Voorstel van wet Horn en Rietkerk tot wijziging Wetboek van Strafrecht m.b.t. strafverzwaring bij gewelddelicten; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26295, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26295 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26295Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 20 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 295Voorstel van wet van de leden Kalsbeek-Jasperse en Van Heemst tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht met betrekking tot strafverzwarende omstandigheden
bij gewelddelictennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGDe afgelopen jaren is de samenleving een aantal keren opgeschrikt door
gewelddelicten tegen burgers die probeerden anderen te weerhouden van geweld.
Zo moest Joes Kloppenburg te Amsterdam het te hulp schieten van een persoon
die in elkaar werd geslagen zelf bekopen met de dood. Recenter werd Meindert
Tjoelker slachtoffer toen hij anderen probeerde af te houden van strafbaar
gedrag.Deze gebeurtenissen hebben gemeen dat zij de gevoelens van veiligheid
van burgers ernstig aantasten. Een avondje uit, je 's-avonds op straat bevinden
kàn zo aflopen. De ontsteltenis over deze gebeurtenissen was echter
eens te groter omdat het nu juist om burgers van goede wille ging. Burgers
die blijk gaven van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef werden zelf
slachtoffer.De reacties op de dood van Meindert Tjoelker en Joes Kloppenburg tonen
aan dat er met het normbesef van onze huidige samenleving, waaraan zo vaak
wordt getwijfeld, niet zoveel mis is. Dat is ook nodig want de overheid kan
niet alléén een veiliger samenleving bewerkstelligen. De overheid
kan slechts samen met ouders, scholen en maatschappelijke instanties een belangrijke
bijdrage leveren aan een veilige samenleving. Zonder de inzet van de individuele
burgers, blijft een veilig land, waarin geweld en criminaliteit worden teruggedrongen
buiten bereik; zelfs als de overheid op elke straathoek een agent neerzet.
In zekere zin doet de overheid een appèl op een ieder om zich af te
vragen of we zelf genoeg doen om de sociale samenhang te vergroten; trekken
we grenzen, tonen we de moed om ongewenst gedrag aan de kaak te stellen?Het strafrecht is in een rechtsstaat één van de middelen
om antwoord te geven op de vraag wat een samenleving nu wel en niet acceptabel
gedrag vindt. Het strafrecht legitimeert immers niet alleen de overheid in
te grijpen en van haar machtsmiddelen gebruik te maken; het strafrecht geeft
ook uitdrukking aan de normen en waarden die in een samenleving van belang
worden geacht.De strafmaat is daarbij een hulpmiddel om de laakbaarheid van bepaald
gedrag tot uitdrukking te brengen. Niet voor niets staat op moord een hoger
strafmaximum dan op doodslag: het element van het van te voren bedenken, het
beramen wordt een dader nog eens extra aangerekend.Na de uitspraak van de rechtbank Leeuwarden in de zaak Tjoelker hebben
de indieners van het onderhavige wetsvoorstel aangekondigd een initiatiefwetsvoorstel
te overwegen waardoor zwaardere straffen kunnen worden geëist en opgelegd
indien het gepleegde geweld een reactie is op het optreden van een burger
die iemand tot de orde probeert te roepen. Zij achten dit gewenst omdat zij
van mening zijn dat de overheid er geen twijfel over mag laten bestaan wat
de norm is. De overheid behoort degenen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid
nemen te beschermen. Door middel van een hogere strafmaat brengt de wetgever
tot uitdrukking dat zij in strafrechtelijk opzicht de kant kiest van mensen
die de moed hebben van hun burgerzin blijk te geven.Om deze gedachte vorm te geven hebben de indieners aansluiting gezocht
bij artikel 304, Wetboek van Strafrecht, waarin wordt bepaald dat onder omstandigheden
de maximumstraf voor mishandeling met een derde wordt verhoogd. Wanneer naar
de achtergrond van dit artikel wordt gekeken, bij de totstandkoming van het
huidige Wetboek van Strafrecht, valt de vanzelfsprekendheid op van de aanwezigheid
van de strafverzwaring op de gewelddelicten in bijzondere omstandigheden.
Als het gaat om geweld tegen ouders of kinderen of tegen de ambtenaar in de
uitoefening van zijn functie, dan wel geweld door middel van het toedienen
van een voor het leven of de gezondheid gevaarlijke stof (de gifmenger) blijkt
uit de parlementaire behandeling dat zonder noemenswaardige discussie wordt
aangenomen dat gewelddelicten in deze omstandigheden meer strafwaardig zijn
en dat dus hiervoor een hogere strafmaat moet gelden dan voor de «gewone»
gewelddelicten. De logica van deze strafverzwaring in genoemde bijzondere
omstandigheden is kennelijk zo evident geacht dat zij in de meer dan honderd
jaren na de invoering door de wetgever niet meer ter discussie is gesteld.Vanwege deze vanzelfsprekendheid van de genoemde strafverzwaringsgronden
hebben de indieners gemeend dat aansluiting bij artikel 304 Sr moet worden
gezocht omdat zij van mening zijn dat het net zo vanzelfsprekend is, of op
zijn minst zou moeten zijn, dat de overheid het geweld dat een persoon gebruikt
tegen een burger die een geweld tegen personen of goederen tracht te verhinderen
zwaarder aanrekent dan de gevallen waarop de artikelen 300–303 zien.Artikel 304 Sr luidt als volgt:«De in de artikelen 300–303 bepaalde gevangenisstraffen kunnen
met een derde worden verhoogd:1°. ten aanzien van de schuldige die het misdrijf begaat tegen zijn
moeder, zijn vader tot wie hij in familierechtelijke betrekking staat, zijn
echtgenoot of zijn kind;2°. indien het misdrijf wordt gepleegd tegen een ambtenaar gedurende
of ter zake van de rechtmatige uitoefening van zijn bediening;3°. indien het misdrijf wordt gepleegd door toediening van voor het
leven of de gezondheid schadelijke stoffen.»Aan dit artikel wordt ingevolge het wetsvoorstel een nieuw onderdeel vier
toegevoegd waarin tot uitdrukking wordt gebracht dat indien een persoon die
anderen van fysieke gewelddadigheden probeert te weerhouden en zelf daardoor
het slachtoffer wordt van geweld, tegen de dader een straf kan worden geëist
die een derde hoger ligt dan nu het geval is. Door middel van de introductie
van deze strafverzwaringsgrond wordt als het ware het strafrechtelijke spiegelbeeld
van het appèl op de individuele maatschappelijke verantwoordelijkheid
vorm gegeven.Natuurlijk betekent het toevoegen van deze strafverzwaringsgrond dat het
openbaar ministerie in een voorkomend geval de feiten, waaruit blijkt dat
een misdrijf is gepleegd tegen iemand die tracht te verhinderen dat geweld
wordt gepleegd, moet bewijzen. Dat kan een reële verzwaring van de bewijslast
betekenen. Toch is dat naar het inzicht van de indieners geen bezwaar.
Het onderhavige wetsvoorstel laat immers de oorspronkelijke gewelddelicten
in de artikelen 300–303 ongemoeid, zodat het openbaar ministerie altijd
subsidiair het gronddelict ten laste kan leggen zonder de door het wetsvoorstel
geïntroduceerde strafverzwaringsgrond van artikel 304, ten vierde.De indieners hebben tevens – omdat de voorgestelde wijziging betrekking
heeft op de strafmaat van klassieke delicten in het Wetboek van Strafrecht –
het initiatiefvoorstel aan de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak voorgelegd
voor advies. Het voorstel dat door de NVvR is beoordeeld was zodanig geformuleerd
dat het de zinsnede «enig persoon die onmiddellijk tevoren heeft gepoogd»
bevatte. De bedoeling van het opnemen van «onmiddellijk tevoren»
in de wettekst was om duidelijk aan te geven dat er een causaal verband moet
zijn tussen de poging geweld te verhinderen en het ondervonden geweld. Op
advies van de NVvR hebben de indieners besloten om het element «onmiddellijk
tevoren» niet in de wettekst op te nemen omdat te voorzien zou zijn
dat dit element interpretatieproblemen zou veroorzaken. De vraag is immers
wat onder «onmiddellijk» zou moeten worden verstaan. Het gevaar
dreigt dat opnemen van dit element in de wettekst tot gevolg zou hebben dat
niet zozeer het causaal verband maar het tijdsbestek tussen de poging geweld
te verhinderen en het ondervonden geweld de cruciale factor zou worden. Dat
neemt niet weg dat het tijdsbestek wel van invloed kan zijn op het causale
verband. Te verwachten is dat hoe meer tijd er tussen beide gebeurtenissen
is verstreken hoe moeilijker het zal zijn om het causale verband aan te tonen.
Maar ook op het geval dat iemand een dreigende openlijke geweldpleging weet
te voorkomen en vervolgens een uur later wordt opgewacht en uit wraak voor
de verijdelde poging zelf wordt mishandeld door degene die daarvoor is verhinderd
geweld te plegen, zou de voorgestelde strafverzwaring van toepassing dienen
te zijn. Het voorstel biedt daartoe nu de mogelijkheid.Alles afwegende hebben de indieners gemeend er goed aan te doen het advies
van de NVvR te volgen en de zinsnede «onmiddellijk tevoren» achterwege
te laten.De NVvR heeft de indieners er tevens op gewezen dat het element «gepoogd
te verhinderen» zeer ruim is te interpreteren. De vraag is of daaronder
ook verbaal ingrijpen dient te worden verstaan. Naar het oordeel van de indieners
zou wel degelijk ook verbaal ingrijpen onder het begrip «gepoogd te
verhinderen» dienen te worden verstaan. Het wetsvoorstel heeft immers
tot doel om door middel van een hogere strafmaat tot uitdrukking te brengen
dat de wetgever in strafrechtelijk opzicht de kant kiest van mensen die de
moed hebben van hun burgerzin blijk te geven. Daaronder vallen ook de mensen
die proberen om anderen op een vreedzame wijze te weerhouden van het plegen
van geweld door op hen in te praten. Het zou niet logisch zijn indien het
wetsvoorstel wel strafrechtelijke bescherming geeft aan degene die zich genoodzaakt
ziet geweld met geweld te bestrijden maar niet aan degene die door praten
een ander tracht te weerhouden geweld te plegen.E. Kalsbeek-JasperseE. P. van Heemst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26295-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl