Drinkwaterwet; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30895, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-12-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

30895 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. ONTSTAANSGESCHIEDENIS1.1 Inleiding1.2 Totstandkoming van het wetsvoorstel1.3 Fasering van de herziening1.4 Overleg bij de totstandkoming2. DOELSTELLINGEN, UITGANGSPUNTEN EN EFFECTEN2.1 Doelstelling en reikwijdte Drinkwaterwet2.2 Europese regelgevingTransponeringstabel Drinkwaterrichtlijn – Waterleidingwet –
voorstel Drinkwaterwet2.3 Deregulering2.4 Overheidslasten2.5 Administratieve lasten2.6 Overige gevolgen voor het bedrijfsleven2.7 Effecten voor het milieu2.8 Gevolgen voor de rechtshandhaving3. OPZET VAN HET WETSVOORSTEL MET TOELICHTING PER
HOOFDSTUK3.1 Opzet van het wetsvoorstelHoofdstuk I. AlgemeenHoofdstuk II. De organisatie van de openbare drinkwatervoorzieningHoofdstuk III. De zorg voor de kwaliteit van drinkwaterHoofdstuk IV. Leveringszekerheid en continuïteitHoofdstuk V. De doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorzieningHoofdstuk VI. Verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwaterHoofdstuk VII. HandhavingHoofdstuk VIII. Maatregelen in het belang van de volksgezondheidHoofdstuk IX. Wijziging van andere wettenHoofdstuk X. EvaluatieHoofdstuk XI. Slotbepalingen3.2 Toelichting per hoofdstukHoofdstuk I: AlgemeenHoofdstuk II: De organisatie van de openbare drinkwatervoorzieningZorgplicht, taak en verantwoordelijkheid van bestuursorganenZorgplicht, taken en verantwoordelijkheden van drinkwaterbedrijvenEigendom drinkwaterbedrijvenMededingingsrechtelijke aspecten van de overheidseigendoma. Diensten van algemeen belangb. Vrij verkeer van kapitaalHoofdstuk III: De zorg voor de kwaliteit van drinkwaterHoofdstuk IV: Leveringszekerheid en continuïteitHoofdstuk V: De doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorzieningHoofdstuk VI: Verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwaterHoofdstuk VII: HandhavingHoofdstuk VIII: Maatregelen in het belang van de volksgezondheidHoofdstuk IX: Wijziging van andere wettenHoofdstuk X: EvaluatieHoofdstuk XI: SlotbepalingenARTIKELSGEWIJSTer inleidingHoofdstuk I (algemeen)Artikel 1, eerste lidArtikel 1, tweede lidArtikel 1, derde lidArtikel 1, vierde lidArtikel 1, vijfde lidArtikel 1, zesde lidHoofdstuk II (de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening)Artikel 2, eerste lidArtikel 2, tweede lidArtikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8Artikelen 9, 10 en 11Artikel 12Hoofdstuk III (de zorg voor de kwaliteit van drinkwater)Artikelen 13, 14 en 15Artikel 13, eerste lidArtikel 13, tweede lidArtikel 13, derde lidArtikel 13, vierde lidArtikel 13, vijfde lidArtikel 14, eerste lidArtikel 14, tweede tot en met zesde lidArtikel 14, zevende lidArtikel 15Artikel 16Artikelen 17, 19, 20 en 21Artikelen 18, 22 en 23Hoofdstuk IV (leveringszekerheid en continuïteit)Artikel 24Artikelen 25 en 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29Artikel 30Hoofdstuk V (de doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening)Artikel 31Artikel 32Artikel 33Artikel 34Artikel 35Artikel 36Hoofdstuk VI (verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwater)Artikelen 37, 38 en 39Hoofdstuk VII (handhaving)Artikel 40Artikel 41Artikel 42Hoofdstuk VIII (maatregelen in het belang van de volksgezondheid)Artikelen 43, 44 en 45Hoofdstuk IX (wijziging van andere wetten)Artikelen 46 tot en met 50Hoofdstuk X (evaluatie)Artikel 51Hoofdstuk XI (slotbepalingen)Artikel 52Artikel 53Artikel 54Artikel 55Artikel 56Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30895Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 199 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 895Nieuwe bepalingen met betrekking tot de productie en distributie van
drinkwater en de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening (Drinkwaterwet)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGHet algemeen deel van deze memorie van toelichting is als volgt opgebouwd:1. Ontstaansgeschiedenis1.1 Inleiding1.2 Totstandkoming van het wetsvoorstel1.3 Fasering van de herziening1.4 Overleg bij de totstandkoming2. Doelstellingen, uitgangspunten en effecten2.1 Doelstelling en reikwijdte Drinkwaterwet2.2 Europese regelgeving2.3 Deregulering2.4 Overheidslasten2.5 Administratieve lasten2.6 Effecten voor het bedrijfsleven2.7 Effecten voor het milieu2.8 Gevolgen voor de rechtshandhaving3. Opzet van het wetsvoorstel met toelichting per hoofdstuk3.1 Opzet van het wetsvoorstel3.2 Toelichting per hoofdstuk1. ONTSTAANSGESCHIEDENIS1.1 InleidingEen goede drinkwatervoorziening is van groot belang voor de volksgezondheid,
het welzijn en de welvaart van de samenleving. Het betreft een vitale publieke
dienst van groot algemeen belang die onderwerp is van specifieke overheidszorg.
Tegen deze achtergrond is in 1961 de Waterleidingwet (Stb. 1957, 150) van
kracht geworden. In eerste instantie richtte deze wet zich vooral op het toezicht
op drinkwaterbedrijven in het belang van de volksgezondheid. Nadien is de
Waterleidingwet diverse malen aangepast en aangevuld. Zo is de wet uitgebreid
met hoofdstukken inzake de organisatie van de openbare watervoorziening1 en de voorbereiding en totstandbrenging van watervoorzieningswerken2.In 2004 is de Waterleidingwet aangevuld met bepalingen inzake de eigendom
van drinkwaterbedrijven en het exclusieve recht, en ook de wettelijke plicht,
van een drinkwaterbedrijf om in zijn wettelijk vastgelegde voorzieningsgebied
de productie en distributie van drinkwater te verzorgen3.Afgezien van genoemde wijzigingen van de Waterleidingwet kan echter geconstateerd
worden dat de inmiddels bijna een halve eeuw oude wet op onderdelen verouderd
is (zoals hoofdstuk III) en niet meer geheel beantwoordt aan de eisen van
deze tijd (zoals de niet optimale aansluiting op de Algemene wet bestuursrecht).
Ook kan geconstateerd worden dat de structuur van de wet en de gehanteerde
begrippen en redacties, zoals deze in de loop der jaren in de wet zijn opgenomen,
niet altijd de inzichtelijkheid en helderheid van de wet ten goede komen.
Verder is van belang dat de handhaafbaarheid van de wet kan worden verbeterd,
onder meer door overtreding van de belangrijkste bepalingen strafbaar te stellen
in de Wet op de economische delicten. Nu er tevens sprake is van een aantal
nieuw in de wet te regelen onderwerpen is er naar het oordeel van de regering
thans een aanleiding en noodzaak om de in de Waterleidingwet opgenomen regelingen
waar nodig te herzien en, deels in aangepaste vorm en uitgebreid met de nieuwe
onderwerpen, op te nemen in een nieuwe wet. Alvorens een toelichting te geven
op de opzet en inhoud van de voorgestelde nieuwe wet, hierna te noemen: Drinkwaterwet,
wordt hierna eerst ingegaan op de totstandkoming van het wetsvoorstel en de
achtergronden daarvan.1.2 Totstandkoming van het wetsvoorstelIn het Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening (hierna: BDIV)4 schetste het toenmalige kabinet de hoofdlijnen van het
rijksbeleid inzake de openbare watervoorziening. Centraal daarbij staat de
duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening. Dat houdt in dat gestreefd
wordt naar een optimale waarborging van de kwaliteit en de continuïteit
van de levering van drinkwater, op een wijze die past binnen de randvoorwaarden
van een duurzame ontwikkeling van onze samenleving en tegen maatschappelijk
verantwoorde kosten. Kernpunten van het beleid, zoals vastgelegd in het BDIV,
zijn: een blijvende prioriteit in het milieubeleid voor verbetering en bescherming
van de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater, versterking van de kwaliteits-
en milieuzorg bij de productie en distributie, ombuiging van de stijgende
waterbehoefte en het ontzien van natuur en milieu bij de inzet van bronnen
en watervoorzieningswerken.In het BDIV werd gesignaleerd dat de Waterleidingwet op een reeks van
onderdelen zou moeten worden aangepast, in het bijzonder voor wat betreft
de hoofdstukken III (reorganisatie) en IV (planning van watervoorzieningswerken),
en dat ook het Waterleidingbesluit zou moeten worden aangepast in verband
met nieuwe inzichten op het punt van kwaliteitsnormen. Tegen deze
achtergrond werd in het BDIV een nieuwe Waterleidingwet aangekondigd.Bij de behandeling van het BDIV door de Tweede Kamer bleek bij de Kamer
grote behoefte te bestaan aan meer duidelijkheid ten aanzien van verschillende
organisatorische aspecten van de openbare watervoorziening. In een brief van
1 april 1997 van de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer (hierna: de minister van VROM) aan de Tweede Kamer1 is naar aanleiding daarvan ingegaan op de volgende organisatorische
aspecten: schaalvergroting, concessieverlening, overheidseigendom, milieutaken,
marktwerking en concurrentie.Meer in detail zijn de voornemens van het kabinet met betrekking tot de
inhoud van de nieuwe Waterleidingwet geschetst in de in maart 1998 uitgebrachte
notitie «De hoofdlijnen van een nieuwe Waterleidingwet» (hierna:
de Hoofdlijnennotitie)2. In die notitie werden
de door het kabinet noodzakelijk geachte wijzigingen van de Waterleidingwet
met het oog op de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening geschetst.De Hoofdlijnennotitie was voorafgegaan door een brede consultatie van
belanghebbenden. In het bijzonder werd onder invloed van ontwikkelingen in
andere netwerksectoren uitvoerig ingegaan op liberalisering en privatisering
in de waterleidingsector. Ook het MDW-programma (marktwerking, deregulering
en wetgevingskwaliteit) en het programma «Markt en Overheid» waren
hierbij van invloed.De Tweede Kamer ging akkoord met de Hoofdlijnennotitie, met uitzondering
van de voorstellen op het gebied van marktwerking. In de motie Feenstra c.s.3 werd het toenmalige kabinet verzocht het wetsvoorstel
tot herziening van de Waterleidingwet te baseren op de Hoofdlijnennotitie,
evenwel met uitzondering van de voorstellen voor de introductie van marktwerking.
In de daarop volgende brief van de minister van VROM van 28 juni 19994 is vervolgens de reactie van het toenmalige kabinet op
de motie aangegeven. Kern hiervan was:– de watervoorziening voor huishoudens zal volledig in handen van
de overheid blijven;– ter bevordering van de doelmatigheid zal een verplichte prestatievergelijking
worden geïntroduceerd;– er wordt afgezien van een administratieve splitsing van eigendom
en beheer enerzijds en exploitatie anderzijds;– het signaal van de Tweede Kamer over mogelijke negatieve gevolgen
van marktwerking bij industriewater wordt ter harte genomen. Gezocht zal worden
naar een zodanige invulling dat ongewenste effecten (zoals kruissubsidiëring,
kapitaalvernietiging door verminderde afzet, verminderde aandacht voor maatschappelijke
taken en belemmering van samenwerking in de waterketen) worden ondervangen.Naar aanleiding van voornoemde brief vond op 14 oktober 1999 opnieuw
overleg met de Tweede Kamer plaats, waarbij Kamerbreed steun bleek te bestaan
voor het kabinetsstandpunt naar aanleiding van de motie. De Kamer drong er
daarbij op aan om zo spoedig mogelijk wettelijke maatregelen te treffen om
de overheidseigendom van drinkwaterbedrijven te waarborgen. Door de minister
van VROM werd bij die gelegenheid aangegeven dat hieraan bij de herziening
van de Waterleidingwet voorrang zou worden gegeven5.
Deze urgentie kwam voort uit ontwikkelingen in de sector waarbij het in private
handen komen van drinkwaterbedrijven kon worden verwacht.Mede tegen deze achtergrond is door de Tweede Kamer op 31 mei 2000
een nieuwe motie aangenomen6, waarin de regering
wederom werd gevraagd om ten spoedigste wettelijke voorzieningen te treffen
(dat wil zeggen vooruitlopend op de algehele herziening van de Waterleidingwet), om te waarborgen dat de aandelen van drinkwaterbedrijven in overheidshanden
zouden blijven.1.3 Fasering van de herzieningDe beperkt beschikbare tijd voor de implementatie van de inmiddels van
kracht geworden Richtlijn nr. 98/83/EG van de Raad van de Europese Unie van
3 november 1998 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie
bestemd water (PbEG L 330) (hierna te noemen: Drinkwaterrichtlijn), de
aanpak van Legionellapreventie naar aanleiding van de uitbraak van Legionella
in Bovenkarspel en de noodzaak om zo spoedig mogelijk de overheidseigendom
van drinkwaterbedrijven wettelijk te regelen, leidde tot de keuze om de herziening
van de Waterleidingwet in drie tranches uit te voeren:Eerste tranche: wijziging van de Waterleidingwet
en het Waterleidingbesluit in verband met de implementatie van de Drinkwaterrichtlijn
en het opstellen van een regeling met betrekking tot de preventie van legionella
in drinkwaterinstallaties.Tweede tranche: wijziging van de Waterleidingwet
in verband met het vastleggen van de overheidseigendom van drinkwaterbedrijven.Derde tranche: algehele herziening van de
Waterleidingwet.De eerste twee tranches zijn inmiddels afgerond en hebben geleid tot de
volgende wijzigingen van de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit:– wet van 22 juni 2000 tot wijziging van de Waterleidingwet
in verband met de richtlijn betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie
bestemd water (Stb. 2000, 295V);– besluit van 9 januari 2001 tot wijziging van het Waterleidingbesluit
in verband met de richtlijn betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie
bestemd water (Stb. 2001, 31);– wet van 9 september 2004 tot wijziging van de Waterleidingwet
(eigendom van waterleidingbedrijven) (Stb. 2004, 517);– besluit van 26 oktober 2004 tot wijziging van het Waterleidingbesluit
en het Besluit hygiëne en veiligheid van badinrichtingen en zwemgelegenheden
(preventie van legionella in leidingwater) (Stb. 2004, 576).Voorts is de Regeling materialen en chemicaliën leidingwatervoorziening
(Stcrt. 2002, 241) op 1 januari 2003 van kracht geworden.Onderstaand is een overzicht van de meest relevante wijzigingen van de
Waterleidingwet opgenomen:Datum wetStb.OnderwerpGewijzigde/toegevoegde artikelen 10 september 1975514Reorganisatie1,
47 tot en met 51 30 september 1981655Implementatie EG-richtlijn 75/440 (Oppervlaktewater
voor drinkwater)1, 4, 4a, 7, 23, 47 30 oktober 1985613Buitengewone omstandigheden14a, 47 29 januari 198627Planning watervoorzieningswerken1, 2, 8, Hoofdstuk IV, V, VI, 62, 63 13 oktober 1994766Commissie drinkwatervoorziening1,2, 2a t/m 2f, 3, 3a tot en met 3h, 4a, 5, 9, 11, 15, 16, 20,
48, 53, 55, 56 22 juni 2000295VImplementatie EG-Richtlijn 98/83 (Drinkwater)1, 4, 8, 15 (Hoofdstuk IIA, IIB), 15a tot en met
15f, 62 (Hoofdstuk VA), 63a tot en met 63c 9 september 2004517Eigendom waterleidingbedrijven1, 1a, (Hoofdstuk IA), 3i tot en met 3p, 15d, Bijlage1.4 Overleg bij de totstandkomingVanaf het begin van het gefaseerde herzieningstraject van de Waterleidingwet
sinds 1996 is er uitvoerig overleg geweest met betrokken partijen. Het resultaat
van dit overleg is in de afgelopen periode vooral betrokken bij de hiervoor
vermelde wijzigingen van de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit in
het kader van de eerste en tweede tranche. Het overleg met betrokken partijen,
in het bijzonder de Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (VEWIN), de
drinkwaterbedrijven, het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Vereniging Energie, Milieu en Water (VEMW)
is voortgezet bij de derde tranche van de herziening van de Waterleidingwet.
Dit overleg heeft zich met name toegespitst op een aantal nieuwe elementen
in het wetsvoorstel, te weten de voorgestelde regelingen voor nooddrinkwater,
noodwater, het leveringsplan en de prestatievergelijking. Met IPO en VNG is
voorts gesproken over de bestemming van de winst van drinkwaterbedrijven.
Verder is het wetsvoorstel getoetst op handhaafbaarheid en op de gevolgen
voor de administratieve lastendruk alsmede op effecten voor het bedrijfsleven,
voor de burger en voor het milieu. In de betreffende hoofdstukken van deze
memorie van toelichting wordt hierop nader ingegaan.2. DOELSTELLINGEN, UITGANGSPUNTEN EN EFFECTEN2.1 Doelstelling en reikwijdte DrinkwaterwetHet belangrijkste object van de voorgestelde Drinkwaterwet is water bestemd,
of mede bestemd, om te drinken, te koken, voedsel te bereiden dan wel voor
andere huishoudelijke doeleinden, dat via leidingen aan consumenten of andere
afnemers ter beschikking wordt gesteld. In het wetsvoorstel wordt dit water
kortheidshalve aangeduid met de begrippen drinkwater (dat tevens huishoudwater
omvat) en warm tapwater. Hiermee wordt onderstreept dat het wetsvoorstel met
name is gericht op de volksgezondheidsaspecten van water, bestemd voor menselijke
consumptie. Het wetsvoorstel volgt wat dit betreft de eerdergenoemde Drinkwaterrichtlijn.Tegen deze achtergrond bezien is het begrip drinkwater duidelijker dan
het begrip leidingwater, dat in de Waterleidingwet centraal staat. Om deze
reden wordt in het wetsvoorstel en deze memorie van toelichting een daarop
aansluitende, consistente set van begrippen gebruikt: Drinkwaterwet, Drinkwaterbesluit,
drinkwater, nooddrinkwater, drinkwaterbedrijf en drinkwatervoorziening.Doelstelling van de voorgestelde Drinkwaterwet is de bevordering van de
volksgezondheid door de voorziening van drinkwater aan alle consumenten op
een maatschappelijk verantwoorde wijze te waarborgen. Bij het voorzien in
de behoefte aan voldoende en kwalitatief goed (deugdelijk) drinkwater kent
de overheid aan de bedrijfstak van de openbare watervoorziening een centrale
plaats toe. Het wordt primair tot de taak van de drinkwaterbedrijven gerekend
om zorg te dragen voor de feitelijke levering van deugdelijk drinkwater aan
consumenten en andere afnemers en daarbij de onzekerheden die optreden in
de verschillende onderdelen van het traject van grondstof naar eindproduct
zoveel mogelijk te reduceren. De rol van de rijksoverheid daarbij is, naast
het uitoefenen van toezicht, vooral voorwaardenscheppend en kaderstellend.De reikwijdte van de nieuwe wet omvat echter meer dan alleen de productie
en distributie van drinkwater door drinkwaterbedrijven. De Drinkwaterrichtlijn
bracht met zich mee dat de wetgever zich ook moest gaan richten
op het traject tussen het punt van levering en de kraan, op afzonderlijke,
niet aan het leidingnet van een drinkwaterbedrijf gekoppelde watervoorzieningen
en op de levering van warm tapwater. Met de implementatie van de genoemde
richtlijn door wijziging van de Waterleidingwet en het Waterleidingbesluit
is hierin voorzien1. De betreffende bepalingen
zijn – waar nodig met wetgevingstechnische en redactionele verbeteringen
of in een gewijzigde opzet – inhoudelijk verder ongewijzigd in het wetsvoorstel
overgenomen.Daarbij is er een nauwe relatie met de Woningwet, die betrekking heeft
op de technische eisen voor leidingwaterinstallaties (en de daarbij toe te
passen leidingmaterialen) die deel uitmaken van een gebouw in de zin van de
Woningwet. De voorgestelde Drinkwaterwet strekt zich evenals de Waterleidingwet
uit tot de gebruikte (zuiverings)chemicaliën en de leidingwaterinstallaties
(inclusief de daarin toe te passen materialen), voor zover deze géén
deel uitmaken van een gebouw. Uiteindelijk gelden overigens op basis van de
Woningwet en de Drinkwaterwet wél dezelfde technische eisen.Een viertal onderwerpen komt in de nieuwe wet niet terug. Dit betreft
de Commissie drinkwatervoorziening (hoofdstuk I van de Waterleidingwet), het
geneeskundig onderzoek van het personeel (hoofdstuk II van die wet), het reorganisatiehoofdstuk
uit 1975 gericht op schaalvergroting van de drinkwaterbedrijven (hoofdstuk
III) en het sectorale planstelsel (Beleidsplan en Tienjarenplannen), zoals
dat in 1986 in hoofdstuk IV van de wet is opgenomen. De redenen hiervoor worden
hierna uiteengezet, in paragraaf 2.3 (Deregulering).De voorgestelde Drinkwaterwet kent twee min of meer nieuwe onderwerpen.
In de eerste plaats wil de regering nadere regels stellen met betrekking tot
de leveringszekerheid en de continuïteit van de openbare (drink)watervoorziening,
ook in crisisomstandigheden. De regering acht het stellen van nadere regels
noodzakelijk omdat de drinkwatervoorziening wordt beschouwd als een belangrijk
onderdeel van de vitale infrastructuur in Nederland. Drinkwater is voor de
mens immers een primaire levensbehoefte. Van vitale infrastructuur is sprake
als het gaat om producten, diensten en onderliggende processen die, als zij
uitvallen, maatschappelijke ontwrichting kunnen veroorzaken. De bescherming
is dus gericht op het voorkomen van discontinuiteit en betreft bescherming
tegen technisch-organisatorisch falen, overbelasting en externe natuurlijke
omstandigheden of onbewust en bewust menselijk handelen. De wetgever beperkt
zich tot het vastleggen van uitgangspunten, waarbij het primair aan de drinkwaterbedrijven
is om hier uitwerking en invulling aan te geven. De wijze waarop drinkwaterbedrijven
de leveringszekerheid en de continuïteit waarborgen, moet toetsbaar zijn,
in het bijzonder voor de VROM-Inspectie die met het toezicht op de drinkwaterbedrijven
is belast. Daartoe dient een drinkwaterbedrijf te beschikken over een leveringsplan.Het tweede nieuwe onderwerp betreft de invoering van het eerdergenoemde
instrument van onderlinge prestatievergelijking tussen drinkwaterbedrijven,
ter bevordering van de doelmatigheid van deze bedrijven vanuit het oogpunt
van bescherming van de gebonden klanten. Het gaat daarbij om een viertal invalshoeken:
kwaliteit van het geleverde drinkwater, milieueffecten, klanttevredenheid
en kostenefficiëntie. De drinkwaterbedrijven hebben op vrijwillige basis
al de nodige ervaring opgedaan met dit instrument. De regering is van mening
dat een wettelijke plicht voor drinkwaterbedrijven om hieraan deel te nemen
en het wettelijk vastleggen van uitgangspunten voor de prestatievergelijking
noodzakelijk zijn om de effectiviteit en transparantie van het proces te bevorderen.Het wetsvoorstel omvat tegen deze achtergrond regelingen met betrekking
tot:– het exclusieve recht en de plicht van drinkwaterbedrijven tot
levering, binnen hun distributiegebied, van drinkwater aan de zogenoemde «gebonden»
afnemers (afnemers die alleen van een bepaald drinkwaterbedrijf drinkwater
kunnen betrekken, zoals huishoudens);– de plicht voor het drinkwaterbedrijf om een redelijk aanbod te
doen voor aansluiting en levering;– taken van drinkwaterbedrijven in verband met de openbare drinkwatervoorziening;– een verbod op kruissubsidiëring (aanwending inkomsten verkregen
uit de openbare drinkwatervoorziening voor andere (economische) activiteiten)
en een daaruit voortvloeiende verplichting tot het voeren van een gescheiden
boekhouding;– collectieve watervoorzieningen, collectieve leidingnetten en voorzieningen
voor de productie en distributie van warm tapwater;– een periodieke beleidsnota inzake de openbare drinkwatervoorziening
met de hoofdlijnen van het rijksbeleid inzake de productie en distributie
van drinkwater;– kwaliteitseisen voor het drinkwater en kwaliteitsborging van bron
tot kraan;– meetfrequenties, meetmethoden en rapportages betreffende de kwaliteit
van het drinkwater;– informatieplichten van eigenaren van drinkwaterbedrijven, collectieve
watervoorzieningen en collectieve leidingnetten ten aanzien van consumenten
en andere afnemers inzake de kwaliteit van het drinkwater;– materialen en chemicaliën in contact met drinkwater;– leveringszekerheid en continuïteit van de waterlevering;– doelmatigheid van de bedrijfsvoering van drinkwaterbedrijven;– toezicht en handhaving vanuit het oogpunt van volksgezondheid
en doelmatigheid.De wet kent de volgende normadressaten:– eigenaren van drinkwaterbedrijven;– eigenaren van collectieve watervoorzieningen en collectieve leidingnetten;– eigenaren van voorzieningen voor de productie en levering van
warm tapwater;– eigenaren van aangesloten woninginstallaties en overige installaties;– bestuursorganen van met name de rijksoverheid (te weten de ministers
van VROM, Economische Zaken (EZ) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS))
alsmede van provincies en gemeenten (aandeelhouders van drinkwaterbedrijven),
waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.Waar mogelijk en gewenst zijn bepalingen uit de Waterleidingwet in het
wetsvoorstel overgenomen. Dit geldt in het bijzonder voor de recent in de
Waterleidingwet opgenomen bepalingen ten aanzien van de kwaliteit van het
drinkwater en de eigendom van drinkwaterbedrijven, die na 2000 van kracht
zijn geworden. Hiervoor is gekozen omwille van de bestendigheid en continuïteit
van deze recente regelingen, die nog niet aan herziening toe zijn. Met dien
verstande dat de betreffende bepalingen om wetgevingstechnische redenen op
onderdelen qua structuur en redactie zijn aangepast, zonder dat daarmee overigens
inhoudelijke wijzigingen worden beoogd.2.2 Europese regelgevingOp het gebied van de drinkwatervoorziening zijn enkele Europese richtlijnen
van belang. In de eerste plaats de eerdergenoemde Drinkwaterrichtlijn1. Voor zover de richtlijn betrekking heeft op leidingwater
in de zin van de Waterleidingwet, is deze richtlijn destijds geïmplementeerd
door middel van de eerdergenoemde wet tot wijziging van de Waterleidingwet
van 2000 (Stb. 2000, 295 V) en het betreffende besluit tot wijziging van het
Waterleidingbesluit (Stb. 2001, 31). Onder meer zijn toen in de Waterleidingwet
ingevoegd hoofdstuk IIA (Collectieve watervoorziening), hoofdstuk IIB (Regels
met betrekking tot collectieve leidingnetten) en hoofdstuk VA (Verslag over
de kwaliteit van het leidingwater). De inhoud van de betreffende bepalingen
is inhoudelijk (vrijwel) ongewijzigd overgenomen in het onderhavige wetsvoorstel
met ook hier de opmerking dat van de gelegenheid gebruik is gemaakt om de
bepalingen qua structuur en redactie te verhelderen en te vereenvoudigen.In de tweede plaats is van belang de Kaderrichtlijn Water2, die betrekking heeft op het tot stand brengen van een kader voor
een gemeenschappelijk waterbeleid. De Kaderrichtlijn Water richt zich op de
bescherming van oppervlaktewater en grondwater op basis van een stroomgebiedbenadering.
Deze recente richtlijn heeft voor de drinkwatervoorziening een bijzondere
betekenis vanwege de internationale stroomgebieden van de Rijn en de Maas;
twee belangrijke bronnen voor de drinkwaterbedrijven. De implementatie van
deze richtlijn verloopt via de Wet op de waterhuishouding en de Wet milieubeheer.In de derde plaats kunnen worden genoemd de oudere Richtlijnen over oppervlaktewater,
bestemd voor de drinkwatervoorziening (75/440/EG en 79/469/EG). Deze zijn
destijds geïmplementeerd bij de wet van 30 september 1981 (Stb.
1981, 655), onder meer door in artikel 4 van de Waterleidingwet een grondslag
op te nemen voor een nadere regeling bij algemene maatregel van bestuur van
het gebruik van oppervlaktewater voor de drinkwatervoorziening (de betreffende
bepalingen zijn opgenomen in het Waterleidingbesluit). Krachtens de Kaderrichtlijn
Water worden deze richtlijnen eind 2007 ingetrokken. Vooralsnog blijven deze
richtlijnen in werking en blijft juridische omzetting in de nieuwe Drinkwaterwet
vereist. De betreffende bepalingen zijn inhoudelijk vrijwel ongewijzigd overgenomen
in het wetsvoorstel. Overigens zullen deze bepalingen ook na 2007 van belang
blijven voor de openbare drinkwatervoorziening.Ten vierde kan worden genoemd de Bouwproductenrichtlijn3. Doel van deze richtlijn is om de interne markt voor bouwproducten
te realiseren en handelsbarrières tegen te gaan. Een belangrijk instrument
daarbij is het harmoniseren van producteisen en het daaraan gekoppelde gebruik
van het CE merk. Een aparte categorie bouwproducten wordt gevormd door bouwproducten
die worden toegepast bij de productie en distributie van drinkwater en in
contact komen met drinkwater, zoals leidingen, verbindingsstukken en kranen.
De harmonisatie op dit terrein is nog in ontwikkeling. De Europese Commissie
heeft daarbij aangegeven te willen komen tot een specifiek geharmoniseerd
beoordelingssysteem, het European Acceptance Scheme (EAS), dat ten aanzien
van volksgezondheid de consument een hoog beschermingsniveau biedt. Hierbij
zal ook een juridische relatie worden gelegd met de Drinkwaterrichtlijn. Het
kabinet streeft er naar om het beschermingsniveau van een dergelijk beoordelingssysteem
tenminste gelijk te doen zijn met het Nederlandse systeem zoals dat nu op
basis van de Waterleidingwet, het Waterleidingbesluit, de Woningwet en het
Bouwbesluit 2003 vigeert en op basis van de voorgestelde Drinkwaterwet en het
Drinkwaterbesluit (naast de Woningwet en het Bouwbesluit 2003) zal worden
voortgezet. Dit systeem is uitgewerkt in de Regeling materialen
en chemicaliën leidingwatervoorziening, die op 1 januari 2003 in
werking is getreden (Stcrt. 2002, 241).In onderstaande tabel is aangegeven hoe de Drinkwaterrichtlijn is geïmplementeerd
in de huidige Waterleidingwet en in het onderhavige voorstel voor de Drinkwaterwet.Transponeringstabel Drinkwaterrichtlijn – Waterleidingwet –
voorstel Drinkwaterwetartikel(lid) richtlijn 98/83beknopte inhoudArtikel in WaterleidingwetArtikel in
voorstel Drinkwaterwet 1strekking en doel van
de richtlijnbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie    2 lid 1definitie van «voor
menselijke consumptie bestemd water»– art. 1 lid 1 onder b (definitie leidingwater), en wijziging van «drinkwater»
in «leidingwater» in relevante bepalingen – art. 1
lid 1 onder j (definitie collectieve watervoorziening) en toegevoegd Hoofd-
stuk IIA, waardoor ook collectieve watervoorzieningen onder de reikwijdte
van de wet gebracht zijn– art.
1, lid 1 (definitie drinkwater; is gelijk aan definitie leidingwater in Waterleidingwet,
met dien verstande dat warm tapwa- ter is uitgezonderd) – art.1
lid 6 (aanduiding voorschriften die van overeenkomstige toepassing zijn voor
warm tapwater) – zorg voor kwaliteit drinkwater is uitgewerkt in
Hoofdstuk III, met verplichtingen voor drinkwaterbedrijven, collectieve watervoorzieningen,
collectieve leidingnetten, woninginstallaties en overige drinkwaterinstallaties     2 lid 2definitie van «huishoudelijk
leidingnet»– art. 1 lid 1 onder
k (definitie collectief leidingnet)– art.
1 lid 1 (definitie collectief leidingnet)     3 lid 1water dat op basis
van de richtlijn niet onder de reikwijdte valtbehoeft geen implementatie; is reeds uitgezonderdbehoeft geen implementatie; is reeds uitgezonderd    3 lid 2water dat door
lidstaat mag worden uitgezonderd van de reikwijdte: – bepaalde
soorten water – bepaalde voorzieningen– art. 1 lid 2, waarmee bepaalde soorten leidingwater bij AMvB
kunnen worden uitgezonderd – art. 15a, lid 3, waarmee bepaalde
collectieve watervoorzieningen bij AMvB kunnen worden uitgezonderd– art. 1 lid 2, waarmee bepaalde soorten drinkwater
bij AMvB kunnen worden uitgezonderd – art. 17, lid 2, waarmee bepaalde
collectieve voorzieningen bij AMvB kunnen worden uitgezonderd     3 lid 3informeren en
adviseren betrokken bevolking over uitzondering kleine voorzieningenbij eventuele uitzondering van bepaalde kleine watervoorzieningen
wordt in toelichting bij wijziging Waterleidingbesluit beschreven hoe het
informeren/adviseren zal plaatsvindenbij eventuele
uitzondering van bepaalde kleine watervoorzieningen wordt in toelichting bij
wijziging Drinkwaterbesluit beschreven hoe het informeren/adviseren zal plaatsvinden     4 lid 1nemen van maatregelen
opdat water gezond en schoon is, met definitie «gezond en schoon»– water, geleverd door waterleidingbedrijf:
art. 4 lid 1 Waterleidingwet – water, geleverd door collectieve
watervoorziening: art. 15a lid 1 – water, geleverd via collectief
leidingnet: art. 15c, 15d en 15e– water, geleverd door drinkwaterbedrijf: art. 13 lid 1 – water,
geleverd door collectieve water- voorziening: art. 17 lid 1 – water,
geleverd via collectief leidingnet: art. 19, 20, 21 en 22 – warm
tapwater: art. 1 lid 6     4 lid 2nemen van maatregelen
opdat kwaliteit water niet achteruitgaat door implementatie Richtlijnimplementeren door kwaliteitseisen (in Waterleidingbesluit)
zoveel mogelijk te laten overeenkomen met niveau dat nu in praktijk wordt
gerealiseerd implementeren door kwaliteitseisen
(in Drinkwaterbesluit) zoveel mogelijk te laten overeenkomen met niveau dat
nu in praktijk wordt gerealiseerd    5 6 lid 1 Bijlage IVaststellen
kwaliteitseisen en plaats waar aan die eisen moet worden voldaan– water, geleverd door waterleidingbedrijf:
regelen o.g.v. art. 4 lid 2 onder a in Waterleidingbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 15a lid 2
jo. art. 4 lid 2 onder a, in Waterlei- dingbesluit – water, geleverd
via collectief leidingnet: art. 15d en 15 e– water,
geleverd door drinkwaterbedrijf: regelen o.g.v. art. 13 lid 3 onder a in Drinkwaterbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 17 lid 1 jo.
art. 13 lid 3 onder a, in Drinkwaterbesluit – water, geleverd via
collectief leidingnet: art. 19, 20, 21 en 22 – warm tapwater: art.
1 lid 66 lid 2 en 3– indien
normoverschrijding gevolg van huishoudelijk leidingnet, zonder sprake van
voorziening aan het publiek: lidstaat wordt geacht aan zijn algemene verplichtingen
te hebben voldaan, maar wel plicht om passende maatregelen te nemen (zoals
informeren/adviseren eigenaars en verbruikers en conditionering van het water) – overige
situaties: lidstaat moet zorgen dat eigenaar herstelmaatregelen neemt– informeren/adviseren: regelen op grond van
art. 4 lid 2 onder k, ten 3e en art. 15c in Waterleidingbesluit – conditionering
wordt bewerkstelligd via de in het Waterleidingbesluit op te nemen kwaliteitseisen
voor het te leveren water – herstelmaatregelen: o.g.v. art. 15e,
waarmee aan eigenaars van collectief leidingnet verplichtingen worden opgelegd– informeren/adviseren: regelen op
grond van art. 13 lid 3 onder e en art. 19 in Waterleidingbesluit – conditionering
wordt bewerkstelligd via de in het Drinkwaterbesluit op te nemen kwaliteitseisen
voor het te leveren water – herstelmaatregelen: o.g.v. art. 21,
waarmee aan eigenaars van collectief leidingnet verplichtingen worden opgelegd     7 Bijlage II Bijlage IIItoe te passen meetfrequentie en analysemethoden– water, geleverd door waterleidingbedrijf: regelen o.g.v. art.
4 lid 2 onder e, in Waterleidingbesluit – water, geleverd door
collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 15a jo art. 4 lid 2 onder
e, in Waterleidingbesluit – water, geleverd via collectief leidingnet:
art. 15d– water, geleverd door drinkwaterbedrijf:
regelen o.g.v. art. 13 lid 3 onder b, in Drinkwaterbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 17 jo art.
13 lid 3 onder a, in Drinkwaterbesluit – water, geleverd via collectief
leidingnet: art. 20 – warm tapwater: art. 1 lid 6    8indien nationale kwaliteitseisen
worden overschreden of kwaliteit water gevaar oplevert voor de volksgezondheid:
lidstaat zorgt dat: – herstelmaatregelen worden getroffen – levering
zo nodig wordt verboden – zo nodig gebruiksbeperkingen worden opgelegd – verbruikers
worden geïnformeerd– water,
geleverd door waterleidingbedrijf: herstelmaatregelen: regelen o.g.v. art.
4 lid 2 onder e, in Waterleidingbesluit opleggen gebruiksbeperkingen of verbod
levering: o.g.v. art. 8 informering verbruikers: regelen o.g.v. art. 4 lid
2 onder k ten 2e, in Waterlei- dingbesluit – water, geleverd door
collectieve watervoorziening: regelen in Waterleidingbesluit op grond van
artikel 15a lid 2 jo. art. 4 lid 2 onder k ten 2e en jo. art. 4 lid 2 onder
e, dan wel met toepassing van art. 15a lid 2 jo. art. 8 – water,
geleverd via collectief leidingnet: art. 15c, 15d en 15e– water, geleverd door drinkwaterbedrijf: herstelmaatregelen: regelen
o.g.v. art. 13 lid 3 onder a, in Drinkwaterbesluit opleggen gebruiksbeperkingen
of verbod levering: o.g.v. art. 44 informeren verbruikers: regelen o.g.v.
art. 13 lid 3 onder e ten 2e , in Drinkwaterbesluit – water, geleverd
door collectieve watervoorziening: regelen in Drinkwaterbesluit op grond van
artikel 17 lid 1 jo art. 13 lid 3 onder e ten 2e dan wel met toepassing van
art 17 lid 1 jo. art. 45 – water, geleverd via collectief leidingnet:
art. 19, 20, 21 en 22 – warm tapwater: regelen in Drinkwaterbesluit
op grond van art. 1 lid 6 jo art. 13 lid 3 onder e ten 2e dan wel met toepassing
van art. 43, 44 en 45     9 lid 1 t/m 5toestaan
van afwijkingen van de kwaliteitseisen– water, geleverd door waterleidingbedrijf: regelen o.g.v. art.
4 lid 2 onder a Waterleidingwet in Waterleidingbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 15a lid 2
jo. art. 4 lid 2 onder a in Waterlei- dingbesluit– water, geleverd door drinkwaterbedrijf: regelen o.g.v. art. 13
lid 5 in Drinkwaterbesluit – water, geleverd door collectieve watervoorziening:
regelen o.g.v. art. 17 lid 1 jo. art. 13 lid 5 in Drinkwaterbesluit – warm
tapwater: regelen o.g.v. art. 1 lid 6 jo. art. 13 lid 5 in Drinkwaterbesluit     9 lid 6informeren verbruikers
over besluit tot afwijking, en zo nodig adviseren specifieke gevoelige bevolkingsgroepen– water, geleverd door waterleidingbedrijf:
regelen o.g.v. art. 4 lid 2 onder k in Waterleidingbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art. 15a lid 2
jo. art. 4 lid 2 onder k– water, geleverd
door drinkwaterbedrijf: regelen o.g.v. art. 13 lid 3 onder e in Drinkwaterbesluit
jo. 13 lid 5 – water, geleverd door collectieve watervoorziening:
regelen o.g.v. art. 17 lid 1 jo. 13 lid 3 onder e jo. 13 lid 5 – warm
tapwater: regelen o.g.v. art. 1 lid 6 jo. 13 lid 3 onder e jo. 13 lid 5     9 lid 7informeren Commissie
over toegestane afwijkingenbeschrijven in Nota
van Toelichting bij wijziging Waterleidingbesluitbeschrijven in Nota van Toelichting bij opstellen Drinkwaterbesluit     9 lid 8voor verpakt water
mag lidstaat geen afwijkingen toestaanbehoeft
geen implementatiebehoeft geen implementatie10lidstaten zorgen ervoor
dat materialen (in nieuwe installaties) en stoffen die bij de bereiding en
distributie van water worden gebruikt, en daardoor veroorzaakte verontreinigingen,
niet in te hoge concentratie in water achterblijven en geen afbreuk doen aan
de bescherming van de volksgezondheid– materialen, gebruikt bij bouw en renovatie, tenzij deze deel
uitmaken van een gebouw: regelen o.g.v. art. 4 lid 2 onder i en art. 15e lid
2, in Waterleidingbesluit – chemicaliën, gebruikt door waterleidingbedrijven:
regelen o.g.v. art. 4 lid 2 onder i, in Waterleidingbesluit – chemicaliën,
gebruikt door collectieve watervoorzieningen: regelen o.g.v. art. 15a lid
2 jo art. 4 lid 2 onder i, in Water- leidingbesluit– materialen, gebruikt bij bouw en renovatie, tenzij
deze deel uitmaken van een gebouw: regelen o.g.v. art. 13 lid 3 onder c en
art. 21 lid 2, in Drinkwaterbesluit – chemicaliën, gebruikt
door drinkwaterbedrijven: regelen o.g.v. art. 13 lid 3 onder c, in Drinkwaterbesluit – chemicaliën,
gebruikt door collectieve watervoorzieningen: regelen o.g.v. art. 17 lid 1
jo art. 13 lid 3 onder c, in Drinkwaterbesluit – chemicaliën
en materialen, gebruikt bij voorziening warm tapwater: regelen o.g.v. art.
1 lid 6 jo art. 13 lid 3 onder c, in Drink- waterbesluit     11herziening Bijlagenbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie    12Comitologiebehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie     13 lid 1informeren verbruikers
over kwaliteit water– water, geleverd
door waterleidingbedrijf: regelen o.g.v. art. 4 lid 2 onder k ten 1e in Waterleidingbesluit – water,
geleverd door collectieve watervoorziening: regelen o.g.v. art 15a lid 2 jo
art. 4 lid 2 onder k ten 1e in Waterleidingbesluit– water, geleverd door drinkwaterbedrijf: regelen
o.g.v. art. 13 lid 3 onder e ten 1e in Drinkwaterbesluit – water,
geleverd door collectieve water- voorziening: regelen o.g.v. art 17 lid 1
jo. art. 13 lid 3 onder e ten 1e in Drinkwaterbesluit – warm tapwater:
regelen o.g.v. art 1 lid 6 jo. art. 13 lid 3 onder e ten 1e in Drink- waterbesluit     13 lid 2lidstaten publiceren
driejaarlijks verslag over drinkwaterkwaliteittoegevoegd Hoofdstuk VAArt. 37, 38 en 39     13 lid 3toezending verslag
aan Commissiebehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie    13 lid 4vaststellen vorm
en minimuminhoud verslagen via Comité-procedurebehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie     13 lid 5Commissie publiceert
samenvattend verslagbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie    14tijdschema voor nalevingbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie     15lidstaten kunnen verzoek
indienen voor langere implementatietermijnbehoeft
geen implementatiebehoeft geen implementatie     16 Bijlage IV Vintrekking
Richtlijn 80/778 en overgangsrechtbehoeft geen
implementatiebehoeft geen implementatie     17omzetting in nation.
wetgevingbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie     18 en 19inwerkingtreding
en adressatenbehoeft geen implementatiebehoeft geen implementatie2.3 DereguleringIn onderstaande tabel is aangegeven welke bepalingen uit de voorgestelde
Drinkwaterwet grosso modo een voortzetting, in al dan niet gewijzigde vorm,
zijn van bepalingen uit de Waterleidingwet, welke bepalingen nieuw zijn en
welke bepalingen uit de Waterleidingwet niet meer terugkomen.Bepalingen wetsvoorstelbepalingen Waterleidingwet of Waterleidingbesluit11 21a 3– 43i, 3j 53j, tweede lid, onderdeel
a; 3k 647 7– 83p 93l103m 113n 123o 134, 4 Waterleidingbesluit 144 154   1615 Waterleidingbesluit 1715a 1814 Waterleidingbesluit1915c 2015d 2115e 2214 Waterleidingbesluit 2314 Waterleidingbesluit 24 t/m 36– 3763a 3863b 3963c 4061416, 15b, 15f 4263 435 4484515b, 15f 46 t/m 50 (wijziging andere wetten)n.v.t.51– 52, 53 (ingang enkele verplichtingen)–5464 55n.v.t. 56n.v.t. 57n.v.t.  Artikelen uit Waterleidingwet die niet in het wetsvoorstel
terugkomen:1a, 2, 2a, 2b, 2c, 2d, 2e, 2f, 3, 3a,
3b, 3c, 3d, 3e, 3f, 3g, 3h, 7, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 14a, 16, 17, 18, 19,
20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38,
39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 53a, 54, 55, 56,
57, 58, 59, 60, 62Met de inwerkingtreding van de voorgestelde Drinkwaterwet wordt de Waterleidingwet
ingetrokken. Een aantal bepalingen uit de Waterleidingwet komt als eerder
opgemerkt in een qua structuur en redactie gewijzigde vorm terug in het wetsvoorstel.
Dit geldt niet voor de artikelen 2 tot en met 3h (de bepalingen ten aanzien
van de Commissie drinkwatervoorziening), de artikelen 9 tot en met 13 (bepalingen
ten aanzien van het personeel van waterleidingbedrijven) alsmede de hoofdstukken
III (reorganisatie van de openbare drinkwatervoorziening) en IV (voorbereiding
en totstandkoming van watervoorzieningswerken) van de Waterleidingwet. Deze in totaal 65 artikelen keren niet terug in het wetsvoorstel.
Daarvoor in de plaats komen circa 20 nieuwe artikelen, waarvan enkele een
voortzetting vormen van momenteel in het Waterleidingbesluit opgenomen bepalingen.
Hierna wordt verder ingegaan op de onderdelen die niet worden overgenomen
in het wetsvoorstel.De artikelen met betrekking tot de Commissie drinkwatervoorziening
komen te vervallen (artikelen 2 tot en met 3h van de Waterleidingwet). De
regering acht het niet langer noodzakelijk om te beschikken over een apart
adviesorgaan voor de drinkwatervoorziening. In voorkomende gevallen zal advies
worden gevraagd aan bestaande adviesorganen, zoals de VROM-raad en de Gezondheidsraad.De artikelen 9 tot en met 13 van de Waterleidingwet hebben betrekking
op de gezondheid van het personeel van waterleidingbedrijven. Deze artikelen
voegen niets meer toe aan hetgeen hieromtrent inmiddels is geregeld in regelgeving
op het gebied van arbeidsomstandigheden en infectieziekten, zoals met name
de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en de Infectieziektenwet. Waar dit nog nodig
is, biedt hoofdstuk III van de voorgestelde Drinkwaterwet bovendien de mogelijkheid
om op dit punt nadere voorschriften te stellen.De bepalingen uit hoofdstuk III van de Waterleidingwet inzake de reorganisatie
van de openbare watervoorziening komen evenmin terug in de Drinkwaterwet omdat
de uitvoering hiervan – op een enkel geval na – reeds geheel zijn
beslag heeft gekregen.Hoofdstuk IV van de Waterleidingwet heeft betrekking op de voorbereiding
en totstandbrenging van watervoorzieningswerken. Het hoofdstuk had tot doel
er voor zorg te dragen een adequate drinkwatervoorziening ook voor de toekomst
zeker te stellen. Hoofdstuk IV van de Waterleidingwet bevat twee afdelingen.
De eerste afdeling heeft betrekking op het opstellen van een beleidsplan.
Hieraan is reeds uitvoering gegeven met de totstandkoming van het eerdergenoemde
Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening (BDIV). Voor het opnieuw opstellen
van een dergelijk alomvattend beleidsplan is gezien de huidige staat van de
drinkwatervoorziening en de te verwachten drinkwaterbehoefte geen noodzaak.
Wel voorziet artikel 6 van de Drinkwaterwet in het opstellen van een periodieke
beleidsnota inzake de openbare drinkwatervoorziening. Het gaat hierbij om
een minder zware planfiguur die meer zal zijn toegesneden op de onderscheiden
taken van het Rijk en de drinkwaterbedrijven. De tweede afdeling van hoofdstuk
IV van de Waterleidingwet schrijft het opstellen van een plan voor de middellange
termijn voor. De betreffende bepalingen keren evenmin terug in het wetsvoorstel,
gezien hoofdstuk IV van dit wetsvoorstel. Dat hoofdstuk betreft de leveringszekerheid
en de daarin opgenomen verplichting tot het opstellen van een leveringsplan,
waarin begrepen de dekking van de toekomstige drinkwaterbehoefte. Om dezelfde
reden wordt ingevolge de voorgestelde wet het Besluit bescherming waterleidingbedrijven
1989 ingetrokken. In dat besluit zijn regels opgenomen met betrekking tot
het opstellen van een beschermingsplan door waterleidingbedrijven.2.4 OverheidslastenDe voorgestelde wettelijke bepalingen ten aanzien van de organisatie van
de openbare drinkwatervoorziening (hoofdstuk II) brengen slechts beperkte
overheidslasten met zich mede. Deze hebben vooral betrekking op het periodiek
opstellen door de minister van VROM van een beleidsnota inzake de openbare
drinkwatervoorziening (artikel 6). De hieraan verbonden personeelslasten en
externe kosten (advies en onderzoek) voor het Rijk zullen in de orde van grootte
van € 500 000,– tot € 1 000 000,–
per jaar liggen. De lasten voor andere overheden vloeien voort uit betrokkenheid
bij het opstellen van de nota. Deze lasten zijn verwaarloosbaar.De overheidslasten die voortvloeien uit het opstellen van de beleidsnota
zullen beduidend lager zijn dan de overheidslasten die verband houden met
het overeenkomstig de artikelen 47 en volgende van de Waterleidingwet opstellen
van het BDIV, dat de procedure van een planologische kernbeslissing (met milieu-effectrapportage)
doorloopt. Deze planfiguur komt als gezegd met het intrekken van de Waterleidingwet
te vervallen.Op basis van het voorgestelde artikel 8, vierde lid, kan de minister van
VROM in het belang van de doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening
regels stellen omtrent onder meer drinkwatertarieven en leveringsvoorwaarden
van drinkwaterbedrijven. Afhankelijk van de feitelijke aard van deze regels
kunnen hieraan overheidslasten zijn verbonden. Vooralsnog wordt er echter
van uit gegaan dat het niet nodig is om binnen afzienbare tijd zodanige regels
te stellen dat uit de toepassing daarvan substantiële kosten voor de
overheid voortvloeien.Hoofdstuk III, waarin de zorg voor de kwaliteit van het drinkwater centraal
staat, komt inhoudelijk overeen met de betreffende bepalingen uit de Waterleidingwet
en (gedeeltelijk) het Waterleidingbesluit. Ten opzichte van de huidige overheidslasten
die voortvloeien uit de Waterleidingwet is er dan ook geen relevante wijziging
te verwachten. Tevens zij opgemerkt dat deze bepalingen strekken tot implementatie
van de voorschriften uit de Drinkwaterrichtlijn.De overheidslasten die met de uitvoering van Hoofdstuk III zijn gemoeid,
hangen met name samen met de uitoefening van toezicht door de VROM-Inspectie
(en voor de mijnbouwinstallaties: het Staatstoezicht op de Mijnen) op de drinkwaterbedrijven,
collectieve watervoorzieningen en collectieve leidingnetten, en het behandelen
van meldingen van normoverschrijdingen door deze instanties. Zie hiervoor
paragraaf 2.8 van deze toelichting. Daarnaast kunnen er overheidslasten
voortvloeien uit het beoordelen van aanvragen die bij de minister van VROM
worden ingediend voor een ontheffing van drinkwater- of oppervlaktewaterkwaliteitsnormen.
Gelet op het aantal aanvragen dat de afgelopen jaren is ingediend (gemiddeld
minder dan één per jaar), worden deze lasten zeer laag ingeschat.Een tweetal elementen uit hoofdstuk IV brengen lasten voor de overheid
met zich mee. Het betreft lasten die verband houden met het beoordelen en
goedkeuren van het leveringsplan en met de uitvoering van het project Vitaal,
dat betrekking heeft op de beveiliging van de vitale infrastructuur in ons
land. Deze lasten worden gedeeltelijk gecompenseerd door het intrekken van
het eerdergenoemde Besluit bescherming waterleidingbedrijven 1989. In het
kader van het project Vitaal, waarmee een uitwerking wordt gegeven aan het
crisisbeheersingsdeel van het leveringsplan, is aangegeven dat vanuit het
Ministerie van VROM een uitbreiding van de formatie met 3 fte vereist is.
Feitelijk staat deze claim voor het grootste deel los van de voorgestelde
Drinkwaterwet en dient deze te worden toegeschreven aan dat project.Uit de op grond van hoofdstuk V verplichte prestatievergelijking vloeien
activiteiten voort die lasten voor de overheid met zich mee brengen. Het betreft
de beoordeling en goedkeuring van het protocol, bedoeld in artikel 32, het
rapporteren omtrent de resultaten van de prestatievergelijking aan de Eerste
en Tweede Kamer en de evaluatie op grond van artikel 51. Deze lasten worden
geschat op circa € 250 000 per jaar.Hoofdstuk VI (verslag over de drinkwaterkwaliteit) is vrijwel gelijkluidend
aan hoofdstuk VA van de Waterleidingwet, dat strekt tot implementatie van
de Drinkwaterrichtlijn. Qua overheidslasten (die samenhangen met het opstellen
en bekendmaken van het jaarlijkse verslag) zijn dus geen wijzigingen te verwachten.2.5 Administratieve lastenDe administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven die voortvloeien
uit de toepassing van de bepalingen van hoofdstuk II van het wetsvoorstel
zijn vooral gekoppeld aan het verstrekken van gegevens voor het opstellen
van de periodieke beleidsnota (artikel 6). De jaarlijkse administratieve lasten
worden, uitgaande van een herziening om de zes jaar, geraamd op € 100 000.
Dit is aanzienlijk minder dan de administratieve lasten die samenhangen met
het opstellen van het Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening (Waterleidingwet,
hoofdstuk IV). Dit komt omdat het Beleidsplan qua opzet en procedures (pkb
en m.e.r.) een veel zwaardere planfiguur is.Daarnaast zijn er administratieve lasten in verband met het verstrekken
van informatie over wijzigingen in distributiegebieden en in de eigendom van
en de zeggenschap over het bedrijf. De huidige praktijk wijst echter uit dat
dergelijke wijzingen slechts in beperkte mate voorkomen en dat de administratieve
lasten van het informeren van de minister van VROM over deze onderwerpen verwaarloosbaar
zijn.Hierboven is er al opgewezen dat het nog niet vaststaat of, en zo ja hoe,
er gebruik zal worden gemaakt van de mogelijkheid om in het belang van de
openbare drinkwatervoorziening regels te stellen ten aanzien van drinkwatertarieven
en leveringsvoorwaarden (artikel 8, vierde lid). Derhalve is het niet mogelijk
om aan te geven welke administratieve lasten voor drinkwaterbedrijven hieruit
voort zouden (kunnen) vloeien. Bij het vaststellen van eventuele regels zullen
deze lasten wel kunnen worden gekwantificeerd en in de besluitvorming worden
betrokken.De administratieve lasten voor de eigenaar van een collectieve watervoorziening
in verband met het verlenen van een ontheffing door de minister van VROM van
het verbod tot produceren of leveren van drinkwater (artikel 4, vijfde lid)
blijven onveranderd ten opzichte van de huidige situatie en zullen naar verwachting
een bedrag van € 5 000 niet overschrijden. Het aantal aanvragen
voor een ontheffing zal waarschijnlijk beperkt blijven, gelet op de wettelijke
grondslag voor een dergelijke ontheffing en de bestaande praktijk.Hierboven is reeds aangegeven dat de bepalingen met betrekking tot de
kwaliteit van het drinkwater (hoofdstuk III) inhoudelijk overeenkomen met
de betreffende bepalingen van de Waterleidingwet en dat deze bovendien strekken
tot implementatie van de Drinkwaterrichtlijn. Voor dit hoofdstuk geldt derhalve
dat de administratieve lasten daarvan niet of nauwelijks wijzigen ten opzichte
van de vigerende Waterleidingwet.De mogelijke verandering in de praktijk qua administratieve lasten voor
de drinkwaterbedrijven ten gevolge van hoofdstuk IV (Leveringszekerheid) zijn
naar verwachting gering. Weliswaar is er ingevolge dit wetsvoorstel sprake
van een expliciete wettelijke basis met formele goedkeuring van het leveringsplan
door de inspecteur maar ook in de huidige praktijk wordt over de bedrijfsplannen
van de drinkwaterbedrijven reeds intensief met de VROM-Inspectie overlegd.
De administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven die samenhangen met
het opstellen van leveringsplannen worden geraamd op € 250 000
per jaar. Hier staat echter tegen over dat de drinkwaterbedrijven geen Tienjarenplannen
(Waterleidingwet, hoofdstuk IV) en geen beschermingsplannen (Waterleidingwet,
artikel 14a, en Besluit bescherming waterleidingbedrijven) meer behoeven op
te stellen. In dit verband moet echter worden opgemerkt dat, in afwachting
van de nieuwe Drinkwaterwet, de drinkwaterbedrijven geen nieuwe plannen meer
hebben opgesteld. Wel zijn de drinkwaterbedrijven, vooruitlopend op de nieuwe
wettelijke verplichtingen, van start gegaan met het opstellen van leveringsplannen,
met inbegrip van plannen voor de nooddrinkwatervoorziening.Hoofdstuk V van de voorgestelde Drinkwaterwet verplicht tot het uitvoeren
van een prestatievergelijking. Een dergelijke vergelijking wordt sinds 1997
door de sector op vrijwillige basis zelf uitgevoerd. De administratieve lasten
die voortvloeien uit de verplichtingen van de Drinkwaterwet zullen in dezelfde
orde van grootte liggen als de vrijwillige prestatievergelijking.Met betrekking tot de kosten geeft de sector de volgende cijfers. Voor
de driejaarlijkse prestatievergelijking bedragen de kosten voor het verzamelen
en verwerken van de gegevens voor de gehele sector € 1 000 000.
Thans wordt een deel van deze werkzaamheden uitbesteed aan een adviesbureau.
Naast de daarmee gemoeide externe kosten heeft VEWIN interne kosten van € 30 000
per jaar. De interne kosten voor de drinkwaterbedrijven bedragen totaal € 560 000
per jaar. Daarbij dient te worden opgemerkt dat voor de financiële gegevens
de bedrijven – bijna allen NV’s – al jaarlijks de gegevens
verzamelen. De raming voor administratieve lasten komt derhalve uit € 920 000
per jaar.De prestatievergelijking vormt een belangrijk instrument bij het toezicht
op het doelmatig functioneren van de bedrijven. De overheidsaandeelhouders,
zijnde gemeenten en provincies, en raden van commissarissen spelen bij dit
toezicht een belangrijke rol. De prestatievergelijking levert tevens een belangrijke
bijdrage aan transparantie. Mede gelet op de monopoliepositie van de drinkwaterbedrijven
zijn adequaat toezicht en transparantie van belang. Een alternatief zou zijn
het instellen van centraal tarieftoezicht op basis van maatstafconcurrentie,
zoals is gebeurd bij de energiesector (DTe). In opdracht van het Ministerie
van VROM is een kostenbatenanalyse uitgevoerd naar beide instrumenten. Daaruit
blijkt dat voor wat betreft de baten geen verschil verwacht wordt tussen de
prestatievergelijking en tariefregulering. De kosten van tariefregulering
op basis van maatstafconcurrentie zijn naar verwachting beduidend hoger. Belangrijk
punt bij de afweging vormde verder dat bij tariefregulering het risico bestaat
dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de drinkwatervoorziening.Ofschoon de sector reeds vrijwillig een prestatievergelijking uitvoert
is er noodzaak deze wettelijk te regelen en verplicht te stellen. Hiervoor
zijn twee redenen. De eerste is dat alle bedrijven aan de onderlinge prestatievergelijking
mee dienen te doen. Gebleken is dat niet alle bedrijven meedoen aan de vrijwillige
prestatievergelijking. Tweede reden is dat, gelet op de functie als instrument
bij het toezicht, er regels gesteld dienen te worden om de juistheid en betrouwbaarheid
van gegevens en de kwaliteit van de prestatievergelijking te waarborgen. In
verband met transparantie zijn tevens regels met betrekking tot de rapportage
en openbaarheid van gegevens gewenst.Voor hoofdstuk VI geldt hetzelfde als hetgeen onder de vorige paragraaf
is vermeld: omdat dit hoofdstuk vrijwel gelijk is aan hoofdstuk VA van de
Waterleidingwet, zijn geen wijzigingen in de administratieve lasten te verwachten.
Daarbij zij tevens opgemerkt dat de betreffende bepalingen strekken tot implementatie
van de Drinkwaterrichtlijn.De administratieve lasten voor drinkwaterbedrijven ten opzichte van de
in 2002 uitgevoerde nulmeting van de administratieve lasten nemen toe met € 1 270 000
per jaar. Dit bedrag geeft echter een vertekend beeld, omdat in afwachting
van de Drinkwaterwet geen invulling meer is gegeven aan hoofdstuk IV van de
Waterleidingwet (het periodiek opstellen van het Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening
en de Tienjarenplannen) en aan het Besluit bescherming waterleidingbedrijven.
Uitvoering van de desbetreffende bepalingen zou een administratieve last betekenen
in dezelfde orde van grootte.Voor de overige bedrijven heeft de Drinkwaterwet geen toename of afname
van de administratieve lasten tot gevolg. Dit geldt ook voor de administratieve
lasten voor de burger.Indien de administratieve lasten voor de drinkwaterbedrijven, tegen de
verwachting in, toch zouden stijgen, dan zullen de drinkwaterbedrijven deze
kosten doorberekenen in het drinkwatertarief. Daar staat tegenover dat het
voorgestelde instrument van prestatievergelijking (hoofdstuk V) mede tot doel
heeft de efficiëntie van drinkwaterbedrijven te bevorderen. Van de gerealiseerde
efficiëntiewinst dient de gebonden klant te profiteren. Dit kan door
een nog betere kwaliteit en dienstverlening of door doorwerking in de tarieven.
De vrijwillig door de sector uitgevoerde prestatievergelijking heeft reeds
een positief effect gehad op de tarieven voor huishoudens: rekening houdend
met inflatie zijn de tarieven in de periode 1997–2003 gedaald met 6,7%.Het wetsvoorstel gaf het Adviescollege voor de toetsing van de administratieve
lastendruk (Actal) geen aanleiding voor een toetsing.2.6 Overige gevolgen voor het bedrijfslevenHoofdstuk II van het wetsvoorstel heeft geen financiële consequenties.
De meeste bepalingen van dit hoofdstuk zijn overgenomen uit de Waterleidingwet.
De voorgestelde nieuwe artikelen 3 (zorgplicht eigenaar drinkwaterbedrijf),
7 (taken eigenaar) en 8 (leveringsplicht eigenaar) expliciteren bestaande
taken en leiden evenmin tot nieuwe lasten. In de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel dat leidde tot de wet van 9 september 2004 tot wijziging
van de Waterleidingwet (eigendom waterleidingbedrijven) is ingegaan op de
financiële gevolgen van die wet. Voor zover nodig zij daarnaar verwezen.Voor de bedrijfseffecten van hoofdstuk III geldt, zoals eerder opgemerkt,
dat de bepalingen uit dit hoofdstuk inhoudelijk overeenkomen met de betreffende
bepalingen uit de Waterleidingwet (die strekken tot implementatie van de Drinkwaterrichtlijn),
en er dus ook geen relevante wijziging van de bedrijfseffecten te verwachten
is.De financiële consequenties van hoofdstuk IV van het wetsvoorstel
voor de drinkwaterbedrijven zijn als gezegd vrijwel geheel toe te schrijven
aan de afspraken die zijn gemaakt ten aanzien van beveiliging van de vitale
infrastructuur in ons land, het eerdergenoemde project Vitaal. In het najaar
van 2005 is hierover gerapporteerd aan de Tweede Kamer, bij brief van 16 september
20051 van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties. Ten gevolge hiervan doet de sector drinkwater tot
en met het jaar 2006 een geschatte investering van circa € 50 miljoen.
De extra structurele personele inzet van de drinkwaterbedrijven wordt geraamd
op circa 20 fte. Alleen de aspecten«oefenen» en «planafstemming
met lokale/regionale overheden» zullen tot een geringe verhoging van
de kosten van de drinkwaterbedrijven leiden. Zoals gebruikelijk bij alle investeringen
in de drinkwatersector wordt dit doorberekend in de prijs per m3
drinkwater.De in hoofdstuk V geregelde onderlinge prestatievergelijking zal naar
verwachting tot een verlaging van de tarieven voor zakelijke gebruikers leiden.
Sinds de vrijwillig door de sector uitgevoerde prestatievergelijking zijn
de tarieven, na correctie voor inflatie, gedaald met 5,8% in de periode
1997–2003. De prestatievergelijking heeft effecten voor de bedrijfsvoering
van de drinkwaterbedrijven. Baten worden gevormd door een positief effect
op de efficiëntie-ontwikkeling. Op basis van onderzoek is gebleken dat
de vrijwillige prestatievergelijking over de periode 1997–2002 heeft
geleid tot een efficiëntieverbetering van 9%, wat overeenkomt
met een jaarlijkse efficiëntiestijging van 1,4%. Afgezet tegen
de jaarlijkse kosten van de sector van ca. 1 miljard euro (exclusief belastingen
en winst) komt dit neer op een efficiëntiewinst van 90 miljoen euro.
Verwacht wordt dat de efficiëntieverbetering nog verder
zal stijgen. Kosten worden gevormd door de eerder genoemde administratieve
lasten.Voor hoofdstuk VI geldt hetzelfde als onder de vorige paragrafen is vermeld:
omdat dit hoofdstuk vrijwel gelijk is aan hoofdstuk VA van de Waterleidingwet,
zijn geen wijzigingen in de bedrijfseffecten te verwachten. Daarbij zij bovendien
opgemerkt dat deze bepalingen strekken ter implementatie van de Drinkwaterrichtlijn.2.7 Effecten voor het milieuIn algemene zin zal de wet bevorderen dat er meer aandacht komt voor de
bescherming van grond- en oppervlaktewater, als grondstof voor de drinkwatervoorziening,
en voor de verweving van waterwinning en het beheer van natuurgebieden. In
dit verband is de wettelijk taak van een drinkwaterbedrijf zoals vastgelegd
in artikel 7 en hierna toegelicht in paragraaf 3.2 van deze memorie van
toelichting. Tegen deze achtergrond zijn er positieve, maar moeilijk te kwantificeren,
effecten voor het milieu (inclusief natuur) te verwachten.Een specifiek punt is de met deze wet in te voeren onderlinge prestatievergelijking.
Verwacht zou kunnen worden dat de aandacht voor kostenefficiency nadelige
gevolgen zou kunnen voor de milieu-inspanningen van de drinkwaterbedrijven.
De taakopdracht aan de bedrijven is echter zodanig vastgelegd, dat kwaliteit
en duurzaamheid van de voorziening centraal staan. Bovendien heeft de prestatievergelijking
ook betrekking op milieuaspecten. Ik verwacht dan ook dat de prestatievergelijking
niet zal leiden tot negatieve milieueffecten.2.8 Gevolgen voor de rechtshandhavingVoor het toezicht op de drinkwaterbedrijven, de collectieve watervoorzieningen
en collectieve leidingnetten zijn voor elk van de vijf regionale VROM-Inspectiediensten
twee fte nodig. Inclusief accountmanagement bedraagt de benodigde formatie
voor toezicht op de Drinkwaterwet landelijk gezien circa 11 fte. Hierbij wordt
ervan uitgegaan dat de huidige opzet van het toezicht (met een controlerende
taak voor de drinkwaterbedrijven) blijft bestaan. De belasting voor de rechterlijke
macht is gering. Uitgegaan wordt van ongeveer 600 000 collectieve installaties
waar het drinkwaterbedrijf gemiddeld eens per tien tot twaalf jaar een controle
uitvoert. In 99% van de gevallen kan het drinkwaterbedrijf afwijkingen
die eventueel bij een controle worden geconstateerd zelf afdoen in overleg
met de betreffende eigenaar of exploitant en is geen tussenkomst van de VROM-Inspectie
nodig. In ongeveer 1% van de controles wordt de zaak voor handhaving
overgeheveld naar de VROM-Inspectie. Daarvan wordt circa 95% opgelost
na een telefonische waarschuwing of een bestuurlijke brief. Van de ongeveer
50 000 controles die per jaar worden uitgevoerd komen er dus naar verwachting
500 bij de VROM-Inspectie terecht, waarvan er zo’n 25 resulteren in
een proces-verbaal. De meeste processen-verbaal leiden vervolgens tot een
schikking.3. OPZET VAN HET WETSVOORSTEL MET TOELICHTING PER
HOOFDSTUK3.1 Opzet van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel omvat de volgende hoofdstukken en paragrafen:Hoofdstuk I. AlgemeenHoofdstuk II. De organisatie van de openbare drinkwatervoorzieningParagraaf 1. De zorg voor en uitvoering van de openbare drinkwatervoorzieningParagraaf 2. Taken en verplichtingen van de eigenaar van een drinkwaterbedrijfParagraaf 3. De zeggenschap over een drinkwaterbedrijfHoofdstuk III. De zorg voor de kwaliteit van drinkwaterParagraaf 1. DrinkwaterbedrijvenParagraaf 2. Collectieve watervoorzieningenParagraaf 3. Collectieve leidingnettenParagraaf 4. Woninginstallaties en overige installatiesHoofdstuk IV. Leveringszekerheid en continuïteitParagraaf 1. Levering onder niet-verstoorde omstandighedenParagraaf 2. Voorbereiding op verstoorde omstandighedenParagraaf 3. Optreden in verstoorde omstandighedenParagraaf 4. Nazorg en evaluatie in geval van verstoorde omstandighedenParagraaf 5. Leveringsplan en nadere eisenHoofdstuk V. De doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorzieningParagraaf 1. Voorbereiding en uitvoering van de prestatievergelijkingParagraaf 2. Verslag van de prestatievergelijking en voornemens tot
verbeteringHoofdstuk VI. Verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwaterHoofdstuk VII. HandhavingHoofdstuk VIII. Maatregelen in het belang van de volksgezondheidHoofdstuk IX. Wijziging van andere wettenHoofdstuk X. EvaluatieHoofdstuk XI. SlotbepalingenDeze hoofdstukken worden hierna in algemene zin toegelicht, gevolgd door
een artikelsgewijze toelichting.3.2 Toelichting per hoofdstukHoofdstuk I: AlgemeenHet in dit hoofdstuk opgenomen artikel 1, eerste lid, bevat de definities
van begrippen, die centraal staan in het wetsvoorstel. Begrippen en definities
uit de Waterleidingwet zijn, waar passend, overgenomen.Het tweede lid van artikel 1 biedt de mogelijkheid om bij algemene maatregel
van bestuur te bepalen dat onderdelen van de wet niet van toepassing zijn
op water dat uitsluitend is bestemd voor doeleinden waarbij de kwaliteit van
het water niet van invloed is op de gezondheid van de gebruikers. Deze bepaling
volgt rechtstreeks uit de eerdergenoemde Drinkwaterrichtlijn en vormt een
voortzetting van artikel 1, tweede lid, van de Waterleidingwet. Bij of krachtens
die maatregel kunnen nadere eisen worden gesteld aan de productie,
distributie en het gebruik van dit water. Voor wat betreft huishoudwater heeft
de Staatssecretaris van VROM op 13 augustus 2003 een beleidsstandpunt
inzake huishoudwater aan de Tweede Kamer gezonden1.
De kern hiervan is dat de levering van huishoudwater door drinkwaterbedrijven
verboden is, tenzij er een ontheffing wordt verleend. Voorts wordt het gebruik
van regenwater en grondwater voor toiletspoeling via een collectieve installatie
onder strikte voorwaarden toegestaan. Dit zal verder worden uitgewerkt in
het voorgenomen Drinkwaterbesluit.Bij een relatief groot aantal bepalingen van de Waterleidingwet is voorts
sprake van een bevoegdheid om bij algemene maatregel van bestuur regels te
kunnen stellen (met name de artikelen 1, tweede lid, artikel 4, tweede, derde,
vierde en zesde lid, artikel 14a, tweede lid, artikel 15a, derde lid, artikel
15d, eerste lid en artikel 15e, derde lid, van die wet). Bij een aanzienlijk
deel van de hier bedoelde bepalingen gaat het om regels met een in hoge mate
technisch of uitvoeringsgericht karakter, die regelmatig wijziging behoeven.
Gezien de aard van deze regels wordt het niet nodig geacht dat deze de procedure
voor een algemene maatregel van bestuur doorlopen, mede gezien het belang
van het terugdringen en beheersen van bestuurslasten en het vereenvoudigen
en versnellen van de totstandkoming van wettelijke regels. Om die reden zijn
in dit wetsvoorstel mogelijkheden opgenomen om de betreffende regels ook krachtens
algemene maatregel van bestuur vast te stellen. Hiervan zal met name gebruik
worden gemaakt waar het betreft technische uitvoeringsregels zoals meet- en
monsternemingsvoorschriften, aard en inhoud van informatieplichten en dergelijke.
Dit geldt niet voor de vaststelling van kwaliteitsnormen, deze zullen onverminderd
bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld, tenzij sprake is van
een noodzaak tot een onverwijlde voorziening. In dat geval blijft evenals
thans onder de Waterleidingwet een directe vaststelling bij ministeriële
regeling krachtens het voorgestelde artikel 15 mogelijk, zonder dat daar eerst
nog een grondslag in een algemene maatregel van bestuur voor dient te worden
gecreëerd.Hoofdstuk II: De organisatie van de openbare drinkwatervoorzieningIn dit hoofdstuk worden in algemene zin de zorgplichten en, daaruit voortvloeiend,
de taken en verantwoordelijkheden van bestuursorganen van de overheid en van
de eigenaren van drinkwaterbedrijven geregeld en het publieke karakter van
die bedrijven vastgelegd. Tevens wordt aangegeven op welke wijze het Rijk
een beleidsmatige sturing aan de sector kan geven.Zorgplicht, taak en verantwoordelijkheid van bestuursorganenIn het voorgestelde artikel 2, eerste lid, wordt bepaald dat bestuursorganen
zorgdragen voor de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening.
Deze bepaling regardeert alle bestuursorganen van zowel de rijksoverheid als
de decentrale overheden met taken en bevoegdheden die direct of indirect van
invloed zijn op de openbare drinkwatervoorziening. Zij hebben allen verantwoordelijkheden
en taken die door de zorgplicht van artikel 2, eerste lid, (en, in het verlengde
daarvan, artikel 3, dat van toepassing is op de overheid als eigenaar) worden
bestreken, ook indien het gaat om niet in dit wetsvoorstel geregelde taken
en bevoegdheden. Artikel 2, eerste lid, maakt duidelijk dat sprake is van
een brede zorgplicht die ziet op elke uitoefening van bevoegdheden en uitvoering
van taken voor zover die van belang kunnen zijn voor de drinkwatervoorziening.
De verdeling van verantwoordelijkheden en taken in dat verband is grosso modo
als volgt. Het Rijk schept de voorwaarden waarbinnen de drinkwaterbedrijven
hun taak kunnen uitoefenen, houdt toezicht op die bedrijven en
grijpt in indien deze niet aan de wettelijke eisen voldoen. In het wetsvoorstel
is een aantal taken nader uitgewerkt, waaronder de plicht voor de minister
van VROM om periodiek een beleidsnota vast te stellen inzake de openbare drinkwatervoorziening
(artikel 6). De beleidsnota bevat de hoofdlijnen en beginselen van het rijksbeleid
ter verzekering van een kwalitatief goede en duurzaam veiliggestelde openbare
drinkwatervoorziening. Met deze beleidsnota wordt in de eerste plaats beoogd
om, in aanvulling op het omgevingsbeleid, specifiek sectorbeleid van het Rijk
ten aanzien van het gehele traject van bron tot kraan vast te leggen. Daarmee
wordt beoogd om, in aanvulling op het wettelijke kader, een actueel beleidskader
voor drinkwaterbedrijven (en andere actoren) te formuleren. Hieraan ligt de
overweging ten grondslag dat het wettelijke kader op zich niet meer dan algemene
normen en middelen kan omvatten (zoals de regelingen van verantwoordelijkheden,
taken en bevoegdheden en instrumenten als het leveringsplan), die op zichzelf
beschouwd nog betrekkelijk weinig invulling geven aan de gewenste bedrijfsvoering
van drinkwaterbedrijven en de gewenste (lange termijn) ontwikkelingen binnen
de sector. Zeker waar ook kwaliteitsborging, continuïteit en doelmatigheid
getoetst worden, is er behoefte aan een richtinggevend beleidsdocument waarin
de minister van VROM aangeeft wat, in aanvulling op de wettelijke eisen, van
de sector wordt verwacht. Bovendien kan in de beleidsnota worden aangegeven
wat uit een oogpunt van duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening
de inzet van het Rijk is ten aanzien van het gebruik en de bescherming van
grond- en oppervlaktewater, mede in relatie tot de stroomgebiedbeheersplannen,
die op basis van de Wet op de waterhuishouding worden opgesteld. De beleidsnota
komt in de plaats van het eerdergenoemde Beleidsplan Drink- en Industriewatervoorziening.Provincies en gemeenten zijn aandeelhouder/eigenaar van drinkwaterbedrijven
en dragen uit dien hoofde de verantwoordelijkheid voor een voldoende uitvoering
van de openbare drinkwatervoorziening in het voor hun bedrijf vastgestelde
distributiegebied (zorgplicht artikel 3). Zij zijn als eigenaar ook gehouden
er voor zorg te dragen dat de bedrijven in overheidshanden blijven, dat deze
aan de wettelijke verplichtingen voldoen en dat zij doelmatig opereren. Voor
zover zij niet als eigenaar opereren maar uit hoofde van andere wettelijke
taken, zoals met betrekking tot het beheer en de bescherming van grondwater
en oppervlaktewater, dat als bron voor de drinkwatervoorziening wordt gebruikt,
dienen zij tevens te voldoen aan de zorgplicht van artikel 2, eerste lid.
Zo zijn gedeputeerde staten vergunningverlener voor de onttrekking van grondwater
(belangrijkste bron voor de productie van drinkwater). Ook kunnen in dit verband
worden genoemd de bevoegdheden van provincies en gemeenten in het kader van
de ruimtelijke ordening (van belang voor de bescherming van grondwater en
oppervlaktewater en voor de aanleg van watervoorzieningswerken, zoals spaarbekkens
en pompstations) en de bevoegdheden van gemeenten bij het toestaan van (verleggingen
van) leidingen in de grond en de bevoegdheden en taken bij zware ongevallen
en rampen (waarbij ook de voorziening van (nood)drinkwater een rol speelt).In het tweede lid van artikel 2 wordt de duurzame veiligstelling van de
openbare drinkwatervoorziening aangemerkt als een dwingende reden van groot
openbaar belang. Door de gekozen formulering wordt aangesloten bij de uitzonderingsregeling
van met name artikel 6, vierde lid, van de Habitatrichtlijn1, zodat in de daar bedoelde gebieden, onder de daar bedoelde voorwaarden,
activiteiten ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening mogelijk blijven.De norm van artikel 2, tweede lid, richt zich tot alle bestuursorganen
waarvan de uitoefening van bevoegdheden of de toepassing van wettelijke voorschriften
(mede) betrekking heeft op het belang van de openbare drinkwatervoorziening.
Hiermee wordt het bijzondere belang van de openbare drinkwatervoorziening
in de wet verankerd, hetgeen houvast geeft voor de bestuurspraktijk en een
meer expliciete waarborg biedt ter bescherming van dat belang. De bepaling
vormt een uitwerking van de in het eerste lid opgenomen zorgplicht en dient
mede ter ondersteuning van de uitvoerbaarheid van die zorgplicht.Zorgplicht, taken en verantwoordelijkheden van drinkwaterbedrijvenIngevolge het voorgestelde artikel 3 worden de eigenaren van drinkwaterbedrijven
belast met een voldoende uitvoering van de openbare drinkwatervoorziening.
In algemene zin houdt dit in dat de eigenaar van een drinkwaterbedrijf de
plicht heeft tot levering van voldoende en deugdelijk drinkwater binnen het
voor zijn bedrijf vastgestelde distributiegebied. Meer in het bijzonder behoort
het tot de verantwoordelijkheid van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf
om de infrastructuur, die noodzakelijk is voor de productie en distributie
van drinkwater in zijn distributiegebied, tot stand te brengen en in stand
te houden en om de kwaliteit van het drinkwater van bron tot aan het punt
van levering te borgen.Tot de wettelijke verantwoordelijkheid en de daaruit voortvloeiende taken
worden ook gerekend:• het bevorderen van een veilig ontwerp, aanleg en gebruik van toestellen
en installaties die zijn aangesloten op het distributienet,• het bevorderen van een milieuhygiënisch verantwoord watergebruik,• het bevorderen van een adequate kennisinfrastructuur en een hoog
kennisniveau op het gebied van de openbare watervoorziening, en• het bevorderen van een duurzaam beheer van de waterbronnen.Onder het laatste taakelement wordt begrepen de bescherming van waterwingebieden
en de daaraan gerelateerde activiteiten op het gebied van natuur- en milieubeheer.
Een voorbeeld hiervan is het natuurbeheer dat door drinkwaterbedrijven sinds
jaar en dag in en rondom de infiltratie- en wingebieden in de duinen wordt
gevoerd.Met het vorenstaande wordt aangegeven welke activiteiten gerekend moeten
worden tot de nutstaak om de openbare drinkwatervoorziening te verzorgen.
De wijze waarop en de mate waarin deze van de hoofdtaak afgeleide, dan wel
bijkomende taken worden uitgevoerd, zijn mede afhankelijk van de specifieke
omstandigheden waaronder een bepaald drinkwaterbedrijf opereert, zoals bijvoorbeeld
de aanwezigheid van de eerdergenoemde waterwingebieden.Het beleid ten aanzien van de levering van industriewater en de relatie
met de primaire taak van drinkwaterbedrijven is aangegeven in mijn brief aan
de Tweede Kamer van 27 mei 20031. Eventuele
marktactiviteiten van drinkwaterbedrijven dienen administratief en financieel
gescheiden te zijn van de hiervoor aangeduide nutstaak. Het wetsvoorstel bevat
daartoe (artikel 7, vierde lid) een verbod op kruissubsidiëring (geen
aanwending van inkomsten verkregen uit de openbare drinkwatervoorziening voor
andere (economische) activiteiten) en een daaruit voortvloeiende verplichting
tot het voeren van een gescheiden boekhouding met overeenkomstige toepassing
van de betreffende bepalingen (met name: artikel 25b) van de Mededingingswet.
Een bijzondere voorziening in de Drinkwaterwet is vereist omdat de Mededingingswet
niet van toepassing is op drinkwaterbedrijven voor zover deze zorgdragen voor
de openbare drinkwatervoorziening. De openbare drinkwatervoorziening kwalificeert
namelijk ook in EG-rechtelijke zin als een dienst van algemeen (niet-economisch)
belang en vormt dus geen economische activiteit. De Mededingingswet heeft
namelijk uitsluitend betrekking op ondernemingen die een economische activiteit
verrichten. Drinkwaterbedrijven, voor zover deze zorgdragen voor de openbare
drinkwatervoorziening, oefenen in dit verband geen economische activiteit
uit, en gelden derhalve niet als onderneming in de zin van de
Mededingingswet. Om deze redenen kan het verbod op kruissubsidiëring
en de daaruit voortvloeiende verplichting tot het voeren van een gescheiden
boekhouding voor drinkwaterbedrijven niet zijn beslag krijgen in de Mededingingswet,
maar is een bijzondere voorziening in de Drinkwaterwet noodzakelijk.Met het verbod op kruissubsidiëring en de daaruit voortvloeiende
verplichting tot het voeren van een gescheiden boekhouding wordt beoogd de
gebonden klanten te beschermen en ongelijke concurrentie tegen te gaan. In
hoeverre daarbij sprake zou moeten zijn van een aparte juridische entiteit
moet per geval worden bezien. Het is drinkwaterbedrijven niet toegestaan om
buiten hun distributiegebied industriewater te leveren via hun watervoorzieningswerken
die zijn bestemd voor de openbare drinkwatervoorziening. Concurrentie tussen
drinkwaterbedrijven via deze infrastructuur wordt daarmee voorkomen. Hiertoe
is in het voorgestelde artikel 5 een bepaling opgenomen. Levering van industriewater
buiten het distributiegebied via een zelfstandige infrastructuur blijft wel
toegestaan.Eigendom drinkwaterbedrijvenHet publieke karakter van de openbare drinkwatervoorziening is sinds de
inwerkingtreding van de wet van 9 september 2004 tot wijziging van de
Waterleidingwet (eigendom waterleidingbedrijven) gewaarborgd. De betreffende
bepalingen zijn zoveel mogelijk ongewijzigd in het wetsvoorstel overgenomen,
met dien verstande dat enkele redactionele verbeteringen zijn aangebracht.
Er is, afgezien van het in de Drinkwaterwet noemen van de stichting als mogelijke
gekwalificeerde rechtspersoon, waarover hierna meer, geen sprake van ontwikkelingen
of inzichten die aanleiding geven tot een herziening of wijziging van die
bepalingen.In het navolgende wordt in hoofdlijnen nog eens ingegaan op de argumenten
die hebben geleid tot de in de Waterleidingwet opgenomen regeling ten aanzien
van de overheidseigendom van drinkwaterbedrijven en op de voorgestelde regeling
ten aanzien van de stichting. De bedoelde argumenten en de beoordeling in
dat verband van diverse modaliteiten voor marktwerking gelden vandaag de dag
nog onverkort.De drinkwatervoorziening heeft de kenmerken van een natuurlijk monopolie.
Het transport en de distributie van drinkwater is leidinggebonden en de beschikbaarheid
en de bescherming van bronnen leveren beperkingen op voor de locatiekeuze
van waterwingebieden. Vanwege deze kenmerken zijn de kosten van de aanleg
van een alternatief drinkwaternetwerk zeer hoog. Het is daardoor praktisch
onmogelijk dat concurrentie tussen alternatieve infrastructuren zal ontstaan.Indien er geen alternatieve infrastructuren beschikbaar zijn, biedt het
openstellen van het netwerk voor derden mogelijkheden voor meer aanbieders
tegelijk en onder gelijke condities om hun diensten aan te bieden: concurrentie
op de infrastructuur. Deze modaliteit is toegepast op de energie- en telecomsector.
In het geval van de drinkwatervoorziening is deze openstelling echter in technisch
opzicht zeer lastig en uit oogpunt van kwaliteitsborging van en juridische
aansprakelijkheid voor de drinkwaterkwaliteit ongewenst. De drinkwatersector
verschilt daarmee van andere nutssectoren, waar (gedeeltelijke) liberalisering
en marktwerking wel mogelijk zijn. Daarnaast maakt de sterke verwevenheid
van eigendom, beheer en exploitatie van de infrastructuur in de watersector
een splitsing tussen eigendom en exploitatie niet wenselijk. Vanuit het oogpunt
van integraal kwaliteitsbeheer heeft het verre de voorkeur dat de eigendom
en het beheer van de infrastructuur en productie en distributie van drinkwater
in één hand blijven. Elke stap in het proces van de drinkwatervoorziening
is immers van invloed op de kwaliteit van het geleverde water.Bij een concessie wordt aan een derde het recht verleend voor de exploitatie van de drinkwatervoorziening. Daarbij is sprake van overdracht
van verantwoordelijkheid of zeggenschap aan de concessiehouder. De eigenaar
van een drinkwaterbedrijf zal in dat geval zijn in het wetsvoorstel geregelde
wettelijke verantwoordelijkheid voor de levering van deugdelijk drinkwater
niet in alle gevallen waar kunnen maken. Tevens zou met een dergelijke scheiding
tussen eigendom en exploitatie onduidelijkheid kunnen ontstaan over de juridische
aansprakelijkheid en worden problemen verwacht bij het toezicht op de kwaliteit.Vanwege het belang dat wordt gehecht aan integraal kwaliteitsbeheer, heeft
het kabinet destijds niet gekozen voor het concessiemodel. Ook de onderkenning
dat met uitbesteding van de kerntaken van een drinkwaterbedrijf een situatie
kan ontstaan die de facto vergelijkbaar is met (ongewenste) private monopolies,
zoals in Frankrijk, heeft een rol gespeeld bij het standpunt om af te zien
van de mogelijkheid van exploitatie door derden.Met dit voorstel van wet wordt daarom de vigerende wettelijke regeling
gecontinueerd. Dit houdt in dat drinkwaterbedrijven voor 100% in handen
van de overheid blijven en dat voorkomen wordt dat anderen (niet zijnde gekwalificeerde
rechtspersonen) in staat worden gesteld hierover enige zeggenschap uit te
oefenen.Een nieuw element van die wettelijke regeling is de in artikel 1, eerste
lid, opgenomen uitbreiding van het begrip «gekwalificeerde rechtspersoon»
tot de stichting. Aanleiding hiervoor is de – mede door mij ondersteunde –
wens om te komen tot waterketenbedrijven, waarin drinkwatervoorziening, riolering
en afvalwaterzuivering in één bedrijf worden geïntegreerd,
zoals verwoord in de Rijksvisie waterketen1.
Een dergelijke integratie in de vorm van een stichting is daarbij een mogelijkheid.
Zo is er in de regio Amsterdam in 2005 het eerste waterketenbedrijf in Nederland,
Waternet, opgericht. Wat betreft de rechtsvorm bleek er bij de betrokken overheden
een grote voorkeur voor de stichting, mede vanwege het feit dat riolering
en afvalwaterzuivering reeds enige jaren in deze vorm samenwerken. Dit heeft
tot gevolg gehad dat het zeer wenselijk werd geacht om ook het gemeentelijke
drinkwaterbedrijf eveneens in deze rechtsvorm onder te brengen. Hoewel de
Waterleidingwet deze rechtsvorm niet aanmerkt als een «gekwalificeerde
rechtspersoon», is het mogelijk gebleken om door het stellen van eisen
(aan de statuten van de stichting en de overeenkomst die de stichting met
de gemeente heeft) te waarborgen dat de zeggenschap over het drinkwaterbedrijf
feitelijk in handen van de overheid blijft, en daarmee te voldoen aan hetgeen
met de Waterleidingwet wordt beoogd. Door de stichting – onder voorwaarden –
ook als gekwalificeerde rechtspersoon aan te merken, wordt meer duidelijkheid
verschaft voor mogelijke toekomstige initiatieven waarbij geïntegreerde
waterbedrijven in een stichting worden ondergebracht. Overigens wordt op dit
moment niet verwacht dat drinkwaterbedrijven op grote schaal voor de stichtingsvorm
zullen kiezen.Wat de inhoud van de statuten en overeenkomsten betreft, is het op dit
moment niet goed mogelijk om in het wetsvoorstel verdergaande, algemeen toepasbare
en concrete voorwaarden op te nemen. Van geval tot geval zal dan ook door
mij worden beoordeeld of de statuten van de stichting en de overeenkomsten
tussen de stichting en de publiekrechtelijke rechtspersoon of rechtspersonen,
die haar hebben opgericht, voldoende waarborgen bieden voor de publiekrechtelijke
zeggenschap over het drinkwaterbedrijf. Deze beoordeling vindt plaats door
middel van een beschikking.De drinkwaterbedrijven, met uitzondering van Waternet (het vroegere Waterleidingbedrijf
Amsterdam), hebben de rechtsvorm van de naamloze vennootschap (hierna: NV).
De meeste drinkwaterbedrijven zijn structuur NV’s. Belangrijke organen
bij NV’s zijn de raad van bestuur of directie, belast met
de algemene leiding, de algemene vergadering van aandeelhouders (hierna: AVA)
en de raad van commissarissen (hierna: RvC).De primaire taak van de RvC is het houden van toezicht op het bestuur
en het geven van adviezen. Bevoegdheden van de RvC bij structuur NV’s
zijn onder meer het benoemen van bestuurders en het goedkeuren van belangrijke
voorstellen en besluiten van het bestuur. Op deze wijze kan de RvC waar nodig
ingrijpen in het besturingsproces. Hoewel de bevoegdheden van de AVA bij structuur
NV’s in het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) recentelijk zijn uitgebreid
(Stb. 2004, 370), zijn deze ten opzichte van de RvC bij een structuur NV beperkter
dan bij een «gewone» NV. Als gevolg van deze wijziging van het
BW is bij een structuur NV de AVA onder meer bevoegd tot het benoemen van
commissarissen. Voor zover niet wordt afgeweken van de dwingende bepalingen
van rechtspersonenrecht in het BW, is het statutair mogelijk de invloed van
de AVA te versterken, bijvoorbeeld door de AVA de bevoegdheid te geven tot
het goedkeuren of vaststellen van de tarieven en algemene leveringsvoorwaarden
en invloed op de besluitvorming over de bestemming van de winst.In de statuten is het doel van de vennootschap vastgelegd. Dit is van
belang omdat dit doel de leidraad vormt voor het handelen van de raad van
bestuur of directie, de AVA en de RvC. Het is wenselijk dat drinkwaterbedrijven,
gezien hun publieke taak, maatschappelijke belangen in hun doelstelling tot
uitdrukking laten komen.Mededingingsrechtelijke aspecten van de overheidseigendomOmtrent de mededingingsrechtelijke aspecten van de overheidseigendom merk
ik het volgende op. Vooraf merk ik op dat de Mededingingswet niet van toepassing
is op drinkwaterbedrijven voor zover deze zorgdragen voor de openbare drinkwatervoorziening.
De openbare drinkwatervoorziening kwalificeert namelijk ook in EG-rechtelijke
zin als een dienst van algemeen (niet-economisch) belang (zie hierna) en vormt
dus geen economische activiteit. De Mededingingswet heeft uitsluitend betrekking
op ondernemingen die een economische activiteit verrichten. Drinkwaterbedrijven,
voor zover deze zorgdragen voor de openbare drinkwatervoorziening, oefenen
in dit verband geen economische activiteit uit, en gelden derhalve niet als
onderneming in de zin van de Mededingingswet.a. Diensten van algemeen belangHet begrip «onderneming» in de zin van het EG-Verdrag (artikelen
81 en 87) wordt door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (hierna:
Hof van Justitie) gedefinieerd als zijnde «elke eenheid die een economische
activiteit uitoefent, ongeacht haar rechtsvorm en de wijze waarop zij wordt
uitgeoefend». Onder «economische activiteit» moet worden
verstaan het aanbieden van goederen en diensten op de markt. Om bepaalde activiteiten
als economische activiteiten te bestempelen dient gekeken te worden naar de
aard van de activiteiten, het doel en de regels waaraan de activiteiten onderworpen
zijn.In dit verband dient onderscheid te worden gemaakt tussen diensten van
algemeen (niet-economisch) belang (hierna: DAB) en diensten van algemeen economisch
belang (hierna: DAEB). Het onderscheid is van belang aangezien de interne
marktregels en de mededingingsregels (in principe) niet van toepassing zijn
op DAB, maar wel van toepassing zijn op DAEB. De lidstaten zijn, op basis
van het EG-verdrag (artikelen 16, 86 en 295) en binnen de kaders van de rechtspraak
van het Hof van Justitie, vrij om zelf te bepalen welke diensten als DAB en
DAEB worden ingericht. Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie houdt
artikel 295 EG in dat elke lidstaat de eigendomsregeling van ondernemingen
kan organiseren zoals hij wil, mits de in het Verdrag vervatte fundamentele
vrijheden worden geëerbiedigd. Derhalve brengt artikel 295 niet met zich
mee dat een nationale regeling betreffende het eigendomsrecht buiten de werkingssfeer van de fundamentele regels van het EG-Verdrag valt. Zo is het niet
toegestaan dat een lidstaat bij het doorvoeren of handhaven van een eigendomsregeling
discriminatoir handelt of anderszins belemmeringen oplegt. Het EG-verdrag
is daarentegen niet van toepassing op het door lidstaten te kiezen eigendomsregime
als zodanig. Voor de drinkwatervoorziening is in dit verband van belang dat
er momenteel geen specifieke communautaire regelgeving of beleid ten aanzien
van de organisatie daarvan bestaat. Er is derhalve geen sprake van een Europese
markt voor de drinkwatervoorziening, laat staan van een geliberaliseerde markt.DAB en DAEB hebben beide betrekking op diensten die voor de samenleving
van algemeen belang worden geacht. Het verschil is gelegen in het feit dat
DAEB op de markt worden aangeboden en DAB niet. De reden om DAB niet door
de markt te laten uitvoeren is doorgaans gelegen in het waarborgen van de
kwaliteit, toegankelijkheid en leveringszekerheid van de dienst. Voor drinkwater
is in Nederland geen sprake van marktwerking1.
De drinkwatervoorziening heeft de kenmerken van een natuurlijk (regionaal)
monopolie vanwege beperkingen voor de locatie van waterwingebieden en de hoge
kosten van de aanleg van een alternatief drinkwaternet. Concurrentie op de
infrastructuur, door het openstellen van het netwerk voor derden, is in technisch
opzicht zeer lastig en uit oogpunt van kwaliteitsborging van en juridische
aansprakelijkheid voor de drinkwaterkwaliteit ongewenst. Uit het oogpunt van
een integraal kwaliteitsbeheer is splitsing tussen eigendom en exploitatie
van de infrastructuur eveneens ongewenst.Drinkwater is een primaire levensbehoefte, waarbij de kwaliteit voorop
staat uit het oogpunt van de volksgezondheid. Duurzame veiligstelling van
de drinkwatervoorziening geldt als een dwingende reden van groot openbaar
belang. De zorg voor de drinkwatervoorziening is een kerntaak van de overheid,
die voortvloeit uit artikel 22 van de Grondwet1. Vanuit deze zorgplicht is
er voor gekozen de eigendom van en zeggenschap over de drinkwaterbedrijven
in handen van bestuursorganen van de overheid te leggen. De drinkwaterbedrijven
zijn belast met de uitvoering van de openbare drinkwatervoorziening, waarbij
verschillende wettelijke verplichtingen gelden, zoals een aansluit- en een
leveringsplicht. De Nederlandse regering stelt zich dan ook op het standpunt
dat de drinkwatervoorziening moet worden aangemerkt als een DAB zoals ook
aangegeven in de brief van de minister van Economische Zaken aan de Tweede
Kamer van 19 april 20062. Deze keuze heeft
tot gevolg dat het Europese- en nationale mededingingsregime niet van toepassing
is.b. Vrij verkeer van kapitaalArtikel 56, lid 1, EG bepaalt dat alle beperkingen van het kapitaalverkeer
tussen lidstaten onderling en tussen lidstaten en derde landen verboden zijn.
Hoewel het EG-Verdrag geen definitie geeft van de begrippen kapitaalverkeer
en betalingsverkeer, kan uit de punten I en III van de nomenclatuur in bijlage
I bij richtlijn 88/361/EEG en de verklarende aantekeningen worden opgemaakt
dat de directe investeringen in de vorm van deelneming in een onderneming
door aandeelhoudersschap en de verwerving van effecten op de kapitaalmarkt,
onder het bereik van artikel 56 EG vallen. De directe investering wordt gekenmerkt
door de mogelijkheid om daadwerkelijk deel te hebben in het bestuur van of
de controle over een vennootschap. Zo is een regeling die de verwerving van
participaties beperkt of op een andere wijze de mogelijkheid beperkt om daadwerkelijk
te participeren in het bestuur van of in de controle over een vennootschap,
een beperking van het vrij verkeer van kapitaal (zie o.a. HvJ-EG 13 mei
2003, Commissie tegen VK, C-98/01). Het begrip «belemmering» dient
derhalve ruim geïnterpreteerd te worden.Artikel 10 van de Drinkwaterwet bepaalt dat het verboden is een rechtshandeling
te verrichten, die tot gevolg heeft dat niet-gekwalificeerde rechtspersonen
geheel of gedeeltelijke zeggenschap verkrijgen over een drinkwaterbedrijf.
Het betreft een continuering van de vigerende regelgeving (artikel 3m van
de Waterleidingwet). Een dergelijk voorbehoud zou kunnen worden aangemerkt
als zijnde een belemmering van het vrij verkeer van kapitaal.Vanwege het ontbreken van communautaire regelgeving op het terrein van
de drinkwatervoorziening is het aan de lidstaten om te bepalen of deze dienst
aan te merken is als een DAB dan wel een DAEB. Als een lidstaat ervoor kiest
om de drinkwatervoorziening aan te merken als een DAEB, zijn de bepalingen
aangaande het vrij verkeer van kapitaal van toepassing, tenzij kan worden
aangetoond dat een 100% controle door de lidstaat gerechtvaardigd is
ter bescherming van een dwingend algemeen belang en de maatregel non-discriminatoir,
evenredig en noodzakelijk is.Zoals aangegeven in de vorige paragraaf wordt de drinkwatervoorziening
in Nederland echter aangemerkt als een DAB. Dit brengt met zich mee dat de
wijze waarop deze diensten worden georganiseerd en gefinancierd in beginsel
tot de bevoegdheid behoort van de Staat.Het Hof van Justitie heeft zich in een aantal arresten uitgelaten over
de vraag wanneer sprake is van belemmeringen van het vrij verkeer van kapitaal1. Deze arresten gingen over prioriteitsaandelen waaraan
voor de overheid bepaalde prerogatieven verbonden waren. In sommige gevallen
stond dat aandeel naast een pakket gewone aandelen in het kapitaal van een
geprivatiseerde onderneming. Het overheidsaandeelhouderschap zelf stond als
zodanig niet ter discussie. In het onderhavige geval gaat het niet om dergelijke
prerogatieven. Het wetsvoorstel bepaalt dat met het oog op de openbare drinkwatervoorziening,
waarvoor de overheid een primaire zorgplicht heeft, de zeggenschap in de drinkwaterbedrijven
direct of indirect bij een gekwalificeerde rechtspersoon moet liggen. Het
enkel voorbehouden van zeggenschap valt in deze situatie dus niet binnen de
werkingssfeer van de regels van het EG-Verdrag inzake het vrije verkeer van
kapitaal.Dit neemt niet weg dat bij de keuze voor volledige zeggenschap door de
overheid voorwaarden in acht genomen dienen te worden, zoals uit het EG-Verdrag
voortvloeien.Ingeval artikel 10 van de Drinkwaterwet wel als een beperking als bedoeld
in artikel 56 EG zou moeten worden opgevat, dient aan een aantal voorwaarden
te worden voldaan om deze te rechtvaardigen. De beperking dient gerechtvaardigd
te zijn om dwingende redenen van algemeen belang, niet-discriminatoir te zijn
en geschikt en evenredig te zijn om het beoogde doel te bereiken. Daarover
merk ik het volgende op.De bescherming van de volksgezondheid en het milieu vormen dwingende redenen
van algemeen belang. Eerder is al aangegeven dat een goede drinkwatervoorziening
van groot belang is voor de volksgezondheid, het welzijn en de welvaart van
de samenleving. Dit komt ook tot uitdrukking in artikel 2 van de voorgestelde
wet.De Drinkwaterwet maakt op het niveau van de tekst en uitwerking geen enkel
onderscheid tussen Nederlandse rechtspersonen en buitenlandse rechtspersonen;
van enige discriminatie is dan ook geen sprake.In artikel 2 is de zorgplicht van de overheid voor de drinkwatervoorziening
vastgelegd. Volledig eigendom door overheden vormt onderdeel van de invulling
van deze zorg. Reeds voor de inwerkingtreding van de Wet van 9 september
2004 tot wijziging van de Waterleidingwet waren alle drinkwaterbedrijven volledig
in handen van de overheid, bij vrijwel alle bedrijven vormgegeven via 100%
aandeelhouderschap. Met die wetswijziging is er voor gekozen de bestaande
situatie van volledige overheidseigendom te consolideren, omdat alleen op
die wijze de overheid de noodzakelijk ruimte behoudt om invloed uit te oefenen
en daarmee de in het geding zijnde publieke belangen te waarborgen.
Deze publieke belangen zijn de continuïteit van de drinkwatervoorziening,
optimale kwaliteit van het drinkwater, leveringszekerheid, toegankelijkheid,
doelmatigheid, een duurzame wijze van produceren en regionale inpassing in
verband met bijvoorbeeld ruimtelijke ordening en grondwaterbeheer. Deze regionale
inpassing is ook van invloed op de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening,
bijvoorbeeld in verband met de beschikbaarheid van goede bronnen voor drinkwater.
Daarnaast kan de relatie tussen de overheid en de drinkwaterbedrijven een
rol spelen in geval zich bijzondere omstandigheden voordoen (crisissituaties).Uit het oogpunt van borging van de publieke belangen is het wenselijk
dat deze parallel lopen met het belang en de doelstelling van de drinkwaterbedrijven.
Eerder is reeds gewezen op de zorg van de overheid voor de drinkwatervoorziening.
Aandeelhouderschap door de overheid speelt daarbij een belangrijke rol. Om
een aantal redenen is daarbij gekozen voor volledig aandeelhouderschap. Ten
eerste is bij partieel aandeelhouderschap de mogelijkheid om invloed uit te
oefenen veel beperkter dan bij 100% aandeelhouderschap.Tweede reden is dat private partijen in het algemeen zullen deelnemen
in een bedrijf vanuit een financieel belang. Indien aandelen van een drinkwaterbedrijf
geheel of ten dele in handen zouden komen van private partijen, kan een spanningsveld
ontstaan tussen het belang van de aandeelhouders (winstmaximalisatie) en de
eerder genoemde publieke belangen. Het publiek belang en de doelstelling van
de drinkwaterbedrijven zullen dan uiteen kunnen gaan lopen. Het streven naar
meer winst kan bijvoorbeeld tot gevolg hebben dat investeringen die uit het
oogpunt van de kwaliteit van de drinkwatervoorziening wenselijk of noodzakelijk
zijn niet of in onvoldoende mate worden gedaan. Bijkomend nadeel van privaat
aandeelhouderschap is dat dit noodzaakt tot een veel uitgebreider systeem
van toezicht. Tevens kan dit mogelijk een belemmering vormen voor samenwerking
in de waterketen.Gezien het voorgaande wordt volledige zeggenschap door de overheid geschikt
en evenredig geacht, vanuit de zorg voor de duurzame veiligstelling van de
drinkwaterwatervoorziening.Hoofdstuk III: De zorg voor de kwaliteit van drinkwaterDe memorie van toelichting bij het wetsvoorstel dat leidde tot de Waterleidingwet,
zoals deze in 1957 werd bekendgemaakt1 vermeldt: «De
toestand die thans bestaat met betrekking tot de bescherming in hygiënisch
opzicht van drinkwater kan moeilijk bevredigend worden geoordeeld».
De primaire doelstelling van de Waterleidingwet was dan ook het regelen van
het toezicht in het belang van de volksgezondheid. En hoewel de hygiënische
toestand van het drinkwater sindsdien zodanig is verbeterd dat nu –
ook in internationaal opzicht – een zeer hoog niveau is bereikt, heeft
de bewaking en borging van een voorziening waarmee op grote schaal een elementair
levensmiddel wordt geleverd continu de aandacht. In het voorliggende wetsvoorstel
nemen de bepalingen inzake de kwaliteit van het drinkwater dan ook een belangrijke
plaats in.Het voorgestelde hoofdstuk III regelt de waarborging van de kwaliteit
van het drinkwater met het oog op de volksgezondheid. Dit hoofdstuk komt in
de plaats van hoofdstuk II van de Waterleidingwet. Ingevolge dit hoofdstuk
worden kwaliteitseisen gesteld aan de grondstof, de te gebruiken chemicaliën
en materialen en het eindproduct (drinkwater). Onder die eisen worden mede
begrepen de eisen die worden gesteld aan de borging van die kwaliteit en aan
de wijze waarop de kwaliteit van het drinkwater door middel van metingen moet
worden vastgesteld. Ook wordt aangegeven hoe met de uitkomsten van de metingen
moet worden omgegaan.De voorgestelde bepalingen van de Drinkwaterwet met betrekking tot de
kwaliteit van het drinkwater zijn, evenals de overeenkomstige bepalingen in
de Waterleidingwet, van algemene en kaderstellende aard. In het Drinkwaterbesluit
zullen, evenals in het vigerende Waterleidingbesluit, nader uitgewerkte regels
met de inhoudelijke normen worden gesteld ten aanzien van de kwaliteit van
het drinkwater, de kwaliteitsbewaking en de kwaliteitsborging. Bij het opstellen
van het Drinkwaterbesluit zal de uitkomst van besluitvorming in 2005 over
de aanpassing van de bijlagen II en III van de Drinkwaterrichtlijn worden
meegenomen. Voorts bestaat de mogelijkheid dat in het kader van de in 2003
gestarte revisieprocedure met betrekking tot deze richtlijn de Europese Commissie
met voorstellen komt om ook andere onderdelen van deze richtlijn aan te passen.
In dit verband is het van belang dat de World Health Organization (WHO) in
2004 nieuwe «Drinking Water Guidelines» heeft uitgebracht. Deze
richtsnoeren zullen een belangrijke rol spelen bij de revisie van de Drinkwaterrichtlijn.
Waar mogelijk en noodzakelijk zal hierop worden geanticipeerd bij het opstellen
van het Drinkwaterbesluit.De certificering van materialen en chemicaliën, die worden gebruikt
bij de drinkwatervoorziening, is nader uitgewerkt in de eerdergenoemde Regeling
materialen en chemicaliën leidingwatervoorziening. Deze regeling, die
op 1 januari 2003 in werking is getreden, zal, parallel aan en in afstemming
met de ontwikkeling van een Europees geharmoniseerd beoordelingssysteem voor
bouwproducten in contact met drinkwater (European Acceptance Scheme), verder
worden uitgebouwd. Afhankelijk van de Europese besluitvorming over dit onderwerp,
die naar verwachting voor 2008 zal plaatshebben, zal worden bezien of en in
hoeverre de regelgeving verder moet worden aangepast.Hoofdstuk IV: Leveringszekerheid en continuïteitLeveringszekerheid betreft de waarborging van de openbare watervoorziening
door drinkwaterbedrijven in alle omstandigheden. Ter voldoening hieraan zijn
drinkwaterbedrijven verplicht deugdelijk drinkwater (bestemd en geschikt voor
menselijke consumptie) te leveren in alle omstandigheden, in zodanige hoeveelheid
en onder zodanige druk als vereist is in het belang van de volksgezondheid.
Drinkwaterbedrijven dienen maatregelen te nemen ten einde de kans op verstoringen
als gevolg van interne en externe factoren zoveel mogelijk te voorkomen. Hieraan
dient een risicoanalyse ten aanzien van het gehele bedrijfsproces, van bron
tot levering, ten grondslag te liggen, waarbij tevens rekening moet worden
gehouden met de mogelijkheid van ernstige bedreigingen in de vorm van breuk
van transportleidingen, calamiteiten met betrekking tot de kwaliteit van de
bronnen en moedwillige verstoringen van een drinkwaterbedrijf. In dit verband
wordt ook verwezen naar de beleidsbrief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties inzake de bescherming van de vitale infrastructuur
in Nederland1.Verder zijn drinkwaterbedrijven verplicht bij uitval van de openbare drinkwatervoorziening
nooddrinkwater en, indien mogelijk en verantwoord, water ten behoeve van sanitaire
en hygiënische doeleinden (zogeheten noodwater) te leveren aan de bevolking,
in samenwerking met de inspecteur en de lokale overheid. In de gemeentelijke
rampenplannen dient op grond van de Wet rampen en zware ongevallen een plan
voor de nooddrinkwater- en noodwatervoorziening te zijn opgenomen. Het (gezamenlijk)
oefenen van de productie en met name de distributie van nooddrinkwater door
gemeente en drinkwaterbedrijf zal een verplichtend karakter krijgen. De recente
wijziging van de Wet rampen en zware ongevallen en het Besluit kwaliteitscriteria
planvorming rampenbestrijding2 zijn hiervoor
de wettelijke basis. In de nota van toelichting op het genoemde besluit wordt aangegeven dat voor zowel de nooddrinkwatervoorziening als de noodwatervoorziening
voor drinkwaterbedrijven momenteel een inspanningsverplichting geldt. Dit
wetsvoorstel bevat daarom een resultaatverplichting voor drinkwaterbedrijven
voor wat betreft de productie en distributie van nooddrinkwater. Voor de noodwatervoorziening
blijft de aard van de verplichting, een inspanningsverplichting, ongewijzigd.Er kan zich ook een storing in de levering van drinkwater voordoen waarbij
moet worden overgegaan op de tijdelijke levering van nooddrinkwater, zonder
dat sprake is van een ramp of een zwaar ongeval in de zin van de Wet rampen
en zware ongevallen. Voor dergelijke gevallen zal het drinkwaterbedrijf afspraken
moeten maken met gemeenten voor het krijgen van eventuele assistentie van
(inter)gemeentelijke diensten bij de distributie van het nooddrinkwater aan
de inwoners van die gemeenten. Gemeenten dienen distributiepunten aan te wijzen
en dragen zorg voor de openbare orde.Van de drinkwaterbedrijven wordt verwacht dat deze beschikken over een
planning voor de dekking van de toekomstige waterbehoeften, op te nemen in
het leveringsplan. Dit volgt uit de voorgestelde artikelen 24, tweede lid,
en 29, eerste lid, in samenhang met de op grond van artikel 30 bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur te stellen nadere eisen. Een dergelijke planning
dient voldoende waarborgen te geven voor de continuïteit van de openbare
drinkwatervoorziening gedurende de komende tien tot vijftien jaar. Deze planning
komt in de plaats van het centraal aangestuurde Tienjarenplan van de sector,
zoals geregeld in hoofdstuk IV van de Waterleidingwet.Drinkwaterbedrijven dienen in een leveringsplan aan te geven op welke
wijze aan de hiervoor genoemde verplichtingen wordt voldaan. Deze plannen
worden ter goedkeuring voorgelegd aan de VROM-inspecteur die daarbij toetst
op aspecten als kwaliteitsborging, leveringszekerheid en continuïteit.Bij algemene maatregel van bestuur zullen voorts nadere regels worden
gesteld aan de hoeveelheid, de druk, het basisbeveiligingsniveau, de nooddrinkwater-
en noodwatervoorziening en de inhoud en de totstandkoming van het leveringsplan.
Voor zover deze regels betrekking hebben op buitengewone omstandigheden, komen
deze in de plaats van het Besluit bescherming waterleidingbedrijven 1989.Hoofdstuk V: De doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorzieningDe openbare drinkwatervoorziening in Nederland heeft de kenmerken van
een natuurlijk monopolie. De gebonden klant is het best gediend met een hoge
kwaliteit drinkwater tegen een aanvaardbare prijs. Naast het streven naar
een optimale kwaliteit en leveringszekerheid van het drinkwater verdient echter
ook doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening de aandacht.De eigenaar van een drinkwaterbedrijf dient ervoor zorg te dragen dat
hij bij de bedrijfsvoering doelmatig te werk gaat en dat hij daarbij een transparante
en redelijke tariefstelling hanteert. In hoofdstuk V van de voorgestelde Drinkwaterwet
zijn bepalingen opgenomen die strekken tot de bevordering van een doelmatige
bedrijfsvoering.In het kader van de voorbereiding van dit wetsvoorstel is veel aandacht
gegeven aan de wijze waarop aan de bevordering van de doelmatigheid van drinkwaterbedrijven
door de wetgever inhoud moet worden gegeven, rekening houdend met het specifieke
karakter van deze nutssector en de wettelijke regeling van de publieke eigendom
van de drinkwaterbedrijven. In het bijzonder is daarbij gekeken naar de mogelijke
inzet van de instrumenten prestatievergelijking, maatstafconcurrentie, tarieftoezicht
door aandeelhouders (overheden) en centraal tarieftoezicht. In dit verband
is onder meer onderzoek verricht naar de huidige, decentrale
toezichtrol van de raad van commissarissen en naar de kosten en baten van
prestatievergelijking versus maatstafconcurrentie (met daaraan gekoppeld centraal
tarieftoezicht). Mede op basis van dit onderzoek heeft het kabinet gekozen
voor het handhaven van het decentrale toezicht en de inzet van het instrument
prestatievergelijking (zie Kamerstukken II 2003/2004, 28 339, nr. 20).Ter verbetering van de prestaties van drinkwaterbedrijven en ter bevordering
van de doelmatigheid wordt het uitvoeren van een onderlinge vergelijking van
de prestaties verplicht gesteld. Deze prestatievergelijking heeft als doel
om de transparantie te verhogen en een prikkel te geven om de doelmatigheid
van drinkwaterbedrijven te vergroten. Prestatievergelijking vormt ook een
instrument voor het afleggen van publieke verantwoording door drinkwaterbedrijven
over de wijze waarop zij hun publieke taak uitvoeren. Uitgangspunt is dat
de sector aan de uitvoering hiervan, binnen het wettelijke kader, zoveel mogelijk
zelf inhoud geeft.Door de sector zijn reeds drie onderlinge prestatievergelijkingen uitgevoerd
(peiljaren 1997, 2000 en 2003). De in de wet opgenomen regeling strekt ertoe
dat de deelname van alle drinkwaterbedrijven verzekerd is en dat de opzet
en uitvoering transparant zijn. De eisen waaraan de onderlinge prestatievergelijking
moet voldoen en de te volgen procedures zullen nader worden uitgewerkt in
het Drinkwaterbesluit.De onderlinge prestatievergelijking heeft betrekking op de prestaties
van drinkwaterbedrijven op het gebied van kwaliteit, milieu, kostenefficiëntie
en klantenservice. De bevordering van de doelmatigheid zal onder meer plaatsvinden
door het openbaar maken van de resultaten en door sturing vanuit de raad van
commissarissen en de algemene vergadering van aandeelhouders, die het management
van de drinkwaterbedrijven op de prestaties kunnen aanspreken. Prestatie-indicatoren
en regels voor de uitvoering van de prestatievergelijking worden vastgelegd
in een protocol. Dit protocol wordt door een, door de minister van VROM aan
te wijzen, instantie opgesteld op basis van daaraan gestelde eisen. Het protocol
wordt na vaststelling ter goedkeuring aan de minister van VROM voorgelegd.
De aangewezen instantie wordt tevens belast met de uitvoering van de prestatievergelijking.
Drinkwaterbedrijven dienen in overeenstemming met het (goedgekeurde) protocol
gegevens te leveren ten behoeve van het uitvoeren van de prestatievergelijking.
In de waarborging van de juistheid en betrouwbaarheid van deze gegevens zal
worden voorzien door een bij algemene maatregel van bestuur op te leggen verplichting
tot het leveren van een goedkeurende verklaring van een externe auditor.Het is primair aan de besturen van de drinkwaterbedrijven, de algemene
vergaderingen van aandeelhouders en raden van commissarissen om toezicht te
houden op de doelmatigheid en de prestatievergelijking te gebruiken als instrument
om de prestaties te verbeteren. Daarbij dient rekening te worden gehouden
met de algemene uitgangspunten van het rijksbeleid. De tarieven die de drinkwaterbedrijven
hanteren dienen gebaseerd te zijn op de dekking van de kosten.Hoofdstuk V zal, overeenkomstig artikel 51, binnen vijf jaar na de inwerkingtreding
worden geëvalueerd.Hoofdstuk VI: Verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwaterDit hoofdstuk is vrijwel gelijkluidend aan Hoofdstuk VA van de Waterleidingwet.
Dat hoofdstuk is bij de eerdergenoemde wetswijziging ter implementatie van
de Drinkwaterrichtlijn in de Waterleidingwet ingevoegd (Stb. 2000, 295V).
De Drinkwaterrichtlijn verplicht de lidstaten om elke drie jaar verslag uit
te brengen over de kwaliteit van het voor menselijke consumptie bestemde water.
In Nederland is het al meer dan tien jaar praktijk (en sinds 2000 wettelijk
verplicht) dat ieder jaar een dergelijk verslag wordt uitgebracht. Ook nu
zie ik geen reden om van de jaarlijkse frequentie af te wijken
en is deze frequentie ongewijzigd in het wetsvoorstel overgenomen.Hoofdstuk VII: HandhavingDit hoofdstuk bevat de bepalingen ten aanzien van de bestuursrechtelijke
handhaving van de voorgestelde Drinkwaterwet. Daarnaast is hoofdstuk 5 van
de Algemene wet bestuursrecht van toepassing (handhaving). De in hoofdstuk
VII van de Drinkwaterwet voorgestelde bepalingen omvatten de aanwijzing van
de inspecteur en andere toezichthoudende ambtenaren en de bevoegdheid van
de minister van VROM (dan wel de minister van EZ voor zover het betreft mijnbouwinstallaties)
tot toepassing van bestuursdwang. Tevens bevat het een bepaling (artikel 41)
op grond waarvan de eigenaar van een drinkwaterbedrijf, collectieve watervoorziening
of collectief leidingnet de toezichthouder moet inlichten over daarmee verband
houdende omstandigheden die redelijkerwijs een gevaar of beletsel opleveren
voor de nakoming van zijn verplichting om deugdelijk water ter beschikking
te stellen leveren. Deze bepaling vormt een voortzetting van soortgelijke
bepalingen in de Waterleidingwet (de artikelen 6, 15b en 15f). Het belang
van de bescherming van de volksgezondheid rechtvaardigt het continueren van
deze wettelijke plicht.Hoofdstuk VIII: Maatregelen in het belang van de volksgezondheidDit hoofdstuk omvat een aantal in de vigerende Waterleidingwet opgenomen
bevoegdheden voor toezichthouders en daarmee samenhangende verplichtingen
voor eigenaars van drinkwaterbedrijven, collectieve watervoorzieningen en
collectieve leidingnetten die, naast de reguliere bevoegdheden in het kader
van het toezicht op de naleving als geregeld in hoofdstuk 5 van de Algemene
wet bestuursrecht (hierna: Awb), specifiek ter bescherming van de volksgezondheid
noodzakelijk blijven. Een deel van deze in hoofdstuk II van de Waterleidingwet
opgenomen bevoegdheden keert evenwel niet terug in de voorgestelde Drinkwaterwet
omdat deze overlap vertonen met de reguliere toezichthoudende bevoegdheden
van hoofdstuk 5 van de Awb of om andere redenen overbodig zijn. Het gaat om:– artikel 5, derde lid, van de Waterleidingwet. Dit betreft het
op verzoek van de inspecteur, voor zover deze niet optreedt in zijn hoedanigheid
als toezichthouder, verstrekken van de in het belang van de volksgezondheid
gewenste inlichtingen of verlenen van medewerking aan een in dat belang in
te stellen onderzoek. Deze bepaling kan vervallen omdat de inspecteur, ook
waar het gaat om de uitoefening van bevoegdheden in het belang van de bescherming
van de volksgezondheid, steeds optreedt als toezichthouder en derhalve steeds
uit hoofde van artikel 5:16 van de Awb de betreffende inlichtingen kan vorderen
en uit artikel 5:20, eerste lid, van de Awb volgt dat een ieder verplicht
is aan een toezichthouder binnen de door hem gestelde redelijke termijn alle
medewerking te verlenen die deze redelijkerwijze kan vorderen bij de uitoefening
van zijn taken. Daarnaast is hij bevoegd om inzage te vorderen van zakelijke
gegeven en bescheiden krachtens artikel 5:17 van die wet en is hij bevoegd
om zaken te onderzoeken, aan opneming te onderwerpen en daarvan monsters te
nemen als bedoeld in artikel 5:18;– artikel 7 van de Waterleidingwet. Dit betreft de bevoegdheid van
de inspecteur tot het opleggen van maatregelen; hierin wordt voorzien door
de bestuursdwangbevoegdheid van de minister van VROM of EZ, bedoeld in het
voorgestelde artikel 42;– artikel 13 van de Waterleidingwet. Dit betreft de bevoegdheid
van de inspecteur tot het opleggen van gezondheidsbeschermende maatregelen; hierin wordt voorzien door de reeds genoemde Infectieziektenwet
en Arbeidsomstandighedenwet 1998;– artikel 14 van de Waterleidingwet. Dit betreft het toegangsrecht
van de inspecteur anders dan als toezichthouder. Ook ten aanzien van deze
bepaling kan worden gesteld dat deze overbodig is omdat de inspecteur steeds
als toezichthouder optreedt en uit dien hoofde krachtens het artikel 5:15
van de Awb bevoegd is tot het betreden van plaatsen.Ook kan in dit verband nog worden genoemd de in artikel 3o, tweede lid,
van de Waterleidingwet opgenomen bevoegdheid voor de minister van VROM tot
het opleggen van een last onder dwangsom bij een aanwijzing als bedoeld in
het eerste lid van dat artikel. Deze bevoegdheid volgt reeds uit artikel 63
van de Waterleidingwet (dat wordt opgevolgd door artikel 42 van de Drinkwaterwet)
in samenhang met artikel 5:32 van de Algemene wet bestuursrecht. Bij een aanwijzing
kan tevens een last onder dwangsom worden opgelegd, waarbij desgewenst de
begunstigingstermijn, waarbinnen de overtreder de gelegenheid wordt geboden
aan de overtreding een eind te maken, kan worden beperkt tot een korte periode.Bevoegdheden die wél terugkeren zijn die bevoegdheden voor de toezichthouder
die, in aanvulling op de reguliere bevoegdheden van de Awb in het kader van
het toezicht op de naleving, noodzakelijk blijven, specifiek ter bescherming
van de volksgezondheid. Het gaat in deze gevallen met name om de bevoegdheid
om bij wijze van ordemaatregel de levering van drinkwater te verbieden of
te beperken tot bepaalde gebruiksdoelen. Dit laatste kan uit voorzorg, ook
indien (nog) geen sprake is van niet naleving. Het belang van de bescherming
van de volksgezondheid kan derhalve een ingrijpen door de toezichthouder uit
voorzorg inhouden, ook indien er (nog) geen sprake is van niet-naleving en
er uit dien hoofde (nog) geen grond is voor ingrijpen in het kader van het
reguliere toezicht en de verdere handhaving.Hoofdstuk IX: Wijziging van andere wettenIngevolge de in dit hoofdstuk opgenomen bepalingen wordt een aantal wetten
gewijzigd.Krachtens de Waterleidingwet is de Wet op de economische delicten slechts
in enkele gevallen van toepassing op een overtreding. In verband met de beoogde
verbetering van de handhaafbaarheid wordt voorgesteld om overtreding van in
beginsel alle relevante bepalingen van de Drinkwaterwet in de Wet op de economische
delicten strafbaar te stellen, waarbij, afhankelijk van de zwaarte van een
overtreding en de (potentiële) gevolgen ervan voor de volksgezondheid,
een indeling in een zwaardere dan wel lichtere categorie wordt voorgesteld.
Dit sluit ook aan bij de overige VROM-wetgeving.In verband met de gewijzigde begrippen (drinkwater in plaats van leidingwater,
drinkwaterbedrijven in plaats van waterleidingbedrijven) en de wijziging van
de citeertitel (Drinkwaterwet in plaats van Waterleidingwet) is het voorts
noodzakelijk om de betreffende begrippen als opgenomen in de onteigeningswet,
de Wet milieubeheer en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren te wijzigen.
De Wet belastingen op milieugrondslag (Wbm) wordt deels op dezelfde manier
gewijzigd. In de Wbm wordt het begrip leidingwater echter niet vervangen door
het begrip drinkwater, omdat het zelfstandige leidingwaterbegrip dat in de
Wbm wordt gehanteerd, breder is dan het begrip drinkwater. Inhoudelijke wijzigingen
zijn met vorenstaande terminologische wijzigingen niet beoogd.Hoofdstuk X: EvaluatieDit hoofdstuk bevat een bepaling, op basis waarvan de uitvoering van hoofdstuk V (dat betrekking heeft op de prestatievergelijking) binnen
vijf jaar na inwerkingtreding van de Drinkwaterwet wordt geëvalueerd.
De minister van VROM brengt hiervan verslag uit aan de Eerste en Tweede Kamer.Hoofdstuk XI: SlotbepalingenDit hoofdstuk bevat een aantal bepalingen inzake overgangsrecht, de ingangsdatum
van bepaalde verplichtingen, de bevoegdheden van gemeenten en provincies om
nadere regels te stellen (als overgenomen uit de Waterleidingwet), inwerkingtreding
van de wet en de citeertitel.ARTIKELSGEWIJSTer inleidingEen belangrijk deel van de bepalingen van dit wetsvoorstel vormt een voortzetting
van bepalingen of onderdelen daarvan uit de Waterleidingwet. In de tabel als
opgenomen in het algemeen deel van deze memorie van toelichting wordt hiervan
een overzicht gegeven. In dit deel van de toelichting wordt voorts per artikel
de strekking ervan toegelicht en aangegeven van welke bepaling in de Waterleidingwet
deze een voortzetting vormt, dan wel of sprake is van een nieuwe bepaling.
Omdat het bij een aanzienlijk deel van de hier bedoelde artikelen om min of
meer recente wetgeving gaat (zoals de overheidseigendom), waarvan de inhoud
en beoogde werking in de periode na 2000 bij de parlementaire behandeling
van de betreffende wetsvoorstellen aan de orde zijn gekomen, wordt het niet
noodzakelijk geacht de eerder, bij de desbetreffende wetsvoorstellen, gegeven
toelichting op deze artikelen in het kader van dit wetsvoorstel in zijn geheel
te herhalen. De hier bedoelde artikelen worden in dit wetsvoorstel daarom
voorzien van een beknopte toelichting waarbij voor het overige wordt verwezen
naar de betreffende memories van toelichting en andere Kamerstukken.Hoofdstuk I (algemeen)Artikel 1, eerste lidEen deel van de hier opgenomen begrippen is ontleend aan artikel 1, eerste
lid, van de Waterleidingwet en is in een aantal gevallen verduidelijkt of
redactioneel verbeterd. De overige in artikel 1, eerste lid, voorgestelde
begrippen zijn nieuw. Gedeeltelijk hangen deze samen met de ten opzichte van
de Waterleidingwet nieuwe onderdelen in het wetsvoorstel (zoals de prestatievergelijking
en het leveringsplan), gedeeltelijk zijn deze ook opgenomen om tot een zo
duidelijk en consistent mogelijk regeling te komen.Met het nieuwe begrip «bereiding» wordt gedoeld op iedere
behandeling, met inbegrip van alle (tussen)handelingen, in het productieproces,
met het oog op de productie van drinkwater, totdat de gewenste kwaliteit als
drinkwater wordt bereikt. Daarbij kan men onder meer denken aan de zuivering
van het water (eventueel in onderscheiden zuiveringsstappen) en de ontharding
van water. Het verwarmen van water, met het oog op de productie van warm tapwater,
wordt in dit verband niet als behandeling beschouwd. Het moet bij «bereiding»
immers gaan om handelingen met het oog op de productie van drinkwater. In
geval van levering van warm tapwater aan consumenten of andere afnemers is
op grond van het zesde lid een aantal bepalingen uit de voorgestelde wet van
overeenkomstige toepassing. Het verhogen van de druk van het water wordt evenmin
als behandeling aangemerkt.Het begrip «collectief leidingnet» is (redactioneel enigszins
gewijzigd) overgenomen uit de Waterleidingwet. Het gaat hierbij om leidingnetten
in appartementsgebouwen, campings en dergelijke. Bij collectieve leidingnetten
gaat het om leidingnetten die water geleverd krijgen van een drinkwaterbedrijf
of collectieve watervoorziening, maar die niet tot de verantwoordelijkheid
van de eigenaar van dat bedrijf of die voorziening behoren. In collectieve
leidingnetten wordt het water niet behandeld, maar het water kan door de staat
van het leidingnet, het beheer en het gebruik wel slechter van kwaliteit worden.
De eigenaar van het collectieve leidingnet is ervoor verantwoordelijk een
dergelijke kwaliteitsverslechtering te voorkomen. In artikel 7 wordt voorts
geregeld door middel van welke collectieve leidingnetten drinkwater mag worden
geleverd aan consumenten en andere afnemers.Met het begrip «collectieve watervoorziening» (eveneens overgenomen
uit de Waterleidingwet, met enige redactionele wijziging) wordt gedoeld op
enerzijds een landgebonden voorziening, bedoeld in onderdeel a, en anderzijds
een voorziening, aanwezig op een mijnbouwinstallatie in de zin van de Mijnbouwwet
(onderdeel b). Bij landgebonden voorzieningen gaat het om eigen winningen,
zoals bij bepaalde inrichtingen, defensieterreinen en kampeerterreinen. Bij
mijnbouwinstallaties gaat het om specifiek binnen die installaties werkzame
voorzieningen ten behoeve van de binnen die installatie aanwezige consumenten.Onder het nieuwe begrip «distributie» valt alleen het transport
en de levering van drinkwater door middel van een distributienet of leiding
(dit volgt mede uit de definitie van «drinkwater»).Het begrip «distributiegebied» is overgenomen uit de Waterleidingwet,
met dien verstande dat daarin tot uitdrukking is gebracht dat de eigenaar
van een drinkwaterbedrijf niet alleen bevoegd maar ook (zie artikel 8) verplicht
is tot levering.Ook opgenomen in het eerste lid is het begrip «distributienet»,
als nieuw verzamelbegrip voor het gehele stelsel van leidingen, met de daaraan
gekoppelde technische voorzieningen zoals koppelingen, kleppen en pompen,
voor het transport en de levering van drinkwater.Het hier eveneens opgenomen begrip «drinkwater» wordt in de
Waterleidingwet ook gebruikt, maar heeft daar een beperktere betekenis (water,
bestemd of mede bestemd om te drinken). In de Drinkwaterwet krijgt het begrip «drinkwater»
een bredere betekenis en omvat het ook huishoudwater (warm tapwater valt zoals
opgemerkt niet onder het begrip drinkwater). De reden voor deze wijziging
is dat de term «drinkwater» meer ingeburgerd is dan «leidingwater».
Binnen de Europese Unie wordt het begrip «drinkwater» gebruikt
in een bredere betekenis dan alleen water bestemd of mede bestemd om te drinken,
bijvoorbeeld bij de aanduiding van de eerdergenoemde Richtlijn 98/83/EG (de
Drinkwaterrichtlijn).Met het de introductie van het begrip «drinkwaterbedrijf»
wordt aangesloten bij de term «drinkwater» die in dit wetsvoorstel
centraal staat. Het begrip is redactioneel vereenvoudigd ten opzichte van
het begrip «waterleidingbedrijf» in de Waterleidingwet, dat het
vervangt, maar inhoudelijk is geen wijziging beoogd.De definitie van het begrip «eigenaar» leidt tot een verduidelijking
ten opzichte van de Waterleidingwet, waarin dat begrip niet is gedefinieerd,
en het Waterleidingbesluit, waar bij de daar gehanteerde definitie onduidelijk
blijft of de juridische dan wel economische eigenaar bedoeld wordt. Onder «eigenaar»
wordt in dit wetsvoorstel verstaan: de juridische eigenaar. De juridische
eigenaar van een drinkwaterbedrijf zal in het algemeen een naamloze vennootschap
zijn (waarin een directeur statutair wordt aangewezen als verantwoordelijke
persoon) dan wel een gemeente, ingeval van een gemeentelijk drinkwaterbedrijf.
Indien de juridische eigenaar van een drinkwaterbedrijf, collectieve watervoorziening
of collectief leidingnet niet zelf dit bedrijf, die voorziening of dat leidingnet
exploiteert, wordt de exploitant op basis van het voorgestelde artikel 1,
derde lid, (overeenkomstig het vigerende artikel 1, derde lid, van de Waterleidingwet,
voor wat betreft de eigenaar van een waterleidingbedrijf) met een eigenaar
gelijkgesteld. Deze uitbreiding wordt voorgesteld om de Drinkwaterwet ook
ten aanzien van collectieve watervoorzieningen en collectieve leidingnetten
beter handhaafbaar te maken, zonder dat bijvoorbeeld steeds moet worden nagegaan
of de campingbeheerder ook de eigenaar van de camping is; hij kan indien nodig
direct worden aangesproken op manco’s in het betreffende leidingnet
of watervoorziening. Met dien verstande dat de exploitant kan worden aangesproken
op de uitvoering en naleving van verplichtingen die in het algemeen, naar
gebruikelijk is, behoren tot de bevoegdheid van een exploitant, zoals beheersmaatregelen
en reparaties die geen grote investeringen met zich meebrengen. De toezichthouder
behoeft daardoor niet steeds na te gaan waartoe een bepaalde exploitant krachtens
diens juridische verhouding tot de eigenaar in een bepaald geval wel of niet
bevoegd is. De juridische eigenaar van een collectieve watervoorziening of
collectief leidingnet is degene die eigenaar is van het leidingsysteem. In
veel gevallen is dat de eigenaar van het gebouw of de grond waarin het leidingsysteem
is aangebracht.Het begrip «gekwalificeerde rechtspersoon» wordt gedefinieerd
in verband met het voorgestelde artikel 10, waarin wordt bepaald dat alleen
gekwalificeerde rechtspersonen zeggenschap mogen uitoefenen over een drinkwaterbedrijf.
De definitie is ontleend aan de Waterleidingwet, met dien verstande dat de
stichting (mits die aan bepaalde eisen voldoet) is toegevoegd aan die definitie.
Voor een nadere toelichting zij verwezen naar het algemeen deel van deze memorie
van toelichting bij hoofdstuk II (eigendom drinkwaterbedrijven). Nieuw is
ook de toevoeging «geheel of gedeeltelijk», in subonderdeel 2°,
waarmee een verduidelijking ten opzichte van de vigerende definitie wordt
beoogd.Met «inspecteur» wordt bedoeld de als zodanig krachtens artikel
40 als toezichthouder aangewezen inspecteur.Het begrip «installatie» omvat alle leidingen, fittingen en
toestellen die zijn aangesloten op het leidingnet van een drinkwaterbedrijf.
Deze term wordt in het wetsvoorstel vrijwel uitsluitend gebruikt in relatie
tot de taak die het drinkwaterbedrijf heeft om de op zijn leidingnet aangesloten
installaties te controleren en de verantwoordelijkheid van de eigenaar van
de installatie om verontreiniging van het drinkwaternet te voorkomen. Op het
leidingnet van het drinkwaterbedrijf kunnen zijn aangesloten: collectieve
watervoorzieningen, collectieve leidingnetten en woninginstallaties, maar
ook andere installaties. Te denken is bijvoorbeeld aan leidingnetten waarmee
vee van water wordt voorzien, luchtbevochtigingsinstallaties en sprinklers.
Dit zijn installaties die niet onder de eerdergenoemde termen vallen, maar
die wel een risico kunnen opleveren voor verontreiniging van het drinkwaternet.Het begrip «nooddrinkwater» is als nieuw begrip opgenomen.
Het betreft water bestemd om te drinken, dat in geval van uitval van het reguliere
distributienet op een andere wijze door het drinkwaterbedrijf wordt gedistribueerd
(bijvoorbeeld via een tijdelijk leidingnet of tankwagens, dan wel door het
verstrekken van zakken, flessen of pakken drinkwater aan de betreffende consumenten).Eveneens nieuw is het begrip «noodwater». Dit begrip verschilt
op twee punten van nooddrinkwater: het wordt via het reguliere distributienet geleverd en het is níet bestemd om te drinken, maar voor sanitaire
doeleinden, zoals toiletspoeling of persoonlijke hygiëne.Het begrip «openbare drinkwatervoorziening» omvat de gehele
keten van de productie van drinkwater tot en met de distributie en levering
ervan aan consumenten en andere afnemers. «Opslag» is eveneens
nieuw ten opzichte van de Waterleidingwet. In dat begrip wordt verduidelijkt
dat het gaat om de opslag van water in reservoirs of bekkens in verband met
de productie of distributie van water. Ook nieuw zijn de begrippen «productie»,
en «toezichthouder». «Productie» omvat in relatie
tot de drinkwatervoorziening zowel de winning van de grondstof als de bereiding
van drinkwater uit die grondstof. Ook de opslag van het water wordt onder «productie»
begrepen, voor zover de opslag plaatsvindt in verband met de winning of bereiding.
Te denken is bijvoorbeeld aan de opslag van water in spaarbekkens. «Toezichthouder»
omvat zowel de inspecteur als de overige toezichthoudende ambtenaren die op
grond van artikel 40, eerste en tweede lid, worden aangewezen.Het nieuwe begrip «prestatievergelijking» is opgenomen in
verband met de ingevolge het wetsvoorstel in te voeren vergelijking van prestaties
van drinkwaterbedrijven (als geregeld in het voorgestelde artikel 31).Met het nieuwe begrip «verstoring» wordt niet bedoeld de meldingen
en klachten die dagelijks voorkomen en direct door de storingsdienst zullen
worden verholpen. Het gaat hierbij wel om verstoringen van ernstige aard waarbij
de levering van drinkwater voor een langere periode in een deel van het distributiegebied
uitvalt of in gevaar kan komen. Hierbij valt te denken aan de uitval van essentiële
delen van de productieen distributiemiddelen.Het begrip «watervoorzieningswerken» is in een deels gewijzigde
redactie overgenomen uit de Waterleidingwet. Het omvat alle werken die dienen
voor de productie of distributie van drinkwater door drinkwaterbedrijven en
de werken die daar rechtstreeks verband mee houden. Te denken is aan bijvoorbeeld
pompstations, zuiveringsinstallaties, distributieleidingen en watertorens. «Winning»
omvat de onttrekking van de grondstof (grondwater, oppervlaktewater of zeewater)
waaruit drinkwater wordt bereid.De definitie van «woninginstallatie» is, eveneens met enkele
redactionele wijzigingen, overgenomen uit de Waterleidingwet. Het betreft
de leidingen, fittingen en toestellen die deel uitmaken van een woning waarmee
het drinkwater na een eventuele behandeling (bijvoorbeeld de bereiding van
warm tapwater) naar de gebruikspunten wordt gedistribueerd.Artikel 1, tweede lidHet eerste deel van deze bepaling is, met een enkele redactionele aanpassing,
gelijk aan artikel 1, tweede lid, van de Waterleidingwet. Deze bepaling vloeit
voort uit de Drinkwaterrichtlijn. De richtlijn biedt aan lidstaten de mogelijkheid
om van de werking ervan uit te sluiten water dat uitsluitend bestemd is voor
doeleinden waarbij de kwaliteit van het water naar de overtuiging van de bevoegde
autoriteiten direct noch indirect van invloed is op de gezondheid van de betrokken
consumenten.In de tweede volzin van dit lid is de mogelijkheid opgenomen dat bij of
krachtens de maatregel, bedoeld in de eerste volzin, in het belang van de
volksgezondheid eisen kunnen worden gesteld aan de productie, distributie
en het gebruik van het water waarvoor is bepaald dat onderdelen van de wet
niet van toepassing zijn. Voor een nadere toelichting op het hiermee verband
houdende beleid voor huishoudwater zij verwezen naar het algemeen deel van
deze memorie van toelichting (toelichting bij hoofdstuk I). Voor wat betreft
de onderdelen van de wet die mogelijk voor de betreffende wateren niet van
toepassing worden verklaard, kan onder meer worden gedacht aan
artikel 8 (aanbod tot aansluiting), artikel 13 (kwaliteit van het geleverde
water), artikel 14 (kwaliteit van de grondstof), Hoofdstuk IV (leveringszekerheid
en continuïteit) en Hoofdstuk V (prestatievergelijking). In plaats daarvan
kunnen op grond van de tweede volzin van artikel 1, tweede lid, bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur specifieke eisen worden gesteld, die toegesneden
zijn op de betreffende omstandigheden.Artikel 1, derde lidDeze bepaling is inhoudelijk gelijk aan artikel 1, derde lid, van de Waterleidingwet,
met dien verstande dat de gelijkschakeling van de exploitant met de (juridische)
eigenaar wordt uitgebreid tot collectieve watervoorzieningen en collectieve
leidingnetten, zoals hiervoor, in de toelichting op artikel 1, eerste lid,
is aangegeven. Voorts wordt de gelijkstelling beperkt tot de uitvoering en
naleving van verplichtingen die in het algemeen tot die van een exploitant
behoren. Het heeft immers geen zin om een exploitant aan te spreken op de
naleving van eisen die (in het algemeen) niet binnen zijn feitelijke en juridische
bevoegdheden ligt. Omdat van de toezichthouder niet geëist kan worden
dat deze steeds in een concreet geval nagaat welke specifieke bevoegdheden
een bepaalde exploitant heeft, wordt het voorgaande in zoverre genuanceerd
dat het moet gaan om de uitvoering en naleving van plichten die in het algemeen
behoren tot de bevoegdheid van een beheerder of exploitant worden gerekend
(zoals bijvoorbeeld eenvoudige reparaties, beheersmaatregelen zoals wijzigingen
van temperatuursinstellingen, gebruik van materialen en chemicaliën en
dergelijke). De voorgestelde regeling dient ter vergroting van de handhaafbaarheid
van de voorgestelde wet. De exploitant kan niet worden aangesproken op de
uitvoering en naleving van eisen die (in het algemeen) buiten de feitelijke
en juridische bevoegdheid van een beheerder of exploitant liggen, bijvoorbeeld
indien het betreft belangrijke investeringen of de naleving van de artikelen
inzake de eigendom en zeggenschap. In dergelijke gevallen dient primair de
eigenaar te worden aangesproken.Artikel 1, vierde lidDeze bepaling biedt de minister van VROM de mogelijkheid om, voor zover
het betreft de toepassing van hoofdstuk II (de organisatie van de openbare
drinkwatervoorziening), bedrijven aan te wijzen die gelijk worden gesteld
met drinkwaterbedrijven. Gedacht wordt aan bedrijven die water winnen en (gedeeltelijk)
zuiveren tot grondstof en dit vervolgens leveren aan een drinkwaterbedrijf
dat er drinkwater van maakt. Op dit moment zijn dat NV Waterwinningbedrijf
Brabantse Biesbosch en NV Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland. In
de huidige Waterleidingwet (artikel 1, vierde lid) vindt deze gelijkwaardigverklaring
bij wet plaats. De gelijkwaardigverklaring bij wet is, in aanmerking nemend
dat het hier om een bestuurshandeling gaat, een te zwaar en inflexibel middel.
Om die reden wordt een gelijkwaardigverklaring bij besluit van de minister
van VROM voorgesteld.Artikel 1, vijfde lidIn dit lid worden de bepalingen inzake collectieve watervoorzieningen
mede van toepassing verklaard op voorzieningen voor de winning, behandeling
of distributie van water op een binnen het Nederlands deel van het continentale
plat gelegen mijnbouwinstallatie als bedoeld in artikel 1, onderdeel o, van
de Mijnbouwwet, welk water als drinkwater aan consumenten binnen die mijnbouwinstallatie
ter beschikking wordt gesteld. Dit omvat alle betreffende bepalingen, dus
ook de bepalingen ten aanzien van de eigenaar van een collectieve
watervoorziening en het toezicht op een dergelijke voorziening. Reden tot
het opnemen van deze bepaling is de wenselijkheid van een expliciete regeling,
waar een aanduiding in de definitie van collectieve watervoorziening in het
eerste lid mogelijk niet de gewenste duidelijkheid zou bieden.Artikel 1, zesde lidOp grond van de definitie van «drinkwater» in artikel 1, eerste
lid, valt warm tapwater niet onder het begrip drinkwater. Warm tapwater wordt
in dit artikellid gedefinieerd als water bestemd of mede bestemd om te drinken,
te koken of voedsel te bereiden dan wel voor andere huishoudelijke doeleinden,
dat wordt verwarmd voordat het voor die toepassingen ter beschikking wordt
gesteld. Dergelijke leveringen van warm tapwater komen bijvoorbeeld voor in
sommige woonwijken (doorgaans in combinatie met stadsverwarming) of in sommige
appartementengebouwen. In artikel 1, zesde lid, wordt voor levering van warm
tapwater een aantal bepalingen van overeenkomstige toepassing verklaard. Het
betreft bepalingen die nu al op basis van de Waterleidingwet van toepassing
zijn op de productie en distributie van warm tapwater en die – direct
of indirect – betrekking hebben op de kwaliteit van het geleverde water.Het wetsvoorstel voor een Warmtewet, die momenteel door het de parlement
wordt behandeld (Kamerstukken II 2005/2006, 29 048, nr. 2), heeft
mede betrekking op de levering van warm tapwater. De voorgestelde wet stelt
eisen aan onder meer de prijsstelling en kwaliteit van de dienstverlening,
maar niet aan de kwaliteit van het geleverde water. In deze zin is er dus
geen overlap tussen dat wetsvoorstel en de Drinkwaterwet.Hoofdstuk II (de organisatie van de openbare drinkwatervoorziening)Artikel 2, eerste lidDit artikel geeft het beginsel weer waar hoofdstuk II een uitwerking van
vormt: bestuursorganen (de overheid) dragen zorg voor de duurzame veiligstelling
van de openbare drinkwatervoorziening. De hier voorgestelde bepaling vormt
een voortzetting van artikel 1a van de Waterleidingwet, met dien verstande
dat deze bepaling een meer inhoudelijk en kwalitatief karakter heeft. Dit
betreft met name de toevoeging dat de zorg betrekking heeft op de duurzame
veiligstelling (van de openbare drinkwatervoorziening). De overheidszorg heeft
specifiek daarop betrekking. In het algemeen deel van deze memorie van toelichting
(paragrafen 2.1 en 3.2 (toelichting op hoofdstuk 2)) is reeds aangegeven dat
de rol van de rijksoverheid, naast het uitoefenen van toezicht, vooral voorwaardenscheppend
en kaderstellend is. Gemeenten en provincies dragen vooral verantwoordelijkheid
als eigenaar van drinkwaterbedrijven en in noodsituaties. Zij zijn gehouden
er voor zorg te dragen dat de eigendom in overheidshanden blijft en dat drinkwaterbedrijven
aan hun wettelijke plichten voldoen, rekening houdend met de beleidskaders
zoals door het Rijk aangegeven. Voorts zijn ze verplicht om met deze bedrijven
samen te werken bij de nooddrinkwatervoorziening (die primair valt onder de
verantwoordelijkheid van de drinkwaterbedrijven, zie de voorgestelde artikelen
27 en volgende). Daarnaast zijn zij, evenals bestuursorganen van waterschappen
en gemeenschappelijke regelingen, krachtens deze bepaling verplicht om ook
bij de uitoefening van overige bevoegdheden, zoals in het kader van de ruimtelijke
ordening, te voldoen aan deze zorgplicht.De in artikel 2, eerste lid, opgenomen zorgplicht wordt voorts op een
bestendige en duurzame wijze vervuld door drinkwaterbedrijven, behoudens enkele
uitzonderingen, de exclusieve bevoegdheid (en plicht) tot productie
en levering van drinkwater toe te kennen en zeker te stellen dat de drinkwaterbedrijven
in overheidshanden blijven.Artikel 2, tweede lidDe hier voorgestelde bepaling is om een aantal redenen wenselijk. In de
eerste plaats om te expliciteren dat plannen of projecten ten behoeve van
de duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening een dwingende
reden van groot openbaar belang in de zin van artikel 6, vierde lid, van de
Habitatrichtlijn1 vormen, zodat deze ook in de
in dat lid bedoelde gebieden, met de daar genoemde waarborgen, doorgang kunnen
vinden.Verder is het wenselijk om het bijzondere karakter van het belang van
de openbare drinkwatervoorziening in de wet te verankeren en te waarborgen
dat aan dit belang steeds voldoende recht wordt gedaan (en inbreuken worden
voorkomen) bij de belangenafweging door bestuursorganen in het kader van de
uitoefening van wettelijke bevoegdheden of de toepassing van wettelijke voorschriften.
Het belang van de openbare drinkwatervoorziening vormt een zwaarwegend openbaar
belang dat een bijzondere wettelijke bescherming rechtvaardigt. Drinkwater
vormt immers een primaire levensbehoefte. Dit brengt met zich mee dat dit
belang om die reden boven andere belangen kan prevaleren. Zonder een dergelijke
expliciete waarborging bestaat de kans dat, bij een toenemende druk op, en
intensivering van, het gebruik van ruimte, bodem en water, het belang van
de bescherming van de openbare drinkwatervoorziening slechts een van de vele
af te wegen belangen wordt in de besluitvorming en daarin niet het gewicht
krijgt dat het zou moeten krijgen, waardoor het niet ondenkbeeldig is dat
de opdracht tot een duurzame veiligstelling moeilijker uitvoerbaar wordt.
De bepaling vormt tevens een nadere uitwerking en concretisering van de in
het eerste lid opgenomen zorgplicht. Die zorgplicht raakt alle bestuursorganen
die op enigerlei wijze bij hun taakuitoefening te maken krijgen met het belang
van de openbare drinkwatervoorziening, ook indien zij niet rechtstreeks betrokken
zijn bij de zorg voor die voorziening zelf.Het voorgaande neemt overigens niet weg dat van geval tot geval in de
belangenafweging en de motivering van een besluit, een beroep op de aanwezigheid
van dwingende redenen van groot openbaar belang verband houdend met de openbare
drinkwatervoorziening concreet zal moeten worden onderbouwd en uitgewerkt.
Het enkel volstaan met een beroep op de bepaling van het voorgestelde artikel
2, tweede lid, volstaat derhalve niet. Van geval tot geval zal moeten worden
aangetoond dat in concreto sprake is van een situatie en omstandigheden die
een beroep op deze bepaling rechtvaardigen, zoals bijvoorbeeld de noodzaak
van het gebruik van bepaalde gebieden voor de drinkwatervoorziening en de
aanwezigheid van daarvoor vereiste infrastructuur in die gebieden.Artikel 3Het voorgestelde artikel 3 legt de verantwoordelijkheid voor een voldoende
en duurzame uitvoering van de openbare drinkwatervoorziening binnen een bepaald
distributiegebied neer bij de eigenaar van het betreffende drinkwaterbedrijf.
Deze zorgplicht, die nieuw is ten opzichte van de Waterleidingwet, ligt in
het verlengde van de zorgplicht die ingevolge artikel 2, eerste lid, op bestuursorganen
(de overheid) rust en betreft de feitelijke productie en distributie van deugdelijk
drinkwater ten dienste van consumenten en afnemers, binnen door de overheid
gestelde kaders en voorwaarden. Deze zorgplicht ligt bij de eigenaar omdat
deze het bedrijf bestuurt, beheert en exploiteert en het best in staat is
om te waarborgen dat aan de eisen ten aanzien van de drinkwatervoorziening
wordt voldaan. In de paragrafen 2.1 en 3.2 (toelichting bij hoofdstuk II)
is reeds uitvoerig ingegaan op de inhoud en reikwijdte van de
verantwoordelijkheid van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf.De zorgplicht als opgenomen in dit artikel vormt overigens geen belemmering
voor het uitbesteden van bepaalde activiteiten, althans voor zover hierbij
geen sprake is van overdracht van eigendom of zeggenschap als bedoeld in de
voorgestelde artikelen 10 en 11. Te denken valt aan het ontwerp en de bouw
van watervoorzieningswerken, de administratie en het opnemen van de watermeters.
De eigenaar van een drinkwaterbedrijf blijft daarbij steeds verantwoordelijk
voor het beheer en de exploitatie van het drinkwaterbedrijf en de kwaliteit
van het geleverde drinkwater.Artikel 4Artikel 4, eerste lid, bevat een algemeen verbod op de productie en distributie
(zijnde: transport en levering) van drinkwater door andere personen dan de
eigenaar van een drinkwaterbedrijf. Dit verbod is nu nog opgenomen in artikel
3i juncto artikel 3j, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de Waterleidingwet.
De noodzaak van dit verbod volgt onverminderd uit de aan drinkwaterbedrijven
opgelegde publieke taak, zoals neergelegd in (onder meer) de voorgestelde
artikelen 3, 7 en 8, in het verlengde van de in artikel 2, eerste lid, neergelegde
overheidszorg voor de drinkwatervoorziening. Zoals ook in het algemeen deel
van deze memorie van toelichting (paragraaf 3.2, toelichting bij hoofdstuk
II, eigendom waterleidingbedrijven) is aangegeven leent de openbare drinkwatervoorziening
zich niet voor liberalisering en marktwerking en blijft deze als nutstaak,
die betrekking heeft op een primaire levensbehoefte, voorbehouden aan de overheid
en (voor wat betreft de uitvoering) aan de drinkwaterbedrijven, die daartoe
over een wettelijk beschermde positie beschikken en dienen te blijven beschikken.
Op het verbod zijn enkele beperkte uitzonderingen van toepassing. In Nederland
leveren en produceren ook anderen dan de eigenaars van drinkwaterbedrijven
drinkwater, zij het op beperkte schaal en op zeer lokaal niveau. Te denken
valt aan collectieve watervoorzieningen of bepaalde collectieve leidingnetten
op of in bedrijventerreinen, defensieterreinen, kampeerterreinen, bungalowparken
en kantoorgebouwen en flatgebouwen. Het zou niet in de doelstelling van de
voorgestelde wet passen dergelijke voorzieningen onmogelijk te maken.Daarom is in artikel 4, tweede lid, onderdelen a en b, voor inrichtingen
in de zin van de Wet milieubeheer een uitzondering opgenomen op het verbod
tot productie en distributie van drinkwater. Daarbij is rekening gehouden
met afsplitsing van onderdelen van een inrichting. Dit betreft zowel afsplitsingen
uit het verleden als mogelijke toekomstige afsplitsingen. De bepaling vormt
een voortzetting van artikel 3j, tweede lid, aanhef en onderdeel b, subonderdeel
1°, van de Waterleidingwet.Het voorgestelde artikel 4, derde lid, bevat voorts een uitzondering op
het productie- en leveringsverbod voor eigenaren van drinkwatervoorzieningen
op mijnbouwinstallaties.In artikel 4, vierde lid, is een uitzondering op het distributieverbod
voor de eigenaar van bepaalde collectieve leidingnetten opgenomen. Die uitzondering
is een voortzetting van artikel 3j, tweede lid, aanhef en onder c, van de
Waterleidingwet. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan kleinschalige
collectieve leidingnetten in appartementsgebouwen en inrichtingen. Deze soort
veelal bestaande en kleinschalige doorleveringen die door de Waterleidingwet
zijn toegestaan dienen ingevolge dit wetsvoorstel niet onmogelijk te worden
gemaakt. Deze uitzondering is ten opzichte van de Waterleidingwet evenwel
verder geclausuleerd, om de volgende redenen.De uitzondering op het distributieverbod zoals opgenomen in de Waterleidingwet
heeft niet het oog op eventuele grootschalige collectieve leidingnetten waarmee
drinkwater aan consumenten zou kunnen worden geleverd. De wet is hier echter
niet expliciet over. De regering acht een dergelijke mogelijke
ontwikkeling niet wenselijk. Het gaat hierbij om mogelijke ontwikkelingen
waarbij woonwijken door anderen dan een drinkwaterbedrijf van drinkwater worden
voorzien door middel van een bij de bouw aangelegd collectief leidingnet voor
drinkwater. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een energiebedrijf
of woningbouwvereniging. De wet sluit niet expliciet uitdat een dergelijke
leverancier drinkwater zou willen gaan afnemen van het drinkwaterbedrijf en
het vervolgens via het collectieve leidingnet zou doorleveren aan haar klanten.
Het is zeer de vraag of het waterleidingbedrijf in een dergelijke situatie
op grond van de vigerende Waterleidingwet gehouden zou zijn om aan die leverancier
drinkwater te leveren dat als drinkwater binnen de wijk wordt doorgeleverd
aan de consument. Indien een dergelijke plicht zou worden aangenomen, zou
dit namelijk betekenen dat het waterleidingbedrijf gedwongen zou zijn om mee
te werken aan een inbreuk op het in de Waterleidingwet toegekende exclusieve
recht en plicht om in een bepaald gebied drinkwater aan consumenten of afnemers
te leveren. Het waterleidingbedrijf echter zou daar de facto toe worden gedwongen
omdat anders de burger verstoken zou blijven van drinkwater. In deze gevallen
zou de door de wetgever beoogde rechtstreekse levering door het waterleidingbedrijf
respectievelijk drinkwaterbedrijf aan gebonden afnemers worden doorbroken.
Ook zou de kwaliteitszorg en de leveringszekerheid hiermee niet gediend zijn
omdat sprake zou zijn van een extra (laatste) schakel in de openbare drinkwatervoorziening
in het traject van bron naar tappunt, waar deze bedrijven nauwelijks invloed
op zouden hebben en waarin de regels die voor waterleidingbedrijven respectievelijk
drinkwaterbedrijven gelden niet volledig van (overeenkomstige) toepassing
zouden zijn. Ook het beginsel van de kostendekkendheid van tarieven kan in
deze gevallen onder druk komen te staan. Gezien het voorgaande bestaat de
kans dat, afgezien van de verzwakking van de positie van de drinkwaterbedrijven,
voor de consument het kwaliteitsniveau, de leveringszekerheid en de informatievoorziening
minder zouden zijn dan de wetgever beoogt, met daarnaast een kans op te hoge
tarieven. Dit alles acht de regering ongewenst. Om die reden is de uitzondering
op het distributieverbod in het vierde lid van artikel 4 voor de eigenaar
van een collectief leidingnet beperkt tot de in dat lid genoemde categorieën
van (kleinschalige) collectieve leidingnetten. Het gaat om collectieve leidingnetten
die deel uitmaken van een gebouw, zoals een appartementencomplex, een kampeerterrein
(voor zover deze geen inrichting vormt), een bungalowpark of een volkstuincomplex,
dan wel van een leidingnet ten behoeve van een tappunt in openbare of voor
het publiek of andere personen toegankelijke ruimten, zoals een kermis, Jamboree
of een tappunt in de openbare ruimte, zoals strand, dorpsplein, natuurgebied
e.d. Voor eigenaars van andere collectieve leidingnetten, zoals het hiervoor
genoemde voorbeeld van een grootschalig collectief leidingnet in een woonwijk,
gelden de verboden van artikel 4, eerste lid, onverkort.De in artikel 4, tweede lid, onderdeel b, subonderdeel 2°, genoemde
peildatum van 25 februari 2005 komt overeen met de datum van inwerkingtreding
van de eerdergenoemde wet tot wijziging van de Waterleidingwet (eigendom van
waterleidingbedrijven). Deze bepaling vormt een voortzetting, in een vereenvoudigde
redactie, van artikel 3j, tweede lid, onderdeel b, subonderdeel 2°, van
de Waterleidingwet.Artikel 4, vijfde lid, biedt de mogelijkheid om aan de eigenaar van een
collectieve watervoorziening ontheffing te verlenen van een verbod als bedoeld
in het eerste lid in geval de aansluiting van een inrichting op het leidingnet
van een drinkwaterbedrijf ondoelmatig zou zijn (onderdeel a). Het belang van
de volksgezondheid mag daarbij niet in het gedrang komen (onderdeel b). Voor
een nadere toelichting verwijs ik kortheidshalve naar de toelichting bij de
derde nota van wijziging bij het voorstel van wet tot wijziging
van de Waterleidingwet (eigendom waterleidingbedrijven) (Kamerstukken II 2003/2004,
28 339, nr. 17). Het zesde tot en met achtste lid bevatten verdere
regels met betrekking tot de verlening, wijziging en intrekking van een ontheffing.Artikel 5De bevoegdheid en plicht (overeenkomstig het voorgestelde artikel 8) van
de eigenaar van een drinkwaterbedrijf tot levering van drinkwater is gekoppeld
aan het voor dat bedrijf vastgestelde distributiegebied. Distributiegebieden
worden vastgesteld bij besluit van de minister. Artikel 5, eerste lid, voorziet
hierin. Deze bepaling is een voortzetting van artikel 3j, tweede lid, onderdeel
a, van de Waterleidingwet. Op 25 februari 2005 is de daarop gebaseerde
Regeling distributiegebieden drinkwaterbedrijven (Stcrt. 2004, 251) in werking
getreden, waarin voor elk drinkwaterbedrijf het op dat moment voor dat bedrijf
van toepassing zijnde distributiegebied is vastgesteld. Artikel 5, vierde
lid, regelt de gronden waarop de minister ambtshalve deze gebieden kan wijzigen.
In het voorgestelde achtste lid wordt in samenhang hiermee de verplichting
voor de betrokken eigenaren van drinkwaterbedrijven opgenomen om binnen een
bij de wijziging aangegeven periode feitelijk en juridisch uitvoering te geven
aan de wijziging, in de door hen gewenste vorm.Op grond van het voorgestelde zesde lid kan tevens wijziging plaatsvinden
op aanvraag, ingeval eigenaren van drinkwaterbedrijven voor (delen van) hun
distributiegebied de bevoegdheid en plicht tot levering van drinkwater willen
overdragen aan andere eigenaren. Het kan daarbij ook gaan om overdracht aan
een drinkwaterbedrijf dat ontstaat door een fusie van bedrijven. Een dergelijke
wijziging die zijn beslag krijgt in een besluit als bedoeld in het eerste
lid behoeft derhalve steeds de medewerking van de minister van VROM. Artikel
5, zevende lid, geeft de minister de mogelijkheid zijn medewerking aan die
wijziging te onthouden indien hij van oordeel is dat sprake is van strijdigheid
met het belang van de openbare drinkwatervoorziening. Of sprake is van een
dergelijke strijdigheid is mede afhankelijk van de beleidsvisie van de minister
terzake, zoals opgenomen in de op grond van artikel 6 vast te stellen beleidsnota
inzake de openbare drinkwatervoorziening. Belangrijke elementen van de toetsing
worden gevormd door bereik en spreiding (van het distributienet), capaciteit,
kwaliteit, continuïteit en kosten.In zoverre vormt de voorgestelde regeling een wijziging ten opzichte van
artikel 3k van de Waterleidingwet, dat de overdracht op initiatief van de
betrokken drinkwaterbedrijven afhankelijk wordt van medewerking van de minister
van VROM, die immers een besluit moet nemen. Dit volgt uit diens rijksverantwoordelijkheid
voor een duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening.Naast drinkwater leveren drinkwaterbedrijven ook ander water, met name
aan de industrie. Dat water wordt gebruikt in het productieproces als productiemiddel
of grondstof. Voor zover hier op grond van de bestemming van het geleverde
water geen sprake is van drinkwater, is de markt voor dit water vrij. Het
is echter om een aantal redenen niet wenselijk indien drinkwaterbedrijven
op deze markt met elkaar zouden gaan concurreren met gebruik van watervoorzieningswerken
die bedoeld zijn voor de openbare drinkwatervoorziening.Een dergelijke concurrentie zou in de eerste plaats het risico van afkoppelen
van grootverbruikers vergroten, doordat deze naar een ander drinkwaterbedrijf
overstappen. Dit zou kunnen leiden tot hogere tarieven voor de gebonden klanten,
zoals particulieren. Bij de eerdergenoemde behandeling door de Tweede Kamer
van de wet tot wijziging van de Waterleidingwet (eigendom waterleidingbedrijven)
en de (eerdere) discussies over marktwerking in de drinkwatersector (zie paragraaf 3.2
van het algemeen deel van deze memorie van toelichting) is als
voorwaarde gesteld dat marktwerking geen nadelige gevolgen mag hebben voor
de gebonden klant.In de tweede plaats kan hierdoor een eerlijke concurrentie met andere
aanbieders van water aan de industrie in het geding komen, vanwege de marktmacht
van drinkwaterbedrijven, gegeven hun exclusieve bevoegdheid tot levering van
drinkwater. Artikel 5, tweede lid, verbiedt dat drinkwaterbedrijven hun watervoorzieningswerken,
die bedoeld zijn voor de drinkwatervoorziening, gebruiken voor levering van
water, niet zijnde drinkwater, buiten het eigen distributiegebied (zoals bijvoorbeeld
aan de industrie).Concurrentie tussen drinkwaterbedrijven zou bovendien op gespannen voet
kunnen komen te staan met hun in het kader van de openbare drinkwatervoorziening
gewenste onderlinge samenwerking. Het is, mede vanwege deze samenwerking,
van belang dat drinkwaterbedrijven op basis van een onderlinge afspraak water
aan elkaar kunnen leveren. Dit draagt bij aan een optimale verdeling van beschikbare
capaciteit. Het tweede lid van artikel 5 bevat om die reden voor drinkwater
een uitzondering op dat verbod. In het derde lid is met het oog op de levering
van water (niet zijnde drinkwater) aan een ander drinkwaterbedrijf een tweede
uitzondering opgenomen op het verbod van het tweede lid. Daarmee wordt het
mogelijk dat een drinkwaterbedrijf ook ander water dan drinkwater levert aan
een ander drinkwaterbedrijf. Tevens geldt het verbod van het tweede lid niet
voor de levering van nooddrinkwater buiten het eigen distributiegebied. Het
zou immers onwenselijk zijn als een drinkwaterbedrijf een ander drinkwaterbedrijf
niet zou mogen assisteren door buiten zijn distributiegebied nooddrinkwater
te verschaffen.Artikel 6Het voorgestelde artikel 6 stelt regels aan de totstandkoming, inhoud
en wijziging van de beleidsnota openbare drinkwatervoorziening, zoals toegelicht
bij hoofdstuk II (paragraaf 3.2 van het algemeen deel van deze toelichting).
Deze beleidsnota vormt de voortzetting van het eerdergenoemde beleidsplan
drink- en industriewatervoorziening (BDIV), zoals geregeld in de artikelen
47 tot en met 50 van de Waterleidingwet. Het eerste lid van artikel 6 vormt
de grondslag voor deze beleidsnota en legt een minimum vaststellingsfrequentie
vast van eenmaal in de zes jaar, met de mogelijkheid van tussentijdse wijziging
(vijfde lid). Hiermee wordt beoogd om het rijksbeleid ten aanzien van de duurzame
veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening en de uitvoering van
dat beleid actueel te houden. Op deze manier kan worden ingespeeld op gewijzigde
of nieuwe omstandigheden en voortschrijdend inzicht ten aanzien van het functioneren
van de drinkwatervoorziening en de uitvoering van de publieke taak. De termijn
van zes jaar sluit aan bij de herzieningsfrequentie van de stroomgebiedbeheerplannen
die worden opgesteld in het kader van de Wet op de waterhuishouding. Het bijzondere
belang van de openbare drinkwatervoorziening, de beoogde doorwerking van het
in de nota opgenomen beleid naar het beleid van de drinkwaterbedrijven en
betrokken overheden en de functie van de nota als toetsingskader voor met
name de leveringsplannen noodzaken tot het voortbestaan van een wettelijke
planverplichting, zij het in veel lichtere vorm dan het huidige BDIV.De inhoud van de beleidsnota wordt geregeld in het tweede lid. De daarin
gegeven opsomming van onderwerpen is evenwel niet limitatief. De minister
van VROM kan ook andere onderwerpen, die hij van belang acht voor de openbare
drinkwatervoorziening, in de nota opnemen. In dit verband is het relevant
dat de verplichte onderlinge prestatievergelijking van de drinkwaterbedrijven
(artikel 31 e.v.) betrekking heeft op een viertal aspecten van een duurzaam
veiliggestelde drinkwatervoorziening: drinkwaterkwaliteit, milieu,
klanttevredenheid en kostenefficiëntie. De wijze waarop en de mate waarin
onderwerpen aan de orde komen is afhankelijk van de feitelijke situatie en
de noodzaak voor gewijzigd of nieuw beleid.Uit het derde lid volgt dat de beleidsnota in overleg met belanghebbende
partijen wordt opgesteld. Hieronder dienen in ieder geval te worden gerekend:
de drinkwaterbedrijven en de betrokken provincies en gemeenten.Artikel 7De in het eerste lid opgenomen (primaire) taakomschrijving voor de eigenaren
van drinkwaterbedrijven volgt uit de wettelijke opdracht aan eigenaren van
drinkwaterbedrijven, opgenomen in artikel 3, om ten aanzien van het voor hun
bedrijf vastgestelde distributiegebied uitvoering te geven aan de overheidszorg
inzake de openbare drinkwatervoorziening. Artikel 7, eerste lid, omvat een
nadere precisering en verduidelijking van deze opdracht en is, evenals artikel
3, nieuw ten opzichte van de Waterleidingwet. Onderdeel a omvat de algemene
opdracht aan de eigenaar van een drinkwaterbedrijf om binnen zijn distributiegebied
een duurzame en doelmatige openbare drinkwatervoorziening tot stand te brengen
en in stand te houden. Voor de uitvoering van die taak is de infrastructuur
essentieel. Onderdeel b legt dan ook aan het drinkwaterbedrijf de taak op
om de nodige infrastructuur tot stand te brengen en in stand te houden. In
onderdeel c is de taak voor de eigenaar van het drinkwaterbedrijf neergelegd
om binnen zijn distributiegebied en overeenkomstig artikel 8 drinkwater te
leveren. Op basis van onderdeel d is het daarbij zijn taak om de kwaliteit
te borgen van zowel het productieproces, het distributieproces als de kwaliteit
van het geleverde drinkwater.Het tweede lid omvat van het eerste lid afgeleide taken en daarmee samenhangende
(secundaire) verplichtingen. Het tweede lid, onderdeel a, bepaalt dat de eigenaar
van het drinkwaterbedrijf tot taak heeft om bij te dragen aan de bescherming
van zijn grondstof (grond- of oppervlaktewater) tegen vervuiling. De verantwoordelijkheid
voor schoon grondwater en oppervlaktewater ligt bij de overheid op basis van
water- en milieuwetgeving zoals de Wet milieubeheer, de Wet bodembescherming,
de Wet verontreiniging oppervlaktewater, de Wet op de waterhuishouding, het
Besluit kwaliteitsdoelstellingen en metingen oppervlaktewater en te zijner
tijd de nieuwe Waterwet. De eigenaar van een drinkwaterbedrijf wordt met de
taakstelling in het tweede lid, onderdeel a, verplicht en in staat gesteld
tot bescherming van waterwingebieden en daaraan gerelateerde activiteiten
op het gebied van natuur- en milieubeheer ten einde drinkwater te kunnen produceren.
Een voorbeeld hiervan is het natuurbeheer dat door drinkwaterbedrijven sinds
jaar en dag in en rond de infiltratie- en wingebieden in de duinen wordt gevoerd.Tevens heeft het drinkwaterbedrijf op grond van het tweede lid, onderdeel
b, tot taak om te bevorderen dat tussen het afleveringspunt en de tappunten
uit een oogpunt van volksgezondheid verantwoord met het drinkwater wordt omgegaan
door eigenaars, consumenten en andere afnemers. Hierbij kan onder meer gedacht
worden aan het uitvoeren van controles op aangesloten installaties op basis
van het bepaalde in artikel 16 en aan het opstellen van technische werkbladen
voor installaties en aan het geven van voorlichting aan de afnemers. Dit laat
onverlet dat de drinkwaterbedrijven niet verantwoordelijk zijn voor het ontwerp
en de staat van leidingen, fittingen en toestellen tussen het punt van levering
en het punt waarop het drinkwater ter beschikking komt voor menselijke consumptie
en voor eventuele kwaliteitsverslechteringen van het drinkwater die dit met
zich mee kan brengen. Zij zijn dus niet verantwoordelijk voor de staat en
inrichting van het leidingnet en de installaties die zich achter het leveringspunt
bevinden en de kwaliteitsverslechtering van het drinkwater die
hier eventueel het gevolg van kan zijn. Zoals eerder opgemerkt is dit een
van de redenen om de ontwikkeling van grootschalige collectieve leidingnetten
waarmee drinkwater aan consumenten wordtgeleverd tegen te gaan.Op de inhoud en reikwijdte van deze en de overige taken is verder reeds
ingegaan in het algemeen deel van deze memorie van toelichting bij hoofdstuk
II (paragraaf 3.2), waarnaar kortheidshalve wordt verwezen.In het derde lid van artikel 7 is aangegeven dat de door een drinkwaterbedrijf
aan te leggen, te herstellen, te vernieuwen of uit te breiden infrastructuur
(bedoeld in het eerste lid, onder b) wordt aangemerkt als een openbaar werk
dan wel openbare werken van algemeen nut in de zin van de Belemmeringenwet
Verordeningen en de Belemmeringenwet Privaatrecht. Hiermee wordt aangesloten
bij een soortgelijke bepaling in de Elektriciteitswet en wordt voorkomen dat
voor elk afzonderlijk project de aanvraag en de afgifte van een ministeriële
verklaring van openbaar belang vereist is, met alle administratieve lasten
van dien.In het vierde lid is een verbod op kruissubsidiëring opgenomen (eerste
volzin). Deze bepaling houdt in dat de inkomsten en middelen verkregen uit
de levering en de verkoop van drinkwater uitsluitend op een zodanige manier
kunnen worden gebruikt voor andere economische activiteiten, dat daarmee de
concurrentie niet kan worden vervalst.Door middel van de tweede volzin worden de transparantieverplichtingen
uit de Mededingingswet van overeenkomstige toepassing op de eigenaren van
de drinkwaterbedrijven. Het betreft met name de uit het verbod op kruissubsidiëring
voortvloeiende verplichting tot het voeren van een gescheiden boekhouding,
bedoeld in artikel 25b van die wet. Zoals opgemerkt in het algemeen deel van
deze memorie van toelichting, bij Hoofdstuk II, voeren drinkwaterbedrijven
een zogeheten dienst van algemeen (niet-economisch) belang door het verzorgen
van de openbare drinkwatervoorziening. De drinkwaterbedrijven vallen alleen
onder de Mededingingswet voor zover zij andere (economische)activiteiten
verrichten dan de activiteiten ter uitvoering van de openbare drinkwatervoorziening.
In dergelijke gevallen kwalificeren de drinkwaterbedrijven als ondernemingen
in de zin van het mededingingsrecht. Het mededingingsrecht strekt zich evenwel
niet uit tot die activiteiten van de drinkwaterbedrijven die kwalificeren
als dienst van algemeen (niet-economisch) belang. De activiteiten ter uitvoering
van de openbare drinkwatervoorziening vallen dus buiten het bereik van de
Mededingingswet. Om te waarborgen dat er toch sprake is van een vergelijkbare
transparantie als bij normale economische activiteiten waarvoor een bijzonder
of exclusief recht is toegekend, is gekozen voor het van overeenkomstige toepassing
laten zijn van de desbetreffende transparantie voorschriften uit de Mededingingswet.
Hiermee wordt ook een aangrijpingspunt voor het toezicht op de naleving van
het verbod op kruissubsidiëring gegeven.Artikel 8Het voorgestelde artikel 8 vormt grotendeels een voortzetting van artikel
3p van de Waterleidingwet, dat is voortgekomen uit een tijdens de behandeling
van het voorstel tot wijziging van de Waterleidingwet (eigendom waterleidingbedrijven)
door de Tweede Kamer aangenomen amendement1.
Artikel 8 bevat een ten opzichte van artikel 7 verder uitgewerkte verplichting
van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf met betrekking tot de levering van
drinkwater in het voor zijn bedrijf vastgestelde distributiegebied. Dit omvat
een nadere regeling van de verplichtingen inzake het voorzien van een aansluiting
en de levering van drinkwater en de aard van de daarbij te hanteren tarieven
en voorwaarden. Omdat drinkwater een primaire levensbehoefte is, werd een
dergelijke verplichting door de Tweede Kamer ter bescherming van de consumenten
noodzakelijk geacht. Daarnaast vormt deze verplichting tot levering de keerzijde
van de exclusieve bevoegdheid tot levering die de eigenaar krachtens
de artikelen 3, 4, eerste lid, en 5 in het voor zijn drinkwaterbedrijf vastgestelde
distributiegebied heeft. Wijziging ten opzichte van artikel 3p, vierde lid,
van de Waterleidingwet is dat op grond van artikel 8, vierde lid, bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur nadere regels kunnen worden gesteld, gelet
op het belang van deze materie.Voor de beoordeling en beslissing of in een bepaald geval daadwerkelijk
tot aansluiting of levering wordt overgegaan maakt een drinkwaterbedrijf gebruik
van de van toepassing zijnde algemene voorwaarden, waarin onder meer de gevallen
worden benoemd waarin niet tot aansluiting of levering zal worden overgegaan.
Deze voorwaarden zijn geënt op het model Algemene Voorwaarden Drinkwater
van VEWIN. Dit model komt tot stand in overleg met de Consumentenbond en onder
auspiciën van de Commissie Consumentenaangelegenheden van de Sociaal
Economische Raad (SER).Zoals opgemerkt in het algemeen deel van deze memorie van toelichting
is de drinkwatervoorziening een publieke dienst van groot algemeen belang.
De overheid dient op grond van artikel 2, eerste lid, zorg te dragen voor
een duurzame veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. De uitvoering
daarvan berust op grond van artikel 3 bij de drinkwaterbedrijven. Drinkwaterbedrijven
streven een maatschappelijk doel van algemeen belang na. Daarbij geldt dat
de uitvoering dient plaats te vinden op een doelmatige wijze en tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten. Uitgangspunt is dat de dienstverlening op een kostendekkende
wijze plaatsheeft, zoals reeds aangegeven in de toelichting op hoofdstuk V.
De tariefstelling en de aanwending van winst dienen in overeenstemming te
zijn met het streven naar optimale kwaliteit, het waarborgen van de continuïteit
van het bedrijf en de bescherming van de gebonden klant. Er wordt naar gestreefd
hierover met de drinkwaterbedrijven en de aandeelhouders (provincies en gemeenten)
nadere afspraken te maken. De gevolgen van deze afspraken voor de gebonden
klant zullen inzichtelijk worden gemaakt aan de hand van de resultaten van
de prestatievergelijking, waarover op grond van artikel 35 verslag zal worden
gedaan aan de Staten-Generaal. Mocht dit niet tot het gewenste resultaat leiden,
dan kunnen op grond van artikel 8, vierde lid, hieromtrent regels worden gesteld.
De wenselijkheid hiervan en de wijze van invulling zijn mede afhankelijk van
de resultaten van de in artikel 51 opgenomen evaluatie van de effectiviteit
van het instrument van prestatievergelijking.Artikelen 9, 10 en 11De hier voorgestelde artikelen vormen een voortzetting van de artikelen
3l, 3m en 3n van de Waterleidingwet. De rechtshandelingen die de eigenaar
van een drinkwaterbedrijf moet melden op grond van artikel 9, eerste lid,
behoeven niet in alle gevallen te leiden tot directe invloed op de formele
zeggenschap over een drinkwaterbedrijf; deze kunnen echter wel van invloed
zijn op de materiële zeggenschap. Voorbeelden zijn de handelingen, genoemd
in de onderdelen d en e van dat eerste lid. Rechtshandelingen die raken aan
de zeggenschap over een drinkwaterbedrijf dienen te worden gemeld voordat
deze rechtsgevolg krijgen. De laatste toevoeging vormt een wijziging ten opzichte
van artikel 3l, eerste lid, aanhef, van de Waterleidingwet, omdat alleen op
deze wijze een effectief toezicht op de betreffende handelingen kan worden
uitgeoefend. In artikel 9, eerste lid, onderdeel f, artikel 10 en artikel
11, onderdelen d en f, is voorts door de toevoeging «geheel of gedeeltelijk»
bij «zeggenschap» verduidelijkt dat de betreffende bepalingen
ook bij een gedeeltelijke overdracht van zeggenschap van toepassing zijn.
Op basis van de melding, bedoeld in artikel 9, eerste lid, kan de minister
van VROM beoordelen of de voorgenomen rechtshandeling verboden is krachtens
artikel 10. Met het verbod van artikel 10 wordt voorkomen dat
aan een derde, niet zijnde een gekwalificeerde rechtspersoon, de mogelijkheid
wordt gegeven invloed uit te oefenen op de beslissingen van een drinkwaterbedrijf
en de essentiële activa. Artikel 10 vormt geen belemmering voor het uitbesteden
van taken aan niet-gekwalificeerde rechtspersonen. Immers bij uitbesteding
blijft het drinkwaterbedrijf verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie
van het drinkwaterbedrijf en de kwaliteit van het geleverde drinkwater. Anders
ligt het in geval de exploitatie van een drinkwaterbedrijf door een derde
wordt verricht. Met het recht op exploitatie wordt een zodanige derde de leverancier
van het drinkwater. Daarmee zou de zeggenschap over het drinkwaterbedrijf
overgaan. Dit valt onder het verbod van artikel 10. Ook is deze levering door
een derde verboden op grond van artikel 4, eerste lid.De beoordeling of een (voorgenomen) handeling onder het verbod van artikel
10 valt vormt geen zelfstandig besluit. Indien een beoordeling leidt tot een
besluit tot het geven van een aanwijzing als bedoeld in artikel 12 maakt deze
daarvan deel uit. Indien de beoordeling niet leidt tot een aanwijzing is geen
sprake van een publiekrechtelijke rechtshandeling die leidt tot een besluit.Artikel 11 bevat een niet-limitatieve opsomming van rechtshandelingen
die in elk geval verboden zijn. De opgesomde handelingen corresponderen met
die welke ingevolge artikel 9 moeten worden gemeld, met dien verstande dat
deze een door artikel 10 verboden aspect bevatten. Ook andere handelingen
kunnen onder die verbodsomschrijving vallen. Het is daarom raadzaam om, in
geval van twijfel, aan het Ministerie van VROM de vraag voor te leggen of
in een bepaald geval tot melding moet worden overgegaan.Voor wat betreft de mededingingsrechtelijke aspecten van de overheidseigendom
wordt kortheidshalve verwezen naar hetgeen daaromtrent in het algemeen deel
van deze memorie van toelichting (par. 3.2, bij: Hoofdstuk II) is opgemerkt.Voorts merk ik in dit verband nog het volgende op. In artikel 2 van de
voorgestelde wet is de zorgplicht van de overheid voor de drinkwatervoorziening
vastgelegd. Eigendom door overheden vormt onderdeel van de invulling van deze
zorg. Reeds voor de inwerkingtreding van de genoemde wet tot wijziging van
de Waterleidingwet van 9 september 2004 waren alle drinkwaterbedrijven
volledig in handen van de overheid, bij vrijwel alle bedrijven vormgegeven
via 100% aandeelhouderschap. Met deze wijziging is er voor gekozen
de bestaande situatie van volledige overheidseigendom te consolideren, omdat
alleen op die wijze de overheid de noodzakelijk ruimte behoudt om invloed
uit te oefenen en daarmee publieke belangen te waarborgen. Bij partieel aandeelhouderschap
is de mogelijkheid om invloed uit te oefenen veel beperkter dan bij 100%
aandeelhouderschap. Bij partieel aandeelhouderschap zal rekening gehouden
moeten worden met private aandeelhouders en minder ruimte zijn voor de borging
van publieke belangen. Private aandeelhouders zullen zich vooral richten op
winstmaximalisatie. Het streven naar winstmaximalisatie is doorgaans strijdig
met publieke belangen die in het kader van de drinkwatervoorziening geborgd
dienen te worden. Volledige zeggenschap door de overheid wordt derhalve noodzakelijk
geacht.Artikel 12Het voorgestelde artikel 12, dat een voortzetting vormt van artikel 3o
van de Waterleidingwet, geeft de minister van VROM de bevoegdheid een aanwijzing
te geven indien naar zijn oordeel sprake is van een op grond van artikel 10
verboden rechtshandeling. Dit omvat het beëindigen van voorbereidingshandelingen
(hetgeen een nieuw element vormt ten opzichte van artikel 3o)
en, indien een handeling reeds is voltooid, het ongedaan maken van de gevolgen
ervan. Uit de artikelen 10 en 11 wordt duidelijk welke handelingen in elk
geval zijn verboden. De melding, bedoeld in artikel 9, heeft mede tot doel
duidelijkheid te laten ontstaan in die gevallen, waarin niet op voorhand geheel
duidelijk is of artikel 10 en met name artikel 11 daarop betrekking hebben.
In gevallen waarin geen voorafgaande melding plaatsvindt ten aanzien van een
rechtshandeling die mogelijk onder de werking van artikel 10 valt en waarin
deze wordt gevolgd door een aanwijzing, is de Staat niet aansprakelijk voor
eventuele schade als gevolg van het ongedaan maken van de gevolgen van die
handeling.Als alternatief voor de ingevolge dit wetsvoorstel voortgezette regeling
is ook een opzet overwogen waarbij krachtens wettelijke bepaling de rechtsgevolgen
van een verboden handeling nietig zijn. Mede omdat niet steeds op voorhand
duidelijk zal zijn in hoeverre sprake is van een verboden handeling en dit
rechtsonzekerheid met zich mee zou kunnen brengen is gekozen voor de nu in
het wetsvoorstel opgenomen opzet.Hoofdstuk III (de zorg voor de kwaliteit van drinkwater)Artikelen 13, 14 en 15De hier voorgestelde artikelen zijn de opvolgers van artikel 4 van de
Waterleidingwet, dat vanwege de lengte in drie nieuwe artikelen wordt verdeeld,
en artikel 4 van het Waterleidingbesluit. Deze artikelen omvatten met name
de zorgplicht van de eigenaar voor de deugdelijkheid van het ter beschikking
gestelde drinkwater en de bevoegdheid tot nadere regeling van diverse kwaliteitsaspecten
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur (het Drinkwaterbesluit). Voor
een belangrijk deel strekken deze bepalingen tot implementatie van de eerdergenoemde
Drinkwaterrichtlijn (98/83/EG) en de Richtlijnen over oppervlaktewater, bestemd
voor de drinkwatervoorziening (75/440/EG en 79/469/EG). Hierna wordt ingegaan
op de afzonderlijke onderdelen van deze artikelen. De bepalingen richten zich
tot de eigenaar van een drinkwaterbedrijf maar zijn op basis van het voorgestelde
artikel 17, met uitzondering van artikel 13, tweede lid, ook van toepassing
op de eigenaar van een collectieve watervoorziening.Artikel 13, eerste lidDe hier voorgestelde bepaling is een combinatie van de tekst van de zorgplichtbepalingen,
opgenomen in artikel 4, eerste lid, van de Waterleidingwet en artikel 4, eerste
lid, van het Waterleidingbesluit, voor zover deze betrekking hebben op de
kwaliteit van het drinkwater. Nieuw ten opzichte van de Waterleidingwet is
dat niet-naleving van artikel 13 en de daarop berustende bepalingen strafbaar
wordt gesteld in de Wet op de economische delicten (WED) (zie het voorgestelde
artikel 46). Hiervoor is gekozen vanwege het grote belang dat uit het oogpunt
van de volksgezondheid wordt gehecht aan de deugdelijkheid van de drinkwatervoorziening.
Gezien de algemene en open formulering van de zorgplichtbepaling zal, bij
de vaststelling of sprake is van een overtreding, aangesloten moeten worden
bij objectieve criteria, zoals de beginselen van «good practice»
binnen de sector en het zich voordoen van onaanvaardbare gezondheidsrisico’s.
De zorgplicht van het eerste lid betreft met name micro-organismen, parasieten
of stoffen waaromtrent het Drinkwaterbesluit geen specifieke normen (gesteld
op grond van het derde lid van artikel 13) bevat. In het verleden zijn bijvoorbeeld
verschillende keren stoffen in (de bronnen) van drinkwater aangetroffen, waaromtrent
in het Waterleidingbesluit geen specifieke eisen waren opgenomen (bijvoorbeeld
MTBE, Aeromonas en dikegulac). Door de VROM-Inspectie zijn vervolgens
voor die stoffen richtwaarden opgesteld (gebaseerd op voorstellen van het
RIVM), die door de waterleidingbedrijven uit hoofde van de zorgplicht moeten
worden in acht genomen. In evidente gevallen waarin sprake is van een gevaar
voor de volksgezondheid zal indien nodig direct tot voorlopige maatregelen
of andere sancties ingevolge de WED kunnen worden overgegaan; in andere gevallen
zal de eigenaar die in overtreding is veelal met een waarschuwing in de gelegenheid
worden gesteld eerst zelf voor herstel zorg te dragen.Artikel 13, tweede lidIn dit lid, dat nieuw is ten opzichte van de Waterleidingwet, wordt ook
ten aanzien van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf een zorgplicht met betrekking
tot het ontwerp en de staat van zijn bedrijf opgelegd, die vergelijkbaar is
met de in artikel 18 en artikel 21, eerste lid, aan de eigenaar van respectievelijk
een collectieve watervoorziening dan wel een collectief leidingnet opgelegde
verplichtingen terzake. Er is geen reden om voor eigenaars van drinkwaterbedrijven
af te zien van een dergelijke verplichting, die samenhangt met de Drinkwaterrichtlijn. Artikel 13, derde lidKrachtens deze bepaling, die met enkele wijzigingen een voortzetting van
artikel 4, tweede lid, van de Waterleidingwet, vormt, kunnen voor een aantal
onderwerpen bij (of krachtens) algemene maatregel van bestuur eisen worden
gesteld omtrent:(onderdeel a) de hoedanigheid van het water en het nemen en analyseren
van monsters om die hoedanigheid vast te stellen. Het gaat hier ondermeer
om de kwaliteitseisen (parameters en bijbehorende maximum- of minimumwaarden),
de frequentie waarin het water op deze parameters moet worden onderzocht en
de wijze waarop de monstername en analyse moeten plaatsvinden. Hieronder zijn
ook begrepen eisen te stellen aan de laboratoria, die zijn belast met het
analyseren van monsters. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan de eis
dat deze laboratoria dienen te zijn geaccrediteerd. De hier bedoelde eisen
worden opgenomen in het voorgenomen Drinkwaterbesluit. Nieuw ten opzichte
van artikel 4, tweede lid, van de Waterleidingwet is de toevoeging, in de
aanhef van het derde lid, van de zinsnede «onverminderd het eerste lid».
Reden daarvoor is dat de verhouding tussen het eerste en derde lid, onderdeel
a, enige verduidelijking behoeft. Met het begrip «onverminderd»
wordt verduidelijkt dat de zorgplicht, bedoeld in het eerste lid, geldt naast
en in geval van onderlinge strijdigheid, zwaarder weegt dan de (minimum)eisen,
bedoeld in het derde lid, onder a. De zorgplicht kan tot gevolg hebben dat,
hoewel voldaan wordt aan de eisen van het derde lid, onder a, aan een eigenaar
onder omstandigheden toch andere of verdergaande eisen worden gesteld, met
name indien het belang van de bescherming van de volksgezondheid in het geding
is (zie de toelichting op het eerste lid, hiervoor).Ingevolge artikel 4 van de Waterleidingwet is dat overigens niet anders.
Wat in een concreet geval uit hoofde van deze zorgplicht van een eigenaar
eventueel meer of anders kan worden vereist dan hetgeen de eisen, bedoeld
in het derde lid, onderdeel a, met zich meebrengen, zal afhangen van de specifieke
omstandigheden van dat geval en kan niet op voorhand in de wet worden aangegeven.
Hierbij zullen zoals toegelicht bij het eerste lid ook de binnen de sector
gangbare normen en uitgangspunten een belangrijke rol spelen, de aanwezigheid
van gezondheidsrisico’s alsmede de beleidsuitgangspunten van het Rijk,
zoals opgenomen in de beleidsnota, bedoeld in artikel 6. In elk geval zal,
indien wordt gekozen voor bestuursrechtelijke handhaving, de toezichthouder
dan wel de minister van VROM (of EZ), in het kader van de eventuele toepassing
van bestuursdwang, krachtens afdeling 5:2 van de Awb steeds concreet
moeten aangeven op welke punten er niet wordt voldaan aan de zorgplicht van
het eerste lid en welke maatregelen moeten worden ondernomen om daar alsnog
aan te voldoen, en dient in beginsel ook een termijn te worden gegund waarbinnen
de betrokken eigenaar de gewenste maatregelen zelf kan uitvoeren. In het algemeen
zal bestuursrechtelijke handhaving bij minder ernstige overtredingen de meest
aangewezen weg vormen. Bij ernstige overtredingen, waarin bijvoorbeeld sprake
is van aanzienlijke gezondheidsrisico’s, zal een strafrechtelijke aanpak
meer voor de hand liggen en kan desgewenst direct worden overgegaan tot vervolging
en de toepassing van voorlopige maatregelen in de zin van de WED;(onderdeel b) het toezicht dat de eigenaar moet uitoefenen op de toestand
en werking van zijn bedrijf en de hoedanigheid van het bereide water. Dit
biedt een basis voor bijvoorbeeld het eisen van een systeem voor kwaliteitsborging.
De hier voorgestelde tekst is gelijk aan artikel 4, tweede lid, onderdeel
e, van de Waterleidingwet;(onderdeel c) de gebruikte materialen en chemicaliën en de wijze
van toepassing daarvan. De tekst van dit onderdeel is gelijk aan artikel 4,
tweede lid, onderdeel i, van de Waterleidingwet en strekt tot implementatie
van de Drinkwaterrichtlijn. Op basis van deze richtlijn moeten de lidstaten
ervoor zorgen dat zowel de stoffen als de nieuw toe te passen materialen die
worden gebruikt bij de bereiding of distributie van drinkwater en de daardoor
veroorzaakte verontreinigingen, niet in een hogere concentratie in het water
achterblijven dan noodzakelijk is voor het gebruik daarvan. Ook mogen de stoffen
en materialen geen afbreuk doen aan de bescherming van de volksgezondheid.
Op genoemde bepaling van de Waterleidingwet is de Regeling materialen en chemicaliën
leidingwatervoorziening (mede) gebaseerd;(onderdeel d) het onderzoek dat moet worden verricht indien water niet
aan de daaraan gestelde kwaliteitseisen voldoet. Dit onderdeel is gelijk aan
onderdeel j van artikel 4, eerste lid, van de Waterleidingwet en strekt eveneens
tot implementatie van de Drinkwaterrichtlijn, die bepaalt dat bij overschrijding
van de kwaliteitseisen altijd onderzoek moet worden gedaan naar de oorzaak
daarvan;(onderdeel e) de informatie over onder meer de kwaliteit van het drinkwater,
die moet worden verschaft aan consumenten, eigenaars van percelen en de toezichthouder.
Voor wat betreft de consumenten en eigenaars is de voorgestelde tekst een
voortzetting van onderdeel k van artikel 4, tweede lid, van de Waterleidingwet.
De bepaling strekt tot implementatie van de Drinkwaterrichtlijn, die bepaalt
dat lidstaten ervoor moeten zorgdragen dat consumenten en andere belanghebbenden
in verschillende situaties, verband houdende met de kwaliteit van het drinkwater,
worden geïnformeerd en geadviseerd. De informatieplicht ten behoeve van
de toezichthouder is nieuw ten opzichte van artikel 4, tweede lid, onderdeel
k, subonderdeel 1°, en is vereist om de toezichthoudende taak beter te
kunnen uitoefenen;(onderdeel f) de kwaliteit van het water waaruit warm tapwater wordt gemaakt;
de voorgestelde tekst is qua strekking gelijk aan onderdeel l van artikel
4, tweede lid, van de Waterleidingwet. In verband met de implementatie van
de Drinkwaterrichtlijn (die mede betrekking heeft op warm tapwater) is het
relevant dat eisen gesteld kunnen worden aan de kwaliteit van het water waaruit
warm tapwater wordt bereid.Onderdeel b van het tweede lid van artikel 4 van de Waterleidingwet, dat
betrekking heeft op de hoeveelheid en druk van het geleverde water, wordt
in dit wetsvoorstel ondergebracht in hoofdstuk IV (Leveringszekerheid en continuïteit).
Artikel 4, tweede lid, onderdeel h, van de Waterleidingwet, dat betrekking
heeft op de controles door het drinkwaterbedrijf op de aangesloten leidingnetten
en installaties, heeft een nadere uitwerking gekregen in de artikelen die
betrekking hebben op collectieve watervoorzieningen, collectieve leidingnetten
en woninginstallaties.Artikel 13, vierde lidDeze bepaling geeft aan dat voor een aantal onderwerpen eisen kunnen worden
gesteld. Dit betreft de inrichting van de bedrijfsonderdelen, het verrichten
van werkzaamheden en de vakbekwaamheid en de hygiënische voorlichting
van het personeel. De tekst is gelijk aan de onderdelen c, d, f en g van artikel
4, tweede lid, van de Waterleidingwet, met dien verstande dat ook hier voor
met name uitvoeringstechnische eisen de mogelijkheid wordt gegeven om deze
ook bij ministeriële regeling te geven.Van de mogelijkheid om nadere regels te stellen met betrekking tot deze
onderwerpen is (nog) geen gebruik gemaakt. Deze kunnen echter, mede in verband
met de kwaliteit van het geleverde water, zeer relevante aspecten betreffen,
zodat het wenselijk is om een mogelijkheid te houden om, waar en wanneer de
noodzaak zich voordoet, regels als bedoeld te stellen.Artikel 13, vijfde lidDe hier voorgestelde ontheffingsmogelijkheid vervangt de in de artikelen
4c en 4d van het Waterleidingbesluit opgenomen ontheffingsmogelijkheid. Reden
daarvoor is dat een expliciete verankering van deze mogelijkheid in de wet
wenselijk wordt geacht. Overeenkomstig de Drinkwaterrichtlijn heeft de ontheffingsmogelijkheid
uitsluitend betrekking op de in bijlage A, tabel II, van het Waterleidingbesluit
opgenomen maximumwaarden voor de aanwezigheid in het water van bepaalde stoffen
(chemische parameters), zoals die in het Drinkwaterbesluit (ter vervanging
van het Waterleidingbesluit) zullen worden opgenomen. De ontheffingsmogelijkheid
heeft derhalve niet betrekking op waarden als bedoeld in tabel I van die bijlage
(de microbiologische parameters).Artikel 14, eerste lidDeze bepaling komt overeen met artikel 4, derde lid, van de Waterleidingwet,
dat de grondslag biedt voor het bij algemene maatregel van bestuur verplichten
van de eigenaar van een waterleidingbedrijf tot het verrichten van onderzoek
van het water dat door hem wordt gebruikt voor de bereiding van leidingwater.
Met dien verstande dat ingevolge het wetsvoorstel de betreffende regels niet
alleen bij, maar ook krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen worden
gesteld (indien deze van uitvoeringstechnische aard zijn). De bepaling strekt
mede tot implementatie van de Richtlijnen over oppervlaktewater, bestemd voor
de drinkwatervoorziening (75/440/EG en 79/469/EG). In het toekomstige Drinkwaterbesluit
zal dit, zoals nu ook het geval is, worden ingevuld door te eisen dat het
water dat als grondstof voor de bereiding van drinkwater wordt gebruikt, periodiek
op een aantal parameters moet worden onderzocht.Artikel 14, tweede tot en met zesde lidDe hier voorgestelde bepalingen zijn destijds in de Waterleidingwet opgenomen
ter implementatie van de richtlijn van de EG van 16 juni 1975, betreffende
de vereiste kwaliteit van het oppervlaktewater dat is bestemd voor de productie
van drinkwater (Pb EG 1975, L 194/34 d.d. 25 juli 1975). Deze richtlijn
blijft nog tot eind 2007 in werking. Een wettelijke basis voor implementatie
blijft dus vooralsnog nodig. Ook na 2007 zullen deze bepalingen
van belang blijven voor de openbare drinkwatervoorziening. Het tweede lid
komt inhoudelijk overeen met artikel 4, vierde lid, van de Waterleidingwet.
Ook in dit geval kunnen uitvoeringstechnische regels bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur (bij ministeriële regeling) worden gesteld. De
betreffende indeling van het oppervlaktewater in kwaliteitsklassen, met de
daarbij behorende zuiveringsmethoden, is momenteel nader uitgewerkt in de
artikelen 17a tot en met 17d, juncto bijlage D, van het Waterleidingbesluit.
Het derde en vierde lid (ontheffingverlening) komen inhoudelijk overeen met
het zesde lid van genoemd artikel 4, dat momenteel de basis vormt voor de
artikelen 17e en 17f van het Waterleidingbesluit. Verduidelijkt is dat de
ontheffing aan een termijn wordt gebonden. De in artikel 4, vijfde lid, van
de Waterleidingwet opgenomen implementatiebevoegdheid voor de minister komt
niet terug in dit wetsvoorstel, omdat van die bevoegdheid in de praktijk geen
gebruik wordt gemaakt. Artikel 14, vijfde lid (gelijkstellingsbepaling) vormt
een voortzetting van artikel 4, zevende lid, van de Waterleidingwet. Het zesde
lid is een voortzetting van het achtste lid van artikel 4 van de Waterleidingwet
(begrip oppervlaktewater).Artikel 14, zevende lidTot op heden worden, ter uitvoering van bovengenoemde Europese richtlijnen,
alleen kwaliteitseisen gesteld aan het gebruik van oppervlaktewater. Gezien
de huidige ontwikkelingen is niet uit te sluiten dat het in de toekomst (in
het kader van de borging van de drinkwaterkwaliteit) nodig zal zijn om kwaliteitseisen
te stellen ook aan andere (mogelijke) bronnen voor de drinkwatervoorziening,
zoals zeewater, hemelwater, grondwater en afvalwater. De voorgestelde bepaling
biedt hiervoor een grondslag bij of krachtens algemene maatregel van bestuur,
waarbij er – net als bij oppervlaktewater – een verband kan worden
gelegd tussen de kwaliteit van de grondstof en de gebruikte zuiveringsmethode.Artikel 15De hier voorgestelde bepaling vormt (met enkele redactionele aanpassingen)
een voortzetting van artikel 4, negende lid, van de Waterleidingwet. Deze
bepaling is in 2000 aan de Waterleidingwet toegevoegd om een basis te bieden
voor de Tijdelijke regeling legionellapreventie in leidingwater, na de Legionella-uitbraak
in Bovenkarspel. Het valt niet uit te sluiten dat zich in de toekomst nogmaals
een gebeurtenis voordoet die noodzaakt tot het met spoed, direct op basis
van de Drinkwaterwet, zonder dat daartoe nog een wijziging van een algemene
maatregel van bestuur vereist is, treffen van wettelijke maatregelen via een
ministeriële regeling. Om die reden is het van belang de hier opgenomen
bevoegdheid te handhaven.Artikel 16Het voorgestelde artikel 16 komt inhoudelijk overeen met artikel 15 van
het Waterleidingbesluit. De bepaling wordt echter van een zodanig belang geacht,
dat gekozen is voor regeling bij wet. In deze bepaling wordt de controletaak
van de eigenaar van een drinkwaterbedrijf vastgelegd, die inhoudt dat het
bedrijf controleert of de op zijn net aangesloten installaties geen gevaar
opleveren voor verontreiniging van zijn leidingnet. In geval van op zijn leidingnet
aangesloten collectieve watervoorzieningen of collectieve leidingnetten heeft
de eigenaar van een drinkwaterbedrijf bovendien tot taak om te controleren
of deze voorzieningen en leidingnetten geen gevaar opleveren voor verontreiniging
van het daarmee beschikbaar gestelde drinkwater.Opgemerkt zij dat de controletaak in het verlengde ligt van de toezichthoudende taak van de VROM-Inspectie, die door middel van Inspectierichtlijnen
aan de drinkwaterbedrijven nadere aanwijzingen kan geven over de invulling
van deze taak. In het vierde lid is dan ook bepaald dat de eigenaar van een
aangesloten collectieve watervoorziening, collectief leidingnet, woninginstallatie
of andere installatie, dan wel de huurder van het betreffende gebouw of de
betreffende woning, verplicht is om medewerking te verlenen aan de uitvoering
van de controle door het drinkwaterbedrijf. De verplichting wordt uitgebreid
tot de betreffende huurder omdat dat vereist is voor een goede uitvoering
van de controletaak.Artikelen 17, 19, 20 en 21Het voorgestelde artikel 17 is in gewijzigde vorm een voortzetting van
artikel 15a van de Waterleidingwet. Artikel 17 regelt de verplichtingen van
de eigenaar van een collectieve watervoorziening en strekt tot implementatie
van de eerdergenoemde Drinkwaterrichtlijn. In het eerste lid worden de artikelen
13 (met uitzondering van het tweede lid), 14 en 15 en de daarop berustende
bepalingen (die gericht zijn tot de eigenaar van een drinkwaterbedrijf) van
overeenkomstige toepassing verklaard ten aanzien van collectieve watervoorzieningen,
voor zover daarmee drinkwater wordt geleverd aan consumenten of andere afnemers.
De in artikel 15a van de Waterleidingwet specifiek voor de eigenaar van een
collectieve watervoorziening opgenomen zorgplicht wordt daarbij vervangen
door de (van overeenkomstige toepassing zijnde) zorgplicht van het voorgestelde
artikel 13, eerste lid. Die bepaling vormt een (gewijzigde) voortzetting van
de in artikel 4, eerste lid, van de Waterleidingwet opgenomen zorgplicht voor
de eigenaar van een waterleidingbedrijf (die naast kwalitatieve zorg ook de
zorg voor continuïteit omvat). Bij de totstandkoming van artikel 15a
van de Waterleidingwet is ten aanzien van dat laatste overwogen, dat het te
ver gaat om van de eigenaar van een collectieve watervoorziening ook continuïteit
in de levering te eisen. Om die reden is in dat artikel een op die eigenaar
toegesneden zorgplicht opgenomen. Nu de in artikel 13, eerste lid, opgenomen
zorgplicht nog uitsluitend kwalitatief van aard is (de verplichting inzake
continuïteit gaat op in de bepalingen inzake leveringszekerheid), is
er geen reden meer om voor de eigenaar van een collectieve watervoorziening
een afwijkende zorgplicht in het wetsvoorstel op te nemen. Het door hem aan
consumenten geleverde drinkwater moet immers aan dezelfde kwaliteitseisen
voldoen.Het van overeenkomstige toepassing zijn van de artikelen 13 (met uitzondering
van het tweede lid) tot en met 15 betekent voorts dat de eigenaar van een
collectieve watervoorziening moet voldoen aan de regels die op basis van de
genoemde bepalingen worden gesteld met betrekking tot onder meer de kwaliteitseisen
ten aanzien van het drinkwater, de frequentie en wijze van analyse van het
water, het melden van overschrijdingen van de kwaliteitseisen en het informeren
van consumenten en andere afnemers over de kwaliteit van het drinkwater. De
Drinkwaterrichtlijn biedt de mogelijkheid om bepaalde collectieve watervoorzieningen
van deze voorschriften uit te zonderen. Deze uitzonderingsmogelijkheid is
opgenomen in het tweede lid. Er is nog geen gebruik van gemaakt. Voor het
overige zij verwezen naar de toelichting op de artikelen 13, 14 en 15, hiervoor.De artikelen 15c, 15d en 15e, opgenomen in hoofdstuk IIB (regels met betrekking
tot collectieve leidingnetten) van de Waterleidingwet keren terug in de vorm
van de voorgestelde artikelen 19, 20 en 21. Het betreft hier de verplichtingen
met betrekking tot het informeren van consumenten (artikel 19), het verrichten
van metingen (artikel 20) en de materialen en de staat van het leidingnet
(artikel 21). Ter implementatie van de Drinkwaterrichtlijn wordt in artikel
19 bepaald dat de eigenaar van een collectief leidingnet verplicht is om overeenkomstig
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels aan consumenten
informatie te verstrekken omtrent door hen te treffen maatregelen
in geval het gebruik van het water risico kan opleveren voor de volksgezondheid.
Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het geven van een doorspoel- of
kookadvies, indien het water lange tijd in een installatie heeft stilgestaan,
dan wel het advies om het water niet te drinken en alleen voor wassen en toiletspoeling
te gebruiken.Artikelen 18, 22 en 23Het voorgestelde artikel 18 vormt een uitwerking van artikel 14 van het
Waterleidingbesluit voor wat betreft de verplichtingen van de eigenaar van
een collectieve watervoorziening met betrekking tot het ontwerp en de staat
van die voorziening en de daarvan deel uitmakende elementen. De in artikel
14 van dat besluit opgenomen algemene zorgplicht wordt van een zodanig en
bestendig belang geacht dat opneming in de wet, specifiek voor de eigenaar
van een collectieve watervoorziening, wenselijk is. Daarbij wordt deze zorgplicht
uitgebreid tot het ontwerp en de staat van die voorziening en de toestellen
en leidingen die daarvan deel uitmaken. De in artikel 15, vierde lid, van
het Waterleidingbesluit opgenomen verplichting om mee te werken aan de controles
door de eigenaar van een waterleidingbedrijf, bedoeld in het eerste en tweede
lid van dat artikel wordt opgenomen in het vierde lid van artikel 16.Het voorgaande geldt mutatis mutandis ook voor de eigenaar van een collectief
leidingnet (zie het voorgestelde artikel 22 voor wat betreft diens zorgplicht
en eveneens artikel 16, vierde lid, voor wat betreft diens verplichting om
mee te werken aan de controles, bedoeld in het eerste en tweede lid van dat
artikel).Het voorgestelde artikel 23 bevat een eveneens van artikel 14 van het
Waterleidingbesluit afgeleide zorgplicht voor de eigenaar van een woninginstallatie
of andere drinkwaterinstallatie (niet zijnde een collectieve watervoorziening
of collectief leidingnet). De plicht voor deze persoon om mee te werken aan
onderzoek door de eigenaar van een drinkwaterbedrijf is eveneens opgenomen
in het artikel 16, vierde lid.Hoofdstuk IV (leveringszekerheid en continuïteit)Artikel 24Het hier voorgestelde artikel vormt de basis voor het waarborgen van de
levering van drinkwater en de continuïteit van deze levering. De verplichting
tot het plannen van de behoefte op de (middel-)lange termijn en de wijze waarop
deze behoefte zal worden gedekt – de bronnen en de middelen voor productie
en distributie – vloeien uit dit artikel voort en zullen in het Drinkwaterbesluit
verder worden uitgewerkt. In het leveringsplan, bedoeld in artikel 29, dienen
de resultaten te worden vastgelegd. Hiermee wordt feitelijk hoofdstuk IV van
de Waterleidingwet vervangen, inclusief de plannen van de bedrijfstak voor
de middellange termijn, de zogenoemde VEWIN Tienjarenplannen.Artikelen 25 en 26Een drinkwaterbedrijf heeft een storingsorganisatie die er op is gericht
veel voorkomende storingen als lekkages, uitval van kleinere installatieonderdelen
en dergelijke, snel en voor de klant ongemerkt te verhelpen. Met de hier voorgestelde
artikelen wordt geen regeling voor dit type verstoringen beoogd. De risicoanalyse
en de noodzaak van opschaling bij een verstoring heeft betrekking op de uitval
van één of meerdere elementen van de watervoorzieningswerken.
Hierbij zullen de dreigingsbeelden voor de watersector nader moeten worden
geformuleerd. Dit gebeurt deels door de sector zelf en deels door de rijksoverheid.
Het te realiseren basisbeveiligingsniveau wordt bereikt door
technische maatregelen, organisatorische maatregelen (bijvoorbeeld procedures
en oefenen) en personeelsmaatregelen (bijvoorbeeld opleiden). Ook de afstemming
met de ketenpartners, de gemeenten en de waterbeheerders, en de verplichte
actualisatie van de plannen heeft hierop betrekking. Artikel 14a van de Waterleidingwet
(instandhouding van de openbare drinkwatervoorziening in buitengewone omstandigheden)
gaat op in de hier voorgestelde nieuwe bepalingen.Artikel 27Artikel 27 regelt de leveringsverplichtingen van een drinkwaterbedrijf
tijdens een verstoring. Het begrip verstoring is in artikel 1, eerste lid,
gedefinieerd als uitval of aantasting van watervoorzieningswerken, waardoor
de continuïteit van de levering van deugdelijk drinkwater wordt verbroken
of in gevaar komt. Allereerst zal het drinkwaterbedrijf in staat moeten zijn
om bij de uitval van één element van de watervoorzieningswerken
de levering van drinkwater voort te zetten. Het Drinkwaterbesluit zal ten
aanzien van de vereiste druk in deze situatie nadere regels bevatten. Ook
dient het drinkwaterbedrijf, al dan niet via noodvoorzieningen, in staat te
zijn om gedurende ongeveer tien dagen geheel autonoom, dat wil zeggen zonder
de reguliere toevoer van gas, elektriciteit, benzine of andere brandstoffen,
te kunnen leveren. Op de levering van nooddrinkwater dient het drinkwaterbedrijf
derhalve geprepareerd te zijn. De resultaatverplichting ten aanzien van hoeveelheden,
distributiepunten, leveringstermijn, dekkingsgraad voor het voorzieningsgebied
en dergelijke zullen in het Drinkwaterbesluit nader worden uitgewerkt. Het
is van belang dat het drinkwaterbedrijf de afspraken die ten aanzien van de
levering van nooddrinkwater zijn gemaakt met de gemeenten vastlegt, gelet
op de rol die de gemeenten hebben in het kader van de Wet rampen en zware
ongevallen. De levering van noodwater blijft een inspanningsverplichting.
De inspecteur beoordeelt of daarbij geen onaanvaardbare risico’s voor
de volksgezondheid optreden.Artikel 28De in het voorgestelde artikel 28 geregelde rapportage omtrent de levering
van nooddrinkwater en/of noodwater onder verstoorde omstandigheden heeft een
tweeledig doel. In de eerste plaats kan worden nagegaan of de eigenaar van
een drinkwaterbedrijf heeft voldaan aan de wettelijke leveringsverplichtingen.
In de tweede plaats is het van belang dat lering kan worden getrokken uit
de situatie van de verstoorde levering, niet alleen door het drinkwaterbedrijf
zelf maar door de gehele sector. Ook indien de levering onder verstoorde omstandigheden
niet leidt tot enig druk- of volumeverlies, bijvoorbeeld omdat naastgelegen
bedrijven kunnen bijspringen, zal hierover gerapporteerd dienen te worden.Artikel 29Het leveringsplan als geregeld in artikel 29 is het plan van het drinkwaterbedrijf
waarin is beschreven op welke wijze wordt voldaan aan de eisen met betrekking
tot de levering van drinkwater. Het leveringsplan is openbaar met uitzondering
van de delen die informatie bevatten omtrent de veiligheid van het drinkwaterbedrijf.
Gelet op het grote belang van het leveringsplan voor zowel het drinkwaterbedrijf
als de toezichthouder zullen in het Drinkwaterbesluit nadere eisen aan het
plan worden uitgewerkt (zie het voorgestelde artikel 30, onderdeel e). Het
leveringsplan behoeft verder de goedkeuring van de inspecteur. Deze zal toetsen
of het plan voldoet aan de eisen van artikel 29 en de nadere eisen van de
algemene maatregel van bestuur, bedoeld in artikel 30, onderdeel e. De goedkeuring is geen voorwaarde voor de rechtsgeldigheid van een leveringsplan,
met dien verstande dat, indien deze achterwege blijft omdat het plan niet
aan de (nadere) eisen voldoet, uiteindelijk maatregelen in het kader van het
toezicht en de verdere handhaving mogelijk zijn om te bereiken dat het plan
(en daarmee de leveringszekerheid) alsnog aan de eisen voldoet. Voorts is
van belang dat in artikel 52 wordt bepaald dat voor de eerste maal een leveringsplan
moet worden opgesteld binnen ten hoogste één jaar nadat de in
dit wetsvoorstel opgenomen regeling in werking is getreden. In de algemene
maatregel van bestuur, bedoeld in artikel 30, wordt de herzieningsfrequentie
voor het leveringsplan voor de periode daarna bepaald.Artikel 30Dit artikel legt de basis voor een verdere uitwerking in het Drinkwaterbesluit
of een daarop gebaseerde ministeriële regeling van de eisen die aan de
leveringszekerheid en de continuïteit van de levering van drinkwater
worden gesteld. Dit geldt voor zowel niet-verstoorde als verstoorde omstandigheden.
Zo zullen bijvoorbeeld de eisen worden gekwantificeerd die in de wet in algemene
termen worden gesteld aan druk en hoeveelheid onder niet-verstoorde omstandigheden.
Tevens zullen er criteria worden geformuleerd om continuïteit te garanderen
bij bijvoorbeeld stroomuitval, waarbij onder meer zal worden bepaald dat minimaal
tien dagen kan worden geproduceerd en gedistribueerd met behulp van een eigen
noodstroomvoorziening. Ook worden er eisen gesteld aan de druk en hoeveelheden
te leveren water bij uitval van één of meerdere elementen van
een drinkwaterbedrijf. Bij volledige uitval van de reguliere drinkwatervoorziening
worden eisen gekwantificeerd ten aanzien van de nooddrinkwatervoorziening,
zoals de dekkingsgraad hiervan. Met het leveringsplan zullen de drinkwaterbedrijven
moeten kunnen aantonen dat aan alle gestelde eisen wordt voldaan.Hoofdstuk V (de doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening)Artikel 31Dit artikel draagt de minister van VROM op om een instantie aan te wijzen
die belast wordt met de uitvoering van de prestatievergelijking, bedoeld in
artikel 32. Deze vergelijking heeft betrekking op prestaties op het gebied
van kwaliteit, milieu, dienstverlening en kostenefficiëntie. De prestatievergelijking
wordt periodiek uitgevoerd. Hierdoor bestaat een blijvende prikkel om de doelmatigheid
te bevorderen en kunnen de prestaties van de drinkwaterbedrijven in de tijd
worden gevolgd.Bij de krachtens het tweede lid te bepalen frequentie wordt in eerste
instantie uitgegaan van eens in de drie jaar. Er kunnen redenen zijn om de
frequentie te wijzigen, bijvoorbeeld omdat naar verwachting de effecten van
maatregelen ter bevordering van de doelmatigheid op een termijn langer dan
drie jaar pas merkbaar zijn.Artikel 32Teneinde de prestaties van de drinkwaterbedrijven op het gebied van kwaliteit,
milieu (waaronder ook natuurbeheer wordt begrepen), dienstverlening en kostenefficiëntie
te kunnen vergelijken dienen de gegevens van de individuele bedrijven te worden
verzameld en bewerkt. De wijze waarop dit zal plaatsvinden wordt vastgelegd
in een protocol. Krachtens het voorgestelde artikel 32 wordt de op grond van
artikel 31 aangewezen instantie belast met het opstellen van dit protocol.Nieuwe inzichten met betrekking tot de wijze, waarop prestatievergelijking uitgevoerd dient te worden, kunnen aanleiding vormen tot wijziging
van het protocol. Het protocol wordt daarom voor elke prestatievergelijking
opnieuw vastgesteld.Aan de opzet en inhoud van het protocol worden bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur nadere eisen gesteld. Het tweede lid van artikel 32
vormt de basis hiervoor. Hieronder worden begrepen eisen betreffende de reikwijdte
van de prestatievergelijking, de inhoud van het protocol, het procesniveau
waarover de prestatievergelijking inzicht dient te verschaffen, de wijze waarop
de juistheid en betrouwbaarheid van gegevens en de bewerking hiervan gewaarborgd
dienen te worden en de wijze van rapportage. Deze eisen zullen niet gedetailleerder
zijn dan strikt noodzakelijk is. Gezien het belang van de prestatievergelijking
wordt in het derde lid voorzien in goedkeuring van het protocol door de minister
van VROM.Het vierde lid omvat een regeling ingeval een protocol niet of niet geheel
aan de eisen voldoet. Van belang is dat de minister van VROM in dat geval
krachtens artikel 33, tweede lid, regels kan stellen ter (gedeeltelijke) vervanging
van dat protocol.Artikel 33Het eerste lid van artikel 33 bevat de eigenlijke verplichting tot het
uitvoeren van de prestatievergelijking (door de aangewezen instantie), overeenkomstig
het daartoe opgestelde protocol. Het tweede lid voorziet in het bijzondere
geval dat (en voorzover) een protocol ontbreekt dan wel daaraan geheel of
gedeeltelijk goedkeuring wordt onthouden. In een dergelijk geval kan de minister
van VROM regels stellen ten behoeve van de uitvoering van een prestatievergelijking
(tweede tot en met vierde lid). Artikel 53 bepaalt dat voor de eerste maal
gevolg wordt gegeven aan de verplichting tot uitvoering van de prestatievergelijking
voor een bij ministeriële regeling te bepalen tijdstip.Artikel 34Voor de uitvoering van de prestatievergelijking zijn gegevens van drinkwaterbedrijven
nodig. Dit artikel verplicht de eigenaar van een drinkwaterbedrijf tot het
leveren van deze gegevens. Termijnen waarbinnen deze gegevens verstrekt dienen
te worden zullen worden opgenomen in het in artikel 32, eerste lid, bedoelde
protocol. Ingeval de eigenaar van een drinkwaterbedrijf in gebreke blijft
meldt de in artikel 31 aangewezen instantie, die de gegevens van de bedrijven
verzamelt, dit aan de minister van VROM. Zo nodig kan de minister van VROM
maatregelen nemen om er voor te zorgen dat de desbetreffende gegevens alsnog
worden geleverd.Artikel 35De resultaten van de prestatievergelijking dienen te worden neergelegd
in een verslag. De krachtens artikel 31 aangewezen instantie wordt belast
met het opstellen daarvan. Het verslag wordt door deze instantie toegezonden
aan de drinkwaterbedrijven en aan de minister van VROM. De minister van VROM
zendt het verslag vervolgens aan beide Kamers der Staten-Generaal en doet
hiervan mededeling in de Staatscourant. Daarbij geeft hij aan waar het verslag
kan worden ingezien.Artikel 36De prestatievergelijking heeft onder meer tot doel te bevorderen dat drinkwaterbedrijven
hun prestaties verbeteren. Naast de rapportage omtrent de prestatievergelijking
dient de minister van VROM te worden geïnformeerd over de
voornemens van de drinkwaterbedrijven om hun prestaties te verbeteren. De
minister stelt beide Kamers der Staten-Generaal op de hoogte van deze voornemens.
Er wordt bewust afgezien van het opnemen van criteria in de Drinkwaterwet
voor het al dan niet voldoende zijn van de geleverde prestaties en voor het
verbeteren daarvan. Dit behoort tot de eigen verantwoordelijkheid van de eigenaren
van drinkwaterbedrijven.Hoofdstuk VI (verslag met betrekking tot de kwaliteit
van het drinkwater)Artikelen 37, 38 en 39De hier voorgestelde bepalingen komen inhoudelijk overeen met respectievelijk
artikel 63a, 63b en 63c van de Waterleidingwet en strekken tot implementatie
van de Drinkwaterrichtlijn. De Drinkwaterrichtlijn verplicht de lidstaten
elke drie jaar verslag uit te brengen over de kwaliteit van het voor menselijke
consumptie bestemde water. In Nederland was het al geruime tijd praktijk om
periodiek (jaarlijks) een dergelijk verslag uit te brengen. Bij de implementatie
van de richtlijn door de eerdergenoemde wijziging van de Waterleidingwet in
2000 is aangesloten bij de praktijk van een jaarlijks verslag. Ook nu zie
ik geen reden om van de jaarlijkse frequentie af te wijken en is deze ongewijzigd
in het voorstel opgenomen.Hoofdstuk VII (handhaving)Artikel 40De hier voorgestelde bepaling vormt een voortzetting van artikel 61 van
de Waterleidingwet. Op grond van dat artikel is in het Besluit aanwijzing
ambtenaren VROM-regelgeving (Stcrt. 2004, 250) de VROM-Inspectie aangewezen
als toezichthouder voor drinkwaterbedrijven en collectieve watervoorzieningen
en collectieve leidingnetten op het land, en is het Staatstoezicht op de Mijnen
toezichthouder voor collectieve watervoorzieningen op mijnbouwinstallaties.
Artikel 40 voorziet eveneens in deze aanwijzing, met dien verstande dat de
minister van Economische Zaken krachtens het tweede lid de ambtenaren aanwijst
die zijn belast met het toezicht op de naleving voor wat betreft de daar bedoelde
mijnbouwinstallaties. Krachtens artikel 55, vierde lid, zal artikel 40 de
nieuwe grondslag voor het genoemde Besluit vormen, voor zover dat berust op
de Waterleidingwet.Artikel 41Artikel 6 van de Waterleidingwet, dat bepaalt dat de eigenaar van een
waterleidingbedrijf onverwijld kennis geeft aan de inspecteur van omstandigheden
die gevaar of beletsel kunnen vormen voor de naleving van het bepaalde bij
of krachtens artikel 4 van die wet, wordt in dit wetsvoorstel opgenomen in
artikel 41 met dien verstande dat verduidelijkt is dat het moet gaan om omstandigheden
verband houdend met dat bedrijf. Deze verplichting blijft, overeenkomstig
het vigerende artikel 15b of artikel 15f van de Waterleidingwet, eveneens
gelden voor de eigenaar van een collectieve watervoorziening of van een collectief
leidingnet voor wat betreft de bepalingen die deze eigenaars regarderen.Artikel 42De in het eerste lid van dit artikel opgenomen bestuursdwangbevoegdheid
voor de minister van VROM is momenteel opgenomen in artikel 63 van de Waterleidingwet.
Het tweede lid voorziet er in dat de minister van Economische
Zaken over dezelfde bevoegdheid beschikt voor zover het gaat om mijnbouwinstallaties.Hoofdstuk VIII (maatregelen in het belang van de volksgezondheid)Artikelen 43, 44 en 45Het hier voorgestelde hoofdstuk bevat een aantal bepalingen (de artikelen
43 en 44) die de toezichthouder bepaalde aanvullende bevoegdheden in het belang
van de volksgezondheid verlenen of die regels stellen ten aanzien van de uitoefening
van die bevoegdheid. Het gaat hier om bestaande en specifieke bevoegdheden
waar de Awb niet in voorziet. Zij vormen een voortzetting van de artikelen
5 en 8 van de Waterleidingwet, opgenomen in hoofdstuk II van die wet (het
toezicht op waterleidingbedrijven in het belang der volksgezondheid).Dit omvat in de eerste plaats de bevoegdheid tot het bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur in het belang van de volksgezondheid aanwijzen
van gegevens die de eigenaar van een drinkwaterbedrijf op een daarbij aan
te geven wijze dient te verstrekken aan de inspecteur (artikel 43, voortzetting
van artikel 5, eerste lid, aanhef en onderdeel a, van de Waterleidingwet).
Het is voor het uitoefenen van het toezicht van belang om te verstrekken gegevens
te kunnen aanwijzen en regels te kunnen stellen aan de wijze van verstrekking
van gegevens in een daarbij aangegeven vorm, bijvoorbeeld omdat het daarbij
kan gaan om grote aantallen meetgegevens waar een gestandaardiseerde en geautomatiseerde
wijze van controle veel efficiënter is dan een handmatige controle.Voorts omvat dit de bevoegdheid tot het verbieden van de levering van
drinkwater of slechts toestaan voor gebruik in door de toezichthouder aan
te geven gevallen in geval die levering gevaar voor de volksgezondheid kan
opleveren (voorgesteld artikel 44 (voortzetting van artikel 8 van de Waterleidingwet)).Ingevolge het voorgestelde artikel 45 kan de betreffende toezichthouder
ook van deze bevoegdheden gebruik maken ten aanzien van een collectief leidingnet
of een collectieve watervoorziening, voor zover daarmee drinkwater wordt geleverd
(voortzetting van de artikelen 15b en 15f van de Waterleidingwet). Artikel
45 bepaalt dat de in hoofdstuk VIII opgenomen bevoegdheden voor de inspecteur
en verplichtingen van de eigenaar van een waterleidingbedrijf van overeenkomstige
toepassing zijn ten aanzien van de toezichthouder, respectievelijk de eigenaar
van een collectieve watervoorziening of collectief leidingnet.Wat betreft de overige bepalingen van eerdergenoemd hoofdstuk II van de
Waterleidingwet, resumerend het volgende. Artikel 7 van de Waterleidingwet
vervalt omdat de bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht inzake het toezicht
en bestuursdwang (welke laatste bevoegdheid ingevolge dit wetsvoorstel wordt
opgedragen aan de minister van VROM) hierin voorzien. De artikelen 9 tot en
met 13 van de Waterleidingwet (maatregelen ten aanzien van personeel waterleidingbedrijven)
keren evenmin terug in dit wetsvoorstel omdat aan deze bepalingen geen behoefte
meer bestaat. Dat geldt eveneens voor artikel 14 van die wet (toegang inspecteur,
anders dan als toezichthouder, tot terreinen, werken en inrichtingen van waterleidingbedrijven)
omdat de inspecteur steeds als toezichthouder fungeert (ook in die gevallen
waarin sprake is van informeel overleg en dergelijke). Zijn toegangsrecht
is daarom afdoende geregeld in de Awb. Artikel 14a van de Waterleidingwet
(openbare drinkwatervoorziening in buitengewone omstandigheden) keert terug
in de vorm van hoofdstuk VI van dit wetsvoorstel (leveringszekerheid en continuïteit),
en dan met name artikel 28 (levering in verstoorde omstandigheden).De in artikel 7 van de Waterleidingwet opgenomen regeling, inhoudend dat,
indien naar het oordeel van de inspecteur niet wordt voldaan aan het bij of
krachtens artikel 4 bepaalde, de eigenaar van een waterleidingbedrijf verplicht
is binnen een door de inspecteur te stellen termijn de maatregelen te nemen,
welke deze nodig acht om daarin te voorzien, keert niet terug in dit wetsvoorstel.
De in artikel 42 opgenomen bestuursdwangbevoegdheid voor de minister voorziet
er in dat in een dergelijk geval in het besluit tot toepassing van bestuursdwang
concreet wordt aangegeven tegen welke overtreding wordt opgetreden en welke
maatregelen de overtreder binnen een daarbij te bepalen termijn dient te nemen
om de daadwerkelijke toepassing van bestuursdwang te voorkomen. Deze maatregelen
kunnen ook inhouden dat bepaalde onderdelen van het bereidings- of distributieproces
moeten worden aangepast of uitgebreid. De in artikel 42 opgenomen regeling
biedt dus voldoende soelaas voor de in artikel 7 van de Waterleidingwet bedoelde
gevallen.Voor een verdere toelichting op de artikelen 5 tot en met 8 van de Waterleidingwet
(waarvan de artikelen 43 en 44 een voortzetting vormen) zij nog verwezen naar
de memories van toelichting bij de wetsvoorstellen die tot deze bepalingen
leidden (Kamerstukken II 1955/1956, 4201, nr. 3; Kamerstukken II 1998/1999,
26 700, nr. 3).Hoofdstuk IX (wijziging van andere wetten)Artikelen 46 tot en met 50Deze artikelen bevatten de aanpassingswetgeving die de voorgestelde Drinkwaterwet
ten aanzien van andere wetten met zich meebrengt. Met uitzondering van artikel
46 gaat het hier om terminologische aanpassingen in diverse wetten. Artikel
46 leidt ertoe dat overtreding van de met het oog op de volksgezondheid belangrijkste
bepalingen van de voorgestelde wet strafbaar wordt gesteld in de Wet op de
economische delicten, zoals toegelicht in het algemeen deel van deze memorie
van toelichting. Dit komt de handhaafbaarheid van de Drinkwaterwet aanzienlijk
ten goede en sluit aan op soortgelijke ontwikkelingen binnen de overige VROM-wetgeving.Hoofdstuk X (evaluatie)Artikel 51In deze bepaling is vastgelegd dat de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer uiterlijk vijf jaar na inwerkingtreding van de wet
de uitvoering van hoofdstuk V (Doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening)
zal evalueren en daarover zal rapporteren aan de Staten-Generaal.Hoofdstuk XI (slotbepalingen)Artikel 52Deze bepaling houdt in dat uiterlijk één jaar na inwerkingtreding
van de voorgestelde wet op basis van artikel 29 een leveringsplan moet worden
opgesteld (dat vervolgens ter goedkeuring moet worden voorgelegd aan de inspecteur).Artikel 53Deze bepaling houdt in dat de prestatievergelijking voor de eerste maal
voor een bij ministeriële regeling te bepalen tijdstip wordt uitgevoerd. Daarna vindt dat volgens een bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur als bedoeld in artikel 31, tweede lid, te bepalen frequentie plaats.Artikel 54Deze bepaling, omtrent de bevoegdheid van gemeenten en provincies om (aanvullende)
regels te stellen ten aanzien van de drinkwatervoorziening, is met enige redactionele
aanpassingen overgenomen uit artikel 64 van de Waterleidingwet. Reden daarvoor
is dat een dergelijke mogelijkheid tot het stellen van (aanvullende) algemeen
verbindende voorschriften wenselijk blijft en dat, indien de hier voorgestelde
bepaling achterwege blijft, rechtsonzekerheid kan ontstaan in die gevallen
waarin van die (aanvullende) provinciale of gemeentelijke algemeen verbindende
voorschriften reeds sprake is.Artikel 55Artikel 55, eerste lid, voorziet er in dat de Waterleidingwet wordt ingetrokken
op het tijdstip waarop de voorgestelde Drinkwaterwet in werking treedt. Op
dat moment hebben naar verwachting nog niet alle op basis van Hoofdstuk III
van de Waterleidingwet vastgestelde reorganisatieplannen geleid tot overgang
van de daarin aangeduide distributiegebieden. Daarom is in het eerste lid
een overgangsbepaling opgenomen, opdat nog in uitvoering zijnde reorganisatieplannen
kunnen worden afgerond op basis van hoofdstuk III van de Waterleidingwet.Het tweede lid betreft een overgangsbepaling die reeds was opgenomen in
een recente wijziging van de Waterleidingwet (Wet van 9 september 2004
tot wijziging van de Waterleidingwet (eigendom van waterleidingbedrijven).
Het betreft een overgangsbepaling voor de situatie waarin een drinkwaterbedrijf
niet in handen is van de overheid. Deze situatie wordt rechtgetrokken door
uitvoering van een reorganisatieplan. Concreet betreft het de NV Bronwaterleiding
Doorn.Het derde lid biedt een voortgezette grondslag voor de Regeling distributiegebieden
waterleidingbedrijven totdat deze wordt vervangen door een besluit in de zin
van artikel 5.Het vierde lid bepaalt dat het Besluit aanwijzing ambtenaren VROM-regelgeving,
voor zover dat berust op de Waterleidingwet, na inwerkingtreding van de voorgestelde
wet berust op artikel 40, eerste lid.Artikel 56Dit artikel voorziet in de intrekking van het Besluit bescherming waterleidingbedrijven
1989 op het tijdstip dat de Drinkwaterwet in werking treedt. Op de redenen
daarvoor is in het algemeen deel van deze memorie van toelichting ingegaan.
Omdat het besluit mede is gebaseerd op artikel 29 van de Intrekkingswet BB
is een intrekkingsbepaling vereist.De Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,P. L. B. A. van GeelXNoot1Wet van 10 september 1975 tot wijziging van de Waterleidingwet (Stb.
1975, 514).XNoot2Wet van 29 januari 1986 tot wijziging van de Waterleidingwet (voorbereiding
en totstandkoming van watervoorzieningswerken) (Stb. 1986, 27).XNoot3Wet van 9 september 2004 tot wijziging van de Waterleidingwet (eigendom
waterleidingbedrijven) (Stb. 2004, 517).XNoot4Kamerstukken II, 1995/96, 23 168, nr. 5.XNoot1Kamerstukken II, 1996/97, 23 168, nr. 13.XNoot2Kamerstukken II, 1997/98, 25 869, nr. 1.XNoot3Kamerstukken II, 1997/98, 25 869, nr. 2.XNoot4Kamerstukken II, 1998/99, 25 869, nr. 4.XNoot5Kamerstukken II, 1999/2000, 25 869, nr. 5.XNoot6Kamerstukken II, 1999/2000, 26 700, nr. 8.XNoot1Wet van 22 juni 2000 tot wijziging van de Waterleidingwet in verband
met de richtlijn betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd
water (Stb. 2000, 295V) en besluit van 9 januari 2001 tot wijziging van
het Waterleidingbesluit in verband met de richtlijn betreffende de kwaliteit
van voor menselijke consumptie bestemd water (Stb. 2001, 31).XNoot1Richtlijn 98/83/EG van de Raad van de Europese Unie inzake de kwaliteit
van het water bestemd voor menselijke consumptie (PbEG L 330).XNoot2Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 23 oktober 2000 (PbEU L 327).XNoot3Richtlijn 89/106/EEG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie van 22 juli 1993 (PbEU L 220).XNoot1Kamerstukken II, 2004/05, 26 643, nr. 75.XNoot1Kamerstukken II, 2002/2003, 26 484, nr. 9.XNoot1Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 mei
1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora
en fauna.XNoot1Kenmerk: vrom030357, Tweede Kamer.XNoot1Kamerstukken II, 2002/2003, 28 966, nr. 1.XNoot1Kamerstukken II, 2001–2002, 28 339, nr. 3.XNoot2Kamerstukken II, 2005–2006, 21 501-30, nr. 137.XNoot1Zgn. Golden share-arresten (Zaak C-367/98 Portugal, Zaak C-483/99 Frankrijk
en Zaak C-503/99 België en Zaak C-463/00 Spanje en Zaak C-98/01 Verenigd
Koninkrijk).XNoot1Kamerstukken II, 1955/56, 4201, nr. 3, pag. 9.XNoot1Kamerstukken II, 2004/05, 26 643, nr. 75.XNoot2Wet van 30 september 2004 tot wijziging van de Wet milieubeheer,
de Wet openbaarheid van bestuur en enige andere wetten (Wet uitvoering Verdrag
van Aarhus) (Stb. 2004, 519) en het Besluit kwaliteitscriteria planvorming
rampenbestrijding (Stb. 2004, 241).XNoot1Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 mei
1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora
en fauna.XNoot1Kamerstukken II, 2002/2003, 28 339, nr. 11. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30895-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl