Jeugdzorg 2005-2008; Brief staatssecretaris met de voortgangsrapportage Wet op de jeugdzorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29815, nr. 40

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29815 nr. 40

20-09-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleiding1. Een sluitende keten van jeugdzorg1.1. Ontwikkeling gemeentelijk jeugdbeleid1.2. Aansluiting onderwijs-bureau jeugdzorg1.3. Implementatie meldcode en wetgevingstraject verplichte
meldcode2. Bureau jeugdzorg2.1. Kwaliteitssysteem en referentiewerkmodel2.2 IndicatiestellingDoorlooptijd indicatiestellingIndicatiestelling jeugd geestelijke gezondheidszorg (jeugd-GGZ)Tabel 1: Wijze van toeleiding cliënten naar jeugd-GGZIndicatiestelling jeugd-LVGHarmonisatie indicatiestelling2.3. Normprijsonderzoek bureau jeugdzorg2.4. Advies- en Meldpunt KindermishandelingWacht en doorlooptijden AMK'sOnderzoek omvang kindermishandelingRapportage vertrouwensartsenAanpak kindermishandeling op de Nederlandse Antillen2.5. JeugdbeschermingOntwikkelen van criteria en realiseren van effectiviteitmetingVerbetering van de uitvoering van de gezinsvoogdijVerbetering van de uitvoering van de voogdijRelatie gezinscoach-gezinsvoogdAanpassing van de kinderbeschermingswetgevingVerbetering kwaliteit forensische diagnostiek2.6. Landelijk werkende instellingen voor (gezins)voogdij2.7. JeugdreclasseringRecidiveHandboek Methode JeugdreclasseringTrajecten voor Individuele Traject Begeleiding (ITB)Tabel 2: Gerealiseerde en begrootte ITB-trajectenOnderzoek naar methodiek en effectiviteitEffectiviteit/erkenningcommissieNazorgScholings- en trainingsprogramma's (STP)STOP2.8. Wetsvoorstel gedragsbeïnvloeding jeugdigen2.9. Toeleiding Raad voor de KinderbeschermingMelding van beschermingszakenFiguur 1. Aandeel meldingen Raad dat afkomstig is van
bureau jeugdzorg/AMKLandelijk toetsingskader3 Zorgaanbod3.1 KwaliteitssysteemHulpverleningsplannen en certificatieschemaKwaliteitstoets nieuwe zorgaanbiedersPrestatie-indicatoren3.2 Effectiviteit van Jeugdzorg3.3. Zorgaanbod jeugdigen met ernstige gedragsproblemenTabel 3: overzicht projecten nieuw zorgaanbod jeugdigen
met ernstige gedragsproblemenBezuinigingen justitiële jeugdinrichtingen3.4. Beschikbaarheid en bereikbaarheid GGZ-zorg voor jeugdigen3.5. Pleegzorg3.6. Wachttijden zorgaanbodTabel 4: Aantal wachtenden langer dan twee maanden per
zorgvorm4 CliëntenbeleidBezwaarprocedures5 Doelmatigheid en aanpak bureaucratie5.1 Beleidsinformatie5.2. DoelmatigheidTabel 5. Ontwikkeling gebruikers jeugdzorg (provinciaal
gefinancierd, 1998–2003)Figuur 1. Aandeel zorgvormen binnen totale jeugdzorg (in
procenten;1998 en 2003)5.3 Aanpak onnodige bureaucratie6. Tot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29815, nr. 40 b1Gerelateerde publicatie
Kamerstuk 29815, nr. 40 b2Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29815Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 78 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 815Jeugdzorg 2005–2008nr. 40BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 september 2005InleidingDe Wet op de jeugdzorg is inmiddels ruim een half jaar van kracht. In
deze voortgangsrapportage, die ik u mede namens de minister van Justitie aanbied,
maken wij de balans op. Wij rapporteren over de voortgang in beleid en uitvoering.
Ook geven wij aan op welke onderdelen het landelijk beleidskader jeugdzorg,
dat wij verleden jaar hebben vastgesteld voor de periode 2005 tot en met 2008,
moet worden geactualiseerd. Hiermee wordt voldaan aan artikel 36 Wet op de
jeugdzorg.De jeugdzorg heeft het afgelopen jaar stappen vooruit gemaakt. De nieuwe
structuur gaat zich verankeren en organisaties weten elkaar (daardoor) beter
te vinden. Ook de Inspectie jeugdzorg constateert in haar jaarverslag positieve
ontwikkelingen. Dit laat onverlet dat de kwaliteit van de jeugdzorg verder
moet verbeteren. Provincies en grootstedelijke regio's, bureaus jeugdzorg,
zorgaanbieders en gemeenten hebben hiertoe – met steun van de departementen
van VWS en Justitie – een groot aantal activiteiten in gang gezet. Het
Deltaplan voor de gezinsvoogdij wordt landelijk ingevoerd, de informatiehuishouding
verbetert en de jeugdzorgbrigade pakt de onnodige bureaucratie in de sector
aan. De wet in combinatie met deze en andere verbetertrajecten moet, meer
dan nu het geval is, leiden tot adequate en snelle hulp aan jeugdigen en ouders.Wij nemen de aanbeveling van de jeugdzorgbrigade ter harte om terughoudend
te zijn met nog meer initiatieven. De sector heeft de rust en ruimte nodig
om de vele verbeteringen goed te implementeren. De aanpassingen op het landelijk
beleidskader zijn dan ook beperkt en veelal een concretisering van doelstellingen
die al in het landelijk beleidskader 2005 tot en met 2008 waren opgenomen
of aanpassingen naar aanleiding van ervaringen in de praktijk. De belangrijkste
prioriteiten zijn het verbeteren van de indicatiestelling door het bureau
jeugdzorg, professionalisering, meer zicht op effectieve methoden en terugdringing
van de wachtlijsten. Ons doel is dat in ieder geval bij de meldpunten
kindermishande-ling uiterlijk eind dit jaar volgens de wettelijke normen wordt
gewerkt. De provincies delen deze ambitie.Een overzicht van de wijzigingen op het landelijk beleidskader 2005 tot
en met 20081 is opgenomen in bijlage 1*.
De wijzigingen zijn afgestemd met en hebben de instemming van het Interprovinciaal
Overleg, Zorgverzekeraars Nederland, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
en het Landelijk Cliëntenforum Jeugdzorg. Een tweede bijlage geeft inzicht
in het financiële kader*.In deze voortgangsrapportage gaan wij voorts in op de volgende toezeggingen:• De ontwikkeling van prestatie-indicatoren (nota-overleg 31 januari
2005).• De afspraken rond de kwaliteit van nieuwe zorgaanbieders (nota-overleg
31 januari 2005).• De benutting van middelen voor de aanpak van kindermishandeling
op de Nederlandse Antillen (nota-overleg 31 januari 2005).• Rapportage vertrouwensartsen in relatie tot de kinderrechters (toezegging
uit onze brief van 11 mei 2005)2• De mogelijkheid om binnen de Wet op de jeugdzorg het belang van
het kind nadrukkelijker centraal te stellen (toezegging uit onze brief van
11 april 2005)3.• Overzicht over de volumegroei binnen de jeugdzorg en de financiële
groei (algemeen overleg van 16 juni 2005).• Analyse wachtlijsten (algemeen overleg van 16 juni 2005).11. Een sluitende keten van jeugdzorg1.1. Ontwikkeling gemeentelijk jeugdbeleidIn het kader van de versterking van het lokaal jeugdbeleid, de vijf functies
voor opvoed- en gezinsondersteuning, is eind 2004 gestart met een ondersteuningstraject
voor gemeenten. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is hiervan hoofdaannemer.
Voor de periode 2004 tot en met 2007 is € 35,4 miljoen extra beschikbaar
gesteld voor het versterken van het lokaal jeugdbeleid (aandeel ministerie
van Justitie € 15,2 miljoen en aandeel VWS € 20,2 miljoen).Deze middelen zijn met name gericht op opvoed- en gezinsondersteuning
ten behoeve van risicogezinnen en risicojeugdigen. Er zijn 51 gemeenten geselecteerd
waar de problemen met risicogezinnen het grootst zijn. In 2004 is gestart
met Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. In augustus 2005 zijn de 47
andere geselecteerde gemeenten van start gegaan. De plannen van deze gemeenten
richten zich op het versterken van de functies signaleren, licht pedagogische
hulp en coördinatie van zorg.Het Interprovinciaal Overleg (IPO), VNG en Rijk hebben afgesproken om
in het najaar van 2005, aan de hand van de ervaringen, na te gaan op welke
wijze de aansluiting tussen de bestuurslagen verder kan worden verbeterd,
mede in relatie tot de wijze waarop de gemeentelijke functies voor het jeugdbeleid
worden vastgelegd in de komende Wet Maatschappelijke Ondersteuning.1.2. Aansluiting onderwijs-bureau jeugdzorgUit de monitor voortgezet onderwijs 2004 blijkt dat 89 procent van deze
scholen een zorgadviesteam heeft waarin wordt samengewerkt met externe instellingen.
In BANS is afgesproken dat het bureau jeugdzorg minimaal op afroep in deze
teams participeert. Uit de monitor blijkt dat in 50 procent van de zorgadviesteams
het bureau jeugdzorg altijd deelneemt, en in 13 procent op verzoek. In het
kader van het Jong-traject Zorgstructuren in en rond de school (ZIOS) wordt
gewerkt aan het realiseren van een landelijk dekkend zorgnetwerk en de borging
van beoogde samenwerking in de zorgadviesteams. Om de kwaliteitsverbetering
van de zorgnetwerken op regionaal niveau te stimuleren en onderling te vergelijken
wordt eveneens gewerkt aan kwaliteitscriteria en een benchmark-instrument.
In aansluiting op deze activiteiten is het Landelijk Centrum Onderwijs Jeugdzorg
in opdracht van het ministerie van VWS gestart met een project gericht op
deskundigheidsbevordering van de bureaus jeugdzorg waar het gaat om schoolgericht
werken. De bureaus worden geschoold in de mogelijkheden van zorgstructuren
in de verschillende onderwijssectoren (basisonderwijs, voortgezet onderwijs,
beroepsonderwijs en speciaal onderwijs). Voor het werken met de verschillende
onderwijssectoren worden modules ontwikkeld.1.3. Implementatie meldcode en wetgevingstraject verplichte
meldcodeBij brief van 4 maart 20051 is de Tweede
Kamer geïnformeerd over de implementatie van de meldcode kindermishandeling.
De meldcode is een handreiking voor beroepskrachten die met kinderen werken,
hoe te handelen bij (een vermoeden van) kindermishandeling. De ervaringen
zijn zonder meer positief. Eind 2005 wordt opnieuw het gebruik van de meldcode
in de jeugdgezondheidszorg, het onderwijs en de kinderopvang gemeten. De resultaten
van het implementatietraject zullen worden benut bij de verdere uitwerking
van de wettelijke regeling waarin het gebruik van de meldcode kindermishandeling
verplicht wordt gesteld. Over de mogelijke invulling van deze
regeling wordt overleg gevoerd met de departementen van OCW en SZW.2. Bureau jeugdzorg2.1. Kwaliteitssysteem en referentiewerkmodelAlle bureaus jeugdzorg hebben deelgenomen aan het door VWS gesubsidieerde
project «implementatie referentiewerkmodel bureaus jeugdzorg».
Het referentiewerkmodel is een vertaling van de Wet op de jeugdzorg in de
hoofdwerkprocessen en een middel om te komen tot uniformering van de werkprocessen
bij de bureaus. Daarnaast vormt het referentiewerkmodel input voor het kwaliteitsbeleid
van de bureaus en de basis van hun informatiehuishouding.Vanwege grote (fase)verschillen tussen de bureaus was er geen landelijk
uniform implementatieproces, maar werd per bureau een implementatieplan op
maat gemaakt en uitgevoerd. De bureaus zijn erin geslaagd om per 1 januari
2005 de interne organisatie op hoofdlijnen te hebben afgestemd op de Wet op
de jeugdzorg. Dit jaar wordt het werken met de nieuwe processen verder geoptimaliseerd.2.2 IndicatiestellingIn deze paragraaf wordt ingegaan op de doorlooptijden van de indicatiestelling
en de initiatieven tot verbetering van de kwaliteit. Hiertoe zijn verschillende
activiteiten in gang gezet, met specifieke aandacht voor jeugd met psychiatrische
problematiek en harmonisatie van de indicatiestelling. Het bureau jeugdzorg
gaat vanaf 2007 ook de indicatie stellen voor zorg aan licht verstandelijk
gehandicapte jeugdigen (LVG). De implementatie van deze nieuwe taak vraagt
het komende jaar ook de nodige inzet van de bureaus. Deze trajecten lopen
vrijwel tegelijkertijd en vanuit de verschillende trajecten zal gezorgd worden
voor inhoudelijke samenhang. In verband met deze ontwikkelingen rond de indicatiestelling
wordt het landelijk beleidskader op dit onderdeel geactualiseerd (zie bijlage
1).Doorlooptijd indicatiestellingIn 2004 hebben zich ruim 52 000 personen gemeld bij het bureau jeugdzorg.
Het aantal geïndiceerde zorgaanspraken bedroeg bijna 36 000. De
doorlooptijd bij het bureau jeugdzorg is in het 4e kwartaal van 2004 gelijk
aan de doorlooptijd in het 3e kwartaal: 104 kalenderdagen. Deze informatie
is gebaseerd op informatie van 13 van de 15 provincies/grootstedelijke regio's.De grote verschillen tussen de provincies tonen aan dat er vorig jaar
nog geen stabiel werkproces was. In paragraaf 2.1 is reeds aangegeven
dat belangrijke stappen zijn gezet om de werkprocessen van de bureaus te optimaliseren.
Een goed ingericht werkproces is namelijk een belangrijke sleutel voor het
verkorten van de doorlooptijd. Naast de invoering van het referentiewerkmodel
heeft het ministerie van VWS het project «doorbraak in de jeugdzorg»
in gang laten zetten. De «doorbraakmethode» is een praktisch instrument
om te lange wacht- en doorlooptijden in de jeugdzorg drastisch terug te dringen.
De afgelopen jaren zijn in de gezondheidszorg spectaculaire resultaten behaald
met de doorbraakaanpak.Overigens zijn verschillen in doorlooptijd tussen cliënten onvermijdelijk.
In geval van crisis moet direct hulp starten; in andere gevallen is soms uitgebreidere
specialistische diagnostiek nodig. In het landelijk beleidskader 2005 tot
en met 2008 is opgenomen dat provincies zich tot het uiterste inspannen om
de doorlooptijden in ieder geval eind 2006 te hebben teruggebracht tot een
aanvaardbaar niveau. Indicatiestelling jeugd geestelijke gezondheidszorg (jeugd-GGZ)Vanaf 2005 verricht het bureau jeugdzorg in het kader van de Wet
op de jeugdzorg ook de indicatie voor de jeugd geestelijke gezondheidszorg.
Ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de wet is in 2004 gestart met
de indicatiestelling voor de jeugd-GGZ. De verwachting was dat 75 procent
van de cliënten die deze zorg nodig hebben via het bureau jeugdzorg zou
worden toegeleid en 25 procent rechtstreeks (via de huisarts). Uit de cijfers
blijkt dat de verlegging van de cliëntenstroom van de (huis)arts naar
het bureau jeugdzorg nog grotendeels moet plaatsvinden (zie tabel 1).Tabel 1: Wijze van toeleiding cliënten naar jeugd-GGZ 1e kwartaal
20041e kwartaal 2005 Via bureau jeugdzorg2 609 (23%)3 128 (26%) Via (huis)arts8 685 (77%)9 137
(74%)Totaal11 29412 265Bron: GGZ-NederlandDe Landelijke Huisartsenvereniging heeft samen met VWS in december 2004
gezorgd voor landelijke voorlichting aan de huisartsen. Het is nu van belang
dat de contacten in de regio gestalte krijgen. Met het IPO en Zorgverzekeraars
Nederland (ZN) zal VWS op korte termijn bekijken hoe dit gerealiseerd kan
worden.In het afgelopen half jaar is duidelijk geworden dat de indicatiestelling
voor de jeugd-GGZ door het bureau jeugdzorg en de aansluiting met de jeugd-GGZ-instellingen
verbetering behoeft. Om dit te bereiken ontwikkelt het IPO in overleg met
ZN, MOgroep, GGZ-Nederland, het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) en het
ministerie van VWS een indicatieprotocol, met financiële steun van VWS.
Na vaststelling van het protocol zal dit vanaf 1 juli 2006 worden
toegepast door de bureaus jeugdzorg en instellingen voor geestelijke gezondheidszorg.Om ook op de korte termijn het knelpunt bij de jeugd-GGZ op te lossen
kunnen de jeugd-GGZ-instellingen in 2005 extra intake- en onderzoekscontacten
uitvoeren.Indicatiestelling jeugd-LVGZoals ik u in mijn brief van 14 juni 20051
heb gemeld, zal het bureau jeugdzorg vanaf 1 januari 2007 ook de
indicatie gaan stellen voor zorg aan licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen.
Deze indicatiestelling verloopt nu nog via het CIZ. Er ontstaat dan voor deze
jongeren ook één loket waar een integrale en multidisciplinaire
beoordeling van de problematiek plaatsvindt, hetgeen een belangrijke toegevoegde
waarde is ten opzichte van de huidige situatie.In de periode tot 2007 zal in overleg met betrokken partijen worden bezien
hoe de toegang tot de zorg voor deze jeugdigen zo klantvriendelijk mogelijk,
op een niet bureaucratische wijze, kan worden ingericht. Het IPO zal in samenwerking
met de MOgroep en in overleg met CIZ en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland
(VGN) een implementatietraject uitwerken zodat bureaus jeugdzorg, in ieder
geval per 1 januari 2007, in staat zijn adequaat voor deze doelgroep
te indiceren. Er zal aansluiting gezocht worden bij het indicatieprotocol
dat voor de jeugd-GGZ wordt ontwikkeld. Het Rijk stelt medio 2006 het budget
vast voor de bureaus jeugdzorg dat met de indicatiestelling voor deze doelgroep
is gemoeid.In 2004 maakten in totaal ca. 4 000 jeugdigen gebruik van ambulante
zorg, en waren er ca. 3 000 residentiele plaatsen, specifiek voor jeugdige
licht verstandelijk gehandicapten.VWS heeft samen met het veld de mogelijkheden verkend tot verbetering
van de beoordeling of een jeugdige de specifieke LVG-zorg nodig heeft. De
VGN heeft eind juni 2005 hiertoe aan mij een voorstel aangeboden voor een
methodiek die in aanvulling op het IQ kan worden gebruikt. Op dit moment worden
deze voorstellen door CIZ en MOgroep op de toepasbaarheid beoordeeld. Het
is mijn voornemen om uiterlijk in november van dit jaar, op basis van deze
voorstellen, andere objectieve criteria vast te stellen die naast het IQ-criterium
kunnen worden toegepast om te verhelderen of een jeugdige aangewezen is op
de specifieke LVG-zorg.Harmonisatie indicatiestellingEén van de thema's van Operatie Jong is de harmonisatie van
de indicatiestelling tussen bureau jeugdzorg, CIZ en onderwijs. Doel is te
voorkomen dat cliënten die meerdere indicaties nodig hebben meerdere
keren hetzelfde verhaal moeten doen en dezelfde onderzoeken moeten doorlopen.
Daarnaast is het streven hiermee te bereiken dat de doorlooptijd voor meervoudige
indicatiestelling aanzienlijk wordt verkort. Halverwege 2006 worden hiervoor
standaarden opgeleverd. Het is de bedoeling dat vanaf 2007 bureau jeugdzorg,
CIZ en de indicatieorganen voor het onderwijs conform deze standaarden werken.2.3. Normprijsonderzoek bureau jeugdzorgIn opdracht van het ministerie van VWS wordt er een normprijsonderzoek
uitgevoerd voor de wettelijke taken van het bureau jeugdzorg, exclusief de
taken voor de jeugdbescherming en jeugdreclassering, omdat hiervoor al normprijzen
zijn ontwikkeld.Dit onderzoek wordt in 2005 afgerond, waarna in 2006 een toets plaatsvindt
in de praktijk. De inzet is, dat vanaf 2007, wanneer ook het gewijzigde
besluit Uitkeringen in werking treedt, normprijzen gehanteerd kunnen worden
voor de financiering van het bureau jeugdzorg. Het landelijk beleidskader
wordt aangepast in verband met dit nieuwe tijdpad (zie bijlage 1).2.4. Advies- en Meldpunt KindermishandelingWacht en doorlooptijden AMK'sGezien de ernst van de problematiek van kindermishandeling is het wegwerken
van de wachtlijsten bij de AMK's zeer urgent. Om dit te onderstrepen
is het streven erop gericht om deze wachtlijsten aan het eind van 2005 te
hebben weggewerkt, zodat in ieder geval met ingang van volgend jaar conform
de wettelijke normen wordt gewerkt. Het landelijk beleidskader jeugdzorg is
in die zin nader geconcretiseerd. Dit houdt in dat iedere melding bij het
AMK binnen vijf kalenderdagen in behandeling moet zijn genomen en dat de doorlooptijd
van het onderzoek door het AMK niet langer dan dertien weken mag zijn (artikel
54 Uitvoeringsbesluit Wet op de jeugdzorg).Door de provincies, die hiervoor primair verantwoordelijk zijn, wordt
prioriteit gegeven aan het terugdringen van de wacht- en doorlooptijden bij
de AMK's. Ter ondersteuning van de inspanningen heeft het kabinet in
2005 incidenteel € 6 miljoen extra beschikbaar gesteld. Deze middelen
zijn over de provincies en grootstedelijke regio's verdeeld naar rato
van de groei van de vraag bij de AMK's sinds januari 2004. Daarnaast
hebben de provincies eigen extra autonome middelen ingezet. Ook heeft een
aantal provincies gestimuleerd dat het AMK deelneemt aan de doorbraakmethode,
waarbij wordt gewerkt aan efficiëntere en daarmee vaak kortere werkprocessen.
Tevens wordt het personeel van diverse bureaus jeugdzorg, met behulp van scholing,
zoveel mogelijk flexibel ingezet.Ook de MOgroep onderschrijft de urgentie dat de AMK's op korte termijn
werken conform de wettelijke normen.Onderzoek omvang kindermishandelingIn het voorjaar van 2005 zijn de universiteit van Leiden en de Vrije Universiteit
(VU) in Amsterdam een onderzoek gestart naar de omvang van kindermishandeling.
Het onderzoek is een replicatie van de National Incidence Studies of Child
Abuse and Neglect (NIS) uit Amerika. Dit onderzoek richt zich op de bij de
AMK's geregistreerde gevallen van kindermishandeling en op de gevallen
die bekend zijn bij professionals die beroepshalve met een groot aantal kinderen
of gezinnen in aanraking komen. Ook vindt een incidentenonderzoek onder scholieren
tussen de 12 en 16 jaar plaats. De uitkomsten zullen in samenhang met elkaar
worden bezien. Het eindrapport wordt in mei 2006 opgeleverd.Rapportage vertrouwensartsenIn de brief van 11 mei jl. aan de Tweede Kamer1 is aangekondigd dat het ministerie van Justitie op basis van de reactie
van de kinderrechters een standpunt zou innemen over het toesturen van de
rapportages van vertrouwensartsen van de AMK's aan de kinderrechters.
Uit informatie van de kinderrechters blijkt dat zij het niet nodig vinden
dat het hele rapport van de vertrouwensarts wordt toegestuurd. De gewenste
werkwijze is een samenvatting van relevante informatie van het AMK over de
melding, hetgeen nu al het geval is. Niettemin zal de huidige werkwijze door
de kinderrechters in samen werking met de Raad voor de Kinderbescherming en
de AMK's worden herijkt.Aanpak kindermishandeling op de Nederlandse AntillenTijdens het nota-overleg van 31 januari jl. heeft de Tweede Kamer
geïnformeerd naar de stand van zaken rond de kindertelefoon op de Nederlandse
Antillen. Ik heb mij hierover laten informeren. De Stichting Kinderbescherming
heeft het afgelopen jaar een grote reorganisatie doorgemaakt. Sinds augustus
2005 is het bestuur weer voltallig en heeft er een heroriëntatie van
visie, doelen en taken van de stichting plaatsgevonden. De belangrijkste punten
die hieruit zijn gekomen zijn de doelstelling om in november 2005 de kindertelefoon
opnieuw operationeel te laten zijn en de oprichting van een advies- en meldpunt
kindermishandeling.2.5. JeugdbeschermingRecente onderzoeksrapporten2 hebben de urgentie
aangetoond van oplossing van knelpunten in de jeugdbescherming. De signalen
hebben vooral betrekking op knelpunten in de samenwerking tussen ketenorganisaties
en de wens tot verkorting van doorlooptijden. Dit heeft geleid tot aanscherping
en verbreding van het programma Beter Beschermd. Het doel van dit programma
is verruimd en luidt nu: het vergroten van snelheid én resultaat bij
de uitvoering van de jeugdbescherming. De volgende projecten zijn belangrijke
aanvullingen voor de provincies en zullen opgenomen worden in het landelijk
beleidskader jeugdzorg (zie bijlage 1):• Realiseren kortere doorlooptijden De doorlooptijd van als beschermwaardig
beoordeelde zaken is in het algemeen niet in evenwicht met de urgentie waarmee
minderjarigen geholpen dienen te worden. Er zullen in overleg met de provincies
eind 2005 nieuwe normen worden vastgesteld voor de doorlooptijden in de jeugdbeschermingketen.
Dit betreft de doorlooptijden van signalering van een beschermwaardige situatie
door het bureau jeugdzorg tot de feitelijke start van de begeleiding van de
(gezins)voogdijwerker dan wel waar van toepassing in de periode tot aan de
indicatiestelling. De zogenoemde doorbraakprojecten nemen daar al een voorschot
op.• Verbetering van de samenwerking in de jeugdbeschermingketen Bureaus jeugdzorg werken nauw samen met de Raad voor de Kinderbescherming
en de kinderrechter. De afstemming tussen deze organisaties kan beter. Er
is sprake van overlap bij de uitvoering van onderzoeken en te gebrekkige informatie-uitwisseling
over de resultaten. Om de werkwijze tussen de ketenpartners op elkaar af te
stemmen alsmede overlappen en lacunes op te heffen, wordt in 2005 een project
gestart dat binnen afzienbare tijd tot verbeteringen moet leiden.Meer in het algemeen willen wij benadrukken dat, daar waar de veiligheid
van het kind in het geding is, bescherming van het kind altijd voorop staat.
Nadrukkelijker dan nu soms het geval is, moet dit in de afweging van het bureau
jeugdzorg worden betrokken. Dit betekent dat in voorkomende gevallen niet
met lichte hulp moet worden gestart als bij voorbaat duidelijk is dat zware
hulp nodig is. Van belang is dat het bureau jeugdzorg tijdig een maatregel
tot uithuisplaatsing overweegt als de veiligheid van het kind in het geding
is. Zorg moet op tijd en op maat zijn.Hieronder wordt de voortgang geschetst van de activiteiten van Beter Beschermd
die al in gang waren gezet. Met betrekking tot de verbetering van de gezinsvoogdij
en de voogdij wordt het landelijk beleidskader jeugdzorg geactualiseerd (zie
bijlage 1).Ontwikkelen van criteria en realiseren van effectiviteitmetingIn november 2004 verscheen het rapport «Effectief beschermd»,
dat verslag doet van een onderzoek naar de haalbaarheid van effectmeting in
de jeugdbescherming. Hieruit blijkt dat het mogelijk is een instrument te
ontwikkelen om periodiek de effecten van de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen
te meten. Voorwaarden zijn dat het instrument gebruikersvriendelijk is, vooral
wordt ingezet voor het verbeteren van de kwaliteit van de jeugdbescherming,
en aansluit bij andere, vergelijkbare ontwikkelingen in de bureaus jeugdzorg.Verbetering van de uitvoering van de gezinsvoogdijVoor de verbetering van de uitvoering van de gezinsvoogdij is tussen 2002
en 2005 het project Deltaplan Gezinsvoogdij uitgevoerd. De resultaten bleken
bemoedigend1. De minister van Justitie heeft inmiddels
besloten om de in het project ontwikkelde werkwijze voor de uitvoering van
ondertoezichtstellingen landelijk in te voeren. Dit zal gefaseerd gebeuren
tot 2008. Daartoe wordt in samenwerking met IPO en MOgroep een implementatieplan
opgesteld.Voor de uitvoering van het programma Beter Beschermd is in het hoofdlijnenakkoord
een bedrag van structureel € 8 miljoen voorzien. Naar aanleiding
van de evaluatie van de pilots van het Deltaplan is dit bedrag verder verhoogd
tot € 16 miljoen structureel, waarvan € 14 miljoen wordt
ingezet voor het Deltaplan en € 2 miljoen voor Beter Beschermd in
brede zin.Verbetering van de uitvoering van de voogdijIn de brief van 30 juni 2004 is de Tweede Kamer geïnformeerd
over de zienswijze van Justitie op de voogdij2.
Belangrijke punten zijn de verbinding van het juridische en pedagogische gezag
door plaatsing in een pleeggezin te bevorderen, gevolgd door de overdracht
van de voogdij aan de pleegouders. Ook zullen de betreffende bepalingen uit
het Burgerlijk Wetboek zo worden aangepast dat niet alleen de uitvoering van
ondertoezichtstellingen maar ook die van voogdijen regelmatig worden getoetst.
De in deze brief verwoorde zienswijze op de voogdij is verder uitgewerkt en
besproken met de MOgroep en het IPO.In 2006 zal in navolging van het Deltaplan eveneens een nieuwe werkmethode
voor voogdijwerkers worden ontwikkeld, waarmee de kwaliteit van de uitvoering
van de voogdijen kan worden verbeterd.Relatie gezinscoach-gezinsvoogdIn het nota-overleg van 31 januari 2005 is de Tweede Kamer toegezegd
dat zij met de voortgangsrapportage geïnformeerd zou worden over de voortgezette
vrijwillige begeleiding door de gezinsvoogd als gezinscoach. Omdat de evaluatie
van de pilots gezinscoaching in Limburg na het verschijnen van de voortgangsrapportage
zal plaatsvinden, zal de Tweede Kamer in het najaar van 2005 worden geïnformeerd.Aanpassing van de kinderbeschermingswetgevingHet stelsel van kinderbescherming kent twee typen maatregelen: de ondertoezichtstelling
die het mogelijk maakt het gezag van de ouders te beperken, en de ontheffing
of ontzetting waarbij de ouders het gezag wordt ontnomen. Bij de afweging
tussen een gezagsbeperkende of een gezagsontnemende maatregel lijkt de nadruk
te liggen op het recht en de plicht van de ouders hun kinderen op te voeden
en hun recht op eerbiediging en bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
In de eerder genoemde brief van 30 juni 2004 is de Tweede Kamer geïnformeerd
over het voornemen de gronden voor de kinderbeschermingsmaatregelen opnieuw
te formuleren zodat tegemoet wordt gekomen aan de bepaling van het Internationaal
verdrag voor de rechten van het kind, dat bij de beslissing over de toe te
passen maatregel het belang van het kind de eerste overweging moet zijn.Ook enkele andere wettelijke aspecten behoeven verbetering. Zo is de regeling
van de rechtspositie van belanghebbenden bij een kinderbeschermingsmaatregel
ondoorzichtig en onvolledig, zijn er knelpunten in de uitvoering van de toetsende
taak door de Raad voor de Kinderbescherming bij de uitvoering van de ondertoezichtstelling
door het bureau jeugdzorg, en wordt een instellingsvoogdij zelden overgedragen
aan pleegouders. Intussen is een aanvang gemaakt met de wijziging van de kinderbeschermingswetgeving
op deze punten.In onze brief van 11 april 20051 is aangekondigd
dat de ministeries van Justitie en VWS bezien of het nodig is ook de Wet op
de jeugdzorg op het punt van het belang van het kind aan te passen. Vooropgesteld
moet worden dat in artikel 5 van de Wet op de jeugdzorg al is verankerd dat
de zorg het belang van een onbedreigde ontwikkeling van een jeugdige moet
dienen. Daarmee is het uitgangspunt van bescherming van het kind al neergelegd
in de wet en behoeft de Wet op de jeugdzorg op dat punt geen verandering.
Wel is geconstateerd dat het cliëntbegrip in deze wet mogelijk tot onbedoelde
interpretaties kan leiden. Zo staat bijvoorbeeld in datzelfde artikel 5 dat
de zorg ook moet aansluiten bij de behoefte van de cliënt. Uitgaande
van het wettelijke cliëntbegrip kan dit in voorkomende gevallen ook de
verzorgende ouder zijn met een andere behoefte dan het kind. Wij zullen de
Wet op de jeugdzorg hierop aanpassen, daar waar de wet het meeromvattende
cliëntbegrip gebruikt, maar eigenlijk alleen (het belang van) een jeugdige
wordt bedoeld, zodat hierover geen misverstand meer kan bestaan.Verbetering kwaliteit forensische diagnostiekIn het landelijk beleidskader jeugdzorg 2005 tot en met 2008 is een inspanningverplichting
opgenomen voor de provincies om te bevorderen dat de bureaus jeugdzorg gebruik
maken van het landelijk kader Forensische Diagnostiek in de Jeugdzorg (FDJ).
Uit het eerste kwartaalrapportage 2005 van de FDJ komt naar voren dat het
aantal bemiddelingen van civielrechtelijke aanvragen stijgt. Bureaus jeugdzorg
en de Forensisch Psychiatrische Dienst (FPD) blijken elkaar steeds beter te
vinden. Zoals in een eerdere brief aan de Tweede Kamer2 is aangegeven, is in een aantal bureaus sprake (geweest) van aanloopperikelen.
Deze hebben betrekking op de vorming van de bureaus jeugdzorg zelf en het
feit dat de FPD en de bureaus geheel nieuwe organisaties voor elkaar zijn
waardoor het soms meer tijd kost voordat werkprocessen goed op
elkaar zijn afgestemd. Daarnaast heeft vanwege het tekort aan kinder- en jeugdpsychiaters
de werving van extra medewerkers door de Forensisch Psychiatrische Dienst
in sommige arrondissementen meer voeten in de aarde dan was voorzien, waardoor
het langer duurt voordat de FPD alle aanvragen van de bureaus jeugdzorg kan
verwerken. De minister van Justitie streeft ernaar dat alle bureaus jeugdzorg
het landelijk kader Forensische Diagnostiek in de Jeugdzorg hanteren als dit
aan de orde is. De evaluatie in 2006 zal moeten aangeven in hoeverre de bureaus
jeugdzorg het landelijk kader hanteren.2.6. Landelijk werkende instellingen voor (gezins)voogdijDe MOgroep heeft in overleg met de betrokken landelijk werkende instellingen
plannen van aanpak opgesteld voor de toekomstige positionering van deze instellingen
na de inpassingsperiode van vier jaar.• Voor de William Schrikker Groep wordt voorgesteld om de uitvoering
van de jeugdbescherming voor de LVG-doelgroep per 1 januari 2007 over
te dragen aan de bureaus jeugdzorg aangezien de bureaus jeugdzorg dan ook
verantwoordelijk worden voor de indicatiestelling voor deze doelgroep. Voor
de overige doelgroepen en taken gaat het voorstel uit van een fusietraject
met één bureau jeugdzorg, waarbij een fusie met bureau jeugdzorg
agglomeratie Amsterdam wordt verkend. Daarnaast gaat het voorstel uit van
het instandhouden van een expertisecentrum. Voor de pleegzorg wordt een samenwerking
met de 's Heeren Loo Zorggroep, een grote aanbieder van gehandicaptenzorg,
uitgewerkt.• Voor de Ambulante Jeugdbescherming en Jeugdhulpverlening van het
Leger des Heils (AJL) ligt het plan voor om de justitiële taken (gezinsvoogdij,
voogdij en jeugdreclassering) in de inpassingsperiode over te dragen aan de
bureaus jeugdzorg. Tegelijkertijd bereidt de AJL zich voor om als zorgaanbieder
te gaan optreden.• Voor de Stichting Gereformeerd Jeugdwelzijn (SGJ) zal eerst een
evaluatie plaatsvinden voordat het definitieve eindperspectief wordt vastgesteld.
Het streven is deze evaluatie in 2006 – gelijktijdig – met de
tussenrapportage over de Wet op de jeugdzorg beschikbaar te hebben.Definitieve besluitvorming over de plannen vindt nog plaats. Totdat de
eindmodellen zijn doorgevoerd zullen de landelijk werkende instellingen de
justitiële taken namens de bureaus jeugdzorg uitvoeren op basis van een
mandaat- en machtigingsregeling.De verantwoordelijkheid voor de planning en financiering van de bovengenoemde
instellingen (zowel justitiële taken als het zorgaanbod) zal uiterlijk
1 januari 2006 formeel overgedragen worden aan respectievelijk de provincies
Overijssel voor de AJL, Utrecht voor de SGJ en het Regionaal Orgaan Amsterdam
voor de William Schrikker Groep. Hetzelfde geldt voor de planning en financiering
van De Hoenderloo Groep en Jongerenhuis Harreveld aan de provincie Zuid-Holland.2.7. JeugdreclasseringRecidiveBij brief van 9 mei 20051 heeft de minister
van Justitie het deelrapport «Recidivemeting onder jeugdreclasseringcliënten»
aan de Tweede Kamer aangeboden. De recidive onder ex-jeugdreclasseringscliënten
is hoog. Dit zegt iets over de effectiviteit van het strafrecht en de sanctietoepassing,
maar er zijn meerdere factoren die het recidiverend gedrag bepalen. De studie
zal als referentiepunt worden gebruikt bij toekomstig onderzoek naar de effectiviteit
van de jeugdreclassering.Handboek Methode JeugdreclasseringDe vervaardiging van het Handboek Methode Jeugdreclassering heeft vertraging
opgelopen. Naar verwachting zal het handboek eind 2005 gereed zijn. Als gevolg
daarvan zal de implementatie in 2006 kunnen starten.In het kader van de herbezinning op het jeugdsanctiebeleid is aandacht
gevraagd voor een uitbreiding van de bereikbaarheid van de jeugdreclassering
en de outreachende werkhouding van de jeugdreclasseringmedewerkers. Omdat
dit nauw raakt aan de professionalisering vormt dit onderdeel van de ontwikkeling
van het handboek en de activiteiten die in gang worden gezet naar aanleiding
van de programma-evaluatie van de Individuele Trajectbegeleiding.Trajecten voor Individuele Traject Begeleiding (ITB)Sinds juni 2004 is ITB-CRIEM, net als ITB Harde kern, in het hele land
beschikbaar. Verwacht werd dat als gevolg van de uitbreiding naar alle arrondissementen
het aantal trajecten behoorlijk vergroot zou worden. Daarnaast zou de verbetering
van de Harde kern-aanpak ook tot meer trajecten moeten leiden. De cijfers
laten evenwel zien dat dit niet het geval is. In de begroting 2006 is op basis
van de realisatie 2004 de instroom 2006 en de groei voor de komende jaren
naar beneden bijgesteld, zij het dat nog een kleine toename wordt verwacht.Tabel 2: Gerealiseerde en begrootte ITB-trajectenJaarBegroot 2004Gerealiseerd 2004Begroot
2005Begroot 2006Begroot 2007 e.v. Harde kern660368425460460CRIEM890578700750800Belangrijke reden voor de achterblijvende instroom is onduidelijkheid
bij de ketenpartners (Raad, Openbaar Ministerie en rechters) over het (juridisch)
kader en de doelgroep. Een andere mogelijke verklaring is dat er in sommige
steden weinig jongeren zijn die aan de criteria voldoen. Op basis van de programma-evaluatie
zal daarom opnieuw gekeken worden naar kader, methodiek en doelgroep, inclusief
eventueel overlap/verschillen met (gemeentelijke) trajecten die voor zelfde
doelgroep bestemd zijn. Daarnaast wordt een voorlichtingstraject gestart.
De verwachting is, dat hierdoor het aantal begrote trajecten gehaald kan worden.Onderzoek naar methodiek en effectiviteitPI Research heeft de hierboven aangehaalde programma-evaluatie uitgevoerd.
In de brief van 6 juli 2005 is de minister van Justitie ingegaan op de
aanbevelingen1, die onder andere betrekking hebben
op de nog te standaardiseren werkwijze van de medewerkers ITB en de voorlichting.
Hierover vindt overleg plaats met IPO en MOgroep.Effectiviteit/erkenningcommissieHet Rijk heeft op 31 augustus 2005 een erkenningcommissie ingesteld
die alle strafrechtelijke interventies voor jeugdigen gaat toetsen op effectiviteit
aan de hand van toetsingscriteria. Deze toets moet leiden tot certificering
met als uiteindelijk doel uitsluitend toepassing van de gecertificeerde programma's.
De provincies zien er op toe, dat de bureaus jeugdzorg de door de jeugdreclassering
uitgevoerde strafrechtelijke en volgens de toetsingscriteria beschreven interventies
uiterlijk 1 juni 2006 ter toetsing aan de erkenningcommissie voorleggen.NazorgIn het kader van Operatie Jong zet het kabinet bij het thema «Jeugdcriminaliteit» met name in op nazorg; de zorg
die na afloop van een strafrechtelijke interventie wordt opgestart danwel
wordt voortgezet. Het kabinet streeft ernaar dat alle jeugdigen die een justitiële
jeugdinrichting verlaten passende nazorg krijgen. Er wordt gewerkt aan een
inventarisatie van lokale initiatieven en projecten op het gebied van nazorg.
Hiermee wordt inzicht gekregen in het bestaande aanbod en de belemmeringen
die daarbij bestaan. Tevens wordt een verantwoordelijkheidskader opgesteld
waarin afspraken worden gemaakt wie van Rijk, provincie, gemeente en uitvoeringsorganisaties
waarvoor verantwoordelijk is bij het bieden van nazorg en de financiële
consequenties hiervan. Dit kader is medio 2006 gerealiseerd. Verder zijn de
ervaringen die worden opgedaan met de Jong-overeenkomst van groot belang.
In dat kader gaan de gemeenten Hengelo en Tilburg een jaar lang aan de slag
met onder andere nazorg.Scholings- en trainingsprogramma's (STP)De Inspectie jeugdzorg is een onderzoek gestart naar de uitvoering van
de STP's om inzicht te krijgen in de gang van zaken rondom de instroom
en uitvoering van het begeleidingsproces. Het onderzoek zal eind 2005 worden
afgerond.STOPIn het kader van Jeugd terecht zijn activiteiten ontplooid om het bereik
van Stop te vergroten. Zo is in 2005 een voorlichtingscampagne gestart voor
ouders, kinderen en politie. Voor Stop-medewerkers is een signaleringsinstrument
ontwikkeld dat zich richt op de vraag of doorverwijzing van ouders en/of kind
aan de orde is. Een landelijk uniforme werkprocesbeschrijving voor Stop is
eind 2004 vastgesteld.2.8. Wetsvoorstel gedragsbeïnvloeding jeugdigenHet wetsvoorstel gedragsbeïnvloeding ligt op dit moment voor advies
bij de Raad van State. Het wetsvoorstel introduceert een gedragbeïnvloedende
maatregel. De maatregel beoogt een voorziening te bieden voor die jeugdigen
voor wie een gedragsbeïnvloedende aanpak in het kader van bijzondere
voorwaarden bij een voorwaardelijke sanctie te licht wordt bevonden en de
maatregel van de plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (de PIJ) te zwaar.
De maatregel voorziet in een vorm van vrijheidsbeperking (geen vrijheidsbeneming),
kent een duur van minimaal zes maanden en maximaal één jaar
en is eenmaal te verlengen met dezelfde termijn als waarvoor deze werd opgelegd.
De rechter geeft in zijn vonnis aan waar de maatregel uit bestaat en of deze
intramuraal of ambulant moet zijn of een combinatie van beide. De nadere invulling
van de maatregel vindt vervolgens in de uitvoering plaats door het opstellen
van een programma, gericht op de individuele jeugdige, dat kan bestaan uit
verschillende modules. De jeugdreclassering is belast met de voorbereiding
en ondersteuning ervan. De modules kunnen eventueel ook jeugdzorg inhouden.
Op dat punt sluit het wetsvoorstel aan bij de Wet op de jeugdzorg. Verwacht
wordt dat het wetsvoorstel na de zomer aan de Tweede Kamer kan worden gezonden
en medio 2006 in werking kan treden.2.9. Toeleiding Raad voor de KinderbeschermingMelding van beschermingszakenOnder de Wet op de jeugdzorg is de Raad voor de Kinderbescherming in beschermingszaken
een tweedelijns organisatie geworden. De intake gebeurt nu bij het bureau
jeugdzorg. Per 1 januari 2004 was het feitelijk al zover dat de Raad
deze taak had overgedragen. In 2004 was 67 procent van alle meldingen
aan de Raad afkomstig van bureau jeugdzorg of AMK. In 2003 bedroeg dit nog
56 procent. Over de eerste vijf maanden van 2005 is een percentage van 73
procent bereikt. De Raad voor de Kinderbescherming is over het algemeen redelijk
tevreden over de ontvangen meldingen van het bureau jeugdzorg. Grosso modo
hoort het merendeel van de aangemelde zaken bij de Raad thuis.Figuur 1. Aandeel meldingen Raad dat afkomstig is van
bureau jeugdzorg/AMKDoor de Raad werd 15 procent van de zaken ambtshalve in onderzoek genomen.
Dat kan gebeuren als tijdens een ander raadsonderzoek (bijv. inzake scheiding
en omgang of naar aanleiding van een door een jeugdige gepleegd strafbaar
feit) de Raad zodanige opvoedingsproblematiek vermoedt dat een kinderbeschermingsmaatregel
moet worden overwogen. In 12 procent van de gevallen betrof het overige meldingen
van bijvoorbeeld de politie, huisarts, leerplichtambtenaar etc.Landelijk toetsingskaderIn 2004 is het landelijk toetsingskader opgesteld door Raad en MOgroep,
op grond van artikel 60 van het Uitvoeringsbesluit Wet op de Jeugdzorg. In
het toetsingskader zijn landelijke uniforme kwaliteitseisen opgenomen die
voorschrijven waar de samenwerking tussen bureau jeugdzorg en Raad aan moet
voldoen. De Raad en bureau jeugdzorg gaan momenteel op provinciaal niveau
na:– hoe de bestaande samenwerkingsafspraken zich verhouden tot de
gestelde kwaliteitseisen en– of er eventuele leemtes zitten in hun samenwerkingsafspraken.Naar aanleiding hiervan wordt het provinciale protocol aangepast. De implementatie
van het landelijk toetsingskader wordt overal in de regio ter hand genomen
maar is nog niet overal afgerond.3 Zorgaanbod3.1 KwaliteitssysteemDe doelstellingen uit het landelijk beleidskader jeugdzorg 2005 tot en
met 2008 die gericht zijn op verbetering van de effectiviteit en kwaliteit
van het zorgaanbod worden naar aanleiding van recente ontwikkelingen aangevuld
met de volgende onderdelen:• acties om de kwaliteit van de hulpverleningsplannen verder te verbeteren;• de toepassing van een door het IPO ontwikkeld protocol ter toetsing
van de kwaliteit van nieuwe zorgaanbieders;• de toepassing van indicatoren die inzicht geven in de kwaliteit
van het primaire proces van de jeugdzorg.Met de twee laatst genoemde aanvullingen komen wij tegemoet aan onze toezeggingen
in het nota-overleg jeugdzorg van 31 januari 2005, om de Tweede Kamer
te informeren over de ontwikkeling van prestatie-indicatoren voor de jeugdzorg
en over de afspraken met de provincies over de kwaliteit van nieuwe zorgaanbieders.Hieronder wordt ingegaan op voornoemde punten en wordt de voortgang geschetst
met betrekking tot het certificatieschema voor jeugdzorginstellingen.Hulpverleningsplannen en certificatieschemaElke cliënt van de jeugdzorg heeft recht op een goed hulpverleningsplan.
Een goed hulpverleningsplan is een belangrijk instrument in de communicatie
met de cliënt. Het hulpverleningsplan moet aansluiten op het indicatiebesluit
en geeft de cliënt inzicht in en duidelijkheid over wat de zorgaanbieder
aan zijn probleem gaat doen. Daarom is het van belang dat de cliënt wordt
betrokken bij het opstellen ervan.De conclusie van de Inspectie jeugdzorg1
is dat zowel het indicatiebesluit als het hulpverleningsplan inhoudelijk het
gewenste niveau benaderen: gemiddeld voldoen ze aan 95 procent van de onderzochte
wettelijke eisen. De betrokkenheid van de cliënt bij het opstellen ervan,
de actualiteit van het indicatiebesluit en de tijdigheid van het hulpverleningsplan
kunnen beter: op dit onderdeel voldoen de documenten gemiddeld aan 64 procent
van de wettelijke eisen. Naar aanleiding van het inspectieonderzoek hebben
alle provincies actie ondernomen om de kwaliteit van de plannen te verbeteren.
De provincies zullen in hun uitvoeringsprogramma over de voortgang en resultaten
van de door hen ondernomen acties rapporteren.De aanwezigheid van een functioneel hulpverleningsplan vormt een essentieel
onderdeel van een goed kwaliteitssysteem. In maart 2005 heeft de Stichting
Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector (HKZ) het Certificatieschema
Instellingen voor Jeugdzorg vastgesteld. Het schema is ontwikkeld op verzoek
van de Stuurgroep Kwaliteit in de Jeugdzorg, een samenwerkingsverband tussen
de MOgroep en GGZ Nederland. Het schema omvat normen voor toetsing van kwaliteitsmanagementsystemen
van instellingen die (de toegang tot de) geïndiceerde jeugdzorg bieden.
Het certificatieschema geldt zowel voor de toegangsfunctie van het bureau
jeugdzorg tot de geïndiceerde jeugdzorg als voor de aanbieders van geïndiceerde
jeugdhulpverlening en jeugd-GGZ (instellingen voor jeugdzorg). Een aantal
jeugdzorginstellingen is al begonnen met de implementatie van het schema.De toetsing op de HKZ-normen gebeurt door een auditteam van een onafhankelijke
certificatie-instelling. Aan de Inspectie jeugdzorg is gevraagd in 2007 onderzoek
te verrichten naar de werking van kwaliteitssystemen.Kwaliteitstoets nieuwe zorgaanbiedersIn verband met signalen uit het veld heeft het IPO het initiatief genomen
om samen met de Inspectie jeugdzorg en het ministerie van VWS een protocol
te ontwikkelen dat voorziet in een kwaliteitstoets bij nieuwe zorgaanbieders,
voordat daar op grond van de Wet op de jeugdzorg kinderen worden geplaatst.
Dit protocol wordt eind 2005 verwacht en zal gelden tot het moment dat provincies
voorafgaand aan subsidiëring de eis tot certificering aan nieuwe zorgaanbieders
kunnen stellen. Het biedt de provincies een handvat om de kwaliteit van nieuwe
zorgaanbieders te toetsen. Totdat met het protocol wordt gewerkt worden de
provincies verzocht zeer terughoudend te zijn met (crisis)plaatsingen bij
nieuwe zorgaanbieders.Prestatie-indicatorenOp initiatief van het ministerie van VWS, de Inspectie jeugdzorg en de
MOgroep is een overleg gestart met een aantal betrokkenen en deskundigen over
prestatie-indicatoren in de jeugdzorg. Dit overleg heeft geconstateerd dat
kwaliteitssystemen als HKZ en INK noodzakelijk, maar waarschijnlijk niet voldoende
zijn om uitspraken over de kwaliteit van de geleverde zorg te kunnen doen.
In aanvulling hierop is de behoefte vastgesteld aan prestatie-indicatoren
die inzicht bieden in de kwaliteit van het primaire proces.Het streven is om vóór 1 januari 2006 met de provincies,
MOgroep, Rijk en Inspectie jeugdzorg een overeenkomst te sluiten over deze
prestatie-indicatoren die een functie kunnen vervullen in verbetercycli/-systemen
op drie niveaus:• dat van de cliënt/instelling (het primaire proces)• dat van de provincie• en dat van het Rijk/de maatschappij.De vast te stellen indicatoren moeten meetbaar zijn (de benodigde informatie
beschikbaar), verbeteringen in het zorgproces zichtbaar kunnen maken en de
score op de indicatoren moet beïnvloedbaar zijn door beleid. De indicatoren
dienen aan te sluiten bij en een bevestiging te zijn van al lopende trajecten
om de kwaliteit en effectiviteit te verbeteren. Zo heeft het IPO het initiatief
genomen om provincies en grootstedelijke regio's op uniforme wijze verantwoording
te laten vragen aan de zorgaanbieders over het effect van de zorg langs drie
lijnen:1. Zijn de doelen, die er per cliënt(systeem) in het hulpverleningsplan
zijn overeengekomen ook werkelijk gehaald?2. Hoe staat het met de cliënttevredenheid? Te rapporteren volgens
de format, die daarvoor in het kwaliteitsprogramma van de MOgroep is ontwikkeld.3. Is er sprake van (gedeeltelijk) herstel van de autonomie van de cliënt
of het cliëntsysteem? Is er na de geboden hulp geen verdere hulp meer
nodig of een minder intensieve vorm van hulp?3.2 Effectiviteit van JeugdzorgAlle provincies en grootstedelijke regio's hebben besloten om meer
dan tot nu toe van effectiviteit een issue te maken bij financiering van de
zorgaanbieders. Zij zullen verantwoording van de effecten vragen langs de
drie lijnen die in de paragraaf over prestatie-indicatoren zijn benoemd. Op
dit moment wordt uitgewerkt hoe deze effectverantwoording in de uitvoering
kan worden gerealiseerd en hoe deze een toepassing zal krijgen bij de financiering
van het zorgaanbod. Verantwoording van de effecten moet ingebouwd onderdeel
worden van de primaire processen en niet leiden tot extra administratieve
lasten.Voor het jeugdbeleid in algemene zin kan gesteld worden dat interventies
en programma's nog in onvoldoende mate getoetst worden op effectiviteit.
Bovendien ontbreekt in Nederland gesystematiseerde kennis over effectieve
programma's grotendeels. Kennis van de praktijk is in geringe mate (inter)sectoraal
beschikbaar, nog weinig georganiseerd en getoetst, en nog te weinig ingericht
vanuit de werking van de jeugdketen. Om tot een uitvoeringspraktijk te komen
die gebaseerd is op bewijzen (evidence based) of die ten minste berust op
overeenstemming dat resultaat aannemelijk is (consensus based), is een gedegen
onderzoeksprogrammering nodig. Ik ben voornemens ZonMw te verzoeken om een
programmeringstudie te maken voor ontwikkeling van bewijs van effectiviteit
van preventieve, curatieve en repressieve interventies.Vooruitlopend op deze programmeringstudie zijn specifiek voor de jeugdzorg
al verschillende initiatieven in gang gezet:• Op 28 januari 2005 waren ruim 300 wetenschappers, medewerkers
uit de praktijk en beleidsmakers aanwezig op de eerste editie van «Jeugdzorg
in Onderzoek», een door het ministerie van VWS georganiseerd congres
over onderzoek in de jeugdzorg. Dit jaar lag de focus op onderzoek naar de
effectiviteit van de jeugdzorg, waarover kennis en ervaringen werden uitgewisseld.
Jeugdzorg in onderzoek bleek een succes en wordt jaarlijks herhaald.• ZonMw heeft van het ministerie van VWS de opdracht gekregen een
onderzoeksprogramma Effectieve Jeugdzorg op te zetten dat is gericht op lacunes
in de kennis over effectiviteit van interventies in de jeugdzorg. Het programma
loopt van 2005 tot en met 2008 en is gericht op onderzoek naar effectiviteit
van interventies met een ambulante component voor multiproblem-gezinnen met
(een) kind(eren) in de basisschoolleeftijd. Het gaat daarbij om interventies
die al zijn ontwikkeld, die in Nederland regulier of in pilots worden uitgevoerd
en waarvan wordt aangenomen dat ze effectief zijn, hoewel ze nog niet zijn
getoetst.• Verder subsidieert het ministerie van VWS het project «effectmeting
in de jeugdzorg» dat wordt uitgevoerd door de Radboud Universiteit Nijmegen.
Het project heeft tot doel het inzicht in het effect van jeugdzorg te vergroten
door praktijkonderzoek naar effectiviteit onderdeel te maken van het primaire
proces van hulpverlening. Dit jaar zijn zes instellingen gestart met een verstevigingproject
om lopend onderzoek verder vorm te geven en overdraagbaar te maken naar andere
instellingen. In 2006 zal de overdacht naar minimaal vier andere instellingen
plaatsvinden.• Het ministerie van VWS subsidieert voorts het project «beoordeling
interventies jeugdzorg». Hierin wordt de kwaliteit van de onderbouwing
en effectiviteit van jeugdzorginterventies door een onafhankelijke deskundigenpool
beoordeeld.• Er is een databank effectieve jeugdinterventies gestart. Deze is
toegankelijk via de website van het NIZW of direct via www.jeugdinterventies.nl. Het doel van de databank is de beschikbare
kennis over de effectiviteit van interventies aan te bieden aan professionals,
beleidsmakers en financiers. Op deze wijze wordt gestimuleerd dat in toenemende
mate met zo effectief mogelijke interventies wordt gewerkt.3.3. Zorgaanbod jeugdigen met ernstige gedragsproblemenOp 18 april 2005 is het plan van aanpak over de optimalisering van
het zorgaanbod voor jeugdigen met ernstige gedragsproblemen naar de Tweede
Kamer verzonden.1 Kern van dit plan is dat de
verantwoordelijkheid voor jeugdigen die op civielrechtelijke titel in justitiële
jeugdinrichtingen zijn geplaatst overgaat van het ministerie van Justitie
naar het ministerie van VWS. Hiertoe moet de Wet op de jeugdzorg worden gewijzigd,
zodat gesloten behandeling in het kader van deze wet mogelijk wordt. Het streven
is om de gewijzigde wet op 1 januari 2007 in werking te laten treden.
Het ministerie van VWS zal vervolgens gedurende een overgangsperiode van in
ieder geval vijf jaar op rijksniveau verantwoordelijk en aansprakelijk zijn
voor het gesloten zorgaanbod in de jeugdzorg. Het landelijk beleidskader zal
naar aanleiding van deze ontwikkeling worden geactualiseerd (zie bijlage 1).Omdat er veel extra jeugdzorgcapaciteit nodig zal zijn, wordt er naast
het wetgevingstraject gewerkt aan het realiseren van nieuw intersectoraal
zorgaanbod. Uit het rapport «De Juiste Hulp» van het NIZW2 blijkt dat een deel van deze doelgroep behoefte heeft
aan specifiek residentieel en ambulant zorgaanbod. Dit aanbod wordt verder
ontwikkeld onder centrale regie van het ministerie van VWS. Hiervoor
is gekozen vanwege de beperkte beschikbare middelen en het belang van een
goede spreiding over Nederland. Een criterium bij het zorgaanbod voor deze
doelgroep is dat de gerealiseerde capaciteit specifiek bedoeld is voor jeugdigen
die anders vanwege hun ernstige gedragsproblemen in een justitiële jeugdinrichting
geplaatst hadden moeten worden. Dit dient ook als zodanig naar voren te komen
in het indicatiebesluit van bureau jeugdzorg. De criteria bij de verdere ontwikkeling
van het nieuwe zorgaanbod zullen in overleg met de provincies nader vastgesteld
worden.Eind 2005/begin 2006 worden in het kader van het nieuwe intersectoraal
zorgaanbod 118 residentiële plaatsen gerealiseerd. Dit gebeurt met onderstaande
projecten (zie tabel 3). Ook wordt er geïnvesteerd in evidence-based
intensieve ambulante trajecten, te weten Multi Systeem Therapie (MST) en Functionele
Familie Therapie (FFT). MST kan in sommige gevallen in de plaats komen van
een verblijf in een jeugdinrichting en FFT kan dit verblijf verkorten. Er
wordt op dit moment bezien hoe het vervolgtraject rond het nieuwe zorgaanbod
vanaf 2006 verder kan worden vormgegeven.Tabel 3: overzicht projecten nieuw zorgaanbod jeugdigen
met ernstige gedragsproblemenProjectProvincie/GSRCapaciteit 2005/begin
2006Beveiligingsmate Paljas PlusNoord-Brabant,
bedient tevens Zeeland en Limburg30 plaatsen,
verdeeld over twee locaties in West en Oost BrabantBesloten capaciteit     Hand in HandZuid-Holland,
bedient tevens Haaglanden en Rotterdam26 plaatsen,
waarvan 10 bij Harreveld en 16 bij HorizonGesloten
en open capaciteit     De Juiste HulpVia Zuid-Holland,
heeft  landelijk bestemming30 plaatsen bij de Hoenderloo GroepOpen capaciteit      De KoppelingAmsterdam
(ROA), bediend tevens Noord-Holland24 plaatsen
jeugdzorg en 16 jeugd-GGZ in A'dam (pand voormalige 't Nieuwe
Lloyd)Besloten capaciteit     Doe(n) wat werktFriesland,
Groningen, Drenthe8 plaatsen jeugdzorg, 8 Jeugd-GGZ
en 8 LVG in GroningenBesloten capaciteitNaast nieuw zorgaanbod zal het ook mogelijk worden om (delen van) justitiële
jeugdinrichtingen aan te wijzen als accommodaties in het kader van de Wet
op de jeugdzorg. Op deze manier wordt voorkomen dat er kennis- en kapitaalvernietiging
plaatsvindt. Over het onderwijsaanbod in deze instellingen zullen VWS en OCW
afspraken maken in lijn met de afspraken die OCW en Justitie nu hebben over
het onderwijsaanbod in de justitiële jeugdinrichtingen.Voor die jeugdigen die in de komende periode nog in justitiële jeugdinrichtingen
voor opvang zullen verblijven, zal het ministerie van Justitie samen het met
IPO bezien hoe de aanbevelingen uit het rapport van de Inspectie jeugdzorg «Crisisplaatsingen
justitiële jeugdinrichtingen»1 het
beste kunnen worden ingevuld. Daarbij gaat het om verbeteringen in de functionaliteit
van het plan van aanpak, criteria voor het beëindigen van civiele crisisplaatsingen,
verbeteringen in de samenwerking en informatieoverdracht tussen bureau jeugdzorg
en de justitiële jeugdinrichting, de kwaliteit van het overleg met cliënten
en de verbetering van de dossiervorming daarover.Bezuinigingen justitiële jeugdinrichtingenBij brief van 30 juni jl.2 aan de Tweede
Kamer is bericht dat de bezuinigingstaakstelling bij de justitiële jeugdinrichtingen
voor 2005 niet wordt gehaald. De reden daarvoor is de uitspraak van het Hof
Amsterdam van 27 januari 2005 met betrekking tot het vergroten
van de gesloten behandelgroepen en het terugbrengen van de personele inzet
per groep. De sector JJI moet nieuwe invullingen bedenken en ter advisering
voorleggen aan de medezeggenschap.3.4. Beschikbaarheid en bereikbaarheid GGZ-zorg voor jeugdigenIn de jeugd-GGZ wordt het zorgaanbod voor jongeren met psychiatrische
problematiek in combinatie met ernstige gedragsstoornissen de komende jaren
verder ontwikkeld. Hiertoe hebben diverse GGZ-instellingen aanvragen ingediend
voor extra klinische capaciteit (in totaal ruim 160 plaatsen). Deze aanvragen
worden in de loop van dit jaar beoordeeld, waarbij onder andere rekening wordt
gehouden met de spreiding in het land. In het kader van het urgentieplan crisisplaatsen
is voor de jeugd-GGZ € 5 miljoen extra ter beschikking gesteld voor
de behandeling van jongeren in de crisisopvang. Instellingen hebben dit jaar
uit deze middelen extra productieafspraken kunnen maken met het zorgkantoor.
In samenwerking met het veld zal worden bekeken of er in de wet BOPZ aanvullende
wettelijke mogelijkheden nodig zijn om jongeren met psychiatrische problematiek
in combinatie met gedragsstoornissen gedwongen op te nemen en te behandelen.Per 1 januari 2005 bedroeg het aantal wachtenden in de jeugd-GGZ
18 500. Per 1 januari 2004 was dit aantal 13 500. De onderverdeling
naar de verschillende wachtfasen is: 5 700 in de aanmeldingsfase, 9 300
in de beoordelingswachtfase en 3 500 in de behandelingswachtfase. Mogelijke
oorzaken voor de stijging van de wachtlijsten zijn een verbeterde diagnostiek
in de bureaus jeugdzorg en de jeugd-GGZ, waardoor de latente vraag eerder
wordt ontdekt en het tekort aan kinder- en jeugdpsychiaters. Samen met de
beroepsgroep wordt nagedacht over oplossingen om het tekort aan kinderen jeugdpsychiaters
te verbeteren. Hierbij wordt gedacht aan het veranderen van de opleiding voor
kinder- en jeugdpsychiaters en het creëren van stages voor zij-instromers.De gemiddelde wachttijd voor kinderen en jeugdigen in de beoordelings-
en behandelfase is daarentegen afgenomen. De wachttijd voor aanmelding bedroeg
in 2004 en 2005 7 weken, de wachttijd voor de beoordeling in 2004 18 weken
tegen 17 weken wachttijd in 2005. De wachttijd voor behandeling bedroeg in
2004 20 weken tegen 14 weken wachttijd in 2005.3.5. PleegzorgIn april 2005 heeft de slotconferentie Versterking Pleegzorg Noord-Brabant
plaatsgevonden. Een onderdeel van dit project was het experimenteren met nieuwe
vormen van pleegzorg, zoals betaalde pleegzorg. Alhoewel het onderzoek een
beeld geeft van de mogelijkheden van betaalde pleegzorg, ontbreken onderzoeksgegevens
die erop wijzen dat betaalde pleegzorg daadwerkelijk leidt tot minder residentiële
plaatsingen. Ook bestaan er nog tal van juridische en fiscale vragen. Met
de provincie Noord-Brabant wordt besproken hoe op deze vragen een antwoord
te verkrijgen valt. In de brede brief over de pleegzorg die de Tweede Kamer
voor het einde van 2005 is toegezegd, zal het onderwerp betaalde pleegzorg
worden meegenomen.3.6. Wachttijden zorgaanbodDe gemiddelde wachttijd van indicatiebesluit tot de aanvang van (provinciaal
gefinancierde) zorg bedroeg in het vierde kwartaal van 2004:• voor ambulante zorg: 74 kalenderdagen• voor residentiële hulp: 70 kalenderdagen• voor pleegzorg: 64 kalenderdagenDaarmee zijn de wachttijden voor ambulante hulp iets toegenomen ten opzichte
van het derde kwartaal, en die van residentiële hulp en pleegzorg iets
afgenomen. Het aantal cliënten dat langer dan twee maanden wacht op zorg
bedroeg op 1 juli 2005 5083. Dit is een toename van 864 ten opzichte
van het vierde kwartaal van 2004.Tabel 4: Aantal wachtenden langer dan twee maanden per
zorgvormZorgvormWachtenden >
2 maanden Ambulant1 815 Dagbehandeling852Pleegzorg1 045 Residentieel1 372Totaal5 083Bron: MOgroepHet aantal uithuisplaatsingen, en daarmee de behoefte aan pleeg- en residentiële
zorg, is de afgelopen maanden sterk toegenomen. Daarom heeft het kabinet in
2005 € 5 miljoen extra beschikbaar gesteld voor het zorgaanbod en
vanaf 2006 € 33 miljoen. Deze middelen komen boven op de middelen
die in het hoofdlijnenakkoord al extra voor de wachtlijsten in de jeugdzorg
zijn uitgetrokken (€ 11,7 mln. in 2004 oplopend tot € 39,4
mln. vanaf 2007).4 CliëntenbeleidEen duidelijke en onafhankelijk inbreng van de cliënten in de sector
is van essentieel belang en de provincies dienen de door de wet verplicht
gestelde cliëntenparticipatie dan ook te bevorderen. Signalen uit het
veld wijzen er op dat dit op een aantal plaatsen nog te aarzelend van de grond
komt en het Landelijk Cliëntenforum Jeugdzorg heeft geconstateerd dat
de jeugdzorg nog niet voldoende cliëntgericht en cliëntvriendelijk
is. Daarom zal bij de beoordeling van de uitvoeringsprogramma's van de
provincies in 2005 met name aandacht worden besteed aan de wijze waarop op
provinciaal niveau, bij de bureaus jeugdzorg en bij de zorgaanbieders de cliëntenparticipatie
wordt vormgegeven en hoe de cliënttevredenheid wordt gemeten. Het landelijk
cliëntenforum zal nog in 2005 rapporteren over de stand van zaken van
de cliëntenparticipatie op de diverse beleidsniveaus.Het Landelijk Cliëntenforum Jeugdzorg is in 2005 van start gegaan.
De ministeries van VWS en Justitie subsidiëren het cliëntenforum
voor vier projecten, te weten:– Jongerenparticipatie– De cliëntentafel als overlegorgaan voor de ministeries van
Justitie en VWS, IPO, MOgroep en Inspectie jeugdzorg (daartoe participeert
het forum ook in de ambtelijke stuurgroep jeugdzorg)– Een website– Het ondersteunen van cliënten en cliëntenorganisaties
op regionaal en landelijk niveau.Tevens wordt het blad House, het blad voor jongeren in tehuizen, nog tot
en met 2006 separaat door Justitie en VWS gesubsidieerd. Na deze periode is
het landelijk cliëntenforum verantwoordelijk voor de communicatie richting
de cliënt.Bij de inrichting van de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2007
van zowel bureau jeugdzorg als zorgaanbod zal worden bezien op welke wijze
kan worden gekomen tot een meer onafhankelijke structurele financiering ten behoeve van de cliëntenparticipatie. Dit zal met het landelijk
cliëntenforum worden afgestemd.BezwaarproceduresBelanghebbenden bij de uitvoering van een ondertoezichtstelling kunnen
bezwaar aantekenen tegen bepaalde beslissingen van bureau jeugdzorg. Uit onderzoek
is gebleken dat belanghebbenden onvoldoende gebruik maken van hun rechten.
Dit heeft te maken met de samenstelling van de bezwarencommissies (tot 1 januari
hoefde deze niet onafhankelijk te zijn) en de gebrekkige communicatie over
bezwaarprocedures. In de brief van 30 juni 2004 over de verbetering van
jeugdbescherming heeft de minister van Justitie aangegeven dat de bezwaarprocedure
is opgenomen in het referentiewerkmodel voor de bureaus jeugdzorg. Daarin
is onder meer bepaald dat de bezwaarcommissie onafhankelijk moet zijn. Dit
komt dus tegemoet aan de eerdere problemen. De inrichting van de bezwaarprocedure
alsmede de communicatie hierover behoeft echter nog wel de nodige aandacht.
Daarom is in het landelijk beleidskader jeugdzorg 2005 tot en met 2008 opgenomen
dat de provincies en grootstedelijke regio's in hun sturingsrelatie waarborgen
dat de bureaus jeugdzorg hier aandacht aan besteden. Daarnaast is de MOgroep
gevraagd nog dit jaar zorg te dragen voor uniformering van bezwaarreglementen
en er voor te zorgen dat er ten behoeve van cliënten en andere belanghebbenden
voorlichtingsmateriaal over de bezwaarprocedure beschikbaar komt.5 Doelmatigheid en aanpak bureaucratie5.1 BeleidsinformatieEén van de aanbevelingen van de taskforce wachtlijsten was het
verbeteren van de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de beleidsinformatie.Een belangrijke stap is inmiddels gezet doordat het Rijk in samenwerking
met de provincies en de bureaus jeugdzorg het Informatieprotocol beleidsinformatie
jeugdzorg heeft opgesteld. Dit protocol is dit jaar bij ministeriele regeling
formeel van kracht geworden. Hiermee is voor alle partijen duidelijk hoe wordt
omgegaan met de vastlegging en verstrekking van gegevens voor de beleidsinformatie
jeugdzorg. Ook zorgt het protocol door middel van het gegevenswoordenboek
voor eenheid van taal, een belangrijke voorwaarde voor betrouwbare beleidsinformatie.De bureaus jeugdzorg spelen in de informatievoorziening onder de Wet op
de jeugdzorg een cruciale rol. Daarom heeft het ministerie van VWS een subsidie
verleend aan de bureaus jeugdzorg om de informatiesystemen te optimaliseren
en om het referentiewerkmodel in te voeren. De ontwikkeling van de informatiehuishouding
en het optimaliseren van de betrouwbaarheid van de beleidsinformatie hangt
hiermee namelijk nauw samen. Gezien de recente overgang naar een nieuw stelsel,
blijkt het voor de bureaus jeugdzorg, ondanks grote inspanningen, niet altijd
mogelijk om nu al alle informatievoorziening volgens het informatieprotocol
te laten verlopen. Daarom is ook nog in 2005 veel aandacht voor de optimalisering
hiervan. De ministeries van VWS en Justitie hebben met het IPO en de MOgroep
afgesproken na een jaar te bekijken of de hoeveelheid te registreren informatie
kan worden verminderd.5.2. DoelmatigheidDe Tweede Kamer heeft in het algemeen overleg van 16 juni 2005 gevraagd
om inzicht in de vraagontwikkeling van de jeugdzorg in relatie tot de ontwikkeling
in het financieel kader.Onderstaande tabel geeft inzicht in het gebruik van het provinciaal gefinancierde
jeugdzorgaanbod in de periode 1998–2003:Tabel 5. Ontwikkeling gebruikers jeugdzorg (provinciaal
gefinancierd, 1998–2003) 199819992000200120022003Ontwikkeling 1998–2003 Ambulant geïndiceerd2 1145 7536 7407 7619 99911 474543%Dagbehandeling9 0208 3018 4918 6709 2769 2993%Pleegzorg11 56611 73811 64614 08113 85214 929*29%Residentieel17 24317 07717 04416 29116 63316 013– 7%Totaal39 94342 86943 92146 80349 76051 71529%Bron: SRJV* factsheet pleegzorg 2003Het gebruik van jeugdzorg is in de periode 1998–2003 met 29 procent
toegenomen, van 39 900 gebruikers tot 51 700 gebruikers. De groei
wordt voor het overgrote deel verklaard door de sterke toename van de ambulante
geïndiceerde zorg. De groei van het gebruik van jeugdzorg is groter dan
die van de totale jeugdige bevolking, die in dezelfde periode 4,5 procent
bedroeg.Het budget voor het zorgaanbod is tussen 1998–2002 met 45 procent
toegenomen, van € 480 miljoen in 1998 tot € 700 miljoen
in 2003. Gecorrigeerd voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden, resteert
in deze periode een budgettaire groei van 17 procent netto. Met een budgettaire
toename van 17 procent konden dus 29 procent meer kinderen geholpen worden.
Dit komt ook tot uitdrukking in lagere gemiddelde kosten van de zorg per cliënt:
de gemiddelde prijs van de zorg is tussen 1998 en 2003 met 9,5 procent gedaald.
Dit betekent dat de sector doelmatiger is gaan werken:• De duur van de zorg is met gemiddeld 9 procent afgenomen.• Er heeft een flinke verschuiving plaatsgevonden van zwaardere naar
lichtere zorgvormen. Het aandeel jeugdigen dat residentiële zorg ontving
lag in 2003 12 procent lager dan in 1998, terwijl het aandeel ambulante zorg
met 17 procent toenam (zie figuur 2). Wel is inmiddels duidelijk dat wanneer
de veiligheid van het kind in het geding is er niet met lichte hulp gestart
moet worden als zware hulp noodzakelijk is. Zorg moet op tijd en op maat zijn
en er zijn daarom grenzen aan het (alleen maar) investeren in korte en lichte
zorg. Mede in dit licht is het van belang om meer inzicht te krijgen in de
effectiviteit van interventies.Figuur 1. Aandeel zorgvormen binnen totale jeugdzorg (in
procenten;1998 en 2003)Bron: SRJVIn oktober 2003 hebben Rijk en IPO het Bestuursakkoord «Financieel
Kader Wet op de Jeugdzorg» over de periode 2004 tot en met 2006 afgesloten.
Het behalen van doelmatigheidswinst in de jeugdzorg is een belangrijk onderdeel
van dat akkoord. De provincies/grootstedelijke regio's (verder: de provincies)
zijn daarbij een inspanningsverplichting aangegaan die er toe moet leiden
dat met dezelfde financiële middelen meer jeugdigen in de jeugdzorg kunnen
worden geholpen dan nu. Van de kant van provincies en het IPO zijn in dit
kader tot nu toe de volgende acties ondernomen:• In november 2004 is in een gezamenlijk overleg van alle portefeuillehouders
jeugdzorg, binnen IPO-verband, de afspraak bevestigd dat alle provincies een
doelmatigheidsslag maken en er voor zorgen dat hun inzet en het resultaat,
zowel naar elkaar toe als naar het Rijk, zichtbaar worden via hun Provinciaal
beleidskader jeugdzorg en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma's• In IPO-verband is een checklist met aandachtspunten voor doelmatigheid
ontwikkeld. Deze is aan de provincies aangeboden, met het doel brede bekendheid
te geven aan de mogelijkheden/kansen om op doelmatigheid in te zetten.• Het IPO geeft aan dat provincies momenteel in hun eigen gebied
zwaar inzetten op doelmatigheidswinst en daarover afspraken maken met afzonderlijke
instellingen.• Het IPO biedt een platform voor opzet en uitvoering van benchmarking
tussen provincies op het gebied van doelmatigheid. Deze benchmarking is per
1-1-2006 operationeel. Het geeft mogelijkheid om goede voorbeelden rond doelmatigheid
uit te wisselen en, daar waar de doelmatigheidsslag nog niet optimaal verloopt,
tot verbetering te komen.• Het IPO biedt daarnaast een platform aan provincies om ervaringen
uit te wisselen over de mogelijkheden waarop rond doelmatigheid het best kan
worden ingezet, welke instrumenten men daarbij kan toepassen en hoe provincies
daarop kunnen sturen.Als praktijkvoorbeeld kan de provincie Limburg worden genoemd. Deze provincie
heeft onlangs onderzocht dat verblijf in jeugdinternaten jongeren niet meer
helpt wanneer zij daar langer dan twee jaar verblijven; hetzelfde geldt voor
hulp in een dagcentrum die langer duurt dan een jaar. Kinderen
die na deze periode nog hulp of ondersteuning nodig hebben, krijgen nazorg
thuis of gaan naar een pleeggezin. Wanneer het zorgaanbod vanuit dit inzicht
wordt verbeterd, levert dit in Limburg structureel een besparing op van € 8
miljoen. De provincie Limburg gebruikt dit geld nu om meer cliënten passende
zorg te bieden, zodat er minder wachtlijsten zijn, en voor het vernieuwen
van de zorg.5.3 Aanpak onnodige bureaucratieMedio 2004 is de jeugdzorgbrigade onder leiding van Frank de Grave van
start gegaan. In de eerste periode van 1 september 2004 tot 1 maart
2005 stond de signalerende taak van de jeugdzorgbrigade centraal.1 De brigade is in staat geweest op een zeer korte termijn
een breed scala aan onderwerpen aan te pakken en op een aantal punten al concrete
aanbevelingen te doen.De jeugdzorgbrigade zal in de komende periode de volgende onderwerpen
bij de kop pakken:• rapportages van de gezinsvoogden voor de kinderrechters;• verbetering procesgang indicatiestelling AWBZ;• verbetering doorlooptijden bureaus jeugdzorg;• governance, het stimuleren van het ontwikkelen van een adequate
bestuursstijl;• pleegzorg, het aantal rapportages en provinciegrensoverschrijdend
verkeer.De tweede rapportage zal eind oktober 2005 worden uitgebracht. In het
voorjaar van 2006 zal de jeugdzorgbrigade de werkzaamheden afronden en het
eindrapport opleveren.6. Tot slotDe samenleving is de afgelopen jaren geconfronteerd met enkele schokkende
incidenten. Ook de verbeteringen in wetgeving, beleid en uitvoering, waarover
u in deze voortgangsrapportage heeft kunnen lezen, kunnen incidenten nooit
volledig uitsluiten. Zij moeten het risico daarop wel tot het minimum beperken.
Wij willen de ingezette verbeteringen goed volgen, met als toetssteen snelle,
adequate zorg zonder onnodige bureaucratie.In het najaar van 2005 start een interdepartementaal beleidsonderzoek
naar het jeugdbeleid, Operatie Jong komt in het voorjaar van 2006 met een
sturingsadvies en in het najaar van 2006 verschijnt het onderzoek naar de
uitvoering van de Wet op de jeugdzorg naar aanleiding van de motie Soutendijk.
Op basis van deze onderzoeken en adviezen zullen wij eind 2006 voorstellen
presenteren voor een betere organisatie, aansturing en financiering van het
jeugdbeleid.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,C. I. J. M. Ross-van DorpXNoot1TK 2004–2005, 29 815, nr. 1.XNoot2TK 2004–2005, 29 815, nr. 31XNoot3TK 2004–2005, 28 815, nr. 27, motie Kalsbeek c.s. TK 2004–2005,
29 815, nr. 15.* Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.XNoot1TK 2004–2005, 29 815 nr. 20.XNoot1TK, 2004–2005, DJB-2583459.XNoot1TK 2004–2005, 29 815, nr. 31.XNoot2Het onderzoeksverslag van de Inspectie jeugdzorg «Onderzoek naar
de kwaliteit van het hulpverleningsproces aan S.» en «Kansen in
de Keten, een onderzoek naar de keten in de jeugdzorg» (beide van maart
2005), de «Eerste voortgangsrapportage» van de Jeugdzorgbrigade
van maart 2005 en de casestudie van de Operatie Jong «Jeugdbescherming
onder de loep» van april 2005.XNoot1VU/PI-Research, «Bescherming in ontwikkeling» (december 2004),
zie ook TK 29 815, nr. 22, 7 maart 2005.XNoot2TK, 2004–2005, 28 606 en 29 200 VI, nr. 19.XNoot1TK, 2004–2005, 28 815, nr. 27.XNoot2TK, 2004–2005, 29 815, nr. 10.XNoot1TK, 2004–2005, 30 023, nr. 2.XNoot1«Individuele Trajectbelegeiding op papier en in de praktijk»
Het onderzoeksrapport is op 6 juli 2005 aan de TK gezonden vergezeld
van een beleidsreactie, TK 2004–2005, 28 741, nr. 13.XNoot1Inspectie jeugdzorg, Een goed begin ...?, april 2005.XNoot1TK, 2004–2005, DJB-2 579 619.XNoot2«De Juiste Hulp» NIZW, Boendemaker 2005.XNoot1Aan TK aangeboden op 15 april 2005, 5339350/05/DJJ.XNoot2Tweede Kamer, 2004–2005, 24 587, nr. 132.XNoot1Eerste rapportage op 8 april 2005 aangeboden, TK,2004–2005,
29 815, nr. 26. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29815-40.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl