Natuurbalans 2005; Brief minister met de kabinetsreactie op de Natuurbalans 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30242, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-10-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30242 nr. 2

14-10-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingSamenvatting NatuurbalansKabinetsstandpunt:Natura 2000Ecologische HoofdstructuurVerdrogingOmslag van verwerving naar beheerSoortenbeleidLandschapsdynamiek en RuimtegebruikNationale LandschappenRivierengebiedGroen in en om de stadTer afsluitingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30242Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 242Natuurbalans 2005nr. 2BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEITAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 14 oktober 2005Voor u ligt de toegezegde kabinetsreactie ten aanzien van de Natuurbalans
2005 welke u reeds in ontvangst heeft mogen nemen. Deze reactie moet mede
worden bezien in de context van de Nota Ruimte (kamerstuk 29 453) en
de Agenda Vitaal Platteland (AVP) (kamerstuk 29 576).InleidingHet Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) analyseert de kwaliteit van de fysieke
leefomgeving en de effecten daarvan op mens, plant en dier. De Natuurbalans
is een wettelijk opgedragen uitgave van het MNP en evalueert het natuur en
landschapsbeleid.Evenals voorgaande jaren geeft de Natuurbalans een goed beeld van de toestand
van natuur en landschap. Het kabinet is het MNP dan ook zeer erkentelijk voor
de kritische kanttekeningen die het MNP in de Natuurbalans heeft opgetekend.
Met dit onafhankelijke advies kan het kabinet weer verder werken aan de verbetering
van het Nederlandse natuur- en landschapsbeleid.Samenvatting NatuurbalansDe Natuurbalans geeft aan dat het Nederlandse landschap in grote mate
en naar verhouding snel aan het verstedelijken is, wat zijn weerslag heeft
op het aanzien van het landelijk gebied (verrommeling). Hoewel de grootste
achteruitgang van de natuur is gestopt en de totale oppervlakte landnatuur
in ons land tussen 1990 en 2000 nagenoeg hetzelfde is gebleven, constateert
de Natuurbalans weliswaar lokale successen maar geeft het tegelijkertijd aan
dat er nog geen sprake is van een breed herstel.Echter, los van deze achteruitgang in het Nederlandse landschap en natuur
constateert de Natuurbalans een vooruitgang van de natuurkwaliteit
in de grote rivieren, wat voornamelijk te danken is aan een verbetering van
de kwaliteit van het rivierwater en natuurontwikkeling.Volgens de Natuurbalans loopt de voortgang van de realisatie en hoeveelheid
hectares van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) op schema, maar voor wat
betreft de samenhang van de natuurgebieden is de situatie nog niet optimaal.
Daarnaast vraagt de Natuurbalans meer aandacht voor milieucondities om de
opgestelde natuurdoelen te realiseren (vooral tegengaan van verdroging en
stikstofdeposities). Voorts wordt er door de Natuurbalans aandacht geschonken
aan de omslag die nu plaatsvindt van verwerving van grond voor de EHS naar
het beheer ervan door agrariërs en particulieren, in relatie met de te
behalen kwaliteit.Voor wat betreft de Nationale Landschappen geeft de Natuurbalans aan dat
deze gebieden goed gekozen zijn, maar dat er desalniettemin een aantal bedreigingen
zijn geconstateerd (problemen met de juiste begrenzing, druk op kernkwaliteiten).
De Natuurbalans maakt ook melding van het feit dat er een grote kloof bestaat
tussen het bereiken en behouden van de landschapskwaliteiten van de Nationale
Landschappen enerzijds en de beschikbare middelen anderzijds.De Natuurbalans constateert tevens dat Nederland met de op handen zijnde
aanwijzing van Natura 2000 gebieden zal voldoen aan zijn Europese verplichtingen.
Desalniettemin wordt er door de Natuurbalans op gewezen dat het behouden van
internationaal belangrijke natuur forse inspanningen vergt.Voor wat betreft het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) concludeert
de Natuurbalans dat de natuurdoelen op een meer diverse wijze regionaal worden
aangepakt. Tegelijkertijd geeft de Natuurbalans aan dat het Rijk op deze manier
bijsturingmogelijkheden uit handen geeft terwijl het Rijk wel aanspreekbaar
blijft op het halen van internationale natuurdoelen.Kabinetsstandpunt:Het kabinet kan zich vinden in de beschrijving van de Natuurbalans ten
aanzien van de toestand van natuur en landschap. Over het algemeen wordt in
de Natuurbalans het beeld van stabilisering, soms zelfs van vooruitgang van
de natuurkwaliteit neergezet, de grootste achteruitgang is tenslotte ook gestopt.
Echter, de kwaliteit gaat nog steeds op een aantal punten niet vooruit en
van herstel over de volle breedte van de natuur is nog geen sprake.Natura 2000Het kabinet is van mening dat de Natuurbalans op correcte wijze de stand
van zaken met betrekking tot Natura 2000 beschrijft en is verheugd dat Natura
2000 goed ingebed is binnen de EHS-structuur. Een eerste aandachtspunt voor
de toekomst is de verdere implementatie van de Natura-2000 gebieden in Nederland.
Op 8 juli jl. heb ik u reeds de hoofdlijnen (contourennotitie) toegezonden.
Ook heb ik op 8 september jl. met u van gedachten gewisseld over deze
verdere implementatie.Een tweede aandachtspunt voor de toekomst is een verdere afstemming van
beleidsdossiers, bijvoorbeeld een betere afstemming van Programma Beheer met
de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR), waaraan wordt gewerkt. Met betrekking
tot toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in en rond Natura 2000-gebieden
ondersteunt het kabinet de conclusie van het MNP dat een goede (her)planning
van die gebieden noodzakelijk is om op stapel staande ruimtelijke
activiteiten conform VHR-eisen te implementeren, zodat spanningen met de instandhoudingsdoelstellingen
van de Natura 2000-gebieden voorkomen kunnen worden. Het is feitelijk een
ondersteuning van mijn slogan: «veel kan, maar niet alles». De
ervaring leert dat zorgvuldig toepassen van het VHR-beschermingsregime nodig
is om juridische procedures en in het meest vergaande geval het stopzetten
van (geplande) activiteiten door de Raad van State te voorkomen. Er lopen
verschillende activiteiten om de toepassing van het VHR-regime te ondersteunen:• 1 oktober 2005: inwerkingtreding Natuurbeschermingswet 1998;• publicatie Handreiking Natuurbeschermingswet 1998 (komt binnenkort
beschikbaar; planning uiterlijk 1 oktober 2005);• organisatie van ateliers gericht op leerervaringen (de do's
en don'ts) bij ruimtelijke planning in of nabij VHR-gebieden;• onderzoek naar succesvolle vergunningentrajecten.• eind 2005 zal er een sociaal-economische analyse gemaakt worden
van de gevolgen van de VHR voor de verschillende economische sectoren.Ecologische HoofdstructuurIn de Natuurbalans wordt geconstateerd dat de realisatie van de EHS op
schema ligt voor wat betreft het aankopen van grond. Echter de ruimtelijke
samenhang en milieucondities zijn onvoldoende om de internationaal gemaakte
afspraken over het behoud van de biodiversiteit waar te maken. Aanbevolen
wordt om een krachtig planologisch beleid te voeren ter vergroting van de
samenhang en maatregelen te nemen ter verbetering van de milieucondities.
Bij de milieucondities geeft de Natuurbalans vooral verdroging en stikstofdepositie
als probleem aan. Hiervoor adviseert zij een combinatie van generiek beleid
en gebiedsgerichte maatregelen en in bepaalde situaties de aanpak van resterende
landbouwenclaves.Als het om het totaal aantal hectares EHS gaat, worden de doelen dus gehaald.
Voor wat betreft de kwaliteit van de EHS, is het kabinet net als het MNP van
mening dat daar de komende jaren nog veel werk verzet moet worden. De suggesties
die de Natuurbalans doet ter verbetering van de kwaliteit van de EHS zullen
ter harte worden genomen. Bij de afspraken die in het kader van het ILG met
de provincies gemaakt zullen gaan worden over de realisatie van de EHS, zal
verbetering van de ruimtelijke en milieu-kwaliteit van de EHS dan ook nadrukkelijk
aan de orde komen. De uitgavenintensivering in deze kabinetsperiode van € 700
mln. voor de EHS speelt hierbij een belangrijke rol. Zo wordt de aanpak van
knelpunten tussen robuuste verbindingen en rijksinfrastructuur, zoals aangegeven
in het Meerjarenprogramma Ontsnippering, door het kabinet uit deze uitgavenintensivering
bekostigd. Ook zijn uit de uitgavenintensivering extra middelen voor verdrogingsbestrijding
beschikbaar gesteld.Overigens werd het probleem van de ruimtelijke samenhang van de EHS reeds
in 2000 in de Natuurbalans geïdentificeerd. In reactie hierop is destijds
overgegaan tot het aanwijzen van robuuste verbindingen. Het kabinet verwacht
dat de realisatie van deze robuuste verbindingen, die grotendeels nog plaats
moet vinden, de samenhang van de EHS sterk zal verbeteren. Bezien wordt wat
er nog meer gedaan kan worden om de samenhang te vergroten. Het MNP doet onderzoek
hiernaar.De Natuurbalans geeft aan dat de natuurdoelen zoals opgesteld door provincies
om de natuurkwaliteit van de EHS te realiseren niet altijd overeenkomen met
de beheerpraktijk. Door ongunstige milieucondities is het beheer
veel intensiever als beoogd, waardoor het niet lukt om de gewenste natuurdoelen
te realiseren. Het kabinet erkent dit probleem.Ten aanzien van de overige milieucondities bemoedigt de Natuurbalans enerzijds,
maar spoort de Natuurbalans anderzijds ook aan tot actie, omdat het niet snel
genoeg gaat en de bedreiging van natuurkwaliteit en biodiversiteit nog steeds
groot is. Het kabinet erkent de noodzaak van een sterke inzet voor zowel het
met kracht uitvoeren van het afgesproken generieke beleid als voor een gebiedsgerichte
aanpak, zoals met name in de reconstructie ten uitvoer komt, waar nodig gecombineerd
met effectgerichte maatregelen.In de Toekomstverkenning Milieu, die dit najaar plaatsvindt, zal hieraan
aandacht worden gegeven.VerdrogingDe Natuurbalans geeft aan dat een belangrijk knelpunt voor een succesvolle
realisatie, herstel en ontwikkeling van de EHS te maken heeft met een goede
waterhuishouding.Het kabinet onderschrijft de noodzaak van het werken aan goede wateren
milieucondities voor natuur en het deelt daarbij de zorg van het MNP over
stagnatie in de verdrogingsbestrijding. Het kabinet ziet de Natuurbalans als
extra aansporing om hier energie op te zetten. Dit ligt in het verlengde van
de inzet van het kabinet, zoals blijkt uit de extra Rijksmiddelen voor verdrogingsbestrijding
(per 2007, in kader van de 700 mln. EHS/Reconstructie) en de recente instelling
van de Taskforce Verdroging.Gezien de raakvlakken tussen de doelstelling voor verdroging en die voor
grondwater in de Kaderrichtlijn Water, zal de landelijke verdrogingsdoelstelling
ten aanzien van het terugdringen van de verdroging worden herijkt. De opgave
voor grondwater hangt af van de bestaande verdrogingsdoelstellingen, de eisen
die gesteld worden aan de beschikbaarheid van water in beschermde gebieden
en de daarmee samenhangende vaststelling van de GGOR. De vaststelling van
het GGOR zal plaats hebben binnen de kaders van het concept Stroomgebiedsbeheersplan.
Eventuele extra maatregelen zullen grotendeels via inrichtingsactiviteiten
genomen worden in het kader van realisatie EHS, Kaderrichtlijn Water, wateroverlast
en -tekort, en reconstructie.Vanwege Europese verplichtingen en nationaal beleid is het nodig om de
gebieden te prioriteren wanneer een GGOR wordt opgesteld. Bij het vaststellen
van het GGOR wordt prioriteit gegeven aan (de gebieden rondom de) VHR-gebieden
met grondwaterafhankelijke natuur, de EHS-gebieden, en – voor zover
die er zijn – andere gebieden waar maatregelen nodig zijn om de grondwaterkwantiteitsdoelstelling
van de KRW te bereiken. In 2007 wordt in deze gebieden een GGOR vastgesteld.
Hierbij is gebiedsgerichte integratie van groot belang. Provincies hebben
daar een belangrijke regierol.Voor verdere mogelijkheden voor een verbeterde aanpak van de verdrogingbestrijding
ziet het kabinet met belangstelling de bevindingen van de Taskforce Verdroging
tegemoet. De Taskforce zal in de eerste helft van 2006 met een reactie komen.
Het kabinet verzoekt de Taskforce daarvoor ook de analyses en aanbevelingen
van het MNP te benutten.Omslag van verwerving naar beheerDe EHS wordt nog steeds door het kabinet gezien als de basis van het Nederlandse
natuurbeleid omdat de EHS zeer belangrijk is voor zowel het versterken van
de biodiversiteit in ons land als het vergroten van de kwaliteit van de leefomgeving.
In de vorige kabinetsreactie is reeds aangegeven dat de aangekondigde evaluatie
van de omslag van minder verwerving naar meer beheer (onder andere
EHS) voor 2007 op het programma staat. U zult dan nader geïnformeerd
worden hierover.Op dit moment gaat er veel aandacht naar beheer in plaats van verwerving
van nieuwe natuurterreinen. Particulier en agrarisch natuurbeheer zijn speerpunten
van het nieuwe beheerbeleid. Echter, in de Natuurbalans wordt de duurzaamheid
van beheer door particulieren in twijfel getrokken. De kritiek heeft met name
betrekking op de contractduur van 6 jaar en de rol van particulieren. Het
kabinet deelt deze zorg niet. Duurzaamheid zit in de herhaling van deze termijnen.
Bij 6-jarige tijdvakken kan een beheerder na deze termijn het beheer continueren óf
overstappen op zwaarder beheer óf pluspakketten indienen die beter
aansluiten bij natuurdoelen ter plaatse of in de omgeving. Voor de overheid
geeft deze termijn ook de mogelijkheid om te kunnen sturen in natuurkwaliteit.
De beschikking kan na 6 jaar beëindigd worden als het doel onvoldoende
gehaald wordt.De belangstelling voor particulier natuurbeheer groeit. Om de groeiende
belangstelling nog een extra impuls te geven heb ik het voorlichtingsproject «Stimulering
Deelnamebereidheid Particulier Natuurbeheer» opgestart. De komende jaren
zal het kabinet u op de hoogte houden wat de effecten zijn van het voorlichtingsproject.De evaluatie van Programma Beheer in 2007 zal in beeld brengen of de doelen
gehaald kunnen worden met het huidige beleidsinstrumentarium. Een groot aantal
natuurdoelen kan gerealiseerd worden via particulier natuurbeheer, zeker als
de verschillende beheerders nog meer gaan samenwerkenSoortenbeleidHet MNP signaleert een discrepantie tussen de actieve en passieve soortenbescherming.
Dit zal een punt van aandacht zijn in de evaluatie van de Flora- en faunawet.Het kabinet is van mening dat de financiering van het actieve soortenbeleid
door het Rijk in werkelijkheid omvangrijker is dan de Natuurbalans aangeeft.
Zo komt het geld dat besteed wordt via het Programma Beheer en voor de verwerving
en inrichting van gronden in de EHS ook ten goede aan de meeste bedreigde
soorten.Momenteel wordt gewerkt aan een nieuwe strategie voor het actieve soortenbeleid.Met de nieuwe strategie wordt op gebiedsniveau een geïntegreerde
aanpak nagestreefd waarin de bescherming van bedreigde soorten in samenhang
gebeurt met de ontwikkelingen in een gebied.Gelet op de gebiedgerichte aanpak, de sturingsfilosofie van Agenda Vitaal
Platteland en Nota Ruimte en de inwerkingtreding van het ILG ligt een centrale
regierol voor provincies bij de implementatie van deze strategie voor de hand.
Ingeval deze regierol als een taakverzwaring dient te worden opgevat en het
Rijk derhave, conform de Code Interbestuurlijke Verhoudingen, gehouden is
aan de daarmee samenhangende financiële compensatie, zal LNV daarin voorzien.Er was reeds een belangrijke stap gezet om de passieve bescherming effectiever
te maken met het in werking treden van de Flora- en faunawet 2002 en de Algemene
Maatregel van Bestuur inzake vrijstellingen die in 2005 in werking trad. Nu
zal de actieve bescherming eveneens een impuls krijgen door een geïntegreerde
aanpak. Daardoor zal de voorspelbaarheid van de soortenbescherming voor bedrijven
en organisaties toenemen en kunnen de procedures voor het verlenen van vergunningen
en ontheffingen eenvoudiger verlopen. Net als in voorgaande jaren geeft de Natuurbalans aan dat het niet goed
gaat met de weidevogels in Nederland.Het kabinet onderschrijft deze conclusie van de Natuurbalans en is van
mening dat de effectiviteit van het weidevogelbeleid verhoogd moet worden.
Het kabinet wil zich de komende jaren inzetten voor het verhogen van de effectiviteit
van de SAN-pakketten voor weidevogels. Hiervoor ziet het kabinet een belangrijke
rol weggelegd voor agrarische natuurverenigingen. Ook wil het kabinet leren
van de ervaringen die momenteel worden opgedaan met mozaïekbeheer. Het
MNP doet veel onderzoek naar weidevogels en ook uitgezet onderzoek levert
nieuwe inzichten op die tot verbetering leiden.Verder wil het kabinet samen met betrokkenen onderzoeken welke doelstelling
we in Nederland willen nastreven voor weidevogels en hoe we deze doelstelling
kunnen bereiken. We moeten daarbij prioriteiten durven stellen en scherpe
keuzes maken. Het kabinet wil daarom een fundamentele discussie voeren met
alle betrokkenen. Deze discussie moet binnen een jaar leiden tot een nieuwe
heldere en realistische doelstelling met bijbehorende aanpak. Realisme is
daarbij een sleutelbegrip, want het is belangrijk om frustraties te voorkomen.
Al was het alleen maar om de vele vrijwilligers, boeren en natuurbeschermers
die zich inzetten voor weidevogels te kunnen blijven motiveren.Het kabinet wil graag benadrukken dat zij erg tevreden is met de gang
van zaken inzake het ganzenakkoord en spreekt zijn vertrouwen uit over de
verdere voortgang daarvan en zij ziet het ganzenakkoord als een succes.Hiermee onderstreept het kabinet ook het belang van het soortenbeleid,
dat voortvloeit uit de verplichting die het kabinet is aangegaan op grond
van Europese richtlijnen, internationale verdragen, de Flora- en faunawet,
de Natuurbeschermingswet, de Vogelen Habitatrichtlijn, het Biodiversiteitsverdrag
en de verdragen van Bonn en Bern, om de teruggang van de biodiversiteit tegen
te gaan en de soorten die in die habitats leven te beschermen. Met de uitvoering
van het ganzenakkoord voldoet Nederland aan een internationale verplichting,
een factor van belang waar het kabinet veel waarde aan hecht aangezien Nederland
via deze weg een mooie bijdrage levert aan de instandhouding van de ganzen
in Europa.Landschapsdynamiek en RuimtegebruikIn de Natuurbalans wordt geconstrateerd dat het Nederlandse landschap
onder druk staat door onder andere verstedelijking en intensivering van de
landbouw. De nieuwe sturingsfilosofie van het Rijk legt de verantwoordelijkheid
voor het versterken van landschappelijke kwaliteit buiten de Nationale Landschappen
bij provincies en gemeenten. Het kabinet is ervan doordrongen dat de transformatie
van het platteland door verstedelijking en veranderingen in de landbouw begeleiding
behoeft om uiteindelijk te kunnen resulteren in een aantrekkelijk landschap.
Daarom stimuleert en faciliteert het Rijk provincies en gemeenten bij het
ontwikkelen van landschap met kwaliteit. Instrumenten die daarvoor worden
ingezet zijn de subsidiëring van Landschapsontwikkelingsplannen, de Kwaliteitsagenda
Landschap, ontwikkeling van een nationaal centrum voor landschap en platteland «Kasteel
Groeneveld», ontwerpateliers, de website landschap en onderzoek voor
landschap. In 2005 heeft de Rijksbouwmeester versterking gekregen met Rijksadviseurs
voor het Landschap, Cultuurhistorie en Infrastructuur.Naast behoud is ook beheer van het agrarische cultuurlandschap van belang.
Het kabinet streeft ernaar om de middelen uit de 2e pijler van het Gemeenschappelijk
Landbouw beleid via het 2e (nationale) Plattelandsontwikkelingsplan (POPII)
optimaal in te zetten voor het leveren van groene en blauwe diensten. Intensivering in de landbouw kan tot gevolg hebben dat er een clustering
plaatsvindt van agrarische bedrijfsgebouwen die het aanzien van het landschap
ingrijpend kunnen veranderen. Agrarische ondernemers nemen hiertoe zelf het
initiatief en het is aan gemeenten om daarbij te bewaken of deze ontwikkelingen
aansluiten bij de kernkwaliteiten van het landschap. Om aandacht te vragen
voor de ontwerpkwaliteit van agrarische bedrijfsgebouwen heeft de Rijksadviseur
voor het Landschap in zijn werkprogramma een prijsvraag aangekondigd over
de ontwerpopgaven die voortvloeien uit de moderne landbouw.Nationale LandschappenDit jaar staat het thema landschap meer dan anders in de schijnwerpers.
Het kabinet verwelkomt deze aandacht van harte. Juist nu de Nota Ruimte en
de AVP zijn uitgekomen, willen we, samen met de provincies, het beleid voor
de Nationale Landschappen verder vormgeven.De Natuurbalans constateert dat de 20 Nationale Landschappen goed zijn
gekozen. Het zijn gebieden met nationale en internationale waardevolle kenmerken.
De Natuurbalans maakt voorts melding van het feit dat die gebieden onder druk
staan van allerlei ruimtelijke ontwikkelingen. De opgave voor behoud van de
landschappelijke kwaliteit is groot. Die opgave moet terug te zien zijn in
planologische bescherming en middelen voor beheer, herstel en versterking
van de landschappelijke kwaliteiten. De Natuurbalans stelt vraagtekens bij
de ruimtelijke plannen van provincies en de beschikbaarheid van financiële
middelen. Het kabinet is echter van mening dat de beleidsambities ten aanzien
van de Nationale Landschappen binnen de beschikbaar gestelde budgetten moeten
kunnen worden gerealiseerd.Het kabinet heeft ook zorgen over de snelle verstedelijking in Nederland
maar heeft reeds zelf aangeven dat het een grote waarde hecht aan het behoud
van het Nederlandse landschap. Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk mits
de kernkwaliteiten van het landschap worden behouden dan wel versterkt. Ruimtelijke
ontwikkelingen hoeven niet per definitie slecht te zijn of een aantasting
van de landschappelijke kwaliteiten te bewerkstelligen. De kwaliteit van landschappen
is immers ook door allerlei ontwikkelingen gevormd. Vandaar dat behoud door
ontwikkeling het uitgangspunt is. Behoud door alleen «conservering»
doet geen recht aan de sociaal-economisch dynamiek in de gebieden en belemmert
het draagvlak voor andere parijen om ook te investeren in het landschap.In de Natuurbalans staat dat de provincies het niet nodig vinden om de
provinciale ordeningsregels en -procedures aan te passen. De huidige regels
zouden volstaan. Dit contrasteert volgens de Natuurbalans met het voorbeeld
in Nationaal Landschap het Groene Woud. De vraag is of een aanpassing van
regels nodig is of slechts een andere toepassing van de regels. Of de regels
volstaan wordt duidelijk wanneer de provincies het planologisch kader (ja,
mits, begrenzingen, kernkwaliteiten) in het streekplan hebben uitgewerkt.
Vooralsnog gaat het kabinet ervan uit dat het huidige instrumentarium voldoende
houvast biedt. Bovendien biedt de nieuwe wet RO aan Rijk en provincie meer
kansen voor planologische sturing.De Natuurbalans geeft een schatting van de benodigde middelen voor beheer
en versterking van de waardevolle landschapskwaliteiten in de Nationale Landschappen,
namelijk ongeveer € 225 miljoen per jaar. Deze middelen zouden door
alle betrokken partijen: Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen, particulieren
en EU bijeen gebracht moeten worden. Maar de Natuurbalans zet, gezien de ervaringen
tot nu toe, vraagtekens bij de beschikbaarheid van voldoende middelen;
de EU-middelen zijn beperkt, private financiering (via bijvoorbeeld Rood-voor-Groen)
komt moeilijk van de grond en in de afgelopen jaren heeft het kabinet op eerder
toegezegde rijksmiddelen voor landschap bezuinigd. In integrale uitvoeringsprogramma's
zullen provincies per landschap aangeven wat in hun ogen de ambitie en opgaven
zijn en welke middelen en financieringsbronnen daarvoor noodzakelijk en mogelijk
zijn. Vanwege de rijksverantwoordelijkheid voor de Nationale Landschappen
draagt ook het Rijk hieraan bij, binnen de grenzen van de bestaande afspraken
en budgetten en uitgaande van substantiële bijdragen van de provincies
en andere betrokkenen.Veel provincies hebben in streekplannen al landschappelijke waarden opgenomen.
Verder bieden Nationale Landschappen ook een basis voor een gezond leefklimaat,
aantrekkelijke vestigingsplaatsen, verbrede landbouw, natuur, waterbeheer,
toerisme en recreatie.De Natuurbalans constateert een terughoudendheid bij provincies voor het
ruimtelijk kader van migratiesaldo nul. Provincies vrezen een inperking van
bouwplannen. Het kabinet is blij met het genuanceerde beeld dat de Natuurbalans
hierbij geeft. Gemiddeld genomen heeft het uitgangspunt migratie saldo nul
voldoende ruimte gegeven voor het bouwen van woningen. Het kabinet is het
met de conclusie in de Natuurbalans eens dat een terughoudendheid om woonkernen
binnen de begrenzing van de Nationale Landschappen te laten vallen, negatieve
consequenties kan hebben voor de landschappelijke eenheid en de mogelijkheden
voor behoud door ontwikkeling (verevening Rood-voor-Groen). Thema: Geldstromen Het thema van de Natuurbalans zoals door mij vastgesteld
voor het jaar 2005 is «geldstromen.» De achterliggende gedachte
om dit belangrijke onderwerp nader uit te diepen is gelegen in het feit dat
geld een belangrijk middel is om sturing uit te oefenen.De Natuurbalans concludeert dat Nederland ruim € 60 per inwoner
uitgeeft aan landschap en natuur. Tweederde van het rijksgeld met natuur-
en landschapsdoeleinden wordt gespendeerd aan de EHS waarbinnen de helft van
de rijksgelden wordt uitgegeven aan het beheer en de inrichting van natuurgebieden.Voorts maakt de Natuurbalans melding van de decentralisering van de geldstromen
middels het ILG waarbij de nadruk wordt gelegd op de keerzijde van dit vooruitstrevende
project (het uit handen geven van bijsturingmogelijkheden, provincies verantwoordelijk
voor het behalen van gestelde rijksdoelen).De provincies en gemeenten krijgen een steeds grotere rol en verantwoordelijkheid
in het natuurbeleid, waarbij het Rijk steeds meer op afstand blijft («van
zorgen voor naar zorgen dat»). Via het ILG worden doelstellingen en
geldstromen integraal ingezet om het beste resultaat te krijgen. Daarbij wordt,
meer dan nu het geval is, uitgegaan van een zakelijke houding van alle betrokken
partijen, onder andere door het maken van afspraken die realistisch, meetbaar
en afrekenbaar zijn. Hoewel het Rijk de regierol overdraagt aan de provincies
blijft het Rijk betrokken bij het proces, onder andere door middel van het
beschikbaar stellen van gelden voor realisatie van Rijksdoelen op dit terrein
en het volgen van de voortgang. Het kabinet is wel de mening toegedaan dat
het nog even zal duren voordat iedereen goed in zijn rol zit. Desalniettemin
heeft het kabinet er alle vertrouwen in dat dit nieuwe beleid goed zal werken.
Hierover zal het kabinet de komende tijd verder praten met de andere overheden.Het kabinet vindt dat de Natuurbalans te veel nadruk legt op de keerzijde
van het ILG-project. De kernwoorden die het kabinet gebruikt voor het ILG
zijn effectiviteit, efficiëntie en eenvoud. Met deze kernwoorden in het achterhoofd wordt het ook duidelijk wat de
Rijksoverheid bedoelt met slagvaardiger willen sturen, nl. de regionale gebiedsinrichting
van het landelijk gebied verbeteren middels verduidelijking van de rol van
de diverse overheidslagen en heldere vereenvoudiging en vermindering van regels,
het bundelen van bestaande, versnipperde geldstromen en een zevenjarige financiële
zekerheid voor de gebiedsplannen. Het kabinet ziet hier mogelijkheden. Al
jarenlang wordt er gezocht naar meer mogelijkheden voor meer zelfstandigheid
van provincies en naar de mogelijkheden voor meer integrale aanpak. Het kabinet
heeft gekozen voor een belangrijke rol van de provincies ten aanzien van de
sturing van de uitvoering van het beleid. Regionale afwegingen met betrekking
tot lokale behoeften krijgen op deze manier meer ruimte. Daarnaast heeft het
kabinet er alle vertrouwen in dat de provincies de taken goed zullen uitvoeren.
De gevoerde strategie om de gestelde rijksdoelen te halen wordt vastgelegd
in een ILG-bestuursovereenkomst waarin de verplichtingen staan opgetekend
tussen het Rijk en de provincies. Om tijdig in te spelen op mogelijke problemen
wordt er van de provincies elk jaar een voortgangsrapportage gevraagd. Daarnaast
vindt er halverwege de looptijd van het bestuursovereenkomst een midtermreview
plaats. Jaarlijks leggen de provincies verantwoording af over de geleverde
prestaties en het daaraan uitgegeven Rijksbudget. De provincie krijgt binnen
de ILG-afspraken alle ruimte om, op basis van financiële zekerheid voor
zeven jaar, op maat de uitvoering te organiseren van de gebieden. Voor het
Rijk komt, met de invoering van het ILG, het accent te liggen op de realisatie
van rijksdoelen en niet langer op de wijze waarop deze gerealiseerd worden.RivierengebiedHet kabinet hecht veel waarde aan het behoud en de ontwikkeling van een
veilig en natuurlijk stromend rivierengebied om o.a. de identiteit van Nederland
als wetland te behouden en te versterken. In de afgelopen jaren is er vooruitgang
geboekt wat bijvoorbeeld weer terug te zien in een stijging van de biodiversiteit
in het rivierengebied (onder andere stijging aantallen zalm). De Natuurbalans
gaat in op de kosten per hectare voor het realiseren van nieuwe natuur in
het rivierengebied. Deze zijn gezien het ambitieniveau van de natuurdoeltypen
aanzienlijk. Daarnaast leidt de regelgeving voor bodemsanering tot hogere
kosten per gerealiseerde ha riviernatuur. Om de kosten binnen de perken te
houden is het kabinet van mening dat er gezocht dient te worden naar de optimale
locatie voor het realiseren van natuurdoelen (bijvoorbeeld geen moeras in
hoger gelegen delen). Daarnaast is het kabinet de mening toegedaan dat natuurontwikkeling
en ruimtelijke kwaliteit mede bepalend zijn bij het ontwerpen van veiligheidsmaatregelen
van het rivierengebied. Op deze manier kunnen de voordelen van het gezamenlijk
werken aan veiligheid en natuur worden verzilverd.Groen in en om de stadIn de Natuurbalans worden de ontwikkelingen rond groen in en om de stad
geschetst. De Natuurbalans concludeert dat zowel de hoeveelheid groen per
stadsbewoner is afgenomen, als de mogelijkheid om te kunnen wandelen en te
fietsen rond 38 van de 50 grootste steden tussen 1996 en 2000. Voorts concludeert
de Natuurbalans dat de agrarische cultuurlandschappen in de stadsranden plaats
maken voor parken en bossen.Bijna 15% van de voormalige agrarische gebieden in de stadsrand
zijn in de periode 1993–2000 omgevormd tot parken, bossen en sportvelden.
Landschapswaarden zoals bijvoorbeeld veenweidegebieden gaan daardoor verloren,
in de plaats komt echter goed toegankelijk openbaar groen. Het kabinet vindt de afname van de hoeveelheid groen per stadsbewoner
zorgelijk omdat het inzet op het realiseren van voldoende groen, zowel in
als om de stad (Vitaal en Samen). Uit de Natuurbalans blijkt dat de groei
van het openbaar groen achterblijft bij de bevolkingsgroei. Uit de plannen
van enkele grote steden blijkt dat deze in de toekomst (nog) meer willen verdichten,
bijvoorbeeld Utrecht en Den Haag (toekomstvisie). De onbalans zal dan toenemen,
terwijl uit de VROM publieksenquête (2005) blijkt dat «Groen in
de stad» als onderwerp zeer hoog scoorde bij burgers. De minister van
VROM heeft dit item daarom uitgekozen als één van de vijf onderwerpen
waarvoor in coproductie met burgers beleid gemaakt zal worden. Als minister
van LNV ben ik voornemens groen in de stad hoger op de agenda van gemeenten
te krijgen en ik zal een bestuurlijke conferentie over groen in de stad met
de G31 organiseren.Ten aanzien van de verandering die plaatsvindt in de voormalige agrarische
gebieden in de stadsrand is het kabinet van mening dat het interessant zou
zijn om de gegevens die in de Natuurbalans vermeld worden uit te werken, omdat
een van de beleidsdoelen van LNV de verbetering van de toegankelijkheid van
het landelijk gebied is (Vitaal en Samen 2004–2007). Is het landelijk
gebied nu ook beter toegankelijk via deze bossen en parken/deze nieuwe stadsranden
of zijn de verbindingen tussen stad en land niet verbeterd, maar is de rand
slechts «opgeschoven»?Ter afsluitingDe hoofddoelstelling van het natuur- en landschapsbeleid is het behouden,
versterken en ontwikkelen van natuur en landschap, als essentiële bijdrage
aan een leefbaar Nederland en een duurzame samenleving. In het Hoofdlijnenakkoord
is aangegeven dat een duurzame kwaliteit van de leefomgeving voor alle burgers
van direct belang is. Het beleid zoals uitgezet in de afgelopen jaren conformeert
zich dan ook aan deze doelstellingen en het kabinet blijft dan ook vasthouden
aan de realisatie van de doelstellingen van de EHS in 2018 en de ontwikkeling
en instandhouding van de kernkwaliteiten van de Nationale Landschappen. Het
kabinet deelt het genuanceerde beeld over de toestand van de natuur in Nederland
en wijst er op dat er nog een lange weg te gaan is om de teruggang in biodiversiteit
tegen te gaan en de natuur in Nederland terug te brengen naar een acceptabel
niveau.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,C. P. Veerman 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30242-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl