Primair Onderwijs; Brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST133357
 2008-2009
 
 31 293
 Primair Onderwijs
 
 
 
 
 Nr. 
 47
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 2 juli 2009
 
 In het algemeen overleg over de kwaliteit van het onderwijs in regionaal
en stedelijk gebied d.d. 3 juni 2009 heeft staatssecretaris Dijksma,
naar aanleiding van een vraag van het lid Pechtold (D66), toegezegd dat de
Kamer door mij schriftelijk wordt geïnformeerd over de mogelijkheden
van schoolbesturen voor het voeren van een effectief mobiliteitsbeleid in
relatie tot de rechtspositieregeling. Met deze brief geef ik invulling aan
deze toezegging.
 
 De secundaire arbeidsvoorwaarden, waaronder de regelingen omtrent aanstelling,
overplaatsing en ontslag, zijn in het voortgezet onderwijs reeds per 1 augustus
1996 gedecentraliseerd en in het primair onderwijs per 1 augustus 2006.
De betreffende regelingen zijn derhalve een zaak van de sociale partners in
de betreffende sectoren en zijn te vinden in de decentrale cao’s. De
werkgeversorganisaties in de genoemde sectoren sluiten deze cao’s af
met de werknemersorganisaties namens de individuele onderwijswerkgevers. Indien
deze werkgevers belemmeringen ervaren in de onderwijscao’s, kunnen zij
dit inbrengen bij hun werkgeversorganisatie. De afspraken in de decentrale
cao’s zijn van toepassing op zowel werknemers in het bijzonder als openbaar
onderwijs. Voor laatstgenoemde werknemers worden de afspraken in de cao als
rechtspositiereglement vastgesteld en van toepassing verklaard.
 
 Wat betreft de inhoud van de decentrale onderwijscao’s merk ik nog
het volgende op. De decentrale afspraken moeten passen binnen het wettelijk
kader. Op basis van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra
en de Wet op het voortgezet onderwijs wordt onderwijspersoneel benoemd dan
wel aangesteld bij het bevoegd gezag, de zogeheten bestuursbenoeming. Deze
bestuursbenoeming geldt voor alle scholen van een bepaalde onderwijssoort
onder één bevoegd gezag. De bestuursbenoeming en daarbinnen
de mogelijkheid van verplaatsing naar een andere school binnen die bestuursbenoeming,
biedt gelegenheid een flexibel personeelsbeleid te voeren, vergroot de mobiliteit
en kan leiden tot minder frictie in het personeelsbestand. Materieel
bestaat hierbij geen onderscheid tussen het openbaar en bijzonder onderwijs.
 
 Evenals in cao’s in andere arbeidsmarktsectoren bevatten de onderwijscao’s
rechten en plichten voor zowel de werkgever als de werknemer. De meeste bepalingen
in deze cao’s gelden voor zowel de werknemer met een arbeidsovereenkomst
(bijzondere scholen) als voor een werknemer met een aanstelling (openbare
scholen). Wat betreft de bepalingen rond benoeming c.q. aanstelling en ontslag
kunnen er verschillen optreden, bijvoorbeeld ten aanzien van de beroepsgang
voor het personeel. Voor beide categorieën van personeel bieden de onderwijscao’s
ruimte voor een benoeming c.q. aanstelling voor bepaalde tijd. Dit biedt de
werkgever de mogelijkheid om goed zicht te krijgen op het functioneren van
een werknemer. In het kader van goed werkgeverschap dienen uiteraard vroegtijdig
functioneringsgesprekken en beoordelingen plaats te vinden. In dit verband
wijs ik op de algemene taken die in de onderwijscao’s aan de werkgever
zijn opgedragen ten aanzien van het voeren van goed personeelsbeleid.
 Ook kennen de onderwijscao’s voor beide categorieën personeel
mogelijkheden voor het treffen van disciplinaire maatregelen. Verder bevatten
de cao’s voor het primair en voortgezet onderwijs bepalingen omtrent
overplaatsing van een werknemer naar een andere instelling van de werkgever,
ook in bepaalde situaties zonder zijn instemming, bijvoorbeeld in geval van
disfunctioneren.
 Ook de bevoegdheid tot het geven van ontslag is geregeld in de toepasselijke
(decentrale) cao’s. Bij een benoeming c.q. aanstelling voor onbepaalde
tijd (een «vast dienstverband») kan de dienstbetrekking zonodig
eenzijdig worden beëindigd op een van de in de cao genoemde ontslaggronden,
zoals plichtsverzuim en onbekwaamheid of ongeschiktheid van de werknemer voor
de door hem uitgeoefende functie.
 
 Er zijn verschillen aanwezig als het gaat om de beroepsgang van personeel
van openbare en bijzondere scholen. Zo kan een werknemer in het bijzonder
onderwijs tegen een ontslagbesluit in beroep bij de Commissie van Beroep waarbij
de betreffende school is aangesloten of het ontslagbesluit aanvechten bij
de Kantonrechter. In het openbaar onderwijs is de beroepsgang anders. In dat
geval geldt de in de Algemene wet bestuursrecht opgenomen bezwaarprocedure.
Tegen de beslissing op bezwaar kan beroep worden ingesteld bij de rechtbank
sector bestuursrecht. In beide situaties (bijzonder en openbaar onderwijs)
geldt dat het bij onvoldoende functioneren van groot belang is dat de werkgever
het disfunctioneren van een medewerker tijdig signaleert zodat er tijdig en
correct bijgestuurd dan wel ingegrepen kan worden. Bij nalatig of gebrekkig
handelen door de werkgever, kunnen de gevolgen voor de werknemer, zoals gedwongen
overplaatsing of ontslag, door de werknemer met succes worden aangevochten
voor de rechter of Commissie van Beroep.
 
 Het punt van de ambtelijke status is een zaak die in de eerste plaats
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangaat. In dat
kader verwijs ik naar de brief van 14 mei jl. (Kamerstuk 31 701,
nr. 15) van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het bij die gelegenheid aan de Tweede
Kamer gezonden «Onderzoek gevolgen eigenrisicodragen Werkloosheidswet
en ambtelijk ontslagrecht voor arbeidsorganisaties bij overheid en onderwijs».
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties concludeert in genoemde
brief dat het onderzoek geen aanleiding geeft om het systeem van eigenrisicodragen
Werkloosheidswet en het ambtelijk ontslagrecht ter discussie te stellen. Zij
onderneemt dan ook geen initiatieven in die richting. De minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties sluit echter niet uit dat in een of meer andere
sectoren, zoals bij het onderwijs, om sectorspecifieke redenen
wel een discussie over de ambtelijke status of het ontslagrecht zal worden
gestart tussen de sociale partners in die sectoren.
 
 Concluderend kan gesteld worden dat in de betreffende cao’s een
aantal goede instrumenten zijn opgenomen voor het voeren van een flexibel
personeels- en mobiliteitsbeleid. Uiteraard kunnen de werkgevers zich altijd
tot hun werkgeversorganisatie wenden als zij van mening zijn dat deze regelingen –
in overleg met de werknemersvertegenwoordigers – anders zouden moeten
worden vormgegeven of worden uitgebreid.
 Met betrekking tot de ambtelijke status en het ambtelijk ontslagrecht
neemt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vooralsnog
geen initiatief tot wijziging. Zij sluit niet uit dat in één
of meer sectoren, zoals de onderwijssectoren, in de komende jaren op grond
van sectorspecifieke overwegingen een andere afweging gemaakt zal worden.
Ik onderschrijf de opvatting van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
dat deze discussie in eerste instantie op sectorniveau dient te worden gevoerd.
Het zijn de sociale partners in de sectoren zelf die moeten beoordelen en
afwegen of en in hoeverre aanpassing van de ambtelijke status in hun sector
wenselijk wordt geacht.
 
 De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
 R. H. A. Plasterk