Aanpak van jeugdcriminaliteit; Lijst van vragen en antwoorden over de nota 'Vasthoudend en effectief: versterking van de aanpak van jeugdcriminaliteit'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28292, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-06-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28292 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314 en 941516171819202122232425262728293031323334353637383940, 41 en 42434445464748495051 en 5253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889 en 90919293949596979899100101102103104105
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28292Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 109 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 292Aanpak van jeugdcriminaliteitnr. 3LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 31 mei 2002De vaste commissie voor Justitie1 heeft vragen
gesteld over de brief van de staatssecretaris van Justitie van 28 maart
2002 en de nota «Vasthoudend en effectief: versterking van de aanpak
van jeugdcriminaliteit» (28 292, nrs. 1–2).De staatssecretaris heeft deze vragen beantwoord bij brief d.d. 31 mei
2002.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De fungerend voorzitter van de commissie,DittrichDe griffier voor deze lijst,Bregman1Er is nog geen plan ter implementatie van de vele in
nota genoemde voornemens. De cijfers in deze nota geven aanleiding tot grote
ongerustheid en nopen tot snelle actie. Waarom is het plan ter implementatie
niet als bijlage bij de nota geleverd, opdat na goedkeuring direct met uitvoer
begonnen had kunnen worden? Wanneer is het plan ter implementatie alsnog te
verwachten?De nota bevat voorstellen voor de versterking van de aanpak van jeugdcriminaliteit.
De besluitvorming omtrent prioritering en fasering, en daarmee over het beschikbaar
stellen van middelen, is voorbehouden aan het volgende kabinet. Zodra er duidelijkheid
is over de mate waarin de voorstellen uitgevoerd kunnen worden, kan het implementatieplan
afgerond worden. Het streven is erop gericht het implementatieplan bij het
aantreden van het nieuwe kabinet in hoofdlijnen gereed te hebben.2Is inmiddels een aanvang gemaakt met het instellen
van het interdepartementaal overleg? Welke departementen zijn hierbij betrokken?De nota is voorbereid in interdepartementaal overleg tussen de ministeries
van Justitie, BZK, VWS, OcenW en SZW. Hetzelfde geldt voor de uitwerking van
het implementatieplan. In dit plan zal een voorstel worden gedaan voor het
structureel maken van dit overleg.3Hoe ziet de staatssecretaris de verdeling van verantwoordelijkheid
tussen lokale, provinciale en rijksoverheid met betrekking tot de aanpak van
jeugdcriminaliteit?In algemene zin kan worden gesteld dat de Rijksoverheid bij de aanpak
van jeugdcriminaliteit een sturende, coördinerende, voorwaardenscheppende
en faciliterende taak heeft waar het gaat om de proactie (voorwaardenscheppend),
preventie (voorkomend) en repressie van jeugdcriminaliteit.De lokale overheden zijn verantwoordelijk voor het realiseren van maatwerk
gericht op de lokale problematiek of individuele gevallen. De wijze waarop
die verantwoordelijkheid gestalte krijgt is afhankelijk van de concrete overheidstaak
enorganisatie. Zo hebben gemeenten een regisserende taak inzake het lokale
jeugd- en veiligheidsbeleid en de handhaving van de leerplichtwet. Het Bureau
Halt – voor wat betreft de bestuurlijke verantwoordelijkheid ondergebracht
bij de gemeente- heeft daarentegen een meer uitvoerende taak waar het gaat
om de Halt-afdoening of de Stop-reactie.De provinciale overheid heeft een meer voorwaardenscheppende taak inzake
de preventie van jeugdcriminaliteit. Deze beperkt zich in hoofdzaak tot het
coördineren van de jeugdzorg.4Welke aanpak verdient volgens de staatssecretaris de
voorkeur voor de aanpak van recidiverende jongeren met betrekking tot jeugdcriminaliteit?De aanpak van recidiverende jongeren blijft een hoge prioriteit hebben
voor politie en Justitie. Als voorbeeld van een succesvolle aanpak kan de
ITB harde kern worden genoemd. De resultaten van deze projecten zijn veelbelovend
en worden mede bereikt door de gestructureerde, succesvolle samenwerking van
alle partners op lokaal niveau.Daarnaast vindt op dit moment een inventarisatie plaats van succesvol
gebleken lokale aanpakken met betrekking tot veelplegers/harde kern jongeren.
Naar aanleiding van deze inventarisatie zal een effectiviteitstoets worden
uitgevoerd waarna landelijk implementatie van geslaagde aanpakken zal worden
gestimuleerd. Het ligt in de verwachting dat hiermee een bijdrage geleverd
zal worden aan de verdere terugdringing van de overlast en criminaliteit van
jeugdige recidiverende jongeren.5Welke doelstellingen stelt de staatssecretaris voor
ogen met het terugdringen van jeugdcriminaliteit in het algemeen?De algemene doelstelling van het terugdringen van jeugdcriminaliteit –
d.w.z. vermindering van het aantal first-offenders en van de recidive –
is het vergroten van de veiligheid in de samenleving, en van het gevoel van
veiligheid bij de burgers en te voorkomen dat jongeren zich op het criminele
pad begeven of een criminele levensloop ontwikkelen.De nota legt veel nadruk op preventie, dus op het voorkomen dat jongeren
met politie en justitie in aanraking komen. Met name het vroegtijdig onderkennen
van en reageren op risicofactoren kan ertoe bijdragen dat een jongere later
niet in de problemen komt. Ook dat – een goede, evenwichtige ontwikkeling
van het kind – is een algemene doelstelling van het beleid.6Welke beleidsmatige consequenties verbindt de staatssecretaris
aan de toename van zeer jeugdige criminelen van 12- en 13-jarigen, die zich
schuldig maken aan criminele handelingen?Hoe jonger de kinderen, hoe groter de verantwoordelijkheid van de ouders
voor de gedragingen van hun kinderen. Heel nadrukkelijk geldt dit voor de
twaalfminners, maar ook voor 12- en 13-jarige regelovertreders geldt dat ouders
bij de reactie op regelovertredend gedrag een belangrijke rol dient te worden
toebedeeld. Met het Project «Justitieketen en opvoedingsondersteuning»
wordt getracht ouders van deze (jongere) kinderen consequenter dan voorheen
bij het (straf)proces te betrekken en daar waar nodig bij deze verantwoordelijkheid
cq de opvoeding te ondersteunen.Tevens is dit project gericht op vroegsignalering van eventuele in het
kind of in zijn directe omgeving aanwezige risicofactoren. Daarmee wordt gedoeld
op factoren die de kans op uitgroei tot serieus probleemgedrag cq criminaliteit
vergroten. De mogelijkheden voor bijsturing zijn het grootst indien op een
zo vroeg mogelijk moment wordt ingegrepen. Met het oog op vroegst mogelijke signalering wordt in dit kader tevens samenwerking
met partijen buiten het justitieveld gezocht (o.a. onderwijs en jeugdzorg).7In hoeverre deelt de staatssecretaris de conclusie
dat de preventieve en repressieve aanpak van jeugdcriminaliteit over te veel
departementen is verdeeld? Hoe denkt de staatssecretaris over de noodzaak
van een interdepartementale werkgroep, die aan een bewindspersoon verantwoording
aflegt?In het bijzonder ten aanzien van de preventie deelt het kabinet geenszins
de mening dat de aanpak over teveel departementen verdeeld is. De repressieve
aanpak moge voor het overgrote deel een taak van Justitie zijn, de preventieve
aanpak behoort tot het beleidsterrein van een aantal departementen. De nota
noemt opvoeding, zorg, onderwijs, arbeidstoeleiding, vrijetijdsbesteding en
sport, en preventie bij jongeren uit etnische minderheidsgroepen.
Alle betrokken departementen nemen hierin hun verantwoordelijkheid. Onderlinge
afstemming tussen deze departementen is – met een coordinerende rol
voor Justitie- wel geboden, dus het kabinet onderschrijft de noodzaak van
een interdepartementale werkgroep. Het implementatieplan zal een voorstel
bevatten voor het structureel maken van het interdepartementale overleg.8Door het WODC is geconstateerd dat er in Nederland
sprake is van jeugdbendes, die zich aan ernstig crimineel gedrag schuldig
maken. Deelt de staatssecretaris die conclusie? Welk beleid stelt zij voor?Onderzoek heeft duidelijk gemaakt dat in Nederland sprake is van criminele
jeugdgroepen waarvan het criminaliteitspatroon zodanig is dat ze als jeugdbende
zijn te bestempelen. Het zullen overwegend veelplegers en harde kern-jongeren
zijn die van dergelijke groepen deel uitmaken. In de nota Vasthoudend en Effectief
(paragraaf 4.3.1) wordt aangegeven welke maatregelen naar het oordeel
van het kabinet nodig zijn om deze jongeren gedurende langere tijd buiten
de maatschappij te houden of intensief te begeleiden. Verder geeft de nota
aan dat het voor een adequate aanpak zaak is om criminele jeugdgroepen goed
in kaart te brengen en te volgen. Daartoe is een shortlist groepscriminaliteit
ontwikkeld die op dit moment wordt beproefd. In de beleidsnotitie over groepscriminaliteit
die in de nota wordt aangekondigd zal hier nader op worden ingegaan, evenals
op de ervaringen die zijn opgedaan met groepsgerichte benaderingen.9Hoe oordeelt de staatssecretaris over de motie van
beschikbaarheid van jeugd-en buurtvoorzieningen om in preventieve zin jeugd
te ondersteunen om van de criminaliteit af te houden?Onduidelijk is op welke motie wordt gedoeld. Na overleg met de griffie
van de Tweede Kamer is besloten deze vraag te laten vervallen.10Wat wordt de taak voor gezinsvoogdij in het kader van
de niet vrijblijvende opvoedondersteuning?Als het gaat om niet-vrijblijvende vormen van opvoedingsondersteuning
kunnen twee varianten worden onderscheiden: de drang- en de dwangvariant.Bij de drang-variant gaat het niet om een door de kinderrechter opgelegde
civiele maatregel, maar om een aanbod vanuit samenwerking tussen diverse betrokken
instanties: ouders actief benaderen, in gesprek met hen bekijken waar zij
behoefte aan hebben en van daaruit aandringen op en motiveren voor het aanvaarden
van ondersteuning. De gezinsvoogdij speelt bij de uitvoering van deze drang-variant
geen rol.Bij de dwang-variant gaat het wel om een door de kinderrechter opgelegde
civiele maatregel. Wanneer deze maatregel een OTS betreft wordt deze door
een (gezins)voogdij-instelling (na de inwerkingtreding van de Wet op de Jeugdzorg
door het Bureau Jeugdzorg) uitgevoerd.De in de nota aangekondigde aanvullende lichte kinderbeschermingsmaatregel,
een rechterlijke opdracht tot aanvaarding van opvoedingsondersteuning, is
ook een dwang-variant. Of en zo ja, welke rol de gezinsvoogdij hierbij zou
kunnen of moeten spelen is nog niet beslist.11Welke sancties, strafrechtelijk of civiel, acht de
staatssecretaris het meest effectief indien ouders hun medewerking aan de
opvoedondersteuning onthouden?De ervaringen die tot nu toe in de praktijk zijn opgedaan met niet-vrijblijvende
vormen van opvoedingsondersteuning leren dat het moment en de manier waarop
ouders worden benaderd cruciaal is voor de motivatie om ondersteuning te accepteren.
Het moment van een politiecontact van een jeugdige is zeer geschikt om een
ondersteuningsaanbod te doen. Een politiecontact is veelal een crisisachtig
moment in een gezinssituatie. De behoefte aan informatie en ondersteuning
is dan vaak groot. Wanneer dit moment wordt aangegrepen om een aanbod te doen,
dan blijkt dat het overgrote deel van de ouders dankbaar gebruik maakt van
de geboden ondersteuning.Overigens gaat het bij de hier bedoelde drang-varianten weliswaar om een
niet-vrijblijvend, maar daarmee nog niet om een verplicht (dwang) aanbod.
Daarmee is de vraag naar mogelijke sancties bij deze varianten niet van toepassing.
Dat laat echter onverlet dat, daar waar ouders niet ingaan op dit aanbod,
maar de gezinssituatie niettemin zorgelijk is, de Raad voor de Kinderbescherming
kan worden verzocht een onderzoek in te stellen en zonodig bij de kinderrechter
een civiele kinderbeschermingsmaatregel te rekestreren.Daarnaast wordt in de nota een lichte civiele maatregel aangekondigd voor
ouders die weliswaar opvoedingsondersteuning behoeven, maar daar ook niet
onder drang toe overgaan. Daartoe zal een aanvullende maatregel – een
rechterlijke opdracht tot aanvaarding van opvoedingsondersteuning –
worden geïntroduceerd.12In hoeverre dient in het geval van sancties voor ouders
en/of kinderen rekening te worden gehouden met culturele verschillen?Er dient waar nodig aandacht te zijn voor de culturele achtergronden van
de ouders en/of jongeren opdat de op te leggen sanctie duidelijk en effectief
kan zijn. Het begrip cultuur heeft echter weinig voorspellende waarde voor
het individuele gedragspatroon van de jongere of de situatie in het gezin
waaruit deze afkomstig is. Derhalve kunnen er geen «vuistregels»
worden gegeven voor een wenselijke aanpak die algemeen geldend is. Een open
houding, respect en een zekere basiskennis van de zeden en gebruiken binnen
specifieke culturen zijn evenwel van groot belang. Het bovenstaande heeft
met name betrekking op de benadering van de ouders van allochtone jongeren.
Van de jongeren zelf kan worden verwacht dat zij al meer op de hoogte zijn
van de hier geldende normen en waarden en dat zij zich daaraan houden. Een
en ander is onder meer naar voren gekomen in een in opdracht van Justitie
in juli 2002 door het IVA te Tilburg gepubliceerd inventariserend onderzoek
met de titel: «Cultuurspecifieke elementen in de strafrechtelijke hulpverlening
aan allochtone jongeren».13In hoeverre hebben instellingen voor een preventieve
en repressieve aanpak van jeugdcriminaliteit voldoende know how met betrekking
tot de problematiek van allochtone jongeren? Hoe kan die know how worden vergroot?De instellingen die thans met jongeren uit etnische minderheden werken
hebben door de jaren heen veel kennis en inzicht verworven in de problemen
van de doelgroepen waarmee zij werken. Deze kennis en inzichten zijn de laatste
jaren niet alleen vergroot door zo goed mogelijk informatie te vergaren over
de achtergrond van de onderscheiden groepen en de betreffende problemen, maar
ook door netwerken met vertegenwoordigers van doelgroepen en zelforganisaties
op te bouwen en hen te betrekken bij de aanpak van die problemen. Goede ervaringen
zijn in dit verband opgedaan met de Marokkaanse en Antilliaanse gemeenschap.
Ook de personeelssamenstelling van instellingen die veel werken met allochtone
jongeren is al geruime tijd onderwerp van aandacht. Allochtone medewerkers
bij instellingen kunnen hun kennis over de cultuur en de wijze van benadering
overdragen aan collega's van autochtone afkomst. Daarnaast is het van groot
belang dat er aandacht wordt besteed aan interculturalisatie van instellingen.
Dat het daarbij niet uitsluitend gaat om aantrekken en vasthouden van allochtoon
personeel moge duidelijk zijn.14 en 94Deelt de staatssecretaris de opvatting dat de Glen
Mills-aanpak moet worden bevorderd? Hoe stelt zij zich voor meer bekendheid
te geven aan die instelling?Wordt met het aantal extra plaatsen in Glen Mills scholen
tegemoetgekomen aan de te verwachten vraag naar dergelijke plaatsten?In de antwoorden op vragen van mevrouw Örgü (TK 2001–2002,
nr. 981) is de Kamer meegedeeld dat hoewel de ervaringen met de Glen
Mills school in Nederland nog zeer beperkt zijn en de resultaten over de langere
termijn niet bekend zijn, de verwachting is dat voor een deel van de jongeren
met strafrechtelijke gedragingen plaatsing op de Glen Mills school een goed
antwoord is. Dit neemt niet weg dat het moeilijk blijkt alle plaatsen te vullen.
De oorzaak hiervan is dat de doelgroep beperkt is. Vooralsnog acht het kabinet
het aantal Glen Mills plaatsen daarom voor de korte termijn toereikend. Er
wordt evenwel van uitgegaan dat aan uitbreiding van Glen Mills dan wel aan
een andere internaatachtige voorziening (ook de justitiële jeugdinrichting
Den Engh biedt een groepsbehandeling aan met stimulering van positief gedrag)
gaandeweg meer behoefte bestaat naar mate meer jeugdigen uitgestroomd zijn
en meer inzicht bestaat in de effecten van de behandeling.In de antwoorden aan mevrouw Örgü is aangegeven welke acties
zijn en worden genomen om bekendheid te geven aan de Glen Mills school en
de capaciteit optimaal te benutten. Inmiddels heeft bijvoorbeeld overleg plaatsgevonden
met de gemeenten Amsterdam en Rotterdam en heeft Vedivo de (gezins)voogdij-instellingen
over Glen Mills geïnformeerd.15In hoeverre blijft de privacy een belemmering vormen
voor de integrerende aanpak van jeugdcriminaliteit? Heeft de staatssecretaris
plannen de barrières in de praktijk, die een gevolg zijn van privacy,
te verminderen?Bij brief van 25 oktober 2001, kenmerk 5125 949/01/PJS, is aan de
Kamer de tekst van de «Handreiking voor gemeenten over privacyaspecten
bij criminaliteitspreventie» toegestuurd. Genoemde Handreiking is thans
in gedrukte vorm gereed en zal aan de gemeenten en haar lokale partners worden
toegestuurd. Aangegeven is dat onbekendheid met de mogelijkheden tot uitwisseling
van gegevens de samenwerking op lokaal niveau bemoeilijkt. Om de bekendheid
te vergroten zullen er voorlichtings-/expertbijeenkomsten worden gehouden,
zal er een helpdesk worden ingericht om betrokken partijen te adviseren over
privacyproblematiek en zal een modelregeling worden opgesteld. Mede aan de
hand van de uitkomsten van die bijeenkomsten en de informatie van de helpdesk
zal beoordeeld worden in hoeverre de bestaande privacy-regelgeving
aanpassing behoeft.16De regering wil succesvolle initiatieven systematiseren.
Het kan niet de bedoeling zijn om in Nederland het wiel opnieuw uit te vinden.
Is, behalve naar succesvolle initiatieven in eigen land, daarom ook gekeken
naar succesvolle initiatieven in het buitenland waarmee in ons land nog niet
eerder mee geëxperimenteerd werd? Zo ja welke?In het kader van de preventie en aanpak van jeugdcriminaliteit wil de
regering inderdaad succesvolle initiatieven systematiseren en elders beproefde
oplossingsrichtingen aandragen. Buitenlands onderzoek heeft uitgewezen dat
voor effectieve preventie projecten moeten worden ingezet die zowel op de
kinderen als op hun ouders zijn gericht; en dat de projecten een zekere duur
moeten hebben, liefst minstens twee jaar. Dit constateert prof. dr. J. Junger-Tas
in de rapporten Jeugd en Gezin I en II die zij in 1996 en 1997 schreef in
opdracht van het Ministerie van Justitie. Onlangs (in het najaar van 2001)
is aan het WODC opdracht gegeven een literatuurstudie te verrichten naar de
ontwikkeling, wetgeving, beleid, effectieve preventie en aanpak van jeugdcriminaliteit buiten Nederland. Doel was om in korte tijd een globaal
beeld te krijgen van trends in jeugdcriminaliteit in andere West-Europese
landen. Tevens zou worden onderzocht welke aanpakken van met Nederland vergelijkbare
problemen elders (ook buiten Europa) effectief zijn gebleken. De informatie
die de studie (in conceptvorm) opleverde heeft gediend ter ondersteuning bij
het schrijven van de nota «Vasthoudend en effectief». De resultaten
van de studie zijn neergelegd in het rapport «Jeugdcriminaliteit over
de grens» dat nog voor de zomer van 2002 zal worden gepubliceerd. Het
rapport biedt een overzicht van meer dan twintig elders (met name in de VS)
op grond van degelijk wetenschappelijk onderzoek effectief gebleken preventiestrategieën
en -programma's, waarvan enkele ook reeds in Nederland worden toegepast. Enkele
voorbeelden zijn de programma's Communities that Care, Match, Taakspel, Kaleidoscoop.
Ook van effectieve interventiemethoden (met als criterium het uitblijven van
recidive) wordt een overzicht geboden. Het meest succesvol blijken volgens
deze studie – zowel voor preventie als voor repressieve aanpak –
programma's te zijn die zich richten op de diverse risico- en protectieve
factoren die per «sociaal domein» (bijvoorbeeld gezin, school,
wijk) aanwezig zijn, vooral wanneer zoveel mogelijk sociale domeinen tegelijk
worden bestreken.17Hoewel er wordt gesteld dat ondanks het gevoerde beleid
er geen verbetering in de cijfers te constateren is, wordt er geen analyse
gegeven van de redenen daartoe. Is een dergelijke analyse gemaakt, zo nee,
waarom niet? Zo ja, wat waren de conclusies. Voorts stelt de regering voor
het beleid te intensiveren. Waarom wil de regering beleid intensiveren terwijl
over de effectiviteit ervan, gezien de cijfers, getwijfeld mag worden?Het beleid is in die zin geëvalueerd dat kan worden gesteld dat het
merendeel van de aanbevelingen van de commissie Van Montfrans tot uitvoering
is gebracht. Op onderdelen heeft ook evaluatie-onderzoek plaatsgevonden. Over
de algehele effectiviteit van het gevoerde beleid is moeilijk een uitspraak
te doen. Het rapport van de Rekenkamer over de aanpak van de jeugdcriminaliteit
trekt in die zin ook geen generale conclusie. Zowel het kabinet als de Rekenkamer
zijn echter van mening dat een sluitende aanpak vooralsnog onvoldoende is
gerealiseerd. In de nota worden vooral maatregelen voorgesteld die een dergelijke
op effectiviteit gerichte aanpak mogelijk maken.18Wat moet worden verstaan onder «een relatief
kleine groep van hardnekkige jongeren»? Hoe groot is deze groep?Waarschijnlijk wordt in de vraag bedoeld «de relatief kleine groep
hardnekkig criminele jongeren».Hieronder worden twee groepen verstaan, de zogenaamde harde kern jongeren en de zogenaamde veelplegers. Beide categorieën overlappen elkaar enigszins.In de nota worden de volgende definities gegeven:Harde kern: Jongeren in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar, die in het peiljaar
twee zware delicten hebben gepleegd en daarnaast in de jaren daarvoor drie
of meer antecedenten hebben gehad en de jongeren, die in het peiljaar drie
of meer zware delicten hebben gepleegd.Veelplegers: Jongeren in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar die in peiljaar
drie of meer delicten hebben gepleegd, ongeacht de ernst van de delicten.
Zij worden ook wel draaideurcriminelen genoemd.Wat betreft de omvang van de groep blijkt uit de statistieken dat ongeveer
10% van het totaal aantal verdachte minderjarigen de groep «harde kern
jongeren» vormt, in totaal derhalve circa 5000. Over de omvang van de
categorie veelplegers zijn nog geen betrouwbare gegevens bekend, omdat deze
groep nog niet zo lang onderscheiden wordt.19Is de staatssecretaris van mening dat kan worden gesproken
van geslaagde pogingen om de efficiëntie van de jeugdstrafrechtsketen
te vergroten? Kan van verbetering van behandelplannen in jeugdinrichtingen
worden gesproken, wanneer jongeren – zoals nu het geval is – in
veel justitiële jeugdinrichtingen gedurende lange tijd niet eens een
behandelprogramma krijgen aangeboden?Gepoogd wordt te komen tot een verbetering van de efficiëntie van
de jeugdstrafrechtsketen door de doorlooptijden in de jeugdstrafrechtsketen
te verkorten. Hiertoe is een project ingesteld dat tot doel heeft de doorlooptijden
van jeugdstrafzaken zowel binnen als tussen de strafrechtsketenpartners te
verkorten. Gezien de ontwikkelingen en voortgang binnen het project, waarover
de Tweede Kamer dd 8 april 2002 is geïnformeerd (28 000 VI nr. 62),
zijn er goede verwachtingen over het behalen van de doelstellingen.De veronderstelling dat jongeren in justitiële jeugdinrichtingen
helemaal geen behandelprogramma krijgen aangeboden, is onjuist. Alle jongeren
krijgen een pedagogisch dagprogramma, zij het dat een aantal inrichtingen
door personele problematiek (vacatures en/of arbeidsverzuim) tijdelijk niet
in staat is dit in zijn wettelijk voorgeschreven omvang te realiseren. Tijdens
het AO van 9 oktober 2001 en in antwoorden van 4 februari 2002 op vragen van
mevrouw Duijkers (TK 2001–2002, nr. 605) is de Kamer over de personele
problematiek in de justitiële jeugdinrichtingen geïnformeerd, alsmede
over de maatregelen om aan die ongewenste situatie een einde te maken.20Het aantal opgelegde taakstraffen verdubbelde. Levert
dat problemen op bij de uitvoering van die taakstraffen? Waren, en zijn er
steeds voldoende taakstraffen feitelijk beschikbaar? Wat gebeurt er indien
dit niet (direct) het geval is?De toename van het aantal opgelegde taakstraffen was voorzien. De Raad
voor de Kinderbescherming, die verantwoordelijk is voor de begeleiding en
coördinatie van de uitvoering van de taakstraffen, heeft de afgelopen
jaren zijn personeelsformatie uitgebreid.Het aantal plaatsen voor jongeren voor het uitvoeren van de hen opgelegde
taakstraf (werk- of leerstraf) is eveneens uitgebreid. In enkele gevallen
(met name bij leerstraffen) is er niet direct een geschikte plaats voor de
uitvoering van de taakstraf voorhanden. Dit kan tot gevolg hebben dat er een
wachttijd ontstaat voordat een jongere aan de taakstraf kan beginnen. Uit
de landelijke cijfers over de doorlooptijden jeugdstrafzaken over het jaar
2001 blijkt dat in 66% van de gevallen waarin een taakstraf wordt opgelegd,
de totale doorlooptijd valt binnen de gestelde norm van 160 dagen.21Hoe lang zijn op dit moment de doorlooptijden in jeugdstrafzaken?Het is niet goed mogelijk eenduidig aan te geven hoe lang de doorlooptijden
in de jeugdstrafzaken (in eerste aanleg) zijn, daar zij zowel per ketenpartner
als per arrondissement sterk uiteenlopen. Momenteel wordt onderzocht hoe de
betrouwbaarheid kan worden verbeterd. Evenwel is de realisatie (landelijk)
ten opzichte van de gestelde streefnormen (zie brief 23 april 2001
(27 400 VI nr. 6)) over 2001 (Halt onder voorbehoud) en 2000 (exclusief
Halt) als volgt weer te geven:  Realisatie 20002001Norm Eerste verhoor-binnenkomst PV bij OM42%44%80% binnen 1 mndEerste verhoor-eerste beslissing OM afdoening33%38%80% binnen 2 mnd Eerste verhoor-vonnis eerste aanleg38%36%80% binnen 6 mndEerste verhoor-eerste werkzaamheden Halt 72%80% binnen 2 mnd Basisonderzoek afronden na melding27%27%80% binnen 40 dagen Taakstraffen afronden na melding62%66%80% binnen 160 dagenZoals ook reeds in de brief van 8 april jl. (28 000 VI, 62) is aangegeven
zullen de organisaties ondanks de verbetering nog een forse inspanning moeten
leveren om de streefnormen in 2003 te realiseren. De verwachting is dat de
positieve ontwikkelingen zich verder voortzetten in 2002. Na de zomer zal
de Kamer worden bericht over de voortgang van het project «Verkorting
Doorlooptijden Jeugdstrafrechtsketen» en de verdere ontwikkelingen in
de doorlooptijden.22Hoe verklaart de staatssecretaris de grote kloof tussen
de 4,2% jongeren die in aanraking kwam met de politie en de 37% van de jongeren
die zelf aangeeft normovertredingen te begaan?De aangehaalde percentages zijn afkomstig uit twee totaal verschillende
bronnen, respectievelijk de CBS-politiestatistiek en self-reportcijfers. Beide
bronnen geven een indicatie van de omvang van de jeugdcriminaliteit maar beide
kennen hun eigen beperkingen. De politiestatistiek omvat uitsluitend misdrijven
die ter kennis van de politie zijn gekomen en geleid hebben tot de aanhouding
van een verdachte en het opmaken van een proces-verbaal. Dit is slechts een
gedeelte van de totale jeugdcriminaliteit.Het cijfermateriaal van de CBS-politiestatistiek kan door vele omstandigheden
afwijken van de realiteit. Ten eerste betreft het hier de geregistreerde criminaliteit,
waarvan het niveau o.a. beinvloed wordt door factoren als aangiftebereidheid
van de bevolking, automatiserings- en registratie-effecten bij het politie-apparaat.
Ook kunnen wijzigingen in politieprioriteiten en opsporingsbeleid als beinvloedende
factoren kunnen worden bestempeld.Het is niet of nauwelijks mogelijk aan te geven in welke mate de voornoemde
factoren de gegevens uit de politiestatistiek beinvloeden. Bovendien kan het
gewicht van elke factor over de tijd fluctueren en is het waarschijnlijk dat
er tussen de (effecten van verschillende) factoren interacties bestaan, die
de invloeden van een bepaalde factor kunnen versterken of verzwakken.Om de onvolledigheid van de politiestatistiek te ondervangen verricht
het WODC twee-jaarlijks een self-reportonderzoek op landelijke schaal. Ook
deze methode kent tekortkomingen, waarvan de belangrijkste zijn: geheugeneffecten,
sociaal wenselijke antwoorden, ontkennen, overdrijven, selectief antwoorden
of delicten verkeerd in de tijd plaatsen. Deze methode is vooral geschikt
voor het meten van relatief minder ernstige, veel voorkomende feiten zoals
zwartrijden, graffiti en kleine winkeldiefstal.De zelf gerapporteerde jeugdcriminaliteit lijkt zich te stabiliseren:
al meer dan 10 jaar pleegt volgens deze bron ongeveer 37% van de jongeren
in ons land een strafbaar feit.Het feit dat het percentage jongeren dat delinquent gedrag vertoont volgens
het self-reportonderzoek hoger ligt dan volgens de politiestatistiek wordt
veroorzaakt door de omstandigheid dat jongeren die zelf rapporteren een delict
te hebben gepleegd in veel gevallen niet wegens dat delict met de politie
in contact zijn geweest. De uitkomsten van dit onderzoek zijn dus onafhankelijk
van de registratie door politie.23In de nota «Vasthoudend en effectief» stelt
de staatssecretaris dat het geweldsniveau onaanvaardbaar hoog is. Niet geëxpliciteerd
wordt echter wat de staatssecretaris onder geweld verstaat. Kan daar een heldere
definitie van worden opgesteld?Van het begrip «geweld» bestaan uiteenlopende beschrijvingen.
In het boek «Geweld in Nederland» van A. Hoogerwerf (Assen, 1996)
wordt geweld omschreven als de opzettelijke vernietiging of beschadiging van
een persoon of een goed tegen de wil van de betrokkene. Meer uitvoerig wordt
geweld door Hoogerwerf opgevat als elke handeling waardoor opzettelijk en
tegen de wil van de betrokkene– een mens lichamelijk of geestelijk wordt gepijnigd, verwond of
gedood,– of op een andere wijze inbreuk wordt gemaakt op de lichamelijke
integriteit van een mens,– of goederen, waaronder ook planten en dieren, worden beschadigd
of vernietigd.Nadien zijn er definities vervaardigd voor de verschillende verschijningsvormen
van geweld, zoals geweld op straat, huiselijk geweld en seksueel geweld. Kenmerkend
binnen deze definities is dat het gaat om persoonsgerichte, fysiek-geweldsdelicten
(slaan, schoppen, maar ook het toebrengen van letsel), zoals misdrijven tegen
het leven, openlijke geweldpleging, mishandeling en bedreiging met geweld.24Wat verstaat de staatssecretaris onder «te veel
herkansingen krijgen»?Als een taakstraf wordt opgelegd en een jongere die niet volledig uitvoert,
dient een beslissing genomen te worden over de verdere aanpak. Tenuitvoerlegging
van een vervangende vrijheidsstraf is dan de sanctie. Het komt echter veelvuldig
voor dat als vervolg op het niet naar behoren uitvoeren van de taakstraf de
jongere de kans geboden wordt, deze alsnog af te maken. Hoewel daar in sommige
omstandigheden een goede reden voor kan zijn, is dit in z'n algemeenheid,
vanuit een oogpunt van consequent optreden, toch een onwenselijke reactie.25Zijn er redenen aan te geven waarom bij geweldsmisdrijven
het aandeel van meisjes opmerkelijk toeneemt?Uit een nadere analyse van de politiecijfers blijkt dat, hoewel geweld
onder meisjes in absolute zin nog steeds ver achterblijft bij dat van jongens,
geweldsdelicten van meisjes de laatste jaren wel een veel sterkere groei vertonen dan die van jongens. Vooral mishandeling door meisjes laat een sterke toename zien. Het is niet
bekend in hoeverre hier sprake is van mishandeling gepleegd in groepsverband.
Ook is onbekend of het gaat om meisjes tegen elkaar of om meisjes die meedoen
met een of meer jongens en of de mishandelingen vooral plaats vinden in de
context van school of meer in de publieke ruimte. Alleen op basis van wetenschappelijk
onderzoek zal de waargenomen toename verklaard kunnen worden.26Wil de regering toelichten hoe migratie een oorzaak
van criminaliteit is?Migratie op zichzelf kan niet als een oorzaak van criminaliteit beschouwd
worden. Indien met deze vraag gedoeld wordt op het vraagstuk van de illegale
immigratie dan spelen daarbij inderdaad de strafbare feiten van mensensmokkel
en mensenhandel een grote rol.Indien met de vraag geduid wordt op strafbare feiten gepleegd door in
Nederland verblijvende vreemdelingen is er net als bij strafbare feiten gepleegd
door overige inwoners van Nederland een strafrechtelijk handhavingsvraagstuk.
Elk strafbaar gedrag dient van een adequate reactie te worden voorzien. Hierbij
is immer maatwerk geboden. Een onvolkomen integratie in de maatschappij en
het ontbreken van toekomstperspectief kan mede een oorzaak van het plegen
van strafbare feiten zijn.27Als de oorzaken van criminaliteit als maatschappelijk
worden gezien (daarbij migratie even buiten beschouwing latend), namelijk
individualisering en sociaal-economische factoren, waarom liggen de oplossingen
dan voornamelijk in het aanpakken van individuele jongeren? Met andere woorden,
de regering stelt wel erg gemakkelijk dat sociaal-economische problemen niet
zijn aan te pakken, maar is dit wel zo? Graag een nadere toelichting op mogelijkheden
om basisoorzaken aan te pakken.Het kabinet is van mening dat de oorzaken van het jeugdcriminaliteitsprobleem
complex en divers zijn Het noemt in dit verband de positie van jongeren uit
etnische minderheidsgroepen, individualisering en sociaal-economische factoren.
Deze algemene oorzaken hebben de aandacht van het kabinet, maar leveren naar
verwachting op de kortere termijn niet de gewenste daling van de jeugdcriminaliteit
op. Bovendien zijn de maatschappelijk condities als zodanig te onspecifiek
om te verklaren waarom bepaalde jongeren in bepaalde situaties
ontsporen. In dit verband is het zinvoller te redeneren vanuit de risico-
en beschermende factoren, die bij individuele jongeren en bepaalde groepen
of op bepaalde lokaties crimineel gedrag uitlokken. Het kabinet acht het,
gezien de urgentie van het probleem, wenselijk een meer pragmatisch beleid
te voeren dat concrete aanknopingspunen zoekt in de directe omgeving van jongeren.
Om die reden is gekozen voor een beleid van vroegtijdige signalering, samenhang
in de reacties en een sluitende aanpak.28De regering constateert dat ook het zijn van getuige
van geweld gedurende de kindertijd ernstige sporen kan achterlaten. Wat stelt
de regering voor om te ondernemen voor deze getuigen?Er zijn diverse programma's ontwikkeld die tot doel hebben kinderen weerbaarder
te maken tegen geweldervaringen en problemen bij kinderen die getuige zijn
geweest van huiselijk geweld zoveel mogelijk te voorkomen. Zo heeft het Ministerie
van Justitie gedurende enkele jaren de implementatie van de weerbaarheidscursussen
Marietje Kessels gefaciliteerd. Er nemen inmiddels ruim 10 000 kinderen
per jaar deel aan dergelijke cursussen in het basisonderwijs; in het kader
van het NAPS wordt een Marietje Kesseltraining voor het voortgezet onderwijs
ontwikkeld. Het door VWS gesubsidieerde TransAct heeft het programma Let op de kleintjes ontwikkeld voor kinderen van 6–12
jaar die getuige zijn geweest van huiselijk geweld.Het Ministerie van Justitie heeft in de beleidsregels voor projectsubsidies
criminaliteitspreventie voor het jaar 2002 subsidiemogelijkheden gecreëerd
voor preventie-projecten ten behoeve van kinderen die getuige zijn geweest
van huiselijk geweld.29Op welke wijze bestaat er nu reeds een koppeling tussen
instanties van het jeugdbeleid, onderwijs en politie?Omdat dezelfde jongeren gebruik maken van verschillende voorzieningen,
realiseren instanties zich steeds meer dat ze deel uit maken van een netwerk
waarin afstemming noodzakelijk is tussen school, politie en justitie, jeugdzorg
en gemeente. Buurtnetwerken jeugdhulpverlening, zorg-advies-teams of jeugd-adviesteams
zijn voorbeelden van samenwerkingsverbanden tussen verschillende partners.
Dergelijke samenwerkingsvormen worden als perspectiefvol beschouwd. Punt van
aandacht is de samenstelling van het team, omdat vertegenwoordiging van politie
en justitie nog niet altijd vanzelfsprekend is.Vanuit de justitiële instanties zijn op lokaal niveau reeds diverse
initiatieven ontplooid om samenwerking tussen sectoren te bevorderen. Een
voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie,
Raad voor de Kinderbescherming, Bureau Jeugdzorg en gemeente (de zorgcoördinator
van een aantal stadsdelen) in het Jongeren Opvang Team (JOT) in Amsterdam.Landelijk gezien ontbreekt het echter nog aan structurele vormen van dergelijke
samenwerking. Omdat een vasthoudende en effectieve aanpak van de jeugdcriminaliteit
aansluiting en samenwerking tussen de organisaties noodzakelijk maakt, verdienen
dergelijke initiatieven verdere uitbreiding en ondersteuning.Vanuit het onderwijs is er inmiddels structurele aandacht voor het veiligheidsbeleid,
zowel in de school als op lokaal niveau. Werken aan veiligheid
gebeurt in samenwerking met andere partners op lokaal niveau, namelijk de
gemeente, politie, justitie en andere partners.30Betere uitvoering, intensivering en nieuwe initiatieven
staan centraal bij de aanpak van de jeugdcriminaliteit. Kan de regering een
tijdspad aangeven binnen welke termijn deze aanpak tot haar volle resultaat
komt?Met de volledige uitvoering van alle in de nota genoemde voorstellen zal
geruime tijd gemoeid zijn. Dan moet al snel gedacht worden aan twee kabinetsperiodes,
met uiteraard het zwaartepunt in de eerste periode. Eerst is echter een –
door het volgende kabinet te nemen – besluit nodig over de mate waarin
de voorstellen uitgevoerd zullen worden en de daarvoor benodigde middelen
beschikbaar gesteld zullen worden. Aan de hand daarvan zal een definitief
implementatieplan, dat ook een tijdschema bevat, opgesteld worden. Zoals ook
in het antwoord op vraag 1 is aangegeven, is het streven erop gericht om reeds
bij het aantreden van het nieuwe kabinet een implementatieplan op hoofdlijnen
gereed te hebben.31Zijn de afspraken die in de BANS-akkoorden worden vastgelegd
resultaatsverplichtingen?In deze eerste BANS-periode is dat nog onvoldoende gebeurd. Deze gezamenlijke
constatering heeft er toe geleid dat Rijk, IPO en VNG in de voorstellen voor
het volgende bestuursakkoord de noodzaak van afrekenbare resultaatafspraken
hebben aangegeven. Vooruitlopend daarop is in het BANS-Overhedenoverleg van
24 april 2002 al besloten tot aanscherping van de afspraken over niet-vrijblijvende
samenwerking tussen het voortgezet onderwijs en instellingen rond de school
die zich bezighouden met opvang, begeleiding en ondersteuning van jongeren.
Het gaat daarbij om de leerplichtambtenaar, (school)maatschappelijk werk,
jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg, politie en OM en uiteraard de scholen zelf.
De partijen hebben op zich genomen ervoor te zorgen dat uiterlijk in december
2003 de samenwerking overal tot stand is gebracht. Voorts zullen partijen
de inhoud van de samenwerking blijven volgen. De regionale conferentie worden
benut om de tot praktische afspraken te komen met de actoren in de regio's.32Welke biologische factoren moeten worden gezien als
een risicofactor?Biologische factoren zijn te onderscheiden van genetische factoren zoals
het geslacht (jongens neigen meer tot agressief gedrag) of genetische afwijkingen.
Bij biologische factoren kan worden gedacht aan perinatale factoren (zwangerschapscomplicaties, complicaties bij de bevalling,
vroeggeboortes), aan neuropsychologische en neurologische factoren, aan biochemische factoren
(bijv. tekort aan de stof serotonine), aan psychofysiologischefactoren (bijv. hoge prikkeldrempel), aan farmacologische factoren (invloed van alcohol en drugs) en aan biosociale factoren zoals een trage motorische ontwikkeling in het
eerste levensjaar, vroege afwijzing door de moeder etc.33Kan de staatssecretaris een inschatting maken van wat
het gebrek aan detentiecapaciteit eind 2002 zal zijn?Binnenkort zal de minister van justitie uw Kamer berichten over de capaciteitsprognoses.
Naar het zich laat aanzien is voor eind 2002 met inachtneming van enige bandbreedte
een klein tekort (33 plaatsen) bij de opvanginrichtingen te verwachten
en een overschot (124 plaatsen) bij de behandelinrichtingen. Het tekort bij
de opvangplaatsen neemt toe tot enige honderden plaatsen in 2006, terwijl
bij de behandelinrichtingen sprake is van structurele overcapaciteit. Bezien
wordt waar het mogelijk is een deel van de overcapaciteit in de behandelinrichtingen
te herbestemmen tot opvangcapaciteit.34Zal de regering het toetsen van programma's op effectiviteit
aan de uitvoeringsorganisaties opleggen of zal zij het alleen vragen?Het toetsen van programma's op effectiviteit zal niet vrijblijvend zijn.
Het ministerie van Justitie zal overgaan tot het invoeren van een gestructureerde
effectiviteitstoets, en – met een zekere fasering – verlangen
dat alle programma's en projecten van uitvoeringsorganisaties aan deze toets
onderworpen worden. Uiteindelijk zullen alleen nog die programma's en projecten
gefinancierd worden die als effectief of veelbelovend zijn gekwalificeerd.35In hoeverre zullen de cijfers met betrekking tot de
stabilisering van de omvang van de jeugdcriminaliteit zijn vertekend door
factoren als het opsporingsbeleid van- en de registratie door politie en andere
externe factoren die de metingen mogelijk beïnvloeden?Zie het antwoord op vraag 22.36Welke betekenis moet worden gehecht aan het feit dat
37% van de jongeren zich schuldig maakt aan een strafbaar feit? Om welke strafbare
feiten gaat het? Is er in alle gevallen ook sprake van contact met de politie?Zie de beantwoording van vraag 22.37Welke wezenlijke oorzaken liggen volgens de regering
ten grondslag aan de «extreme stijging» van geweldsmisdrijven
over de laatste jaren? Welk onderzoek heeft de regering hiernaar laten doen?
Betreft het een internationale trend?Uit recent cijfermateriaal van de politiestatistiek blijkt dat er sprake
is van een absolute toename van de geweldscriminaliteit. In hoeverre de stijging
een reële stijging is die een getrouwe weergave is van de maatschappelijke
realiteit is moeilijk te zeggen. Het is denkbaar dat bepaalde delicten eerder
als geweldsdelict worden bestempeld of geregistreerd dan enige jaren geleden.
Ook is het denkbaar dat de toegenomen maatschappelijke aandacht voor geweldsdelicten
als gevolg van ernstige maatschappelijke incidenten inzake zinloos geweld
de afgelopen jaren van invloed is op de opsporingsinspanningen van politie
en justitie. Voor sommige geweldsdelicten is het echter waarschijnlijk dat
sprake is van een daadwerkelijke stijging. Wellicht ligt de waarheid in het
midden en is er sprake van zowel een toename van geweldsdelicten in de werkelijkheid
als van een verhoogde aandacht van opspoorders van geweldsdelicten (Kruissink
e.a, 2001).Opvallend is wel dat vanaf begin jaren '70 overal in Europa een scherpe
stijging van de geregistreerde jeugdcriminaliteit is waar te nemen. Daarna
stabiliseren de aantallen, maar in de jaren '90 is er opnieuw over de hele
linie een sterke toename te zien, met uitzondering van de Scandinavische landen. Beperken we het blikveld tot Nederland, Duitsland en Engeland,
dan komt het beeld overeen. Na een gestage toename in de jaren '80 en'90 van
met name geweldsdelicten lijkt zich met ingang van 1998 een zekere stabilisatie
of zelfs een lichte daling af te tekenen.Wetenschappers en politici breken zich al jaren het hoofd over de vraag
wat de wezenlijke oorzaken zijn van jeugdgeweld en de recente toename ervan.
In 1996 gaf de regering (bij monde van de toenmalige staatssecretaris van
justitie) opdracht aan het WODC om dit nader te onderzoeken. De uitkomst was
dat slechts in speculatieve termen over mogelijke oorzaken kan worden gesproken.
Veel risico lijkt te zijn gelegen in de afwezigheid van vertrouwenwekkende
en gerespecteerde gezagsfiguren in de respectievelijke omgevingen waarin het
opgroeiende kind verkeert. Niet alleen in gezinnen en op scholen maar ook
in het publieke domein is in de loop der tijd op diverse plaatsten een gezagsvacuüm
ontstaan, aldus het WODC (Bol e.a in «Jong en gewelddadig», WODC
1998).G. van den Brink heeft in zijn boek Geweld als uitdaging (NIZW, 2001) erop gewezen dat een assertieve levensstijl gemeengoed
is geworden. Jongeren voelen zich gauw in hun eer aangetast, hetgeen in geval
van een geringe zelfcontrole tot gewelddadig gedrag leidt.38Op welke wijze wordt in de aangevoerde onderzoeken
naar de gewelddadige aard en omvang van jeugdcriminaliteit de in het algemeen
toegenomen gevoeligheid voor geweld in de samenleving geobjectiveerd?In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat bij het beschrijven van ontwikkelingen
in (gewelds)criminaliteit gebruik gemaakt kan worden van verschillende bronnen
zoals bijv. de CBS-politiestatistiek en self-report onderzoeken. Op de beperkingen
van beide informatiebronnen is bij de beantwoording van de vragen nrs. 22
en 35 reeds ingegaan.39Noemt 2 procent van de groep die wel eens een wapen
bij zich draagt het vuurwapen als wapen dat men bij zich draagt, of noemt
twee procent van de totale groep jongeren het vuurwapen als wapen dat men
wel eens op zak heeft. In het laatste geval zou dat betekenen dat per 2 schoolklassen
1 jongere wel eens een vuurwapen op zak heeft. Hoe interpreteert de regering
een degelijk cijfer? Hoe wordt in het programma «De veilige school»
het bij zich dragen van (vuur-)wapens bestreden?Het gepresenteerde percentage is het rekenkundig gemiddelde van de waarden
over de jaren 1994 (2,3%) en 1996 (1,7%), en heeft betrekking op dat deel
van de jongeren dat aangeeft in de desbetreffende jaren wel eens een wapen
te hebben gedragen (1994: 20,5% en 1996: 21,5%). Meest voorkomende wapens
zijn zakmes en vlindermes. Bezit van een echt vuurwapen komt veel minder voor
en schommelt – net zoals bezit van boksbeugel/knuppel- in de desbetreffende
periodes rond de 2%. 2 procent van de groep die wel eens een wapen bij zich
draagt noemt dus een vuurwapen als wapen. Het percentage heeft dus zeker niet
betrekking op de totale groep jongeren en daarmee vervalt de veronderstelling
dat per 2 schoolklassen 1 jongere wel eens een vuurwapen op zak heeft.In het programma «Jongeren, school en veiligheid» is een aantal
initiatieven, waarbij de school «target» of «intermediair»
is, samengevoegd. Het betreft hier de veiligheid en leefbaarheid van de schoolsituatie
voor leerlingen en ouders en het personeel van de school (voortzetting van
het project «de veilige school»), het ontwikkelen van een anti-geweldscode
binnen de sector school en een nationaal scholenestafettedebat over wapenbezit
en -gebruik. Met behulp van een lespakket «Way-Out» wordt jongeren
geleerd risico's tijdens het uitgaan te herkennen en zoveel mogelijk te vermijden.
Daarnaast worden ze uitgedaagd zelf oplossingen aan te dragen die de veiligheid
in uitgaanscentra bevorderen. In het lespakket «Way Out» wordt
aan vier thema's aandacht besteed, te weten: type stapper, normen en waarden,
concrete risico's in lokale uitgaanscentra en wapens in het uitgaanscentrum.
Inmiddels werken ruim honderd scholengemeenschappen in meer dan dertig gemeenten
met dit lespakket en zijn er meer dan 10 000 jongeren bereikt. Voor de
zomer 2002 zal de evaluatie van het programma «Jongeren, school en veiligheid»
worden gepresenteerd.40, 41 en 42De HkS-registratie geeft alleen het percentage eerste
generatie minderheden onder de gedetineerden in penitentiaire inrichtingen.
Waarom wordt het delinquent gedrag van tweede generatie minderheden niet in
kaart gebracht?Acht de regering het wenselijk dat er ook registratie
komt van het feit dat jongeren tot een bepaalde (etnische) en minderheidsgroep
behoren, wanneer zij tot de tweede of derde generatie behoren en dus in Nederland
zijn geboren? Wat beschouwt de regering als de voor- en nadelen van een dergelijke
registratie?Laat de tegenwoordige praktijk met betrekking tot registratie
toe dat over een aantal jaren wel ontwikkelingen met betrekking tot minderheidsgroepen
zichtbaar worden gemaakt?De huidige wijze van registratie (vastleggen geboorteland en nationaliteit)
geeft, zoals aangegeven in de nota, geen volledig inzicht in delinquent gedrag
en overige ontwikkelingen van de tweede en volgende generaties etnische minderheidsgroepen
in Nederland nu en in de toekomst. De huidige registratie van demografische
bestanden in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) beperkt zich tot de
eerste en tweede generatie. Uitgaande van de gedachte dat burgers in Nederland
gelijkwaardig zijn, ongeacht herkomst of culturele identiteit, zou het volgen
van de derde generatie stigmatisering naar etniciteit kunnen meebrengen. Het
kabinet heeft thans nog geen standpunt geformuleerd over nut en noodzaak van
registratie van de derde generatie als zodanig. Bezien zal worden welke registratiemethode
aanvaardbaar en proportioneel is om het beleidsdoel van gelijkwaardige en
volwaardige participatie te bereiken (zie de kabinetsnota «Integratie
in het perspectief van Immigratie» (Tweede Kamer, 2001–2002, 28 198,
nr. 2)).43Acht de regering het wenselijk de onderzoeksmogelijkheden
in de justitiële keten te vergroten, opdat een beter zicht kan worden
gekregen op mogelijke verjonging van daders?Het kabinet acht in het algemeen meer onderzoek naar ontstaan en achtergrond
van jeugdcriminaliteit wenselijk. Hiervoor is in de bijlage bij de nota een
bedrag van 1 mln euro geramd. Zulk onderzoek zou ook beter zicht moeten verschaffen
op mogelijke verjonging van de daders, en vooral ook op de oorzaken daarvan.44Als in de gegevens niet terug is te vinden dat jongeren
op steeds jongere leeftijd aanvangen met het plegen van delicten, waar komt
dan de overtuiging in de praktijk vandaan dat dit wel het geval is?De opvatting dat de leeftijd waarop jongeren aanvangen met het plegen
van delicten is verlaagd, wordt vooral gehoord bij de politie. In gesprekken
met politiemensen kan worden beluisterd dat naar hun mening de leeftijd van
jeugdige verdachten daalt. Deze uitspraken zijn gebaseerd op individuele waarnemingen
in de praktijk. In slechtséén van de diverse cijferbronnen is
deze vermeende verjonging echter terug te vinden, namelijk in OM-data. In
die bron kan – relatief gezien – een lichte verschuiving naar
de jongere leeftijdscategorie worden waargenomen: het aandeel 12-jarigen in
het totaal van ingeschreven zaken stijgt van 2,99% in 1995 naar 3,53% in 2000
(bron: OM-data). De OM-cijfers aangaande 13- en 14-jarigen laten een soortgelijke,
lichte verschuiving zien. Daarentegen vertonen de 16- en 17-jarigen een relatieve
afname, respectievelijk van 26,14% in 1995 naar 25,10% in 2000 en van 28,61%
naar 26,82%. Dit laat onverlet dat de 16- en 17-jarigen nog steeds veel sterker
vertegenwoordigd zijn dan de 12–14-jarigen.Het absolute aantal ingeschreven strafzaken jonge delinquenten is echter
in de afgelopen 5 jaren flink gegroeid (aantal zaken mbt 12-jarigen ligt in
2000 ca 30% hoger dan in 1995). Mogelijk wordt de waarneming in de praktijk
ook beïnvloed door deze groei.De registratie van twaalfminners zal verbeterd worden, enerzijds door
verbetering en aanpassing van het politieregistratiesysteem, anderzijds door
het gebruik van hulpmiddelen zoals het clientvolgsysteem jeugdcriminaliteit.
In de toekomst zal het daardoor beter mogelijk moeten zijn om in de praktijk
waargenomen trends ook cijfermatig te onderbouwen.45Betekent het vrijwillige en vrijblijvende karakter
van het aanbod van een Stop-reactie dat als niet op het aanbod wordt ingegaan
er ook geen registratie mogelijk is? Wat betekent dit voor de validiteit van
de gegevens over de Stop-reactie?Registratie is op dit moment wel mogelijk, maar vindt (nog) niet overal
optimaal plaats.In principe dient ieder Stop-waardig regelovertredend gedrag van twaalfminners
door de politie te worden geregistreerd en op die manier te worden vastgelegd
in het clientvolgsysteem jeugdcriminaliteit. De registratie van delicten gepleegd
door jeugdigen vindt echter nog niet overal op optimale wijze plaats.Momenteel vindt een onderzoek plaats naar de aard en omvang van de groep
«niet-bereikte Stoppers», daaruit zal onder meer blijken hoe het
met de registratie van deze twaalf-min zaken op dit moment is gesteld. Zoals
reeds in antwoord op vraag 44 is opgemerkt, wordt blijvend ingezet op verbetering
van de registratie.46Hoeveel jongeren maken zich per jaar schuldig aan het
delict verkrachting en aanranding? Wat is er, bijvoorbeeld aan de hand van
een profiel, bekend over het type jongere dat zich aan dit delict schuldig
maakt?Het aantal jongeren dat zich per jaar schuldig maakt aan verkrachting
en aanranding is: 19801985199019952000 436409311584888TOTAAL ZEDENMISDRIJVEN 80 97 71144165Verkrachting243198141322507Aanranding de eerbaarheid113114 99118216Overige seksuele misdrijvenOver het profiel van het type jongere dat zich schuldig maakt aan de specifieke
delicten verkrachting en aanranding is (nog) weinig tot niets bekend. Wel
zijn wetenschappelijke inzichten bekend op het meer algemene terrein van de
jeugdige zedendelinquent. Het meest recente overzicht over jeugdige zedendelinquenten
is dat van Van Wijk (Een verkennend onderzoek naar jeugdige
zedendelinquenten, 1999). Hij onderscheidt twee typen pedo-sexuele
delinquenten: antiscociale persoonlijkheid en neurotische persoonlijkheid.
Bij beide typen spelen actuele emotionele/relationele ervaringen een belangrijke
rol.47Hoe denkt de staatssecretaris beter inzicht te krijgen
in de aard en de omvang van groepscriminaliteit? Wat is de laatste stand van
zaken omtrent dit inzicht?Voor het in kaart brengen van problematische jeugdgroepen door de politie
is een zogenaamde shortlist groepscriminaliteit ontwikkeld. Deze shortlist
wordt momenteel in de politieregio Gelderland-Midden beproefd. Medio dit jaar
zal een eindrapport beschikbaar zijn. Indien blijkt dat het een goed instrument
is om jeugdgroepen in kaart te brengen en te volgen zal brede toepassing gestimuleerd
worden.Zie ook het antwoord op vraag 8.48Op welke wijze zal op lokaal en regionaal niveau nu
precies worden gewerkt aan versterking van de ketenregie? Hoe wordt een sluitend
systeem gecreëerd?Over de aansluiting tussen jeugdzorg en lokaal jeugdbeleid wordt in de
nieuwe wet op de jeugdzorg voorgeschreven dat provinciale besturen overleggen
met de gemeenten, met als doel het beleid ten aanzien van de geïndiceerde
jeugdzorg af te stemmen op de zorg die de lokale voorzieningen bieden. De
afspraken die provincies met gemeenten maken om tot goede aansluiting tussen
de lokale voorzieningen en de jeugdzorg te komen worden vastgelegd in het
provinciale beleidskader jeugdzorg. Het bureau jeugdzorg krijgt tot taak in
het belang van de cliënt een brug te slaan tussen de voorliggende voorzieningen
en de geïndiceerde zorg. Het bureau jeugdzorg dient daartoe advies te
geven aan, bij te dragen aan de deskundigheidsbevordering van en contacten
te onderhouden met algemene voorzieningen voor jeugdigen, waaronder in elk
geval het onderwijs (met als doel het versterken van de preventieve functie
van deze voorzieningen en het bevorderen van vroegtijdige signalering van
problemen).49Kan er, in navolging van de op bladzijde 7 gestelde
oorzaken, inzicht geboden worden in de sociaal-economische positie van criminelen,
waarbij onderscheid wordt gemaakt naar buitenlander en niet-buitenlander?
Wat zijn de kenmerkende overeenkomsten en verschillen tussen de sociaal-economische
positie van buitenlanders en niet-buitenlanders, en valt deze in verband te
brengen met criminaliteitscijfers?In hoeverre is de maatregel voor allochtonen, de intensivering van de
ITB, die nu wordt voorgesteld, in overeenstemming met de probleemanalyse die
onder het kopje CRIEM maatregelen (maar ook de algemene oorzaken) gegeven
wordt?Allereerst dient te worden opgemerkt dat het onderscheid buitenlander –
niet buitenlander niet eenduidig is. Daarnaast wordt voor de niet sluitende registratie van personen uit etnische minderheidsgroepen verwezen
naar het antwoord op de vragen 40, 41 en 42. Tot slot geldt dat er vele factoren
zijn die van invloed kunnen zijn op het gegeven of iemand een strafbaar feit
pleegt. Enkele van die factoren zijn de mate van integratie en het hebben
van een woning, werk en dus een inkomen.De uitbreiding van ITB-CRIEM buiten de huidige gemeenten waar deze voorziening
reeds nu mogelijk is, is gewenst aangezien de problematiek van (etnische)
jongeren zich landelijk manifesteert. Zoals gesteld in de nota kan met de
uitbreiding tegemoet gekomen worden aan een wens uit de praktijk om landelijk
een eenvormige interventie aan te bieden en doet het recht aan de geuite kritiek
van rechtsongelijkheid. Vanuit de gesignaleerde problemen bij (etnische) jongeren
blijkt dat een zo vroeg mogelijke interventie op meerdere leefgebieden gewenst
is om zodoende de start van een criminele carrière te voorkomen. Een
relatief groot aantal allochtone jongeren verkeert in de situatie dat meerdere
riscicofactoren in hun omgeving aanwezig zijn terwijl er veel minder beschermende
factoren zijn waaraan zij steun kunnen ontlenen. Een vroegtijdige intensieve
ambulante begeleiding en het betrekken van de ouders bij het aanpakken van
de problemen is in een dergelijke situatie zeer gewenst50Hoe groot is het belangrijke deel van de ouders die
begeleiding en ondersteuning goed kunnen gebruiken? Is bij benadering bekend
om hoeveel mensen het gaat?In de kabinetsreactie op het RMO-advies «Jeugd op de agenda»
(2001–2002, 28 369, nr. 1), is hierover het volgende te lezen:Uit cijfers van het CBS (Jeugd 1999 en Jeugd 2000, Feiten en cijfers)
en het SCP (Rapportage Jeugd 2000) blijkt dat voor 10 tot 15 procent van de
4,8 miljoen kinderen en jongeren belemmeringen in de ontwikkeling dreigen.
De Nederlandse Gezinsraad (Gezin: beeld en werkelijkheid. Signalement 1) schat
op basis van beschikbare empirische gegevens dat 3 tot 5 procent min of meer
ernstige problemen ontwikkelt. Anders gezegd: 240 000 kinderen ontwikkelen
daadwerkelijk problemen en voor tussen de 500 000 en 700 000 kinderen
dreigen problemen. Een ander uit onderzoek bekend gegeven is dat 15 procent
van de ouders aangeeft zich minder competent of minder zeker op het terrein
van de opvoeding te voelen.De in de nota «Vasthoudend en Effectief» aangekondigde pilots
waarin de werkwijze met een signaleringsgesprek met ouders en jongere zal
worden beproefd (hoofdstuk 3.3.2), moeten uitwijzen hoeveel van de ouders
van wie een kind met de politie in aanraking komt (jaarlijks worden ongeveer
50 000 minderjarigen door de politie aangehouden), ingaan op een aanbod
van opvoedingsondersteuning.51 en 52Wanneer is het advies van de adviesgroep onder leiding
van voorzitter Opstelten te verwachten?Heeft de regering reeds een standpunt ingenomen over
de verbetering van de pedagogische infrastructuur in Nederland naar aanleiding
van het RMO-rapport «Aansprekend opvoeden»?Op 23 april j.l heeft de landelijke adviescommissie Jeugd in de Wijk onder
leiding van burgemeester I.W. Opstelten van Rotterdam («de Commissie
Opstelten») haar advies aan de staatssecretarissen van Justitie en VWS
aangeboden. De commissie is van mening dat het belang van beide sturingsprogramma's
in principe groot is. Het programma Communities that Care is veelbelovend
en de commissie beveelt geleidelijke uitbreiding aan naar zo'n
25 à 50 wijken in de komende tien jaar. Over Opvoedingsondersteuning
en Ontwikkelingsstimulering op wijkniveau was nog geen uitspraak mogelijk
omdat het instrumentarium zich nog aan het ontwikkelen is.Op 1 mei jl. is de kabinetsreactie «Jeugd op de Agenda» aangeboden
aan de Tweede Kamer (kamerstuk 2001–2002, 28 369, nr. 1, Tweede
Kamer). De kabinetsreactie geeft het standpunt van de regering weer, enerzijds
in reactie op het advies van Commissie Opstelten, en anderzijds in reactie
op het RMO-advies «Aansprekend Opvoeden». Het advies van de Commissie
Opstelten is als bijlage bij de kabinetsreactie gevoegd.53Wanneer is dwang bij opvoedingsondersteuning geoorloofd?
Stelt de regering nieuwe criteria voor? Zo ja, welke?Dwang bij opvoedingsondersteuning is geoorloofd wanneer «een minderjarige zodanig opgroeit, dat zijn zedelijke of geestelijke
belangen of zijn gezondheid ernstig worden bedreigd, en andere middelen ter
afwending van deze bedreiging hebben gefaald of, naar is te voorzien, zullen
falen». (BW 1, art. 254.1) De minderjarige wordt dan door de
kinderrechter onder toezicht geplaatst van een gezinsvoogdij-instelling. Deze
instelling «houdt toezicht op de minderjarige en
zorgt dat aan de minderjarige en de met het gezag belaste ouder hulp en steun
wordt geboden teneinde de bedreiging van de zedelijke of geestelijke belangen
of de gezondheid van de minderjarige af te wenden. Deze hulp en steun zijn
erop gericht de met het gezag belaste ouder de verantwoordelijkheid voor de
opvoeding zo veel mogelijk te doen behouden.» (BW1, afd. 4,
art. 257.1 en 2) De hulp en steun kan de vorm aannemen van opvoedingsondersteuning;
ook andere vormen van jeugdzorg zijn denkbaar en geoorloofd bij de uitvoering
van de ondertoezichtstelling.De regering stelt in de onderhavige nota middels de zogenaamde lichte
civiele maatregel een nieuw criterium voor, namelijk in het gezin gelegen
risicofactoren voor crimineel gedrag van de jeugdige.54Betekent de zin dat er voldoende gekwalificeerd personeel
is in de jeugdzorg dat er in de sector geen personeelsgebrek meer is?In de huidige situatie is nog steeds sprake van een personeelstekort.
Niettemin wordt met de in de nota genoemde investeringen gewerkt aan het verbeteren
van deze situatie. Daarop doelde de aangehaalde zin. Vanuit het Rijk wordt
onder meer een wervingscampagne en het sectorfonds zorg en welzijn gesubsidieerd.
Daarnaast zijn ook in deze sector de Van Rijn-middelen en de Dijkstal-middelen
ingezet voor het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden.55Wanneer is het standpunt over de veiligheid op scholen
van de staatssecretaris van Onderwijs te verwachten?Op 10 april 2002 heeft de staatssecretaris van Onderwijs een brief over
de veiligheid op scholen en de opvang van probleemjongeren naar de Tweede
Kamer gestuurd. In de brief worden de stand van zaken en de beoogde vervolgstappen
geschetst bij het bereiken van een sluitende aanpak en synergie in de samenwerking
tussen voorzieningen in het netwerk rond scholen.56Kan nader worden uitgelegd wat met het begrip «startkwalificatie»
wordt bedoeld? Betreft dit alleen het al dan niet in bezit hebben van een
diploma of worden er ook andere factoren bedoeld?In de wet (WEB, WVO) is een startkwalificatie gedefinïeerd als een
diploma op niveau 2 in het mbo of een diploma HAVO of VWO of hoger. Jongeren
tot 23 jaar die volgens deze definitie geen startkwalificatie bezitten wordt
beschouwd als voortijdig schoolverlater als zij niet in het onderwijs staan
ingeschreven. Aan deze definities ligt ten grondslag dat de arbeidsmarktpositie
van mensen die niet over een startkwalificatie beschikken als bijzonder kwetsbaar
moet worden beschouwd. Het is duidelijk dat de arbeidsmarktpositie ook door
andere factoren dan een diploma kan worden versterkt, zoals ervaring en sociale
vaardigheden. De «startkwalificatie» zoals gehanteerd in de definitie
vormt het aangrijpingspunt voor het beleid tegen voortijdig schoolverlaten.57Welke rol speelt de staatssecretaris met betrekking
tot de gemeenten die problemen signaleren bij de organisatie en de aansturing
van aanpak van leerlingen met gedragsproblemen tussen gemeenten, politie en
provincies? Wat zijn de resultaten van de regionale conferenties? Hoe denkt
de staatssecretaris eventuele knelpunten die daar naar boven komen aan te
pakken?Bij de aanpak van problemen met gedragsmoeilijke leerlingen is samenwerking
tussen partijen vereist die vanuit verschillende bestuurslagen worden aangestuurd.
Het SCP heeft eerder geconstateerd dat de gemeenten grote knelpunten ondervinden
bij het voeren van regie hierin (SCP: knelpunten in het stedelijk jeugdbeleid).
Niet het gebrek aan voorzieningen en actoren is hier het knelpunt maar het
gebrek aan synergie. Deze constatering maakt het noodzakelijk partijen bij
elkaar te brengen met benutting van het feit dat er voorzieningen zijn die
zich met problemen van jongeren bezig houden. Er hoeven dus geen nieuwe voorzieningen
te worden opgericht, maar de werkwijze en aanpak binnen de bestaande structuren
moet worden aangepast. Dit vraagt afstemming en samenwerking op operationeel
niveau, dat wil zeggen in de regio's tussen de professionals die daadwerkelijk
een rol spelen in begeleiding, opvang en ondersteuning van jongeren en op
strategisch niveau, dat wil zeggen op bestuurlijk en organisatorisch niveau.
Om die reden is er tegelijkertijd tussen gemeenten, provincies en rijk in
het kader van BANS gewerkt aan afspraken, waarin benoemd is welke actoren
in elk geval een rol spelen, vanuit welke verantwoordelijkheid en met welke
taak en zijn op regionaal niveau de uitvoerders en professionals in regionale
conferenties uitgenodigd om een praktische werkwijze af te spreken. Deze regionale
conferenties hebben daarbij dus vooral het karakter van werkbijeenkomsten.
Uit de bijeenkomsten blijkt groot enthousiasme om afspraken te maken en wordt
de urgentie om daadwerkelijk aan oplossingen voor probleemgedrag van jongeren
te werken in de praktijk zeker gevoeld. Tussen Rijk, IPO en VNG zal de komende
periode verder worden gewerkt aan de afspraken, waarbij ook knelpunten die
uit de regio's naar voren komen besproken worden. De versterking van het schoolmaatschappelijk
werk in relatie tot de leerlingbegeleiding is daarbij zeker aan de orde. Het
nieuwe kabinet zal moeten beslissen op welke wijze voor de knelpunten een
oplossing kan worden geboden.58Hoeveel ex-gedetineerde jongeren heeft het departement
van Justitie in dienst?Gegevens over het aantal ex-gedetineerde jongeren dat op dit departement
werkzaam is zijn niet voorhanden.Het aanleggen van een registratie van ex-gedetineerde jongeren die werken
bij het ministerie van Justitie is in principe – volgens artikel 16
van de Wet Bescherming Persoongsgegevens – niet toegestaan.Iedereen die solliciteert naar een functie binnen dit departement dezelfde
aanstellingsprocedure volgt. Daarbij kan worden bepaald dat een verklaring
omtrent het gedrag moet worden overlegd. In de Wet op de Justitiële Documentatie
is bepaald dat de burgemeester in de woonplaats van de betrokkene deze verklaring
afgeeft. Voornoemde wet bepaalt tevens in welke gevallen deze verklaring niet
wordt afgegeven.59Kan de staatssecretaris nadere inlichtingen geven over
de aanwas van jongeren onder voetbalvandalen en plannen ter aanpak van deze
problematiek?Uit het jaarverslag van het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme
(CIV) van 2000–2001 blijkt dat een al eerder gesignaleerde trend, namelijk
dat de leeftijd van aangehouden personen daalt, zich voortzet. In het seizoen
1999–2000 bleek 31% van de aangehouden personen jonger dan 18 jaar,
terwijl uit de cijfers van het seizoen 2000–2001blijkt dat deze groep
al 35% van de aangehouden personen uitmaakt. Behalve de toename is er weinig
bekend over de nieuwe aanwas van plegers van supportersgeweld. Daarnaast is
er geen helder beeld van de ontwikkelingen op dit terrein.In 2000 is in een brief aan de Tweede Kamer (TK, 1999–2000, 26 227,
nr. 18) toegezegd te bevorderen dat volgens een landelijke systematiek
lokaal onderzoek zal plaatsvinden naar de nieuwe aanwas van met name jeugdige
vandalen. Na een uitgebreid vooronderzoek zal binnenkort met het eigenlijke
onderzoek worden gestart waarbij onderzocht zal worden wat de kenmerken, motieven
en potentiële «loopbanen» zijn van jongeren die betrokken
raken bij voetbalgerelateerde geweldsuitingen en welke (beïnvloedbare)
factoren verklarend zijn voor dit maatschappelijk ongewenste gedrag. Uiteindelijk
moeten de uitkomsten van het onderzoek heldere en concrete aanknopingspunten
bieden voor het beleid van de diverse actoren op dit terrein. De bedoeling
is dat dit onderzoek eind 2002 begin 2003 zal worden afgerond.60Is op enigerlei wijze vast te stellen of en in welke
mate de voorlichtingscampagnes effect hebben?De twee op jongeren gerichte alcoholvoorlichtingscampagnes van het Nationaal
Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie hebben tot doel jongeren
te informeren over en bewust te maken van de gevolgen van overmatig alcoholgebruik.
Zoals gebruikelijk bij massamediale campagnes die grote delen van de bevolking
bereiken wordt met name gekeken naar het bereik van de interventie en of het
de doelgroep tot denken aanzet.De campagne «Ben jij sterker dan drank?», die zich richt op
jonge kampeerders langs de kust, bereikt jaarlijks zo'n 400 000 jongeren.
Zo'n 30 000 jongeren zijn persoonlijk door een jonge voorlichter aangesproken
op zijn of haar drinkgedrag. Uit onderzoek is bekend dat ruim 30% van de bereikte
jongeren zegt dat ze door de campagne over hun drinkgedrag zijn gaan nadenken.
Bij de overmatige drinkers is dat zelfs bijna 40%.De studentencampagne «Ik ben zaten wie ben jij?» bereikt jaarlijks
circa 75 000 studenten. Uit onderzoek van Rescon is duidelijk geworden
dat ruim de helft van deze studenten aangeeft als gevolg van de campagne meer
te weten over verantwoord alcoholgebruik.61Wat is het oordeel van de regering over het feit dat
bijna vier jaar na de start van het landelijk project van de KNVB «Sociaal
preventief supporterbeleid» nu de verwachting bestaat dat nagenoeg alle
BVO's zullen deelnemen? Wat zegt dit over het enthousiasme van de BVO's om
het voetbalvandalisme terug te dringen?Preventieve projecten vormen een belangrijke schakel in de bestrijding
van het voetbalvandalisme. Deze projecten voorzien in een duidelijke behoefte.
In het algemeen blijkt het meer tijd te kosten dan was voorzien om de projecten
daadwerkelijk te laten starten.Uit de tussentijdse rapportages blijkt dat op 1 juli van dit jaar, wanneer
het project in de huidige vorm afloopt, bij nagenoeg alle speelsteden een
lokaal project is opgestart. Daarmee is de oorspronkelijke doelstelling van
het project, namelijk lokale projecten opstarten, op zich gerealiseerd.Tegelijkertijd moet worden geconstateerd dat de sociaal preventieve aanpak
nog lang niet overal een structurele inbedding in het beleid van de clubs
en gemeenten heeft gekregen. Weliswaar is de samenwerking tussen clubs en
het lokaal jeugdwerk sterk verbeterd, maar om die gewenste structurele inbedding
te bewerkstelligen, zal er door alle betrokkenen een blijvende inspanning
moeten worden geleverd.Gezien het voorgaande lijkt het dan ook wenselijk de aandacht voor het
sociaal preventieve beleid in de komende jaren te continueren. Het ministerie
van VWS is in beginsel bereid het huidige project een vervolg te geven voor
een periode van 3 tot 4 jaar. Mede op basis van de eindevaluatie, die in de
loop van dit voorjaar zal verschijnen, zal in overleg met de betrokkenen,
een besluit genomen worden over de gewenste vorm en inhoud van deze volgende
periode.62Zijn er al concrete resultaten van de stimuleringsregeling
voor de projecten op het terrein van de breedtesport, waar 172 gemeenten en
17 sportbonden aan mee doen? Is de staatssecretaris het in dit verband eens
met hoogleraar Sociale en Effectieve vorming van Jeugdigen, Micha de Winter,
die in de Staatscourant van 13 februari 2002 verklaart: (...) «In
Nederland investeren we veel aan het begin van het traject, in basisvoorzieningen
voor onderwijs en zorg. Ook investeren we helemaal aan het eind, als alles
mis is gegaan en justitie in beeld komt. Daartussen ligt een enorme leemte,
waar het wegbezuinigde jeugdwelzijnswerk een rol kan spelen».Tot dusverre maken 166 gemeenten en 26 sportbonden gebruik van de breedtesportimpuls.
82 van deze gemeenten voeren samen 137 deelprojecten gericht op jongeren uit.
In deze projecten worden dwarsverbanden gelegd tussen sportverenigingen, club-
en buurthuiswerk, onderwijs en andere beleidssectoren. Ook 12 sportbonden
geven in het kader van deze regeling hun activiteiten gericht op de jeugd
een impuls. Binnen de breedtesportimpuls gaat het om meerjarige projecten
van minimaal drie en maximaal zes jaar. Gemeenten en sportbonden konden vanaf 2000
met een project beginnen. De eerste resultaten zullen in 2003 bekend worden.Zoals aangegeven in de nota Vasthoudend en Effectief en het kabinetsstandpunt Jeugd op de agenda (Kamerstuk 2001–2002, 28 369, nr. 1 TK) is versterking
van de lokale jeugdinfrastructuur gewenst. In het kader van de welzijnswet
is in de tweede helft van de jaren '80 de verantwoordelijkheid voor het uitvoerende
welzijnswerk gedecentraliseerd naar gemeenten. Zij zijn derhalve verantwoordelijk
voor de planning en de uitvoering van het welzijnswerk, waaronder het jeugdwelzijnswerk.63Hoe worden winkeliers en uitbaters van horecagelegenheden
betrokken bij het handhaven van de drank- en horecawet?De verantwoordelijkheid voor de naleving van de wettelijke bepalingen
uit de Drank- en Horecawet, ic het voorkomen van gezondheidsrisico's en maatschappelijke
problemen door het misbruik van alcoholhoudende dranken, is primair de verantwoordelijkheid
van exploitanten van horecabedrijven, supermarkten, slijterijen, (sport)kantines
en andere verkooppunten van alcohol. Het kabinet verwacht dat de branche via
zelfregulering de benodigde maatregelen neemt bijvoorbeeld waar het gaat om
voorlichting en sanctionering. Het kabinet zal, zoals is aangekondigd in de
Alcoholnota, in het kader van de komende wijziging van de Drank- en Horecawet,
die met name ziet op betere handhaving en sanctionering, aandacht besteden
aan de samenwerking tussen de diverse handhavende instanties en het bedrijfsleven.
Recent heeft het ministerie van VWS samen met de alcoholbranche twee voorlichtingsprojecten
gericht op verstrekkers ontwikkeld, de ene gericht op barmedewerkers, de andere
op caissières in supermarkten en slijterijen.64Is het juist dat «breedtesport» niet specifiek
gericht is op jongeren? Welke programma's zijn wel specifiek gericht op sport
voor «probleemjongeren»?Gemeentenbo Gemeenten en bonden hebben in het kader van de stimuleringsregeling
breedtesport de mogelijkheid meerjarige projecten aan te vragen op het gebied
van breedtesport. De invulling van de projecten worden door de gemeenten en
landelijke tak van sport bonden bepaald. Activiteiten kunnen ontwikkeld worden
voor specifieke doelgroepen, waaronder (probleem) jongeren. De eerste resultaten
van projecten zullen in 2003 bekend worden.65Op welke wijze gaan gemeenten om met de middelen die
ze van de minister van GSI krijgen voor het preventiebeleid 2001–2004?
Zijn er objectieve criteria waaraan het specifieke beleid gericht op doelgroepen
ook daadwerkelijk wordt getoetst?Alle betrokken gemeenten zetten de ter beschikking gestelde middelen in
om in hun gemeente een zodanig beleid te realiseren dat voorkomen wordt dat
kinderen en jongeren van etnische herkomst marginaliseren, ontsporen en afglijden
naar criminaliteit. Zij richten zich hierbij op jeugd van 0 tot 25 jaar, afkomstig
uit alle mogelijke etnische groepen in hun gemeente.Allereerst inventariseren de gemeenten wat er al is aan beleid dat zich
(onder meer) richt op deze doelgroepen en dat (onder meer) hetzelfde doel
heeft. Vervolgens wordt nagegaan of dit lopend beleid resulteert in een sluitende
keten van voorzieningen en instellingen, en daar waar dat niet het geval is
zorgt de gemeente voor een invulling van witte vlekken in het geheel, of voor
een betere samenwerking tussen onderdelen van die keten. Alle
gemeenten breiden bestaande activiteiten uit of starten nieuwe activiteiten
waar het gaat om extra begeleiding van jeugd uit etnische groepen op aspecten
zoals huiswerkbegeleiding, mentoring, coaching, begeleid wonen, arbeidstoeleiding,
individuele trajectbegeleiding, vrijetijdsbesteding, drugsvoorlichting, etc.
Daarnaast wordt actief ingezet op vergroting van ouderbetrokkenheid.Het preventiebeleid dat de betrokken gemeenten voeren moet bijdragen aan
het hoofddoel: voorkomen van marginalisering en tegengaan van ontsporing en
criminaliteit onder jeugd uit etnische groepen. Het moet daarnaast voldoen
aan een viertal randvoorwaarden:– Nieuwe voorzieningen of activiteiten moeten bijdragen aan een
gesloten keten die ervoor zorgt dat jongeren niet tussen wal en schip raken.– Planvorming en uitvoering van nieuwe activiteiten en voorzieningen
moet gebeuren in nauw overleg met vertegenwoordigers van de etnische groepen
in de gemeente, en waar mogelijk met vertegenwoordigers van de doelgroep zelf
(de zgn. «riscojongeren»).– De gemeente voert een heldere regie over het preventiebeleid,
zorgt voor duidelijkheid over taken en verantwoordelijkheden van overige samenwerkingspartners
en ziet toe op een goede samenwerking in de keten.– De gemeente zorgt ervoor dat zaken die in de jaren 2001 t/m 2004
met behulp van de beschikbaar middelen zijn opgestart, en die succesvol blijken
te zijn, vanaf 2005 uit eigen middelen gecontinueerd worden.Resultaten van het gevoerde beleid kunnen tot uiting komen in een groter
bereik van jeugd van etnische herkomst door instellingen en voorzieningen,
een grotere deelname van allochtone jongeren aan activiteiten en programma's
die marginalisering en ontsporing voorkomen, een grotere betrokkenheid van
allochtone ouders bij zaken als voor- en vroegschoolse educatie, basis- en
voortgezet onderwijs, school- en beroepskeuze, een grotere deelname van allochtone
ouders aan opvoedingsondersteunende activiteiten, etc.66Is er enig uitzicht op voortzetting van de ondersteuning
van het preventiebeleid van gemeenten na 2004?Het nieuwe kabinet zal moeten besluiten of er na 2004 weer middelen vrijgemaakt
worden voor versterking van preventief beleid in gemeenten ter voorkoming
van marginalisering en criminaliteit onder jeugd van etnisch herkomst.Met de gemeenten die actief betrokken zijn bij het Preventiebeleid 2001–2004,
en die voor deze jaren middelen ontvangen om hun preventiebeleid te verbeteren
en het effect ervan te verhogen, is afgesproken dat zij zaken die zij in de
jaren 2001 tot en met 2004 opstarten en die succesvol blijken te zijn, zelf
voortzetten na 2004 met eigen middelen. Gemeenten hebben de continuering van
succesvolle preventie-aanpakken vanaf 2005 gegarandeerd. Zij hebben in
hun plannen aangegeven hoe zij die continuering zullen bewerkstelligen.67Van de politie mag worden verwacht dat ze een actieve
bijdrage leveren aan versterking van de aanpak van jeugdcriminaliteit. In
hoeverre gebeurt dit nu daadwerkelijk? Kan de staatssecretaris voorbeelden
noemen?De politie levert naar mijn mening nu reeds een belangrijke bijdrage aan
de versterking van de aanpak van jeugdcriminaliteit. Zo heeft de politie in
de praktijk regelmatig een voortrekkersrol als het gaat om de daadwerkelijke
ketenaanpak van jeugdcriminaliteit. Om die reden wordt het lokale bestuur
positief geprikkeld de regierol op te pakken. Een goed voorbeeld daarvan is
de aanpak van het regiokorps Zaanstreek-Waterland. Dit korps heeft een criminaliteitsbeeldanalyse
gemaakt en een stimuleringsfonds opgericht. Hierna heeft de gemeente de regierol
overgenomen. Ook heeft de politie een belangrijk aandeel in het casusoverleg.
Hierbij wordt voor iedere aangehouden jongere binnen korte tijd een traject
uitgestippeld samen met andere ketenpartners. Geslaagde voorbeelden hiervan
zijn LINK in Noord Oost Gelderland en het Front Office project in Brabant
Zuid Oost.Het JOT (Jongeren Opvang Team) project in
Amsterdam en de wijkgerichte aanpak van overlastgevende jongeren in Waalwijk
zijn voorbeelden van integrale aanpakken, waarbij de politie een belangrijke
rol speelt en het contact met de jongeren en hun ouders centraal staat.Eind 2000 is een landelijk platform opgericht met een daaraan verbonden
project «Intensivering Politiële jeugdtaak». Dit project
is gestart op 1 februari 2001 en heeft een looptijd van 3 jaar; opdrachtgever
is de Raad van Hoofdcommissarissen.De politie erkent hiermee haar cruciale rol in de versterking van de aanpak
jeugdcriminaliteit en geeft er daadwerkelijk vorm aan.Het project heeft naast het opzetten van een landelijke uitwisselingsstructuur
en een voor de politie en ketenpartners duidelijke taakafbakening onder meer
zorg gedragen voor een op landelijk niveau opgesteld format van een jeugdcriminaliteitbeeldanalyse
dat de basis vormt voor het lokale veiligheidsbeleid.68Hoe verhoudt zich de constatering dat voorkomen moet
worden dat de politie door gebrek aan capaciteit binnen de hulpverlening gedwongen
wordt tot hulpverlening die niet tot haar taken behoort tot hetgeen op bladzijde
24 wordt opgemerkt over het feit dat er inmiddels voldoende gekwalificeerd
personeel in de jeugdzorg is?De politie wordt gedwongen taken op zich te nemen die in feite niet tot
haar takenpakket behoren omdat delen van de jeugdzorg niet optimaal georganiseerd
zijn. Op verschillende manieren wordt met alle betrokken partijen gewerkt
aan het aanpakken dit probleem.In de sector is op dit moment nog steeds een personeelsgebrek (zie ook
het antwoord op vraag 54). Vanuit het Rijk worden ondermeer een wervingscampagne
en het sectorfonds zorg en welzijn gesubsidieerd. Daarnaast zijn ook in deze
sector de Van Rijn-middelen en de Dijkstalmiddelen ingezet voor het verbeteren
van de arbeidsvoorwaarden.Voorts is vorig jaar samen met het IPO een taskforce aanpak wachtlijsten
jeugdzorg ingesteld. Ook zijn extra middelen voor het bestrijden van de wachtlijsten
ingezet en hebben alle provincies en grootstedelijke regio's plannen ingediend
voor het aanpakken van de wachtlijsten. Zoals is aangegeven in de brief van
27 maart 2002 (kamerstuk 28 007, nummer 4) zal pas bij de meting
van de wachtlijsten in het najaar het effect van de extra middelen en de wachtlijstplannen
van de provincies zichtbaar worden. Tenslotte is onderzocht hoeveel financiële middelen structureel nodig
zijn voor de jeugdzorg. Aan het nieuwe kabinet wordt op basis hiervan aangegeven
hoeveel extra middelen in de jeugdzorg nodig zijn om de wachtlijstknelpunten
structureel op te lossen. Met een p*q-financiering, zoals is voorgesteld in
het voorstel van wet op de jeugdzorg, zal alle jeugdzorg waarop aanspraak
bestaat gefinancierd worden.69Kan, naast een opsomming van beoogde resultaten, ook
een lijstje met concrete behaalde resultaten worden opgesteld?De afgelopen BANS-periode zijn op het gebied van jeugdbeleid de volgende
concrete resultaten behaald voor de groep 0–6 jarigen:– Er is een aanzienlijke groei in de gemeentelijke uitgaven geweest
voor het 0- tot 6-jarigenbeleid. Met name de inzet voor het peuterspeelzaalwerk
laat een belangrijke intensivering zien. De totale intensivering van de gemeentelijke
uitgaven voor de sluitende aanpak voor 0–6 jarigen bedraagt sinds het
maken van de BANS-afspraken € 48 868 000,–– In de periode 2000–2002 bedraagt de structurele gemeentelijke
intensivering € 33 328 000,–. Het Rijk heeft in
diezelfde periode via de VVE-regeling op jaarbasis vooralsnog ongeveer € 100 000 000,–
extra ingezet. Gezien de waargenomen trend en de intensivering sinds de BANS-afspraak
mag bovendien worden verwacht dat de intensivering zich de komende jaren nog
zal voortzetten.– Het VNG project lokaal jeugdbeleid heeft inmiddels goede resultaten
bereikt om het lokaal jeugdbeleid op de agenda van gemeenten te krijgen. Dit
blijkt ondermeer uit het feit dat inmiddels ca 75% van de gemeenten over een
visie lokaal jeugdbeleid beschikt (dit was 60% bij start BANS).Voor de groep 6–18 jarigen:– De criteria van BANS vormen voor alle provincies het referentiekader
voor afspraken met de gemeenten. De voortgang van deze bestuurlijke afspraken
wordt gewaarborgd door de wet op de jeugdzorg, die bestuurlijk overleg tussen
provincies en gemeenten over de aansluiting voorschrijft.– In acht provincies en in de drie grootstedelijke regio's Rotterdam
Haaglanden en Amsterdam hebben de BANS-afspraken geleid tot bestuurlijke afspraken
met gemeenten over de inzet van de provincies ten behoeve van de aansluiting
het provinciaal jeugdzorgbeleid op het lokaal jeugdbeleid van gemeenten. In
de overige provincies zijn deze afspraken in een ver stadium van voorbereiding.Individuele gemeenten of groepen gemeenten zijn via het VNG-project lokaal
jeugdbeleid, gefinancierd door VWS en BZK en OC en W in staat gesteld zich
op specifieke onderdelen van het 6–18 jarigen beleid te laten ondersteunen.
Ook werken gemeenten samen met het Landelijk centrum Onderwijs en Jeugdzorg,
teneinde de begeleiding en evaluatie van samenwerkingsverbanden in zorg en
onderwijs te bevorderen.70Kan de regering commentaar geven op de onderbezetting
in de jeugdzorg en de tekorten aan plaatsen in jeugdinstellingen? Er is gesteld
dat er veel is geïnvesteerd. Toch bereiken deze leden onverminderd klachten
over lange wachtlijsten in de instellingen en tekorten voor de financiering
van de jeugdzorg (Zie tevens NRC 30 maart 2002).Zoals is aangegeven in de brief van 27 maart 2002 (kamerstuk 28 007,
nummer 4) zal pas bij de meting van de wachtlijsten in het najaar het effect van de extra middelen en de wachtlijstplannen van de provincies
zichtbaar worden. De wachtlijsten in de jeugdzorg worden op dit moment op
verschillende manieren aangepakt. Niet alleen door capaciteitsuitbreiding,
maar ook door efficiencyverbetering, zoeken naar nieuwe vormen van aanbod
waardoor jeugdigen minder lang en minder intensief hulp nodig hebben, samenwerkingsverbanden
en dergelijke.Daarnaast is onderzocht hoeveel financiële middelen structureel nodig
zijn voor de jeugdzorg. Zie het antwoord op vraag 68.71Welke biologische factoren moeten worden gezien als
een risicofactor?Voor het antwoord wordt verwezen naar vraag 32.72Bestaat er een concreet voornemen nader (longitudinaal)
onderzoek te doen naar risicofactoren, beschermende factoren en hun interactie?
En zo ja, binnen welke termijn?Een dergelijk longitudinaal onderzoek is zeer omvangrijk en kostbaar en
het is de vraag in hoeverre nieuw onderzoek nodig is. In 2003 zal daarom eerst
een voorstudie verricht worden waarin o.a. een inventarisatie gemaakt wordt
van lopende en reeds verrichte relevante onderzoeken in binnen- en buitenland.
Onderzocht zal worden welke informatie er reeds is of wordt verzameld en waar
de witte vlekken zitten. Een voorbeeld van een lopende studie is het TRAILS-onderzoek.
Dit is een grootschalige longitudinale studie naar de ontwikkeling van jongeren
van 10 tot 24 jaar. TRAILS beoogt de individuele, psychosociale en contextuele
determinanten en de onderliggende mechanismen in kaart te brengen voor chronische
en tijdelijke ontwikkelingsstoornissen en probleemgedrag.Het vooronderzoek moet duidelijk maken of lopende projecten reeds voldoende
informatie genereren over risicofactoren, beschermende factoren en hun interactie.
Indien dit niet het geval is, dient het vooronderzoek te laten zien of volstaan
kan worden met een aanvulling op lopende projecten of dat nieuw onderzoek
nodig is om deze informatie te verkrijgen.73Hoe zullen biologische risicofactoren in kaart worden
gebracht? Verwacht de regering hierbij op ethische complicaties te stuiten?
Zo ja, welke?Hoe biologische factoren in kaart gebracht kunnen worden
is momenteel nog niet bekend.Preventie van delinquent gedrag op strikt individueel (genetisch, biologisch)
niveau is vaak moeilijk en ook ethisch ongewenst, vooral waar het gaat om
de genetische factoren. Genetische informatie zal slechts met instemming van
betrokkenen mogen worden verzameld, en dient gebonden te zijn aan strikte
voorschriften.74Welke mogelijkheden heeft de politieambtenaar die een
ondersteuningsaanbod wil doen? Waaruit kan dit aanbod bestaan?Op dit moment is geen sprake van een structureel, landelijk beschikbaar
aanbod van opvoedingsondersteuning voor ouders van kinderen met politiecontacten.
Doorverwijzing naar de bestaande voorzieningen voor opvoedingsondersteuning
(opvoedbureau's, opvoedtelefoon, oudercursussen) is mogelijk, maar gebeurt
nauwelijks. Bovendien is nog nauwelijks materiaal beschikbaar
dat specifiek gericht is op deze categorie ouders. Op een aantal plaatsen
in het land wordt geëxperimenteerd met en kan worden doorverwezen naar
niet-vrijblijvende vormen van opvoedingsondersteuning, waarbij het veelal
gaat om intensieve pedagogische thuishulp voor multi-problem gezinnen.In het project «Justitie-keten en opvoedingsondersteuning»
worden momenteel de mogelijkheden onderzocht om de politie als vindplaats
van achterliggende opvoedingsproblematiek te benutten en zonodig een passend
aanbod van opvoedingsondersteuning te kunnen doen door:1. in twee pilots een werkwijze te beproeven waarin met iedere aangehouden
minderjarige en zijn ouders een signaleringsgesprek wordt gevoerd (niet noodzakelijkerwijs
door een politieambtenaar, maar bijvoorbeeld zoals in het JOT, door een Raads-
of Jeugdzorgmedewerker);2. materiaal te ontwikkelen dat kan worden gebruikt door de bestaande
instanties voor opvoedingsondersteuning, dat specifiek gericht is op ouders
van minderjarigen met politiecontacten, en dat ingaat op delict-gerelateerde
opvoedingsvragen, bijvoorbeeld voor het organiseren van specifieke opvoedcursussen
of ouderavonden op politie- of Haltbureau;3. het onderzoeken van de effectiviteit van de bestaande vormen van niet-vrijblijvende
opvoedingsondersteuning om te kunnen bepalen welke van deze vormen verdere
uitbreiding en ondersteuning verdienen.75Is er bij de politie voldoende capaciteit voor een
gesprek met minderjarige en ouders na iedere aanhouding? Zo neen, hoe wordt
die gecreëerd?In de nota worden twee pilots aangekondigd met als doel: het beproeven
van een werkwijze waarin met iedere door de politie aangehouden minderjarige
en zijn ouders door een deskundige een gesprek wordt gevoerd (het signaleringsgesprek).
De centrale vraag in deze pilots is hoe de signalering van risicofactoren
of opvoedingsproblemen, naar aanleiding van politiecontact van een minderjarige
het best kan worden georganiseerd en vormgegeven: welke partners werken samen,
wie voert daadwerkelijk de gesprekken met jongeren en ouders, welke deskundigheden
zijn hiervoor vereist, hoe liggen de verantwoordelijkheden, hoe kunnen kosten
en capaciteiten zo efficiënt mogelijk worden verdeeld?De ervaringen die momenteel worden opgedaan in het JOT (Jongeren Opvang
Team) in Amsterdam laten zien dat de deskundige die het signaleringsgesprek
voert niet noodzakelijkerwijs een politieambtenaar hoeft te zijn. Weliswaar
wordt het moment van politiecontact aangegrepen om een signaleringsgesprek
te organiseren, maar dat sluit niet uit dat deskundigen van bijvoorbeeld de
Raad voor de Kinderbescherming of van Bureau Jeugdzorg dit gesprek voeren.
In een dergelijk samenwerkingsmodel is extra capaciteit bij de politie dus
niet nodig.De pilots moeten uitwijzen of een dergelijke werkwijze ook op andere plaatsen,
en op termijn landelijk, haalbaar is.76Waaruit zou de uitbreiding van het civiele maatregelenpakket
moeten bestaan?De uitbreiding van het civiele maatregelpakket zou moeten bestaan uit
een nieuwe, gezagsbeperkende maatregel met als enige doel: opvoedingsondersteuning.77Wil de regering verduidelijken wat de resultaten voor
de verschillende arbeidstoeleidingsprojecten zijn? Zijn er misschien voorlopige
cijfers?Omdat een deel van de Stimulerings Projecten Allochtone Groepen (SPAG-projecten)
die bij de gemeenten worden uitgevoerd voor jongeren van Antilliaanse, Arubaanse,
Turkse en Marokkaanse herkomst nog in een opstartfase verkeert en niet van
alle projecten volledige en betrouwbare kwantitatieve gegevens beschikbaar
zijn, is er nog niet veel te zeggen over de resultaten.Hetzelfde geldt voor de instroom van deelnemers. Van 24 van de 46 (deel)projecten
zijn gegevens op persoonsniveau bekend. Dit betreft circa 870 doorstarters
en 270 nieuwe deelnemers. Bij 12 (deel)projecten zijn er nog geen of slechts
enkele deelnemers ingestroomd. Van de overige 10 (deel)projecten wordt aangenomen
dat er wel deelnemers zijn, maar is niet bekend hoeveel.Van de deelnemers die tussen mei 2001 en oktober 2001 deel hebben genomen
aan de projecten is 17% uitgestroomd, met name naar werk (62%) en scholing
(27%). 9% van de deelnemers is voortijdig uitgevallen. De reden hiervoor is
volgens de projectmedewerkers met name gebrek aan motivatie (26%) en verhuizing
(20%).In juli 2001 is in Noord Groningen met cofinanciering van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de pilot «Sluitende aanpak jongeren
Noord Groningen» van start gegaan met als doelstelling het tot stand
brengen van een sluitende aanpak voor jongeren tot 23 jaar met betrekking
tot onderwijs, werk, inkomen en zorg.De belangrijkste conclusie uit de eerste tussenrapportage van de pilot
die in november 2001 verscheen is dat er knelpunten zijn in de realisering
van de gestelde doelen. Het ministerie van SZW werkt aan deze knelpunten.
In juni 2002 wordt de tweede tussenrapportage van de pilot verwacht waarin
cijfers bekend worden over de jongeren die deelnemen aan de pilot.Voor wat betreft de arbeidstoeleiding in het gevangeniswezen zijn niet
altijd specifieke gegevens bekend over jongeren. In 2000 zijn voor 1600 gedetineerden
(waaronder ook jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar) door middel van trajectbegeleiding
en het volgen van vakopleidingen de kansen op de arbeidsmarkt vergroot en
400 van hen zijn daadwerkelijk geholpen aan een betaalde baan.In 2001 hebben ongeveer 2000 gedetineerden (waaronder ook jongvolwassenen)
deelgenomen aan arbeidsgerichte scholingstrajecten waarvan bij ongeveer 500
arbeidsbemiddeling heeft plaatsgevonden.Van het samenwerkingsverband Work-Wise Nederland zijn momenteel alleen
cijfers bekend van de in- en uitstroom.In 2000 hebben in totaal 437 jongeren (12 tot 23 jaar) aan het Work-Wise-traject
deelgenomen. Hiervan zijn 135 doorgeleid naar werk en/of vervolgopleiding.
In 2001 waren er in totaal 443 deelnemers en zijn 171 van hen doorgeleid naar
werk en/of vervolgopleiding. Meer gegevens over de resultaten van dit project,
in termen van effectiviteit, worden eind 2002 verwacht.78Wat is de reactie van het openbaar ministerie, gegeven
het feit dat dit niet in het jaarplan 2002 voorkomt, op het voornemen prioriteit
te geven aan de vervolging van leerplichtzaken?Het openbaar ministerie geeft prioriteit aan zaken, die bijzondere extra
aandacht verdienen, die uitgaat boven de normale wijze van afdoen. Leerplichtzaken
vergen als zodanig geen extra of bijzondere aandacht. Dergelijke zaken worden,
wanneer zij ter kennis worden gebracht van het openbaar ministerie, adequaat
afgedaan.De aanpak van jeugdcriminaliteit is wel een prioriteit van het openbaar
ministerie. Als het zich onttrekken aan de leerplicht gepaard gaat met criminele
activiteiten, zullen de desbetreffende verdachten derhalve op grond daarvan
bijzondere aandacht krijgen.79Wanneer is de evaluatie van herstelrechtbemiddeling
en strafrechtbemiddeling gestart? Welke projecten omvat zij wel en welke eventueel
niet en welke meetbare doelstellingen bevat deze evaluatie? Evaluatie van
deze, wat Nederland betreft, prille ontwikkeling is een kostbaar leermoment;
van belang zijn de voorwaarden waaronder deze door het Willem Pompe Instituut
plaatsheeft. Graag toelichting op deze voorwaarden.Het ministerie van Justitie heeft in 2001 aan diverse projecten voor herstelrechtelijke
bemiddeling in het jeugdstrafrecht subsidie verstrekt om te bezien of en zo
ja welke vormen van herstelrechtelijke bemiddeling passen cq succesvol zijn
bij de afdoening van strafzaken naar Nederlands model.Aan het Pompe-instituut van de Universiteit Utrecht is opdracht gegeven
om in samenwerking met het instituut voor pedagogiek van dezelfde universiteit
de experimenten met herstelrechtelijke bemiddeling te evalueren. De evaluatie,
die op 1 april is gestart onder de titel «Herstelrecht voor jeugdige
delinquenten», omvat de uitvoering van de «Echt Recht» variant
van bemiddeling te Leeuwarden (Halt), Drenthe (Jeugdzorg) , Zwolle (Raad voor
de Kinderbescherming) en Den Haag (TMO scholengemeenschap), de uitvoering
van Herstelrecht in Utrecht (officiers-model), Herstellend Recht Tilburg (politiefase),
Herstelbemiddeling Zeeland (Jeugdzorg).De evaluatie bestaat uit een beschrijving en analyse van de werkwijze
van de diverse bemiddelingsvormen, een analyse en evaluatie van de effecten
(waaronder recidive en sociale herintegratie als meetbare doelstellingen)
en een analyse van de fundering van herstelrechtelijke bemiddeling in jeugdstrafzaken.
De integrale evaluatie van het eerste onderdeel zal in het begin van 2003
verschijnen. In 2004 volgt de evaluatie van het tweede en derde onderdeel.De gunning van het evaluatieonderzoek is gedaan via het afsluiten van
het gebruikelijke standaardcontract voor het verrichten van onderzoek. De
betrokken onderzoekster, haar begeleiders en de samenstelling van de begeleidingscommissie
van het onderzoek staan garant voor de degelijkheid van het onderzoek, zodat
het kostbare leermoment waarvan in de vraag sprake is voldoende recht wordt
gedaan.80Hoe verhouden deze experimentele ontwikkelingen zich
tot de Récommendation nr. (99) 19 van de Raad van Europa, welke duidelijk
aanbevelingen doet in de meer structurele inbedding van médiation pénale?Alvorens over te gaan tot structurele inbedding van welke vorm van bemiddeling
in het strafrecht dan ook , is het verstandig te bezien of en zo ja hoe een
bepaalde bemiddelingsvorm past in onze strafrechtscultuur en strafproces,
wat de effecten zijn op dader en slachtoffer en eventueel op hun omgeving
en wat de meerwaarde van bemiddeling is als onderdeel van het strafproces.
Daartoe dient onder meer het in het antwoord op de vorige vraag genoemde onderzoek.81Kan misschien iets meer worden gezegd over de resultaten
van het inmiddels twee jaar in werking zijnde actieplan NAPS?Bij de behandeling van het Nationaal Actieplan aanpak seksueel misbruik
van kinderen (NAPS) op 15 mei 2000 is toegezegd de Kamer jaarlijks te informeren
over de uitvoering van het project. Eind 2000 is een eerste voortgangsbericht
aan de Kamer aangeboden. Bij de beantwoording van de schriftelijke vragen
ter voorbereiding van de behandeling van de Justitie-begroting 2002, is een
informatiebrochure over het NAPS-project meegezonden. Deze brochure bevat
een geactualiseerde planning van het project aangevuld met activiteiten die
het projectteam NAPS, dat verantwoordelijk is voor de uitvoering, daarnaast
in gang heeft gezet.Op 11 december 2001 bent u door middel van een tweede voortgangsrapportage
geïnformeerd over de stand van zaken van het project NAPS. Het project
loopt tot juni 2002. Zoals in de laatste voortgangsrapportage is aangekondigd,
zal de Kamer middels het eindrapport van het project, dat in juni 2002 zal
worden toegezonden, worden geïnformeerd over de resultaten en over wat
er nog moet gebeuren.82Wat is het vervolg op het op 1 april 2002 afgelopen
project ter vermindering van huiselijk geweld?Met het verschijnen van de nota «Privé
Geweld – Publieke Zaak» is in april 2002 het project
«Voorkomen en bestrijden huiselijk geweld» afgesloten. Deze nota
is in april naar de kamer verzonden (nr 28 345). De nota beschrijft het
beleid dat reeds wordt uitgevoerd ter voorkoming en bestrijding van huiselijk
geweld en bevat een reeks van beleidsvoornemens voor de komende jaren. Daartoe
horen onder meer voornemens met betrekking tot bevordering van de deskundigheid
van beroepsgroepen, voornemens ter ontwikkeling van een aanbod voor plegers,
een hulpaanbod voor slachtoffers en voor kinderen die getuigen zijn geweest
van huiselijk geweld, en voornemens ter versterking van de regierol van de
gemeenten. Een aantal zaken zal in de komende tijd nader worden verkend, zoals
de mogelijkheden om plegers van huiselijk geweld door de politie tijdelijk
uit huis te doen plaatsen, als een vorm van crisisinterventie. De uitvoering
van de voornemens waar extra middelen mee zijn gemoeid is afhankelijk van
de keuzen en prioriteiten van het nieuwe kabinet. Voor de realisering van
een aantal voornemens geldt dus een zeker voorbehoud.83Met betrekking tot huiselijk geweld: de regering stelt
dat na een periode van veel onderzoek en debat, het momenteel ontbreekt aan
structurele voorzieningen. Onder meer zijn maatregelen volgens het kabinet
nodig om de mogelijkheden voor justitieel optreden te vergroten.
Bestaat er inzicht in het aantal zaken met betrekking tot huiselijk geweld
dat voor de strafrechter is ingebracht, en de uitspraken die hierop zijn gevolgd
(in termen van veroordeling en vrijspraak)?Sinds 1 januari 2002 kan in de registratie van het OM (COMPAS) worden
bijgehouden welke zaken die voor de rechter worden gebracht, betrekking hebben
op huiselijk geweld. De termijn sinds de invoering van deze registratie is
niet toereikend om nu al aan te kunen geven in welke mate ze geleid hebben
tot vrijspraak dan wel veroordeling. Een eerste rapportage op dit punt zal
worden opgenomen in de monitor voor de aanpak van huiselijk geweld. Aan de
opzet van die monitor wordt nu gewerkt. In de nota «Privé Geweld – Publieke Zaak» is aangegeven dat
de eerste monitorresultaten zullen worden bekendgemaakt in het voorjaar 2003.84Welke inspanningen moeten worden verricht om het casusoverleg
in ieder arrondissement van de grond te krijgen? Welk tijdsbeslag is hier
mee gemoeid?Om in ieder arrondissement casusoverleg van de grond te krijgen is om
te beginnen een besluit nodig over het beschikbaar stellen van de hiervoor
benodigde (incidentele) middelen, die geraamd zijn op 7 mln euro. Het kabinet
gaat ervan uit dat voor een goede invoering een stimuleringsregeling nodig
is. Na verloop van tijd kan het casusoverleg deel gaan uitmaken van de lopende
activiteiten en de lopende begroting van de deelnemende organisaties. Gebruik
makend van de ervaringen die in sommige plaatsen al met deze vorm van overleg
zijn opgedaan, zal een handreiking worden opgesteld. De landelijke invoering
van het casusoverleg moet dan in circa twee jaar z'n beslag kunnen krijgen.85De regering stelt voor nazorg verplicht te stellen,
maar maatschappelijk is door velen geconstateerd dat de reclassering de interventies
niet rond krijgt. Wat zal de sanctie op het niet naleven van de nazorgverplichting
zijn?In een aantal gevallen biedt de huidige regelgeving mogelijkheden om bij
niet naleving van scholings- en trainingsprogramma's, proefverlof dan wel
de voorwaarden bij een voorwaardelijke straf, jeugddetentie of pij-maatregel
(verder) ten uitvoer te leggen. Hoewel de implementatie van het voornemen
om de nazorg verder uit te breiden en verplicht te stellen nog verder gestalte
moet krijgen, ligt het voor de hand om als stok achter de deur zoveel mogelijk
aansluiting te zoeken bij de hoofdstraf waarop de nazorg gevolgd is, in de
vorm van executie van het strafrestant. Bezien wordt of wetswijziging nodig
is.86Wanneer kan de beoogde aanvullende formatie van de
bureaus Jeugdzorg en de SRN worden gerealiseerd? Hoeveel formatieplaatsen
zijn hierbij in het geding?In de bijlage van de nota is aangegeven dat er voor de totale invoering
van de verplichte nazorg een bedrag van € 54 mln. structureel noodzakelijk
is.Met dit bedrag kan in totaal een uitbreiding van 900 formatieplaatsen
van de bureaus Jeugdzorg en SRN worden gerealiseerd.Of dit bedrag ook beschikbaar zal komen is ter besluitvorming aan het
nieuwe kabinet.87Hoe verklaart de regering de constatering van de Algemene
Rekenkamer in haar rapport Preventie en bestrijding jeugdcriminaliteit dat
van maar liefst 44 procent van de door de politie aangehouden jongeren niet
is te traceren of een (strafrechtelijke) reactie is gevolgd? Op welke termijn
acht de regering, gezien dit cijfer, een sluitende casusbewaking realistisch?In het rapport van de Algemene Rekenkamer wordt de bevinding geformuleerd
dat van ruim 40% van de geregistreerde delicten op basis van de dossiers niet
kon worden vastgesteld dat er een reactie heeft plaatsgevonden. Zolang echter
niet is gebleken wat er in de gevallen van niet-registratie is gebeurd, is
er geen reden om de niet-registratie te interpreteren als niet-vroegtijdig
en niet-consequent optreden. Het lijkt aannemelijk dat de first offenders
binnen de groep «niet-geregistreerden» een waarschuwing hebben
gekregen die niet werd geregistreerd en dat met betrekking tot de recidivisten
sprake was van niet-bewijsbare zaken die door de politie om die reden zijn
geseponeerd zonder daarvan melding te maken in de registraties (zie blz. 52/53
van Kamerstuk 28 282, nrs. 1–2)Momenteel wordt gewerkt aan een implementatieplan van de nota waarin het
tijdpad zal worden aangegeven waarop de casusbewaking gerealiseerd zal worden.
Besluitvorming daarover zal in het het nieuwe kabinet moeten plaatsvinden.88Bij de proces- en casusbewaking is een hoofdrol weggelegd
voor OM en Raad voor de kinderbescherming. Proces- en casusbewaking is een
essentieel onderdeel van de voorliggende nota, omdat zonder dat van een vasthoudende
en effectieve aanpak geen sprake kan zijn. Wat gaat de verantwoordelijkheid
van deze twee instanties in deze concreet inhouden? Voor het handelen van
welke ketenpartners bewaken OM en Raad het proces en de casus? Zal bij OM
en Raad per jongere een daadwerkelijk verantwoordelijke «casemanager»
worden ingesteld? Op welke wijze en aan wie zal over het proces en de casus
worden gerapporteerd? Hoe kan door de eindverantwoordelijken worden ingegrepen
als het «misloopt» in een bepaald dossier? Wie wordt verantwoordelijk
voor dit ingrijpen? Hoe wordt voorkomen dat OM en Raad langs elkaar werken?
Zal er altijd iemand bij deze twee instanties aanspreekbaar zijn over een
specifiek dossier? Zo ja, wie?De nota stelt dat beide bewakingsfuncties in goed overleg met beide organisaties
uitgewerkt zullen moeten worden. De vraag loopt daar enigszins op vooruit.In z'n algemeenheid kan wel vast het volgende gezegd worden.Het OM handelt vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het strafproces,
en heeft dus een bewakingstaak t.o.v. de partners in de strafrechtketen. Het
OM oefent de procesbewaking in beginsel niet op zaaksniveau uit, maar op het
niveau van werkafspraken tussen de partijen.Indien in een individueel geval
iets misloopt, zal het OM wel op zaaksniveau ingrijpen.De taak van de Raad is breder (nl. niet alleen t.o.v. de strafrechtketen,
maar zonodig ook de jeugdzorg), en voltrekt zich wel op zaaksniveau. Medewerkers
van de Raad zullen daadwerkelijk de aanpak van individuele jongeren
volgen, van het eerste politiecontact tot het einde van de nazorg. Bij de
Raad is dus altijd iemand aanspreekbaar over een specifiek dossier.Tussen OM en Raad zullen werkafspraken gemaakt worden waarin duidelijk
wordt vastgelegd wie welke taken vervult, waarmee voorkomen wordt dat zij
langs elkaar heen werken.De bevindingen zullen in het algemeen worden gerapporteerd aan die organisatie
waarvan actie verwacht wordt: hetzij op uitvoerend hetzij op leidinggevend
niveau. Ook is denkbaar dat de proces- of casus bewaker een individueel geval
opnieuw in het lokale casusoverleg aan de orde stelt.89 en 90Welke wijziging van artikel 67a Sv heeft de regering
voor ogen om een ruimere toepassing van de voorlopige hechtenis te bewerkstelligen?Met hoeveel plaatsen zal het tekort aan capaciteit
in de Justitiële Jeugdinrichtingen oplopen door een ruimere toepassing
van de voorlopige hechtenis? Op welke termijn kan dit tekort worden opgelost?Artikel 67a, 2.3° biedt de mogelijkheid voorlopige hechtenis toe te
passen bij recidive binnen 5 jaar en een ernstig risico van verdere recidive
in geval van een aantal vermogensdelicten. Dit artikel biedt derhalve mogelijkheden
jeugdige veelplegers die zich schuldig maken aan de genoemde misdrijven (zoals
diefstal in vereniging en inbraken) sneller in voorlopige hechtenis te nemen.
Hiervoor is geen wetswijziging nodig.Hoewel het voor de hand ligt dat toename van de voorlopige hechtenis consequenties
heeft voor de capaciteit van de justitiële jeugdinrichtingen, is in dit
stadium de precieze stijging nog niet aan te geven.91De regering geeft aan dat voor jongeren van 16 en 17
jaar de rechter kan besluiten om het volwassenenstrafrecht toe te passen.
Is de staatssecretaris bekend met de cijfers van het CBS (bron: CBS/rechtbank
strafzaken), die laten zien dat de rechter steeds minder het volwassenenstrafrecht
toepast? In 1995 paste de rechter van de 7687 eindbeslissingen voor minderjarigen
1194 maal het volwassenenstrafrecht toe, in 1997 was dit van de 8297 nog maar
309 keer het geval en in 1999 in 223 van de 8869 eindbeslissingen. Hoe ziet
de staatssecretaris deze ontwikkeling, mede in het licht van de door haar
nu voorgestelde maatregelen?De daling in de toepassing van het volwassenenstrafrecht is ook gebleken
bij de evaluatie door het WODC van het jeugdstrafrecht, waarover de Kamer
bij brief van 5 juli 2001 (TK 2001–2002.27 400 VI, nr. 82) is geïnformeerd.
Het is aan de rechter of hij vanwege de ernst van het feit, de persoonlijkheid
van de dader of de omstandigheden waaronder het feit is begaan, reden ziet
om het volwassenenstrafrecht toe te passen. Uit de resultaten kan worden afgeleid
dat de rechter het jeugdstrafrecht een beter antwoord op de gedragingen van
de jeugdige vindt geven dan de hogere strafmaat die het volwassenenrecht biedt.
In algemene zin is er dan ook geen behoefte aan verhoging van de strafmaat
voor jeugdige delinquenten. In die gevallen waarin een zwaardere straf op
zijn plaats is, biedt de wet echter mogelijkheden.92Bestaat al een database met DNA-gegevens van jongeren
die met justitie in aanraking kwamen? Waarvoor mag deze worden gebruikt?Op diverse plaatsen in de nota wordt gesproken over een DNA-databank.
Hierdoor kan het misverstand ontstaan dat het hier gaat om een aparte database met gegevens voor jeugdigen. De nota wil slechts verduidelijken
dat de recente en komende wetgeving voor het verzamelen van DNA-gegevens ook
voor jeugdige delinquenten geldt.De wet bepaalt dat in de DNA-databank voor strafzaken profielen worden
opgeslagen ten behoeve van de opsporing, vervolging en berechting van strafbare
feiten. De komende wetgeving over DNA-onderzoek bij veroordeelden beoogt tevens
door het opslaan van DNA-profielen recidive te voorkomen. De DNA-databank
voor strafzaken mag niet worden gebruikt voor niet-strafrechtelijke doeleinden.93Wat zijn de doelstellingen en voordelen van nachtdetentie?Op 7 maart jl. is de Tweede Kamer geïnformeerd over de uitkomsten
van de experimenten met nachtdetentie (TK 25 712, nr. 3).De doelstelling van nachtdetentie is het voortzetten tijdens de voorlopige
hechtenis van «positieve» contacten met de samenleving in het
kader van school, werk of dagbehandeling. Hiermee worden de maatschappelijke
kansen van de jeugdige die in voorlopige hechtenis zit, vergroot. De jeugdige
kan bijvoorbeeld vanuit een gestructureerd kader zijn opleiding continueren
of weer opstarten, waarmee zijn uiteindelijke kansen in de maatschappij groter
worden.94Wordt met het aantal extra plaatsen in Glen Mills scholen
tegemoetgekomen aan de te verwachten vraag naar dergelijke plaatsten?Deze vraag is reeds beantwoord onder vraag 14.95Hoe dienen de ketenpartners nu precies in te spelen –
of maatwerk te leveren – voor jeugdigen uit etnische minderheidsgroepen
in grote steden?Zie de antwoorden op de vragen 12 en 13.96Wat zal volgens de regering het effect zijn van de
dwang-opvoedingsondersteuning voor mensen die deze niet accepteren? Wat vindt
de regering van het feit dat de opvoedingsondersteuning nu in de praktijk
door de rechter nauwelijks wordt opgelegd niet omdat het niet kan maar omdat
ze zelf vinden dat het niet werkt (NRC 30 maart 2002)?Als mensen de door de rechter opgelegde opvoedingsondersteuning weigeren,
zou – wanneer de situatie van de minderjarige daartoe aanleiding geeft –
een ondertoezichtstelling overwogen kunnen worden. In het kader van die maatregel
is een gevarieerder hulpaanbod mogelijk dan opvoedingsondersteuning van de
ouders. Indien noodzakelijk kan de minderjarige zelfs uit huis worden geplaatst.Op dit moment kan de opvoedingsondersteuning die in de nota wordt bedoeld
niet door de rechter worden opgelegd. Wel kan het onderdeel zijn van het Plan
van Aanpak bij de uitvoering van bijvoorbeeld een ondertoezichtstelling.Effectiviteitsonderzoek zal een antwoord moeten geven op de vraag of de
bestaande opvoedingsondersteuning voldoende helpt, en of het aanbod voldoende
gevarieerd is voor de uiteenlopende vragen van ouders om opvoedingsondersteuning.Zie ook het antwoord op vraag 11.97Wat moet worden verstaan onder een collectieve sanctie?
Wie legt deze sanctie op?Het gaat hier om een suggestie afkomstig uit onderzoek over jeugdcriminaliteit
in groepsverband. De achterliggende gedachte is dat de groep als totaal zou
moeten kunnen worden aangesproken indien een of enkele groepsleden zich schuldig
maken aan bepaald gedrag. Hoe zo'n collectieve sanctionering er uit zou moeten
zien is op dit moment nog niet duidelijk. In de in de nota aangekondigde beleidsnotitie
over groepscriminaliteit zal hier nader op worden ingegaan.Zie ook de antwoorden op vraag 8 en vraag 47.98Is bij benadering bekend welk deel van de «12-min
criminaliteit» wordt veroorzaakt door calculerend gedrag? Op basis van
welke gegevens komt de regering tot de conclusie dat oudere jongeren hun jongere
broertje of neefje op het criminele pad sturen?Uit het onderzoek naar de Stop-reactie (december 2000) blijkt dat de top
drie van door Stop-cliënten meest gepleegde delicten is: – winkeldiefstal en diefstal:41% – vernieling en baldadigheid:30% – vuurwerkdelicten:16%Het is onbekend welk percentage van de 12-criminaliteit wordt veroorzaakt
door calculerend gedrag. In de vraag wordt gedoeld op die gevallen waarin
strafrechtelijk vervolgbare jongeren en/of volwassenen bij hun criminele activiteiten
gebruik maken maken van strafrechtelijk niet-vervolgbare twaalfminners. Enige
tijd geleden werd hiervan in de media een aantal keren melding gedaan. Ook
is het verschijnsel meermalen gesignaleerd in informele gesprekken met mensen
uit de praktijk. Er zijn echter geen cijfers beschikbaar over hoe vaak dit
voorkomt.99Kan een voorbeeld gegeven worden van een Stop-reactie?De STOP-reactie is bestemd voor kinderen onder de twaalf jaar die alleen
of samen met anderen (al dan niet ouder dan twaalf jaar) strafbare feiten
van geringe ernst hebben gepleegd. Daarbij moet gedacht worden aan vernieling,
«fikkie stoken», diefstal, illegaal vuurwerk en baldadig gedrag,
de zogenoemde Haltwaardige delicten. De STOP-reactie bestaat uit (een of meerdere)
gesprek(ken) met de ouders en een opvoedkundige activiteit met het kind van
maximaal tien uur. De activiteit met het kind moet worden gezien als een korte,
pedagogische opdracht in de vorm van gesprekken, spellen (bijvoorbeeld een
bordspel, rollenspel, computer-quiz), het maken van een opstel, een invuloefening
of het uitvoeren van een groepsopdracht. De vragen die daarbij aan de orde
zijn spelen steeds rondom onderwerpen zoals: normen en waarden, weerstand
bieden aan groepsdruk, goed en fout enz.100Voor welke ketenpartners moet een geautomatiseerd informatiesysteem
volgens de regering uiteindelijk ter beschikking komen? Op welke termijn dient dat het geval te zijn? Wie wordt uiteindelijk verantwoordelijk
voor onderhoud en gebruik van een dergelijk systeem? Hoe wordt het CVS-JC
uitgebreid?Alle ketenpartners beschikken over geautomatiseerde informatiesystemen.Op dit moment zijn de Raad voor de Kinderbescherming, het openbaar ministerie
en de politie aangesloten op het CVS-JC. De uitbreiding van het CVS-JC kan
plaatsvinden in functionaliteit van het CVS-JC en in het aantal aangesloten
organisaties. Voor wat betreft de uitbreiding van de functionaliteit van het
CVS-JC loopt een onderzoek naar de mate waarin het CVS-JC behulpzaam kan zijn
bij de meting van doorlooptijden in de jeugdstrafrechtketen. Daarnaast is
vanuit het veld de behoefte gesignaleerd om meer partners aan te sluiten op
het CVS-JC, zoals Halt, de Justitiële Jeugdinrichtingen en Jeugdzorginstellingen.
Bezien zal worden of en wanneer deze partners aangesloten dienen te worden
op het CVS-JC. Het ministerie van Justitie is eigenaar van het CVS-JC systeem,
echter de aangesloten ketenpartners zijn verantwoordelijk voor hun eigen informatiesystemen
en de aan het CVS-JC geleverde gegevens. Het onderhoud van het CVS-JC wordt
uitgevoerd door de Centrale Justitiële Documentatie (CJD).101Welke instanties participeren in het overleg maar zijn
niet (mede) met een publieke taak belast?De samenstelling van de verschillende lokale overlegvormen verschilt van
elkaar. In het merendeel van de overleggen inzake jeugdcriminaliteit participeren
naast elkaar de gemeente (leerplichtambtenaar), het openbaar ministerie, de
politie, de raad voor de kinderbescherming, jeugdreclassering, bureau jeugdzorg
etcetera. Soms participeren in dergelijke lokale overleggen ook woningbouwverenigingen,
voetbalverenigingen, scholen, consultatiebureau's, welzijnsorganisaties en
nog andere partijen die betrokken zijn bij het voorkomen dan wel het aanpakken
van problematische jongeren.102Welke noodmaatregelen worden getroffen om op korte
termijn het tekort aan capaciteit in de Justitiële Jeugdinrichtingen
op te lossen?In de brieven van 7 mei en 29 juni 2001 (TK 24 587, nrs. 63 en 66)
alsmede tijdens het AO van 9 oktober 2001 is uitvoerig stilgestaan bij de
verwachte capaciteitstekorten in de sector justitiële jeugdinrichtingen
en de daarvoor genomen capaciteitsmaatregelen. Deze maatregelen hebben enerzijds
een tijdelijk karakter (noodmaatregelen) en behelzen anderzijds structurele
uitbreiding door nieuwbouw. Bij de begrotingsbehandeling 2002 is bij amendement
1,4 mln euro toegekend ten behoeve van extra inkoopplaatsen bij de Glen Mills
School. Binnenkort ontvangt de Kamer nieuwe capaciteitsprognoses. Hieruit
blijkt dat de capaciteitsbehoefte aan jji-plaatsen stijgt, maar minder sterk
dan op grond van de prognoses van 2001 was voorzien. Weliswaar bestaat enerzijds
een oplopend tekort aan opvangplaatsen, maar is anderzijds sprake van overschot
bij de behandelinrichtingen.Zie ook het antwoord op vraag 33.103Wat zijn de tot nu toe door de taskforce aanpak wachtlijsten
jeugdzorg geboekte resultaten?Voor het antwoord op deze vraag wordt verwezen naar de brief van 27 maart
2002 (kamerstuk 28 007, nummer 4). In het najaar zult u opnieuw geïnformeerd
worden over de stand van zaken bij de wachtlijsten in de jeugdzorg en de resultaten
van de taskforce aanpak wachtlijsten jeugdzorg.104Wat zijn de streefcijfers voor de snelheid van afhandeling
van jeugdstrafzaken? Wanneer kan sprake zijn van een «lik-op-stukbeleid»
in het gehele jeugdstrafrecht?De streefcijfers voor de snelheid van afhandeling van jeugdstrafzaken
zijn weergegeven in de brief d.d. 23 april 2001 (27 400 VI nr. 60) aan
de Tweede Kamer (zie ook antwoord op vraag 21):1. Voor de termijn tussen het eerste verhoor door de politie en de inzending
van het proces-verbaal naar Halt geldt een maximale duur van 5 dagen.2. Het Halt-traject: tussen het eerste verhoor door de politie en het
daadwerkelijk begin van de werkzaamheden door de jongere in het kader van
de Halt-afdoening geldt een maximale duur van 2 maanden.3. Het Politietraject: tussen het eerste verhoor en inzending van het
proces-verbaal naar het OM (voor zowel voor een afdoening door het OM als
een afdoening door de rechtbank) geldt een periode van maximaal één
maand.4. Het OM-traject: tussen het eerste verhoor door de politie en de beslissing
van het OM, in die gevallen waarin de zaak door het OM wordt afgedaan, geldt
een maximale duur van drie maanden.5. Het traject Raad voor de Kinderbescherming: in de gestelde periode
voor het OM-traject dient ook de Raad voor de Kinderbescherming zijn onderzoek-
en adviestaak te hebben vervuld.6. Het rechtbank-traject: tussen het eerste verhoor door de politie en
de beslissing van de rechter(s) in eerste aanleg geldt een maximale duur van
zes maanden.7. Het executie-traject: voor de duur van de periode na het onherroepelijk
worden van een opgelegde taakstraf, detentie of PIJ-maatregel en de daadwerkelijke
start van de tenuitvoerlegging geldt een maximale periode van één
maand.Er kan gesproken worden van een vroegtijdig en succesvol beleid in het
jeugdstrafrecht indien de jongere direct na het eerste contact met politie
te horen krijgt welke interventie zal volgen en indien deze interventie binnen
de gestelde streeftijden wordt gepleegd.105Wat verwacht de regering van de maatregel om jongeren
in voorlopige hechtenis te houden als ze geen verdachte zijn van een delict?
Zal dit hun criminele gedrag mogelijk verminderen of zal het hen enkel opzetten
tegen het systeem van criminaliteitspreventie?Indien een jongere geen verdachte is van een delict kan geen sprake zijn
van een voorlopige hechtenis.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), fng. voorzitter,
Kamp (VVD), M. B. Vos (GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), B. M. de
Vries (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Nicolaï (VVD), Arib (PvdA), Rietkerk (CDA), Halsema (GroenLinks), Albayrak
(PvdA), Eurlings (CDA), Çörüz (CDA), Teeven (LN), Wolfsen
(PvdA), J. M. de Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Schonewille
(LPF), Vacature (LPF), Vacature (LPF), Vacature (LPF). Plv. leden: Van Vroonhoven-Kok (CDA), Vacature (PvdA), De Graaf (D66),
Vacature (VVD), Azough (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Vacature (VVD),
Vacature (VVD), Lazrak (SP), Joldersma (CDA), Vacature (VVD), Vacature (PvdA),
De Pater-van der Meer (CDA), Van Gent (GroenLinks), Vacature (PvdA), Vacature
(CDA), Jager (CDA), Jense (LN), Vacature (PvdA), Vacature (CDA), Vacature
(CDA), Vacature (LPF), Vacature (LPF), Vacature (LPF), Vacature (LPF). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28292-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl