Arbeidsmarktbeleid etnische minderheden 2000-2003; Verslag algemeen overleg op 14 juni 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27223, nr. 71

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

11-08-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

27223 nr. 71

08-08-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27223Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29544Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 51 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 223Arbeidsmarktbeleid etnische minderheden 2000–200329 544Arbeidsmarktbeleidnr. 71VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 8 augustus 2005De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 en de algemene commissie voor Integratiebeleid2 hebben op 14 juni 2005 overleg gevoerd met staatssecretaris Van
Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief d.d. 6 april 2005 over de rapportage
inzake hoger opgeleide vluchtelingen (27 223, nr. 64);– de brief d.d. 6 april 2005 over de actuele
stand van zaken omgezette ID-banen in het kader van de Tijdelijke stimuleringsregeling
ID-banen (29 800-XV, nr. 81);– de brief d.d. 14 april 2005 over het onderzoek
«Etnische minderheden op de arbeidsmarkt. Beelden en feiten, belemmeringen
en oplossingen» (27 223, nr. 65);– de brief d.d. 29 maart 2005 houdende de
eindrapportage van het project «Discriminatie? bel gelijk!» (SZW0500220);– de brief d.d. 12 mei 2005 houdende de
kabinetsreactie op het onderzoek «Etnische minderheden op het arbeidsmarkt»
(27 223, nr. 66);– de brief d.d. 18 mei 2005 houdende het
Kwartaalbericht Arbeidsmarkt mei 2005 (29 544, nr. 21).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Bruls (CDA) merkt op dat uit het Kwartaalbericht
Arbeidsmarkt mei 2005 blijkt dat de werkloosheid onveranderd hoog blijft.
Vooral de situatie aan de onderkant van de arbeidsmarkt is zorglijk. De vraag
hoe moet worden omgegaan met de structureel verminderde behoefte aan laag en ongeschoold werk, moet dringend worden beantwoord omdat miljoenen
Nederlanders hierop zijn aangewezen. De angst over Oost-Europese werknemers
is dominant en vraagt om perspectief. De fractie van het CDA is dan ook teleurgesteld
over het uitblijven van een reactie van de staatssecretaris op de aanbevelingen
in het RWI-advies Omdat iedereen nodig is. Pas na de zomer wordt ingegaan
op de participatiebaan en de no-risk polis voor jeugdwerklozen. Dat past niet
bij het heersende gevoel van urgentie. De Taskforce Jeugdwerkloosheid verricht
goed werk, maar zal er nooit in slagen duizenden vacatures te vervullen als
zij werkgevers niet kan overhalen ook jongeren in dienst te nemen waar een
vlekje aan zit. Reageert de staatssecretaris snel op de no-risk polis, dan
kunnen de komende maanden wellicht al worden gebruikt voor de uitvoering.De oplopende wachtlijsten voor de WSW (Wet sociale werkvoorziening) en
het beëindigen van de regeling voor de witte werkster stemmen ook al
niet vrolijk. Het rapport over het onderzoek Belemmeringen Sluitende aanpak
gemeenten laat zien waar het bij het CWI (Centrum voor werk en inkomen), het
UWV en de gemeenten aan schort. Het beeld ontstaat dat een grote hoeveelheid
bureaucraten aan het werk is met onvoldoende kennis van de arbeidsmarkt, onvoldoende
voeling met de lokale netwerken van ondernemers en onvoldoende inzicht in
de wensen en drijfveren van werkgevers. De aansluiting tussen zoekkanalen
en wervingskanalen is onvoldoende. De staatssecretaris neemt deze conclusie
uit het onderzoek Etnische minderheden op de arbeidsmarkt (27 223, nr.
65) over en daar is de heer Bruls het mee eens. Daar gaat het mis in het stelsel
van werk en inkomen. Is het de staatssecretaris bekend dat werkzoekenden die
zich melden bij het CWI vaak zelf de bijlagen moeten invullen, terwijl deze
intake door een professionele kracht van het CWI moet worden gedaan? Wat denkt
hij daaraan te doen? Lokaal en regionaal maatwerk via de WWB (Wet werk en
bijstand), resultaatgerichte afspraken over een leer-werkplaats, stageprojecten,
scholingstrajecten en het aanpakken van allerlei regionale arbeidsmarkten:
dat leidt tot een oplossing, niet het blijven sturen op algemene managementrapportages
van de instituten.De tijd die een WW-gerechtigde moet wachten voordat hij een reïntegratietraject
kan starten, blijft nog steeds achter bij de streefcijfers. Het kwartaalbericht
meldt dat die streefwaarde naar verwachting in het derde kwartaal van 2005
wordt gehaald, maar het UWV (Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen)
moet die streeftijden gewoon halen. Kan de staatssecretaris dat toezeggen?
Eerder heeft hij toegezegd samen met EZ een plan op te stellen dat het voor
WW-uitkeringsgerechtigden makkelijker maakt om een onderneming te starten,
maar in de brief van 12 mei (27 223, nr. 66) spreekt de staatssecretaris
over het actieplan «Nieuwe ondernemers». Lopen deze plannen naast
elkaar? De heer Bruls benadrukt dat juist de samenwerking met EZ in dezen
van belang is.Het onderzoek naar etnische minderheden op de arbeidsmarkt biedt geen
nieuwe analyse of nieuwe oplossingen, maar stelt wel op schrift dat er te
weinig opleidingen zijn en dat discriminatie en vooroordelen op de arbeidsmarkt
voorkomen. Bij het zoeken naar maatregelen is het van belang in te zetten
op de arbeidsverhoudingen en op de ondernemingen zelf, want goede overheidsinitiatieven
en wet- en regelgeving alleen kunnen de stap niet maken. Beeldvorming over
mensen moet gestimuleerd worden op de werkvloer. Daarover is de heer Bruls
het met de staatssecretaris eens. Problemen doen zich vooral voor bij de overstap
van opleiding naar werk en van werkloosheid naar werk. In de kabinetsnotitie
Duale trajecten wordt een oplossing geboden; de heer Bruls ziet ook wel wat
in een verplichte leer-werkplek voor jongeren tot 23 jaar, maar hoe denkt
het kabinet meer stageplaatsen los te weken bij bedrijven? De staatssecretaris
haalt het Landelijk netwerk diversiteitsmanagement (Div) aan als een methode
om werkgevers te faciliteren bij het voeren van beleid gericht
op instroom en behoud van personeel uit verschillende bevolkingscategorieën.
Wat zijn de resultaten van dit netwerk tot nu toe en naar welk eindresultaat
wordt gestreefd?Mevrouw Koser Kaya (D66) is blij met het onderzoek
Etnische minderheden op de arbeidsmarkt omdat daarbij ook naar oplossingen
is gekeken. In feite komen die erop neer dat het huidige regeringsbeleid moet
worden geïntensiveerd. Veelal wordt gewerkt aan de hand van projecten,
maar het is zaak te bekijken welke projecten het juiste resultaat hebben en
die uit te werken tot standaardbeleid. De eerste groep problemen – ontoereikende
bemiddeling, onvoldoende zoek- en wervingskanalen en een mismatch tussen zoek-
en wervingskanalen – kan grotendeels worden voorkomen door betere informatie,
door de CWI's te sluiten, de UWV's slechts een administratieve taak toe te
bedelen, de reïntegratiebureaus af te rekenen op duurzame plaatsingen,
door uitzendbureaus slagvaardiger te maken en het gebruik van persoonsgebonden
budgetten te stimuleren. Wanneer maakt de staatssecretaris hier nou werk van?
De oplossingen voor de tweede groep problemen – de negatieve beeldvorming
en discriminatie tijdens opleiding en bij sollicitatie en onvoldoende acceptatie
op de werkvloer – zijn moeilijk te vangen in regels en beleid, maar
achteroverleunen en nietsdoen is niet het antwoord. Tegen discriminatie moet
hard worden opgetreden. De plannen van de staatssecretaris zijn tot nu toe
te vrijblijvend. Wat gaat de staatssecretaris hieraan doen? De overheid heeft
de taak de boodschap uit te dragen dat nieuwe Nederlanders hier zullen blijven
wonen en werken en de rechten en plichten dienaangaande kenbaar te maken.
Mevrouw Koser Kaya pikt het niet langer dat in Nederland wordt gediscrimineerd.Het percentage kansarme allochtone vrouwen is veel hoger dan het percentage
kansarme allochtone mannen. Zij heeft begrepen dat de Kamer hierover in juni
door de minister voor V&I en de staatssecretaris van Sociale Zaken wordt
geïnformeerd en dat dan ook wordt ingegaan op de motie over de Taskforce
allochtone vrouwen. Hierover merkt zij nog op dat zij niet wil dat 20 000
vrouwen enkel deelnemen aan feel good gesprekken. Deze vrouwen moeten economisch
sterker worden, door educatie en deelname aan de arbeidsmarkt. Het succes
van de commissie PaVEM (participatie van vrouwen uit etnische minderheidsgroepen)
is overigens meer te danken aan Maxima en de vele allochtone vrouwen die hieraan
een bijdrage hebben geleverd dan aan de duur betaalde commissieleden.In de eindrapportage over het plan van aanpak Arbeidsmarktpositie hoger
opgeleide vluchtelingen (27 223, nr. 56) staat dat op de ruim 11 000
dossiers die via het CWI in 2003 en 2004 zijn aangeboden voor diplomavergelijking
maar 5039 diplomawaarderingen zijn afgegeven. Vluchtelingen zouden er onvoldoende
in slagen hun kwaliteiten zichtbaar te maken. De portee van deze opmerking
ontgaat mevrouw Koser Kaya te enen male. Zelden of nooit wordt een buitenlands
diploma gelijk bevonden aan een Nederlands diploma, dus vluchtelingen worden
zelden op hun juiste waarde geschat. Bovendien mogen asielzoekers maar een
bepaalde tijd werken, zodat geen enkele werkgever op ze staat te wachten.
Tel daar de economische situatie en de discriminatie bij op, en het antwoord
is duidelijk.De gemeenten hebben miljoenen ontvangen om werk te maken van de ID-banen
(instroom-doorstroombanen). Hoe wordt dit werk door de staatssecretaris gecontroleerd?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) benadrukt dat
de achterstand van allochtonen op de arbeidsmarkt nog steeds groot is. Het
onderzoek van Regioplan biedt een heldere en zakelijke analyse van de oorzaken
van deze achterstand. Het is jammer dat het kabinet niet al te veel consequenties
verbindt aan dit onderzoek en het hoofd in de schoot lijkt te leggen. Heeft de staatssecretaris dit rapport al voorgelegd aan de minister
voor V&I? Erkent zij dat het helemaal niet meevalt met de discriminatie
en dat haar opmerkingen over die ene Achmed misplaatst en denigrerend waren?
Voor GroenLinks zijn de feiten glashelder: een kwart van de werkgevers geeft
expliciet toe liever geen allochtoon in dienst te nemen. Daarmee wordt een
groep potentiële kandidaten al bij voorbaat afgeschreven. Het gaat dus
niet alleen om taal, cultuur, opleiding en werkervaring; het hebben van een
ietwat exotische achtergrond of achternaam staat garant voor een aantal hobbels.
Veel werkgevers discrimineren onder het mom van selecteren. Allochtonen komen
er gewoon niet tussen. Dit mag niet geaccepteerd worden. Hoe kijkt de staatssecretaris
hier tegenaan?Om de achterstand aan te pakken moeten inspanningen worden geleverd op
het gebied van onderwijsachterstanden, vroegtijdig schoolverlaten, taalcursussen,
inburgering, een betere erkenning van buitenlandse diploma's en de aanpak
van illegale arbeid. De match tussen werkgever en allochtone sollicitant kan
verbeterd worden. Waarom worden geen banenbuddy's opgeleid of mogelijkheden
bekeken van mentorprojecten? De beleidsadviseurs minderheden (BAM'mers) behaalden
succes, maar zijn desondanks om zeep geholpen. De CWI's kunnen dit soort mensen
toch gebruiken?Werkgevers moeten pittiger aangesproken worden. Waarom slaat de staatssecretaris
niet bij het MKB en VNO-NCW met de vuist op tafel? Heeft hij wel eens overwogen
om van hen een plan van aanpak te eisen, bijvoorbeeld via de Stichting van
de Arbeid, met daarin afrekenbare doelen? Wat vindt hij van het idee van «naming
and shaming» van de PvdA in Amsterdam om bedrijven te onderzoeken door
middel van undercover teams en een zwarte lijst te publiceren van werkgevers
die discrimineren? Bedrijfstakken en sociale partners kunnen ook een rol spelen
bij het tegengaan van discriminatie. Wil de staatssecretaris op z'n minst
een poging wagen om werkgevers ervan te overtuigen dat het ook in hun belang
is om een multicultureel personeelsbestand op te bouwen? Wil hij samen met
de werkgevers die dit wel doen, een campagne starten voor de achterblijvers?
In België en Frankrijk heeft men een begin gemaakt met anoniem solliciteren,
zodat een exotische achternaam in ieder geval geen aanleiding is voor een
directe afwijzing. Wat vindt de staatssecretaris daarvan? Moet de NVP-sollicitatiecode
(Nederlandse vereniging voor personeelsbeleid) niet overal worden ingevoerd?
E-quality heeft een aantal aanbevelingen gedaan voor de positie van zwarte
migranten en vluchtelingenvrouwen, een groep die het een extra stapje moeilijker
heeft. Wordt ook daarop ingezet? De overheid moet natuurlijke het goede voorbeeld
geven. Kan de staatssecretaris een overzicht geven waaruit blijkt in hoeverre
de werknemerssamenstelling in de publieke sector – rijk, provincies,
gemeenten, maar ook ziekenhuizen, scholen en zbo's – een afspiegeling
is van de samenleving? Wat vindt de staatssecretaris overigens van scholen
die het accepteren dat werkgevers een stageplaats aan een Mohammed of Fatima
weigeren en om een Jaap of Inge vragen? Mevrouw Van Gent vindt dat deze scholen
daarop streng aangesproken moeten worden.De heer Weekers (VVD) vindt gerichte scholing,
reïntegratie en zo nodig maatregelen om discriminatie tegen te gaan,
elementen die deel uit moeten maken van het maatwerk dat nodig is om moeilijk
plaatsbare mensen te begeleiden naar de arbeidsmarkt. In het onderzoek «Etnische
minderheden op de arbeidsmarkt. Beelden en feiten, belemmeringen en oplossingen»
lijkt gegrepen te worden naar algemene maatregelen, zoals het vergroten van
de aantrekkelijkheid van laaggekwalificeerde arbeid door middel van een kostenprikkel.
Kan de staatssecretaris uitleggen wat hij daarbij voor ogen heeft? In de kabinetsreactie
op dit rapport wordt niet inhoudelijk ingegaan op de problemen, de risicogroepen
en oplossingen. Kan de staatssecretaris met concrete standpunten
aangeven wat hij vindt van sturen op evenredigheid, het inschakelen van allochtone
organisaties, het diversiteitsbeleid, enz.? Hoe zou dat vormgegeven moeten
worden? Het convenant dat met het MKB is gesloten om allochtonen aan het werk
te helpen, lijkt goed uit te pakken. Wel blijkt dat vooral allochtonen die
slechts kort werkloos zijn, daardoor aan werk geraken. Hoeveel van hen hadden
het ook zonder dat convenant gered? Hetzelfde geldt voor de reïntegratie-inspanningen.
Het lijkt de heer Weekers dat een strenge selectie aan de poort en fraude
keihard aanpakken er eerder toe leiden dat de bijstandspopulatie wordt teruggebracht
tot de groep waarvoor de bijstand echt bedoeld is. Voor de overheid is tegelijkertijd
de taak weggelegd om de mensen die om welke reden dan ook minder kansen hebben,
in een betere uitgangspositie te brengen, bijvoorbeeld door middel van opleiding
en het tegengaan van discriminatie. In feite moet het effect van beleid telkens
kritisch bekeken worden.De staatssecretaris pleit niet voor een herinvoering van de Wet SAMEN
(Stimulering arbeidsdeelname minderheden), maar wel voor een betere registratie
van etniciteit. Hoe is dat mogelijk zonder weer de richting van de Wet SAMEN
op te gaan? Een van de belangrijkste bezwaren van deze wet was immers dat
zij zowel door werknemers als werkgevers als stigmatiserend werd ervaren.
Hoe kijkt de staatssecretaris overigens aan tegen de mogelijke stigmatiserende
werking van positieve discriminatie? Het is voor mensen met een WW of een
WAO-uitkering nog steeds moeilijk om een zelfstandige onderneming op te zetten.
Dat geldt voor autochtoon en allochtoon, maar ook hierbij is het aantal zelfstandige
westerse allochtonen kleiner. In het overleg met het UWV om deze overstap
te vereenvoudigen, lijkt weinig vooruitgang te zitten. Hoe staat het daarmee?
De bijstand biedt ook een aantal mogelijkheden om het zelfstandig ondernemerschap
te ontwikkelen. De belemmerende regelgeving is daar wellicht een stuk minder
dan in de sfeer van de sociale verzekeringen. Het is wel zaak erop te letten
dat iemand met een uitkering en iemand die bijvoorbeeld zijn baan opzegt voor
het zelfstandig ondernemerschap een vergelijkbare uitgangspositie hebben.Doordat de BAM'mers zijn afgeschaft en de tijdelijke dienstverbanden van
de consulenten in MKB-verband zijn verlopen, is veel kennis over bemiddeling
van allochtonen verloren gegaan. Waren deze specifieke consulenten geen goede
manier om het nodige maatwerk te leveren en een stukje achterstand weg te
werken? Moet het CWI deze kennis niet standaard in huis hebben? Is in dit
kader misschien ook nog wat te doen met Europese subsidies? In het rapport
wordt geconcludeerd dat allochtonen sneller worden ontslagen. Komt dit door
het lifo-systeem, of heeft dit een andere oorzaak?Uit het Kwartaalbericht arbeidsmarkt mei 2005 (29 544, nr. 21) blijkt
dat gemeenten mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt of mensen die
slecht gemotiveerd zijn, met rust laten. Wat gaat de staatssecretaris doen
met deze conclusie? Overigens blijkt dat het aantal WSW-indicatiebesluiten
ten opzichte van 2003 met 28% is gestegen. Kan de staatssecretaris de oorzaak
daarvan aangeven of dat onderzoeken?Mevrouw Bussemaker (PvdA) heeft er bijna spijt
van dat zij de RWI om een advies heeft gevraagd over het voorstel dat zij
en de heer Bruls in februari hebben gedaan voor het invoeren van een «no-risk»
polis voor werkgevers. Het RWI heeft al op 19 april advies uitgebracht,
maar de regering lukt het niet om nog voor het zomerreces een reactie te geven.
Zonder het advies had wellicht in februari al het een en ander geregeld kunnen
worden. Kan de staatssecretaris hiervoor een verklaring geven? Het Kwartaalbericht
stemt ook al niet tot vrolijkheid, want het gaat nog steeds niet goed met
de Nederlandse economie. Het aantal banen is in 2004 met 1,4% afgenomen en,
erger nog, de cijfers over participatie van kwetsbare groepen zijn naar beneden
bijgesteld. Ook de jeugdwerkloosheid is nog steeds veel te hoog.
Gelet op het tempo waarmee op het RWI-advies wordt gereageerd, heeft mevrouw
Bussemaker weinig vertrouwen in verbetering door het huidige kabinetsbeleid.Goed opgeleide vluchtelingen die werk zoeken in sectoren waar de vraag
naar werk groot is, komen niet aan de bak. De staatssecretaris heeft als reactie
op de motie-Dittrich/Bussemaker een plan van aanpak opgesteld met het doel
in drie jaar tijd 300 hoger opgeleide vluchtelingen zodanig op te leiden dat
zij hun diploma in Nederland kunnen gebruiken. Dat lijkt mevrouw Bussemaker
weinig ambitieus. Kan hij daar geen 750 van maken? Het tweede doel is om 2500
vluchtelingen extra te bemiddelen naar een arbeidsplaats van ten minste zes
maanden. Dit traject loopt tot 2008, maar er wordt maar voor één
jaar geld ter beschikking gesteld. Waarom is geen toezegging voor meer jaren
gedaan? Een strikte scheiding tussen arbeidsmigratie en de asielprocedure
is overigens nodig om eventueel misbruik tegen te gaan.Het is doodzonde dat het MKB-convenant, de BAM'mers en de Wet SAMEN zijn
komen te vervallen. Wat is hiervoor in de plaats gekomen? Het Landelijk netwerk
diversiteitsmanagement (Div) heeft maar een paar «ambassadeurs».
Hoe kunnen zij nou het hele veld bedienen? Het is onacceptabel dat een kwart
van de ondernemers uit het MKB liever geen allochtonen in dienst neemt en
dat allochtone jongeren meer moeite hebben met het vinden van een stageplaats.
Kan de staatssecretaris in dit kader ingaan op het Breed Initiatief maatschappelijke
binding (BIMB)? In Amsterdam is een platform arbeidsmarkt en onderwijs opgericht.
Deze aanpak op lokaal niveau zou uitgedragen moeten worden naar andere gemeenten.
Overigens sluit mevrouw Bussemaker zich ook aan bij het Amsterdamse voorstel
voor het opstellen van een zwarte lijst. Anoniem solliciteren, waarmee nu
in België en Frankrijk wordt geëxperimenteerd, lijkt haar ook een
interessante optie. Welke ervaringen zijn hiermee opgedaan? Is het mogelijk
om een bedrijf op te leggen dat het moet aantonen dat het er alles aan heeft
gedaan om discriminatie te voorkomen, een soort omgekeerde bewijslast?Is de staatssecretaris bereid om in de Europese raad voor werkgelegenheid
en sociaal beleid met collega's ervaringen uit te wisselen en te leren van
ervaringen elders? Hoe is het mogelijk dat in plaats van 10 000 ID-banen
maar 7200 banen zijn geregulariseerd? Er waren 13 300 aanvragen: wat
is er met die aanvragen gebeurd? Wat gebeurt er met de € 47,6 mln.
die over is? Mevrouw Bussemaker kan zich voorstellen dat dit op een andere
manier wordt ingezet voor het bestrijden van jeugdwerkloosheid of voor participatiefondsen.
Tot slot merkt zij op dat haar nog steeds signalen bereiken dat welzijns-
en onderwijsinstellingen het werk vaak niet meer kunnen verrichten omdat de
zorghulpen ontslagen worden terwijl daarvoor niemand in de plaats komt. Heeft
de staatssecretaris hierover concrete gegevens?Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid herinnert eraan dat er in de tijd van de begrotingsbehandeling veel
onduidelijkheid en onrust was over allochtonen op de arbeidsmarkt en de discriminatie
waarmee zij worden geconfronteerd. Daarop is besloten het onderzoek Etnische
minderheden op de arbeidsmarkt uit te voeren, voor een juist beeld van de
arbeidsmarkt en het inwinnen van adviezen van derde deskundigen. Met hetzelfde
motief heeft het kabinet indertijd het Breed initiatief maatschappelijke binding
(BIMB) opgestart, waarbij met alle spelers op de arbeidsmarkt – autochtoon
en allochtoon – een lijst van afspraken is gemaakt. De staatssecretaris
is ervan overtuigd dat meer resultaat verwacht kan worden als partijen onderling
afspraken maken en daar invulling aan geven. Hij verwijst hierbij naar de
brief van 12 mei (27 223, nr. 66), die overigens mede namens minister
Verdonk is opgesteld, waarin een opsomming is gegeven van de deelnemende
organisaties en van de samenwerkingsverbanden die tot stand zijn gekomen.
Besloten is dat deze organisaties telkens opnieuw bij elkaar komen, enkel
niet meer onder regie van het ministerie van SZW, maar onder regie van Div.
Werkgevers en werknemers ontwikkelen thans binnen de Stichting van de Arbeid
een plan van aanpak op dit terrein. Bovendien is ook met een groot aantal
voortrekkers van verschillende individuele activiteiten gesproken, met mensen
van De Baak Coaching, FNV en De Baarsjes in Amsterdam. Hierin ziet de staatssecretaris
ook een middel om de genoemde 25% van de werkgevers uit het MKB over de streep
te trekken. Bij de FNV worden mensen opgeleid die op de werkvloer een begeleidende
rol kunnen spelen. VNO-NCW heeft een allochtonendeskundige in dienst genomen
om dit onderwerp bij werkgevers onder de aandacht te brengen. Ook MKB Nederland
is bij het BIMB betrokken. Het CWI heeft met de Brancheorganisatie van uitzendbureaus
(ABU) afgesproken om de mensen die niet via de uitzendbureaus aan het werk
geraken, op te vangen, bijvoorbeeld door een extra opleiding, en deze afspraak
tussen het CWI en de ABU contractueel vast te leggen. In het tot stand brengen
van draagvlak en de bestrijding op de werkvloer ziet de staatssecretaris de
meest effectieve aanpak. Over PaVEM ontvangt de Kamer binnenkort een brief
van ministers De Geus en Verdonk. Overigens worden alle activiteiten door
SZW gevolgd om te voorkomen dat een en ander wegzakt.Op de gehouden bijeenkomsten zijn de nodige stappen gezet op het gebied
van de diplomawaardering en de Erkenning van elders verworven competenties
(EVC). Het ministerie van SZW onderneemt verder een aantal activiteiten samen
met de ministeries van EZ, OCW en VWS over maatwerktrajecten voor hoger opgeleide
vluchtelingen de beroepsgroepen medici, technici en leraren, zulks in samenwerking
met ander betrokkenen zoals VNG, CWI, VWN en UAF (27 223, nr. 64, bijlage).
Vanuit het BIMB is ook inmiddels het banenoffensief voor vluchtelingen tot
stand gebracht, waarbij Vluchtelingenwerk Nederland (VWN), UAF, Emplooi en
CWI het nodige proberen te bewerkstelligen: door betere samenwerking en door
beter gebruik te maken van reïntegratiegelden en van ESF en EQISAL. De
staatssecretaris meent dat de mentorprojecten inmiddels terug zijn te vinden
in de reeds gemaakte afspraken; hij zal dat verifiëren en zo nodig bekijken
of zij nog ergens bij de afgesproken activiteiten ondergebracht kunnen worden.
Van «naming and shaming» zijn zowel werknemers als werkgevers
geen voorstander. De staatssecretaris wil wel bekijken hoe dit in Arbo-verband
is geformuleerd en daar later op terugkomen, maar vooralsnog meent hij dat
hiervoor geen draagvlak is.Ook bij anoniem solliciteren komt er een moment waarop duidelijk wordt
of iemand allochtoon of autochtoon is en daarom ziet de staatssecretaris het
nut daarvan niet zo in. De Nederlandse vereniging voor personeelsbeleid (NVP)
is actief bij allerlei maatregelen in het bedrijfsleven in heel Nederland,
juist om discriminatie bij onder andere sollicitaties te voorkomen. Hij erkent
dat er altijd bedrijven of werkgevers zullen zijn die om hen moverende redenen
andere keuzes maken dan de overheid wenst, maar heeft de stellige overtuiging
dat op dit gebied de nodige activiteiten in gang zijn gezet.Ook het Rijk heeft gekozen voor een structurele aanpak door middel van
een plan van aanpak en Div. In het najaar wordt een open dag gehouden waarop
men veel hoog opgeleide allochtonen hoopt binnen te halen. Binnen Div zijn
overigens niet alleen de «ambassadeurs» actief; hier is ook een
groot aantal andere vertegenwoordigers, van het bedrijfsleven en de overheid,
bij betrokken. De plaatsvervangend SG het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid is één van de ambassadeurs. De overheid streeft
ernaar om 10% allochtone werknemers in dienst te hebben. In 2005 is inmiddels
een percentage van 9 bereikt. SZW zit overigens ruim boven de 10.Duale trajecten zijn niet het specifieke antwoord op de positie van allochtonen op de arbeidsmarkt, maar zijn in bredere zin functioneel. Bij
duale trajecten wordt overigens niet alleen aan vakopleidingen of het opdoen
van handmatige kennis gedacht, maar ook aan taalopleidingen omdat zich op
dat vlak nog de nodige barrières voordoen. Het voorbeeld dat in Amsterdam
is gegeven voor de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt, is inmiddels
door de overheid opgepakt. OCW en SZW hebben daartoe een projectdirectie samengesteld
die activiteiten verricht op het gebied van scholing en arbeidsmarkt. Het
is een soort «vliegende brigade» die op allerlei plaatsen in het
land duale trajecten realiseert door middel van technische opleidingen, trainingen
en taalopleidingen. Hiervoor zijn extra middelen beschikbaar gesteld.Op de vraag of de allochtone achtergrond of het lifo-systeem de oorzaak
is van eerder ontslag, kan de staatssecretaris geen antwoord geven omdat hij
daarover geen harde gegevens heeft. Hij wil wel nagaan of bij het CWI en elders
voldoende kennis aanwezig is om voor allochtonen maatwerk te leveren en of
in dat opzicht, eventueel met behulp van Europese middelen, het nodige tot
stand kan worden gebracht. Hoeveel allochtonen het ook zonder het MKB convenant
hadden gered, is moeilijk aan te geven. De staatssecretaris heeft vernomen
dat TNO een rapport heeft gemaakt waarin wordt aangegeven dat het wel degelijk
bij de verkorting van de werkloosheidsduur een rol speelt. Zodra dit rapport
officieel is ontvangen, wordt het aan de Kamer doorgestuurd. Hetzelfde geldt
in feite voor het bruto-netto-effect van reïntegratie. Geleerden zijn
het daar niet over eens. Het is ook nooit gemeten, zodat de staatssecretaris
daar niets over kan zeggen.Participatiebanen invullen op de manier die de RWI voorstelt, stuit op
problemen met de geldende arbeidsrechtelijke regels inzake wettelijk minimumloon,
ontslagregels, Pemba, pensioenen, enz. Nagegaan moet worden hoe lang zo'n
baan kan duren en hoe vaak zo'n baan gegeven kan worden. Het onderzoeken van
de juridische en arbeidsrechtelijke belemmeringen en mogelijkheden vergt meer
tijd. Hetzelfde geldt voor werken met behoud van uitkering. Hierover moet
ook nog een aantal malen met de RWI worden overlegd. De staatssecretaris hoopt
de Kamer hierover aan het eind van het reces meer duidelijkheid te geven.
Bij de WSW wordt al gewerkt met de no-risk polis voor jongeren. Die staatssecretaris
ziet al aankomen dat een no-risk polis voor iedereen wordt gevraagd. Hij sluit
niet uit dat een modus gevonden moet worden waarbij tegemoet wordt gekomen
aan de breed levende wens om de mogelijkheden hiervan te bezien, terwijl de
terughoudendheid over de werkzaamheid niet uit het oog wordt verloren. Hij
hoopt de Kamer een acceptabel voorstel te kunnen voorleggen.In een onderzoek van Divosa is bekeken of de cultuuromslag van inkomen
naar werk is gemaakt. Daaruit blijkt dat dit bij 50% nog niet zo is en dat
vindt de staatssecretaris geen geruststellende gedachte. Bij veel gemeenten
vinden veel activiteiten plaats in het kader van work first, maar tegelijkertijd
vraagt hij zich af of wel de juiste bewegingen worden gemaakt in de richting
van regulier werk, extra begeleiding of training enz. Er is al veel werk gemaakt
van de WWB, maar er kan nog veel meer gebeuren. Voor een goede aansluiting
tussen zoek- en wervingskanalen moeten werkgevers exact aangeven naar welke
werknemer zij zoeken, maar bemiddelaars moeten ook precies weten welke werknemers
zij in de bak hebben staan. De staatssecretaris hoopt dan ook dat het competentiemanagement
bij het CWI snel meer effect zal hebben. Hij realiseert zich dat de gemeenten,
die hiermee twee jaar geleden begonnen zijn, eerst de makkelijk bemiddelbare
mensen hebben geholpen. De mensen waar meer energie in gestoken moet worden,
kosten meer tijd. Voor een leer-werkplaats, stage en scholing dienen het CWI,
het UWV, de gemeenten en het regionale bedrijfsleven samen te werken. SZW
en OCW zullen dat breed ondersteunen. De boodschap van de heer Bruls over
de streefwaarde bij het UWV zal de staatssecretaris doorgeleiden naar de minister.Het zelfstandig ondernemerschap is niet alleen opgepakt door het ministerie
van SZW, maar ook in de interdepartementale projectgroep Stimulering ondernemerschap,
waarin directies van SZW en afgevaardigden van EZ en OCW zijn vertegenwoordigd.
Deze projectgroep bekijkt onder andere zowel voor allochtonen als voor autochtonen
hoe ondernemerschap vanuit een uitkering gestimuleerd kan worden door onder
andere het wegnemen van belemmeringen. Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen
biedt mogelijkheden voor een startkapitaal tot € 166 500. Verder
zijn er mogelijkheden tot ontheffing van de sollicitatieplicht en wordt gedurende
maximaal een jaar gelegenheid gegeven om onder begeleiding van een deskundige
te werken aan ondernemersplannen. Voorts is een voorbereidingskrediet van
ruim € 2500 beschikbaar en ook na de start is het mogelijk om maximaal
drie jaar aanspraak te maken op een inkomensaanvulling tot aan het sociaal
minimum. In sommige gevallen kan deze laatste mogelijkheid verlengd worden.
Het ministerie van SZW hoopt nog voor het zomerreces de Kamer een brief te
sturen met daarin een aantal voornemens voor het bevorderen van het starten
van een eigen onderneming door mensen met een uitkering. Verder probeert SZW
er via regelgeving voor te zorgen dat belemmeringen worden weggenomen of dingen
makkelijker worden gemaakt. Hierover wordt de Kamer in de tweede helft van
2005 gerapporteerd.De WSW-indicaties zijn vermoedelijk gestegen omdat de indicatiestelling
op 1 januari 2005 is overgegaan naar het CWI en de gemeenten daarom de
laatste twee maanden heel actief zijn geweest. Verder bevordert de druk op
de arbeidsmarkt de druk op participatie in de WSW.Ook na de sluitingsdatum voor de ID-banen zijn nog aanvragen binnengekomen.
Veel ondernemers hebben zich de laatste maanden op goed geluk en voor de zekerheid
aangemeld. Veel aanvragen zijn niet goed genoeg bevonden. De staatssecretaris
vermoedt dat uiteindelijk 7700 ID-banen gerealiseerd worden. Met de convenantpartijen
is afgesproken dat voor de gelden die overblijven een nieuwe bestemming wordt
gevonden in de sfeer van leer-werkactiviteiten om de oorspronkelijke doelstelling
toch nog zoveel mogelijk te realiseren.Nadere gedachtewisselingDe heer Bruls (CDA) vindt het treurig dat
de staatssecretaris zich bij de participatiebaan en de no-risk polis gedwongen
voelt zich te verschuilen achter juridische argumenten. De centrale inzet
is toch om zoveel mogelijk mensen aan de slag te helpen? De heer Bruls is
er blij mee dat de staatssecretaris de kritiek op de sluitende aanpak deelt.
Hij verwacht eerdaags het bericht dat het UWV de streeftijden bij de reïntegratieprojecten
in het derde kwartaal gewoon heeft gehaald. Dat moet een harde doelstelling
zijn waaraan het UWV zich heeft te houden.Mevrouw Koser Kaya (D66) benadrukt dat uitzendbureaus
alleen mensen plaatsen als er een match is op de arbeidsmarkt. In 80% van
de gevallen kan daarvoor worden gezorgd, maar voor de overige 20% kunnen de
uitzendbureaus niet slagvaardig optreden. Dat probleem moet opgelost worden.
De resultaten die de CWI's boeken zijn vrijwel nihil. Waarom moet een dossier
van het CWI naar het UWV en vervolgens weer naar een reïntegratiebureau?
Naar haar mening kunnen de CWI's opgeheven worden. De reïntegratiebureaus
moeten eens betaald worden als ze een plan van aanpak of een duurzame plaatsing
aanbieden en korting krijgen als ze het niet halen. Zo moet de reïntegratiemarkt
worden aangepakt.Er is geen bevlogenheid voor de aanpak van discriminatie op de arbeidsmarkt.
Zij ziet nog onvoldoende dat de staatssecretaris daar echt werk van maakt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) wil toch graag
dat de staatssecretaris nagaat welke ervaringen worden opgedaan met het anoniem
solliciteren. Het is overigens niet de bedoeling om met het plan-Bussemaker/Bruls
het minimumloon om zeep te helpen; er moet gewoon een concrete snelle uitvoering
komen.Welke percentages allochtone werknemers zijn bij de semi-overheid behaald?
Kan de staatssecretaris nog ingaan op de scholen die discriminatie accepteren
bij het plaatsen van leerlingen op stageplekken?De heer Weekers (VVD) wijst erop dat de no-risk
polis op jeugdigen is gericht. Het minimumloon van een 21-jarige is 30% lager
dan van een 23-jarige: daarmee is al meteen een knelpunt voor de onderkant
van de arbeidsmarkt belicht. De participatiebaan uit het RWI-advies is een
creatieve alternatieve oplossing voor het coalitievoorstel om werknemers in
specifieke gevallen onder het minimumloon te laten werken. Het is alleen de
vraag hoe hieraan invulling moet worden gegeven. Hij verzoekt de staatssecretaris
daarbij niet alleen naar problemen te kijken, maar vooral naar oplossingen,
desnoods naar een lex specialis.Tot slot vraagt hij de staatssecretaris toch nog te onderzoeken waarom
het aantal WSW-indicaties zo is gestegen.Mevrouw Bussemaker (PvdA) kan zich niet voorstellen
dat het RWI-advies niet door middel van een simpele experimentenregeling kan
worden gevolgd. Waarom is hierover niet op hoofdpunten met de Kamer gedebatteerd?
Ook zij is teleurgesteld over de passie waarmee het antidiscriminatiebeleid
wordt uitgedragen. Verder sluit zij zich aan bij het verzoek van mevrouw Van
Gent om de ervaringen met het anoniem solliciteren op te vragen. Inzake de
registratie van etniciteit herinnert zij de staatssecretaris aan de conclusie
van de commissie-Blok.De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de percentages van de semi-overheid niet paraat. Hij zegt
toe deze na te gaan en de Kamer daarover te rapporteren.In de klankbordgroep, met daarin autochtone en allochtone organisaties,
is geen draagvlak voor anoniem solliciteren. Men is er bang voor dat het alleen
maar meer bureaucratie met zich brengt zonder dat veel effect wordt gesorteerd.
Dat is voor de staatssecretaris nog een extra reden om zich af te vragen of
die weg wel moet worden gevolgd.Over scholen die discriminatie bij stageplekken accepteren, zal de staatssecretaris
contact opnemen met de minister van Onderwijs.Tegenover mevrouw Koser Kaya merkt hij op dat inmiddels is afgesproken
wanneer de Wet SUWI (Structuur uitvoering werk en inkomen) wordt geëvalueerd
en wanneer over een eventuele wijziging zal worden gesproken. Tot dan is de
SUWI in ieder geval van kracht. De Kamer wordt regelmatig op de hoogte gesteld
van de gang van zaken, bijvoorbeeld van het feit dat het CWI 82 000 vacatures
vervult. Ook de discussie over de reïntegratiebureaus en de resultaatfinanciering
kan worden gevoerd, maar degenen die opdracht geven zijn de gemeente en het
UWV en het is aan hen om dat op een slimme manier te doen.Het onderzoek Etnische minderheden op de arbeidsmarkt is een aanjager
geweest voor veel activiteiten en heeft draagvlak gecreëerd waar dat
nodig was. De staatssecretaris stelt vast dat hij veel mensen ertoe heeft
bewogen het probleem van discriminatie aan te pakken. Hij voelt zich dan ook
niet aangesproken door de opmerkingen terzake van mevrouw Koser Kaya en Bussemaker.
Tegenover de heer Bruls erkent hij dat hij bij het realiseren van de participatiebaan
en de no-risk polis inderdaad klem zit tussen de bestaande wetten en regels.
Hij wil niet iets invoeren dat bij de eerste de beste gelegenheid door de
rechter onderuit wordt gehaald. Daarom is meer tijd nodig om de mogelijkheden
te bezien. Hij is zeer gemotiveerd voor werken met behoud van
uitkering en sluit voorstellen op dit terrein niet uit.Over het halen van de streeftijden door het UWV neemt de staatssecretaris
contact op met de daarvoor verantwoordelijke personen. Registratie van etniciteit
vindt nu veelal plaats op basis van vrijwilligheid. Het CBS houdt tweejaarlijks
een enquête onder de beroepsbevolking. Daarbij wordt gewerkt met regionale
gemiddelden, waaraan bedrijven kunnen toetsen. Het lijkt de staatssecretaris
verloren energie om alsnog een onderzoek te doen naar de stijging van de WSW-indicaties.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,SmitsDe voorzitter van de algemene commissie voor Integratiebeleid,AdelmundDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,NavaXNoot1Samenstelling:Leden: Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66), Bibi de Vries (VVD), De Wit
(SP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Bussemaker (PvdA),
Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Smits (PvdA), voorzitter, Örgü
(VVD), Weekers (VVD), Rambocus (CDA), De Ruiter (SP), Ferrier (CDA), ondervoorzitter,
Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Bruls (CDA), Varela (LPF), Eski (CDA), Koomen
(CDA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), Stuurman (PvdA), Kraneveldt
(LPF), Hirsi Ali (VVD).Plv. leden: Depla (PvdA), Koser-Kaya (D66), Blok (VVD), Kant (SP), Halsema
(GroenLinks), Smilde (CDA), Verbeet (PvdA), Timmer (PvdA), Tonkens (GroenLinks),
Omtzigt (CDA), Adelmund (PvdA), Nijs (VVD), Visser (VVD), Algra (CDA), Vietsch
(CDA), Van der Vlies (SGP), Hessels (CDA), Hermans (LPF), Van Oerle-van der
Horst (CDA), Van Dijk (CDA), Van Egerschot (VVD), Van Dijken (PvdA), Blom
(PvdA), Kalsbeek (PvdA), Van As (LPF), Schippers (VVD).XNoot21 Samenstelling:Leden: Klaas de Vries (PvdA), Vos (GroenLinks), Hofstra (VVD), Lambrechts
(D66), Adelmund (PvdA), voorzitter, Lazrak (Groep Lazrak), Hamer (PvdA), Arib
(PvdA), Bussemaker (PvdA), Kant (SP), Wilders (Groep Wilders), Örgü
(VVD), Balemans (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Depla (PvdA), Vergeer (SP), Van
Bochove (CDA), Ferrier (CDA), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Bruls (CDA),
ondervoorzitter, Sterk (CDA), Varela (LPF), Algra (CDA), Eski (CDA), Nawijn
(LPF), Hirsi Ali (VVD), Visser (VVD), Azough (GroenLinks), Jonker (CDA).Plv. leden: Stuurman (PvdA), Van Gent (GroenLinks), Luchtenveld (VVD),
Dittrich (D66), Tjon-A-Ten (PvdA), Leerdam (PvdA), Wolfsen (PvdA), Van Heemst
(PvdA), Gerkens (SP), Van Miltenburg (VVD), Cornielje (VVD), Albayrak (PvdA),
Eijsink (PvdA), Van Velzen (SP), Koopmans (CDA), Jan de Vries (CDA), Van der
Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Kraneveldt (LPF), Van de Camp (CDA), Rambocus
(CDA), Eerdmans (LPF), Blok (VVD), Rijpstra (VVD), Halsema (GroenLinks). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27223-71.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl