld het MKB-pakket en de vermindering afdracht loonbelasting
en premieheffing lage lonen. De stijging van het belastingtarief met 0,35%
onder de post «overig» is in dit verband te bezien als een herschikking
van de ruimte voor lastenverlichting tussen premie en fiscale sfeer. Voorts
daalt het belastingtarief uit hoofde van een nabetaling van de sociale fondsen
aan het rijk met 0,4%; hierbij is sprake van een vrijwel neutrale operatie
tussen belasting- en premietarief.Tevens vragen deze leden hoe de regering om zal gaan met de signalen van
de Sociale Verzekeringsbank over de premiestelling AOW en AWW voor 1996, op
welk percentage deze premies zullen worden vastgesteld en voorts of dit zodanig
zal zijn dat er geen sprake is van een tekort bij deze fondsen. De leden verzoeken
om een bijgesteld koopkrachtplaatje als de regering inderdaad besluit de premie-percentages
bij te stellen. Tevens vragen zij een berekening van de koopkrachteffecten.Zoals reeds aangegeven door de minister van Sociale Zaken in zijn brief
van 6 november jl. is het vermogenstekort van de AOW/AWW-fondsen, zoals dat
uit de stukken van de Sociale Verzekeringsbank blijkt, geen nieuw gegeven
voor het kabinet. Het kabinet heeft de premies dan ook conform
de Macro-Economische Verkenningen 1996 en de Sociale Nota 1996 vastgesteld.Indien sinds 1990 de basisaftrek alleen voor de inflatie was gecorrigeerd –
dit in antwoord op een vraag van de leden van de VVD-fractie – zou de
basisaftrek in 1996 f 1635 lager zijn uitgekomen. Naar aanleiding van
hun vraag hoe hoog het tarief van de eerste schijf in 1996 zou kunnen zijn
indien sinds 1990 de basisaftrek alleen voor inflatie was gecorrigeerd, kunnen
wij opmerken dat de verbreding van de premiegrondslag ceteris paribus zou
leiden tot een daling van het premietarief met 1,7%-punt. Wanneer voorts de
bespaarde belastingderving zou worden aangewend voor een verlaging van het
belastingtarief van de eerste schijf, dan zou dit 1,4% lager kunnen uitkomen.
In totaal zou het tarief van de eerste schijf dan ceteris paribus uitkomen
op 34,4% in plaats van 37,5%.Bedacht dient te worden dat het achterwege laten van deze extra verhogingen
van de basisaftrek per saldo tot aanzienlijke inkomensgevolgen voor de lagere
inkomensgroepen zou hebben geleid.Wanneer de verhoging van de basisaftrek in 1996 met f 795 niet-overdraagbaar
zou worden gemaakt, en de budgettaire opbrengsten hiervan zouden worden teruggeploegd
in het belastingtarief van de eerste schijf dan zou dit – de leden van
de VVD-fractie vragen hiernaar – inclusief de uit de mutatie van de
premiegrondslag voortvloeiende aanpassing van de premietarieven, voor alleenverdieners
leiden tot de volgende partiële inkomenseffecten: soc.min. (zk)– 1,0min. loon (mk)– 0,9 modaal(mk)– 0,42 x modaal(mk)– 0,35Deze leden vragen welk percentage van de belastingbetalers in de 1e, 2e
en 3e schijf vallen en wat hun aandeel in de totale LB/IB betalingen is. De
door deze leden gevraagde gegevens zijn opgenomen in het navolgende overzicht. Belastingplichtigen ingedeeld naar marginaal tarief en
bijdrage aan de opbrengst LB/IB en premies volksverzekeringen (raming 1996)  percentagepercentagepercentage belasting-van LB/IBopbrengst premies  plichtigen*opbrengstvolksverzekeringeneerste schijf ( 6,35%)75,618,857,7 tweede schijf
(50 %)20,638,835,8 derde schijf (60 %)3,839,66,5bijzonder tarief 2,8 totaal100,0100,0100,0* Exclusief degenen met een inkomen lager dan de belastingvrije voet.Voorts vragen deze leden voor welk deel van de werkenden het arbeidskostenforfait
nog volledig de werkelijk gemaakte arbeidskosten beslaat en of bij een eventuele
hervorming van het arbeidskostenforfait de figuur van de heffingskorting niet
als beleidsoptie wordt overwogen. Van degenen met inkomsten uit tegenwoordige arbeid zal in 1996 naar schatting
circa 96% het arbeidskostenforfait toepassen. De resterende circa 4% met inkomsten
uit tegenwoordige arbeid zal gebruik maken van de mogelijkheid om de werkelijk
gemaakte kosten op het inkomen in mindering te brengen. In verband met de
toegezegde notitie ter zake, ligt het niet voor de hand thans hierop nader
in te gaan.Deze leden vragen voorts naar een overzicht van het toptarief in de inkomstenbelasting
en het inkomen waarbij dat tarief wordt geheven in Duitsland,
Frankrijk, Engeland, Zweden en België. In antwoord op deze vraag kunnen
de volgende gegevens, uitgaande van het belastbaar inkomen met toepassing
van tariefgroep 2, worden verstrekt (bron: OESO data base 1995).    Aangrijpingspunt in  Toptariefeigen
valutaguldens België55%Bfrs2 420 000f 131 890Duitsland53%DM  240 084f 268 894Engeland 40% £   27 145 f 
68 134 Frankrijk56.8% Ffrs  277 730f  90 124 Zweden 61,34%*Skr  221 500f  52 828** Nederland60% f  
94 770 f  94 770**** Waarvan 25% voor de nationale belastingen. ** Betreft het aangrijpingspunt voor de nationale belasting van 25%. *** Het aangrijpingspunt voor 1996 zal f 99 776
bedragen.Ten slotte kunnen wij deze leden naar aanleiding van hun desbetreffende
vraag meedelen dat de kosten van het in 1996 toepassen van de inflatiecorrectie
op de rente- en dividendvrijstelling circa f 15 mln aan belasting en
f 5 mln aan premies volksverzekeringen zouden bedragen.De leden van de D66-fractie vragen of het tevens of uitsluitend verhogen
van het percentage van het arbeidskostenforfait niet beter zou uitwerken voor
mensen met relatief lage inkomens die niet aan het maximum toekomen, dan het
louter verhogen van het maximum.In antwoord hierop merken wij op dat het vervangen van de verhoging van
het maximum van het forfait door een verhoging van het percentage zou leiden
tot positieve effecten voor deeltijdwerkers met een inkomen lager dan het
minimumloon, en tot negatieve effecten voor werknemers met het minimumloon
en hoger. Bij het huidige forfaitpercentage hebben de minimumloners reeds
recht op het maximum van het forfait. Zij zouden daardoor geen baat hebben
bij een verhoging van het percentage. Daarentegen profiteren zij wel ten volle
van de verhoging van het maximum.Deze leden vragen in hoeverre de voorgestelde verlenging van de tweede
schijf een bijdrage levert aan de verbetering van de concurrentiepositie van
Nederland. In relatie met de voorgestelde maatregelen als de verhoging van
de belastingvrije som en het arbeidskostenforfait en de wijziging van het
belasting- en premietarief in de eerste schijf, moet deze maatregel worden
bezien in het licht van het streven van het kabinet bij te dragen aan een
gematigde ontwikkeling van de loonkosten. De hiervoor genoemde maatregelen
hebben immers tot gevolg dat het bruto netto traject wordt verkort en kunnen
daarmee bijdragen tot een matiging van de ontwikkeling van de (bruto)lonen.
Een gematigde loonontwikkeling verstevigt de Nederlandse concurrentiepositie.De leden van de fractie van Groen Links geven aan moeite te hebben met
de verhoging van het arbeidskostenforfait, en wijzen de verlenging van de
tweede schijf totaal af. Zij vragen met welk bedrag de belastingvrije voet
omhoog kan gaan wanneer de verlenging van de tweede schijf wordt geschrapt,
en welke verhoging mogelijk is wanneer zowel de verlenging van de tweede schijf
als de verhoging van het arbeidskostenforfait niet doorgaan. Zij vragen voorts
om de koopkrachteffecten hiervan voor de gebruikelijke categorieën.De eerste variant die deze leden aan de orde stellen leidt tot een verhoging
van de basisaftrek met f 34. De inkomenseffecten – inclusief de
effecten op de percentages premies volksverzekeringen die voortvloeien uit
de invloed die deze maatregelen hebben op de premiegrondslag – zijn
voor standaardgroepen als volgt:  alleenverdieners (mk)alleenstaanden min.ln. + 0,05 0 modaal 0 – 0,05 2*modaal 0 0De tweede variant leidt tot een verhoging van de basisaftrek met 190 gulden.
De inkomenseffecten zijn als volgt:  alleenverdieners (mk)alleenstaanden min.ln. + 0,05 – 0,3modaal  0 – 0,2 2 x modaal– 0,05 – 0,2Terugsluizing van de opbrengst van de regulerende energiebelasting
naar gezinnenDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de verlaging van de overhevelingstoeslag
(OT) met 1,75%-punt, zoals genoemd op pagina 1 van de memorie van toelichting
zich verhoudt tot de in tabel 3.3.1 van de Miljoenennota aangekondigde verlaging
met 1,35%-punt.Hierover merken wij op dat de OT in 1996 met 1,75%-punt wordt verlaagd.
Deze verlaging is echter opgebouwd uit verschillende componenten. In tabel
3.3.1 van de Miljoenennota is slechts dat deel van de OT-verlaging gepresenteerd
dat wordt ingezet in het kader van de lastenverlichting voor werkgevers. De
resterende verlaging met 0,4%-punt is opgebouwd uit drie delen, te weten een
verlaging in het kader van de terugsluis regulerende energieheffing, een verlaging
in het kader van de privatisering van de Ziektewet en een endogene component
als gevolg van de wijzigingen in de premie voor de AAW en AWBZ.Naar aanleiding van de vraag van deze leden of allen die geconfronteerd
worden met de OT-verlaging in gelijke mate delen in deze compensatie, merken
wij op dat de verlaging van de overhevelingstoeslag moet worden bezien in
samenhang met alle andere maatregelen die van invloed zijn op de koopkracht.
Het totale pakket maatregelen is zodanig gekozen, dat een zo evenwichtig mogelijk
koopkrachtbeeld ontstaat.Deze leden weerspreken de opmerking in de memorie van toelichting dat
de verlaging van de overhevelingstoeslag alleen het inkomen van gezinnen treft.
Naar aanleiding hiervan merken wij het volgende op.In de memorie van toelichting wordt gesteld dat de verlaging van de overhevelingstoeslag
niet alleen de kosten van arbeid verlaagt, maar ook het inkomen van gezinnen.
Dit moet niet anders worden verstaan dan dat het bij de overhevelingstoeslag
gaat om een bestanddeel van het inkomen van werknemers en bepaalde groepen
uitkeringsgerechtigden. Zoals ook is gesteld in de nota naar aanleiding van
het verslag betreffende wetsvoorstel 24 344 (wijziging van de inkomstenbelasting
en de vennootschapsbelasting in verband met de invoering van een regulerende
energiebelasting) wordt met de term «gezinnen» de terugsluizing
van de regulerende energiebelasting naar de niet-zakelijke gebruiker aangeduid.
Wanneer in dit verband wordt gesproken van gezinnen, wordt derhalve gedoeld
op de burgers in het algemeen en dus ook op éénpersoonshuishoudens.Deze leden wijzen erop dat ten gevolge van de terugsluizing van de opbrengst
van de regulerende energiebelasting, de grondslag voor de premieheffing afneemt.
Zij vragen welke maatregelen de bewindslieden denken te nemen om stijging
van de premieheffing te voorkomen. Verder geven deze leden aan inzake de terugsluizing
van de regulerende energiebelasting hun zorgen te behouden omtrent
de positie van de lagere inkomensgroepen, met name waar het ouderen en gezinnen
betreft.Zoals ook bij de behandeling van wetsvoorstel 24 344 is aangegeven,
is het kabinet van mening dat bij het treffen van grondslagversmallende maatregelen
telkens een goede afweging is vereist, waarbij belangrijke criteria zijn doeltreffendheid,
doelmatigheid, eenvoud en inpasbaarheid binnen de fiscale structuur. Ook in
het geval van de terugsluizing van de regulerende energiebelasting is deze
afweging gemaakt en zijn de gevolgen voor de stijging van de premieheffing
onderkend. Belangrijk in dit verband is dat in een samenhangend beleid mogelijkheden
bestaan om ervoor te zorgen dat het gezamenlijke tarief van de eerste schijf
niet oploopt. In dit verband is er op gewezen dat in 1996 het totale tarief
van de eerste schijf – ondanks het treffen van een aantal grondslagversmallende
maatregelen in die periode – voor het vierde achtereenvolgende jaar
daalt: van 38,55% in 1992 naar 38,4% in 1993, naar 38,12% in 1994, naar 37,65%
in 1995, naar 37,5% volgend jaar. Eveneens is erop gewezen dat het vergroten
van de werkgelegenheid – de belangrijkste doelstelling van dit kabinet –
een positieve bijdrage zal leveren aan de grondslagontwikkeling.Wat betreft de opmerking van deze leden betreffende de positie van de
lagere inkomensgroepen, wijzen wij op de reactie van de tweede ondergetekende
dienaangaande bij de behandeling van wetsvoorstel 24 344. Zoals daarbij
is aangegeven onderkent het kabinet dat lagere inkomensgroepen een relatief
groot deel van hun inkomen aan energiekosten besteden. Door invoering van
de heffingvrije voeten in de energiebelasting wordt gedeeltelijk voorkomen
dat het effect van de belasting relatief zwaar op de schouders van de gezinnen
met lage inkomens drukt. Daarnaast is ervoor gekozen een deel van de terugsluizing
te laten plaatsvinden door middel van verhoging van de belastingvrije som,
aangezien terugsluizing naar huishoudens uitsluitend via de primaire terugsluismaatregel
van verlaging van het tarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting,
voor de laagste inkomens gemiddeld genomen tot ondercompensatie zou leiden.
Met de voorgestelde maatregelen wordt bereikt dat heffing en terugsluizing
elkaar zoveel mogelijk in evenwicht houden, ook bij de laagste inkomenscategorieën.
Het generieke koopkrachtbeeld ondergaat dan ook vrijwel geen wijziging.De leden van de SGP-fractie wijzen op de toezegging in het debat over
wetsvoorstel 24 344 inzake de positie van bepaalde categorieën,
zoals grote gezinnen, chronisch zieken en gehandicapten. Zoals in dat debat
is aangegeven, zijn wij bereid in het kader van de eerstvolgende rapportage
te onderzoeken of het mogelijk is een meer specifiek beeld te krijgen van
de positie van de genoemde categorieën als het gaat om de terugsluizing
van de opbrengst van de regulerende energiebelasting. Faciliteit kapitaalverstrekking aan beginnende ondernemers
(tante Agaath-regeling)De leden van de fractie van de PvdA hopen, waar zij in het verleden bij
vele gelegenheden het belang van de tante Agaath-regeling hebben benadrukt,
dat het met deze regeling voor de beginnende ondernemer beter mogelijk is
voldoende risicodragend beginkapitaal te verkrijgen. De leden van de D66-fractie
hebben met buitengewone belangstelling kennis genomen van de door de regering
voorgestelde «tante Agaath-regeling». De leden van de CDA-fractie
staan positief tegenover deze regeling. Hoewel zij – zulks mede naar
aanleiding van de kanttekeningen die de Raad van State in haar advies heeft
gemaakt – niet op voorhand overtuigd zijn van het succes van deze regeling,
menen zij dat invoering daarvan goed past in het kader van de
wenselijk geachte lastenverlichting voor kleine en middelgrote ondernemingen.De leden van de fractie van het GPV hebben met instemming kennis genomen
van het voorstel inzake de zogenoemde tante Agaath-regeling. Zij delen de
opvatting van de regering dat met de voorgestelde maatregelen de positie van
beginnende ondernemers kan worden versterkt, omdat op deze wijze de drempel
van voldoende werkkapitaal voor een deel kan worden weggenomen. De leden van
de SGP-fractie stellen zich positief op ten opzichte van de faciliteiten ten
behoeve van beginnende ondernemers.Het verheugt ons dat de voorgestelde regeling voor beginnende ondernemers
een zo brede steun in deze Kamer mag ontvangen. Voor alle duidelijkheid merken
we op dat onder beginnende ondernemers zowel startende als zogenoemde doorstartende
ondernemers worden begrepen. Ook van organisaties uit het bedrijfsleven zijn
positieve reacties  ontvangen. Illustratief in dit verband is dat het
VNO-NCW «het voorstel voor een heldere en eenvoudige faciliteit om het
aantrekken van het zo benodigde beginkapitaal te vergemakkelijken voor beginnende
ondernemers» positief beoordeelt. Wij zijn ervan overtuigd, dit naar
aanleiding van de hoop die de leden van de fractie van de PvdA ter zake uitspreken,
dat op deze wijze voorwaarden worden gecreëerd waarmee kapitaalverstrekking
aan beginnende ondernemers daadwerkelijk wordt gestimuleerd.De leden van de fractie van de PvdA vragen of aangegeven kan worden hoe
fraudegevoelig de regeling zal zijn. Bij de opzet van de regeling hebben,
zo merken wij in antwoord op deze vraag op, verschillende aspecten een rol
gespeeld. In de eerste plaats is dat de, door een aantal fracties ook naar
voren gebrachte, laagdrempeligheid. Ook de Raad van State heeft daar terecht
aandacht voor gevraagd. Anderzijds moet worden voorkomen dat belastingplichtigen
door het aangaan van geldleningen die op geen enkele wijze verband houden
met kapitaalverstrekking aan beginnende ondernemers, toch de faciliteiten
deelachtig kunnen worden. Om die reden zijn verschillende voorwaarden in de
regeling ingebouwd. Met name wijzen wij op de eis dat de gelden slechts mogen
worden aangewend ter financiering van activa die tot het verplichte ondernemingsvermogen
behoren. Daarmee kan worden voorkomen dat de ontvangen gelden buiten de beginnende
onderneming worden belegd terwijl de rente bij de geldverstrekker niet wordt
belast. Elders in deze nota wordt op de term «verplicht ondernemingsvermogen»
nader ingegaan. Ook het koppelen van de faciliteiten aan het daadwerkelijk
genieten van de zelfstandigenaftrek is een toets die ertoe dient oneigenlijk
gebruik te voorkomen.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de lening alleen mag zijn aangegaan
ter financiering van bestanddelen die behoren tot het verplichte ondernemingsvermogen.
Wij wijzen erop dat de faciliteit ten doel heeft het verstrekken van werkkapitaal
aan de beginnende ondernemer te bevorderen. Zoals hiervoor reeds is aangegeven,
dient onbedoeld gebruik van de ontvangen gelden te worden voorkomen. Daarvan
zou sprake kunnen zijn indien de gelden zouden kunnen worden aangewend voor
andere dan ondernemingsdoeleinden, daaronder begrepen de financiering van
bestanddelen die behoren tot het keuzevermogen van de ondernemer. Dergelijke
bestanddelen hebben immers een gemengd karakter en zouden ook tot het privé-vermogen
van de ondernemer kunnen worden gerekend. Voor de financiering van deze bestanddelen
met een gemengd karakter is binnen de onderhavige regeling veel minder aanleiding.Deze leden vragen of en op welke wijze de faciliteit de Willie Wortels
ten dienste kan zijn, mede gelet op de geringe omvang van het verplichte ondernemingsvermogen.
De faciliteit voor de bedoelde ondernemers zal met name van belang
zijn in de fase waarin onderzoek tot de ontwikkeling van een produkt leidt
waarvoor bedrijfsmiddelen moeten worden aangeschaft. Dan zal in de toegenomen
financieringsbehoeften van de ondernemer mede kunnen worden voorzien op basis
van de onderhavige faciliteit. In de daaraan voorafgaande fase zal de faciliteit
een minder grote rol spelen maar niettemin van belang kunnen zijn.Deze leden vragen zich voorts af waarom de periode waarin de zelfstandigenaftrek
mag zijn genoten in situaties waarin stapsgewijze overneming van bedrijven
gebruikelijk is, niet gelijk is aan de termijn van de verruimde rentevrijstelling
voor particulieren die een achtergestelde, geregistreerde geldlening verstrekken
aan ondernemers-natuurlijke personen. De faciliteit is bedoeld om een klimaat
te scheppen waarbij het verwerven van werkkapitaal voor beginnende ondernemers
wordt vergemakkelijkt. Hiertoe wordt een ondernemer gedurende de eerste acht
jaren waarin hij in aanmerking komt voor de zelfstandigenaftrek – ten
aanzien van de ondernemer mag op het tijdstip dat de lening wordt verstrekt
de zelfstandigenaftrek niet meer dan zeven keer zijn toegepast – als
beginnende ondernemer aangemerkt. De termijn waarvoor de verruimde faciliteit
geldt, is in deze regeling in beginsel gelijk aan de termijn gedurende welke
een ondernemer als beginnende ondernemer wordt aangemerkt. Na acht jaren is
voor ondernemingen de aanloopfase normaliter ten einde en kan de ondernemer
in het algemeen op basis van zijn ondernemingsverleden kapitaal aantrekken.
Voor sectoren waarin de behoefte aan kapitaal in een latere fase optreedt,
namelijk wanneer een onderneming of een gedeelte daarvan wordt overgenomen,
wordt de periode van maximaal zeven jaren waarin de zelfstandigenaftrek reeds
mag zijn genoten verdubbeld, zodat voor die sectoren gedurende de eerste vijftien
jaren de faciliteit geldt.Gelet op het doel van de regeling – het voor geruime tijd ter beschikking
stellen van kapitaal door particulieren aan beginnende ondernemers –
geldt de verruimde rentevrijstelling voor de particulier gedurende acht jaren,
hetgeen overeenkomt met de gebruikelijke looptijd van middellange leningen.
Dat voor sommige sectoren pas in een later stadium behoefte aan kapitaal bestaat,
betekent niet dat in die gevallen deze rentevrijstelling ook langer moet doorlopen.Deze leden vragen voorts of is overwogen voor deze regeling, teneinde
de budgettaire gevolgen beheersbaar te houden, een leningplafond vast te stellen.De mogelijkheid van een leningplafond in de vorm van een maximum aan gefacilieerde
leningen, zo begrijpen wij deze vraag – gelet op de verwijzing van deze
leden naar de zogenoemde VAMIL-regeling – althans, is wel overwogen.
Wij menen echter dat de aan de regeling verbonden voorwaarden, het huidige
plafond aan de extra rente- en dividendvrijstelling, gecombineerd met een
maximum aan het in rekening te brengen rentepercentage, alsmede het maximumbedrag
van de in aanmerking te nemen verliezen, voldoende budgettaire beheersbaarheid
meebrengen.Wij kunnen de leden van de CDA-fractie melden, dat de onder de huidige
regeling geboden faciliteiten op belangrijke punten overeenkomen met de door
de Raad voor het Midden- en Kleinbedrijf gedane suggesties. In overeenstemming
met de aanbevelingen van de Raad biedt de onderhavige regeling particulieren
de mogelijkheid om verliezen te nemen ter zake van achtergestelde leningen
en zijn de opbrengsten tot een bepaald maximum vrijgesteld. De gestelde maxima
zijn evenwel hoger dan die welke destijds door de Raad zijn aanbevolen. Bovendien
is de regeling uitgebreid met een door de Raad niet genoemde mogelijkheid
om kapitaal te verstrekken via aangewezen participatiemaatschappijen. Gezien de interesse van zowel belangenorganisaties in het midden- en kleinbedrijf
als banken en participatiemaatschappijen voor een dergelijke regeling, gaan
wij ervan uit dat de faciliteit zal voorzien in de bij beginnende ondernemers
bestaande behoefte aan startkapitaal. Wij verwachten dat de regeling zal bijdragen
aan de groei van het aantal beginnende ondernemers, een aspect waarnaar de
leden van de GPV-fractie informeren, en de kansen van deze ondernemers op
een succesvolle start zal vergroten. Een groei van het aantal beginnende ondernemers
zal overigens de resultante zijn van het totale pakket aan maatregelen dat
is voorgesteld. De invloed van de onderhavige regeling op deze groei valt
niet afzonderlijk te bepalen.De leden van de CDA-fractie vragen waarom geen nuancering wordt gemaakt
tussen kapitaalintensieve en kapitaalextensieve bedrijven. Naar onze mening
bestaat er geen aanleiding om binnen de regeling tot een dergelijke nuancering
te komen. Of en tot welk bedrag een bedrijf van de regeling gebruik zal maken,
hangt in hoge mate af van de kapitaalbehoefte van het bedrijf en het kapitaalaanbod.
De regeling biedt voldoende ruimte om aan verschillen in kapitaalbehoeften
tegemoet te komen.De leden van de fractie van de CDA maken zich zorgen om de vele regelingen
die nog moeten worden gemaakt en welke voorwaarden hierin moeten worden gesteld.
Deze leden vrezen dat de regeling te veel afhankelijk zal zijn van de uitleg
van de inspecteur en hebben de indruk dat het hierbij gaat om een te ruime
discretionaire bevoegdheid. Kan hierdoor geen rechtsongelijkheid ontstaan
en hoe staat het met de handhaafbaarheid van de regeling? De regeling kan
vanwege de administratieve procedures niet laagdrempelig worden genoemd; waarom
is hiervoor gekozen, zo vragen deze leden. Hierover merken wij het volgende
op.De noodzakelijke regelingen om uitvoering te geven aan de «tante
Agaath-regeling» zullen in werking treden met ingang van 1 januari 1996.
Welke onderdelen bij ministeriële regeling worden vastgesteld, is in
de wet aangegeven. Het gaat hier met name om regelingen in het kader van een
adequate uitvoering. Dit betreft onder meer de verlenging van de termijn gedurende
welke een verlies in aftrek kan worden toegelaten, aan welke vereisten een
geldlening moet voldoen en hoe dient te worden bepaald of een beginnende ondernemer
in aanmerking komt voor de zelfstandigenaftrek. In de memorie van toelichting
is hierop uitvoerig ingegaan.De bevoegdheden voor de inspecteur binnen de tante Agaath-regeling zijn
de gebruikelijke aan een inspecteur in de fiscaliteit toekomende bevoegdheden
in het kader van de uitvoering van de fiscale regelgeving. Deze regelgeving
zal veel overeenkomsten hebben met die welke geldt voor de zogenoemde groene
beleggingsfondsen. De mogelijkheid tot het stellen van voorwaarden bij het
afgeven van een beschikking waarin wordt verklaard dat de beginnende ondernemer
in aanmerking komt voor de zelfstandigenaftrek, is met name van belang als
in het beginstadium om een zodanige beschikking wordt gevraagd en dit aan
de hand van de bedrijfsvoering nog niet zonder meer kan worden vastgesteld.
In dat geval zullen ook handelingen zoals inschrijving bij de Kamer van Koophandel
en de beschikbaarheid van een ondernemingsplan in de overwegingen worden betrokken.
Door in zulke gevallen voorwaarden te kunnen stellen, kan de inspecteur eerder
een verzoek honoreren, mede in het belang van de rechtszekerheid. Gelet ook
op de diversiteit in ondernemingen zal alleen op deze wijze adequaat op de
onderhavige situatie kunnen worden ingespeeld. Van een (te) ruime discretionaire
bevoegdheid van de inspecteur waardoor rechtsongelijkheid zou kunnen ontstaan,
kan naar onze mening mede door voldoende rechtswaarborgen, zoals de mogelijkheid
van bezwaar en beroep, niet worden gesproken. Ten behoeve van
de handhaafbaarheid is er voor gekozen de inspecteur reeds in het eerste stadium –
het verstrekken van de geldlening – bij de faciliteit te betrekken;
daarnaast is, zoals ook is aangegeven bij de beantwoording van de vraag van
de fractie van de PvdA omtrent de fraudegevoeligheid van de regeling, de faciliteit
gekoppeld aan het genieten van de zelfstandigenaftrek. De administratieve
procedures van de regeling – te weten het vooraf afgeven van een beschikking
door de inspecteur omtrent het in aanmerking komen voor de zelfstandigenaftrek
en het eventueel kwijtschelden van een gedeelte van de hoofdsom van de geldlening
met het oog op de faciliteit – zijn met name opgenomen om de belastingplichtige
zoveel mogelijk zekerheid vooraf te verschaffen, waardoor naar onze mening
de drempel van de regeling juist wordt verlaagd.De leden van de fractie van het CDA stellen een vraag naar aanleiding
van het minimum van de achtergestelde lening. Door aflossen kan door dit minimum
worden gezakt. Zij vragen in dit kader wat onder een «normaal aflossingsschema»
wordt verstaan.In artikel 45, zevende lid, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 is
opgenomen dat voorwaarden kunnen worden gesteld onder andere met betrekking
tot de omvang van de lening. Wij zijn van mening dat, om voor de faciliteiten
in aanmerking te kunnen komen, de lening enige substantie dient te hebben.
Daarbij zal een ondergrens van f 5000 worden gehanteerd. Om te voorkomen
dat deze bepaling wordt omzeild door een lening te verstrekken die aan deze
ondergrens voldoet, maar kort na de verstrekking gedeeltelijk wordt afgelost
tot beneden deze grens, is de term «normaal aflossingsschema»
in de toelichting op het wetsvoorstel gebruikt. In de leningovereenkomst zal
de looptijd en het aflossingsschema veelal zijn opgenomen. In dat licht zijn
bij voorbeeld als «normaal» te beschouwen een aflossing ineens
aan het einde van de looptijd, of een aflossing die evenredig verdeeld is
over de looptijd.De leden van de D66-fractie merken op dat met de voorgestelde «tante
Agaath-regeling» een fundamentele wijziging wordt aangebracht in het
tot op heden geldende bronbeginsel in het belastingrecht. Naar het oordeel
van deze leden wordt met dit voorstel een deur opengezet waardoor het huidige
synthetische belastingstelsel op den duur kan tenderen naar een analytisch
model. Een dergelijke omvorming van het belastingstelsel wordt door de leden
van de D66-fractie van harte ondersteund. Nu de regering met dit baanbrekend
voorstel komt, valt er naar het oordeel van deze leden veel voor te zeggen
om een werkgroep in te stellen die zou moeten onderzoeken welke mogelijkheden
er zijn om het huidige synthetische belastingstelsel (op bepaalde punten)
om te vormen tot een meer analytisch getint belastingstelsel. Zij vragen het
oordeel van de regering over dit voorstel.In het wetsvoorstel worden fiscale faciliteiten voorgesteld met als doel
het verwerven van werkkapitaal, meer in het bijzonder beginkapitaal, voor
een beginnende ondernemer te vergemakkelijken. Het opnemen van de regeling
in de belastingwet moet worden gezien als een praktische manier om dit doel
te bereiken. De voorgestelde regeling is dan ook niet bedoeld als een fundamentele
wijziging van het bestaande belastingstelsel. De voorgestelde regeling is
naar ons oordeel te specifiek om daaraan de door deze leden bedoelde gevolgen
te verbinden. De werkgroep «fiscaal-technische herziening van de loon- en inkomstenbelasting»
buigt zich reeds over de bestaande knelpunten in de loonbelasting en de inkomstenbelasting.
De taakopdracht van deze werkgroep is voldoende ruim om zonodig ook mogelijke
analytische elementen in de beschouwing te betrekken.De leden van de D66-fractie zijn van mening dat de afbakening van het
begrip ondernemer vaag is en dat er om die reden heldere criteria moeten worden geformuleerd om te toetsen of iemand zich als beginnende ondernemer
kwalificeert. In feite spelen hier twee vragen, n.l. de algemene vraag wanneer
iemand voor de inkomstenbelasting als ondernemer moet worden beschouwd en
de vraag wanneer hij voor de onderhavige regeling in aanmerking komt. Bij
de eerste vraag gaat het erom of er sprake is van een duurzame organisatie
van arbeid en kapitaal die deelneemt aan het economische verkeer met het oogmerk
om winst te behalen. Het beantwoorden van die vraag is een kwestie van het
beoordelen van de feiten en omstandigheden van het individuele geval. Met
het formuleren van algemeen geldende criteria zou dit zo blijven, nog daargelaten
wat die criteria zouden moeten worden. Bij de tweede vraag ligt dat anders.
Het gaat hier om een faciliteit die voor een bepaalde groep ondernemers wordt
gecreëerd. Daarbij is het zaak om de doelgroep zo goed mogelijk af te
bakenen teneinde de kans op onbedoeld gebruik zo klein mogelijk te maken.
Om dat te bereiken is de faciliteit gekoppeld aan het objectieve criterium
voor de zelfstandigenaftrek.Deze leden vragen voorts of is onderkend dat particulieren aan beginnende
ondernemers of aan participatiemaatschappijen geldleningen kunnen verstrekken
die met een lening van de bank zijn gefinancierd. De geldverstrekker creëert
dan een rente-aftrek terwijl de door hem van de beginnende ondernemer ontvangen
rente onbelast blijft; een door hem geleden vermogensverlies kan hij aftrekken.
De door deze leden gesignaleerde financiering van een beginnende ondernemer
via een lening van de bank is denkbaar. Hierbij dient echter wel te worden
bedacht dat hoewel het een risicovolle en achtergestelde geldlening betreft
de door de geldverstrekker te bedingen rente bij ministeriële regeling
wordt gemaximeerd en wel tot de wettelijke rente. De aan de bank te vergoeden
rente voor een persoonlijke lening zal in het algemeen de te ontvangen rente
overtreffen, zodat een dergelijke financiering toch minder gunstig is dan
zij op het eerste gezicht lijkt. Voorts is aan de rentevrijstelling een plafond
gesteld. Met deze leden achten wij het onwenselijk dat – in strijd met
doel en strekking van de regeling – op een dergelijke wijze gehandeld
kan worden. Ter onderstreping van het belang dat we hieraan hechten, zal in
de voorwaarden die aan de leningovereenkomst worden gesteld, een specifieke
bepaling ter zake worden opgenomen. Ter zake van het in aftrek brengen van
een verlies zal zich de situatie niet voordoen dat een belastingplichtige
louter omwille van een fiscale aftrekmogelijkheid tot de door de leden genoemde
weg besluit. Mocht een beginnende ondernemer namelijk in de situatie komen
dat hij niet aan zijn verplichtingen kan voldoen waarop de geldverstrekker
besluit de lening of een gedeelte daarvan prijs te geven, dan kan de geldgever
dit weliswaar in aftrek brengen, maar zal hij niettemin zijn verplichtingen
tegenover de bank – rentebetaling en aflossing – dienen na te
komen zonder dat daar revenuen tegenover staan.Het is deze leden niet duidelijk tot welke inspecteur de geldverstrekker
zich ingevolge de voorgestelde artikelen 45 en volgende van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 moet richten. Ingeval een particulier aan een beginnende ondernemer-natuurlijk
persoon een geldlening verstrekt, is voor het vaststellen van een niet voor
verwezenlijking vatbare vordering (artikel 45, zesde lid) de inspecteur waaronder
de ondernemer-natuurlijk persoon ressorteert de bevoegde inspecteur. Dit geldt
eveneens met betrekking tot het aanmerken van een natuurlijk persoon als beginnende
ondernemer (artikel 45, achtste lid). Verruiming verhuiskostenregelingDe leden van de fractie van de PvdA vragen naar de verhouding van de voorgestelde
verruiming van de verhuiskostenregeling en de in bijlage 13 van de Bouwstenennotitie
aangegeven richting. Zij vragen ook waarom de verruiming van de verhuiskostenregeling
beperkt blijft tot werknemers.In het rapport van de Werkgroep Stimuleringsmaatregelen van 21 februari
1995 is niet gekozen voor het samenstel van maatregelen dat in de Bouwstenennotitie
is genoemd maar voor een praktische arbeidsmarktbevorderende maatregel in
de vorm van een tegemoetkoming ingeval werknemers in het kader van een werkkring
moeten verhuizen. Aldus wordt tegemoet gekomen aan de in de praktijk levende
wens een mogelijk remmende factor voor de mobiliteit van werknemers weg te
nemen. Voor ondernemers doet zich dit niet of in mindere mate voor.De leden van de fracties van het CDA, D66 en het GPV zetten vraagtekens
bij het mobiliteitsbevorderende karakter van de maatregel. De leden van de
CDA-fractie vragen voorts hoe dit effect in de praktijk zal worden getoetst.Dienaangaande zij vermeld dat binnen de huidige wetgeving het aanvaarden
van een dienstbetrekking op enige afstand van de woonplaats in een aantal
gevallen als een probleem wordt ervaren omdat men wordt geconfronteerd met
ofwel hogere kosten voor het woon-werkverkeer ofwel hoge verhuiskosten. Door
de voorgestelde maatregel wordt in deze gevallen het aanvaarden van de dienstbetrekking
bevorderd doordat het verhuizen naar een woning dichtbij de (nieuwe) arbeidsplaats
goedkoper wordt. Het wegnemen van de huidige belemmering laat zich echter
niet meten in termen van exacte mobiliteitseffecten.De leden van de fractie van het CDA achten een verlaging van de overdrachtsbelasting
in algemene zin een alternatief.Wij merken naar aanleiding hiervan op dat een dergelijke maatregel betrekking
zou hebben op iedereen die om welke reden dan ook verhuist en een bestaande
eigen woning verwerft. Gegeven een budgettair beslag van f 35 mln zou
de overdrachtsbelasting in dat geval met minder dan 0,1%-punt kunnen worden
verlaagd. Naar ons oordeel is het doelmatiger en doeltreffender het beperkte
budget dat voor de onderhavige maatregel beschikbaar is, gericht in te zetten.Tot slot pleiten de leden van de CDA-fractie ervoor de bedragen zoals
deze in de regeling zijn vervat jaarlijks met de inflatiecorrectie aan te
passen. Om de volgende redenen menen wij hiertoe niet te moeten overgaan.
Voor het maximum van f 12 000 ter zake van de «overige»
verhuiskosten is op globale wijze aansluiting gezocht bij het voor (rijks)ambtenaren
geldende maximum zoals dat is opgenomen in het Verplaatsingskostenbesluit
1962. Dat maximum is niet geïndexeerd. Wel indexeren van het maximum
dat ziet op de verschuldigde overdrachtsbelasting zou de verhoudingen binnen
de regeling scheef trekken. Opgemerkt zij bovendien dat er bij faciliteiten
als de onderhavige niet van nature aanleiding bestaat voor indexering.Met betrekking tot de vraag van de leden van de fractie van het GPV wat
wordt bedoeld met de zinsnede dat het bedrag van de overdrachtsbelasting bovenop
de bestaande vergoedingsmogelijkheid en de bestaande aftrekmogelijkheid komt,
zij vermeld dat beide bedragen los van elkaar staan. Het maximum ter zake
van de betaalde overdrachtsbelasting is derhalve van toepassing naast het
maximum dat ziet op de overige verhuiskosten. Ook vragen deze leden of de codificering van de herinrichtingskosten als
verhuiskosten betekent dat de kosten van het inrichten van de woning tot het
maximum van f 12 000 aftrekbaar zijn.Hierop kunnen wij antwoorden dat de herinrichtingskosten zoals deze volgens
de jurisprudentie van de Hoge Raad aftrekbaar zijn, in de wet nu uitdrukkelijk
tot de aftrekbare kosten worden gerekend.Voorts leggen deze leden de regering de volgende casus voor. Hoeveel verhuiskosten
kan een werknemer in de nog niet gewijzigde regeling en in de voorgestelde
situatie in aftrek brengen indien hij bij de aankoop van een nieuwe woning,
vanwege een noodzakelijke verhuizing voor een nieuwe baan, een bedrag van
f 10 000 overdrachtsbelasting moet betalen, f 10 000 aan
herinrichtingskosten heeft en van zijn werkgever 6% van het bruto jaarsalaris
van f 60 000 (dus f 3600) als verhuiskostenvergoeding krijgt
uitgekeerd?Onder de thans geldende wetgeving zouden – afgezien van eventuele
andere aftrekbare kosten, zoals de kosten van het overbrengen van de inboedel –
alleen de op de werknemer drukkende herinrichtingskosten aftrekbaar zijn tot
het maximum van 12% van het jaarsalaris van f 60 000, zijnde f 7200.
Omdat in dit geval zowel aan de aftrekkant als aan de vergoedingkant een normering
geldt, resulteert na aftrek van de vergoeding van f 3600 een aftrek ter
zake van verhuiskosten ter grootte van f 3600.In de voorgestelde situatie is daarnaast de verschuldigde overdrachtsbelasting
aftrekbaar. Aangezien de omvang van dit bedrag onder het ter zake geldende
maximum van f 15 000 blijft, levert dit een extra aftrekpost van
f 10 000 op. In totaal is in de voorgestelde situatie dus f 13 600
aftrekbaar.Deze leden vragen voorts hoe zal worden beoordeeld wanneer sprake is van
een in het kader van de dienstbetrekking noodzakelijke verhuizing en hoe dit
kan worden gecontroleerd.Dienaangaande zij vermeld dat verhuiskosten aftrekbaar zijn indien de
dienstbetrekking, of een bijzondere omstandigheid gelegen binnen de sfeer
van de dienstbetrekking, de werknemer tot verhuizing noopt. Dit kan het geval
zijn bij onder andere overplaatsing of het aanvaarden van een nieuwe dienstbetrekking.
Door de Hoge Raad is in zijn arresten van 13 januari 1993, BNB 1993/98, en
HR 25 januari 1995, BNB 1995/78, gesteld dat ingeval de belastingplichtige
reeds op een niet ongebruikelijk afstand van zijn nieuwe arbeidsplaats woont,
uitsluitend recht op aftrek bestaat indien de nieuwe woning binnen een afstand
van 10 kilometer van de nieuwe plaats van tewerkstelling ligt. Ook dan nog
moet de werknemer aannemelijk maken dat de verhuizing mede in verband met
de dienstbetrekking geschiedt. Overigens zij aangetekend dat niet is vereist
dat de werknemer onmiddellijk na het aanvaarden van een nieuwe dienstbetrekking
verhuist. Enige tijd wordt de werknemer gegund. Tot slot vragen deze leden of invoering van deze maatregel met ingang
van 1 januari 1996 wel haalbaar is en waar de structurele budgettaire derving
van f 35 mln op is gebaseerd.Aangezien het hier een maatregel betreft die de huidige verhuiskostenregeling
slechts uitbreidt met de overdrachtsbelasting en in zijn werking geen nieuwe
complicaties zal oproepen, menen wij dat invoering van deze maatregel met
ingang van 1 januari 1996 zeer wel mogelijk is.De structurele derving van f 35 mln is gebaseerd op berekeningen
die ten behoeve van de Werkgroep Stimuleringsmaatregelen zijn gemaakt. Hierbij
is uitgegaan van 25 000 kwalificerende werknemers van wie ongeveer een
derde deel naar een bestaande woning verhuist.De leden van de fracties van PvdA en D66 stellen vragen omtrent de bij
de algemene financiële beschouwingen aangenomen motie van de leden Ybema c.s. inzake een experiment met willekeurige afschrijving in
regio's met structurele economische problemen.Om uitvoering te kunnen geven aan de desbetreffende motie is geen wetswijziging
nodig. De reden hiervoor is dat artikel 10, derde lid, onderdeel b, van de
Wet op de inkomstenbelasting 1964 de bevoegdheid bevat om te bepalen dat willekeurige
afschrijving mogelijk is in bij ministeriële regeling aan te wijzen gebieden.Voorts stellen deze leden vragen omtrent de vormgeving en de budgettaire
dekking van de motie. Dienaangaande merken wij op dat door zowel de leden
van de fractie van de PvdA als door de leden van de fractie van D66 tijdens
de algemene financiële beschouwingen de gedachte is geopperd deze motie
te financieren met het laten vervallen van de voorgestelde verruiming van
de verhuiskostenregeling. Thans vindt overleg plaats met de collega's van
Economische Zaken. In dat kader worden ook de mogelijke Europese aspecten
nog nader bezien.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van D66 naar
het door de tweede ondergetekende bij de behandeling van het reparatiewetsvoorstel-BTW
toegezegde onderzoek naar de mogelijkheden om langs fiscale weg het duurzaam
bouwen te bevorderen, merken wij op dat op dit punt nog gesprekken gaande
zijn tussen de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer en de tweede ondergetekende. Afgesproken is dat de komende
tijd zal worden onderzocht welke fiscale en andere voorwaarden zouden moeten
worden gesteld aan duurzaam bouwen-projecten. Het is de bedoeling dat –
indien geconcludeerd kan worden tot een adequate regeling op dit terrein –
dergelijke projecten aangemeld kunnen worden voor de regeling voor groenprojecten. Samenloopregeling vermogensbelasting/inkomstenbelastingDe leden van PvdA-fractie vragen met betrekking tot de samenloopregeling
in de vermogensbelasting of de analyse van de werkgroep fiscaal-technische
herziening van de loon- en inkomstenbelasting nu al aanleiding geeft de wijziging
van de samenloopregeling uit te stellen. Ook de leden van de SGP-fractie vragen
hiernaar.Zoals in de memorie van toelichting is opgemerkt, wordt voorzien in uitstel
om rekening te kunnen houden met de analyse van de werkgroep. Een beoordeling
van deze analyse is nog niet beschikbaar. Alvorens te komen tot een definitieve
vormgeving – de leden van de fracties van het CDA, de VVD en D66 vragen
daarnaar – achten wij een nadere beoordeling van de analyse wenselijk.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie inzake de
gevolgen van het uitstel merken wij op dat met het uitstel f 50 mln belastingderving
is gemoeid.Ten slotte informeren deze leden naar de studie over de rechtsongelijkheid
met betrekking tot de verlaging dan wel afschaffing van de vermogensbelasting
op ondernemingsvermogen. Zij vragen tevens wanneer de Kamer voorstellen kan
verwachten omtrent het afschaffen van de vermogensbelasting op ondernemingsvermogen
en/of het geheel afschaffen van de vermogensbelasting.Deze onderwerpen zijn voorwerp van studie door de werkgroep fiscaal-technische
herziening van de loon- en inkomstenbelasting en zullen derhalve worden meegenomen
in het advies van die werkgroep. Ten overvloede merken wij op dat daarbij
niet voorbij kan worden gegaan aan de budgettaire aspecten. Overigens wijzen
wij op het voorstel in het wetsvoorstel terugsluis opbrengst reparatiewetsvoorstel-BTW
tot verhoging van de ondergrens van de ondernemingsvrijstelling in de vermogensbelasting
en de daarbij gemaakte afweging. Budgettaire effecten en personele gevolgenDe leden van de fracties van de PvdA, de VVD en D66 gaan in op het grondslagversmallend
effect van aftrekposten en andere belastingfaciliteiten. De leden van de fractie
van de PvdA vragen in dit verband of aangegeven kan worden met hoeveel procent
het tarief van de eerste schijf had kunnen dalen als was afgezien van verhoging
of invoering van bedoelde aftrekposten. De leden van de fractie van de VVD
vragen naar een overzicht van de totale grondslagversmalling in de loon- en
inkomstenbelasting sinds 1990. De leden van de fracties van de PvdA en D66
vragen naar de schadelijke effecten van de met de grondslagversmalling samenhangende
tariefsverhoging op de werkgelegenheid.In reactie op deze vragen merken wij allereerst op dat onderscheid moet
worden gemaakt tussen fiscale maatregelen die louter gevolgen hebben voor
de belastingopbrengsten en fiscale maatregelen die tevens een grondslagversmalling
in de eerste schijf tot gevolg hebben. Eerstgenoemde maatregelen kunnen divers
van karakter zijn. Het kan gaan om afdrachtskortingen, tariefsverlagingen,
schijfverlengingen, enzovoorts. Hierbij hoeft de horizon niet beperkt te worden
tot het terrein van de loon- en inkomstenbelasting. In de mate dat deze maatregelen
tot een derving van belastinginkomsten leiden, zou kunnen worden gesteld dat
met het niet treffen van deze maatregelen een andere aanwending mogelijk zou
zijn geweest, bij voorbeeld via een verlaging van het belastingtarief van
de eerste schijf. Overigens zouden de andere doelen die met het treffen van
deze maatregelen zijn beoogd dan minder effectief kunnen worden nagestreefd.Daarnaast hebben sommige fiscale maatregelen gevolgen voor de lengte van
de eerste schijf. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de belastingopbrengsten,
maar ook voor de opbrengst van de premie voor de volksverzekeringen. Om te
voorkomen dat de desbetreffende fondsen structurele tekorten krijgen, zal
derhalve het premiepercentage opwaarts moeten worden aangepast. Aldus leiden
sommige fiscale maatregelen rechtstreeks tot een stijging van het tarief van
de premie volksverzekeringen.In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de belangrijkste
maatregelen met een effect op de grondslag in de periode vanaf 1 januari 1990
(bedragen in miljoenen guldens). MaatregelEffecten opEffecten  belasting-opbrengstop
de opbrengst   premies vv. Omzetten
kleinschaligheidstoeslag  in investeringsaftrek (1/1/90)– 375– 100   Verhoging huurwaardeforfait (1/7/91,  1/1/92, 1/1/93)+ 715+ 165   Verhoging kostenforfait niet-  actieven (1/4/90)– 60– 55   Verhoging arbeidskostenforfait  perc. met 1% en max. met 450
(1/1/92)– 550– 600    Verhoging
belastingvrije som met  f 425 (1/1/92)– 1 175– 650   Niet toepassen inflatiecorrectie op  de schijven (1/1/92)+ 1 325– 815   Verhoging belastingvrije som met  f 340 (1/1/93)– 955– 520   Beperking inflatiecorrectie op de  schijven (1/1/93)+ 1 565– 935   Niet toepassen inflatiecorrectie op  de schijven (1/1/94)+ 1 385– 815   Verhoging arbeidskostenforfait  perc. met 3% en max. met 465
(1/1/94)– 595– 495    Ouderenaftrek
(1/1//95)– 100– 170    Verhoging
arbeidskostenforfait met f 320 (1/1/96)– 345– 240   Verhoging ouderenaftrek met f 100 (1/1/96)– 15– 25   Verhoging zelfstandigenaftrek met f 800 (1/1/96)– 75– 65   Verhoging belastingvrije som met f 795 (1/1/96)– 1 755– 2 240Totaal– 1 010– 7 560Het weergegeven totaal is indicatief, omdat het een optelling over meerdere
jaren betreft.Als de bovengenoemde maatregelen niet zouden zijn getroffen, zou rekenkundig
gezien het tarief van de premie voor de volksverzekeringen circa 3,2%-punt
lager kunnen zijn geweest. Met de derving van belastingopbrengsten is een
bedrag gemoeid dat overeenkomt met een daling van het belastingtarief in de
eerste schijf van circa 0,35%-punt.Bedacht dient wel te worden dat in deze periode de werkgelegenheid is
bevorderd door de inzet van cumulatief 2,7 miljard gulden ter verhoging van
het arbeidskostenforfait. Uit CPB-modelmatige berekeningen blijkt dat juist
de verhoging van het arbeidskostenforfait effectief is ten behoeve van de
werkgelegenheid. Cumulatief is bovendien ruim 7 miljard gulden ingezet ter
verhoging van de belastingvrije sommen. Het grootste deel van dit bedrag heeft
geleid tot een verlaging van de gemiddelde druk op arbeid. Bovendien heeft
deze verhoging bijgedragen aan een meer evenwichtig inkomensbeeld. Daarnaast
zijn middelen ingezet in de ondernemingssfeer. Overigens merken wij op dat
het achteraf niet mogelijk is een onderdeel van het beleid te isoleren en
hiervan afzonderlijk het theoretisch effect op de werkgelegenheid te berekenen.
Daarvoor is het eveneens nodig een inzicht te hebben in de mate waarin een
meer gelijkmatige inkomensontwikkeling leidt tot mitigering van looneisen
en daardoor tot beperking van de loonkosten. Wel kan worden bezien hoe de
werkgelegenheid zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. In onderstaande
tabel is op basis van verschillende Macro Economische Verkenningen de jaarlijkse
groei van de werkgelegenheid (in personen) weergegeven. JaarGroei 1990180 000 199190 000 199295 000 19935 000 199410 000 199585 000 1996100 000 Uit deze tabel blijkt een ononderbroken groei van de werkgelegenheid sinds
1990. Voorts is in dit kader relevant dat het vorige en het huidige kabinet
te zamen er vanaf 1992 in zijn geslaagd het totale tarief van de eerste schijf,
ondanks grondslagversmallende maatregelen, te verlagen: in diverse stappen
is het totale tarief van de eerste schijf voor personen onder de 65 jaar van
38,55% in 1992 met ruim 1%-punt teruggebracht naar 37,5% voor 1996.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de PvdA-fractie op welke
terreinen tot grondslagverbreding kan worden gekomen merken wij op dat de
beste en meest duurzame wijze om tot grondslagverbreding te komen is een beleid
gericht op de bevordering van een toename van het aandeel werkenden in de
totale beroepsbevolking en een daling van het aandeel uitkeringsgerechtigden.
De voorgestelde lastenverlichting alsmede de inspanningen op het gebied van
de sociale zekerheid leveren daaraan een bijdrage. Ook een verschuiving van
de belastingdruk naar milieubelastende activiteiten en produkten kan tot grondslagverbreding
leiden.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering kan aangeven
met hoeveel het tarief van de eerste schijf, het tarief van de tweede schijf
of het tarief van de derde schijf had kunnen dalen als minder doelmatige aftrekposten
worden aangepakt.Alle aftrekposten hebben een eigen historie, rechtvaardiging, economische
effecten en inkomenseffecten. Dit geldt ook voor de door de aan het woord
zijnde leden als voorbeeld aangevoerde aftrekposten, zoals de belastingvrije
som en de hypotheekrente-aftrek. Door beide ondergetekenden is, met verwijzing
naar het Regeerakkoord, bij verschillende gelegenheden kenbaar gemaakt dat
met betrekking tot het laatste voorbeeld het kabinet geen beperkingen overweegt.
In algemene zin kan gesteld worden dat door het schrappen, beperken of het
daarmee vergelijkbare omzetten in een tax-credit van een aftrekpost middelen
kunnen worden gevonden om het tarief van de verschillende schijven te verlagen.
Een indicatie van de omvang van de diverse aftrekposten is opgenomen in het
overzicht in Bijlage 6 van de Bouwstenennotitie. In paragraaf 2.3.5 van de
Bouwstenennotitie is ingegaan op het omzetten van de belastingvrije som in
een heffingskorting. Het budgettaire belang hiervan is daar geraamd op circa
f 3 mld. Door de voorgestelde verhoging van de belastingvrije som zou
dat bedrag nu hoger uitkomen. Bedacht dient overigens te worden dat aan een
introductie van een heffingskorting voor verschillende groepen belastingplichtigen
negatieve inkomenseffecten zijn verbonden.De kosten van een verlaging van het tarief van de eerste schijf met 1%-punt
bedragen circa f 2,65 mld, voor de tweede schijf is dit circa f 490 mln
en voor de derde schijf circa f 190 mln. Artikelsgewijze toelichting Artikel I, onderdeel F.2In het voorgestelde artikel 45c, zesde lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 wordt als negatieve persoonlijke verplichtingen aangemerkt hetgeen is
genoten als nagekomen schuldaflossing op een lening aan een beginnende ondernemer
ter zake waarvan verliezen als persoonlijke verplichtingen in aanmerking zijn
genomen. Mocht de toelichting de indruk wekken, zoals de leden van de CDA-fractie
menen, dat van een negatieve persoonlijke verplichting sprake kan zijn zonder
dat in het verleden een verlies op de geldlening tot aftrek heeft geleid,
dan is dat onjuist. Nagekomen schuldaflossingen kunnen uitsluiten leiden tot
het in aanmerking nemen van negatieve persoonlijke verplichtingen indien en voor zover in het verleden ter zake van de lening een verlies als
persoonlijke verplichting in aftrek is gebracht.De vraag van de leden van de CDA-fractie of rechtspersonen van de regeling
zijn uitgesloten, beantwoorden wij ontkennend. Er geldt een aanvullende rente-
en dividendvrijstelling van f 5000 voor kapitaal dat via een aangewezen
participatiemaatschappij wordt verstrekt aan rechtspersonen die een beginnende,
kleinschalige onderneming drijven. De geldverstrekking door de participatiemaatschappij
kan geschieden via een achtergestelde lening of via een deelneming in het
vermogen van de rechtspersoon. Een rechtstreekse verstrekking van eigen of
vreemd vermogen van particulieren aan rechtspersonen valt echter wel buiten
de werkingssfeer van de tante Agaath-regeling. Daarbij heeft met name een
rol gespeeld de wens om onbedoeld gebruik van de regeling zoveel mogelijk
te voorkomen. Artikel I, onderdeel IIn de memorie van toelichting op artikel I, onderdeel I, wordt, aldus
de leden van de D66-fractie, opgemerkt dat indien de inspecteur er eerst na
het opleggen van de aanslag achter komt dat de rentevrijstelling ten onrechte
is toegepast, dit indien mogelijk zal worden gecorrigeerd door middel van
een navorderingsaanslag. De leden vragen of hierbij tevens een administratieve
boete kan worden opgelegd. Bij een navorderingsaanslag kan alleen een bestuurlijke boete worden opgelegd
indien het aan opzet of grove schuld van de belastingplichtige is te wijten
dat er te weinig belasting is geheven. De vraag of in een concreet geval een
boete kan worden opgelegd, is derhalve sterk afhankelijk van de omstandigheden
van het geval. Het gaat hierbij met name om de mate waarin het de belastingplichtige
kan worden verweten dat in eerste instantie te weinig belasting is geheven.
Treft een belastingplichtige geen verwijt, bij voorbeeld omdat hij bij het
invullen van de aangifte niet wist en ook niet kon weten dat de ondernemer
niet meer aan de voorwaarden voldeed, dan kan geen boete worden opgelegd. Artikel I, onderdeel LDe leden van de CDA-fractie vragen hoe de verhoging van het belastingtarief
voor de eerste schijf tot 6,65%, zoals opgenomen in Artikel I, Onderdeel L,
zich verhoudt tot het in de algemene toelichting, conform de MEV 1996, genoemde
tarief van 6,35%.Hierover merken wij op dat artikel II, Onderdeel B, van het Belastingplan
1996 voorziet in een belastingtarief voor de eerste schijf van 6,35%. Artikel
I, onderdeel L, bevat de mutatie van het tarief van de eerste schijf exclusief
de verlaging met 0,3%-punt in het kader van de terugsluis van de regulerende
energiebelasting, en zal slechts in werking treden indien onverhoopt zou worden
besloten dat de regulerende energiebelasting niet per 1 januari 1996 zal worden
ingevoerd. Artikel I, onderdeel ODe leden van de D66-fractie vragen naar de in artikel I, onderdeel O,
opgenomen wijziging van artikel 57, eerste lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 inzake de toepassing van het (hoge) bijzondere tarief bij de afkoop van
«kleine» pensioenen. Vóór 1 januari 1995 gold voor
elke afkoop van pensioen het (hoge) bijzondere tarief. Met ingang van die
datum is door de bij de wet van 23 december 1994 houdende aanpassing van de
Wet op de loonbelasting 1964 en enige andere wetten aan de Brede herwaardering
(Stb. 927) in het pensioenregime aangebrachte wijzigingen op een dergelijke
afkoop evenwel het progressieve tarief van toepassing. Met de
voorgestelde wijziging van artikel 57, eerste lid, die ingevolge artikel XII,
aanhef en onderdeel b, terugwerkt tot en met 1 januari 1995, wordt nu bereikt
dat (uitsluitend) voor de afkoop van «kleine» pensioenen na die
datum toch nog het (hoge) bijzondere tarief blijft gelden. Het is derhalve
niet zo dat met terugwerkende kracht een verzwaring wordt aangebracht in de
regeling ter zake van de afkoop van pensioenen.Uit het voorgaande volgt dat, anders dan de leden van de CDA-fractie menen,
met de in de toelichting genoemde datum van 1 januari 1995 niet wordt bedoeld
1 januari 1996. Artikel I, onderdeel QDe leden van de fractie van D66 vragen waarom ervoor is gekozen het reëel
constant houden van de invorderingsvrijstelling in wettekst vast te leggen.
Zij vragen of het niet juister is dit in een ministeriële regeling op
te nemen waardoor tussentijdse aanpassingen beter mogelijk worden.De voorgestelde wettekst brengt mee dat tussentijdse aanpassingen van
het voorgestelde percentage niet nodig zijn. In het eventuele geval van verdere
structurele verhoging van de belastingvrije som kan tegelijkertijd neerwaartse
aanpassing van het voorgestelde percentage plaatsvinden. De jaarlijkse inflatiecorrectie
van de bedragen van de invorderingsvrijstelling geschiedt wel bij ministeriële
regeling. Daartoe strekt de wijziging die is opgenomen in artikel I, onderdeel
R. De Minister van Financiën,G. ZalmDe Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24463-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl