Kansspelen; Brief minister met aanvullende informatie n.a.v. de getroffen schikking in de belspellenzaak
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138863
 2009-2010
 
 24 557
 Kansspelen
 
 
 
 
 Nr. 
 105
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 7 december 2009
 
 Tijdens de behandeling van de Justitie-begroting op 5 november 2009
heb ik toegezegd de Tweede Kamer te informeren over de getroffen schikking
in de belspellenzaak, in samenhang met de vragen over belspellen van publieke
en commerciële omroepen. Deze toezegging heb ik met mijn brief van 2 december
jongstleden (kamerstuk 24 557, nr. 104) gestand gedaan. Naar aanleiding
van het verzoek gedaan door het lid van uw Kamer mevrouw Gerkens bij de regeling
van werkzaamheden op 2 december 2009 stuur ik over dit onderwerp deze
brief met aanvullende informatie.
 
 Achtereenvolgens ga ik op de volgende punten in:
 • wat is verboden en wat toegestaan binnen de Gedragscode promotionele
kansspelen,
 • welke spellen zijn toegestaan,
 • de consequenties voor deelnemers aan Astro-tv,
 • de consequenties voor het handhavingsbeleid.
 Wat is verboden
 De Gedragscode promotionele kansspelen beoogt allerlei vormen van promotionele
kansspelen te reguleren en onder de werking te brengen van de Wet op de kansspelen.
Overeenkomstig artikel 1 van de Wet op de kansspelen is het verboden in Nederland
kansspelen zonder vergunning te organiseren. Dat is nog eens bevestigd in
de preambule van de gedragscode: «Bij de herziening van de Wet op de
kansspelen zal een «nee, tenzij-regime» worden ingevoerd voor
promotionele kansspelen, op grond waarvan promotionele kansspelen niet zijn
toegestaan, tenzij is voldaan aan een aantal voorwaarden. Daaraan wordt invulling
gegeven door de gedragscode.»
 
 In het vierde lid van de preambule wordt direct duidelijk wat het doel
is van promotionele kansspelen: «4. Promotionele kansspelen mogen uitsluitend ter promotie van een product, dienst of organisatie dienen
en mogen niet als een zelfstandige activiteit worden aangeboden.»
 Dit komt terug in artikel 1, zevende lid: «Het bij wijze van promotie
geven van gelegenheid om mee te dingen naar prijzen en premies.» Tenslotte
spreekt de toelichting bij artikel 3 voor zich: «indien kosten aan de
deelnemer worden doorberekend die uitgaan boven 60 eurocent per deelname of
niet onder de definitie van communicatiekosten vallen, dan worden deze kosten
beschouwd als inleg.»
 
 Bij de totstandkoming van de code is meer dan eens door vertegenwoordigers
van mijn ministerie het begrip marketing gebruikt om daarmee aan te geven
dat het organiseren van promotionele kansspelen niets anders is dan een marketingactiviteit,
die op dezelfde manier moet worden beoordeeld als andere marketingactiviteiten
zoals het plaatsen van advertenties of het verspreiden van brochures. Dergelijke
activiteiten kosten doorgaans geld en vormen naar hun aard geen directe inkomstenbron
voor de organisator.
 
 Het moge duidelijk zijn dat uitsluitend communicatiekosten in rekening
mogen worden gebracht en er geen sprake mag zijn van inleg en daarmee van
een zelfstandige inkomstenbron van de aanbieder. De gedragscode is hier zeer
duidelijk over:
 • communicatiekosten zijn die kosten die direct verband houden met
het tot stand brengen van een verbinding of contact tussen een aanbieder van
en een deelnemer aan een promotioneel kansspel (artikel 1, tweede lid);
 • aan de deelname aan een promotioneel kansspel mogen geen andere
dan communicatiekosten worden verbonden (artikel 3, eerste lid);
 • de aanbieder mag bij een deelnemer aan een promotioneel kansspel
uitsluitend communicatiekosten in rekening brengen tot ten hoogste €0,60
per deelname (artikel 3, tweede lid).
 
 Promotionele kansspelen, al dan niet in de vorm van belspellen, mogen
derhalve uitsluitend de werkelijke communicatiekosten in rekening brengen
tot maximaal zestig cent. Er mag geen sprake zijn van inleg, dat wil zeggen
extra opbrengsten voor de organisator.
 Welke spellen zijn toegestaan en verboden
 De schikking in de belspelzaak houdt niet in dat belspellen in zijn geheel
verboden zijn. Ook belspellen kunnen volgens de gedragscode worden georganiseerd,
mits ter promotie van een product, dienst of organisatie en als uitsluitend
de daadwerkelijk gemaakte communicatiekosten in rekening worden gebracht tot
een maximum van zestig cent en er op geen enkele wijze sprake is van inkomsten
voor de organisator.
 Astro-tv
 Bij brief van 15 oktober 2008 heb ik het consumentenrapport van de
SP, «sterrenbeeld Melkkoe», toegezonden aan het Openbaar Ministerie
om te bezien of door uitzending van de zogenaamde Astro televisieprogramma’s
sprake is (geweest) van strafbare feiten, zoals oplichting en illegaal kansspel.
 
 In december 2008 heeft de hoofdofficier van het Functioneel Parket aangegeven
dat het rapport «Sterrenbeeld Melkkoe» vragen oproept die ook
een rol spelen in het onderzoek naar de belspellen. Om die reden was besloten
de resultaten van het strafrechtelijk onderzoek naar de belspellen af te wachten.
Het werd destijds niet opportuun geacht een nieuw strafrechtelijk
onderzoek in te stellen (naar de Astro-programma’s) omdat het strafrechtelijk
onderzoek naar de belspelletjes nog gaande was.
 
 Inmiddels is bekend dat het strafrechtelijk onderzoek naar de belspellen
is geëindigd en een transactie is getroffen met de verdachten.
 
 Het Openbaar Ministerie ziet thans geen aanleiding een strafrechtelijk
onderzoek te starten op basis van de bevindingen in het consumentenrapport
van de SP. Van een kansspel is sprake als een deelnemer aan dat spel een prijs
of premie kan winnen waarbij de aanwijzing van de winnaar geschiedt door enige
kansbepaling waarop de deelnemers geen (overwegende) invloed hebben. Nu bij
Astro-TV geen prijs of premie valt te winnen, is geen sprake van een kansspel
waarvoor een vergunning is vereist. Voorts biedt het rapport onvoldoende feiten
en omstandigheden op grond waavan een verdenking ter zake van oplichting kan
ontstaan. Van belang hierbij is dat deelnemers aan Astro TV – zo meldt
ook het consumentenrapport – via de algemene voorwaarden van Astro TV
kennis kunnen nemen van de voorwaarden waaronder zij aan het programma deelnemen.
In deze voorwaarden is, blijkens het rapport, vermeld dat bellers willekeurig
worden uitgekozen om in de uitzending hun vraag te mogen stellen. Voorts zijn
bellers vooraf geïnformeerd over de kosten van het gesprek.
 
 Van belang is tevens dat bij het OM geen aangiftes bekend zijn die op
Astro-TV betrekking hebben. Indien een aangifte zou worden ontvangen dient
per geval te worden bepaald of het OM vervolging zal instellen. Deze vervolgingsbelissing
is ondermeer afhankelijk van de beschikbare opsporingscapaciteit en de concrete
omstandigheden van het geval, zoals het de ernst van het gepleegde strafbare
feit en de verwachte strafoplegging. Gelet op het feit dat deelnemers van
dergelijke programma’s vooraf bekend zijn met de in rekening te brengen
gesprekskosten en zij invloed hebben op de duur van het gesprek (en daarmee
de hoogte van de totale kosten) omdat zij de verbinding kunnen verbreken,
acht het OM de kans op een succesvolle vervolging ter zake van vervolging
gering.
 Aanpassingen code/Consequenties handhavingsbeleid
 Zoals ik in mijn brief van 2 december jongstleden al schreef, ben
ik voornemens de Gedragscode promotionele kansspelen op korte termijn conform
de suggesties in het evaluatierapport aan te passen. Een van de beoogde wijzigingen
is het tot het nultarief reduceren van de communicatiekosten die organisatoren
van promotionele kansspelen in rekening mogen brengen.
 
 Tot het moment dat deze wijzigingen zijn doorgevoerd, blijft de huidige
Gedragscode van kracht en geldt op basis daarvan het volgende. Als aanbieders
van belspellen of andere kansspelen niet voldoen aan een van de voorwaarden
gesteld in de Gedragscode promotionele kansspelen, overtreden zij de gedragscode
en zal ik hiertegen actie ondernemen.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin