Handhaving milieuwetgeving; Verslag algemeen overleg op 17 juni 1999, over milieudelicten, handhaving en vergunningenprocedure
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22343, nr. 43

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

22343 nr. 43

05-07-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22343Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 50 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 343Handhaving milieuwetgevingnr. 43VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 5 juli 1999De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 en de vaste commissie voor Justitie2 hebben op 17 juni 1999 overleg gevoerd met minister Pronk van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over:– het halfjaarlijkse overzicht milieuwethandhaving (22 343,
nr. 38);– het implementatieplan vergunningenprocedures bij bedrijfsvestiging
(24 036, nr. 116);– het rapport Slibgevaar (Aanhangsel vergaderjaar 1998–1999,
nr. 855) en de antwoorden op schriftelijke vragen van de heer Poppe en mondelinge
vragen van de heren Klein Molekamp en Feenstra over een schikking bij zware
milieudelicten (aanhangsel vergaderjaar 1998–1990, nr. 1280);Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe voorzitter deelde mee dat de minister van Justitie verhinderd
is deze vergadering bij te wonen. Aan hem gerichte vragen kunnen eventueel
schriftelijk beantwoord worden.De heer Feenstra (PvdA) hoopte dat op termijn gekomen kan worden
tot een jaarlijkse rapportage over de milieuwethandhaving en op de langere
termijn tot een vaste paragraaf in de begroting.De vele voorbeelden geven een adequaat beeld van handhaving. Het is specialistenwerk
en dat vergt een goede toerusting van de apparaten. De specialisten moeten
zoveel mogelijk werken op basis van een risicoanalyse. De grootste aandacht
moet uitgaan naar die terreinen waar de grootste milieuwinst geboekt kan worden
op basis van een gerichte handhavingsinspanning. Hopelijk maken de bestuursakkoorden
zo'n gerichte analyse mogelijk.In het overzicht is een aantal actuele thema's opgenomen. Kan in de volgende
rapportage alles met betrekking tot handhaving veevoer betrokken worden? Dat
is immers een buitengewoon actueel thema.De heer Feenstra merkte op dat acht van de tien pompstations nog steeds
geen verplichte verzekering hebben in het kader van de bodemsanering. Een
kwart beschikt nog niet over een vloeistofdichte vloer. Hier past een lik-opstukbeleid!
Het verheugde hem dat de BOVAG niet kiest voor een één dimensionale
belangenbehartiging maar zich op dit terrein buitengewoon volwassen opstelt.Als de stortkosten via de Wet milieubeheer (WBM) opgetrokken worden tot
het niveau van de verbrandingskosten wordt het financieel buitengewoon profijtelijk
om op zoek te gaan naar ontsnappingsroutes. Gaat het optrekken van de stortkosten
parallel met de handhavingsinspanning op dat terrein?Er zijn problemen gesignaleerd bij het Landelijk meldpunt afvalstoffen.
Wat is er mis? Moet een en ander leiden tot wetswijziging?De heer Feenstra toonde zich buitengewoon content dat zich een landelijk
stelsel van bestuursakkoorden ontwikkelt, maar waarom is in Friesland de ondertekening
nog niet rond?De financiële inspanningen van de partners zullen worden verdubbeld
door het Rijk. Is inmiddels geregeld dat behalve VROM ook andere departementen
daaraan hun bijdragen leveren?De heer Feenstra complimenteerde de landelijke coördinatiecommissie
milieuwethandhaving (LCCM) niet alleen met de vernieuwde samenwerking en zijn
strategie, maar ook met vinden van een buitengewoon veelbelovend voorzitter.
De prioriteiten die de LCCM geeft aan acties gericht op gevaarlijk afval,
cadmium en CFK's, aan aparte projecten voor scheepsafvalstoffen en asbestverwijdering
en aan bestemmingsplannen buitengebied spreken hem bijzonder aan.Blijft op basis van de bestuurlijke contacten op provinciaal niveau daadwerkelijk
samenwerking bestaan tussen de kleine gemeenten onderling en in grotere verbanden?In het voortgangsbericht zijn de verschillende acties en aanbevelingen
goed te volgen. Een rapportage van betalingen achteraf bij afvalverwerking
ontbreekt echter. Het is belangrijk dat te kunnen blijven volgen. Is in het
kader van het convenant benchmarking voorzien in een waarborgsom waardoor
het beoogde resultaat in ieder geval gehaald kan worden ook als de partijen
zich niet aan hun afspraken houden?In het rapport Slibgevaar wordt gesproken over verantwoordelijkheidstoedeling
bij het afvalbeleid. Er moet sprake zijn van zuivere verhoudingen waarbij
de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de inzameling, de provincies voor
het opzetten van een planning voor vergunningverlening en handhaving en het
Rijk voor de vaststelling van integrale plannen.Ook wordt in het rapport gesproken over de adviesbureaus. Inderdaad moet
worden voorkomen dat altijd wel een bureau gevonden kan worden dat een voor
een partij welgevallig advies geeft. Het is dan ook wenselijk dat de sector
een beroepscode ontwikkelt. Kan daaraan aandacht worden besteed? De heer Feenstra
verzocht de minister om samen met provincies en waterschappen uitsluitend
contracten af te sluiten met bonafide brancheorganisaties. Ook de Vereniging
van milieukundigen wil komen tot een beroepscode voor professionele milieukundigen.Het kernteam zware milieucriminaliteit moet zowel op nationaal als op
regionaal niveau veiliggesteld worden.Bij het MDW-traject vergunningverlening voor bedrijfsvestigingen moeten
vermijdbare wachttijden en vermijdbare informatieverplichtingen ook daadwerkelijk
vermeden worden, echter met behoud van de kwalitatieve aspecten zowel milieu-inhoudelijk
als procedureel. Inmiddels wordt gelukkig gewerkt aan een kwalitatieve verbreding.
Daarbij past aandacht voor kwaliteitszorg, certificering en vergunningverlening
op hoofdlijnen. Voor grotere bedrijven is het interessant om dit traject te
bewandelen, kleinere bedrijven vragen om een middelvoorschrift. Misschien
is het PMR-traject (project Mainportontwikkeling Rotterdam) geschikt voor
een experiment met een gebiedsgerichte vergunning? De eenloketbenadering sprak hem bijzonder aan. Achter dat ene loket moeten overheden de diverse
zaken stroomlijnen zodat het vóór het loket duidelijk overkomt.
Bij het programma Overheidsloket 2000 moeten alle vergunningverleners betrokken
zijn, niet alleen de VNG maar ook het IPO en de Unie van waterschappen.De heer Poppe (SP) complimenteerde de minister met de halfjaarlijkse
rapportage. Die geeft een actueel beeld van de handhavingsproblematiek. De
conclusie is echter dat er nog veel fout zit bij de handhavingsacties. Structurele
problemen moeten bij de bron worden aangepakt. Wordt méér dan
tot nu toe het geval is geweest het spoor terug gevolgd en het probleem bij
de bron aangepakt: dus een ontdoenersonderzoek? Dit volgt immers uit het rapport
«Handhaven met effect».In de julibrief zal worden teruggekomen op het landelijk team zware milieucriminaliteit.
Is dat niet wat laat? Er schijnen namelijk nogal wat problemen te zijn volgens
het AD van 9 juni. Het team zou te weinig mensen, tijd en middelen hebben
om de grote jongens aan te pakken. Dat is nogal verontrustend. Kan de minister
daarop reageren?De regionale bestuursovereenkomsten zijn wel goed, maar moet niet een
stap verdergegaan worden? Op het bedrijfsterrein Lage Weide bijvoorbeeld veroorzaken
verschillende bedrijven stank-, stof- en geluidsoverlast voor de aanpalende
woonwijk. De asfaltcentrale valt onder de provincie maar de aldaar gelegen
mengvoerbedrijven vallen onder de gemeente. De bewoners moeten aan de stank
ruiken, wie zij moeten bellen. Zou één uitvoerende partij voor
de bestuurlijke handhaving niet beter zijn en één meldpunt zoals
bijvoorbeeld de milieudienst in Rijnmond?De derde Merwedehaven is een duidelijk voorbeeld van de tweepettenproblematiek.
De provincie Zuid-Holland is zowel financieel participant in de PROAV als
vergunningverlener als handhaver voor deze stort. Bovendien zitten ook politici
in de raad van bestuur. Er wordt dan ook veel gestort wat daar volgens de
regels niet thuishoort. Dat heeft ook te maken met de marktwerking in afvalland,
waardoor de ontdoeners, met inbegrip van overheden, hun afval niet zo verantwoord
mogelijk maar wel zo goedkoop mogelijk proberen kwijt te raken. Hoe kan een
dergelijke belangenverstrengeling voorkomen worden?De minister van Justitie heeft in oktober 1998 toegezegd zich nader te
beraden over de vraag, of zaken waarbij grote bedragen spelen niet altijd
voor de rechter moeten komen. Wanneer komt er een standpunt terzake? Schikken
scheelt een bedrijf al gauw veel negatieve publiciteit. Op die manier ontstaat
klassenjustitie in milieuland en dat moet worden voorkomen.In de brief wordt gesproken over een schikking van twee ton na een strafrechtelijk
diepteonderzoek bij een afvalverwerkend bedrijf. Gaat het hierbij om Verstraete-Verbrugge
Milieu Terneuzen? Dit bedrijf heeft met steun van VROM TCR overgenomen, onder
de voorwaarde het TCR afval te zullen verwerken. Nu lijkt dit afval illegaal
geaccepteerd en verwerkt te zijn. Een schikking is derhalve onjuist. Kan de
minister van Justitie de Kamer inhoudelijk over deze zaak informeren?De heer Poppe meende dat de overheid medeverantwoordelijk is voor het
feit dat bij de haveninstallaties van Dapemo en Booy/AVR sprake is van dubbele
capaciteit in de Rotterdamse haven, tenminste zolang er geen afgifteplicht
is. Kan die afgifteplicht snel geregeld worden? Gaan de provincies nu ook
de andere havenontvangstinstallaties (HOI's) in de Botlek, in Amsterdam, Vlissingen
en de Eemshaven via een diepteonderzoek doorlichten?Bij twee van de vijf raffinaderijbedrijven bleken de dampretourvoorzieningen
voor tankauto's niet in orde. Hoe staat het met deze voorzieningen voor de
binnenvaart? En met het mengen van zware stookolie met chemisch afval? De
minister heeft reeds in 1994 toegezegd dit te zullen aanpakken! In het kanaal
van Terneuzen liggen bakken die worden gebruikt als drijvende
brandopslag. Daar wordt volop geblend met blendmiddelen uit Oost-Europa. Dampretourleidingen
zijn niet te ontdekken. In de woonomgeving is sprake van stank- en gezondheidsklachten.
Kan deze situatie eens grondig onderzocht worden?Ten slotte vroeg de heer Poppe naar de criteria voor het gebruik van afvalstoffen
als secundaire grondstof.Mevrouw Schreijer-Pierik (CDA) stelde vast dat het halfjaarlijks
overzicht milieuwethandhaving nog steeds geen informatie bevat over het gemeentelijke
milieubeleid. De minister verwacht dat de totstandkoming van bestuursovereenkomsten
over de handhaving op provinciaal niveau een stimulerend effect zal hebben
op de intergemeentelijke samenwerking. Kan de minister dit proces stimuleren? Hoe is het ministerie gekomen tot de conclusie dat 27 gemeenten de milieutaken
onvoldoende uitvoeren?Is in de bestuursovereenkomsten voldoende waarborg voor uniformiteit tussen
de handhavers? Zijn de financiering van de servicepunten handhaving en de
desbetreffende bijdragen van de andere ministeries rond? Zijn de taken van
de servicepunten beschreven?In het rapport «Zicht op handhaving» wordt geconcludeerd dat
de milieudiensten vaak een ongegrond vertrouwen hebben in bedrijven en niet
altijd even alert reageren op overtredingen. De handhaving van milieuvergunningen
zou veel te wensen overlaten. Als afschrikwekkende voorbeelden worden genoemd
ijzergieterij Vulcanus in Doetinchem en slakkenopwerkingsbedrijf Heros te
Roosendaal. Kan de minister reageren op de scherpe conclusies van dit rapport?Het Landelijk meldpunt afvalstoffen functioneert niet naar behoren. Mevrouw
Schreijer verzocht de minister spoed te betrachten bij het oplossen van de
administratieve problemen, de verwerking van de informatie en de toegankelijkheid
van het systeem en de Kamer daarover te informeren.In Rotterdam blijkt het moeilijk een meldpunt gevaarlijke stoffen op te
richten vanwege het ontbreken van overeenstemming tussen de participerende
partijen. Ondersteunt de minister dergelijke ontwikkelingen en wil hij onderzoeken
hoe een en ander verder kan worden geautomatiseerd?Het is zeer belangrijk dat met spoed een praktisch uitvoerbare regeling
komt voor het verplicht stellen van detectieapparatuur voor radioactief schroot.
Daarbij moet ook rekening gehouden worden met de draagkracht van kleinere
bedrijven.Mevrouw Schreijer toonde zich verontrust over het uitblijven van een permanent
landelijk team voor de aanpak van zware milieucriminaliteit. Uitstel is onaanvaardbaar
omdat de effectieve aanpak van zware milieucriminaliteit daarmee gevaar loopt.Uit een brief van de Zuid-Hollandse milieufederatie blijkt dat het bij
Dapemo VVW niet goed gaat. Er zou zelfs sprake zijn van een neergaande lijn.
Kan de minister voorstellen doen om deze ontwikkelingen in de goede richting
om te buigen en instrumenten ontwikkelen voor ontdoenersonderzoek en een ketengerichte
opsporingsdienst voor afval?De handhavingsproblematiek bij de voedselveiligheid is zeer actueel. LNV
en VWS ontwikkelen inmiddels initiatieven om de voedselveiligheid beter te
waarborgen. Ligt hier een rol voor de minister van VROM? Een zeer goede coördinatie
tussen de verschillende departementen is van essentieel belang! Mevrouw Schreijer
kon zich vinden in de voorstellen inzake vergunningverlening voor bedrijfsvestiging,
maar vond het jammer dat dit deel van de MDW-operatie zo traag verloopt.Bij provincies, gemeenten en bedrijfsleven is duidelijk sprake van een
draagvlak voor een mogelijke integratie van de verschillende vergunningenstelsels.
Kan een grondige studie worden verricht naar de voor- en nadelen
en naar een eventuele vormgeving van integrale vergunningen?Het rapport Slibgevaar bevat zeer nuttige suggesties. Mevrouw Schreijer
hoopte dat de minister de aanbevelingen krachtig ter hand zal nemen. Is het
reeds ingezette beleid voldoende om de aanbevelingen uit te voeren? Helaas neemt de vervuiling van de Nederlandse kust niet af. Er moeten
concrete maatregelen genomen worden, alsmede extra inzet van mankracht en
middelen. De aanbevelingen van de stichting Werkgroep Noordzee bieden daarvoor
zeer goede aanknopingspunten.Het is goed dat de minister bij de betrokken medeoverheden van de afvalstortplaatsen
Sliedrecht en Dordrecht heeft aangedrongen op een adequate klachtenbehandeling
en het achterwege laten van onomkeerbare stappen totdat het gezondheidsonderzoek
is afgerond. De klachten worden talrijker. Er is blijkbaar sprake van een
handhavingsprobleem dat wordt veroorzaakt door hiaten of onduidelijkheden
in de wetgeving en de reeds genoemde pettenproblematiek. In een aantal gevallen
is de overheid namelijk tegelijkertijd vergunningverlener, eigenaar, controleur
en afvalverwerker. De desbetreffende wet- en regelgeving moet zo mogelijk
verduidelijkt en aangescherpt worden. Hoe denkt de minister de pettenproblematiek
op te lossen?De heer Van der Steenhoven (GroenLinks) herinnerde de minister
aan zijn beeldspraak over de rijdende trein met veel wagons en vroeg zich
af of de minister inmiddels de locomotief heeft bereikt, de plaats van de
machinist heeft ingenomen en daadwerkelijk leiding geeft aan de handhaving.De stukken stemmen hoopvol, er zijn echter nog enkele kanttekeningen te
plaatsen. De heer Van der Steenhoven herhaalde zijn voorstel om een ketengerichte
opsporingsdienst op te zetten.Het bedrijf Vulcanus heeft een twintig jaar oude vergunning. Het bedrijf
veroorzaakt veel overlast door de uitstoot van vervuilende stoffen. De provinciale
overheid zou deze situatie echter nog tot 2006 willen gedogen. Wat is hierbij
de rol van de inspectie? Is de minister bereid GS aan te sporen deze milieugevaarlijke
situatie te beëindigen? Ook bij Heros zijn problemen met betrekking tot
de vergunningen. Er circuleren bovendien berichten over illegaal schoonmaken
van schepen. En ook bij Dapemo schijnt het nog niet in orde te zijn. Daarop
moet alert gereageerd worden.De heer Van der Steenhoven sloot zich aan bij de opmerkingen over de benzinepompen
en vroeg zich af, of er verschil bestaat tussen stations van grote ketens
en andere. Wie is verantwoordelijk voor het proces? De landelijke overheid
moet haar handhavingstaken serieus nemen. Kan de minister in een brief aangegeven
welke maatregelen in dezen genomen worden?De heer Van der Steenhoven had de indruk dat VROM zeer alert opereert
ten aanzien van het Landelijk team zware milieucriminaliteit, doch dat de
andere partijen het laten afweten. Het probleem moet opgelost worden.De Leeuwarder Courant meldt dat wegens geldgebrek slechts de helft van
het aantal bedrijven is bezocht. Ook dat is een signaal dat nog ontzettend
veel moet gebeuren. Er blijkt bovendien geen voldoende afstemming te bestaan
over wat lokaal en landelijk moet gebeuren. De indruk bestaat dat men op lokaal
niveau veel steken laat vallen. Hoe speelt de inspectie daarop in? Hoe kan
VROM optreden?Natuurlijk bestaat er spanning tussen adviestaak en handhavingstaak, vooral
op lokaal niveau. Aan de ene kant moet heel nauw met bedrijven samengewerkt
worden bij het maken van plannen, terwijl aan de andere kant boetes moeten
kunnen worden opgelegd of erop gewezen moet kunnen worden dat zij zich niet
houden aan de wet. Misschien is scholing noodzakelijk.De heer Van der Steenhoven had niet het idee dat het BUGM-geld (bijdrageregeling
uitvoering gemeentelijk milieubeleid) op lokaal niveau wordt ingezet
voor handhaving. Hij sloot zich aan bij de opmerkingen van mevrouw Schreijer
in dezen en bij haar opmerkingen over het radioactieve schroot alsmede die
over de vervuiling van de kust. Coastwatch onderzoek heeft een zeer goed rapport
uitgebracht. Heeft de minister daarop reeds gereageerd? Er is nog veel werk
te doen om de kust schoon te houden.Bij de derde Merwedehaven speelt de dubbelepettenproblematiek. Hoe kan
een en ander zodanig worden geregeld dat ook de provincie als eigenaar en
als verantwoordelijke voor de handhaving op een goede manier gecontroleerd
kan worden? De heer Van der Steenhoven uitte zijn bezorgdheid over de gezondheidssituatie
van de bewoners en vroeg de minister daaraan op korte termijn iets te doen.Met betrekking tot het MDW-project vergunningsprocedures bij bedrijfshuisvesting
gaf de heer Van der Steenhoven de vergunning op hoofdzaken het voordeel van
de twijfel. Een goede invulling en een sterke ruggengraat van de overheid
zijn hierbij zeer belangrijk. Dit systeem kan alleen toegepast worden voor
bedrijven die het vertrouwen inderdaad verdienen. Het gaat om maatschakeling.Het moment van inspraak bij de parallelschakeling van de MER-procedure
en de WM-vergunning is nu nog niet goed te overzien. De heer Van der Steenhoven
behield zich derhalve het recht voor bij de wetsbehandeling nog op een aantal
details terug te komen.De heer Van der Staaij (SGP) meende dat het halfjaarlijks overzicht
een goed inzicht biedt in de geboekte resultaten, terwijl tegelijkertijd de
noodzaak van een gestructureerde en adequate handhaving onderstreept wordt.
De inspanningen zijn terecht vooral gericht op versterking van de samenwerking
tussen de handhavingspartners. Bezien dient echter ook te worden hoe langs
andere sporen verbeteringen kunnen worden aangebracht. Welke prioriteit wordt
toegekend aan het ondervangen van een te grote versnippering in de milieuwetgeving
en de daarmee samenhangende versnipperde uitvoering van de handhavingsbevoegdheden?
Het toezicht op de milieuwethandhaving op het water bijvoorbeeld is bijzonder
versnipperd. Daarbij zijn diverse instanties betrokken zoals Rijkswaterstaat,
gemeentelijke havenbedrijven, rivierpolitie en het korps landelijke politiediensten.
Zou hier geen grotere concentratie bewerkstelligd kunnen worden?Uit twee recente proefschriften blijkt dat het Nederlandse gedoogbeleid
vaak verdergaat dan in Europees verband is toegestaan. Wat zijn de nadelige
consequenties daarvan? Het primaat van de handhaving moet vooropstaan.Ook de heer Van der Staaij vroeg aandacht voor de verontrustende berichten
over het uitblijven van een landelijke milieugroep als opvolger van het Kernteam
zware milieucriminaliteit bij het Korps landelijke politiediensten (KLPD).
Wanneer wordt een en ander nu werkelijk gerealiseerd?Hij sloot zich aan bij de vragen over de stortplaats derde Merwedehaven.
Het is noodzakelijk dat voortvarend concrete maatregelen worden getroffen
die een einde maken aan die stankoverlast. De klachten moeten daadwerkelijk
verdwijnen! Is het wel zo verstandig als gedeputeerden zowel zitting hebben
in een raad van commissarissen van een stortplaats als deel uitmaken van een
college dat verantwoordelijk is voor de handhaving? Wekt dat niet de schijn
van belangenverstrengeling? Zou dat niet moeten worden ontraden?In Sliedrecht is veel meer brandbaar afval gestort dan wenselijk is. Verhoging
van storttarieven leek hem een goede zaak. Als tot dit soort ontmoedigende
maatregelen wordt overgegaan, moet de controle op de handhaving geïntensiveerd
worden. In het rapport Slibgevaar wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de
ongewenste effecten van de marktwerking. Kan de minister daarop ingaan? Nog steeds wordt door de zeevaart een geruime hoeveelheid afval op zee
geloosd. Het grootste probleem is de geringe afgifte aan de havenontvangstinstallaties.
Betwijfeld wordt of de faciliteiten wel voldoende zijn. Bij die HOI's is een
snelle, adequate service van groot belang. Het afval wordt immers vaak niet
alleen om financiële redenen gedumpt maar ook vanwege de tijd. Welke
verbeteringen denkt men te realiseren? Wordt een en ander op termijn op Europees
of mondiaal niveau geregeld?Het stroomlijnen van vergunningprocedures door verbetering van coördinatie
en communicatie binnen en tussen de overheidsorganisaties verdient zeker ondersteuning.
Kan de minister reageren op een opmerking van de VNG dat voor een overgroot
deel van de bedrijven een vergunning op maat het meest geschikte instrument
is?De heer Van der Staaij stond positief tegenover de eenloketgedachte en
vroeg zich af of een bijdrage aan de gemeenten dan niet in de rede ligt. De
financiële consequenties moeten in kaart worden gebracht.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) meende dat de halfjaarlijkse
rapportage een goed inzicht geeft in voortgang op het terrein van de milieuhandhaving.
Dat wil echter niet zeggen dat de milieuhandhaving inzichtelijk is en goed
van de grond is gekomen. Er zijn zowel gunstige als minder gunstige voorbeelden.Een goede milieuhandhaving is zeer belangrijk. Daarmee staat of valt het
milieubeleid. Uit een onderzoek van de stichting Natuur en milieu blijkt dat
het bevoegd gezag nog altijd onvoldoende doortastend optreedt bij overtreding
van de milieuwetten en dat soms onterecht milieuvergunningen zijn afgegeven.
Zijn overheden wel berekend voor hun taak? In het rapport Handhaven met effect
zijn de aanbevelingen immers voor 50% gericht op decentrale overheden. Daarvan
wordt veel verwacht. Wordt gedacht aan meer gestructureerde en geconcentreerde
controle op de naleving van milieuregels? En zou misschien niet overgegaan
moeten worden op een centrale uitgifte van vergunningen? Kan de minister reageren
op de onderzoeksuitkomsten, de conclusies en aanbevelingen van dit rapport?In het rapport Slibgevaar wordt met betrekking tot Rutte Recycling BV
gesteld dat de belangrijkste oorzaak van de aldaar gepleegde milieumisdrijven
mede ligt in een falende overheid en een ontoereikende wetgeving terzake.
Gepleit wordt voor instelling van handhavingsteams met personeel van Justitie
en provincies. Bovendien moet een landelijk expertisecentrum handhaving worden
opgezet. Het geheel zou moeten worden gecoördineerd door Justitie. Wordt
het landelijk informatiepunt milieuwethandhaving gezien als een dergelijke
expertisecentrum en valt het onder de verantwoordelijkheid van VROM of van
Justitie?Mevrouw Augusteijn toonde zich tevreden over het feit dat het voorstel
voor een waarborgsom voor convenanten nu is opgenomen in de voortgangsrapportage.
Het mag inderdaad geen financiële boete worden, het is echter wel een
flinke stok achter de deur en zal moeten leiden tot betere handhaving van
de regelgeving.Zij sloot zich aan bij de opmerkingen over de derde Merwedehaven. Volgens
de provincie Zuid-Holland moet de wetgeving worden aangescherpt om overtreders
tot verbetering te dwingen. Volgens de politie wordt te weinig geld vrijgemaakt
voor het aanpakken van milieucriminaliteit en voor het opsporen van gaten
in de wetgeving. Wat vindt de minister hiervan?Een groot deel van de benzinestations – 80% – voldoet nog
niet aan de milieueisen, terwijl dat per 1 juli a.s. wel het geval zou moeten
zijn. Wat valt hieraan te doen? Mevrouw Augusteijn verwees naar een brief van 8 juni over het bedrijf
Heros, waar overtredingen zijn geconstateerd met betrekking tot vervoer, op-
en overslag en verwerking van bodemas. Op welke wijze kan hiertegen worden
opgetreden? Deze vraag geldt ook voor Dapemo VVW, een bedrijf dat al vaak
aan de orde is geweest. Hoe kijkt de minister op dit moment aan tegen de door
de Zuid-Hollandse milieufederatie voorgestelde maatregelen?Bij de dioxinekwestie gaat het om ernstige, misdadige praktijken die absoluut
niet door de beugel kunnen. Consumenten zijn afhankelijk van de informatie
die zij krijgen over hun voedsel. Die afhankelijkheid vraagt om extra zorg.
Het is buitengewoon verheugend dat de minister van VROM een ketengericht onderzoek
coördineert naar de samenstelling van ons voedsel. Samen met VWS, LNV
en Economische Zaken zal getracht worden tot een betere regelgeving te komen.
Aan welke maatregelen denkt de minister?Ten slotte vroeg mevrouw Augusteijn naar de mening van de minister over
de roep om centralisatie en een betere controle op naleving van de regels.De heer Klein Molekamp (VVD) vroeg zich af waarom de minister
van Economische Zaken de brief over MDW niet heeft medeondertekend. Het gaat
immers om een lastendruk van ongeveer 2 mld.De brief bevat een aantal goede suggesties en bij een aantal is het «eerst
zien en dan geloven». Wat vindt de minister van de kanttekeningen van
de VNG en van haar wens dat een en ander moet worden voorzien van budgettaire
middelen?Veel bedrijven zijn zeer ver met het aanleveren van gegevens, terwijl
de provincies die niet voldoende kunnen verwerken. Hebben inmiddels gesprekken
tussen het ministerie en het IPO plaatsgevonden om te bekijken hoe een en
ander via elektronische verwerking meer gestroomlijnd kan worden? Dit is namelijk
zeer belangrijk voor de handhaving.De eis dat bij grondwateronttrekking een bericht geplaatst moet worden
in de Staatscourant is een voorbeeld van onbenullige regelgeving. Wordt daaraan
voldoende aandacht besteed?De Rijksuniversiteit Groningen heeft/wil een expertsysteem opzetten voor
milieuvergunningenrecht. De verschillende overheden krijgen daardoor veel
meer informatie over wetgeving, interpretatie, jurisprudentie et cetera. Alles
is voor iedereen toegankelijk en er wordt een grotere uniformiteit in de toepassing
bereikt.Bij de handhaving milieuwetgeving is sprake van een welwillende doch onmachtige
overheid. Milieuhandhaving staat hoog op het lijstje van politieke prioriteiten.
Minder doch beter te handhaven regelgeving verdient de voorkeur boven een
gedetailleerde regelgeving die niet te handhaven is.In een artikel in de Dordtenaar over de derde Merwedehaven wordt gesteld:
«Ongezonde stortplaats gaat vrijuit omdat de Nederlandse milieuwetgeving
onduidelijk is.» Verder staat in dat artikel dat «80% tot 90%
van de bedrijven met milieuvergunning in de provincie Zuid-Holland de regels
overtreedt.» Wat denkt de minister daaraan te doen?Heeft de provincie Zuid-Holland de minister gemeld dat zij die wet niet
kan uitvoeren? Hebben andere provincies dat gedaan? Of communiceren de provincies
hierover wel met de buitenwereld maar niet met degene die over de regelgeving
gaat?Mevrouw Sorgdrager heeft tijdens een discussie over de milieuhandhaving
eens gezegd dat de wet zo ingewikkeld is dat die vrijwel niet handhaafbaar
is, in casu de overheid is de criminogene factor op zichzelve. De heer Klein
Molekamp had de indruk dat de afgelopen vier jaar relatief weinig gedaan is
aan het doorzichtiger maken van die regelgeving en aan het opheffen van strijdigheden
tussen de diverse regelgevingen. In het rapport Slibgevaar wordt gesteld dat het OM zou kunnen bewijzen
dat betrokken bedrijven stelselmatig de milieuwetgeving overtreden, maar het
is toch tot schikkingen in de rechtszaal gekomen. Leidt dat bedrijven niet
steeds meer tot de conclusie dat die wetgeving buitengewoon moeilijk handhaafbaar
is en overtredingen moeilijk bewezen kunnen worden? Dat kan leiden tot risicoberekening.
Kan de minister daarop ingaan?De geluiden over een betere samenwerking tussen milieuhandhavers, openbaar
ministerie en politie zijn zeer positief. Dat geldt ook voor de LCCM-overeenkomsten.
Hoe staat het echter met de samenwerking tussen gemeenten onderling? De afvalbedrijven
worden immers steeds groter, terwijl de handhavingsinstrumenten daarmee geen
gelijke tred houden.Kan de minister ingaan op de milieu-inspectie en opsporingsdienst (MIOD),
want zeker op het terrein van zware milieucriminaliteit moet sprake zijn van
een bepaalde centralisatie? En kan de minister reageren op berichten over
autorecycling?Het rapport «Zee, zand en zooi» laat een vrij somber beeld
zien. Daaraan zit een duidelijk handhaving aspect. Hoe staat het met de zwerfvuilproblematiek?
Twee jaar geleden is bij de begrotingsbehandeling gevraagd contact op te nemen
met ANWB en VNG om te komen tot een aanvalsplan.De derde Merwedehaven is een ergernis voor de inwoners van Sliedrecht
en omgeving. Men is verontrust over het feit dat de provincie Zuid-Holland
in dezen drie rollen vervult: vergunningverlener, eigenaar van de PROAV met
grote financiële belangen en handhaver. Zelfs al zou de provincie op
een nette manier handhaven – daaraan wordt getwijfeld – dan nog
heeft zij de schijn tegen. Niemand heeft daarin dan ook enig vertrouwen. Als
een provincie of gemeente een duidelijk financieel belang heeft in een afvalbedrijf,
moet de handhavingstaak bij een hoger bestuur liggen. De heer Klein Molekamp
overwoog hierover een uitspraak van de Kamer te vragen. Antwoord van de regeringDe minister refereerde aan het overleg van september en aan
zijn voorstel te komen tot één halfjaarlijkse handhavingsbrief
met een minder procedurele aanpak en een aantal specifieke voorbeelden van
belangrijke handhavingsissues. Het is de bedoeling ieder jaar in januari en
juli zo'n brief te schrijven. Het is jammer dat de januaribrief nu pas in
juni besproken wordt, terwijl de volgende brief al op stapel staat.De minister stelde zich voor de julibrief in augustus naar de Kamer te
sturen, tijdig voor het begin van het nieuwe parlementaire jaar en hoopte
dat die wat sneller kan worden besproken waardoor de actualiteitswaarde behouden
blijft. In die brief zal nog uitgebreider en specifieker worden ingegaan op
een aantal belangrijke handhavingsonderwerpen.In de aan de orde zijnde handhavingsbrief zijn de voorbeelden geselecteerd
op basis van twee belangrijke overwegingen: een specifieke risico-inschatting
van zaken die speelden én onderwerpen waarbij in belangrijke mate sprake
is van samenwerking tussen het departement van VROM, de desbetreffende inspectie
en andere departementen. Uit de vele Kamervragen blijkt in welke issues de
commissies speciaal geïnteresseerd zijn. In de komende brief zal breder
en geïntegreerder daarop worden ingegaan.Tijdens het vorige overleg is gevraagd, in hoeverre de huidige capaciteit
voldoende is. De minister refereerde aan zijn beeldspraak over de rijdende
trein en dacht zich nu in de voorste wagon te bevinden. De vraag is echter
of de trein voldoende is toegerust om de eindstreep te halen. Daarvoor zijn
drie zaken nodig. Allereerst verdergaande activiteiten in het kader van het
ketenonderzoek en de ketenactiviteiten. Er zijn inmiddels enkele ketenanalyses
gestart door de landelijke milieugroep en door de inspectie. Die analyses
zijn nodig om te weten waar de aangrijpingspunten zitten. Je moet naar de
bron gaan om de verantwoordelijkheid aldaar te leggen waar deze hoort. Het
milieubeleid moet zich niet alleen richten op emissie, geluid, afval, stank,
rotzooi, et cetera. Het dient inderdaad keten-, product- en voorraadgericht
te zijn. Er moeten wel prioriteiten worden gesteld en bovendien kan niet alles
op rijksniveau gedaan worden. Er zal in belangrijke mate samengewerkt moeten
worden met provincies en gemeenten. Zij moeten bepaalde bevoegdheden toegedeeld
krijgen. Dat betekent ook dat de minister niet op alle individuele vraagstukken
kan worden aangesproken. Daarvoor zijn de bestuursovereenkomsten in het leven
geroepen. Die zullen zo goed mogelijk gevolgd worden. Het loopt wat langzamer
dan gehoopt. Het wordt midden van dit jaar en in Friesland een beetje later,
maar ook daar komt het goed.Een tweede punt daarbij is dat het niet meer alleen vanuit VROM kan gebeuren.
De minister refereerde aan de huidige problemen met de dioxine. Die liggen
op het snijvlak van milieu, voeding en gezondheid. Het ene ministerie houdt
zich bezig met het milieu, het andere met de gezondheid, verschillende ministeries
houden zich bezig met voedsel en weer een ander buigt zich over de desbetreffende
emissies. De minister vroeg zich af of zo'n gecompartimenteerde aanpak wel
adequaat is. Vandaar zijn uitnodiging aan de meest betrokken collega's om
gezamenlijk na te denken over knelpunten, samenwerking, regelgeving en misschien
een gezamenlijke inzet van capaciteit. Als dit een andere capaciteitenstructuur
inhoudt, is hij bereid daarover zeer serieus na te denken. Vervolgens heeft
de minister niet alleen de regionale, maar ook de provinciale milieu-inspecties
uitgenodigd om samen te praten over de grote problemen die men in de praktijk
tegenkomt en de manier waarop een en ander wordt aangepakt. Ten slotte heeft
hij samen met mevrouw Borst een brief gericht aan VNO/NCW en het MKB om hen
te wijzen op het feit dat het in zeer belangrijke mate een gezamenlijke verantwoordelijkheid
is en hen uit te nodigen om met de overheid te spreken over de wijze waarop
de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven het beste gestalte kan worden
gegeven. De minister was zeer geïnteresseerd in de knelpunten zoals het
bedrijfsleven die zien en wil spreken over de wijze waarop daarop kan worden
ingespeeld. Bij het bedrijfsleven hoort natuurlijk ook het landbouwbedrijfsleven.Het gaat om onomkeerbare problemen. Zodra iets echt gevaarlijk is en consequenties
heeft voor voeding en gezondheid, is het mis. Sommige dingen zijn erger dan
andere. Aan dit soort problemen dient de hoogste prioriteit te worden gegeven.De minister stelde nadrukkelijk dat zijn initiatieven niets te maken hebben
met competenties maar voortvloeien uit zijn grote bezorgdheid. Het probleem
kan niet al te zeer gecompartimenteerd worden bezien.Met betrekking tot inspectie en handhaving van regelgeving en de opsporing
van zaken met een illegaal en crimineel karakter moet er inderdaad iets méér
komen dan er nu is. Een aanzienlijke versterking is wenselijk. Daarover wordt
overleg gevoerd binnen het departement van VROM en met de minister van Justitie
met het doel gezamenlijk met een voorstel te komen. Waarschijnlijk wordt ook
de collega van Binnenlandse Zaken daarbij betrokken. Voor een deel heeft het
te maken met capaciteits- en financieringsproblemen. Die moeten worden opgelost.
Een en ander moet resulteren in een adequate structuur. De kogel is door de
kerk, maar er kunnen nog geen contouren worden geschetst. In de julibrief
zal daarop worden ingegaan. Dit soort aangelegenheden neemt natuurlijk tijd.
Juridische, procedurele, administratieve en financiële aspecten spelen
daarbij een rol. Alle incidenten van de afgelopen periode zijn aanleiding
tot grote bezorgdheid en vragen om een adequaat antwoord.De te vormen landelijke milieugroep wordt ingebed in het KLPD. De algemene problemen rondom het KLPD behoren niet direct tot de competentie
van VROM.De minister kon de bezorgdheid over de dubbele petten enigszins begrijpen
doch niet geheel. Natuurlijk kan bij de bevolking de indruk ontstaan dat er
sprake is van een vermenging van bevoegdheden. Het gaat immers om mensen die
deel uitmaken van hetzelfde college van gedeputeerde staten. Maar beiden zijn
democratisch aanspreekbaar in het proces. Bovendien is het niet altijd mogelijk
om een bestuurslaag hoger te gaan. De minister van Defensie bijvoorbeeld is
verantwoordelijk voor alle defensie-inrichtingen. Daarbij is het nodige mis
op het gebied van geluid en andere dingen. De minister van VROM, die in hetzelfde
kabinet zit, is verantwoordelijk voor de handhaving van de desbetreffende
regelgeving en stuurt de minister van Defensie nette maar boze brieven: het
moet anders en als het niet anders gaat, krijgt u een boete. Dat werkt. Dat
ligt ook vast in wet- en regelgeving. Beide ministers maken deel uit van hetzelfde
bestuurscollege. Men is gezamenlijk verantwoordelijk voor het totaal, doch
met verschillende bevoegdheden. Soms kan het zin hebben een niveau hoger te
gaan; dat is echter niet altijd het geval. In beginsel moet het mogelijk zijn
op hetzelfde bestuursniveau die scheiding te organiseren.De minister toonde zich geen voorstander van het terugbrengen van al dit
soort bevoegdheden naar het Rijk. Bovendien is dat uitermate moeilijk uitvoerbaar
en handhaafbaar.In de julibrief zal ook nader worden ingegaan op het punt van de garages.
De datum van 1 juli is echter hard, men heeft immers lang genoeg de tijd gehad
om aan de eisen te voldoen. Inderdaad heeft de BOVAG op de juiste manier gereageerd.
De situatie is misschien wat minder ernstig dan zij lijkt, omdat men vooral
tekortschiet met betrekking tot de verzekeringen die gesloten hadden moeten
worden. Het aantal bedrijven dat tekortschiet met betrekking tot voorzieningen
is percentueel minder.Verder zal in de julibrief de Merwedehaven uitgebreid aan de orde komen.
Er is inderdaad een stankprobleem. Onderzocht wordt of er sprake is van gezondheidsproblemen.
Als het huidige onderzoek onvoldoende blijkt, zal vervolgonderzoek plaatsvinden.
De minister had echter niet de indruk dat aan de overzijde van de rivier momenteel
dingen plaatsvinden die niet mogen. Men moet oppassen dergelijke suggesties
te wekken. De inspecties zitten er bovenop. Zij weet dat het een belangrijk
politiek punt is. Er is sprake van een aantal concrete vraagstukken, ook met
betrekking tot de afweging van milieuproblemen zoals het storten, verbetering
van de rioolzuivering et cetera. De risico's moeten worden geminimaliseerd
en de gezondheidsrisico's moeten tot nul worden teruggebracht.In de julibrief zal ook worden ingegaan op de criteria voor secundaire
grondstoffen en op de HOI's. Er bestaat goede hoop dat de Transportraad vandaag
tot een bepaalde uitkomst in dezen komt. Als dat inderdaad het geval is, komt
er een richtlijn voor de HOI's. De implementatieperiode zal ongeveer achttien
maanden duren, tot januari 2001. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat
is voornemens afvalplannen reeds in het jaar 2000 bij voorrang uit te voeren.
In hoeverre een dergelijke richtlijn nu al kan leiden tot de verplichting
tot levering door scheepvaart zelf, is onderwerp van overleg tussen VROM en
Verkeer en Waterstaat. De minister wees op de concurrentieoverwegingen tussen
de verschillende havens. Hij hoopte echter zo spoedig mogelijk tot verplichtende
regelingen te kunnen komen en sprak de wens uit dat het Europees Parlement
zijn bevoegdheden in dezen goed zal gaan gebruiken.De minister toonde zich een groot voorstander van integreren van vergunningen.
Voor degene die de vergunning aanvraagt, betekent het een verlaging van de
administratieve lasten. Bovendien kan geïntegreerd evenveel geregeld
worden als niet-geïntegreerd regelen. Dat doet namelijk niets af aan
de inhoud. Als het maar niet leidt tot het verzachten van het milieuaspect
in de vergunning. Het gaat louter om de timing van een en ander.
Als reactie op een vraag van de heer Feenstra antwoordde de minister dat hij
zich kon voorstellen dat gewerkt gaat worden met gebiedsgerichte experimenten.Verder wordt in de julibrief ingegaan op sancties met betrekking tot de
gemeenten, op het radioactief schroot, op eventuele specifieke beleidsconclusies
voortvloeiend uit het rapport Slibgevaar en op het rapport «Zicht op
handhaving».De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,ReitsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Van HeemstDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,De Gier XNoot1Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks),
Oplaat (VVD), Van der Staaij (SGP), Schoenmakers (PvdA) en Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA),
Valk (PvdA), Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA),
Scheltema-de Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA),
Schreijer-Pierik (CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den
Akker (CDA), Giskes (D66), M. B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks),
Niederer (VVD), Van 't Riet (D66), Spoelman (PvdA), Voorhoeve (VVD) en Waalkens
(PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66),
ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), O. P. G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks), Weekers (VVD), Van
der Staaij (SGP), Wijn (CDA) en Brood (VVD).Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Wagenaar (PvdA), Van Vliet
(D66), Arib (PvdA), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth
(PvdA), De Graaf (D66), Karimi (GroenLinks), Schutte (GPV), Santi (PvdA),
Van den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Buijs
(CDA), Passtoors (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
De Vries (VVD), Van Walsem (D66), Eurlings (CDA) en Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22343-43.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl