Wijz. Wetboek van Strafvordering, Wet op de rechterlijke organisatie e.a. m.b.t. het beroep in cassatie in strafzaken; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26027, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

16-11-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26027 nr. 5

11-11-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De toegang tot cassatie en de licht(s)te overtredingen3. De verplichte schriftuur in te dienen door een advocaat4. De bijzondere proceduresHerziening5. Gevolgen voor de rechtsbijstand6. Gevolgen van de voorstellen; werkbelasting en kosten7. Artikelgewijze behandeling Artikel II Onderdelen A,B,C, en DOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26027Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 027Wijziging van het Wetboek van Strafvordering, de Wet op de rechterlijke
organisatie en enkele andere wetten met betrekking tot het beroep in cassatie
in strafzaken (uitsluiting beroep in lichte overtredingszaken en invoering
verplichte schriftuur van een advocaat)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 11 november 1998Het verheugt mij dat het onderhavige wetsvoorstel door de leden van de
fracties over het algemeen positief is ontvangen. Bij de beantwoording van
de vragen is de volgorde van het verslag aangehouden. Een aantal samenhangende
vragen zijn bij de beantwoording bij elkaar genomen. 1. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA onderschrijven dat nadere maatregelen
nodig zijn, maar vragen naar een reactie op de stelling dat een meer principiële
benadering in het kader van de derde fase herziening rechterlijke organisatie
de voorkeur zou hebben. Hierop aansluitend wijzen de leden van de fracties
van de RPF en GPV op het gevaar van ad hoc maatregelen.Ik kan de gedachte dat een benadering in het kader van de derde fase herziening
rechterlijke organisatie, indien zulks mogelijk zou zijn geweest, de voorkeur
zou verdienen, onderschrijven.In de Discussienota derde fase van de herziening rechterlijke organisatie
van 29 april 1994 (Kamerstukken II, 1993/94, 23 701, nr. 1) is al aangegeven
dat, gelet op de werkdruk van de strafkamer van de Hoge Raad vooruitlopend
op de derde fase maatregelen moeten worden getroffen. In de brief van 25 juni
1997 (Kamerstukken II, 1996/97, 25 245, nr.1) is door mijn ambtsvoorganger
aangegeven dat het toenmalige kabinet geen besluitvorming omtrent de derde
fase van de herziening rechterlijke organisatie entameert. In het Algemeen
Overleg met Uw Kamer van 11 september 1997 is dit standpunt door een meerderheid
onderschreven. (Kamerstukken II, 1996/97, 25 240, nr.2). In antwoord
op de aanvaarding van de motie-Kalsbeek (Kamerstukken II, 1997/98, 25 600
VI, nr. 27) die de besluitvorming omtrent de derde fase in de tijd naar voren
beoogt te halen, is door de Staatssecretaris van Justitie aangegeven dat het
de voorkeur verdient om voorrang te geven aan de in het regeerakkoord opgenomen
moderniseringsoperatie van de rechtspraak (brief van 26 augustus 1998, Kamerstukken
II, 1997/98, 25 600 VI, nr. 72). In het Algemeen Overleg met Uw Kamer
van 2 september jongstleden, heeft de Staatssecretaris dit standpunt gehandhaafd.
De voorstellen tot verlichting van deze werkdruk kunnen derhalve niet wachten
op de verdere gedachtevorming rondom de derde fase rechterlijke organisatie.
Bij het rapport van de Commissie werkbelasting Strafkamer Hoge
Raad (Commissie Haak) is evenals in het onderhavige daarop gebaseerde wetsvoorstel
uitgangspunt geweest dat de voorgestelde maatregelen geen voorschot mogen
nemen op de besluitvorming rondom de derde fase van de rechterlijke organisatie,
zodat de wetgever de vrijheid behoudt om te zijnertijd meer ingrijpende structurele
wijzigingen in het stelsel van rechtsmiddelen aan te brengen.De leden van de fracties van de VVD en D66 vragen naar een nadere toelichting
op de opmerking in de memorie van toelichting dat uitbreiding van het aantal
raadsheren geen reële optie is. Uitbreiding van het aantal raadsheren
is al een aantal malen toegepast, maar er zijn grenzen aan de mogelijkheden
hiertoe. Thans wordt al gewerkt met raadkamers bestaande uit drie personen.
Een te groot aantal strafkamers bemoeilijkt echter de taak om rechtseenheid
binnen de Hoge Raad zelf te handhaven.De leden van de VVD-fractie vragen een nadere toelichting op de passage
in de memorie van toelichting «dat de toegang tot de rechter een schaars
goed is». Hiermee is bedoeld aan te geven dat de voor ons stelsel van
rechtsbescherming beschikbare middelen niet onbeperkt zijn, zodat –
binnen de randvoorwaarden die de mensenrechtenverdragen stellen – een
evenwicht moet worden gevonden tussen de met het toekennen van rechtsmiddelen
beoogde doelstellingen; de aard en het gewicht van de verschillende typen
zaken en de inzet van de beschikbare middelen. Dit kan meebrengen dat ook
de toegang tot cassatie aan beperkingen wordt onderworpen.De VVD-fractie vraagt zich af waarom de verruiming van de cassatiegronden
in 1963 nu pas als verzwaring van de taak van de Hoge Raad wordt aangemerkt.
In de memorie van toelichting is gepoogd om naast de toename van het aantal
strafzaken een historisch perspectief te schetsen van een aantal omstandigheden,
waaronder de verruiming van de cassatiegronden, die in de loop der jaren de
taak van de Hoge Raad hebben verruimd of verzwaard, alsmede van de in de loop
der jaren al getroffen organisatorische maatregelen en wetswijzigingen.De leden van deze fractie stellen terecht dat de grootste toename van
het aantal zaken bij de Hoge Raad het gevolg is van de Wet Mulder. Doch ook
afgezien van de effecten van de Wet Mulder is de strafkamer van de Hoge Raad
geconfronteerd met een toenemend aantal strafzaken en is de complexiteit van
de zaken toegenomen. Deze stijging op zich noopt reeds tot het opnieuw bezien
van de mogelijkheden tot beperking van instroom van het aantal zaken.In antwoord op de vraag van de leden van deze fractie naar de effecten
van dit wetsvoorstel en wetsvoorstel 25 927 op de rechtsgang, kan worden
aangegeven dat naar verwachting deze maatregelen de Hoge Raad in staat zullen
stellen de doorlooptijden te bekorten en zullen leiden tot een verhoging van
de kwaliteit van de rechtspleging in cassatie. Hoe groot deze effecten precies
zullen zijn valt echter niet aan te geven.De leden van de D66-fractie vragen of een verlofstelsel in de toekomst
mogelijk zal zijn en hoe dit zich zal verhouden tot de mogelijkheid van artikel
101a Wet op de rechterlijke organisatie (RO). De mogelijkheid van een verlofstelsel
zal aan de orde komen bij de nadere gedachtevorming over de derde fase van
de rechterlijke organisatie. Of een verlofstelsel materieel veel zou toevoegen
aan de mogelijkheden die artikel 101a RO biedt is moeilijk te beoordelen,
omdat zulks mede afhankelijk zal zijn van de wijze waarop eventueel een dergelijk
stelsel vorm zou worden gegeven. 2. De toegang tot cassatie en de licht(s)te overtredingenDe fracties van de VVD en D66 uiten de vrees dat het afschaffen van cassatie
voor bagatelzaken afbreuk doet aan het belang van de rechtseenheid en de rechtsbescherming
en vragen naar een nadere uiteenzetting. Zoals hiervoor al opgemerkt
kampt de strafkamer van de Hoge Raad met een toenemende instroom van strafzaken.
Daarnaast kan worden opgemerkt dat in deze sector nogal wat zaken aan de Hoge
Raad worden voorgelegd waarvan uit een oogpunt van proportionaliteit moet
worden betwijfeld of deze zaken de inschakeling van dit hoog gekwalificeerd
college rechtvaardigen. Een efficiënt gebruik van de in de strafrechtspleging
beschikbare (niet onbeperkt aanwezige) middelen brengt met zich mee dat gekeken
moet worden naar de proportionaliteit tussen de aard van de zaken en de inzet
van de in de strafrechtspleging beschikbare middelen. Afwegend het belang
van voldoende rechtsbescherming enerzijds en anderzijds het belang van een
evenredige verdeling van de beschikbare middelen in de strafrechtspleging
over de verschillende soorten zaken is het redelijk om voor overtredingen
waarbij een geldboete is opgelegd tot honderd gulden hoger beroep en cassatie
uit te sluiten.Voor de overtredingen waarin een geldboete is opgelegd tussen honderd
gulden en vijfhonderd gulden is gekozen voor een beroepsgang in twee instanties.
Bij de keuze voor hoger beroep of cassatie is mede gekozen voor het rechtsmiddel
van hoger beroep, omdat dit voor de verdachte als voordeel heeft dat zijn
zaak tweemaal een volledige feitelijke behandeling krijgt. Tevens speelt mee
dat de met deze lichte zaken gemoeide werklast voor de appèlrechter
naar verhouding geringer is dan voor de Hoge Raad waarbij de zaak altijd door
tenminste drie raadsheren moet worden afgedaan en een conclusie van de procureur-generaal
bij de Hoge Raad is vereist. De leden van de D66-fractie wijzen er op dat
dit betekent dat in bagatelzaken het belang van de rechtseenheid minder zwaar
wordt gewogen dan dat van de rechtsbescherming. Van het voorgestelde stelsel
kan echter niet worden gezegd dat de rechtseenheid niet kan worden bewaakt.Ten eerste zullen de bedoelde principiële rechtsvragen zich ook voordoen
in zaken die (net) boven de cassatiegrens vallen, zodat de Hoge Raad zich
er vroeg of laat over kan uitlaten. Tot slot kan worden teruggevallen op het
rechtsmiddel van cassatie in het belang der wet.De leden van de VVD-fractie vragen of aangegeven kan worden in hoeveel
gevallen van de thans als «bagatel» aangeduide zaken de Hoge Raad
het beroep gegrond heeft verklaard. Voor deze zaken afzonderlijk zijn geen
percentages beschikbaar. In de toelichting op de jaarcijfers van de Hoge Raad
1996/1997 wordt geen onderscheid gemaakt in de aard van de binnengekomen zaken
(overtreding of misdrijf) of de hooge van een geldboete. In de toelichting
op de jaarcijfers 1996/1997 worden de volgende percentages betrekking hebbende
op alle gewone strafzaken gegeven: beroep verworpen 1994: 71%, 1995: 70%,
1996: 68%; niet-ontvankelijkheid van het beroep: 1994: 8%, 1995: 9%, 1996:
12%; vernietiging en verwijzing of terugwijzing: 1994: 9%, 1995: 10%, 1996:
9%; vernietiging en afdoening door de Hoge Raad: 1994: 4%, 1995: 10%, 1996:
10%.De leden van de fracties van de VVD en D66 verwachten dat de voorstellen
een forse aanzuigende werking op het aantal zaken in hoger beroep zullen veroorzaken.
Thans kan voor zaken waarbij een geldboete van meer dan vijftig gulden is
opgelegd hoger beroep worden ingesteld. Ten gevolge van de voorstellen zal
voor overtredingen waarbij de geldboete niet meer bedraagt dan honderd gulden
geen rechtsmiddel, dus ook geen hoger beroep openstaan. De voorstellen zullen
derhalve leiden tot een lichte daling van het aantal hoger beroepen in overtredingszaken.
Deze daling zal overigens niet bijzonder groot zijn nu het aantal appellen
in overtredingszaken tot en met honderd gulden de laatste jaren niet groter
is dan enkele honderden en een dalende tendens vertoont.Door de VVD-fractie wordt gevraagd of overwogen is om voor zaken met een
financieel belang tot vijfhonderd gulden cassatie open te houden en voor de
afdoening daarvan een enkelvoudige kamer bij de Hoge Raad in te
stellen. In wetsvoorstel 25 240 (Kamerstukken II, 1996/97, 25 240,
nrs. 1–2) wordt een enkelvoudige kamer voor strafzaken bij de Hoge Raad
voorgesteld. De taak van de enkelvoudige kamer is, in navolging van de rolrechter
in de civiele zaken, in dit wetsvoorstel beperkt tot een administratieve rolzitting
waarop uitspraken worden gedaan, conclusies worden genomen en nieuwe zaken
worden aangebracht. Zoals ook in het kader van de behandeling van wetsvoorstel
25 240 is aangegeven acht ik verdere uitbreiding van de taken van de
enkelvoudige kamer niet in overeenstemming met de aan deze kamer toegewezen
administratieve taak. Bovendien kan afdoening van een zaak in cassatie door
een alleensprekende rechter afbreuk doen aan het gezag van de cassatierechter.Aansluitend wordt door de leden van de VVD-fractie gevraagd of de mogelijkheid
van het openstaan van een rechtsmiddel de lagere alleensprekende rechter wellicht
zou bewegen tot een (nog) grotere mate van zorgvuldigheid omdat zijn oordeel
mogelijk aan een hogere rechterlijke instanties kan worden voorgelegd. Het
enkel bestaan van een beroepsmogelijkheid zou daarmee de kwaliteit van de
rechtspraak kunnen dienen. De uitspraken van de rechter dienen in het openbaar
te geschieden. Daardoor wordt een ieder de mogelijkheid geboden kennis te
nemen van het oordeel van de rechter. Ik ga er niet vanuit dat de rechter
de kwaliteit van zijn oordeel afhankelijk stelt van de eventuele mogelijkheid
dat zijn oordeel door een hogere rechterlijke instantie kan worden beoordeeld.
Het feit dat de rechter eerste en tevens laatste instantie is, kan ertoe leiden
dat hij, wetende dat er geen herkansing meer is, extra zorgvuldig is.De leden van de VVD-fractie vragen of de voorgestelde beroepsmogelijkheid
voor het openbaar ministerie en de verdachte strijd oplevert met het beginsel
van «equality of arms». De in het wetsvoorstel voorgestelde beroepsmogelijkheden
voor het openbaar ministerie en de verdachte wijken af van de huidige regeling.
Thans is het zo dat voor het instellen van beroep door het openbaar ministerie
bepalend is wat het openbaar ministerie heeft gevorderd. In zoverre heeft
het openbaar ministerie zelf in handen of het tegen een uitspraak van de rechter
beroep kan instellen. Voor de verdachte is voor de mogelijkheid van beroep
bepalend de geldboete die de rechter heeft opgelegd. In de voorgestelde regeling
is zowel voor het openbaar ministerie als voor de verdachte bepalend welke
geldboete de rechter heeft opgelegd. In zoverre is de mogelijkheid voor het
instellen van een rechtsmiddel gelijk. Het is inderdaad zo dat tegen de uitspraken
inhoudende een nietontvankelijkheid van het openbaar ministerie en een ontslag
van alle rechtsvervolging (ovar) in het algemeen het openbaar ministerie vaker
een rechtsmiddel zal aanwenden. Al hoeft een ovar niet in alle gevallen voor
de verdachte gunstig te zijn. Anderzijds kan ook de verdachte indien naast
de geldboete een onttrekking aan het verkeer of een verbeurdverklaring is
uitgesproken een rechtsmiddel aanwenden. Voorts kan er op worden gewezen dat
van oudsher het openbaar ministerie geen rechtsmiddel kan aanwenden tegen
een (voor de verdachte gunstige) vrijspraak.De leden van de fractie van D66 vragen of de voorstellen niet tot gevolg
zullen hebben dat wetten in materiële zin, zoals gemeentelijke verordeningen,
nauwelijks meer door de Hoge Raad kunnen worden getoetst. Er zullen inderdaad
uitspraken zijn in zaken betreffende wetgeving in materiële zin die door
de cassatieuitsluiting niet via het gewone rechtsmiddel van cassatie aan de
Hoge Raad kunnen voorgelegd, maar alleen via cassatie in het belang der wet.
De cassatiemogelijkheid zal echter sterk afhankelijk zijn van de uitspraak
in de individuele zaak. In geval van ontslag van alle rechtsvervolging of
in die zaken waarin naast een geringe geldboete een verbeurdverklaring van
bijvoorbeeld plakmiddelen is opgelegd zal wel cassatie openstaan en zal de
Hoge Raad zich kunnen uitlaten over deze zaken (Zie ook mr J. Roording, Nederlands Juristenblad, 1998, nr. 36, p.1643). Er zullen derhalve altijd zaken
betreffende wetgeving in materiële zin kunnen doorstromen naar de Hoge
Raad.Aansluitend vragen de leden van deze fractie of is overwogen voor deze
zaken een verlofstelsel of een rechtseenheidvoorziening analoog aan de Wet
Mulderzaken in te stellen. Deze overweging is niet gemaakt; met de introductie
van een verlofstelsel of een rechtseenheidvoorziening binnen het stelsel van
de gewone strafzaken zou vooruit worden gelopen op de derde fase RO. De Commissie
Haak heeft bij haar voorstellen uitdrukkelijk niet vooruit willen lopen op
nog te voeren discussies in het kader van de derde fase RO. In het wetsvoorstel
is ook van deze zienswijze uitgegaan.De leden van de fractie van de D66 vragen voorts waarom de optie van een
waarborgsom is verworpen. Het instellen van een waarborgsom bij de categorie
van lichte overtredingen waarbij een geringe geldboete is opgelegd zou met
zich brengen dat voor een betrekkelijk klein aantal gevallen een aanzienlijke
administratieve organisatie moet worden opgezet ten behoeve van de inning,
registratie aanmaning en dergelijke. Bovendien brengt een dergelijke extra
schakel weer het risico met zich van fouten en extra procedures.De leden van de fracties van RPF en GPV vragen waarom in dit wetsvoorstel
niet zoals bij het wetsvoorstel inzake de wet Mulderzaken is gekozen voor
een grens van honderdenvijftig gulden. In het onderhavige wetsvoorstel is
de grens van honderd gulden, zoals voorgesteld door de Commissie Haak, gehandhaafd.
Dit bedrag is gebaseerd op de huidige grens van vijftig gulden in gewone strafzaken
waarop de inflatiecorrectie is toegepast. Voor de gewone strafzaken acht ik
dit een juiste grens voor de vaststelling van bagateldelicten.Voor de Mulderzaken is een verhoging van deze grens voorgesteld, gelet
op een aantal specifiek op deze zaken betrekking hebbende ontwikkelingen,
zoals de omstandigheid dat grote aantallen van overtredingen van lichte aard
nog net onder de beroepsgrens van honderd gulden, vallen, maar bij wijziging
van de bijlage, waarbij gedragingen meestal in een hogere tariefgroep worden
geplaatst, zullen leiden tot een aanmerkelijk hogere instroom van zaken. Bovendien
is voor deze zaken een stijging van het aantal beschikkingen actueel en een
daarmee gepaard gaande verhoogde instroom van zaken in hoger beroep. Voor
de strafzaken is er geen reden om de grens van honderd gulden bij te stellen.
Voorts dient te worden bedacht dat in de Mulderzaken doordat is gekozen voor
een administratiefrechtelijke afdoening er altijd al is voorzien in een bestuurlijke
toetsing van de opgelegde sanctie door de officier van justitie. Een dergelijke
toets, voorafgaand aan de toetsing door de rechter, ontbreekt in strafzaken.In antwoord op de vraag van deze leden of er ook inhoudelijke redenen
zijn om waar beperking van rechtsmiddelen noodzakelijk is, te kiezen voor
hoger beroep kan worden gezegd dat dit inderdaad een rol heeft gespeeld. Voor
de verdachte heeft het rechtsmiddel van het hoger beroep het voordeel dat
zijn zaak opnieuw feitelijk wordt behandeld waarbij alle aspecten opnieuw
aan de orde kunnen komen. Bij een behandeling in cassatie vindt alleen een
beperkte toetsing plaats, namelijk op schending van vormen voor zover de niet-inachtneming
daarvan uitdrukkelijk met nietigheid is bedreigd of zodanige nietigheid voortvloeit
uit de aard van de niet in acht genomen vorm, of schending van het recht. 3. De verplichte schriftuur in te dienen door een advocaatDe leden van de VVD-fractie vragen of de voorstellen met betrekking tot
de verplichte schriftuur en de Wet Mulderzaken al niet voldoende effect hebben
op de instroom en wat het effect van de drempelwerking van de verplichte schriftuur
is. De genoemde voorstellen zullen naar verwachting een redelijk matigend
effect op de instroom van zaken bij de Hoge Raad tot gevolg hebben.
Toch acht ik de voorstellen met betrekking tot de bagatelzaken van belang,
niet alleen vanwege het effect op de instroom van zaken, maar ook gelet op
de vraag of ons hoogste rechtscollege wel belast zou moeten zijn met de afhandeling
van bagatelzaken. Door beperking van deze bagatelzaken kan de kwaliteit van
de afdoening van de zwaardere zaken worden gewaarborgd.Het effect van het instellen van een verplichte schriftuur is niet exact
aan te geven. In het rapport van de Commissie Haak (paragraaf 11) is
een schatting gemaakt over de zaken die in 1995 zijn afgedaan. In 1995 waren
2448 gewone strafzaken afgedaan. In 801 zaken was een raadsman aanwezig die
een schriftuur met middelen had ingediend. Een deel (40%) van deze zaken is
met toepassing van artikel 101a RO afgedaan. Naar verwachting zal dan ook
onder de in het wetsvoorstel gedane voorstellen niet in al deze zaken een
schriftuur worden ingediend. Dit effect is door de Commissie Haak geschat
op 80 zaken. In 411 misdrijf- en overtredingszaken was een raadsman aanwezig
maar waren geen middelen ingediend. Naar verwachting zal in een deel van deze
zaken (ongeveer 80 zaken) onder voorstellen wel een schriftuur worden ingediend.
In 1236 (618 misdrijven en 618 overtredingen) zaken was geen raadsman aanwezig.
Van de overtredingszaken zullen naar verwachting 400 zaken wegvallen door
de voorgestelde cassatieuitsluiting. Van de resterende 800 zaken schat de
Commissie in dat de helft ook in het nieuwe stelsel aan de Hoge Raad zullen
worden voorgelegd. In totaal komt dan de schatting uit op een vermindering
van ongeveer 50% van het aantal zaken, inclusief de zaken die door de cassatieuitsluiting
weg zullen vallen.De leden van de fracties van de VVD, D66 en RPF en GPV plaatsen vraagtekens
bij het voorstel om de ambtshalve cassatie af te schaffen. Dit onderdeel van
het onderhavige wetsvoorstel is heroverwogen. Het huidige artikel 441 van
het Wetboek van Strafvordering bepaalt dat de Hoge Raad het beroep verwerpt
of het vonnis of arrest geheel of gedeeltelijk vernietigt, hetzij op de aangevoerde
gronden, hetzij op andere gronden. Deze bepaling biedt de mogelijkheid om
indien de aangevoerde gronden ongegrond zijn maar de bestreden uitspraak een
ernstig gebrek vertoont, deze te vernietigen. Van deze bevoegdheid om ambtshalve
te casseren wordt door de Hoge Raad terughoudend gebruik gemaakt. Ik hecht
er, evenals de commissie, waarde aan deze van oudsher bestaande bevoegdheid
van de Hoge Raad om bij ernstige gebreken, ook buiten de aangevoerde middelen
om, te kunnen casseren in stand te houden. In de bijgevoegde nota van wijziging
wordt hierin voorzien.De leden van de D66-fractie vragen nog aandacht voor de situatie die kan
ontstaan wanneer de cliënt zich niet bij een negatief cassatieadvies
wenst neer te leggen. Het cassatieadvies is niet bindend. Indien de cliënt
een andere mening is toegedaan, zal de kwestie primair in de relatie advocaat
en cliënt moeten worden opgelost. In een nader gesprek kunnen beiden
hun standpunten nog eens uiteenzetten en toelichten. Het kan daarna zijn dat
de advocaat in zijn taak om zijn cliënt zo goed mogelijk bij te staan
de daartoe door de cliënt gewenste punten in cassatiemiddelen formuleert
en aan de Hoge Raad zal voorleggen. Indien hij zich daartoe niet in staat
acht zal hij de zaak aan een collega kunnen overdragen. 4. De bijzondere proceduresDe leden van de RPF en GPV-fractie vragen hoe zich tot elkaar verhouden
enerzijds de afwijzing om in uitleveringszaken één gerecht in
feitelijke aanleg hiermee te belasten en anderzijds de keuze in de Wet Mulderzaken
voor geconcentreerd hoger beroep.Voor uitleveringszaken was door de Commissie Haak het voorstel gedaan
om alle uitleveringszaken in eerste aanleg te concentreren bij een rechtbank.
Hiermee werd beoogd de kwaliteit van de uitspraken in eerste aanleg te verbeteren.
Dit voorstel is niet overgenomen omdat daaraan nog al wat bezwaren
kleven op het gebied van overdracht van de zaak van het arrondissement waar
de opgeeiste persoon is aangehouden en daar waar de berechting plaats zou
moeten vinden. Een dergelijke oplossing verhoudt zich ook niet met de toepassing
van andere rechtshulpinstrumenten die wel in handen van de afzonderlijke rechtbanken
blijven. Voorts is bepalend geweest dat naar verwachting deze maatregel nauwelijks
van invloed zal zijn op het aantal in te stellen cassatieberoepen. Ook de
invoering van een geconcentreerd hoger beroep in uitleveringszaken is verworpen,
omdat, zoals de Commissie Haak al constateerde, in uitleveringszaken vaak
verdragsverplichtingen een rol spelen, die om een oordeel van de hoogste rechter
vragen. Voor de Wet Mulderzaken speelde een gehele andere problematiek. Bij
de Wet Mulder is de achterliggende gedachte geweest een vereenvoudigde afdoening
van de lichtste verkeersovertredingen mogelijk te maken. Daartoe zijn bepaalde
gedragingen vanuit het strafrecht overgeheveld naar het administratieve beroep.
De verwachting was dat na het administratieve beroep bij de officier van justitie
en de beoordeling van de zaak door de kantonrechter van de mogelijkheid van
cassatie maar spaarzaam gebruik zou worden gemaakt. Deze verwachting is niet
gerechtvaardigd gebleken gelet op het groot aantal cassatieberoepen die veelal
klachten van feitelijke aard bevatten. Daarnaast speelt dat gelet op het feitelijke
karakter van de klachten er meer behoefte is aan een beoordeling van de zaak
door een tweede feitelijke rechterlijke instantie dan een instantie die zich
moet beperken tot rechtsvragen.De leden van deze fractie vroegen tevens naar een overzicht van zaken
waarbij nu sprake is van een geconcentreerde rechtsgang of een geconcentreerd
hoger beroep. Voor de strafrechtspleging kan worden genoemd de penitentiaire
kamer van het Hof Arnhem die ingevolge artikel 73 RO is belast met het behandelen
en beslissen op vorderingen als bedoeld in de artikelen 15a en 15c van het
Wetboek van Strafrecht, het behandelen en beslissen van zaken in beroep als
bedoeld in artikel 13 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 502 en
509v van het Wetboek van Strafvordering, alsmede de adviezen ingevolge artikel
43, lid 3, van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen.In pachtzaken is het hoger beroep geconcentreerd bij de pachtkamer van
het Hof Arnhem (artikel 125 Pachtwet). Bij de ondernemingskamer van het Hof
Amsterdam worden zaken betreffende jaarrekeningen en jaarverslagen niet alleen
geconcentreerd in eerste aanleg, maar tevens in hoogste ressort, berecht (behoudens
cassatie, artikel 1000 Rv). Voor zaken betreffend het recht van enquête
(artikelen 345 en 359 van Boek 2 BW). en voor zaken tot onredelijk bezwarend-verklaring
van algemene voorwaarden, op de voet van art. 240 en 242 van Boek 6 BW (artikel
 67 RO) geldt hetzelfde.Zaken betreffende geschillen rond aandeelhouders zijn in hoger beroep
geconcentreerd bij de Ondernemingskamer (artikelen 343 lid 2, 343 lid 1 jo
336 lid 3 van Boek 2 BW). Zaken betreffende het adviesrecht van ondernemingsraden
(art. 25/26 Wet Ondernemingsraden) worden in eerste aanleg, tevens hoogste
ressort, behandeld door de Ondernemingskamer (behoudens cassatie).Voorzover in het bestuursrecht hoger beroep bestaat, is daarbij
eigenlijk altijd sprake van concentratie. Kort geschetst kan daarbij de volgende
onderverdeling worden gemaakt:a. hoofdregel is dat hoger beroep openstaat bij de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State (artikel 37 wet RvS);b. In – kort gezegd – sociale zekerheids- en ambtenarenzaken
staat echter hoger beroep open bij de Centrale Raad van Beroep; (artikel 18
Beroepswet jo. de bijlage bij de Beroepswet)c. In een handvol wetten op sociaal-economisch terrein, waarin bestuurlijke
boeten zijn ingevoerd, staat hoger beroep open bij het College van Beroep
voor het bedrijfsleven (artikel 19 Wet bestuursrechtspraak bedrijfsorganisatie
jo. de bijlage bij die wet);d. In wetsvoorstel 25 927 wordt voorgesteld in zaken op grond van
de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften hoger beroep
open te stellen bij het Gerechtshof te Leeuwarden.In eerste aanleg is de hoofdregel dat beroep openstaat bij de rechtbank
(art. 8:1 Awb), en wel de rechtbank (art. 8:7 Awb), binnen wiens rechtsgebied
het bestuursorgaan zijn zetel heeft als het gaat om een bestuursorgaan van
de decentrale overheid of binnen wiens rechtsgebied de indiener van het beroepschrift
zijn woonplaats heeft als het gaat om besluiten van een bestuursorgaan van
de centrale overheid.Gelet op de nog onvoltooide herziening van de rechterlijke organisatie
bestaan op deze hoofdregel nog vele uitzonderingen. Behalve in het belastingrecht
leiden deze uitzonderingen ook tot concentratie van rechtspraak. Deze uitzonderingen
vallen in twee groepen uiteen.De eerste groep bestaat uit de gevallen waarin beroep openstaat op bijzondere
colleges:a. Enkele tientallen wetten, vooral in de sfeer van ruimtelijke ordening
en infrastructuur, milieu en onderwijs, stelt beroep in eerste en enige aanleg
open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State;b. een kleiner aantal wetten (wetten inzake oorlogsgetroffenen en de Wet
rechtspositie rechterlijke ambtenaren) stelt beroep in eerste en enige aanleg
open bij de Centrale Raad van Beroep;c. vele tientallen wetten op sociaal-economisch terrein stellen beroep
in eerste en enige aanleg open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven;d. in zaken op grond van de Wet op de studiefinanciering en de Wet tegemoetkoming
studiekosten staat beroep in eerste en enige aanleg open bij het College van
Beroep studiefinanciering;e. In douanezaken staat beroep in eerste en enige aanleg open op de Tariefcommissie.(Voor beide laatstgenoemde colleges is aangekondigd dat onderbrenging
binnen de (gewone) rechterlijke organisatie wordt overwogen, brief van 25
juni 1997, kamerstukken II, 25 425, nr.1)De tweede groep bestaat uit gevallen waarin om diverse redenen het beroep
in eerste aanleg is geconcentreerd bij een van de 19 rechtbanken:a. In een aantal wetten op het gebied van het (ambtenaren)pensioenrecht
(zie o.m. onderdeel B van de bijlage bij de Beroepswet, artikel W3 van de
Algemene Militaire pensioenwet) is het beroep in eerste aanleg geconcentreerd
bij de rechtbank Den Haag;b. Artikel 81 van de Rijksoctrooiwet 1995 en artikel 20 van de Wet bescherming
oorspronkelijke topografieën van halfgeleiderprodukten concentreren het
beroep in eerste aanleg tegen besluiten op grond van die wetten bij de rechtbank
Den Haag;c. Artikel 3 van de Uitvoeringswet EG-verordening inzake het Gemeenschapsmerk
concentreert het beroep in eerste aanleg tegen vorderingen bedoeld in artikel
92 van de verordening (EG) nr. 40/94 van de Raad van de Europese Unie van
20 december 1993 inzake het Gemeenschapsmerk (PbEG 1994, L11) bij de rechtbank
Den Haag.d. In thans een zestal wetten op sociaal-economisch terrein (o.a. de Mededingingswet,
Postwet, Wet Telecommunicatievoorzieningen) is het beroep in eerste aanleg
geconcentreerd bij de rechtbank Rotterdam;d. Artikel 33a van de Vreemdelingenwet concentreert het beroep in vreemdelingenzaken
bij de rechtbank Den Haag.Bij de laatstgenoemde groepen a t/m d gaat het steeds om rechtsgebieden
die (zeer) gespecialiseerde kennis vereisen, terwijl het aantal zaken te klein
is om die kennis bij alle rechtbanken op te bouwen. In hoeverre deze concentraties van rechtspraak bij de derde fase van de
rechterlijke organisatie aan de orde komen kan ik thans nog niet beoordelen,
dit in antwoord op de vraag van deze leden. HerzieningDe leden van de D66-fractie vragen waarom in herzieningszaken geen verplichte
rechtsbijstand is voorgesteld. In herzieningszaken geldt thans al dat men
in een geschrift de gronden voor herziening moet aangeven. Hierbij geldt ook
nu niet dat dit geschrift door een advocaat moet worden ingediend. Gelet op
de aard van de herzieningsprocedure is hier niet de drempel van de verplichte
rechtsbijstand opgeworpen. In tegenstelling tot de andere zaken die aan de
Hoge Raad kunnen worden voorgelegd en waarin de Hoge Raad niet op feiten acht
slaat, kunnen in deze procedure (nieuwe) feiten wel een rol spelen. Bovendien
wordt bij wetsvoorstel 25 240 voorzien in een doelmatiger afdoening van
de herzieningszaken, waardoor ook bij kennelijk ongegronde verzoeken zonder
feitelijke behandeling kan worden beslist.In antwoord op vraag van de leden van deze fractie hoe het staat met het
onderzoek naar de mogelijkheid van herziening van een veroordeling na een
veroordeling door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens kan ik antwoorden
dat een voorstel in voorbereiding is. De voorbereiding van een dergelijk voorstel
vergt enige tijd gelet op de ingewikkeldheid van de materie. Er moeten verschillende
mogelijkheden worden bestudeerd zoals de vraag waar de voorziening moet worden
ondergebracht bij de Hoge Raad, of bij de rechter die over de feiten heeft
geoordeeld of bij het bestuur analoog aan de gratievoorziening, alsmede de
reikwijdte van de voorziening. Bij de bestudering van de verschillende mogelijkheden
zullen eventuele werklastgevolgen voor de Hoge Raad in beschouwing worden
genomen. 5. Gevolgen voor de rechtsbijstandNaar aanleiding van het voorstel om in alle gevallen waarin cassatieberoep
openstaat ook een toevoeging mogelijk te maken, indien aan de financiële
voorwaarden is voldaan, vragen de leden van de D66-fractie of het systeem
van de eigen bijdrage toch niet een te grote inbreuk op het bestaande systeem
van strafrechtspleging oplevert. Binnen het strafrechtsstelsel in het algemeen
wordt voorzien in een van rechtswege kosteloze toevoeging van een raadsman
aan personen die van hun vrijheid zijn beroofd. Daarnaast geldt voor de gehele
strafrechtspleging, evenals voor de andere rechtsgebieden, dat indien men
een raadsman wil inschakelen dit afhankelijk van iemands financiële situatie,
kan meebrengen dat hetzij via een eigen bijdrage, hetzij omdat men de kosten
van een raadsman zelf moet dragen, een financiële bijdrage wordt verlangd.
Dit zal voor de belanghebbende een afweging vergen van het door hem aan zijn
zaak gehechte belang in verhouding tot de door hem gevraagde financiële
inspanning. Dat een dergelijke afweging van degene die in cassatie wil gaan
wordt gevraagd acht ik niet onredelijk. 6. Gevolgen van de voorstellen; werkbelasting en kostenIn antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie of wordt verwacht
dat de voorstellen voldoende effect zullen hebben om de achterstand in te
lopen kan worden gesteld dat naar verwachting deze voorstellen ertoe zullen
leiden dat aan de Hoge Raad minder zaken worden voorgelegd, daardoor zal ruimte
ontstaan om de achterstand in te lopen en de doorlooptijden te verkorten.
Anderzijds zal er rekening mee moeten worden gehouden dat de overgebleven
zaken in doorsnee complexer zullen zijn. omdat in alle zaken
middelen moeten worden ingediend. 7. Artikelgewijze behandeling Artikel II Onderdelen A,B,C, en DDe leden van de D66-fractie vragen waarom de berisping in artikel 44 RO
is weggelaten. Bij de invoering van het nieuwe jeugdstrafrecht (Wet van 7
juli 1994, Stb 528) is de berisping komen te vervallen. Bij de invoering van
deze wet is in artikel 44 RO de berisping komen te vervallen.Tevens wordt door deze leden gevraagd waarom niet in navolging van de
voorstellen van de Commissie is gekozen voor wijziging van de artikelen 404
en 407 van het Wetboek van Strafvordering. Het voorstel van de Commissie was
afgestemd op het wetsvoorstel 24 651 (Tweede fase herziening rechterlijke
organisatie). In het kader van dat voorstel was voorgesteld de bevoegdheidsregeling
over te hevelen van de Wet RO naar het Wetboek van Strafvordering. Bij het
indienen van het onderhavige wetsvoorstel is gelet op de stagnatie in de tweede
fase herziening rechterlijke organisatie niet langer uitgegaan van de wijzigingen
die door het wetsvoorstel 24 651 zijn aangebracht. Om die reden is in
het onderhavige wetsvoorstel dan ook uitgegaan van de bepalingen in de Wet
RO.Een uitsluiting van cassatie voor de lichte overtredingen zal kunnen leiden
tot een lichte verhoging van het aantal zaken dat aan de Procureur-Generaal
bij de Hoge Raad wordt voorgelegd met het verzoek om cassatie in het belang
der wet in te stellen, dit in antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie.
Naar verwachting zal dit echter maar een gering aantal zaken zijn, omdat het
aantal principiële zaken in deze categorie van zaken geen groot aandeel
zal behelzen. Bovendien zal ook in bagatelzaken waarbij een rechtsvraag kan
spelen in een aantal gevallen, bij voorbeeld als er een ontslag van rechtsvervolging
is gegeven of naast een lage geldboete een bijkomende straf of maatregel is
opgelegd, de zaak wel voor cassatie in aanmerking kunnen komen.Deze leden informeren tevens naar de gevolgen van het wetsvoorstel voor
de mogelijkheid van verzet. Voor overtredingszaken bij verstek gewezen, waarin
geen hogere geldboete in eerste aanleg is opgelegd dan honderd gulden brengt
het onderhavige wetsvoorstel geen wijziging in de mogelijkheid van verstek.
Voor de zaken tot en met vijftig gulden is verzet thans al mogelijk. Voor
overtredingszaken waarbij een geldboete tussen de vijftig gulden en honderd
gulden is opgelegd wordt het thans bestaande hoger beroep in geval van een
veroordeling bij verstek vervangen door de mogelijkheid van verzet.De leden van deze fractie stellen tevens de vraag of de bedragen periodiek
zullen worden aangepast aan de prijsinflatie. Voor wijziging van de bedragen
blijft een wijziging van de wet vereist. Hierin is naar mijn mening een belangrijke
waarborg gelegen. De wetgever dient zich uit te laten over besluiten tot wijziging
van bedragen die de toegang tot de rechter raken.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26027-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl