Wijziging Wgr i.v.m. afschaffing verplichte bundeling en integr. in samenwerkingsgebieden en samenh. wijzigingen; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27008, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

18-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27008 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Doel en strekking van het wetsvoorstel2.1 Het kabinetsbeleid met betrekking tot de inrichting
en werking van het binnenlands bestuur2.2 Afschaffing verplichte bundeling en integratie in
samenwerkingsgebieden2.3. Afschaffing goedkeuring en registratie van regelingen2.4 Verplichte samenwerking3. Verhouding tot de Kaderwet bestuur in verandering en
een aantal sectorale wetten4. Deelneming door het Rijk aan gemeenschappelijke regelingenII ARTIKELSGEWIJSArtikel IOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdelen E en FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdelen J, K, L en MOnderdeel NOnderdeel OOnderdeel POnderdelen Q, R en SOnderdelen T en UOnderdeel VOnderdelen W t/m EEOnderdelen FF en GGOnderdeel HHArtikel IIArtikel IIIArtikel IVArtikel VArtikel VIArtikel VIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27008Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 008Wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in verband met de
afschaffing van de verplichte bundeling en integratie van gemeenschappelijke
regelingen in samenwerkingsgebieden en daarmee samenhangende wijzigingennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingIn het regeerakkoord is vastgesteld dat samenwerking tussen gemeenten
een nuttig instrument blijft. Een belangrijk juridisch kader voor deze samenwerking
vormt de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). In het regeerakkoord is
aangekondigd dat de bundelings- en integratieverplichtingen uit de Wgr worden
geschrapt. Hiermee wordt voortgegaan op de weg die het voorgaande kabinet
op het terrein van de intergemeentelijke samenwerking reeds was ingeslagen.
Dit wetsvoorstel strekt ertoe de Wgr in essentie terug te brengen tot wettelijk
kader voor de – vrijwillige – samenwerking tussen gemeenten voor
de uitvoering van lokale taken. De vrijwilligheid van de samenwerking impliceert
dat een van de doelstellingen van de Wgr, namelijk de verplichte ordening
van gemeenschappelijke regelingen in vastgestelde samenwerkingsgebieden, wordt
verlaten. In dit wetsvoorstel worden de indeling in samenwerkingsgebieden
en de bundelings- en integratieverplichting geschrapt. In het verlengde hiervan
worden de bepalingen die strekken tot de goedkeuring door de provincie van
gemeenschappelijke regelingen waaraan gemeenten deelnemen, geschrapt. Ook
de verplichting tot het inzenden van de regeling bij de provincie en tot registratie
door het provinciebestuur komt te vervallen. Tevens wordt het aanwijzings-
en opleggingsregiem zoals geregeld in hoofdstuk X beperkt. Bij dit wetsvoorstel
is voorts van de gelegenheid gebruik gemaakt enige ondergeschikte wijzigingen
in de Wgr aan te brengen, die reeds lang waren voorzien. Het gaat om het vereenvoudigen
van de deelneming van het Rijk aan een gemeenschappelijke regeling, het schrappen
van het overgangsrecht en enige redactionele en technische wijzigingen die
overwegend in het artikelgewijze deel van deze memorie worden toegelicht.In dit algemene deel van de toelichting worden eerst doel en strekking
van het onderhavige wetsvoorstel uiteengezet. Achtereenvolgens wordt ingegaan
op de overwegingen die hebben geleid tot het voorstel de bundelings- en integratieverplichting
uit de Wgr te schrappen en de gevolgen daarvan, namelijk het vervallen van
het vereiste van goedkeuring van intergemeentelijke regelingen en de registratie
van regelingen door de provincie en op de wijzigingen met betrekking tot de
aanwijzing, oplegging en verplichte uitvoering van een gemeenschappelijke
regeling. Vervolgens wordt ingegaan op de verhouding van dit wetsvoorstel
met de Kaderwet bestuur in verandering en een aantal aan de Wgr verwante sectorale
wetten, met name op het terrein van openbare orde en veiligheid. Tenslotte
worden de voorgestelde wijzigingen ten aanzien van de procedure voor deelneming
van het Rijk aan een gemeenschappelijke regeling toegelicht.2. Doel en strekking van het wetsvoorstel2.1 Het kabinetsbeleid met betrekking tot de inrichting
en werking van het binnenlands bestuurOp grond van de huidige Wgr delen provinciale staten hun provincie in
samenwerkingsgebieden in, de zogenaamde Wgr-indeling. Gemeenschappelijke regelingen
dienen op grond van de Wgr te worden aangepast aan deze indeling en zoveel
mogelijk te worden geïntegreerd in één regeling. De Wgr
bepaalt voorts dat de Wgr-indeling geldt als wettelijke richtlijn voor de
regionale indelingen van het Rijk en de provincies.In het begin van de negentiger jaren was voor de Wgr een belangrijke plaats
ingeruimd bij het oplossen van de regionale problematiek in de niet-grootstedelijke
gebieden. Het beleid was erop gericht om de intergemeentelijke samenwerking
te versterken ten behoeve van het regionaliseringsproces door het opruimen
en opnieuw ordenen van de lappendeken van hulpstructuren die in de loop der
jaren was ontstaan. Hiervoor waren drie trajecten ingezet, te weten:– een aanscherping van de Wgr waardoor de mogelijkheden om bestuurlijke
integratie af te dwingen werden vergroot; door middel van een actief aanwijzingsbeleid
zouden de provinciebesturen de gemeenten kunnen aansporen taken die een regionale
afweging vergen over te dragen aan de Wgr-gebieden;– een «opschaling» van de bestaande Wgr-gebieden door
de provinciebesturen waardoor grotere samenwerkingsgebieden zouden ontstaan;– een programma om te komen tot harmonisatie van de functionele
gebiedsindelingen van het Rijk en van de provincies en de integratie hiervan
in de Wgr-gebieden.In de Beleidsnotitie vernieuwing bestuurlijke organisatie (BoN-3) (kamerstukken
II 92/93, 21 062, nr. 21) werd als perspectief geschetst dat er op regionaal
niveau een versterkte vorm van verlengd lokaal bestuur in de niet-BoN-gebieden
zou ontstaan.Dit perspectief is inmiddels verlaten. Evenals het vorige kabinet gaat
het kabinet uit van een hoofdstructuur van drie volwaardige democratisch te
controleren bestuurslagen, Rijk, provincies en gemeenten. Taken en bevoegdheden
worden zoveel mogelijk op uniforme wijze toegedeeld aan deze drie bestuurslagen.
Binnen de verschillende wettelijke kaders is ruimte voor de provincies en
gemeenten om taken en bevoegdheden naar eigen inzicht uit te oefenen. Bovendien
blijft het streven om te decentraliseren naar provincies en gemeenten van
die taken (en de daarbij behorende financiële middelen) die naar hun
aard beter door deze overheden kunnen worden uitgevoerd.Aldus is het beleid gericht op een versterking van de positie van het
lokaal bestuur zodat het in staat is een zwaar lokaal takenpakket zelfstandig
uit te voeren en naar een krachtig provinciaal bestuur voor het uitvoeren
van haar bovenlokale regisserende, integrerende en arbitrerende verantwoordelijkheden.
Door het kabinet wordt daarnaast grote waarde toegekend aan interbestuurlijke
samenwerking tussen Rijk, provincies en gemeenten, binnen de gegeven hoofdstructuur. De samenwerking tussen gemeenten kan naar de mening van het kabinet een
nuttige functie vervullen voor de uitvoering van het eigen takenpakket. Het
gaat dan wel nadrukkelijk om een op vrijwillige basis te kiezen hulpstructuur
ten dienste van en ondergeschikt aan de bestuurlijke hoofdstructuur. Gemeenten
kunnen kiezen voor een gezamenlijke uitvoering van lokale taken met het oog
op efficiencyvoordelen. Daarnaast kunnen gemeenten intergemeentelijke samenwerking
benutten voor de onderlinge afstemming en coördinatie van gemeentelijk
beleid. De Wgr moet de nodige flexibele vormen van samenwerking mogelijk maken.
Om dit te realiseren dient de Wgr te worden aangepast; daarbij vormt de vrijwilligheid
van de samenwerking een belangrijke leidraad.De wijzigingen betreffen:– Het schrappen van alle bepalingen die de verplichte bundeling
en integratie en de indeling in samenwerkingsgebieden betreffen uit de Wgr.
Dit betekent dat gemeenten in beginsel vrij zijn te bepalen met welke andere
gemeenten (of andere partners) zij wensen samen te werken. Uiteraard kunnen
zij ook in de toekomst hun samenwerking bundelen en integreren. Dit is dan
echter hun vrije keuze.– Het schrappen van het goedkeuringsregiem en de registratie van
intergemeentelijke samenwerking door de provincie.– Het wijzigen van het aanwijzings- en opleggingsregiem.Deze wijzigingen, die overigens nauw met elkaar samenhangen, worden hieronder
afzonderlijk toegelicht.2.2 Afschaffing verplichte bundeling en integratie in
samenwerkingsgebiedenZoals hiervoor uiteengezet is komt de eerste overweging tot afschaffing
van de bundelings- en integratieverplichting voort uit de opvatting van het
kabinet dat de gemeenten vrij moeten kunnen beslissen over het gebruik van
het samenwerkingsinstrumentarium. De gemeente staat van de democratisch gelegitimeerde
lichamen in het openbaar bestuur het dichtst bij de burger. Het gemeentebestuur
dient in staat te zijn zoveel mogelijk zelfstandig haar beleid te bepalen
en de belangen van haar inwoners te behartigen. Intergemeentelijke samenwerking
is een nuttige aanvulling op de instrumenten die de gemeente heeft om haar
taken te vervullen. Gemeenten moeten dan wel voldoende armslag hebben om die
samenwerking vorm te geven. Afschaffing van de verplichting tot bundeling
en integratie zal gemeenten meer ruimte geven om probleemgericht en op vrijwillige
basis samen te werken. Gemeenten worden daarbij niet ondergeschikt gemaakt
aan een vast omlijnd samenwerkingsverband, maar kunnen meer zelf de touwtjes
in handen houden. Relevant in dit verband zijn de resultaten van het onderzoek
naar de praktijk van samenwerking tussen decentrale overheden dat het ministerie
van Binnenlandse Zaken in 1997 heeft laten verrichten door SGBO, het onderzoeks-
en adviesbureau van de VNG (toegezonden aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
bij brief van 19 augustus 1997, kenmerk BW97/U985). Uit dit onderzoek blijkt
onder meer dat gemeenten behoefte hebben aan ad hoc samenwerking die probleemgericht
is, in plaats van samenwerking in een geïntegreerd en permanent samenwerkingsverband.
Een andere belangrijke overweging heeft betrekking op gegevens die erop wijzen
dat de bundelings- en integratieverplichting in belangrijke mate reeds door
de praktijk achterhaald is. Ten eerste worden bundeling en integratie door
de provincies, overigens onder invloed van het gewijzigde kabinetsbeleid,
in de praktijk ook steeds minder afgedwongen. De implementatie van de in de
loop van 1993 en 1994 door de meeste provincies opgeschaalde Wgr-indeling
is op de meeste plaatsen gestagneerd. Andere provincies zien helemaal af van
het afdwingen van de bundelings- en integratieverplichting. Ten tweede blijkt
uit het SGBO-onderzoek dat naar aanleiding van het reeds door het vorige kabinet
gevoerde beleid met betrekking tot de bestuurlijke organisatie,
in een aantal Wgr-gebieden discussies gaande zijn over het voortbestaan van
de samenwerkingsregeling. Tenslotte komt uit het onderzoek naar voren dat
gemeenten in toenemende mate buiten de Wgr om samenwerken, bijvoorbeeld door
het oprichten van stichtingen en het sluiten van bestuursovereenkomsten. Voor
de alternatieve samenwerkingsvormen geldt de bundelings- en integratieverplichting
niet. Genoemde ontwikkelingen duiden erop dat de bundelings- en integratieverplichting
in toenemende mate los van de praktijk is komen te staan. Afschaffing van
de bundelings- en integratieverplichting sluit voorts aan bij de opvattingen
van IPO en VNG, zoals is gebleken uit de adviezen van beide organisaties en
het overleg dat begin 1999 met deze organisaties is gevoerd over het concept-wetsvoorstel
tot wijziging van de Wgr.Naast het voornemen om de bundelings- en integratieplicht uit de Wgr te
schrappen, stelt het regeerakkoord dat wel moet worden voorkomen dat een ondoorzichtig
geheel van samenwerkingsverbanden ontstaat. In de eerste plaats ligt hiervoor
een verantwoordelijkheid bij het gemeentebestuur zelf. De keuze voor de samenwerking,
met wie en in welke vorm, dient een bewuste afweging te zijn van het gemeentebestuur.
Een punt van aandacht daarbij is de wijze waarop de aan een regeling deelnemende
gemeenten aandacht besteden aan de betrokkenheid van gemeentelijke organen,
zoals de gemeenteraden, alsmede van de burgers bij het bestuur van de samenwerkingsverbanden,
in verband met de vereiste democratische legitimatie.In de tweede plaats spelen de provincies daarbij een rol. Wanneer het
om inhoudelijke redenen van belang is dat er een vorm van structurele samenwerking
tussen gemeenten onderling en eventueel andere instanties tot stand komt,
kan het gewenst zijn dat de provincie over specifieke instrumenten beschikt
om ordenend of sturend op te treden. De bevoegdheden van de provincie dienen
in dergelijke gevallen in sectorwetgeving te worden geregeld. Ook kan de provincie
met behulp van het aanwijzings- en opleggingsinstrumentarium in de Wgr in
specifieke gevallen regelend optreden ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen.
Hierop wordt in paragraaf 2.4 nader ingegaan.Het schrappen van de bepalingen ten aanzien van de indeling in samenwerkingsgebieden
leidt er ook toe dat het afstemmingskader, zoals neergelegd in artikel 7 van
de Wgr, voor de afbakening van het werkgebied van gedeconcenteerde rijksdiensten
en voor de andere gebiedsindelingen die het Rijk hanteert bij de uitvoering
van het beleid, verdwijnt. Als het gaat om de functionele gebiedsindelingen
zijn niet langer de Wgr-gebieden, maar zijn provincies en gemeenten het bestuurlijke
integratiekader voor de functionele gebiedsindelingen van het Rijk. Waar bestuurlijke
integratie (nog) niet aan de orde is, is het vanuit een oogpunt van inzichtelijkheid
wel wenselijk dat de gebiedsindelingen aansluiten op de territoriale hoofdstructuur,
waarbij in beginsel de buitengrenzen van een provincie worden aangehouden.
Als het gaat om functionele bestuursvormen van privaatrechtelijke-publiekrechtelijke
samenwerking is een dergelijke territoriale afstemming echter minder aan de
orde, omdat bijzondere belangen richtinggevend zullen zijn voor de samenwerking.
In dit verband kunnen worden genoemd de Regionale Besturen voor de Arbeidsvoorziening
en de Kamers van Koophandel.2.3. Afschaffing goedkeuring en registratie van regelingenIn de Wgr is het aangaan van een gemeenschappelijke regeling in een aantal
gevallen aan de goedkeuring door gedeputeerde staten van een provincie gebonden.In dit wetsvoorstel worden de bepalingen in paragraaf 4 van de hoofdstukken I en V, die strekken tot de goedkeuring door de provincie van
gemeenschappelijke regelingen waaraan gemeenten deelnemen, geschrapt. Enerzijds
omdat door het schrappen van de bundelings- en integratieverplichtingen (een
deel van) de goedkeuringsgrond is komen te vervallen. Anderzijds omdat een
heldere verdeling van bestuurlijke verantwoordelijkheden gewenst is: gemeenten
zijn zelf verantwoordelijk voor het gemeentelijke beleid al naar gelang de
lokale inzichten en problemen. Indien zij daarvoor kiezen kunnen zij dit beleid,
bijvoorbeeld uit efficiency-overwegingen, ontwikkelen en uitvoeren in samenwerking
met andere overheden c.q. openbare lichamen en rechtspersonen. Overwegingen
met betrekking tot de doelmatigheid van een gemeenschappelijke regeling en
de zorg voor de kwaliteit ervan, ook in juridisch opzicht, behoren dan ook
tot de verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf. Het schrappen van het goedkeuringsvereiste
is voorts in lijn met het beleid dat in de jaren tachtig is ingezet en is
gericht op het terugdringen van toezichtsrelaties.In zijn advisering kon door het IPO niet worden ingestemd met het schrappen
van de bevoegdheid van gedeputeerde staten om te besluiten over de goedkeuring
van gemeenschappelijke regelingen van gemeenten. Het IPO was van mening dat
de goedkeuringseis, evenals de mogelijkheid van verplichte samenwerking, in
de Wgr – ook in de oude van voor 1985, die een bundelings- en integratieplicht
niet kende – steeds een zelfstandige plaats hebben gehad. Terecht, zo
meende het IPO, «omdat daardoor kan worden voorkomen dat bepaalde gemeenten
ten onrechte buiten spel worden gezet of dat onvoldoende afstemming zou ontstaan
tussen vormen van samenwerking waarbij die afstemming maatschappelijk vereist
is, zoals bijvoorbeeld met betrekking tot de hulpverlening bij ongevallen
en rampen, en omdat daardoor de mogelijkheid verzekerd was om daar waar samenwerking
noodzakelijk is en die door de meeste gemeenten wordt gewenst, onwillige gemeenten
daartoe eveneens te verplichten».Zoals hiervoor is aangegeven, is het schrappen van het goedkeuringsvereiste
ingegeven door meerdere motieven. Om de door het IPO genoemde bezwaren te
ondervangen is in het onderhavige voorstel een (geclausuleerde) aanwijzingsbevoegdheid
van de provincie gehandhaafd om te voorzien in situaties waarbij een of meerdere
gemeenten worden buitengesloten of, omgekeerd, een of meerdere gemeenten zich
aan hun verplichtingen onttrekken door medewerking te weigeren. In paragraaf 2.4
wordt hierop nader ingegaan.In artikel 26 is thans geregeld dat gemeentebesturen de regelingen waaraan
zij deelnemen inzenden bij de provincie en dat de inwerkingtreding van een
regeling als bedoeld in artikel 8 plaatsvindt na opname van de regeling in
het register dat gedeputeerde staten o.a. dienen te houden van alle regelingen
waaraan de in hun provincie gelegen gemeenten deelnemen. In dit register nemen
gedeputeerde staten tevens de regelingen op waaraan hun provincie deelneemt.
Ook burgemeester en wethouders houden op grond van artikel 27 een register
bij van alle regelingen waaraan hun gemeente deelneemt. De betreffende voorschriften
worden gesteld in het belang van de openheid en openbaarheid van gemeenschappelijke
regelingen en om overzicht te kunnen houden over het geheel van regelingen.
Omdat in het kader van dit wetsvoorstel de verantwoordelijkheid voor de regelingen
van de gemeenten bij de gemeenten zelf wordt gelegd, kan de verplichting tot
inzending bij de provincie en de registratie door het provinciebestuur worden
geschrapt. De doelstellingen van de registratie worden ook bereikt wanneer
wordt volstaan met registratie van de regelingen door de gemeente zelf. 2.4 Verplichte samenwerkingHoofdstuk X van de Wgr regelt in de artikelen 99 tot en met 103m achtereenvolgens
de procedure met betrekking tot de aanwijzing van gemeenten waarvan de besturen
een gemeenschappelijke regeling moeten treffen, de oplegging van een gemeenschappelijke
regeling, alsmede de aanwijzing door gedeputeerde staten met betrekking tot
de wijze waarop de regeling wordt uitgevoerd. In dit wetsvoorstel wordt uitgegaan
van de opvatting dat gemeenten een eigen verantwoordelijkheid hebben voor
het lokale beleid en dat de samenwerking die gemeenten met andere gemeenten
aangaan dient te berusten op vrijwilligheid. Er zijn echter omstandigheden
denkbaar die vereisen dat gemeenten op een bepaald moment aan een bepaalde
gemeenschappelijke regeling deelnemen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer
het niet gemeenschappelijk vervullen van in principe lokale taken voor een
of meer afzonderlijke gemeenten aanzienlijk nadelige gevolgen voor het voorzieningenniveau
heeft, die alleen kunnen worden ondervangen door intensieve samenwerking.
Een aanwijzings- en opleggingsinstrument kan dan uitkomst bieden. Met behulp
van een dergelijk instrument kan worden voorkomen dat bepaalde gemeenten ten
onrechte buitenspel worden gezet of kan worden bewerkstelligd dat, daar waar
samenwerking noodzakelijk wordt geacht en door de betrokken gemeenten gewenst,
een of meer onwillige gemeenten daartoe kunnen worden verplicht. Enerzijds
kan de (verplichting tot) samenwerking worden geregeld door middel van sectorwetgeving.Anderzijds kan er ook behoefte bestaan aan een meer algemeen instrument
om een op de specifieke situatie toegesneden gemeenschappelijke regeling op
te leggen. Daartoe wordt het huidige aanwijzings- en opleggingsinstrumentarium
in de Wgr gehandhaafd, met dien verstande dat de toepassing van het instrumentarium
aan restricties wordt gebonden. Deze zijn dat een of meer besturen van gemeenten
om aanwijzing en oplegging dienen te verzoeken en er een zwaarwegend openbaar
belang in het geding is. Hiervan kan sprake zijn als het gaat het om de uitvoering
van in wezen lokale taken die in een bepaald gebied niet (meer goed) op het
niveau van een of meer individuele gemeenten kunnen worden behartigd. Dit
kan zijn om redenen van efficiëncy. Ook kan in een bepaalde regio samenwerking
voor lokale taken geboden zijn om de kwaliteit van het voorzieningenniveau
te waarborgen. Ook kan het nodig zijn een regeling op te leggen om, wanneer
dit nodig is, afstemming te bewerkstelligen tussen voorzieningen.Door de provincie kan worden ingegrepen wanneer sprake is van een impasse,
hetgeen kan blijken uit het verzoek van een of meer gemeentebesturen aan de
provincie om een regeling op te leggen omdat de betrokken gemeenten het onderling
niet eens worden. Als zodanig kan de bevoegdheid van het provinciebestuur
worden geplaatst in het kader van de regionale regie- en arbitragefunctie
van de provincie.Voorts wordt de geschilbeslechtende rol van gedeputeerde staten, zoals
geregeld in artikel 28 van de Wgr, in het kader van deze wetswijziging gehandhaafd.
Een deelnemer aan een regeling en het samenwerkingsverband kunnen individueel
of gezamenlijk een geschil omtrent de toepassing van een gemeenschappelijke
regeling ter beslissing voorleggen aan gedeputeerde staten wanneer er impasses
in de besluitvorming van het samenwerkingsverband zijn ontstaan en het geschil
niet hoort tot de uitzonderingen, zoals genoemd in artikel 28, eerste lid.In dit wetsvoorstel worden niet gehandhaafd de bevoegdheden van de provincie
tot verplichte uitvoering van een regeling. Dit heeft uitdrukkelijk te maken
met het uitgangspunt voor deze wetswijziging dat samenwerking in principe
dient plaats te vinden op basis van vrijwilligheid en dat gemeenten een eigen
verantwoordelijkheid hebben voor het lokale beleid en de samenwerking die
zij daarvoor aangaan. Als gemeenten met elkaar afspraken maken
over het gezamenlijk uitvoeren van lokale taken moeten zij elkaar aan die
afspraken kunnen houden. Er wordt vanuit gegaan dat ook in het geval van een
opgelegde regeling, gemeenten uiteindelijk elkaar aan die regeling zullen
houden. Artikel 10a biedt expliciet de mogelijkheid aan het bestuur van een
openbaar lichaam of het gemeenschappelijk orgaan om medewerking van een deelnemende
gemeente af te dwingen. Een bestuur van een samenwerkingsverband kan bovendien
door de deelnemende leden ter verantwoording worden geroepen ingeval sprake
is van een tekortschieten in de uitoefening van de aan het samenwerkingsverband
toegekende taken en bevoegdheden. Indien noodzakelijk kan de tussenkomst van
de provincie worden ingeroepen in verband met de geschilbeslechtende rol van
de provincie.3. Verhouding tot de Kaderwet bestuur in verandering en
een aantal sectorale wettenOp een aantal beleidsterreinen is handhaving van regio's voor intergemeentelijke
samenwerking, in ieder geval voor de korte termijn, wenselijk. Dit is in het
bijzonder aan de orde voor de regio's waarop de Kaderwet bestuur in verandering
(hierna: de Kaderwet) van toepassing is, alsook voor de regio's die betrekking
hebben op openbare orde en veiligheid en volksgezondheid.Het regionaal bestuur op grond van de Kaderwet is in het huidige wettelijk
kader gekoppeld aan de regio-indeling van de Wgr. Naar verwachting zal het
onderhavige wetsvoorstel in werking treden vóór de beëindiging
van alle Kaderwetregelingen waarbij een regionaal openbaar lichaam (ROL) is
ingesteld. Aangezien de toepassing van de Kaderwet gekoppeld is aan de Wgr-samenwerkingsgebieden
zou met het vervallen van de indeling in samenwerkingsgebieden de wettelijke
grondslag aan de ROL-regelingen komen te ontvallen. Verder zou voor de Kaderwetgebieden
de verplichting om intergemeentelijke samenwerking in de ROL-regeling te integreren
komen te vervallen. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in een overgangsbepaling
volgens welke de Kaderwetgebieden en de bundelings- en integratieverplichting
in de Kaderwetgebieden van toepassing blijven voor de periode dat in die gebieden
de betreffende ROL-regelingen gelden.Het schrappen van de bundelings- en integratieverplichting heeft geen
gevolgen voor het voortbestaan van de politieregio's, brandweerregio's, de
regio's voor geneeskundige hulpverlening bij rampen en zware ongevallen en
de regio's voor ambulancevervoer. De Politiewet, de Brandweerwet, de Wet geneeskundige
hulpverlening bij rampen en de Wet Ambulancevervoer kennen een eigen regeling
voor zelfstandige regio-indeling en zijn dus niet afhankelijk van de Wgr-indeling.
Wat wel verandert is dat die regio's na schrapping van de richtlijn van artikel
7 niet meer zijn gekoppeld aan de Wgr-indeling: die verdwijnt immers. Het
is aan de provincie om, op basis van de bevoegdheden die haar op grond van
genoemde sectorale wetten toekomen, onderlinge afstemming tussen de genoemde
regio's te bewerkstelligen.4. Deelneming door het Rijk aan gemeenschappelijke regelingenDe voorgestelde wijzigingen in de artikelen 94 en 97 strekken ertoe de
procedure voor deelneming van het Rijk aan een gemeenschappelijke regeling
te vereenvoudigen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het kabinetsstandpunt
over het advies van de Raad voor het binnenlands bestuur (Rbb) over bestuurlijke
overeenkomsten (kamerstukken II, 93/94, 23 400 VII, nr. 35). Het Rijk
kan op grond van de huidige Wgr deelnemen aan gemeenschappelijke regelingen.
De Wgr stelt aan deelneming door het Rijk een aantal eisen. Onder andere is
voor deelneming door het Rijk een besluit van de betrokken minister
noodzakelijk, in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad. Verder
is de betrokkenheid van de Staten-Generaal bij deelneming door het Rijk in
de Wgr geregeld middels een voorhangprocedure.In bovengenoemd kabinetsstandpunt van 26 april 1994 is gesteld dat de
Wgr voor afspraken waarbij het Rijk betrokken is een aantal eisen stelt, die
het gebruik van deze wet niet bevorderen. Tevens werd aangegeven dat een aantal
andere eisen die de Wgr stelt aan lichte gemeenschappelijke regelingen nauw
aansluit bij een aantal minimumvoorwaarden die de Rbb aan de totstandkoming
en inhoud van bestuurlijke overeenkomsten zou willen stellen. Derhalve kan
het treffen van een gemeenschappelijke regeling een goede vorm zijn voor het
sluiten van bestuurlijke overeenkomsten met het Rijk, mits de eisen die de
Wgr stelt aan deelneming door het Rijk niet te zwaar zijn. Voorgesteld wordt
de verplichte betrokkenheid van de ministerraad te schrappen en, voor lichtere
regelingen, de betrokkenheid van de Staten-Generaal. Het schrappen van de
verplichte betrokkenheid van de ministerraad laat zich als volgt toelichten.
De betrokkenheid van de ministerraad bij een besluit tot deelneming van het
Rijk kan van belang zijn bijvoorbeeld indien door middel van deelneming van
het Rijk aan een gemeenschappelijke regeling afspraken worden gemaakt die
belangrijke politieke en financiële consequenties hebben. Handhaving
van deze bepaling in de Wgr is echter niet nodig aangezien in de betrokkenheid
van de ministerraad in dergelijke beslissingen wordt voorzien door het Reglement
van Orde voor de Raad van Ministers. Op grond van artikel 4, tweede lid, onder
d, van dit reglement besluit de ministerraad onder meer over «het bekendheid
geven aan beleidsvoornemens, in welke vorm dan ook, die van invloed kunnen
zijn op de positie van het kabinet, of die belangrijke financiële consequenties
kunnen hebben». Voorts is de huidige verplichte betrokkenheid van de
ministerraad een te zware eis in gevallen waarin het Rijk deelneemt aan een
gemeenschappelijke regeling waaraan geen belangrijke politieke en financiële
consequenties verbonden zijn. Dan dient volstaan te kunnen worden met een
besluit van de betrokken minister.De betrokkenheid van de Staten-Generaal bij een besluit tot deelneming
van het Rijk aan een regeling is thans geregeld door middel van de voorhangprocedure
van artikel 94, tweede lid. Deze eis is vooral toegesneden op de situatie
waarin het Rijk deelneemt aan een gemeenschappelijke regeling waarbij gebruik
wordt gemaakt van een bevoegdheid als bedoeld in artikel 8. Gegeven het feit
dat bij een dergelijke samenwerking overdracht van (uitoefening van) onder
de ministeriële verantwoordelijkheid vallende taken en bevoegdheden mogelijk
is en daarmee die verantwoordelijkheid kan worden beperkt, ligt betrokkenheid
van de Staten-Generaal in de rede. Bij een regeling waarbij geen gebruik wordt
gemaakt van een bevoegdheid als bedoeld in artikel 8, een zogenaamde lichte
regeling, is van een dergelijke overdracht geen sprake. Daarom wordt in dit
wetsvoorstel de Wgr zodanig gewijzigd dat de voorhangprocedure alleen verplicht
wordt bij deelneming van het Rijk aan een regeling waarbij gebruik wordt gemaakt
van een bevoegdheid als bedoeld in artikel 8. Het vorenstaande laat onverlet
dat de Staten-Generaal de minister over deelneming aan een gemeenschappelijke
regeling of het sluiten van een convenant ter verantwoording kunnen roepen.II ARTIKELSGEWIJSArtikel IOnderdeel AHet vervallen van de artikelen 2 tot en met 7, 51a en 73a heeft te maken met het vervallen van de bundelings- en integratieverplichting en de
indeling in samenwerkingsgebieden dat in het algemeen deel is toegelicht.Onderdeel BDe wijzigingen van artikel 13, vijfde en achtste lid, hebben te maken
met het vervallen van de bundelings- en integratieverplichting en de indeling
in samenwerkingsgebieden.Onderdeel CWijziging artikel 21, derde lid.Met deze aanpassing wordt beoogd duidelijker tot uitdrukking te brengen,
dat de secundaire voorzieningen waarop dit artikellid doelt, alleen bestemd
zijn voor bestuursleden die geen wethouder, burgemeester of secretaris zijn.
De formulering van artikel 21, derde lid, wordt daarmee in overeenstemming
gebracht met artikel 95, tweede lid, van de Gemeentewet.Onderdeel DWijziging artikel 23.Dit betreft technische aanpassingen die geen nadere toelichting behoeven.Onderdelen E en FWijziging artikel 26 en 27, tweede lid.Deze wijzigingen hebben te maken met het afschaffen van de verplichting
tot inzending van gemeenschappelijke regelingen aan de provincie en met het
afschaffen van de registratie van gemeenschappelijke regelingen door de provincie,
hetgeen in het algemene deel is toegelicht.Ook behoort het tot de verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf om een
regeling waaraan wordt deelgenomen, alsmede wijzigingen daarvan, bekend te
maken.Onderdeel GWijziging artikel 29.Deze wijziging heeft te maken met het vervallen van de bundelings- en
integratieverplichting en de indeling in samenwerkingsgebieden.Onderdeel HWijziging artikelen 30, 43.Het betreft redactionele aanpassingen die verder geen toelichting behoeven.Onderdeel IHet vervallen van paragraaf 4 van de Hoofdstukken I en V (de artikelen
36, 37, 38, 69, 70, 71, 72) heeft te maken met het schrappen van de goedkeuringsvereisten
ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen. Dit is in paragraaf 2.3
van het algemene deel toegelicht.Onderdelen J, K, L en MWijziging artikelen 41 e.v.Het betreft correcties in interne verwijzingen en verwijzingen naar de
Gemeentewet en de Provinciewet.Onderdeel NHet vervallen van onderdeel i in de artikelen 41, eerste lid, 52, eerste
lid, 74, eerste lid, 84, eerste lid, heeft te maken met het schrappen van
de goedkeuringsvereisten ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen.Onderdeel ODe wijziging van artikel 50a heeft te maken met het vervallen van de bundelings-
en integratieverplichting en de indeling in samenwerkingsgebieden.Onderdeel PDe wijziging van artikel 50h is een correctie van een interne verwijzing.Onderdelen Q, R en SDe wijzigingen van de artikelen 50i, 52, eerste lid, 74, eerste lid en
62 hebben te maken met het vervallen van de bundelings- en integratieverplichting
en de indeling in samenwerkingsgebieden.Onderdelen T en UWijziging artikelen 94, 97.Deze wijzigingen hebben betrekking op het vereenvoudigen van de procedure
voor deelneming van het Rijk aan een gemeenschappelijke regeling. Deze wijzigingen
zijn in het algemene deel toegelicht.Onderdeel VDe wijziging van artikel 98 heeft te maken met het vervallen van de bundelings-
en integratieverplichting en de indeling in samenwerkingsgebieden.Onderdelen W t/m EEDe wijzigingen in hoofdstuk X Verplichte samenwerking zijn toegelicht
in het algemene deel van de toelichting.Onderdelen FF en GGHet vervallen van de paragrafen 1 en 2 van hoofdstuk XI (artikelen 104
t/m 136).Met het overgangsrecht werd beoogd binnen een tijdsbestek van vijf jaar
te komen tot aanpassing van bestaande gemeenschappelijke regelingen aan de
nieuwe wet. Artikel 122 vormt in dit opzicht de kern van de overgangsbepalingen.
Als gevolg van het «valbijlsysteem» van artikel 122 konden na
1 januari 1990 alleen nog eenvoudige bestaande regelingen (regelingen waarbij
geen rechtspersoonlijkheid bezittend lichaam of een orgaan is ingesteld en
waarbij niet is bepaald dat bevoegdheden van bestuursorganen of ambtenaren
worden uitgeoefend door bestuursorganen of ambtenaren van een der deelnemende
gemeenten) ongewijzigd in stand blijven. Nu alle regelingen waarop artikel
122 betrekking heeft, zijn aangepast of, al dan niet van rechtswege, zijn
opgeheven is het overgangsrecht uitgewerkt en kan dit derhalve worden geschrapt. Onderdeel HHHet vervallen van artikel 138.Bij Koninklijk Besluit van 27 december 1984, Stb.676, ter uitvoering van
de artikel 138 van deze wet is bepaald dat artikel 20 van de oude Wgr geacht
wordt van toepassing te blijven. Het genoemde artikel van de oude wet heeft
betrekking op de goedkeuring van gemeenschappelijke regelingen van provincies.
Sinds door de wet van 13 december 1989, Stb.566 betreffende de sanering van
een aantal toezichtsbepalingen het vereiste van goedkeuring op gemeenschappelijke
regelingen is komen te vervallen, is bovengenoemde bepaling van het Koninklijk
Besluit van 27 december 1984, Stb.676 achterhaald. Er zijn nu geen bepalingen
meer van de oude Wgr die nog geacht worden van toepassing te blijven. Derhalve
kan artikel 138 worden geschrapt.Artikel IIHet betreft een aanpassing van een verwijzing in de Distributiewet naar
enkele bepalingen in de Wgr die zijn komen te vervallen.Artikel IIIArtikel 42 van de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) heeft betrekking
op de situatie dat een wijziging van de gemeentelijke indeling en de wijziging
van de provinciale indeling gevolgen hebben voor de indeling in samenwerkingsgebieden,
zoals geregeld in artikel 2 van de Wgr. Vanwege het vervallen van artikel
2 is artikel 42 van de Wet Arhi eveneens niet meer aan de orde.Artikel IVHet betreft een aanpassing van een verwijzing in de Wet ambulancevervoer
naar bepalingen in de Wgr die zijn gewijzigd.Artikel VHet betreft aanpassingen van verwijzingen in de Wet geneeskundige hulpverlening
bij rampen naar bepalingen in de Wgr die zijn gewijzigd.Artikel VIHet betreft een aanpassing van een verwijzing in de Wet op de jeugdhulpverlening
naar een bepaling in de Wgr die is komen te vervallen.Artikel VIIDeze overgangsbepaling voorziet erin dat de bundelings- en integratieverplichting
in de Kaderwetgebieden van toepassing blijft voor de periode dat in die gebieden
de betreffende ROL-regelingen gelden. Verwezen wordt naar het algemene deel
van de toelichting.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Peper 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27008-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl