Tijdelijke wet aanwijzing bèta-opleidingen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26339, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

11-02-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26339 nr. 6

08-02-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenBiologieFinanciële gevolgenArtikelenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26339Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 339Voorschriften van tijdelijke aard, waaronder wijziging van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, in verband met de vernieuwing
van opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs op het gebied van de natuur
(Tijdelijke wet aanwijzing bèta-opleidingen) nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 8 februari 1999Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag van de vaste
commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Ik ben de vaste commissie
zeer erkentelijk dat zij de schriftelijke behandeling van het wetsvoorstel
zo snel is aangevangen. Hierdoor is het naar verwachting mogelijk dat reeds
in het studiejaar 1999–2000 door de betrokken universiteiten een start
kan worden gemaakt met de vernieuwing en verbetering van het wetenschappelijk
onderwijs op het gebied van de natuur en op het gebied van de landbouw en
natuurlijke omgeving.Deze nota naar aanleiding van het verslag onderteken ik mede namens mijn
ambtgenoot van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie onderschrijven de noodzaak van bèta-opleidingen
met een studielast van meer dan 168 studiepunten en aangepaste studiefinancieringsaanspraken,
maar stellen daarbij wel als voorwaarde dat uitbreiding van de studieduur
niet ten koste mag gaan van de bredere vorming van opleidingen. Breder geprofileerde
opleidingen kunnen namelijk beter tegemoet komen aan de behoefte uit het bedrijfsleven
aan breed inzetbare werknemers, zo stellen deze leden.Ik onderschrijf volledig de analyse van de leden van de PvdA-fractie en
de voorwaarde die zij daaraan verbinden. Het is dan ook vanaf het begin de
inzet van de regering geweest om niet alleen te kijken naar de cursusduur,
maar met de universiteiten te streven naar substantiële vernieuwing en
verbreding van de bèta-opleidingen. Dit is de kern van het convenant
met de betrokken universiteiten (Bèta-convenant van 1 mei 1998; kamerstukken
II 1997/98, 25 615, nr. 23). In het wetsvoorstel is om diezelfde reden
een procedure neergelegd waarin de nieuwe opleidingen worden getoetst aan,
onder meer, deze eis.De leden van de PvdA-fractie wijzen op de brief van de Koninklijke Nederlandse
Akademie van Wetenschappen (KNAW) waarin de vrees wordt uitgesproken dat een
grote invloed van het bedrijfsleven op de inhoud van de opleiding
nadelig kan zijn voor de uiteindelijke inzetbaarheid van de afgestudeerden
op de arbeidsmarkt, vanwege de snelle wijzigingen in de behoefte van het bedrijfsleven.
Zij informeren of ik deze vrees van de KNAW deel.Ik heb kennis genomen van de door de KNAW geuite zorg omtrent de inzetbaarheid
van studenten op de arbeidsmarkt, wanneer de instellingen zich bij het inrichten
van de opleiding al te zeer zouden laten leiden door de wensen en voorkeuren
van het bedrijfsleven. Bij het sluiten van het convenant hebben de universiteiten
de verplichting op zich genomen om vernieuwing van de curricula te realiseren
en daarbij rekening te houden met de wensen van het afnemende veld. Dit betekent
dat de opleiding niet meer in het bijzonder gericht zal zijn op de opleiding
van toekomstige onderzoekers, maar dat aan de studenten ook meer algemene
kennis en vaardigheden zullen worden aangeboden die voor diverse functies
in het bedrijfsleven maar even goed in het onderzoek bijzonder nuttig zullen
zijn. Het wil dus niet zeggen dat de – steeds wisselende – behoeften
van het bedrijfsleven voor de instellingen een dictaat zullen worden; de universiteit
blijft verantwoordelijk voor de opleiding en het academisch karakter daarvan.
Ik heb er het volste vertrouwen in dat de universiteiten er op een juiste
wijze mee om zullen gaan.De leden van de fractie van de PvdA refereren aan de door de KNAW geuite
vrees dat het niveau van de bèta- en technische opleidingen zal dalen
als gevolg van de voorgenomen verhoging van de studierendementen en vragen
daarop mijn reactie.De in het convenant gemaakte afspraken omtrent het verbeteren van de studierendementen
hebben betrekking op de vernieuwde opleidingen, die op een andere wijze zullen
worden ingericht. De afgesproken streefgetallen zijn ambitieus, maar de universiteiten
en ik hebben de overtuiging dat aanzienlijke verbetering in de studeerbaarheid
van de programma's is te realiseren, binnen de ruimte die een langere cursusduur
biedt. Uitgangspunt voor de hele operatie is dat volwaardige academische opleidingen
worden aangeboden, die wat betreft niveau en eindtermen de vergelijking met
de beste internationale programma's kunnen doorstaan.De leden van de fractie van het CDA merken op dat de aanpassingen in de
curricula in grote mate zijn ingegeven door de huidige situatie op de arbeidsmarkt.
Zij vragen of het wel verstandig is om bij de verbetering van de bèta-opleidingen
uit te gaan van de huidige situatie op de arbeidsmarkt. Zij informeren naar
de prognoses over de vraag naar bèta-afgestudeerden over vijf of zeven
jaar en willen weten of ik het verstandig acht om het al dan niet verbeteren
van bèta-opleidingen te laten afhangen van de economische conjunctuur
in plaats van van de zwaarte van de opleiding. Verder informeren zij of ik
de doorgevoerde wijzigingen dan eventueel terugdraai in het geval er geen
tekort of zelfs een overschot aan bèta-afgestudeerden zou ontstaan.Het beschikbaar onderzoek over arbeidsmarkttekorten voorspelt een tekort
in deze sector van circa 13 500 wo-afgestudeerden in 2002.1 Gelet op alle onzekerheden die zijn verbonden aan dit soort prognoses
moet dit worden opgevat als een globale indicatie. Ook zijn er aanzienlijke
verschillen per opleiding. Prognoses voor de jaren na 2003 zijn thans niet
beschikbaar. Inzicht over de jaren daarna zal uit onderzoek dat in de loop
van het jaar 2000 verschijnt, ontstaan. Het zou onmogelijk en zeer onwenselijk
zijn om het onderwijsbeleid afhankelijk te maken van kortdurende conjunctuurontwikkelingen
in de economie. Hier is echter sprake van een ernstige en naar het zich laat
aanzien structurele situatie. In de toelichting bij het wetsvoorstel en nader
beargumenteerd in mijn reactie naar aanleiding van het advies van de Onderwijsraad
(kamerstukken II 1998/99, 26 339, nr. 4) heb ik uiteengezet dat de voorgestelde
maatregelen zijn ingegeven door de bijzondere situatie die zich bij de bèta-opleidingen voordoet. Deze bestaat uit een combinatie van
factoren, te weten de structurele zwakte in de studeerbaarheid van de programma's
bij een grote inzet van de studenten, de dringende en structurele vraag op
de arbeidsmarkt bij een teruglopende belangstelling van studenten, en de internationale
context die voor deze opleidingen bestaat. Er is dan ook geen sprake van dat
de verbeteringen van de bèta-opleidingen afhankelijk zouden worden
gemaakt van incidentele economische conjunctuurschommelingen. De aanwijzing
als een 5-jarige opleiding op grond van dit wetsvoorstel is een beslissing
voor onbepaalde tijd.De leden van de CDA-fractie vragen of er alfa- of gamma-opleidingen zijn
waarvoor geldt dat de studieduur van de gemiddelde student meer dan 5,5 jaar
is, ondanks een tijdsbesteding van meer dan de norm van 1680 uur per jaar.
Zo ja, komen deze opleidingen dan ook in aanmerking voor uitbreiding van de
studielast, zo vragen deze leden.In deze discussie spelen de begrippen studiepunt, studiebelasting, studie-inspanning
en studieduur een belangrijke rol. Het is van belang om deze verschillende
begrippen steeds scherp te definiëren.Voor veel opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs geldt dat de feitelijke
gemiddelde studieduur meer dan 5,5 jaar bedraagt, bij een studieprogramma
met een studielast van 168 studiepunten (= cursusduur van 4 jaar). In het
aangehaalde rapport van de commissie-Van der Kruit wordt betoogd dat de studie-inspanning
van studenten in de bèta-opleidingen groot is en dat dit de bèta-studenten
onderscheidt van studenten in de andere sectoren. De beschikbare gegevens
wijzen er inderdaad op dat de gemiddelde studie-inspanning in het wetenschappelijk
onderwijs ruim onder deze norm blijft. Dit verschil is dus een belangrijk
gegeven, maar zeker niet de enige overweging om te komen tot maatregelen als
in dit wetsvoorstel zijn vervat. Zoals ik in mijn reactie naar aanleiding
van het advies van de Onderwijsraad heb gesteld, is een combinatie van factoren
doorslaggevend. Voor de bèta-opleidingen geldt dat de studiebelasting
van de programma's structureel te hoog is en niet opgelost kan worden door
verbetering van de studeerbaarheid van de programma's, dat er substantieel
tekorten op de arbeidsmarkt worden verwacht zonder aanvullend beleid en dat
er sprake is van een internationale consensus over de eindtermen. Deze combinatie
van factoren geldt, voorzover mijn gegevens strekken, alleen voor de bèta-opleidingen.De leden van de CDA-fractie vragen aan welke voorwaarden een opleiding
moet voldoen om in een maatschappelijke behoefte te voorzien. Het instellingsbestuur dient aan te tonen dat er een reële behoefte
bestaat aan afgestudeerden van deze opleiding. Dit kan blijken uit het gevoerde
overleg met werkgevers, ondersteund door systematisch opgebouwde en gekwantificeerde
prognoses omtrent de vervangingsbehoefte op de arbeidsmarkt met betrekking
tot functies waarvoor de desbetreffende opleiding voorbereidt, op de middellange
termijn. Binnen dit kader zal de tijdelijke adviescommissie mij adviseren
over de maatschappelijke behoefte met betrekking tot de voorgelegde opleiding.De leden van de CDA-fractie vragen naar mijn visie op de verhouding tussen
toegepast onderzoek en fundamenteel onderzoek op de universiteiten.De kerntaak van universiteiten is het verzorgen van fundamenteel, vernieuwend
onderzoek dat zowel uit wetenschappelijke als maatschappelijke vraagstellingen
kan voortkomen. Overigens is de grens tussen fundamenteel en toepassingsgericht
onderzoek niet altijd even scherp te trekken. Ik ben van plan een meer uitgebreide
beschouwing aan dit onderwerp te wijden in het komende Wetenschapsbudget 2000. De leden van de CDA-fractie vragen wat het onderhavige wetsvoorstel betekent
voor het onderscheid tussen hbo- en wo-opleidingen.Het onderhavige wetsvoorstel heeft als zodanig geen betekenis voor het
onderscheid tussen beide categorieën opleidingen. De voorstellen die
worden gedaan, hebben uitsluitend betrekking op de vernieuwing van de opleidingen
in het wetenschappelijk onderwijs op het gebied van de natuur. De aan de orde
zijnde bèta-opleidingen zijn opleidingen die in alle opzichten voldoen
aan de eisen die aan een universitaire opleiding gesteld moeten worden.De leden van de CDA-fractie willen weten hoe groot ik de kans op fluctuaties
in arbeidsmarktprognoses op langere termijn acht en wat dit betekent voor
de beoordeling van de nieuwe programma's.Dat de toekomst zich moeilijk laat voorspellen is een bekend gegeven,
en dat geldt zeker ook voor de vervangingsbehoefte op de arbeidsmarkt. Ook
in het hoger onderwijs- en onderzoekplan 1998 (HOOP 1998) is hierop gewezen
en is onder meer de conclusie getrokken dat het geen zin heeft om in het onderwijsbeleid
te proberen de korte conjunctuurgolven op de arbeidsmarkt te volgen. Dat neemt
niet weg dat het verwacht tekort aan bèta- en techniekafgestudeerden
een lang bestaande trend is, waarmee in het onderwijsbeleid rekening moet
worden gehouden. De opzet van dit wetsvoorstel is dan ook niet om universitaire
opleidingen tot stand te laten komen die precies aansluiten op zeer specifieke,
en wellicht kortdurende, behoeftes op de arbeidsmarkt. Doel is om brede, academisch
vormende opleidingen aan te bieden die bèta-gekwalificeerden afleveren
die op velerlei wijze inzetbaar zijn.De leden van de CDA-fractie vragen in plaats van welke opleidingsonderdelen
uit het bestaande curriculum de nieuwe onderdelen ter vergroting van de algemene
kennis en vaardigheden in het nieuwe curriculum kunnen worden opgenomen. Tevens
willen zij weten hoe ik de mogelijkheid beoordeel dat universiteiten door
tegemoet te komen aan de wensen van de werkgevers te weinig aandacht besteden
aan de traditionele, disciplinair gerichte opleidingsonderdelen, ook in vergelijking
met soortgelijke buitenlandse opleidingen.Welke onderdelen zullen kunnen vervallen, wordt bepaald door de instellingen
zelf. Als zich zou voordoen dat de instellingen te weinig aandacht besteden
aan de traditionele, disciplinair gerichte opleidingsonderdelen zou ik dat
zeer onwenselijk vinden. Ik verwacht echter niet dat het zal gebeuren. Uitgangspunt
voor de hele operatie is en blijft dat de volledige verantwoordelijkheid voor
de inrichting van de programma's bij de desbetreffende faculteit ligt. De
eisen die in dit wetsvoorstel worden gesteld, zijn globaal van aard en laten
veel ruimte voor variëteit en eigen invulling. Uitgangspunt voor alle
partijen, voor de regering zowel als voor de betrokken universiteiten en de
werkgeversorganisaties, is voorts dat de nieuwe programma's in alle opzichten
voldoen aan de eisen die gelden voor een volwaardige academische opleiding.
Vanzelfsprekend behoort tot die eisen dat zij de vergelijking met de beste
buitenlandse programma's kunnen doorstaan.De leden van de CDA-fractie vragen hoe ik het risico van niveauverlies
beoordeel als gevolg van de afspraken met betrekking tot de studierendementen.
Hoe hoog zijn deze percentages thans bij de bèta-opleidingen, zo vragen
deze leden.Het propedeuserendement na een jaar in de bèta-opleidingen bedraagt
36%, voor het laatste cohort. Het post-propedeutisch rendement, dit wil zeggen
het percentage van de studenten met een propedeusegetuigschrift die het doctoraalexamen
behalen binnen vijf jaar, bedraagt voor het laatste cohort in de bèta-opleidingen
38%. De resultaten na twee jaar, respectievelijk zes jaar laten een forse
stijging zien: 61%, respectievelijk 63% (Kengetallen Universitair
Onderwijs, VSNU 1998). Het verschil met de afspraken in het convenant is aanzienlijk
(afgesproken was 70%, respectievelijk 90%). Daarbij dient bedacht te worden
dat de verschillen tussen de instellingen aanzienlijk zijn en dat in het convenant
met betrekking tot de streefgetallen enigszins andere definities zijn gehanteerd;
er zal namelijk rekening worden gehouden met de uitval na drie maanden in
het eerste jaar en met de overstap van de ene opleiding naar de andere binnen
het bèta-cluster. Dit alles neemt niet weg dat de universiteiten en
ik ons hebben gerealiseerd dat het een zeer forse opgave is om de streefgetallen
in het convenant te realiseren. Het risico van niveauverlies is echter naar
ik verwacht gering, omdat de belangrijkste intentie van de afspraken met de
universiteiten is dat aantrekkelijke en volwaardige universitaire opleidingen
worden ontwikkeld, die wat betreft niveau en eindtermen aan internationale
eisen voldoen.De leden van de fractie van D66 willen weten of de in het wetsvoorstel
genoemde doelstellingen en criteria alle even belangrijk gevonden worden.
Tevens willen zij weten hoe ik sta ten aanzien van de vraag in welke mate
de eisen van het bedrijfsleven een rol (zouden moeten) spelen bij het vaststellen
van de wetenschappelijke opleidingsprogramma's.Het doel van het onderhavige wetsvoorstel is drieledig, zoals in de memorie
van toelichting is aangegeven. Naast de wens om te komen tot vernieuwing en
verbreding van het natuurwetenschappelijk onderwijs hebben ook de noodzaak
om voldoende leraren op te leiden en de wens om te komen tot rendementsverbetering
geleid tot het wetsvoorstel.De criteria die worden gehanteerd bij de toetsing van de vernieuwde onderwijsprogramma's
zijn ook alle van wezenlijk belang. Vanzelfsprekend is vernieuwing en verbreding
en daarmee verbetering van de opleiding essentieel voor aanwijzing als vijfjarige
opleiding. Daarnaast dienen deze nieuwe programma's studeerbaar te zijn, dient
er voldoende differentiatie te zijn in afstudeerrichtingen en moet er worden
beargumenteerd dat deze opleiding voorziet in een maatschappelijke behoefte.Wat de vraag naar de rol van het bedrijfsleven betreft, merk ik op dat
de universiteiten bij het sluiten van het convenant de verplichting op zich
hebben genomen om bij de vernieuwing van de curricula meer dan voorheen rekening
te houden met de wensen van het afnemende veld. Dit betekent dat de opleiding
niet meer uitsluitend gericht zal zijn op de opleiding van toekomstige onderzoekers,
maar dat aan de studenten ook meer algemene kennis en vaardigheden zullen
worden aangeboden, die voor diverse functies bijzonder nuttig zullen zijn.
Het wil dus niet zeggen dat de behoefte van het bedrijfsleven voor de instellingen
een dictaat zal worden; het zal een bron van belangrijke informatie zijn voor
de universiteit, die verantwoordelijk blijft voor de opleiding en het academisch
karakter daarvan.De leden van de fractie van D66 vragen of naast de studiefinanciering
voor het vijfde studiejaar de OV-studentenkaart behouden blijft.Gedurende de periode dat aanspraak op studiefinanciering bestaat, bestaat
er tevens aanspraak op een OV-studentenkaart. Wanneer de nominale cursusduur
van een opleiding wordt verlengd van vier naar vijf jaar en voor dat vijfde
jaar ook aanspraak op studiefinanciering bestaat, blijft derhalve het recht
op de OV-studentenkaart behouden.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat de flexibilisering
van de cursusduur in zijn algemeenheid moet gaan gelden.Het uitgangspunt van de WHW (artikel 7.4) is dat de studielast van opleidingen
in beginsel 168 studiepunten bedraagt. Er zijn enkele met name genoemde opleidingen
uitgezonderd. De aanspraak op gemengde studiefinanciering is rechtstreeks
gekoppeld aan de omvang van de studielast. Voor zover de studielast, zoals
vastgelegd in artikel 7.4, meer dan 168 studiepunten bedraagt,
wordt de periode gedurende welke aanspraak op studiefinanciering bestaat met
een bepaald tijdvak verlengd.Daarnaast wordt in artikel 7.4, zevende lid, de mogelijkheid geboden dat
een instelling een opleiding aanbiedt met een andere studielast, echter zonder
gevolgen voor de aanspraak op studiefinanciering. Hiermee is een algemeen
kader voor differentiatie en flexibilisering van de studielast gegeven. Dat
neemt niet weg dat ik het met de leden van de fractie van D66 eens ben, dat
dit onderwerp voortdurende aandacht verdient. In het komende HOOP zal ik dan
ook nader ingaan op het belangrijke thema flexibiliteit in studielast.De leden van de D66-fractie spreken hun bedenkingen uit over het tempo
waarin de verruiming van de cursusduur wordt ingevoerd. Zij vrezen dat de
haast het gaat winnen van de zorgvuldigheid.Over de voorbereiding van het wetsvoorstel is uitvoerig gesproken met
de universiteiten. In mei 1998 is met hen een convenant gesloten waarin reeds
was afgesproken dat zij tot vernieuwing van de curricula konden overgaan en
daarbij de studeerbaarheid zouden verbeteren. Sinds die tijd hebben zij de
voorbereiding van de nieuwe programma's ter hand genomen en zijn zij in een
positie om zorgvuldig voorbereide voorstellen in te dienen. Indien zij echter
nog meer voorbereidingstijd nodig hebben, kunnen zij er toe besluiten om een
aanvraag niet voor het studiejaar 1999–2000 in te dienen, maar voor
een studiejaar later.De leden van de fractie van D66 vragen of de concurrentiepositie van een
universiteit die later met een nieuwe opleiding begint, niet slechter is dan
die van instellingen die al in 1999 met een vernieuwd programma van start
gaan. Tevens willen zij weten welke universiteiten reeds klaar zijn met de
ontwikkeling van nieuwe curricula en welke tijd de te onderscheiden fasen
van het vernieuwingsproces zullen kosten.Naar mijn oordeel is het niet functioneel om een belangrijk traject van
onderwijsvernieuwing te benaderen vanuit zorgen over de «concurrentiepositie»
van de verschillende instellingen. Ik ben er van overtuigd dat de kwaliteit
en aantrekkelijkheid van de opleiding hierbij bepalend zullen zijn en niet
de vraag of een universiteit een jaar eerder of later kan beginnen. Mij hebben
geen signalen bereikt dat een universiteit niet in staat is om dit jaar voorstellen
voor nieuwe programma's voor te leggen. In hoeverre alle universiteiten volledig
klaar zijn, is mij niet bekend. Daarom voorziet de voorgestelde procedure
er in dat ook in 2000 en 2001 voorstellen kunnen worden ingediend. Ik ben
mij ervan bewust dat een ingrijpend proces van onderwijsvernieuwing zoals
bedoeld met dit wetsvoorstel de nodige tijd vergt. Er kan niet worden verwacht
dat de dit jaar in te dienen voorstellen een volledig in alle details uitgewerkt
curriculum bevatten. Daarmee zal ik in de beoordeling rekening houden. Op
de vraag welke tijd de onderscheiden fasen van het vernieuwingsproces zullen
kosten, kan ik op dit moment geen concreet antwoord geven.De leden van de D66-fractie vragen wat precies wordt verstaan onder «voor
het overgrote deel» in de tekst over de lerarenopleiding (blz. 6 van
de memorie van toelichting).Deze tekst is opgenomen in het convenant van 1 mei 1998 over de bèta-opleidingen.
Noch in het convenant noch in de voorgestelde wet wordt een getalsmatige bepaling
van deze afspraak gegeven. Hiervoor is gekozen om geen onnodige belemmeringen
in de uitvoering te veroorzaken. Goed denkbaar is dat de universiteiten tot
verschillende zinvolle uitwerkingen op dit punt komen. Bij dit alles is volstrekt
helder wat de gezamenlijke doelstelling met betrekking tot de lerarenopleiding
is, namelijk het aanbieden van programma's in de bèta-disciplines waarin
de student kan kiezen voor een lerarenvariant, waarbij dit programma op zo'n
wijze is ingericht dat de afgestudeerde direct kan worden benoemd
als leraar in het voortgezet onderwijs, met dien verstande dat deze benoeming
voor ten hoogste één jaar zal kunnen plaatsvinden en betrokkene
in dat jaar een beperkt onderwijsprogramma volgt aan een universitaire lerarenopleiding
(ULO); een wetsvoorstel waarin onder meer de desbetreffende wijziging van
de Wet op het voortgezet onderwijs is opgenomen, is thans in voorbereiding.
Dit in tegenstelling tot de huidige situatie waarin de enige mogelijkheid
voor een wo-student met de ambitie om leraar te worden is om na zijn doctoraalexamen
de ULO (volledig onderwijsprogramma) te volgen die voor het overgrote deel
post-doctoraal is gesitueerd en een volledig extra studiejaar vereist.De leden van de fractie van D66 zouden graag de voorgestelde tijdelijkheid
van de voorschriften nader beargumenteerd zien. De leden van de fracties van
de RPF en het GPV vragen waarom er niet voor is gekozen om instellingen de
ruimte te geven ook in de toekomst hun programma aan te passen.Gezien de aard van de problematiek die in de memorie van toelichting en
in deze nota naar aanleiding van het verslag is beschreven, is door middel
van dit wetsvoorstel gekozen voor een eenmalige, in de tijd begrensde operatie
van omzetting van het huidige aanbod aan bèta-opleidingen. Deze aanpak
ligt overigens ook besloten in het met de desbetreffende universiteiten en
de VSNU gesloten convenant.Het tijdelijk karakter van dit wetsvoorstel wordt ingegeven door de wens
om op korte termijn te komen tot een wezenlijke vernieuwing en verbetering
van het natuurwetenschappelijk onderwijs. Indien de universiteiten de mogelijkheid
zou worden geboden ook na de in de wet voorziene periode van drie jaar aanvragen
voor nieuwe bèta-opleidingen in te dienen, zou het proces van noodzakelijke
vernieuwing wellicht in onvoldoende mate worden gerealiseerd. De periode waarin
verzoeken kunnen worden ingediend, is evenwel zodanig ruim dat elke universiteit
die dat wenst daartoe in de gelegenheid is.De leden van de fractie van GroenLinks willen weten hoe ik waarborg dat
een verlenging van de cursusduur bijdraagt aan een vernieuwing en verbreding
van de bèta-opleidingen, met meer aantrekkingskracht voor (in het bijzonder
vrouwelijke) studenten en met een meer studeerbaar programma.Verbreding en inhoudelijke vernieuwing van de opleidingen is een strikte
voorwaarde voor de aanwijzing als opleiding met een studielast van 210 studiepunten.
De adviescommissie zal dit beoordelen.Reeds in het HOOP 1998 heb ik geconstateerd dat werkgevers en arbeidsmarktonderzoekers
voorzien dat de belangstelling van jongeren voor technische opleidingen en
beroepen afneemt, terwijl de behoefte aan bèta- en technisch opgeleiden
groeit. Onderzoek wijst uit dat de oorzaken daarvan gezocht moeten worden
in de mate waarin het huidige onderwijsaanbod van de bèta-opleidingen
appelleert aan wat jongeren in deze tijd belangrijk vinden. Ook laten jongeren
zich bij hun studiekeuze leiden door het beeld dat zij hebben van het toekomstige
beroep en dat beeld is voor bèta- en technische opleidingen doorgaans
negatief (saaie banen en matige salarisperspectieven). Vernieuwing en verbreding
van de onderwijsprogramma's en verbetering van de studeerbaarheid is daarom
geboden. Naarmate opleidingen er beter in slagen het maatschappelijke belang
van natuurwetenschap en techniek voor het voetlicht te brengen, zullen naar
verwachting ook meer meisjes (èn jongens) zich tot dergelijke opleidingen
en beroepen aangetrokken voelen. Ook is het zo dat de verbeteringen met betrekking
tot de studeerbaarheid van de opleidingen de aantrekkelijkheid van de opleiding
zal vergroten. Waarborgen kunnen op dit punt echter niet worden gegeven. De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen om een toelichting
op de keuze voor een tijdelijke wet.Voor een reactie op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een zelfde
vraag van de leden van de fractie van D66.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of een aanwijzing
van een bèta-opleiding voor onbepaalde tijd is, en voorts of de opleiding
die aanwijzing weer kan verspelen.Indien de minister op grond van artikel 2 van het wetsvoorstel toestaat
dat een bèta-opleiding kan worden ingesteld, is de desbetreffende universiteit
gerechtigd deze opleiding voor onbepaalde tijd te verzorgen. Voorwaarde daarvoor
is wel dat de opleiding in het Centraal register opleidingen hoger onderwijs
(CROHO) is geregistreerd; hiervoor bevat het wetsvoorstel een speciale procedure.De beslissing van de minister op grond van dit wetsvoorstel kan uitsluitend
worden verspeeld, indien sprake is van één van de omstandigheden,
genoemd in artikel 6.5 van de WHW, welk artikel betrekking heeft op onder
meer de eventuele ondoelmatigheid van een opleiding. In dat geval kan de minister
besluiten dat de rechten aan die opleiding worden ontnomen. Dit betekent dat
deze opleiding niet langer wordt bekostigd en dat aan de abituriënten
van de opleiding geen getuigschrift kan worden uitgereikt. Uiteraard kan de
instelling ook zelf bepalen dat de opleiding niet langer zal worden verzorgd.
Artikel 6.5 heeft overigens betrekking op alle opleidingen die op grond van
de WHW worden bekostigd.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of hun veronderstelling
juist is dat bèta-opleidingen ook aan andere dan technische universiteiten
voor aanwijzing in aanmerking kunnen komen.Naar ik vermoed, ligt aan deze vraag een misverstand ten grondslag. De
opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs op het gebied van de natuur
en op het gebied van de landbouw en natuurlijke omgeving worden juist verzorgd
door andere dan technische universiteiten. De aanduidingen «op het gebied
van de natuur» en «op het gebied van de landbouw en natuurlijke
omgeving» verwijzen naar de desbetreffende CROHO-onderdelen. In het
onderdeel «natuur» zijn opleidingen als biologie, farmacie, geologie,
informatica, natuurkunde, scheikunde, sterrenkunde en wiskunde geregistreerd
en is vastgelegd dat deze opleidingen worden verzorgd door de algemene, niet-technische
universiteiten. In het onderdeel «landbouw en natuurlijke omgeving»
zijn onder meer de opleidingen biologie en moleculaire wetenschappen geregistreerd
en is vastgelegd dat deze opleidingen worden verzorgd door de Landbouwuniversiteit
te Wageningen.De leden van de fracties van de RPF en het GPV constateren dat de studieduur
van de student natuurwetenschappen meer dan 5,5 jaar bedraagt en stellen de
vraag of de maatregelen in het kader van kwaliteit en studeerbaarheid geen
resultaat hebben gehad.De studieduur in veel opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs bedraagt
5,5 jaar of meer. De gemiddelde studieduur van afgestudeerden in het wo in
1996/97 bedroeg vijf jaar en negen maanden. Dit cijfer vertoont een geleidelijk
dalende tendens (Kengetallen Universitair Onderwijs, VSNU 1998). Hierbij moet
bedacht worden dat de studieduur een historisch gegeven is. Degenen die in
1997 afstudeerden, zijn in 1992 of eerder met hun studie begonnen. Dit gegeven
betreft dus het studieprogramma waarop het programma Kwaliteit en Studeerbaarheid
geen of slechts een zeer gering effect kan hebben gehad. De eerste projecten
in dat kader zijn immers in 1996/97 gestart. Voor een uitgebreide rapportage
over de resultaten van het programma Kwaliteit en Studeerbaarheid verwijs
ik naar de rapportages van de Inspectie (rapport «Studeerbaarheid in het hoger onderwijs» en mijn beleidsreactie daarop, brief
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal van 17 november 1998).De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of het verzwaren
van het programma niet leidt tot nieuwe problemen in die zin dat de studieduur
door die verzwaring nog langer wordt dan de huidige 5,5 jaar. Verlenging van
de cursusduur van vier naar vijf jaar lost dan niets op.Het aantal studiepunten wordt verhoogd tot 210 maar dat betekent geen
verzwaring van de studielast per jaar voor de student, want de instellingen
zullen ook de studeerbaarheid van de opleidingen vergroten. In het convenant
dat mijn ambtsvoorganger met de universiteiten heeft gesloten, zijn daartoe
specifieke afspraken over het rendement na één, respectievelijk
vijf jaar opgenomen. Hierdoor wordt niet alleen beoogd het rendement te verbeteren,
maar zal ook de feitelijke studieduur naar verwachting niet toenemen.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of de studeerbaarheid
kan worden verbeterd als de huidige opleidingen worden verzwaard, waarbij
de studieduur van die opleidingen nu al de vijf jaar te boven gaat. Hoe kan
de studeerbaarheid van een opleiding van tevoren worden aangetoond, zo vragen
deze leden.Het is niet de bedoeling om de opleidingen te verzwaren. Het begrip «verbreding»
betekent zeker niet dat alleen vakken worden toegevoegd aan een bestaand,
toch al zwaar programma. Daarom is gekozen voor de inzet om de programma's
wezenlijk te vernieuwen, onder meer door het programmeren van nieuwe, direct
op de arbeidsmarkt gerichte afstudeervarianten naast de traditionele researchvariant
die voorbereidt op de promotie. Daarbij is de studeerbaarheid van het programma,
in alle varianten, een stringente eis. De leden van de fracties van de RPF
en het GPV hebben gelijk met hun suggestie dat de beoordeling vooraf van de
studeerbaarheid van een programma betrekkelijk is. De feitelijke studeerbaarheid
blijkt pas na ten minste vijf jaar en is mede afhankelijk van het gedrag van
de studenten. Dat neemt niet weg dat de onderwijskundige opzet van een programma
vooraf goed kan worden beoordeeld, en dat op grond van die beoordeling geconcludeerd
kan worden of aannemelijk is gemaakt dat het programma studeerbaar is binnen
de gegeven eisen. Om die reden is in de tijdelijke adviescommissie die mij
over de nieuwe bèta-programma's zal adviseren, voorzien in de noodzakelijke
onderwijskundige expertise. De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of er ook nadere
regels zijn voor de procedure voor het meten van de reële behoefte in
de maatschappij aan bèta-afgestudeerden.Voor een reactie op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een soortgelijke
vraag van de leden van de CDA-fractie.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of de samenstelling
van de tijdelijke commissie al bekend is en wanneer de commissie begint met
haar werkzaamheden.De commissie is per 1 december 1998 ingesteld en bestaat uit de volgende
leden:– prof. dr ir B.P.Th. Veltman (voorzitter)– prof. dr J.M.G. Jochems– dr L. de Galan– prof. ir E.H. Houwink.De commissie is al met haar werk begonnen. Het is de bedoeling dat de
commissie haar werkzaamheden zo inricht dat zij tijdig met het uitbrengen
van advies op de aanvragen kan beginnen. Met de universiteiten is afgesproken
dat zij deze maand hun voorstellen voorleggen aan de commissie voor een eerste
beoordeling. De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of de aanwijzing
van bèta-opleidingen per september 1999 nog haalbaar is, gelet op het
tijdstip van behandeling van dit wetsvoorstel. Voorts vragen zij, wat het
tijdstip voor de implementatie van dit wetsvoorstel is. Tot slot stellen zij
de vraag, wanneer de besluiten vallen met betrekking tot de opleidingen die
al in september 1999 van start willen gaan met een aangepast programma.In hoofdstuk 2 van de memorie van toelichting is aangegeven dat de spoed
die met dit wetsvoorstel wordt betracht, verband houdt met de overweging dat
zo snel mogelijk moet worden ingegaan op de groeiende behoefte op de arbeidsmarkt
aan afgestudeerden in de bèta-opleidingen. Of de start van de nieuwe
bèta-opleidingen per 1 september 1999 mogelijk is, hangt af van de
voortgang van de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel. Gelet op
de voortvarendheid waarmee tot nu toe is gehandeld, acht ik het zeer wel mogelijk
dat de eerste vernieuwde opleidingen per genoemde datum van start gaan.Er van uitgaande dat het wetsvoorstel tijdig tot wet wordt verheven en
in het Staatsblad wordt gepubliceerd, kunnen de verzoeken van de instellingsbesturen
betreffende het studiejaar 1999–2000 voor 1 mei 1999 zijn ingediend.
De besluitvorming hierover vindt plaats in de maand mei. De desbetreffende
beschikkingen moeten voor 1 juni 1999 aan de instellingsbesturen worden verzonden
en de desbetreffende opleidingen worden dan opgenomen in een ministeriële
regeling, die onder meer een functie heeft in het kader van de CROHO-registratie.De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen naar aanleiding
van het advies van de Onderwijsraad of deze kritiek is te ondervangen door
in het HOOP 2000 in te gaan op de studeerbaarheid van alle universitaire opleidingen.In mijn meergenoemde reactie op het advies van de Onderwijsraad (mijn
brief aan de Tweede Kamer van 22 januari 1999) ben ik op deze kwestie ingegaan.
Daarin stelde ik dat in het wetenschappelijk onderwijs in algemene zin het
op grond van de beschikbare gegevens mogelijk moet worden geacht om, daar
waar problemen zijn met de studeerbaarheid, de studeerbaarheid van deze programma's
dusdanig te verbeteren dat de reële studielast in overeenstemming is
met de wettelijke eisen, door verbetering van het onderwijsprogramma en de
uitvoering ervan of door verhoging van de inzet van studenten. De bèta-opleidingen,
en in een eerder stadium bepaalde ingenieursopleidingen, vormen in dit opzicht
een uitzondering, door een unieke combinatie van factoren: een structureel
zwakke studeerbaarheid bij een bovennormale inzet van studenten, een dringende
vraag op de arbeidsmarkt bij een teruglopende belangstelling van studenten
en expliciete internationale opvattingen over de eindtermen van dit type opleidingen.In het HOOP 2000 zal ik in algemene zin ingaan op het thema flexibiliteit. BiologieDe leden van de fracties van de PvdA, de VVD, het CDA, D66, GroenLinks,
de RPF en het GPV vragen nadrukkelijk naar de precieze motivatie van de regering
om de opleiding biologie in dit wetsvoorstel uit te sluiten. De leden van
sommige fracties, met name die van de VVD-fractie, pleiten er uitdrukkelijk
voor om de uitzondering voor biologie op te heffen door middel van een nota
van wijziging op dit wetsvoorstel. De fracties verwijzen in hun vraagstelling
naar de reacties op het wetsvoorstel, met name die van de betrokken universiteiten
(brief van 12 januari 1999 van zeven universiteiten aan de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen van de Tweede Kamer), van de Koninklijke
Akademie van Wetenschappen (brief van 19 oktober 1998) en van het Nederlands
instituut voor biologie (rapport «Vijf jaar voor biologie van levensbelang»; december 1998). In deze reacties wordt in de eerste plaats naar voren
gebracht dat de biologie in alle opzichten behoort tot de groep van natuurwetenschappen
en inhoudelijk sterk is verweven met de andere disciplines op dit terrein.
Wetenschappelijke, technologische en medische vernieuwingen ontstaan vaak
op het grensvlak van de traditionele disciplines en de biologie speelt daarin
een cruciale rol. In de tweede plaats wordt erop gewezen dat de onderwijssituatie
in veel opzichten vergelijkbaar is met de overige bèta-opleidingen,
wat betreft studieduur, studiebelasting en internationale vergelijkbaarheid
van de eindtermen. In de derde plaats wordt vermeld dat er signalen zijn die
wijzen op een positieve ontwikkeling op de arbeidsmarkt voor afgestudeerden
van de opleiding biologie.Kennisneming van de reacties op het wetsvoorstel, niet alleen van de betrokken
universiteiten – die mij wel bekend was – maar ook van uiteenlopende
maatschappelijke organisaties en niet in de laatste plaats van de KNAW, heeft
mij, alle argumenten nogmaals overwegende, tot de conclusie gebracht dat de
bezwaren verbonden aan uitsluiting van de opleiding biologie in dit wetsvoorstel
zwaar gewogen moeten worden. Tegelijk met deze nota naar aanleiding van het
verslag heb ik daarom een nota van wijziging ingediend waardoor dit wetsvoorstel
ook betrekking heeft op de opleiding biologie. Voor mij weegt daarbij het
argument van de inhoudelijke verwevenheid het zwaarst. Als het wetsvoorstel
belemmeringen zou opleveren voor het ontwerpen van brede, de grenzen van de
disciplines overstijgende opleidingen, zou er een strijdigheid zijn met één
van de centrale doelstellingen van dit wetsvoorstel, namelijk het stimuleren
van nieuwe, verbrede opleidingen, die aantrekkelijk zijn voor aanstaande studenten
en voor de werkgevers. Ik heb er daarom voor gekozen om de opleiding biologie
op dezelfde voet als alle andere opleidingen in de groep natuurwetenschappen
mee te laten lopen in de procedure zoals bedoeld in het wetsvoorstel. Alle
bèta-opleidingen, inclusief de opleiding biologie, kunnen dan van geval
tot geval beoordeeld worden op basis van het advies van de commissie van deskundigen.De leden van de PvdA-fractie vragen of het wetsvoorstel zal gelden voor
aan de opleiding biologie verwante opleidingen als medische biologie, biomedische
wetenschappen en gezondheidswetenschappen.In het wetsvoorstel is geregeld dat de maatregelen betrekking hebben op
het gebied van de natuur en op het gebied van de landbouw en natuurlijke omgeving,
zoals geregistreerd in het Centraal register opleidingen hoger onderwijs.
In de onderdelen «natuur» en «landbouw en natuurlijke omgeving»
van het wetenschappelijk onderwijs in het register worden de opleidingen precies
omschreven. De opleidingen medische biologie, biomedische wetenschappen en
gezondheidswetenschappen zijn opgenomen in het onderdeel «gezondheidszorg»
en niet in het onderdeel «natuur» noch in het onderdeel «landbouw
en natuurlijke omgeving». Het wetsvoorstel heeft dan ook geen betrekking
op de andere genoemde opleidingen.De leden van de D66-fractie zouden graag een overzicht krijgen van gegevens
over de cursusduur van opleidingen in het buitenland, vooral ook wat betreft
de opleiding biologie.De gegevens over de cursusduur van bèta-opleidingen in het buitenland
leveren geen eenduidige conclusies op. In de landen die zich met Nederland
laten vergelijken, komen zowel vier-, 4,5- als vijfjarige programma's voor
die opleiden tot een niveau dat ruwweg vergelijkbaar is met het mastersniveau
in de natuurwetenschappen. Daarbij moet overwogen worden dat het entreeniveau
voor een studie van land tot land verschilt. Ook heeft het begrip cursusduur/studieduur
in de verschillende landen een andere betekenis, afhankelijk van de onderwijsregelgeving
en de studiefinancieringsvoorzieningen. In vrijwel alle landen
bestaat een discrepantie tussen formele cursusduur en feitelijke studieduur.
De commissie-Van der Kruit («Vijf jaar voor bèta's», 1997)
komt op grond van een internationale vergelijking van bèta-opleidingen
tot de conclusie dat als de gemiddelde studieduur wordt opgeteld bij de leeftijd
waarop studenten beginnen aan een universitaire opleiding, de leeftijd van
afstuderen overal tussen de 24 en 25 jaar ligt. Dit komt overeen met de huidige
situatie in Nederland. Specifieke gegevens over de cursusduur voor biologie
zijn niet voorhanden. Financiële gevolgenDe leden van de VVD-fractie verzoeken om uitleg over de financiële
gevolgen van de verlenging van de studieduur voor de universiteiten en de
overheid. Zij vragen of dit leidt tot verhoging van de rijksbijdrage en indien
dat niet het geval is, hoe de universiteiten het dan zullen bekostigen. Ook
willen zij vernemen hoe het kan dat de gevolgen voor de studiefinanciering
eerst in 2005 zullen optreden.Bij het sluiten van het convenant heeft mijn ambtsvoorganger steeds aan
de instellingen duidelijk gemaakt dat er geen sprake zal kunnen zijn van additionele
financiering. De instellingen hebben dit geaccepteerd. De redenering hierbij
was dat de opleidingsduur altijd al feitelijk vijf jaar was. Het onderwijsaanbod
was daar ook op afgestemd. Formele verlenging van de studieduur heeft dan
ook voor de instellingen geen nieuwe financiële gevolgen. Gelet op de
ingrijpende herstructureringsactiviteiten bij de universiteiten als gevolg
van deze operatie heb ik wel een tijdelijke financiële tegemoetkoming
op projectbasis toegezegd. De universiteiten doen hiervoor in eerste instantie
een beroep op de Stichting Axis, het nationaal platform voor natuur en techniek.Het feit dat de financiële gevolgen voor de studiefinanciering pas
in 2005 zullen optreden, hangt samen met het stelsel van studiefinanciering
sinds de invoering van de prestatiebeurs. In dit systeem wordt er aan de student
aanvankelijk een financiële tegemoetkoming gegeven in de vorm van een
voorwaardelijke lening. Deze leningen zijn niet relevant voor het beleidsmatig
financieringstekort. Achteraf, na het behalen van het doctoraalgetuigschrift
binnen de toegestane periode, wordt deze lening omgezet in een gift. Eerst
dan komen de kosten van deze beurs ten laste van het voor het financieringstekort
relevante deel van de begroting. De eerste omzetting van bestaande opleidingen
zal plaatsvinden met ingang van studiejaar 1999–2000. Naar verwachting
zullen de eerste studenten in 2004 afstuderen. Pas daarna zullen de leningen
worden omgezet in een gift met ingang van 1 januari 2005.De leden van de VVD-fractie vragen welke rol de Adviescommissie onderwijsaanbod
(ACO) zou kunnen spelen bij de beoordeling van de voor te leggen programma's,
nu ik een beoordeling op de macro-doelmatigheid van de ACO niet nodig acht.In het wetsvoorstel is gekozen voor een zware, maar snel te doorlopen
toetsingsprocedure. De criteria waarop de nieuwe programma's worden beoordeeld,
omvatten meer aspecten dan alleen de toets op landelijke macro-doelmatigheid,
die de taak van de ACO vormt. Daarbij is overwogen dat de ACO niet is toegerust
om de meer inhoudelijke oordelen uit te spreken die in het kader van dit wetsvoorstel
zijn vereist. Omdat het in dit geval gaat om het omzetten van bestaande opleidingen
en niet om de aanmelding van een opleiding die voorheen nog niet bestond bij
de aanmeldende instelling, is ervoor gekozen om de ACO geen rol te geven in
deze procedure. Een tijdelijke, specifiek voor dit doel ingestelde commissie
van deskundigen zal advies uitbrengen voor de in het kader van dit wetsvoorstel
voor te leggen curricula. Een dubbele toetsing zou ondoelmatig
zijn en uiterst verwarrend voor beoordelaars en beoordeelden.De leden van de VVD-fractie zouden graag nadere informatie ontvangen over
het beoogde tijdpad.Het is de bedoeling dat de nieuwe studieopzet al kan ingaan in het studiejaar
1999–2000. Uit het wetsvoorstel kan het volgende tijdschema voor 1999
worden afgeleid:– 1 mei 1999 datum waarop de aanvragen van de instellingen bij de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen of bij de Minister van Landbouw,
Natuurbeheer en Visserij moeten zijn ingediend;– mei 1999 advisering door de commissie van deskundigen;– vóór 1 juni 1999 beslissing van de betrokken minister
op de aanvraag en vaststelling van de ministeriële regeling op grond
van artikel 7.4, negende lid, van de WHW;– vóór 1 juli 1999 opname van de desbetreffende opleiding
in het CROHO en bekendmaking van de wijzigingen in het CROHO;– 1 september 1999 start van de opleidingen nieuwe stijl.Om de uitvoerbaarheid van dit strakke schema te vergroten is de commissie
die mij van advies zal dienen over de nieuwe programma's, reeds ingesteld
en met haar werk begonnen.De leden van de VVD-fractie informeren of ik nog extra maatregelen noodzakelijk
acht om het ingaan van de verlengde cursusduur te bespoedigen.Ik realiseer mij dat het tijdschema voor de totstandkoming van het wetsvoorstel
krap is en ik heb er mijnerzijds dan ook alles aan gedaan om te bewerkstelligen
dat het gehaald kan worden. Zo heb ik, zoals aangegeven, tijdig de tijdelijke
adviescommissie (commissie-Veltman) ingesteld en wordt bevorderd dat het CROHO
tijdig wordt gewijzigd.De leden van de CDA-fractie vragen om een schatting van de kosten voor
de studiefinanciering die voor het eerst zullen optreden in 2005. Tevens willen
zij weten hoe deze kosten zullen worden gedekt en welke kosten uitbreiding
van de studielast van (medische) biologie met zich mee zou brengen.De meerkosten aan studiefinanciering worden geraamd op ongeveer f 8,3
miljoen gulden per jaar, inclusief de OV-jaarkaart. Wanneer de cursusduur
voor biologie eveneens zou worden verlengd zou dit leiden tot ongeveer f 3,5
miljoen extra. Deze kosten zullen pas in 2005 optreden.De leden van de fractie van D66 vragen zich af waarom de kosten voor de
studiefinanciering pas voor het eerst zullen optreden in 2005, als de eerste
afgestudeerden op zijn vroegst in 2004 de arbeidsmarkt zullen betreden. Tevens
willen zij bij benadering weten om welk bedrag het hier gaat.Voor het antwoord op de eerste vraag van deze leden verwijs ik naar het
antwoord hiervoor op een soortgelijke vraag van de leden van de VVD-fractie.De meerkosten aan studiefinanciering worden geraamd op ongeveer f 8,3
miljoen gulden per jaar, inclusief de OV-jaarkaart. Verlenging van de cursusduur
voor biologie kost f 3,5 miljoen extra. Deze kosten zullen pas in 2005
optreden en dan ten laste komen van de begroting van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen.De leden van de fractie van GroenLinks informeren naar de gevolgen voor
de bekostiging van de instellingen. Ook willen zij weten hoe ik de instellingen
in staat stel de extra taken die volgen uit dit wetsvoorstel, uit te voeren.
De leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen of verhoging van de
rijksbijdrage niet voor de hand ligt aangezien het aantal studiepunten wordt
verhoogd en de belasting voor de universiteiten toeneemt. Zij
willen weten op welke manier en ten koste van wat de universiteiten de verlenging
van hun opleidingen moeten bekostigen.Het wetsvoorstel leidt niet tot verhoging van de bekostiging van de instellingen.
Bij het sluiten van het convenant heeft mijn ambtsvoorganger steeds aan de
instellingen duidelijk gemaakt dat er geen sprake zal kunnen zijn van additionele
financiering. De instellingen hebben dit geaccepteerd. De redenering hierbij
was dat de opleidingsduur altijd al feitelijk vijf jaar was. Het onderwijsaanbod
was daar ook op afgestemd. Formele verlenging van de studieduur heeft dan
ook voor de instellingen geen nieuwe financiële gevolgen.Wel hebben de instellingen de mogelijkheid om voor de financiering van
hun activiteiten ter vernieuwing van het opleidingsprogramma een beroep te
doen op de Stichting Axis, die tot taak heeft om de aantrekkelijkheid van
natuurwetenschap en techniek in onderwijs en beroep te stimuleren. ArtikelenDe leden van de fractie van D66 willen naar aanleiding van artikel 3 van
het wetsvoorstel weten, binnen welke termijn de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State uitspraak doet.Indien het instellingsbestuur beroep wenst in te stellen tegen een besluit
van de minister op grond van artikel 2 van het wetsvoorstel is de gang van
zaken als volgt. Ingevolge artikel 7:1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
zal het instellingsbestuur eerst een bezwaarschrift bij de minister moeten
indienen. De termijn daarvoor bedraagt zes weken. Artikel 7:10 van de Awb
bepaalt dat het bestuursorgaan, indien een bezwaarschriftencommissie is ingesteld
(zoals bij mijn ministerie het geval is), binnen tien weken na ontvangst van
het bezwaarschrift beslist; het bestuursorgaan kan de beslissing voor ten
hoogste vier weken verdagen. Dit betekent dat de termijn die met de behandeling
van het bezwaarschrift is gemoeid, in beginsel ten hoogste twintig weken bedraagt
(vanaf het tijdstip van de beschikking tot het moment van de beslissing op
het bezwaarschrift).Indien het instellingsbestuur zich niet met de beslissing van de minister
op het bezwaarschrift kan verenigen, staat de weg naar de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State open. De termijn voor het instellen van beroep bedraagt
eveneens zes weken. De Wet op de Raad van State bevat geen bepalingen over
de termijn waarbinnen de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad uiterlijk
tot een uitspraak in de beroepszaak moet zijn gekomen. Wel kan de Afdeling,
indien een zaak spoedeisend is, bepalen dat deze versneld wordt behandeld.
Vanuit de tot nu toe opgedane ervaring is bij een versnelde behandeling in
de regel binnen een jaar een uitspraak voorhanden.Het bovenstaande brengt mee dat de vraag van de leden van de D66-fractie
niet in zeer concrete termen kan worden beantwoord. In elk geval staat vast
dat de bezwaar- en beroepsprocedure de nodige tijd in beslag neemt. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans XNoot1ROA, De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2002, ROA-R-1997/7,
Universiteit Maastricht. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26339-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl