Akkoord Benelux, BRD en Frankrijk betreffende geleidelijke afschaffing van grenscontroles, Schengen, 14 juni 1985; Verslag algemeen overleg over de voorbereiding van de vergadering van het Uitvoerend Comité in het kader van Schengen op 19 december 1996
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19326, nr. 154

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

03-01-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

19326 nr. 154

16-12-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningStenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor Justitie en de algemene commissie voor Europese ZakenEerste termijn van de zijde van de commissiesEerste termijn van de zijde van de regering
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19326Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 326Akkoord tussen de Regeringen van de Benelux, de Bondsrepubliek Duitsland
en Frankrijk betreffende geleidelijke afschaffing van grenscontroles, Schengen,
14 juni 1985 nr. 154VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 16 december 1996De vaste commissie voor Justitie1
en de algemene commissie voor Europese Zaken2 hebben
op 10 december 1996 overleg gevoerd met de staatssecretarissen van Buitenlandse
Zaken en van Justitie over de voorbereiding van de vergadering van het
Uitvoerend Comité in het kader van Schengen op 19 december 1996 (19 326,
nr. 152) en over de brief van de staatssecretaris van Justitie d.d. 21 november
1996 inzake invoering van het Schengen-controleregime op de G-pier (19 326,
nr. 151).Van het overleg brengen de commissies bijgaand stenografisch verslag uit.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,V. A. M. van der BurgDe voorzitter van de algemene commissie voor Europese Zaken,Ter VeerDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,Pe Stenografisch verslag van een algemeen overleg van de vaste commissie
voor Justitie en de algemene commissie voor Europese ZakenDinsdag 10 december 1996 16.35 uurDe voorzitter: V.A.M. van der BurgAanwezig zijn 5 leden der Kamer, te weten:De Graaf, Van den Doel, Van Oven, Verhagen en V.A.M. van der Burg,alsmede mevrouw Schmitz, staatssecretaris van Justitie, en de heer Patijn,
staatssecretaris van Buitenlandse Zaken, die vergezeld zijn van enige ambtenaren
van hun ministeries.Aan de orde is:de bespreking van de Geannoteerde agenda
Uitvoerend Comité in het kader van Schengen op 19 december 1996;de brief van de staatssecretaris van Justitie d.d. 21 november 1996 inzake
invoering van het Schengen-controleregime op de G-pier.De voorzitter:Ik open de vergadering en heet de staatssecretarissen van Justitie en
van Buitenlandse Zaken van harte welkom.Eerste termijn van de zijde van de commissiesDe heerVan den Doel(VVD)Voorzitter! Ik kom allereerst te spreken over de toetreding van de landen
van de Noordse Paspoort Unie. Uit de overeenkomst met Denemarken begrijp ik
dat de Faeröer Eilanden en Groenland buiten Schengen worden gehouden,
terwijl het vrije personenverkeer tussen Denemarken en deze gebieden wordt
gehandhaafd. Artikel 5, lid 2, spreekt echter van het handhaven van het vrije
personenverkeer tussen enerzijds de Faeröer Eilanden of Groenland en
anderzijds de staten die partij zijn bij de Schengen-overeenkomst. Dat laatste
gaat mijns inziens verder dan alleen Denemarken. Is in dezen dan ook niet
sprake van een discrepantie? Verder zou ik graag willen weten of eventuele
wijzigingen binnen de landen van de Noordse Paspoort Unie vooraf overgelegd
worden aan de Schengen-landen. Artikel 6 van de overeenkomst legt de huidige
situatie vast en verwijst eigenlijk niet naar de toekomst. Ik ga ervan uit
dat toekomstige wijzigingen ook eerst voorgelegd zullen worden aan de Schengen-landen.
De inwerkingtreding vindt pas plaats als er sprake is van een effectieve controle
van de buitengrenzen. Hoe en door wie wordt die vastgesteld? In het document
wordt gesproken van vereiste compenserende maatregelen. Waaraan moet ik daarbij
denken en geldt dit alleen voor Denemarken of ook voor de andere toetredende
landen?Vervolgens ga ik in op de overeenkomst over de toetreding van Noorwegen
en IJsland. De knelpunten waarover wij de afgelopen maanden regelmatig overleg
hebben gehad, lijken te zijn opgelost. Noorwegen noch IJsland kan de voortgang
binnen Schengen blokkeren, omdat ze geen stemrecht hebben. De vraag is echter
wel in hoeverre de andere Scandinavische landen, zoals Zweden, Finland en
Denemarken, eventueel dwars gaan liggen als Noorwegen en IJsland een wens
inbrengen die niet gehonoreerd dreigt te worden. Wat dat betreft zal de toekomst
uit moeten wijzen hoe dat gaat verlopen. Ik vraag mij af of wij in dezen niet
te maken krijgen met een "paard van Troje"-situatie. De overeenkomst zelf
is overigens duidelijk. Artikel 10 betreft een soort "opting out" wanneer
er een ernstig verschil van mening is. Kan aangegeven worden aan welke omstandigheden
dan precies gedacht moet worden?Ten aanzien van de inwerkingtreding van de uitvoeringsovereenkomst met
Italië, Griekenland en Oostenrijk ben ik benieuwd te horen wat de huidige
stand van zaken is, mede in relatie tot de effectieve controle van de buitengrenzen,
de werking van het SIS en de privacy-wetgeving. Er wordt gesproken over maart
1997. Dat komt er snel aan. Dus ik denk dat wij langzamerhand zouden moeten
weten of er wel of niet groen licht gegeven kan worden.Mijn fractie kan instemmen met de besluiten zoals die voorgesteld worden
onder C.2, C.3 en C.4.Een tijdens de algemene beschouwingen gedaan verzoek van mijn fractievoorzitter
om 30 mln. ter beschikking te stellen voor intensivering van opsporing van
illegalen en intensivering van het Schengen-beleid, is door de regering gehonoreerd.
De Kamer is daarover echter tot nu toe nog niet geïnformeerd. Ik hoor
graag wat de stand van zaken is.Vervolgens kom ik te spreken over de brief inzake het controleregime op
de G-pier. Ik moet zeggen dat de gekozen oplossing niet erg klantvriendelijk
is. De burger zal zeker geen warmer gevoel voor Europa en Schengen krijgen
op het moment waarop hij daarmee geconfronteerd wordt. In feite is een keuze
gemaakt uit twee slechte mogelijkheden. Ik heb ook geconstateerd dat het niet
zozeer een kwestie is van tijd als wel een kwestie van geld. Ik heb begrepen
dat volgens het investeringsprogramma van de luchthaven Schiphol
de desbetreffende voorzieningen pas over vier jaar gerealiseerd kunnen worden.
Als wij politiek willen dat het sneller moet en als blijkt dat de financiën
er niet zijn, overweegt de regering dan niet over te gaan tot voorfinanciering?
Wat nu voorligt, is in feite een interimoplossing, terwijl wij ten aanzien
van het tijdpad met handen en voeten gebonden zijn aan het investeringsprogramma
van de luchthaven Schiphol.De hoofdvraag is natuurlijk of de gekozen oplossing goed en veilig genoeg
is waar het gaat om het voorkomen van illegaliteit en of die niet fraudegevoelig
is. Gelet op wat er nu gerealiseerd is, wordt er mijns inziens redelijk voldaan
aan de veiligheidseisen. Er is een fysieke scheiding in de nachtelijke uren.
Tevens is er de mogelijkheid van busvervoer. Mij lijkt dat dit busvervoer
de meest kwetsbare schakel is. Vindt er überhaupt een controle plaats
van de passagiers die in de bussen naar de Schengen-enclave vervoerd worden?Als de Noordse Paspoort Unie daadwerkelijk van kracht wordt, hebben wij
te maken met landen die toegetreden zijn tot Schengen maar die nog geen lid
zijn van de Europese Unie. Hoe wordt dat probleem verder begeleid, ook in
relatie tot Schiphol?De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Op de Schengen-agenda staan een aantal verbindende besluiten
waar mijn fractie geen bezwaar tegen heeft.Zowel ten aanzien van de toetredingsverdragen met betrekking tot Denemarken,
Finland en Zweden als ten aanzien van de samenwerkingsovereenkomst met Noorwegen
en IJsland is de clausule aangenomen dat de toetredingsverdragen geen beletsel
vormen voor de samenwerking in het kader van de Noordse Paspoort Unie. Mij
is nog niet duidelijk op welke wijze over eventuele conflicten zal worden
beslist. Beslist het Uitvoerend Comité daarover? Zo ja, zijn de Noordse
landen dan aan het oordeel van dat Uitvoerend Comité gebonden? Of krijgen
wij opnieuw situaties ingevolge artikel 2, lid 2?Belangrijk punt is de samenwerkingsovereenkomst met Noorwegen en IJsland.
Daaromtrent zijn door mijn fractie regelmatig bezwaren naar voren gebracht
op het gebied van het besluitvormingssysteem, de uittredingsprocedure, de
overgang van Schengen naar de derde pijler, de rol van het Hof van Justitie
en de controle op de handbagage. Ik sluit mij aan bij de vragen van collega
Van den Doel over de handbagage.Het besluitvormingssysteem blijft een kunstmatig iets, vooral met schade
voor Noorwegen en IJsland. Wat houdt het Nederlands standpunt in over het
gestelde in het verslag van de vorige bijeenkomst van het Uitvoerend Comité,
dat een opzeggingsclausule niet ongeclausuleerd mag zijn en verbonden zou
moeten zijn aan problemen inzake toepassing van de Schengen-samenwerking?
Ik kan niet zien dat dit spoort met artikel 10, lid 1, van de ontwerpovereenkomst,
zoals die nu voorligt.Verder is de uittredingsprocedure eigenlijk niet geregeld. Artikel 10,
lid 4, bevat geen finale regeling. Er wordt wel opgemerkt dat er binnen zes
maanden na uittreding een regeling moet worden getroffen. Maar als dat niet
gebeurt, neemt het Uitvoerend Comité de maatregelen die tot zijn bevoegdheid
behoren. De vraag is wat dat dan nog zou kunnen zijn, omdat het onderdelen
van de samenwerkingsovereenkomst betreft die zich op dat ogenblik wellicht
niet meer onder de macht van het Uitvoerend Comité bevinden. Ik denk
daarbij in het bijzonder aan onderdelen van het informatiesysteem die bij
de Noorse en IJslandse partners zijn ondergebracht.Ten aanzien van de overgang van Schengen naar de derde pijler is niets
in het verdrag geregeld. Is er nog een formele verklaring van Noorwegen en
IJsland te verwachten over die overgang?Verder is heel belangrijk geweest de rol van het Europese Hof van Justitie.
Tijdens de discussie die daarover is gevoerd binnen het Uitvoerend Comité
hebben de Noordse landen zich achter de gereserveerde houding van Frankrijk
en Spanje opgesteld. Men wilde de ontwikkelingen terzake in IGC-verband afwachten.
Tijdens het gesprek met Noorse parlementariërs twee weken geleden kreeg
ik de indruk dat dit onderwerp niet met de Noorse regering besproken is. Hoe
spoort dat met het voornemen van de staatssecretaris om dat onderwerp prominent
met de Noren en de IJslanders te bespreken?Mijn fractie kan op dit ogenblik onmogelijk erg tevreden zijn met het
voorliggende ontwerpverdrag. Onder voorbehoud van het antwoord van de staatssecretaris
stel ik vast dat een aantal geopperde bezwaren niet is weggenomen, ondanks
de inspanningen van de staatssecretaris om dat wel te bereiken. Op basis van
deze vaststelling kan dan ook niet van de PvdA-fractie worden verwacht dat
zij vooraf haar fiat geeft op grond waarvan in redelijkheid medewerking aan
de ratificatie zou mogen worden verwacht. Anderzijds zijn er natuurlijk heel
grote belangen aan de orde, zoals het algemene streven om in intergouvernementeel
verband tot overeenstemming te komen, het vermijden van een dreigend Nederlands
isolement, het verlangen naar een meer uitgebreid Europees vrij personenverkeer
en de onlosmakelijke band tussen de lidstaten van de Noordse Paspoort Unie.
Mijn fractie sluit niet uit dat in de tijd tussen eventuele ondertekening
en ratificatie, de overeenkomst aan kracht zal winnen, ervan uitgaande dat
tegen de tijd dat de ratificatie in behandeling komt bij de Tweede Kamer er
vanuit de IGC duidelijkheid zal zijn gekomen over de aansluiting van Schengen
op de derde pijler en over de eventuele rol van het Hof van Justitie bij het
Schengen-verdrag. De Noorse collega Brundtland wekte twee weken geleden de
indruk dat in ieder geval de Nóórse regering met een aansluiting
van Schengen op de derde pijler en met een rol voor het Hof van Justitie zou
kunnen leven. Ik zou die uitspraak graag gedekt willen zien door een standpunt/verklaring
van de Noorse regering. Is het denkbaar dat Noorwegen en IJsland hun positie
al of niet in het kader van de ratificatieprocedure van dit verdrag formeel
zouden vastleggen? Bovendien zou de tussentijd benut kunnen worden om de uittredingsprocedure
en het handbagageregime uit te werken. Mijn fractie geeft de regering dus
nu geen positief advies. Zij verzet zich niet, maar behoudt zich ten aanzien
van de eventuele ratificatie een eindoordeel voor.Ik sluit mij aan bij de opmerkingen van collega Van den Doel over de G-pier.
Ik neem aan dat de staatssecretaris op dit punt mede de minister van Verkeer
en Waterstaat vertegenwoordigt die immers een prominente rol
heeft wat betreft dit dossier. In feite is een onmogelijke oplossing gekozen.
De invoering van het Schengen-regime voor de G-pier leidt ofwel tot een dubbele
controle ofwel tot een omweg die alleen voor zeer fanatieke busreizigers aantrekkelijk
zou kunnen zijn. Mijn fractie vindt dat niet aanvaardbaar. Bij de vorige bijeenkomst
hebben wij naar aanleiding van de brief van 21 november van de staatssecretaris
opgemerkt, dat wij behoefte hebben aan een onderbouwing van de verwerping
van de alternatieve oplossingen. Weliswaar hebben wij een brief gekregen met
op de achterkant afgedrukt een brief van de heer Smits, maar ik kan eerlijk
gezegd niet constateren dat daarmee voldoende is afgerekend met de alternatieve
oplossingen die in ieder geval voor de Schengen-reiziger aanzienlijk aantrekkelijker
klinken.Van de staatssecretaris hebben wij nog ontvangen een verslag van het jurisprudentieoverleg
in het kader van Schengen, waarvoor ik haar dankbaar ben. Mijn verzoek aan
haar is of dat nog kan worden uitgebreid met een overzicht van Schengen-jurisprudentie
in andere landen. In een Schengen-conferentie in Brussel is die jurisprudentie
aan de orde geweest en de stukken daarover zijn uitgewisseld. In dat kader
zou mijn fractie ervoor zijn om er in commissieverband eens uitgebreid aandacht
aan te besteden. Ik merk nu al op dat mijn fractie bijzonder tevreden is met
de standpuntbepaling van de staatssecretaris in het kader van de toepassing
van artikel 29, lid 4, van de Schengen-uitvoeringsovereenkomst. Dat artikel
heeft betrekking op het in behandeling nemen van asielverzoeken van leden
uit een gezin die via verschillende staten Nederland binnenkomen.De heerVerhagen(CDA)Voorzitter! De CDA-fractie heeft in vorige overleggen reeds aangegeven
dat zij het belang onderkent van de toetreding van Denemarken, Finland en
Zweden en van de samenwerking met Noorwegen en IJsland, evenals van de consequenties
van de Noordse Paspoort Unie. Dat neemt niet weg dat wij er toch een aantal
vragen over hebben.Dat betreft allereerst de mogelijke incorporatie van Schengen in de derde
pijler. In de gemeenschappelijke brief van Kohl en Chirac aan het raadsvoorzitterschap
wordt heel nadrukkelijk het volgende gesteld: "Die Schengen-Zusammenarbeit
die alle Mitgliedstaten der Europäische Union grundsätzlich offen
steht, könnte auf diese Weise über ein Protokoll zum Unionsvertrag
in den institutionellen Rahmen der Europäische Union eingezogen werden."
De bedoeling van deze twee toch niet onbelangrijke lidstaten van de Europese
Unie is heel nadrukkelijk om genoemde incorporatie nadrukkelijk aan de orde
te stellen tijdens de komende IGC en deze eventueel via het protocol bij de
werking van de Europese Unie te betrekken. Ik sluit mij aan bij de vraag van
de heer Van Oven of het niet wenselijk is dat er een formele verklaring komt
van Noorwegen en Denemarken op dit punt waar het gaat om de eventuele consequenties
van een dergelijke uitkomst van de IGC. Het heeft mij uitermate verbaasd dat
mevrouw Brundtland onlangs in een gesprek dat wij een aantal weken geleden
hebben gehad met een Noorse delegatie, te kennen gaf dat met haar noch met
de Noren ooit gesproken was over de mogelijke rol van het Europese Hof. In
het verleden hebben wij breed in de Kamer dit punt meerdere malen onderstreept.
Het had dan ook voor de hand gelegen dat zeker tijdens het Nederlandse voorzitterschap
van Schengen de positie van het Hof ter sprake was gebracht en dat de visie
van Noorwegen op een mogelijke rol van het Hof aan de orde was gesteld. Het
antwoord heeft mij wat verbaasd. Ik hoor dan ook graag van de staatssecretaris
op welke wijze hij in de besprekingen over de onderhavige overeenkomst de
mogelijke bevoegdheid van het Europese Hof ten aanzien van Schengen-aangelegenheden
ter sprake heeft gebracht. Is het nog denkbaar dat op dit punt een verklaring
van Noorwegen en IJsland tegemoet gezien kan worden? Hoe staat het überhaupt
met de voortgang in de discussie over de bevoegdheid van het Hof in Schengen-verband?De bagage is uitgesloten van de werking van deze overeenkomst. Voorts
is vermeld dat met betrekking tot handbagage nog nadere regelgeving en uitwerking
zal komen. In het verleden hebben wij al gesproken over eventuele problemen
die op dit punt zouden kunnen ontstaan op Schiphol. Is daar inmiddels al meer
zicht op?Voorzitter! Een ander punt waarop de discussie zich richt is de inwerkingstelling
van de uitvoeringsovereenkomst met Italië, Griekenland en Oostenrijk.
Zoals bekend, heeft de Tweede Kamer met betrekking tot Griekenland steeds
geëist dat er een adequate controle aan de buitengrenzen van Griekenland
plaatsvindt en dat zij zich aan de hand van de bevindingen van de onderzoekscommissie
een oordeel wil vormen, voordat zij de goedkeuring wil behandelen. Tegelijkertijd
lees ik in Agence Europe dat Griekenland voornemens is per 1 januari aanstaande
zijn grenzen te openen met de Schengen-landen, waarmee het dus de facto de
Schengen-overeenkomst zou gaan uitvoeren. Dat lijkt mij een wat vreemde positie
waar de overeenkomst nog niet door alle lidstaten is geratificeerd. Ik hoor
daarover graag de mening van de staatssecretaris.StaatssecretarisPatijnIk maak daar dan de half serieuze opmerking bij: als Griekenland dat unilateraal
wil doen, kunt u toch moeilijk bezwaren hebben.De heerVerhagen(CDA)Dat stelt ons dan wel voor problemen met betrekking tot de adequate buitengrenscontrole.
Op het moment waarop Griekenland dat unilateraal doet, zouden er wellicht
andere maatregelen genomen moeten worden als wij van mening zijn dat de Schengen-overeenkomst
dan niet zou kunnen gelden met betrekking tot Griekenland.De heerDe Graaf(D66)Toch begrijp ik u niet helemaal. Als Griekenland zijn grenzen openstelt,
betekent dat nog niet dat de andere Schengen-landen dat moeten accepteren.
Het enige wat er gebeurt, is dat wanneer u naar Athene vliegt u bij binnenkomst
geen paspoort nodig heeft.De heerVerhagen(CDA)Dat kunnen zij uiteraard doen, maar ik meen niet dat de Schengen-lidstaten
de stap moeten volgen die de Grieken per 1 januari zetten, zonder dat de overeenkomst
in werking is getreden.Ik vond het uitermate merkwaardig om te lezen dat er nog niets bekend
is over het werkprogramma van het Portugese voorzitterschap.
Kan inmiddels een tipje van de sluier worden opgelicht?Kortheidshalve sluit ik mij aan bij de vragen van de heren Van den Doel
en Van Oven over de G-pier. Formeel is er geen sprake van strijd met eerdere
afspraken of toezeggingen, maar het blijft natuurlijk een vrij ongelukkige
constructie. Ik zou de bewindslieden willen verzoeken om ons bijvoorbeeld
halfjaarlijks de evaluatie op dit punt te doen toekomen, te meer waar in de
desbetreffende brief gesteld wordt dat de voorgenomen verbouwingen in het
kader van de aanpassing van het Masterplan Schiphol op termijn soelaas zullen
bieden.Wij hebben in het verleden al meerdere malen aangedrongen op afspraken
ten aanzien van asielverzoeken van leden uit een gezin die via verschillende
staten Nederland binnenkomen. Is het mogelijk dat er op dit punt een burden
sharing kan worden gerealiseerd die ertoe zal leiden dat gezinnen niet uit
elkaar gehaald worden?Ik sluit af met de traditionele vraag of er enige vooruitgang is te melden
met betrekking tot de Noord-Franse grenscontrole.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! Wat betreft de inwerkingstelling van de uitvoeringsovereenkomst
met Italië, Griekenland en Oostenrijk blijven wij ons bijzonder zorgen
maken over met name de buitengrenscontrole door Griekenland. Ik zou de Griekse
regering eerder willen oproepen haar buitengrenscontrole te verstevigen in
plaats van haar grenzen met Schengen-landen direct open te zetten.Ten aanzien van de verdere ontwikkeling van het Schengen Informatie Systeem
wordt gedacht aan scenario's waaronder een eenmalige volledige re-design en
daarop volgende vervanging van SIS 1 door een nieuw SIS 2. Met name van dat
laatste ben ik toch wel een beetje geschrokken. Ik kan mij herinneren dat
het SIS nog niet zo gek lang geleden in werking is gesteld. Kan enige indruk
gegeven worden van de termijnen en de kosten die met vervanging gepaard gaan?
Ik zou niet graag zien dat wij alle investeringen rond het SIS uiteindelijk
slechts over een paar jaar hebben kunnen afschrijven. Dan zou eerder sprake
zijn van desinvestering dan van investering.Dan heb ik nog een opmerking over B.6, terrorismebestrijding. Het is mij
uit de tekst van de toelichting niet helemaal duidelijk wat er op dat punt
in het kader van Schengen is besproken. Is hierbij overigens niet sprake van
een overlap gelet op hetgeen er in de JBZ-raad gebeurt rondom het onderwerp
terrorismebestrijding? Zo neen, dan hoor ik graag waarom niet. Zo ja, dan
is de vraag waarom dit onderwerp in deze twee fora met grotendeels dezelfde
landen wordt besproken.Vervolgens kom ik te spreken over de samenwerkingsovereenkomst met Noorwegen
en IJsland. Ik ben het eens met de collega's die hebben gezegd dat wij nu
als Kamer geen oordeel behoeven te vellen, aangezien wij dat wel doen op het
moment waarop er een voorstel tot goedkeuring voorligt. Dan is het de tijd
er finaal ja of nee op te zeggen. Ik zal niet verhelen dat wij in onze fractie
zowel de voordelen als de nadelen nadrukkelijk hebben besproken en gewogen.
Een laatste weging zal dus nog plaatsvinden. Nadelen zijn de wat kunstmatige
constructie waarin IJsland en Noorwegen geen deel vormen van Schengen maar
wel deelnemen aan Schengen, een Schengen-instrumentarium dat zich als het
ware buiten de territoriale grenzen van de EU begeeft en de afhankelijkheid
van de buitengrenscontrole door niet EU-staten. Ten slotte zitten er nogal
wat merkwaardige constructies in de overeenkomst. In navolging van collega
Van Oven wijs ik op de constructie van artikel 10, lid 1. De staatssecretaris
van Buitenlandse Zaken heeft in zijn eerdere brief gesteld, dat het moet gaan
om een geclausuleerde opzeggingsbevoegdheid. Ik lees echter dat in het geval
van een ernstig meningsverschil – zonder nadere aanduiding waar dat
meningsverschil over zou kunnen gaan – kan worden opgezegd door IJsland
en/of Noorwegen, hetgeen ik nauwelijks geclausuleerd acht. Graag krijg ik
daarop een nadere toelichting.Natuurlijk kan deze samenwerkingsovereenkomst ook nadelig zijn voor de
versteviging van de potentiële democratische en rechtsstatelijke controle
die wij nastreven. Ik heb niet de indruk dat op het moment waarop drie EU-leden
uit Scandinavië toetreden en twee niet-EU-leden uit Scandinavië
deze samenwerkingsovereenkomst aangaan, ons ideaal van een goede juridische
controle via het Europese Hof van Justitie echt veel dichterbij komt. Er zijn
natuurlijk ook voordelen aan de overeenkomst verbonden. Vanwege de klok zal
ik daarop nu niet verder ingaan. Die voordelen zijn natuurlijk evident in
een wat grotere Europese gedachte. Bovendien vergroot de overeenkomst het
gebied van vrij verkeer van goederen en personen. Dat alles brengt mij ertoe
om niet op voorhand te zeggen dat wij niet zullen meewerken aan ratificatie,
maar de regering zal ons wel de tijd moeten gunnen om er nog eens grondig
over na te denken. Met collega Van Oven ben ik van mening dat ook de uitkomst
van de IGC daarbij een rol kan spelen.Wat is voorgesteld inzake de G-pier is in feite geen echte materiële
oplossing. Formeel is voldaan aan de voorwaarden, materieel is er eigenlijk
voor elke passagier maar één keuze. Ik zie de staatssecretarissen
zelf in die situatie eerlijk gezegd niet die lange voettocht maken van de
ene naar de andere terminal om vervolgens de bus te nemen. Ze zullen zich
dan noodgedwongen twee keer laten controleren omdat ze geen zin hebben in
verder tijdverlies en omslachtigheid. Daarmee is voor de gemiddelde in- en
uitreizende passagier niet echt voldaan aan de voorwaarden van Schengen. Ik
zou beide staatssecretarissen willen vragen door te gaan met denken en het
niet bij deze oplossing te laten. Overigens ben ik wel buitengewoon blij dat
de verschillende maatschappijen bereid zijn geweest om folders ter beschikking
te stellen aan de passagiers om een en ander uit te leggen. Ik denk wel dat
dit laatste nodig is!Eerste termijn van de zijde van de regeringStaatssecretarisPatijnVoorzitter! Ik neem goede nota van hetgeen gezegd is over de toetreding
van Noorwegen en IJsland. Wij hebben er meerdere malen over gesproken. Wij
hebben ook de politieke argumenten gewisseld. De regering is ervan overtuigd
dat deze toetreding wenselijk is om het vrij verkeer van personen met geheel
Scandinavië te kunnen waarborgen. Ik wijs er nadrukkelijk
op dat deze discussie evenzeer aan de orde zou zijn als wij het vrij verkeer
van personen in het kader van de Europese Unie hadden willen regelen. Dan
had exact hetzelfde probleem opgelost moeten worden. Ik houd staande dat deze
pilotvorm, zoals het Verdrag van Schengen een pilotvorm is voor het vrij verkeer
van personen in de EU, geen beletselen zal opleveren. De kwaliteit van de
rechtsstaat, de loyaliteit van beide landen en de innige politieke verbondenheid
van deze landen met de overige Schengen-landen vormen naar mijn gevoel de
politieke garantie dat er heel weinig mis mee kan gaan. Ik ben blij dat de
Kamer geen nadrukkelijke bezwaren tegen het tekenen van de verdragen oppert.
Ik zal ze volgende week dan ook tekenen.De heer Van den Doel heeft gevraagd naar de stand van zaken rond de Faeröer
Eilanden en Groenland. Nadrukkelijk is wat betreft Denemarken gevraagd om
die uit te zonderen. In de slotakte staat dat er nog een nadere praktische
regeling zal worden getroffen door het Koninkrijk Denemarken om voor de Faeröer
Eilanden en Groenland tot een zodanig praktisch arrangement te komen dat er
geen bijzonder gat in het buitengrensregime ontstaat. Ik teken hierbij aan
dat de immigratiecontroles op de Faeröer Eilanden en Groenland in handen
van Denemarken zijn en niet in die van de provinciale overheden. Dat staat
er dan ook garant voor dat de kwestie praktisch geregeld kan worden.De heer Van den Doel heeft een vraag gesteld over de procedure bij eventuele
wijzigingen in het kader van het regime van de Noordse Paspoort Unie. In artikel
6 staat uitdrukkelijk dat wijzigingen mogelijk zijn voorzover ze niet indruisen
tegen het Schengen-regime. Dat betekent dus dat er juridisch een zekere hiërarchie
ontstaat. Wij verwachten van de Noordse landen dat ze bij de ontwikkeling
van het NPU deze hiërarchie nadrukkelijk zullen waarborgen.De heerVan Oven(PvdA)Wie is dan de beslissende instantie daaromtrent?StaatssecretarisPatijnBij dit soort gouvernementele conferenties moet je het uiteindelijk eens
worden. Er is geen conflictoplossende instantie. Wij hebben gezamenlijk de
wens om er een onafhankelijke rechtsprekende instantie bovenop te zetten.
Daar hebben wij ons tot nu toe voor ingespannen, zeker na aansporing door
de Kamer. Die instantie is er nu dus niet. Dus dergelijke kwesties moeten
in goed onderling overleg worden geregeld.Er is ook nog een vraag gesteld over artikel 10 van de toetredingsakte
met betrekking tot Noorwegen. In een betrekkelijk laat stadium, dus na het
principeakkoord van april, heeft Noorwegen op basis van binnenlands-politieke
en constitutionele overwegingen gevraagd om een opzeggingsclausule op te nemen.
Wij hebben toen overwogen dat het niet zo zou mogen zijn dat opzegging geschiedt
op basis van een simpele wens van het Noorse parlement of een simpele verandering
van de coalitie in Noorwegen. Vandaar dat er uitdrukkelijk is gesteld dat
van opzegging alleen sprake kan zijn als er een ernstig politiek of juridisch
conflict ontstaat tussen Noorwegen en de Schengen-landen zodat er uitdrukkelijk
een grond is om de samenwerking te verbreken. Dat is de intentie die is meegegeven
en die wordt door beide partijen ook als zodanig herkend.De heer Van den Doel heeft gevraagd naar het tijdstip van toetreding van
Griekenland en Italië. Maart 1997 is niet haalbaar. De eerste reden is
dat de operationele invoering in het informatiesysteem nog niet is gerealiseerd.
De tweede reden is dat de ratificatie van het verdrag met Griekenland nog
niet is voltooid. De derde reden is dat een aantal randvoorwaarden die door
het Uitvoerend Comité gesteld zijn ten aanzien van de verificatie van
de adequate buitengrenscontroles nog niet zijn vervuld. Volledigheidshalve
meld ik nog dat in beide landen ook nog niet is voldaan aan de andere randvoorwaarde,
namelijk het in de boeken brengen van een behoorlijke privacywetgeving.Ik heb goede nota genomen van de blijvende bezwaren van de heer Van Oven
tegen de voorliggende ontwerpsamenwerkingsovereenkomst. Ik begrijp dat wij
de discussie zullen voortzetten bij de behandeling van de ratificatie. Ik
erken dat er wellicht nog een ontwikkeling in het verschiet ligt op dit punt.
In het kader van de IGC zou het politieke perspectief van het integreren van
Schengen in de Europese Unie geopend kunnen worden. De heer Verhagen heeft
op dat punt de gezamenlijke brief van de heren Kohl en Chirac geciteerd. Ik
wil nog wel melden dat de discussie terzake in de IGC laat op gang is gekomen,
maar dat die is gevoerd aan de hand van het bekende Nederlandse papier dat
wij u als Kamer een aantal maanden geleden hebben voorgelegd. Er is daarover
betrekkelijk snel een soort basisconsensus ontstaan, uiteraard minus de positie
van het Verenigd Koninkrijk omdat het een algemeen voorbehoud maakt ten aanzien
van het vrij verkeer van personen. Veertien van de vijftien landen lijken
op dat punt op basis van de stand van onderhandelingen daarover een beginselovereenstemming
te bereiken. Wellicht is er dus voorafgaande aan de finale besluitvorming
over de ratificatie nog nieuws te melden. Mocht dat niet zo zijn, dan zal
ik hier over een half jaar of driekwart jaar voor u staan en zal ik met hand
en tand de toetreding van Noorwegen en IJsland tot de Schengen-samenwerking
verdedigen.Er is geen verklaring voorzien van Noorwegen, noch van de groep van Schengen-landen
over de eventuele overgang naar de derde pijler. Het is aan beide zijden geheel
duidelijk dat het niet aan de groep van samenwerkende Schengen-landen is om
daarover besluiten te nemen of verklaringen af te leggen. Dat is namelijk
aan de IGC. Naar mijn gevoel is er ook geen reden voor een gereserveerde houding
van de Noren ten aanzien van een eventuele toetreding tot Schengen. Ik denk
dat het voor de Noren eerder overzichtelijker wordt, omdat naar mijn stellige
overtuiging dan de integratie van het Schengen-acquis ongeveer in dezelfde
juridische vorm zal kunnen worden gegoten als bijvoorbeeld het EER-acquis.
Overigens zullen dan eerst het vrij verkeer van personen in het kader van
de Europese Unie en de overgang van Schengen geregeld moeten zijn.De heerVan Oven(PvdA)Het gaat niet om de houding van de Noordse landen ten opzichte van de
IGC, maar om de consequenties die men eventueel bereid is te verbinden aan
de opstelling in de IGC.StaatssecretarisPatijnAls de IGC inclusief de drie landen van de Noordse Paspoort Unie besluiten
om Schengen in het verdrag op te nemen, dan gebeurt dat. Dan
kunnen wij heronderhandelen over de gevolgen voor Noorwegen. Noorwegen kan
dan ook besluiten af te haken. Dan verkeren wij in feite in de situatie van
een politiek conflict in de zin van artikel 10. Voor mij is de politieke en
juridische basis dus helder genoeg.Ik heb geen nieuws over de controles aan de Noord-Franse grenzen. Overigens
valt het mij steeds op wanneer ik mij naar en van Frankrijk beweeg, dat die
controles erg meevallen.Wat betreft het SIS is men bezig een kortetermijnvoorziening te treffen
die de toetreding van Oostenrijk, Griekenland en Italië mogelijk maakt.
Op een gegeven moment overschrijd je wel een soort kritische grens, hetgeen
een nieuwe technologie en programmatuur nodig maakt. Dan gaan wij naar een
volgende generatie informatica. Dat zijn processen die zich van tijd tot tijd
voordoen. Op dit moment kan ik nog niets vertellen over de kosten die ermee
gemoeid zijn. De eerste lijn is op dit moment in ieder geval om de huidige
informatieapparatuur en programmatuur geschikt te maken voor toetreding van
de drie landen die ik zo-even noemde.Ten aanzien van het onderwerp terrorismebestrijding is er inderdaad sprake
van enige overlap met de JBZ-raad. Dit moet echter gezien worden tegen de
achtergrond van het conflict dat wij met Spanje en België terzake hebben.
Men moet het dus rekenen tot de pastorale nazorg.StaatssecretarisSchmitzVoorzitter! De heer Van den Doel heeft nog gevraagd hoe het zit met de
30 mln. ten behoeve van opsporing van illegalen en intensivering van het Schengen-beleid.
Ik neem aan dat dit bij de suppletore begroting wordt geregeld. Wij zijn er
in de ministerraad in ieder geval uit waar het de verdeling van dat bedrag
en de activiteiten betreft. Ik zal de Kamer hierover nader informeren in een
aparte brief die ik haar nog voor het kerstreces doe toekomen.De oplossing die is gekozen voor de G-pier laat materieel inderdaad nogal
wat te wensen over. De stuurgroep en ook Schiphol zelf hebben aan alle kanten
verzocht om een betere oplossing. De nu gekozen oplossing heeft niet zozeer
te maken met de financierbaarheid. Het ligt veel gecompliceerder. Het heeft
te maken met het Masterplan Schiphol en de zware bouwkundige infrastructurele
voorzieningen. Vanochtend is mij door Schiphol nog meegedeeld dat met de realisatie
van die voorzieningen nog een paar jaar gemoeid zal zijn. Men zegt dat het
misschien wel iets sneller kan. maar dat men de garantie daarvoor niet kan
geven. De alternatieven die onderzocht zijn, leidden tot nog hogere kosten
en waren zeker niet klantvriendelijker. Bedacht moet verder worden dat de
G-pier het sluitstuk is van alle discussies die wij over dit onderwerp hebben
gevoerd. Bovendien gaat het hierbij om chartervluchten voor mensen die doorgaans
een keer per jaar op vakantie gaan. Ik weet ook niet wat erger is: wat langer
in een bus zitten op Schiphol of twee keer je paspoort laten zien. Een en
ander betekent nog niet dat wij nu stil gaan zitten en afwachten totdat alles
bouwkundig is afgerond. Schiphol en wij zouden het dienstig vinden als er
eerder een oplossing kan worden gevonden die de zaak vergemakkelijkt.De heerVan den Doel(VVD)De staatssecretaris zegt dus dat het geen kwestie is van geld, maar dat
het er meer aan ligt dat de bouwkundige voorzieningen niet eerder dan binnen
vier jaar gerealiseerd kunnen worden.StaatssecretarisSchmitzPrecies.De heerVan den Doel(VVD)Dat is dan een iets ander geluid dan ik eerder gehoord heb.StaatssecretarisSchmitzVoorzitter! Overigens heeft de heer Van Oven gelijk; de brief van 21 november
jongstleden over de G-pier heb ikzelf ondertekend, maar uiteraard ligt er
in dezen een vrij brede verantwoordelijkheid in het kabinet, waaronder dus
ook die van de minister van Verkeer en Waterstaat die veel met Schiphol heeft
te maken, en de minister van Defensie met betrekking tot de inzet van de Koninklijke
marechaussee. De opmerking van de heer Van Oven zet mij er toe aan om een
en ander wat zuiverder te formuleren waar het de medeondertekening betreft.Ten slotte op het punt van de G-pier wil ik nog vermelden dat de stuurgroep
en Schiphol nog wel wat verder hadden willen denken over een oplossingsmogelijkheid.
Ik heb mij wat dat betreft echter uitdrukkelijk verzet, in de zin dat ik benadrukt
heb dat er op 1 januari een formeel dekkende oplossing voorhanden moet zijn.
Anders zouden alle afspraken die wij in dit kader gemaakt hebben, weer op
de helling komen te staan.De heer Van Oven heeft gevraagd of er Schengen-jurisprudentie van andere
landen voorhanden is. Er is weinig beschikbaar van andere landen. Duitsland
heeft daarover een notitie toegezegd, terwijl Frankrijk op dit moment nog
wacht op een uitspraak van de Conseil d'Etat. Wanneer wij meer materiaal beschikbaar
hebben, zullen wij dat de Kamer doen toekomen.De heer Verhagen heeft nog aandacht gevraagd voor de asielverzoeken van
leden uit een gezin die via verschillende staten Nederland binnenkomen. Bij
brief van 18 november heb ik uitvoerig meegedeeld dat wij daarover in gesprek
zijn. Dat gesprek gaat ook voort. Wij proberen bij de andere Schengen-landen
wat meer gehoor te krijgen ten aanzien van de onwenselijkheid van het scheiden
van gezinsleden. Het ziet er echter naar uit dat bepaalde landen niet verder
willen gaan dan het maken van een uitzondering bij heel schrijnende gevallen.
Vandaar dat ik in genoemde brief heb aangegeven hoe wijzelf onze eigen verantwoordelijkheid
in dezen proberen in te vullen door scheiding zoveel mogelijk te voorkomen.
Uiteraard zal ik de Kamer van de verdere ontwikkelingen op dit punt op de
hoogte houden.De heerVan Oven(PvdA)Voorzitter! Ik blijf ontevreden over de gevonden oplossing inzake de G-pier.
Het is een hoogst onaantrekkelijk alternatief voor de passagiers. Ik meen
dat het Schengen-product daardoor absoluut geen goede naam krijgt. Ik begrijp
nog steeds niet waarom de alternatieve oplossing zoals die in Schiphol-verband
zelf indertijd op papier is gezet, niet kan worden uitgevoerd. Wij hebben
gevraagd om een nadere onderbouwing voor het verwerpen van die alternatieve
oplossing. Ik vind dat echter niet terug in de brief van 21 november. Ik kan
als Kamerlid de oplossing die nu gekozen is, moeilijk blokkeren, vanwege het
fysiek ontbreken van een alternatief. Ik zou de staatssecretaris
alsnog willen vragen om direct na het reces met een nadere uitleg erover te
komen. Dan kunnen de Kamerleden zelf het reces benutten om ter plaatse op
Schiphol een kijkje te nemen. Dan kunnen wij vervolgens met elkaar nagaan
hoe lang de situatie zoals die nu gaat ontstaan, nog aanvaardbaar is.De heerDe Graaf(D66)Voorzitter! De staatssecretaris leek even te suggereren alsof het voor
de gemiddelde passagier een leuke extra toeristische attractie is om met de
bus over Schiphol te rijden. Ik neem toch aan dat zij dat niet serieus bedoelde.
Overigens sluit ik mij aan bij de vraag van de heer Van Oven. Ten slotte zou
ik nog graag willen weten wat precies de stand van zaken is rond het Passenger
Tracking System, dat kennelijk maar niet wil slagen.StaatssecretarisSchmitzVoorzitter! Veel gevoel voor humor lijkt mij op dit onderwerp niet echt
van toepassing. Ik zeg de heer Van Oven toe dat hij een nadere onderbouwing
krijgt van de alternatieven. Ik zou de Kamerleden van harte willen aanbevelen
om in het kerstreces een kijkje te nemen bij de G-pier. Overigens willen wij
een dergelijk bezoek ook gaarne voor hen organiseren.De voorzitter:Ik dank u voor dit aanbod. Ik stel vast, dat er drie het Koninkrijk bindende
besluiten zijn, vermeld onder punt 4. De fracties van de PvdA en de VVD hebben
zich reeds in eerste termijn akkoord verklaard met die besluiten. Ik neem
aan dat ook de fracties van D66 en het CDA zullen volgen. Dan weten de bewindspersonen
waar ze aan toe zijn. Ik sluit dit algemeen overleg.Sluiting 17.35 uur.XNoot1 Samenstelling: Leden: V.A.M. van der Burg (CDA), voorzitter, Schutte (GPV), Korthals
(VVD), Janmaat (CD), De Hoop Scheffer (CDA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA),
Van de Camp (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter, M.M. van der
Burg (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Rabbae (GroenLinks), J.M. de Vries
(VVD), Van Oven (PvdA), Van der Stoel (VVD), Dittrich (D66), Verhagen (CDA),
Dijksman (PvdA), De Graaf (D66), Rouvoet (RPF), B.M. de Vries (VVD), O.P.G.
Vos (VVD) en Van Vliet (D66). Plv. leden: Koekkoek (CDA), Van den Berg (SGP), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Marijnissen (SP), Biesheuvel (CDA), Bremmer (CDA), Doelman-Pel (CDA), Van
Traa (PvdA), Van Heemst (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Rehwinkel (PvdA),
Noorman-Den Uyl (PvdA), R.A. Meijer (groep-Nijpels), Sipkes (GroenLinks),
Rijpstra (VVD), Middel (PvdA), Passtoors (VVD), Van Boxtel (D66), Van der
Heijden (CDA), Apostolou (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Van den Doel (VVD), Weisglas
(VVD) en De Koning (D66). XNoot2 Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Weisglas
(VVD), Terpstra (CDA), Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ter Veer
(D66), voorzitter, Ybema (D66), Van Middelkoop (GPV), Leers (CDA), Sipkes
(GroenLinks), Van Rooy (CDA), Woltjer (PvdA), ondervoorzitter, Hendriks, Voûte-Droste
(VVD), Schuurman (CD), Hessing (VVD), Van den Bos (D66), Van Oven (PvdA),
Hoogervorst (VVD), Rouvoet (RPF), Van Waning (D66), Houda (PvdA) en Rehwinkel
(PvdA). Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Traa (PvdA), Blaauw (VVD),
Verhagen (CDA), Van der Ploeg (PvdA), De Jong (CDA), De Haan (CDA), De Graaf
(D66), Van den Berg (SGP), Van der Hoeven (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Hillen
(CDA), Witteveen-Hevinga (PvdA), R.A. Meijer (groep-Nijpels), O.P.G. Vos (VVD),
Poppe (SP), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Roethof (D66), Crone (PvdA),
Verbugt (VVD), Leerkes (Unie 55+), Hoekema (D66), Adelmund (PvdA) en Lilipaly
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19326-154.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl