Implementatie kaderbesluit tenuitvoerlegging in de EU van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29845, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

09-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29845 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Het beginsel van wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
van strafrechtelijke beslissingen3. De procedure voor erkenning en tenuitvoerlegging van
bevelen tot inbeslagnemingVormen van inbeslagnemingBevel en certificaatVerzoeken tot verrichten van vervolghandelingenErkenning en tenuitvoerleggingWeigeringsgrondenGronden voor opschortingRechtsmiddelenDuur van het beslagAansprakelijkheid uitvaardigende lidstaat4. De procedure in NederlandInkomende bevelenUitgaande bevelen5. Opbouw van het wetsvoorstel en financiële gevolgen6. AdviezenARTIKELSGEWIJS DEELARTIKEL IEerste AfdelingArtikel 552jjArtikel 552kkTweede en derde lidVierde lidVijfde lidArtikel 552llEerste lidTweede lid en derde lidArtikel 552mmVierde lidArtikel 552nnEerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde lidZesde lidArtikel 552ooArtikel 552ppArtikel 552qqTweede AfdelingArtikel 552rrArtikel 552ssArtikel 552ttArtikel 552uuArtikel 552vvOndertekeningLichaamTransponeringstabel kaderbesluit nr. 2003/577/JBZ van
de Raad van 22 juli 2003 inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie
van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen en bewijsstukken ( PbEG L 196) 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29845Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 845Implementatie van het kaderbesluit nr. 2003/577/JBZ van de Raad van
de Europese Unie van 22 juli 2003 inzake de tenuitvoerlegging in de Europese
Unie van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken (PbEG
L 196)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingDit wetsvoorstel strekt tot implementatie van het kaderbesluit nr. 2003/577/JBZ
van de Raad van de Europese Unie1 inzake de tenuitvoerlegging
in de Europese Unie van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken
(hierna: het kaderbesluit). Het kaderbesluit is op 22 juli 2003 tot stand
gekomen (PbEG 2 augustus 2003, L 196). Ingevolge artikel 14 van het kaderbesluit
dienen de lidstaten voor 2 augustus 2005 het kaderbesluit in hun nationale
wetgeving te hebben geïmplementeerd. Echter, na de aanslagen in Madrid
van 11 maart 2004 is door de Europese Raad op 25 maart 2004 een
verklaring aangenomen betreffende de bestrijding van terrorisme. In die verklaring
worden de lidstaten onder andere opgeroepen het onderhavige kaderbesluit voor
december 2004 te implementeren.Het kaderbesluit heeft betrekking op de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
van beslissingen tot inbeslagneming van voorwerpen. In het kaderbesluit wordt
de term «bevriezing» gebruikt, maar in dit wetsvoorstel wordt
gebruik gemaakt van het Nederlandse equivalent daarvan: de inbeslagneming.
Het uitgangspunt van het kaderbesluit is dat een bevel tot inbeslagneming
van voorwerpen die zich in een andere lidstaat bevinden dan de lidstaat die
het bevel heeft gegeven, door de lidstaat waar de desbetreffende voorwerpen
zich bevinden zonder verdere formaliteit wordt erkend en ten uitvoer gelegd.
Onder bepaalde omstandigheden kan de tenuitvoerlegging worden opgeschort of
geweigerd. Het kaderbesluit bevat regels voor deze vorm van strafrechtelijke
samenwerking.De grondslag voor het kaderbesluit is neergelegd in artikel 31, eerste
lid, onderdeel a, en artikel 34, tweede lid, onderdeel d, van het Verdrag
betreffende de Europese Unie. Deze artikelen bepalen kort gezegd dat de Raad
van de Europese Unie bevoegd is kaderbesluiten aan te nemen teneinde de justitiële
samenwerking tussen de lidstaten te vergemakkelijken en te bespoedigen. Ingevolge
het laatstgenoemde artikel is een kaderbesluit verbindend voor de lidstaten
ten aanzien van het te bereiken resultaat, maar wordt aan de nationale
instanties de bevoegdheid gelaten vorm en middelen te kiezen. Dit betekent
dat de lidstaten gehouden zijn de in het kaderbesluit opgenomen verplichtingen
en bevoegdheden in hun nationale wetgeving om te zetten, doch dat zij de vrijheid
hebben ten aanzien van bijvoorbeeld de formulering van de wettelijke bepalingen
aan te sluiten bij de terminologie die in de nationale regelgeving gebruikelijk
is.2. Het beginsel van wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
van strafrechtelijke beslissingenIn 1999 werd tijdens de Europese Raad van Tampere door de regeringsleiders
besloten dat de justitiële samenwerking in strafzaken tussen de lidstaten
moest gaan plaatsvinden op basis van het beginsel van wederzijdse erkenning
van strafrechtelijke beslissingen. Dit leidt ertoe dat de traditionele rechtshulp,
of in ieder geval belangrijke onderdelen daarvan, op den duur wordt vervangen
door samenwerking op basis van wederzijdse erkenning van strafrechtelijke
beslissingen. Onder strafrechtelijke beslissingen worden zowel strafvorderlijke
beslissingen in het voorbereidend onderzoek als onherroepelijke eindbeslissingen
(strafvonnissen) verstaan.De wederzijdse erkenning beoogt een snellere en efficiënte vorm van
samenwerking op te leveren dan de traditionele rechtshulp. Intensivering van
de strafrechtelijke samenwerking is noodzakelijk in het licht van de voortschrijdende
integratie tussen de lidstaten van de Europese Unie. In de Europese Unie zijn
de grenscontroles aan de binnengrenzen opgeheven en is het vrij verkeer van
goederen, personen, diensten en kapitaal tot stand gekomen, hetgeen mede tot
gevolg heeft gehad dat ook de criminaliteit gemakkelijk de landsgrenzen van
de lidstaten kan overschrijden. Het gaat hierbij om feiten die grensoverschrijdend
worden gepleegd, daders die naar een andere lidstaat uitwijken en de opbrengsten
van misdrijven die in het buitenland worden «veiliggesteld». Teneinde
de grensoverschrijdende criminaliteit binnen de EU succesvol te kunnen aanpakken,
is nauwe samenwerking tussen de lidstaten onontbeerlijk. De wederzijdse erkenning
beoogt daaraan bij te dragen.In een in 2000 gepubliceerde mededeling inzake de wederzijdse erkenning
van definitieve beslissingen geeft de Commissie haar visie op wederzijdse
erkenning (Mededeling van 26 juli 2000, COM (2000) 495 definitief). Volgens
de Commissie houdt het beginsel in dat als in een lidstaat een bepaalde beslissing
wordt genomen die grensoverschrijdende gevolgen heeft, deze automatisch in
alle andere lidstaten wordt aanvaard en daar dezelfde of vergelijkbare rechtskracht
heeft. Daarbij is niet relevant of de autoriteiten in die andere lidstaat
op basis van het nationale recht tot eenzelfde of vergelijkbare beslissing
hadden kunnen komen. Wederzijdse erkenning betekent dus dat ten behoeve van
de strafrechtelijke samenwerking over verschillen in nationale regelgeving
heen gestapt moet worden.Hierin onderscheidt wederzijdse erkenning zich in belangrijke mate van
traditionele rechtshulp. Bij traditionele rechtshulp is het uitgangspunt dat
een staat niet kan worden verplicht ten behoeve van een andere staat bevoegdheden
in te zetten die ten behoeve van de eigen rechtshandhaving in de gegeven omstandigheden
niet hadden kunnen worden ingezet. Het uitgangspunt bij wederzijdse erkenning
is dat de gegeven beslissing bepalend is. Deze dient in beginsel door de staat
waar de beslissing moet worden uitgevoerd te worden erkend en ten uitvoer
gelegd, ook als onder de gegeven omstandigheden een dergelijke beslissing
niet in de staat die deze moet uitvoeren, had kunnen worden gegeven. Dit betekent
dat wanneer dit uitgangspunt strikt gehanteerd zou worden, in vergelijking
tot traditionele rechtshulp in meer gevallen tot samenwerking zou kunnen worden
gekomen. In het onderhavige kaderbesluit is het beginsel van wederzijdse erkenning
minder vergaand vormgegeven dan zoals hierboven omschreven. De in het kaderbesluit
opgenomen weigeringsgronden geven de uitvoerende lidstaat in een aantal limitatief
opgesomde gevallen de mogelijkheid de erkenning en tenuitvoerlegging te weigeren.
Het gaat daarbij ook om gevallen waarin naar het nationaal recht van de uitvoerende
lidstaat een bevel niet had kunnen worden uitgevaardigd of ten uitvoer worden
gelegd, bijvoorbeeld indien een voorrecht of immuniteit hieraan in de weg
staat.Na het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures
van overlevering tussen de lidstaten van de EU (PbEG 18 juli 2002, L
190), is het onderhavige kaderbesluit het tweede instrument dat concrete toepassing
geeft aan het beginsel van wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen
tussen de lidstaten van de EU. Het vloeit voort (maatregel 6 en 7) uit het
Programma van maatregelen ter uitvoering van het beginsel van wederzijdse
erkenning van strafrechtelijke beslissingen (PbEG 15 januari 2001, C
12) dat is opgesteld naar aanleiding van het eerdergenoemde besluit van de
Europese Raad te Tampere. Andere instrumenten die uitvoering dienen te geven
aan het beginsel van wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen
zijn het ontwerp-kaderbesluit inzake de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
van geldboetes, waaraan in de JBZ-Raad van 8 mei 2003 politiek akkoord
is gegeven en het ontwerp-kaderbesluit inzake de wederzijdse erkenning en
tenuitvoerlegging van beslissingen tot confiscatie, waarover in de JBZ-Raad
van 29 april 2004 politiek akkoord is bereikt. Voorts is door de Commissie
een ontwerp-kaderbesluit ingediend betreffende het Europees bewijsverkrijgingsbevel
ter verkrijging van voorwerpen, documenten en gegevens voor gebruik in strafprocedures
(COM/2003/688 definitief).3. De procedure voor erkenning en tenuitvoerlegging van
bevelen tot inbeslagnemingVormen van inbeslagnemingHet onderhavige kaderbesluit ziet op drie vormen van inbeslagneming, in
het kaderbesluit als «bevriezing» aangeduid. Deze zijn: inbeslagneming
met het oog op de waarheidsvinding, inbeslagneming met het oog op de verbeurdverklaring
of onttrekking aan het verkeer van het in beslag genomen voorwerp en inbeslagneming
met het oog op de bewaring van het recht tot verhaal voor een mogelijk op
te leggen of reeds opgelegd vonnis tot ontneming van wederrechtelijk verkregen
voordeel. In het kaderbesluit worden de verbeurdverklaring, onttrekking aan
het verkeer en ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel aangeduid
als «confiscatie». Onder voorwerpen worden in het kaderbesluit,
evenals in de Nederlandse wetgeving, zowel zaken als vermogensrechten verstaan.Bevel en certificaatIndien de justitiële autoriteit van een lidstaat een bevel tot inbeslagneming
afgeeft dat betrekking heeft op voorwerpen die zich op het grondgebied van
een andere lidstaat bevinden, kan dat bevel, vergezeld van een certificaat,
aan de autoriteiten van die andere lidstaat worden gezonden met het oog op
de erkenning en tenuitvoerlegging van dat bevel aldaar. In het kaderbesluit
wordt de lidstaat die het bevel afgeeft, de beslissingsstaat genoemd en de
lidstaat die het bevel ten uitvoer moet leggen, de tenuitvoerleggingsstaat.
In het wetsvoorstel wordt voorgesteld de beslissingsstaat aan te duiden als
de uitvaardigende lidstaat en de tenuitvoerleggingsstaat als de uitvoerende
lidstaat. Deze terminologie sluit aan bij die van de Overleveringswet
(Stb. 2004, 195), waarin het kaderbesluit inzake het Europees aanhoudingsbevel
is geïmplementeerd.Met het bevel moet steeds een certificaat worden meegezonden. Het model
voor het certificaat is vastgesteld in de bijlage bij het kaderbesluit. Het
certificaat geeft informatie over de grondslag voor het bevel, de voorwerpen
die in beslag genomen moeten worden en de locatie waar deze geacht worden
zich te bevinden. Het kaderbesluit gaat er vanuit dat de uitvaardigende lidstaat
vrij precies weet welke voorwerpen worden gezocht en waar deze zich bevinden.
Daarnaast bevat het certificaat informatie over de autoriteiten in de uitvaardigende
lidstaat waarmee contact kan worden onderhouden over de tenuitvoerlegging
van het bevel. Ontbreekt het certificaat of is dit onjuist of onvolledig,
dan wordt de uitvaardigende lidstaat in de gelegenheid gesteld het certificaat
alsnog te overleggen, te corrigeren of aan te vullen.Het bevel behoeft niet vertaald te worden in de taal van de uitvoerende
lidstaat, het certificaat wel. In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld het model
voor het certificaat vast te leggen in een algemene maatregel van bestuur.Verzoeken tot verrichten van vervolghandelingenHet bevel tot inbeslagneming staat niet op zichzelf. Na de inbeslagneming
zal immers iets met die in beslag genomen voorwerpen moeten gebeuren. Het
kaderbesluit vereist dan ook in artikel 10, eerste lid, dat met het bevel
een verzoek tot de afgifte van de in beslag te nemen voorwerpen aan de uitvaardigende
lidstaat wordt meegezonden, indien het bevel betrekking heeft op inbeslagneming
met het oog op de waarheidsvinding. Indien het bevel tot inbeslagneming is
afgegeven met het oog op de daaropvolgende confiscatie van de voorwerpen,
dient met het bevel een verzoek tot confiscatie van die voorwerpen te worden
meegezonden. Zodanig verzoek kan door de uitvoerende lidstaat op twee manieren
worden uitgevoerd: hetzij door het instellen van een procedure (strafvervolging)
welke uiteindelijk dient te leiden tot een vonnis dat strekt tot de confiscatie
van de voorwerpen, hetzij door de tenuitvoerlegging van een in de uitvaardigende
lidstaat opgelegd vonnis strekkende tot confiscatie van de voorwerpen. Indien
de uitvaardigende lidstaat nog niet in staat is een van deze verzoeken te
doen, kan deze de uitvoerende lidstaat ook verzoeken de voorwerpen onder zich
te houden, totdat een van de genoemde verzoeken kan worden gedaan. De genoemde
verzoeken tot het verrichten van vervolghandelingen zijn ingevolge artikel
10, tweede lid, van het kaderbesluit gewone rechtshulpverzoeken waarop de
in de uitvoerende lidstaat bestaande procedures en regels voor wederzijdse
rechtshulp in strafzaken van toepassing zijn. Op de toepasselijkheid van de
rechtshulpregels wordt in het kaderbesluit echter een beperking aangebracht.
Deze heeft betrekking op het vereiste van dubbele strafbaarheid. Ingevolge
artikel 10, derde lid, van het kaderbesluit mag de uitvoerende lidstaat een
verzoek tot de overdracht van de in beslag genomen voorwerpen niet weigeren
op grond van het enkele feit dat het feit dat ten grondslag ligt aan het bevel
naar het recht van de uitvoerende lidstaat niet strafbaar is en dat feit valt
onder een van de (categorieën van) feiten die op de lijst van artikel
3 zijn geplaatst.Erkenning en tenuitvoerleggingDe autoriteiten van de uitvoerende lidstaat dienen het bevel in beginsel
zonder verdere formaliteiten te erkennen en ten uitvoer te leggen (artikel
5, eerste lid). Dit laat evenwel onverlet dat de autoriteiten van de uitvoerende
lidstaat dienen na te gaan of zich in het concrete geval een grond voor weigering
of opschorting voordoet. Hierop wordt hierna ingegaan. De tenuitvoerlegging
van het bevel tot inbeslagneming vindt op dezelfde wijze plaats
als een inbeslagneming ten behoeve van de nationale strafvordering van de
uitvoerende lidstaat.Van belang is dat het kaderbesluit en daarmee de verplichting tot erkenning
en tenuitvoerlegging alleen betrekking heeft op de inbeslagneming. Dit betekent
dat indien voor de inbeslagneming de toepassing van steunbevoegdheden (bijv.
doorzoeking van een plaats) is vereist, daarop onverkort alle voorwaarden
uit het nationale recht van de uitvoerende lidstaat van toepassing (artikel
5, tweede lid). Is de inzet van die steunbevoegdheden in het concrete geval
naar nationaal recht niet toegestaan, dan betekent dit dat aan het bevel uiteindelijk
geen gevolg zal kunnen worden gegeven. Zie ook de artikelsgewijze toelichting
op artikel 552nn, vierde lid.WeigeringsgrondenOp grond van de in artikel 7 van het kaderbesluit genoemde gronden kan
de erkenning en tenuitvoerlegging van een bevel worden geweigerd. Dit kan
indien, ook na verzoek om aanvulling of correctie, het certificaat ontbreekt,
niet volledig is of kennelijk niet in overeenstemming met het bevel tot inbeslagneming.
Voorts is als weigeringsgrond opgenomen dat een voorrecht of immuniteit welke
krachtens het recht van de uitvoerende lidstaat geldt, aan de tenuitvoerlegging
in de weg staat. Ook kan de tenuitvoerlegging worden geweigerd indien het
gevolg geven aan een verzoek tot het verrichten van vervolghandelingen ertoe
zou leiden dat in strijd wordt gehandeld met het beginsel van ne bis in idem.Voorts geldt – zij het in beperkte mate – het ontbreken van
dubbele strafbaarheid als weigeringsgrond, dat wil zeggen dat de uitvoerende
lidstaat de tenuitvoerlegging van het bevel mag weigeren indien dat bevel
is gegeven naar aanleiding van een feit dat naar het recht van de uitvoerende
lidstaat niet strafbaar feit is. In het kaderbesluit is in artikel 3, tweede
lid, bepaald dat voor een aantal delicten en categorieën van delicten,
waarop naar het recht van de uitvaardigende lidstaat ten minste een gevangenisstraf
van 3 jaren is gesteld, het ontbreken van dubbele strafbaarheid niet als weigeringsgrond
kan worden ingeroepen. Deze vorm van inperking van het vereiste van dubbele
strafbaarheid is ontleend aan het kaderbesluit inzake het Europees aanhoudingsbevel.
Voor de overige feiten, die niet onder een van de in de lijst opgesomde delicten
of categorieën van delicten zijn onder te brengen, geldt het vereiste
van dubbele strafbaarheid wel.Ten aanzien van de eerbiediging van fundamentele rechten kan het volgende
worden opgemerkt. Artikel 6 van het Verdrag betreffende de EU bepaalt dat
de Unie de grondrechten zoals neergelegd in het EVRM eerbiedigt als algemene
beginselen van Gemeenschapsrecht. In de preambule (overweging 6) en in artikel
1 van het kaderbesluit wordt naar deze bepaling verwezen. Deze bepalingen
bevestigen dat het kaderbesluit en de toepassing ervan nimmer kan leiden tot
afwijking van deze grondrechten. Het kaderbesluit ontslaat een lidstaat niet
van de verplichting de tenuitvoerlegging van een bevel te weigeren indien
deze tenuitvoerlegging ertoe zou leiden dat in strijd met fundamentele rechten
moet worden gehandeld. De effectieve waarborging van fundamentele rechten
in de lidstaten van de EU is een van de pijlers waarop het wederzijdse vertrouwen
berust dat aan de basis ligt van de toepassing van het beginsel van wederzijdse
erkenning van strafrechtelijke beslissingen.Dat de rechter ook bij het ontbreken van een expliciete weigeringsgrond
in concreto kan toetsen aan fundamentele beginselen, blijkt uit de jurisprudentie
van de Hoge Raad. In HR 19 maart 2002, NJ 2002, 580 wordt bepaald dat
van inwilliging van een rechtshulpverzoek dat is gebaseerd op een verdrag
alleen dan wordt afgezien indien zich belemmeringen van wezenlijke aard voordoen,
die voortvloeien uit het toepasselijke verdrag onderscheidenlijk
de wet, in het bijzonder artikel 552l, dan wel indien door de inwilliging
van het rechtshulpverzoek wordt gehandeld in strijd met fundamentele beginselen
van Nederlands strafprocesrecht.Gronden voor opschortingIngevolge artikel 8 van het kaderbesluit kan de uitvoerende lidstaat de
tenuitvoerlegging van het bevel opschorten. Indien zich geen weigeringsgronden
voordoen is het bevel in principe vatbaar voor tenuitvoerlegging. Maar het
kaderbesluit noemt twee situaties waarin het mogelijk is de tenuitvoerlegging
uit te stellen. Dit is indien de tenuitvoerlegging van het bevel een in de
uitvoerende lidstaat lopend strafrechtelijk onderzoek kan schaden of indien
reeds op andere gronden het desbetreffende voorwerp in beslag is genomen.
Dit laatste kan zowel een strafvorderlijk als een civiel beslag betreffen.
Het kaderbesluit gaat ervan uit dat als de grond voor opschorting is komen
te vervallen, het bevel alsnog ten uitvoer zal worden gelegd.RechtsmiddelenOp grond van artikel 11 van het kaderbesluit moet de mogelijkheid bestaan
voor belanghebbenden om tegen de tenuitvoerlegging van het bevel een rechtsmiddel
in te stellen. Dit rechtsmiddel moet kunnen worden ingesteld zowel in de uitvoerende
lidstaat, als in de uitvaardigende lidstaat. Onder het begrip belanghebbende
kunnen zowel derden als de verdachte zelf vallen.Duur van het beslagArtikel 6 van het kaderbesluit regelt de duur van het beslag. Ingevolge
deze bepaling duurt het beslag in beginsel voort totdat aan het verzoek tot
het verrichten van vervolghandelingen is voldaan. Zoals gezegd, een bevel
tot inbeslagneming dient steeds te worden vergezeld van een verzoek tot het
verrichten van vervolghandelingen met betrekking tot de in beslag genomen
voorwerpen dan wel een mededeling dat zodanig verzoek op een later tijdstip
zal worden ingediend. Onder omstandigheden bestaat voor de uitvoerende lidstaat
de mogelijkheid tussentijds het beslag te beëindigen. Hierbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan de situatie dat het verzoek tot het verrichten van vervolghandelingen
ook na rappellering door de uitvoerende lidstaat uitblijft en de kosten voor
het bewaren van de voorwerpen aanzienlijk oplopen. Een ander waarin het beslag
voortijdig moet worden beëindigd, is indien de autoriteiten van de uitvaardigende
lidstaat het bevel tot inbeslagneming hebben ingetrokken. Deze autoriteiten
dienen de uitvoerende lidstaat hiervan onverwijld in kennis te stellen. Logischerwijs
wordt het beslag tevens beëindigd indien de rechter het eventueel door
een belanghebbende ingediende rechtsmiddel gegrond heeft verklaard.Aansprakelijkheid uitvaardigende lidstaatTenslotte bevat het kaderbesluit in artikel 12 een regeling voor het betalen
van schadevergoeding. Deze regeling houdt het volgende in. Indien de uitvoerende
lidstaat naar nationaal recht aansprakelijk is voor schade geleden door een
belanghebbende als gevolg van een (bijv. later als onrechtmatig aangemerkte)
erkenning en tenuitvoerlegging van een bevel tot inbeslagneming afkomstig
van een andere lidstaat, dan is die andere lidstaat (de uitvaardigende lidstaat)
gehouden alle bedragen die de uitvoerende lidstaat heeft uitgekeerd aan schadevergoeding
aan die staat terug te betalen. Uitzondering op deze verplichting bestaat,
indien de schade het gevolg is van een gedraging van de uitvoerende lidstaat
die geen rechtstreeks verband houdt met de verplichting tot erkenning
en tenuitvoerlegging van de toegezonden beslissing. In dat geval is de schade
toe te rekenen aan de uitvoerende lidstaat.4. De procedure in NederlandIn de vorige paragraaf is in zijn algemeenheid de procedure voor erkenning
en tenuitvoerlegging van bevelen tot inbeslagneming beschreven. In deze paragraaf
wordt ingegaan op de betekenis hiervan voor de Nederlandse autoriteiten.Inkomende bevelenWat dient er nu te gebeuren als een bevel tot inbeslagneming afkomstig
van een justitiële autoriteit in een andere lidstaat naar Nederland worden
gezonden teneinde alhier te worden erkend en ten uitvoer gelegd? Voorgesteld
wordt de IRC's, dit zijn de internationale rechtshulpcentra, een rol te laten
vervullen bij de ontvangst, registratie en zo mogelijk ook afhandeling van
buitenlandse bevelen tot inbeslagneming. Het IRC is een samenwerkingsverband
tussen politie en openbaar ministerie ten behoeve van de inkomende en uitgaande
rechtshulpverzoeken. In ieder IRC zijn officieren van justitie werkzaam die
gespecialiseerd zijn in rechtshulp.Bij ontvangst van een buitenlands bevel zullen de medewerkers van het
IRC nagaan of aan de vereiste formaliteiten is voldaan. Dat wil zeggen, er
wordt nagegaan of het bevel is vergezeld van een volledig ingevuld certificaat
dat hoort bij het desbetreffende bevel en of daarbij een rechtshulpverzoek
tot het verrichten van vervolghandelingen is gevoegd dan wel is verzocht de
in beslag te nemen voorwerpen in bewaring te houden in afwachting van een
op een later tijdstip in te dienen rechtshulpverzoek. Indien een van de documenten
ontbreekt of onjuist is, zal een medewerker van het IRC de uitvaardigende
autoriteiten in de gelegenheid stellen de ontbrekende informatie alsnog aan
te vullen. Als aan alle formaliteiten is voldaan kan het bevel en de bijbehorende
documenten worden doorgezonden aan de officier van justitie in het arrondissement
waarbinnen de tenuitvoerlegging van het bevel moet plaatsvinden. Het is ook
mogelijk dat de bij het IRC werkende officier van justitie zelf de verdere
behandeling van het bevel ter hand neemt. De officier gaat vervolgens na of
zich een weigeringsgrond voordoet. Is dat het geval, dan brengt hij hiervan
de uitvaardigende autoriteiten alsmede het IRC op de hoogte. Heeft de officier
van justitie geconstateerd dat zich geen weigeringsgrond voordoet, dan gaat
hij na of er sprake is van een grond voor opschorting. Is daarvan eveneens
geen sprake, dan is het bevel in beginsel vatbaar voor erkenning en tenuitvoerlegging.
De beslissing of het bevel vatbaar is voor tenuitvoerlegging dient zo mogelijk
binnen 24 uur te worden genomen. Blijkt vervolgens dat voor de tenuitvoerlegging
van het bevel steunbevoegdheden nodig zijn, dan zullen de uitvaardigende autoriteiten
daarvan op de hoogte worden gesteld, zodat deze in de gelegenheid worden gesteld
een aanvullend rechtshulpverzoek in te dienen dat strekt tot de toepassing
van die steunbevoegdheden. Is de inzet van steunbevoegdheden niet nodig, dan
geeft de officier van justitie de politie de opdracht de voorwerpen in beslag
te nemen. Het beslag wordt op dezelfde wijze gelegd, als een beslag ten behoeve
van een Nederlandse strafzaak. De autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat
alsmede het IRC worden vervolgens op de hoogte gesteld van de inbeslagneming.
Vervolgens zal het rechtshulpverzoek tot het verrichten van vervolghandelingen
in behandeling worden genomen.Indien wel sprake is van een grond voor opschorting van het bevel, dan
geeft de officier van justitie de uitvaardigende autoriteiten en het IRC hiervan
kennis. Zodra de gronden voor opschorting zijn komen te vervallen, zal de
officier van justitie het bevel alsnog ten uitvoer leggen. Uitgaande bevelenIndien ten behoeve van een Nederlandse strafzaak beslag moet worden gelegd
op voorwerpen die zich in een andere lidstaat bevinden, kan de officier van
justitie de inbeslagneming van die voorwerpen bevelen. Iedere officier van
justitie in Nederland is daartoe bevoegd. Een dergelijk bevel wordt schriftelijk
gegeven en via het IRC gezonden aan de autoriteiten van de andere lidstaat
opdat het aldaar wordt erkend en ten uitvoer gelegd. Met het bevel zendt de
officier van justitie mee een ingevuld certificaat en zo mogelijk tevens een
rechtshulpverzoek tot het verrichten van vervolghandelingen. Het certificaat
wordt vertaald in de taal van het land dat het bevel moet uitvoeren of in
een andere taal, indien dat land heeft aangegeven dat een andere taal is toegestaan.
De autoriteiten van de uitvoerende lidstaat zullen vervolgens nagegaan of
zich in het concrete geval weigeringsgronden of gronden voor opschorting voordoen.
Als het bevel is ten uitvoer gelegd, zullen de autoriteiten van de uitvoerende
lidstaat de officier van justitie hiervan in kennis stellen.Indien de officier van justitie ten tijde van het verzenden van het bevel
en het certificaat nog niet in staat is een rechtshulpverzoek tot het verrichten
van vervolghandelingen in te dienen, dan dient hij aan te geven wanneer hij
verwacht dat zodanig verzoek alsnog kan worden ingediend.Omdat de IRC's samenwerkingsverbanden zijn die niet wettelijk zijn ingesteld,
worden deze centra niet expliciet genoemd in dit wetsvoorstel. Indien daartoe
de wens zou bestaan, kan het openbaar ministerie, bijvoorbeeld door middel
van een richtlijn, aan het veld de hierboven omschreven procedure onder de
aandacht brengen.5. Opbouw van het wetsvoorstel en financiële gevolgenIn paragraaf 2 van deze memorie van toelichting is aangegeven dat
de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van strafvorderlijke beslissingen
(onderdelen van) de traditionele wederzijdse rechtshulp op termijn zal vervangen.
Het onderhavige kaderbesluit beoogt de rechtshulp tussen de lidstaten van
de EU, voor zover deze betrekking heeft op de inbeslagneming van voorwerpen
met het oog op de waarheidsvinding en met het oog op de confiscatie van die
voorwerpen te vervangen.De huidige rechtshulpregeling met betrekking tot inbeslagneming van voorwerpen
met het oog op de waarheidsvinding is te vinden in het Wetboek van Strafvordering,
Vierde Boek, Titel X, Eerste afdeling. Deze afdeling bevat regels ten aanzien
van uitvoering van allerlei verzoeken tot rechtshulp, waaronder verzoeken
tot inbeslagneming van stukken van overtuiging. De geldende rechtshulpregeling
met betrekking tot de inbeslagneming van voorwerpen als conservatoire maatregel
met het oog op de confiscatie ervan is neergelegd in de Wet overdracht tenuitvoerlegging
strafvonnissen (WOTS), Hoofdstuk 2, Afdeling B.Beide regelingen hebben alleen betrekking op inkomende verzoeken om rechtshulp.
Voor uitgaande verzoeken om kleine rechtshulp bestaat thans geen wettelijke
regeling.Ter implementatie van dit kaderbesluit wordt voorgesteld in het Wetboek
van Strafvordering na titel X inzake internationale rechtshulp een nieuwe
titel XI inzake wederzijdse erkenning van strafvorderlijke bevelen op te nemen.
Omdat wederzijdse erkenning zich onderscheidt van internationale rechtshulp,
is het wenselijk hieraan een afzonderlijke titel te wijden. Voorts wordt hiermee
beoogd een structuur op te zetten, die ook kan dienen voor de implementatie
van mogelijke kaderbesluiten inzake wederzijdse erkenning van strafvorderlijke
beslissingen die in de toekomst tot stand worden gebracht. Gelet op hetgeen
hierboven omtrent de betekenis van het beginsel van wederzijdse
erkenning voor de strafrechtelijke samenwerking in de EU is opgemerkt, ligt
het in de rede dat meer kaderbesluiten inzake wederzijdse erkenning zullen
volgen, bijvoorbeeld inzake bewijsverkrijging.Voorgesteld wordt in de nieuwe titel XI niet alleen de wederzijdse erkenning
van inbeslagneming met het oog op de waarheidsvinding, maar ook van inbeslagneming
met het oog op de confiscatie te regelen. Hoewel rechtshulp met betrekking
tot inbeslagneming met het oog op confiscatie thans is geregeld in de WOTS,
is er reden de erkenning van bevelen tot beide vormen van inbeslagneming in
het Wetboek van Strafvordering te regelen. Immers, de regels inzake inbeslagneming
ten behoeve van een Nederlandse strafzaak (Eerste Boek, Titel IV, derde afdeling,
Sv) hebben zowel betrekking op de inbeslagneming ten behoeve van de waarheidsvinding,
als op inbeslagneming als conserverende maatregel. Het is dan ook logisch
ten aanzien van de wederzijdse erkenning bij deze indeling aansluiting te
zoeken. Daarom wordt voorgesteld de wederzijdse erkenning van beslissingen
tot inbeslagneming zowel ten behoeve van de waarheidsvinding als ten behoeve
van de confiscatie in het Wetboek van Strafvordering te regelen.In de huidige rechtshulpregeling voor inbeslagneming van stukken van overtuiging
heeft de rechter-commissaris een centrale rol. Op grond van artikel 552n.
eerste lid, onderdeel c, Sv dient een rechtshulpverzoek dat strekt tot inbeslagneming
van stukken van overtuiging in handen gesteld te worden van de rechter-commissaris.
Voorgesteld wordt bij de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen
tot inbeslagneming de officier van justitie een centrale rol te geven. Dit
strookt met het uitgangspunt dat bij wederzijdse erkenning sprake dient te
zijn van rechtstreekse tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen door
de autoriteit van de uitvoerende lidstaat die ook nationaal bevoegd is dergelijke
bevelen uit te vaardigen en ten uitvoer te leggen. Bovendien sluit dit aan
bij de centrale rol in het voorbereidend onderzoek die de officier van justitie
heeft verworven met de inwerkingtreding van de wet bijzondere opsporingsbevoegdheden
en de wet herziening gerechtelijk vooronderzoek.Zoals gezegd bevatten noch het Wetboek van Strafvordering, noch de WOTS
regels ten aanzien van uitgaande verzoeken tot kleine rechtshulp. In het onderhavige
wetsvoorstel worden wel regels opgenomen ten aanzien van het verzenden van
Nederlandse bevelen tot inbeslagneming met het oog op de tenuitvoerlegging
ervan in een andere lidstaat. De reden hiervan is gelegen in het feit dat
wederzijdse erkenning niet is gebaseerd op een verdrag, maar op een kaderbesluit,
dat geen rechtstreekse werking heeft. Het is daarom noodzakelijk dat alle
relevante bepalingen in de nationale regelgeving worden omgezet. Bovendien
is het wenselijk dat voor de praktijk duidelijk is wie in Nederland als de
bevoegde autoriteit is aangewezen en aan welke voorschriften het verzenden
van een bevel tot inbeslagneming moet voldoen, teneinde voor erkenning en
tenuitvoerlegging in een andere lidstaat in aanmerking te kunnen komen.Zoals eerder opgemerkt beoogt de wederzijdse erkenning onderdelen van
de traditionele rechtshulp te vervangen. Met het onderhavige kaderbesluit
wordt een aspect van de kleine rechtshulp, namelijk de inbeslagneming van
voorwerpen, zonder dat daarbij gebruik van steunbevoegdheden behoeft te worden
gemaakt, op verzoek van het buitenland, vervangen door inbeslagneming op basis
van erkenning en tenuitvoerlegging van een buitenlands bevel dat daartoe strekt.
Zowel bij rechtshulp als bij wederzijdse erkenning speelt de officier van
justitie een belangrijke rol. Bij wederzijdse erkenning is de inschakeling
van een rechter-commissaris niet langer vereist. Voor de financiële
gevolgen van dit wetsvoorstel betekent dit dat naar het zich laat aanzien
geen sprake zal zijn van een structurele verhoging van de kosten, maar eerder
van een verschuiving van kosten.6. AdviezenHet concept-wetsvoorstel is voor advies voorgelegd aan het openbaar ministerie,
de Raad voor de rechtspraak, de Nederlandse vereniging voor rechtspraak en
de Nederlandse orde van advocaten. Gelet op de verklaring inzake terrorismebestrijding
van de Europese Raad van 25 maart 2004, waarin is aangegeven dat de lidstaten
dit wetsvoorstel vóór 1 januari 2005 moeten hebben geïmplementeerd,
kon de adviesorganen slechts een korte termijn worden gegeven om te adviseren.
Van het openbaar ministerie is advies ontvangen dat tot enkele aanpassingen
van het concept-wetsvoorstel en de memorie van toelichting heeft geleid. In
het bijzonder kan hier worden genoemd de aanvulling van artikel 552oo met
een expliciete verwijzing naar artikel 552a e.v. alsmede het opnemen van de
beperking dat de rechter niet treedt in een onderzoek naar de grondslag van
het bevel.Ook van de Nederlandse orde van advocaten is advies ontvangen1. Deze heeft voorgesteld kort gezegd het wetsvoorstel
op twee punten aan te passen. In de eerste plaats zou niet de officier van
justitie, maar de rechter-commissaris moeten worden aangewezen als autoriteit
die bevoegd is te beslissen over de erkenning en tenuitvoerlegging van een
buitenlands bevel tot inbeslagneming. In de tweede plaats wordt voorgesteld
de mogelijkheid van cassatieberoep te behouden, indien het beklag tegen het
verlenen van verlof voor de overdracht van de in beslag genomen voorwerpen
aan de buitenlandse autoriteiten door de rechter ongegrond wordt verklaard.
Om de volgende redenen heeft dit advies niet geleid tot aanpassing van het
wetsvoorstel. Op beide punten wordt voorgesteld bepalingen over te nemen uit
de huidige rechtshulpregeling. Dit miskent echter dat wederzijdse erkenning
moet worden onderscheiden van rechtshulp. Met wederzijdse erkenning wordt
beoogd op rechtstreekse en snelle wijze samen te werken op basis van een door
de buitenlandse autoriteiten afgegeven bevel. Mede daarom is gekozen de officier
van justitie als autoriteit aan te wijzen. Zoals in het voorgaande is aangegeven
strookt dit ook met het nationale stelsel waarin niet langer de rechter-commissaris,
maar de officier van justitie de spil vormt in het voorbereidend onderzoek.
Deze is doorgaans de autoriteit die bevoegd is te beslissen over de inzet
van bevoegdheden ten behoeve van een Nederlands opsporingsonderzoek. In het
verlengde hiervan ligt het in de rede dat de officier van justitie ook wordt
aangewezen als bevoegde autoriteit ten aanzien van de inzet van de onderhavige
bevoegdheid (inbeslagneming) ten behoeve van buitenlandse opsporingsonderzoek.
Daarbij kan nog het volgende worden opgemerkt. Het kaderbesluit ziet, zoals
in het bovenstaande is aangegeven, alleen op de inbeslagneming zelf. Is voor
de inbeslagneming de inzet van steunbevoegdheden nodig, zoals bijvoorbeeld
een doorzoeking, dan dient de gebruikelijke rechtshulpweg bewandeld te worden
(artikel 552nn, vierde lid). Alsdan zijn de bepalingen van titel X van toepassing
met inbegrip van de inzet van de rechter-commissaris overeenkomstig artikel
552o Sv.Ten aanzien van het tweede punt hebben zowel overwegingen van praktische
als van systematische aard ten grondslag gelegen aan de keuze het cassatieberoep
niet mogelijk te maken. Zoals gezegd beoogt de wederzijdse erkenning de samenwerking
tussen de lidstaten te versnellen. Echter, door naast de mogelijkheid van
beklag ook de mogelijkheid van cassatieberoep te behouden, kan de situatie
ontstaan dat de door de buitenlandse autoriteiten gevraagde voorwerpen betrekkelijk
snel in beslag zijn genomen, maar dat die buitenlandse autoriteiten
nog geruime tijd, mogelijk zelfs enkele jaren, moeten wachten op de overdracht
van die voorwerpen, omdat cassatieberoep tegen de beslissing op het beklag
is ingesteld. Het opschorten van de overdracht zal de voortgang van de buitenlandse
strafzaak ernstig kunnen vertragen, zo niet schaden. Het cassatieberoep zou
derhalve afbreuk doen aan het doel van het kaderbesluit. Daarnaast bestaat
ook vanuit systematisch oogpunt bezwaar tegen het cassatieberoep. Sinds de
inwerkingtreding van de Overleveringswet (Stb 2004, 195) staat geen cassatieberoep
open tegen een beslissing tot overlevering van personen binnen de Europese
Unie. Systematisch gezien zou een disbalans ontstaan wanneer voor de overdracht
van voorwerpen binnen de Europese Unie wel de mogelijkheid tot cassatieberoep
blijft bestaan.ARTIKELSGEWIJS DEELEen transponeringstabel waarin is aangegeven op welke wijze uitvoering
wordt gegeven aan de verschillende artikelen van het kaderbesluit is als bijlage
bij deze memorie van toelichting opgenomen.ARTIKEL IEerste AfdelingIn deze afdeling worden regels gesteld die betrekking hebben op de erkenning
en tenuitvoerlegging in Nederland van strafvorderlijke beslissingen uitgevaardigd
door de bevoegde autoriteiten van een andere lidstaat.Artikel 552jjIn het eerste lid van dit artikel wordt het algemene beginsel vastgelegd
dat bevelen tot het toepassen van strafvorderlijke bevoegdheden, uitgevaardigd
door de justitiële autoriteiten van een andere lidstaat die daartoe volgens
het recht van de uitvaardigende lidstaat bevoegd zijn, in Nederland kunnen
worden erkend en ten uitvoer gelegd. In het tweede lid wordt deze mogelijkheid
beperkt tot de daarin genoemde bevelen tot inbeslagneming. Immers, op dit
moment wordt uitvoering gegeven aan het kaderbesluit inzake de tenuitvoerlegging
van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken. Indien echter,
zoals hiervoor is aangegeven, in de toekomst op basis van nieuwe kaderbesluiten
ook andere strafvorderlijke bevoegdheden wederzijds kunnen worden erkend en
ten uitvoer gelegd, kan het tweede lid met deze bevoegdheden worden aangevuld.Artikel 552kkIn dit artikel worden de formaliteiten beschreven die in acht moeten worden
genomen met betrekking tot het bevel. De voorschriften hebben strikt genomen
geen betrekking op het bevel zelf, maar op de documenten die met het bevel
moeten worden meegezonden. In de eerste plaats moet een ingevuld en door de
uitvaardigende autoriteit ondertekend certificaat worden meegezonden. Het
bevel zelf hoeft niet, maar het certificaat dient wel in het Nederlands te
worden vertaald of in een andere officiële EU-taal, zo Nederland dat
heeft aangegeven. Deze laatste bepaling is vastgelegd in de ontwerp-algemene
maatregel van bestuur, waarin ook het model voor het certificaat is neergelegd.
Nederland is voornemens in een verklaring aan te geven dat het certificaat
ook in het Engels mag worden gesteld. Tweede en derde lidVoorts dient een rechtshulpverzoek tot het verrichten van vervolghandelingen
te worden meegezonden. Hierop is in het algemene deel al ingegaan. Indien
het bevel is gegeven met het oog op de waarheidsvinding, dient het verzoek
te strekken tot afgifte van de voorwerpen aan de uitvaardigende lidstaat (onderdeel
a). Artikel 552qq geeft regels over de behandeling van dergelijke rechtshulpverzoeken.Indien het bevel tot inbeslagneming is gegeven met het oog op de confiscatie
van de in beslag te nemen voorwerpen, dan dient het bevel gevolgd te worden
door een verzoek tot confiscatie van de voorwerpen. De confiscatie kan betreffen
de verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer van de in beslag genomen
voorwerpen (onderdeel b) of de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel
in verband waarmee de voorwerpen in beslag zijn genomen (onderdeel c). Dergelijke
verzoeken kunnen leiden hetzij tot de instelling van een strafvervolging strekkende
tot de confiscatie van de voorwerpen, hetzij tot tenuitvoerlegging van een
in de uitvaardigende lidstaat opgelegde sanctie strekkende tot confiscatie
van de voorwerpen. Aangezien de Nederlandse ontnemingswetgeving niet toelaat
dat een ontnemingsprocedure wordt gestart, zonder dat ook in Nederland een
strafzaak aanhangig is of is voltooid, ligt het in de rede dat de uiteindelijke
confiscatie van de in beslag genomen voorwerpen eerder zal plaatsvinden op
basis van een in het buitenland opgelegd vonnis strekkende tot onttrekking
aan het verkeer, verbeurdverklaring of ontneming van wederrechtelijk verkregen
voordeel, dan op basis van een in Nederland in te stellen strafvervolging
strekkende tot onttrekking aan het verkeer, verbeurdverklaring of ontneming
van wederrechtelijk verkregen voordeel. Zoals in de toelichting op artikel
552qq is aangegeven, worden dergelijke verzoeken behandeld overeenkomstig
de regels van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen onderscheidenlijk
artikel 552x e.v. van het Wetboek van Strafvordering.Zo het nog niet mogelijk is een rechtshulpverzoek in te dienen, geeft
het derde lid van dit artikel de mogelijkheid dat de uitvaardigende lidstaat
mededeelt dat zodanig verzoek op een later tijdstip zal worden ingediend.
In dat geval wordt tevens Nederland verzocht de in beslag te nemen voorwerpen
voorlopig in bewaring te houden.Vierde lidIn het vierde lid wordt bepaald dat als het certificaat niet is overgelegd,
onvolledig is of kennelijk niet in overeenstemming met het bevel, de officier
van justitie de autoriteit van de uitvaardigende lidstaat in de gelegenheid
stelt om het certificaat alsnog in te dienen, aan te vullen of te verbeteren.
Hij bericht daartoe de autoriteiten over de geconstateerde gebreken in de
formaliteiten. Blijft de verbetering of aanvulling achterwege binnen een door
de officier van justitie te stellen redelijke termijn, dan kan de officier
van justitie de erkenning en tenuitvoerlegging van het bevel weigeren op grond
van artikel 552ll, tweede lid, onderdeel a.Vijfde lidIn het vijfde lid wordt bepaald dat het bevel en het certificaat moeten
worden doorgestuurd naar de officier van justitie, indien deze aan een ander
dan de officier van justitie zijn geadresseerd. Zoals in het algemeen deel
is aangegeven zullen de IRC's, waarin de officier van justitie is vertegenwoordigd
als postbus fungeren voor dergelijke bevelen. Dit zal ook aan de andere lidstaten
worden kenbaar gemaakt. De autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat worden van een dergelijke
doorzending in kennis gesteld.Op grond van dit artikel is iedere officier van justitie bevoegd met toepassing
van de bepalingen van deze Titel een bevel tot inbeslagneming te erkennen
en ten uitvoer te leggen. De praktijk zal de officier van justitie die werkzaam
is in het arrondissement waarbinnen de gevraagde inbeslagneming moet plaatsvinden
de aangewezen autoriteit zijn het bevel te erkennen en ten uitvoer te leggen.
Maar om een zekere flexibiliteit mogelijk te maken, indien het bevel bijvoorbeeld
tot handelingen noopt in twee verschillende arrondissementen, is ervan afgezien
in deze bepaling de bevoegdheid tot erkenning en tenuitvoerlegging te beperken
tot een specifiek aangewezen officier van justitie.Artikel 552llEerste lidIn dit artikel is het uitgangspunt van het beginsel van wederzijdse erkenning
en tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen neergelegd, namelijk
dat deze, wanneer deze voor erkenning en tenuitvoerlegging vatbaar is, worden
erkend en ten uitvoer gelegd.Een bevel is voor erkenning en tenuitvoerlegging vatbaar indien het een
bevel betreft als bedoeld in artikel 552jj, tweede lid.Het beginsel van wederzijdse erkenning brengt met zich mee, zoals in het
algemene deel van deze toelichting is aangegeven, dat een bevel tot inbeslagneming
ook moet worden erkend en ten uitvoer gelegd in gevallen waarin naar Nederlands
recht niet tot inbeslagneming zou kunnen worden overgegaan. Hierin onderscheidt
de wederzijdse erkenning zich van rechtshulp.Ten aanzien van de inbeslagneming ten behoeve van de waarheidsvinding
en met het oog op verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer, zijn
de bevoegdheden in de Nederlands wetgeving heel ruim. Artikel 94, eerste lid,
bepaalt dat alle voorwerpen die kunnen dienen voor de waarheidsvinding in
beslag genomen kunnen worden. Artikel 94, tweede lid, Sv bepaalt dat alle
voorwerpen die kunnen worden verbeurdverklaard of ontrokken aan het verkeer
in beslag genomen kunnen worden. Artikel 33a onderscheidenlijk 36c van het
Wetboek van Strafrecht (Sr) geven een ruime opsomming van gevallen waarin
een voorwerp kan worden verbeurdverklaard onderscheidenlijk onttrokken aan
het verkeer. Ten aanzien van de inbeslagneming van voorwerpen met het oog
op bewaring van het recht tot verhaal met het oog op een veroordeling tot
ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel zijn de bevoegdheden beperkter.
Artikel 94a, tweede lid, Sv bepaalt dat voorwerpen met dit doel alleen in
beslag genomen kunnen worden in geval van een verdenking of veroordeling wegens
een misdrijf waarvoor een geldboete van de vijfde categorie kan worden opgelegd.Het beginsel van wederzijdse erkenning brengt echter met zich mee, dat
indien een buitenlands bevel tot inbeslagneming is afgegeven dat tot doel
heeft het leggen van conservatoir beslag met het oog op ontneming van wederrechtelijk
verkregen voordeel en het betreft een verdenking of veroordeling wegens een
feit waarvoor geen geldboete van de vijfde categorie zou kunnen worden opgelegd,
Nederland ook in dat geval gehouden is het bevel te erkennen en ten uitvoer
te leggen. Deze verplichting vloeit voort uit artikel 552ll, eerste lid, in
verband met artikel 552jj, tweede lid. Daarom ook is in deze titel niet de
beperking opgenomen dat een bevel tot inbeslagneming alleen kan worden erkend
en ten uitvoer gelegd indien inbeslagneming naar Nederlands recht is toegestaan
indien het feit naar aanleiding waarvan de inbeslagneming wordt bevolen in
Nederland zou zijn begaan (vgl. artikel 13a, tweede en derde lid, WOTS). Tweede lid en derde lidIn het tweede lid zijn limitatief opgesomd de gronden waarop de erkenning
en tenuitvoerlegging door de officier van justitie kan worden geweigerd. Zoals
in de toelichting op artikel 552kk, vierde lid, is aangegeven, moet de officier
van justitie de uitvaardigende autoriteiten in de gelegenheid stellen het
certificaat alsnog te overleggen, aan te vullen of te verbeteren, indien ten
aanzien van het certificaat in eerste instantie van gebreken was gebleken.
Indien de gebreken niet binnen de door de officier te stellen redelijk termijn
zijn opgeheven, kan hij de erkenning en tenuitvoerlegging van het certificaat
weigeren (onderdeel a).De tweede grond voor weigering (onderdeel b) heeft betrekking op de situatie
dat een krachtens Nederlands recht geldend voorrecht of immuniteit zich verzet
tegen inbeslagneming. Hierbij kan worden gedacht aan strafrechtelijke immuniteit
van diplomaten die op Nederlands grondgebied zijn geaccrediteerd. Maar hieronder
valt bijvoorbeeld ook de situatie waarin het Nederlandse recht zich verzet
tegen inbeslagneming van bepaalde voorwerpen bij verschoningsgerechtigden,
zoals bijvoorbeeld advocaten of artsen (zie bijvoorbeeld artikel 98, eerste
lid, Sv).De derde weigeringsgrond (onderdeel c) heeft betrekking op de situatie
dat de inbeslagneming uiteindelijk, dat wil zeggen via de vervolghandelingen
van afgifte van voorwerpen ten behoeve van de bewijsvoering in de buitenlandse
strafzaak of de confiscatie van de voorwerpen, zou leiden tot het verlenen
van medewerking aan een vervolging of berechting die krachtens Nederlands
recht wordt geacht in strijd te zijn met beginsel van ne bis in idem.De vierde weigeringsgrond (onderdeel d) betreft de situatie waarin de
dubbele strafbaarheid ontbreekt. Zoals in het algemeen deel van deze toelichting
is aangegeven, bepaalt het kaderbesluit dat niet aan dit vereiste mag worden
getoetst, indien het feit waarop het bevel betrekking heeft staat vermeld
op of valt onder een van de delicten of categorieën van delicten die
op de lijst van artikel 3, tweede lid, van het kaderbesluit staan en naar
het recht van de uitvaardigende lidstaat worden bedreigd met een gevangenisstraf
van ten minste drie jaren. Met het oog hierop wordt in het derde lid van het
onderhavige artikel bepaald dat deze weigeringsgrond in de hierboven genoemde
gevallen niet wordt ingeroepen.In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld de lijst van feiten en soorten van
feiten ten aanzien waarvan niet aan het vereiste van dubbele strafbaarheid
mag worden getoetst, vast te stellen bij algemene maatregel van bestuur. Op
grond van artikel 3, derde lid, van het kaderbesluit kan de Raad met eenparigheid
van stemmen beslissen andere categorieën van feiten aan deze lijst toe
te voegen. Indien de Raad hiertoe op enig moment zou besluiten, kan deze lijst
in de Nederlandse wetgeving eenvoudig en snel worden aangepast. Wanneer de
lijst een onderdeel van het Wetboek van Strafvordering zou gaan vormen, zou
de veel zwaardere procedure tot wijziging van een wet in formele zin moeten
worden gevolgd.De vijfde weigeringsgrond die in onderdeel e is opgenomen, vloeit niet
rechtstreeks voort uit het kaderbesluit, maar uit de ratio ervan. Het kaderbesluit
ziet op de inbeslagneming van voorwerpen ten behoeve van een andere lidstaat.
Het doel is uiteindelijk dat deze voorwerpen hetzij worden overgedragen aan
de uitvaardigende lidstaat, zodat deze in de aldaar lopende strafzaak kunnen
dienen als bewijs, hetzij worden geconfisqueerd. Indien nu aanstonds zou blijken
dat aan een verzoek tot het verrichten van deze vervolghandelingen, gelet
op de verdragsrechtelijke en wettelijke bepalingen die daarop
van toepassing zijn, geen gevolg kan worden gegeven, ontbreekt iedere redelijke
grond om tot inbeslagneming over te gaan. Onderdeel e voorziet in de mogelijkheid
in een dergelijke geval de erkenning en tenuitvoerlegging te weigeren.Artikel 552mmNaast weigering van de erkenning en tenuitvoerlegging, kan deze ook in
bepaalde, limitatief opgesomde gevallen tot nader order worden opgeschort.
Dit kan bijvoorbeeld indien een lopend opsporingsonderzoek zou worden geschaad
wanneer het voorwerp waarop het bevel betrekking heeft in beslag zou worden
genomen (onderdeel a). Ook kan de tenuitvoerlegging worden opgeschort indien
het voorwerp al uit ander hoofde in beslag is genomen. Hierbij kan het gaan
om de situatie dat reeds een beslissing tot inbeslagneming is genomen in het
kader van een Nederland lopend opsporingsonderzoek. Maar het kan ook om andere
vormen van beslag gaan (onderdeel c), bijvoorbeeld civiel of administratief
(waaronder fiscaal) beslag. Deze andere vormen van beslag kunnen alleen een
grond voor opschorting opleveren indien aan twee voorwaarden is voldaan. In
de eerste plaats is deze opschortingsgrond beperkt tot bevelen die zijn afgegeven
met het oog op de latere confiscatie van de voorwerpen. In de tweede plaats
moet het gaan om een vorm van beslag die naar Nederlands recht voorrang heeft
boven inbeslagneming in het kader van een strafrechtelijk onderzoek.Zodra de gronden voor de opschorting zijn vervallen, wordt het bevel alsnog
ten uitvoer gelegd. Er zijn echter gevallen denkbaar dat de grond voor opschorting
overgaat in de onmogelijkheid het bevel te erkennen en ten uitvoer te leggen.
Denkbaar is dat het buitenlandse bevel betrekking heeft op een voorwerp waarop
in Nederland reeds conservatoir beslag is gelegd in het kader van een lopende
ontnemingsprocedure. Wanneer de ontnemingsprocedure uitmondt in een veroordeling
zal het beslag doorgaans te gelde worden gemaakt. In dat geval gaat de opschorting
over in de onmogelijkheid het bevel ten uitvoer te leggen (zie artikel 7,
vierde lid, kaderbesluit), het voorwerp is immers dan verdwenen.Vierde lidOp grond van het vierde lid is de officier van justitie gehouden de autoriteiten
van de uitvaardigende lidstaat in kennis te stellen van alle beperkende maatregelen
die zijn genomen ten aanzien van het in beslag te nemen voorwerp. Dit kan
zijn strafvorderlijk beslag dat hetzij in het kader van een Nederlands opsporingsonderzoek,
hetzij op verzoek van een andere staat is gelegd op het voorwerp. Het kan
ook gaan om civielrechtelijk beslag dat door een derde is gelegd op grond
van de toepasselijke bepalingen uit het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering
of om beslag in het kader van de fiscale invordering.Artikel 552nnEerste lidHet kaderbesluit bepaalt in artikel 5, eerste lid, dat tenuitvoerlegging
op dezelfde wijze plaats vindt als met betrekking tot een door de autoriteit
van de uitvoerende staat afgegeven bevel tot inbeslagneming. Dit betekent
dat de uitvoering van het buitenlandse bevel, indien dit eenmaal door de officier
van justitie is erkend, op dezelfde wijze geschiedt als een inbeslagneming
die plaatsvindt in het kader van een Nederlands opsporingsonderzoek. De voor
inbeslagneming vereiste vormvoorschriften worden in acht genomen. Hierbij
moet worden gedacht aan regels met betrekking tot de kennisgeving van de inbeslagneming
(artikel 94, derde lid, Sv), regels met betrekking tot de wijze
van inbeslagneming van bijzondere voorwerpen (artikel 94b, 94c, 94d en 103
Sv) en regels met betrekking tot de bewaring en teruggave van in beslag genomen
voorwerpen (116, 117, 118, 118a, 119, 119a).Hierbij kan nog het volgende worden opgemerkt. De artikelen in Titel IV
van het Vierde Boek hebben betrekking op inbeslagneming ten behoeve van een
Nederlandse strafzaak. Daarin worden termen gebruikt als «het belang
van de strafvordering» of «het belang van het onderzoek».
In het kader van een Nederlandse strafzaak wordt met deze termen de Nederlandse
strafvordering of het belang van het Nederlandse onderzoek bedoeld. In het
kader van de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke beslissingen is echter
geen sprake van een in Nederland lopend onderzoek. In dat verband moet onder
deze termen dan ook worden verstaan het belang van de strafvordering in de
uitvaardigende lidstaat of het belang van het in de uitvaardigende lidstaat
lopende onderzoek. Of een dergelijk buitenlands belang aanwezig is, wordt
in Nederland niet inhoudelijk getoetst. Dit belang wordt veronderstelt aanwezig
te zijn op het moment dat een buitenlands bevel aan Nederland wordt gezonden
met het oog op de erkenning en tenuitvoerlegging ervan in Nederland. Zie ook
Melai/Groenhuijsen e.a., aant. 10 op art. 552p, (suppl. 72, maart 1990).Tweede lidHet voorgaande laat onverlet dat de uitvaardigende autoriteit in het bevel
kan aangeven dat bij de tenuitvoerlegging ervan bepaalde formaliteiten of
procedures in acht genomen moeten worden. De uitvoerende autoriteit neemt
deze voorschriften zo veelmogelijk in acht, tenzij het in acht nemen daarvan
tot gevolg zou hebben dat in strijd met de grondbeginselen van het recht van
de uitvaardigende lidstaat zou moeten worden gehandeld. Deze formulering,
neergelegd in artikel 5, eerste lid, tweede alinea, kaderbesluit is ontleend
aan artikel 4, eerste lid, van de EU Rechtshulpovereenkomst van 2000 (PbEG
12.7 2000, C 197). In het tweede lid van het onderhavige artikel wordt
deze bepaling geïmplementeerd. Gedacht kan worden aan de situatie dat
naar het recht van de uitvaardigende lidstaat het gebruikelijk is dat bijvoorbeeld
een rechter-commissaris aanwezig is bij inbeslagneming van voorwerpen bij
een bepaalde persoon. Voorzover het voldoen aan dergelijke formaliteiten niet
in strijd is met de grondbeginselen van het Nederlandse strafprocesrecht,
dient de officier van justitie hiernaar te handelen.Derde lidHet kaderbesluit gaat ervan uit dat de uitvaardigende lidstaat de locatie
aangeeft waar de voorwerpen die in beslag genomen moeten worden zich bevinden.
De uitvaardigende lidstaat dient dit in het certificaat voldoende nauwkeurig
aan te geven opdat tenuitvoerlegging kan plaatsvinden. Indien deze locatie
onvoldoende nauwkeurig is omschreven, dient de officier van justitie aanvullende
inlichtingen in te winnen. Dit bepaalt artikel 7, vierde lid, van het kaderbesluit.Vierde lidHet vierde lid van dit artikel heeft betrekking op de toepassing van steunbevoegdheden.
Zoals in het algemeen deel is opgemerkt, heeft het kaderbesluit alleen betrekking
op de inbeslagneming zelf. Aanvullende dwangmiddelen worden toegepast overeenkomstig
de nationale procedures. Ook in het Nederlandse recht is een onderscheid gemaakt
tussen bepalingen betreffende de bevoegdheid en gronden tot inbeslagneming
en die betreffende de bevoegdheid om in beslag te nemen voorwerpen te kunnen
aantreffen. Laatstgenoemde bepalingen hebben betrekking op het bevel
tot uitlevering van het in beslag te nemen voorwerp en doorzoeking van vervoermiddelen
of plaatsen.Indien het bevel tot inbeslagneming alleen kan worden uitgevoerd met toepassing
van een van de genoemde steunbevoegdheden, vindt de toepassing van deze bevoegdheden
slechts plaats voorzover het Nederlandse recht dat toelaat. Dit vloeit voort
uit artikel 5, tweede lid, van het kaderbesluit. Op grond van artikel 552o
kunnen de genoemde bevoegdheden slechts worden toegepast ten behoeve van een
buitenlandse strafzaak indien daartoe een op een verdrag gegrond en voor inwilliging
vatbaar rechtshulpverzoek is ingediend. Voorts worden extra eisen gesteld
voor de toepassing van dergelijke bevoegdheden, zoals de eis van gekwalificeerde
dubbele strafbaarheid (artikel 552o, tweede lid).Indien blijkt dat het bevel tot inbeslagneming slechts kan worden uitgevoerd
met toepassing van een steunbevoegdheid, geeft de officier van justitie hiervan
kennis aan de autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat. Deze kunnen vervolgens
een rechtshulpverzoek indienen dat de basis kan vormen voor het toepassing
van de steunbevoegdheden.Vijfde lidIn artikel 117 is bepaald dat de in beslag genomen voorwerpen slecht kunnen
worden vervreemd, vernietigd, prijsgegeven of tot een ander doel dan het onderzoek
bestemd indien de officier van justitie daartoe machtiging heeft verleend.
In de onderhavige bepaling wordt bepaald dat een dergelijke machtiging slechts
kan worden verleend dan na overleg met de autoriteiten van de uitvaardigende
lidstaat.Zesde lidDit onderdeel beschrijft de situaties waarin de officier van justitie
de autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat onverwijld een kennisgeving
moet zenden. Het gaat in de eerste plaats om de situatie dat uitvoering is
gegeven aan het bevel. In de tweede plaats om dit situatie dat gebleken is
dat uitvoering van het bevel slechts kan plaatsvinden met gebruikmaking van
steunbevoegdheden. In dat geval zal een afzonderlijk rechtshulpverzoek zijn
vereist. De officier van justitie dient hiervan melding te doen aan de autoriteiten
van de uitvaardigende lidstaat. In de derde plaats kunnen zich omstandigheden
voordoen waarin het bevel op feitelijke gronden niet ten uitvoer kan worden
gelegd. Dit kan zich ook voordoen indien de plaats waar de voorwerpen zich
moeten bevinden, ondanks de aanvullende inlichtingen, bedoeld in het derde
lid, onvoldoende nauwkeurig is aangegeven.Van Nederland wordt niet verwacht dat ingewikkelde naspeuringen worden
gedaan om het voorwerp te vinden. Op de uitvaardigende lidstaat rust de plicht
met voldoende nauwkeurigheid aan te geven waar het in beslag te nemen voorwerp
zich bevindt.Ook in de situatie dat het voorwerp is vernietigd of is overgebracht naar
een andere, onbekende plaats kan het bevel op praktische gronden niet ten
uitvoer worden gelegd. Ook in dergelijke gevallen worden de autoriteiten van
de uitvaardigende lidstaat door de officier van justitie in kennis gesteld
van de onmogelijkheid het bevel uit te voeren.Artikel 552ooOp grond van artikel 11 van het kaderbesluit dienen de lidstaten maatregelen
te treffen opdat belanghebbenden een rechtsmiddel kunnen instellen tegen de
tenuitvoerlegging van het bevel. Onder belanghebbenden kan worden begrepen
zowel de verdachte als derden. De mogelijkheid tot het instellen van een dergelijk
rechtsmiddel dient de belanghebbende te hebben zowel in de uitvaardigende
lidstaat als in de uitvoerende lidstaat. Op grond van artikel
552a kunnen belanghebbenden zich schriftelijk beklagen over onder andere de
inbeslagneming van voorwerpen en het uitblijven van een last tot teruggave.
Daarnaast is op grond van artikel 552c de burgerlijke rechter bevoegd kennis
te nemen van geschillen met betrekking tot de toepassing door het OM van zijn
bevoegdheid op grond van artikel 94d. In artikel 552oo, eerste lid, wordt
naar deze beklagmogelijkheid verwezen. Tevens is hierin aangegeven dat de
rechter niet treedt in een onderzoek naar de grondslag van het bevel (artikel
11, tweede lid, van het kaderbesluit). De grondslag kan alleen worden aangevochten
bij de rechter in de uitvaardigende lidstaat. Het is niet aan de Nederlandse
rechter om te beoordelen of de autoriteiten in de uitvaardigende lidstaat
naar het recht van die lidstaat op wettige en rechtmatige wijze het bevel
hebben uitgevaardigd. Vergelijk de toelichting op artikel 552nn, eerste lid,
ten aanzien van de beoordeling van het (buitenlands) strafvorderlijk belang.
De rechtmatigheid wordt hier te lande aangenomen. Maar de belanghebbende kan
wel klagen over andere aspecten van de inbeslagneming, zoals de beslissing
het bevel te erkennen en ten uitvoer te leggen, omdat hij bijvoorbeeld meent
dat ten onrechte een weigeringsgrond niet is toegepast. Ook kan bijvoorbeeld
geklaagd worden over het uitblijven van een last tot teruggave, indien de
inbeslagneming reeds heeft plaatsgevonden, maar een beslissing op het rechtshulpverzoek
tot afgifte van de voorwerpen of tot confiscatie ervan onredelijk lang op
zich laat wachten.Het tweede lid bepaalt dat de officier van justitie de autoriteiten van
de uitvaardigende lidstaat in kennis stelt van het feit dat een rechtsmiddel
is ingesteld alsmede van de aangevoerde gronden. Daarmee wordt uitvoering
gegeven aan artikel 11, derde lid, van het kaderbesluit.De passende informatie die aan belanghebbende moet worden verschaft ingevolge
het vierde lid van artikel 11 van het kaderbesluit geschiedt via de kennisgeving
van inbeslagneming (artikel 94, derde lid, Sv). In deze kennisgeving wordt
tevens melding gemaakt van de mogelijkheid van het indienen van een klaagschrift.
Ook geeft artikel 552ca uitvoering aan genoemde informatieplicht. Dit artikel
bepaalt dat indien het OM reden heeft om aan te nemen dat het in beslag genomen
voorwerp niet uitsluitend toebehoort aan degene onder wie het in beslag genomen
is, het naspeuringen verricht naar andere rechthebbenden. Op het moment dat
deze van de inbeslagneming op de hoogte gesteld worden, kunnen zij eveneens
als belanghebbende een klaagschrift op grond van artikel 552a indienen.Artikel 11, vijfde lid, van het kaderbesluit bepaalt dat de termijnen
waarbinnen een rechtsmiddel kan worden ingesteld zodanig dienen te zijn, dat
ze de belanghebbende een doeltreffende voorziening in rechte waarborgen. Aan
deze eis is in artikel 552a voldaan. Het tweede en derde lid van dit artikel
bepalen dat gedurende de gehele vervolging en tot drie maanden na de beëindiging
van de vervolgde zaak een klaagschrift kan worden ingediend, of tot twee jaar
na de inbeslagneming, indien de vervolging niet of nog niet is ingesteld.Artikel 552ppIn dit artikel worden regels gesteld ten aanzien van de duur van het beslag.
Het beslag duurt in beginsel voort totdat de Nederlandse autoriteiten een
beslissing hebben genomen naar aanleiding van het verzoek tot het verrichten
van vervolghandelingen. Betreft het een verzoek tot de overdracht van de in
beslag genomen voorwerpen dan zal eerst verlof door de rechtbank moeten zijn
verleend, alvorens de voorwerpen kunnen worden afgegeven aan de uitvaardigende
lidstaat. Zie artikel 552qq, eerste lid. Betreft het een verzoek tot het instellen
van een strafvervolging met het oog op de confiscatie van de
voorwerpen of tot tenuitvoerlegging van een strafvonnis strekkende tot confiscatie,
dan zal overeenkomstig de van toepassing zijnde verdragsrechtelijke en wettelijke
bepalingen, eerst daarop moeten zijn beslist.In twee gevallen kan het beslag eerder worden beëindigd. In de eerste
plaats indien een klaagschrift is ingediend en de rechter dit klaagschrift
heeft gegrond verklaard. In dat geval zal de rechter overeenkomstig artikel
552a, zesde lid, een daarmee overeenkomende last geven. Het meest voor hand
liggende is een last tot teruggave van de in beslag genomen voorwerpen.In de tweede plaats kan het beslag beëindigd worden indien de autoriteiten
van de uitvaardigende lidstaat hebben aangegeven het bevel in te trekken.
In dat geval zal de officier van justitie een last tot teruggave geven. Op
de last tot teruggave zijn de regels van artikel 119 Sv van toepassing. Immers
ingevolge het voorgestelde artikel 552nn, eerste lid, zijn de regels van de
derde afdeling van Titel IV van het Eerste Boek van toepassing. Het is mogelijk
dat de ten behoeve van het buitenland in beslag genomen voorwerpen, van belang
blijken te zijn voor een Nederlandse strafzaak. In dat geval kan de wens bestaan
het beslag voort te zetten ten behoeve van die Nederlandse strafzaak. Dat
is mogelijk, zij dat in een dergelijk geval de titel voor het beslag moet
worden gewijzigd.In het derde lid van dit artikel worden regels gesteld welke ten doel
hebben onder omstandigheden de duur van het beslag te kunnen beperken. De
officier van justitie kan aan de uitvaardigende lidstaat voorwaarden opleggen
teneinde de duur van het beslag te beperken. De meest voor de hand liggende
voorwaarde is dat de uitvaardigende lidstaat binnen een door de officier van
justitie gestelde termijn een rechtshulpverzoek voor vervolghandelingen moet
indienen. Blijft een dergelijk verzoek achterwege, dan zou, na mededeling
hiervan, het beslag kunnen worden beëindigd. Dat artikel 6, tweede lid,
van het kaderbesluit in het bijzonder op deze situatie ziet, blijkt uit het
feit dat in artikel 10, eerste lid, onderdeel c, van het kaderbesluit, dat
betrekking heeft op de situatie waarin de uitvaardigende lidstaat aankondigt
dat op een later tijdstip een verzoek tot het verrichten van vervolghandelingen
wordt ingediend, expliciet naar deze bepaling wordt verwezen.Artikel 552qqAls gezegd dient het bevel tot inbeslagneming vergezeld te zijn van een
rechtshulpverzoek dat strekt tot het verrichten van handelingen die dienen
te volgen op de inbeslagneming. Deze vervolghandelingen kunnen zijn: de afgifte
van de voorwerpen aan de uitvaardigende lidstaat, het instellen van een strafvervolging
met het oog op de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel of de tenuitvoerlegging
van een in de uitvaardigende lidstaat opgelegde sanctie strekkende tot verbeurdverklaring
of onttrekking aan het verkeer van de in beslag te nemen voorwerpen, dan wel
ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Artikel 10, tweede lid,
van het kaderbesluit bepaalt dat deze verzoeken worden behandeld volgens de
bestaande verdragsrechtelijke en wettelijke procedures inzake rechtshulp.Indien het bevel is afgegeven met het oog op inbeslagneming ten behoeve
van de waarheidsvinding, dient dit te worden gevolgd door een verzoek tot
de afgifte van de in beslag genomen voorwerpen aan de autoriteiten van de
uitvaardigende lidstaat. Artikel 552p stelt regels over de wijze waarop de
informatie die met de uitvoering van het rechtshulpverzoek is vergaard aan
de buitenlandse autoriteiten kan worden afgegeven. Dit artikel bepaalt dat
processen-verbaal van verhoren, in beslag genomen stukken van
overtuiging en gegevensdragers waarop gegevens zijn opgenomen die zijn vergaard
met gebruikmaking van enige strafvorderlijke bevoegdheid, slechts mogen worden
afgegeven aan de buitenlandse autoriteiten indien daartoe vooraf door de rechtbank
verlof is verleend. De Hoge Raad maakt in zijn beschikking van 17 juni
2003 (LJN-nummer AF6597) duidelijk dat dit verlof uitsluitend is vereist voor
zover de desbetreffende informatie is verkregen op grond van de uitvoering
van een rechtshulpverzoek. Is de informatie verkregen in het kader van een
onderzoek in een Nederlandse strafzaak, dan is voorafgaand rechterlijk verlof
niet vereist. In de onderhavige situatie (erkenning en tenuitvoerlegging van
een buitenlands bevel tot inbeslagneming) kan niet worden gesteld dat de voorwerpen
in beslag zijn genomen in het kader van een onderzoek in een Nederlandse strafzaak.
Maar strikt genomen kan ook niet worden gesproken van voorwerpen die in beslag
zijn genomen ter uitvoering van een rechtshulpverzoek. Het betreft hier immers
wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging. Niettemin is de situatie vergelijkbaar
met de situatie waarin de informatie is vergaard ter uitvoering van een rechtshulpverzoek.
In beide gevallen treden de Nederlandse autoriteiten op naar aanleiding van
een buitenlands verzoek respectievelijk bevel tot inbeslagneming. Het ligt
dan ook in de rede het rechterlijk verlof eveneens als voorwaarde te stellen
voor de afgifte van voorwerpen aan de autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat
die in het kader van de wederzijdse erkenning in beslag zijn genomen. Het
eerste en tweede lid zijn het equivalent van de regeling van artikel 552p,
eerste en tweede lid.Het derde lid van het onderhavige artikel verklaart artikel 552a Sv van
overeenkomstige toepassing. Dit betekent dat – net als het geval bij
de rechtshulpprocedure van artikel 552p – een klaagschrift kan worden
ingediend tegen de beslissing van de rechtbank waarin de officier van justitie
verlof wordt verleend om de in beslag genomen voorwerpen af te geven aan de
autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat. Ook kan geklaagd worden tegen
het feit dat naar het oordeel van de klager ten onrechte het voorbehoud, bedoeld
in het tweede lid, niet is gemaakt. Echter, in afwijking van de rechtshulpprocedure
wordt voorgesteld in onderhavige procedure het cassatieberoep tegen de beschikking
op het klaagschrift niet langer mogelijk te maken. Wederzijdse erkenning is
er immers onder andere op gericht de procedures voor samenwerking te versnellen.
Zou het cassatieberoep hier mogelijk blijven, dan kan dat tot gevolg hebben
dat de voorwerpen betrekkelijk snel in beslag worden genomen, maar dat gedurende
vele maanden, zo niet meer dan een jaar moet worden gewacht voordat de voorwerpen
mogen worden overgedragen aan de buitenlandse autoriteiten, hetgeen een enorme
vertraging voor het buitenlandse strafproces tot gevolg kan hebben. Dit wordt
onwenselijk geacht.Indien het bevel tot inbeslagneming is gegeven met het oog op de confiscatie
van de in beslag te nemen voorwerpen, dan dient het bevel gevolgd te worden
door een verzoek tot confiscatie van de voorwerpen. Zoals in de toelicht op
artikel 552kk, tweede lid, is aangegeven kan een dergelijk verzoek leiden
tot hetzij de instelling van een strafvervolging strekkende tot de confiscatie
van de voorwerpen, hetzij de tenuitvoerlegging van een in de uitvaardigende
lidstaat opgelegde sanctie strekkende tot confiscatie van de voorwerpen. Dergelijke
verzoeken worden behandeld overeenkomstig de bestaande toepasselijke regelgeving.
Regels ten aanzien van het instellen van een strafvervolging op verzoek van
het buitenland zijn opgenomen in artikel 552x en volgende van het Wetboek
van Strafvordering. Regels ten aanzien van de tenuitvoerlegging van een buitenlands
strafvonnis zijn neergelegd in de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen.Ten aanzien van de laatstgenoemde categorie van verzoeken (tenuitvoerlegging
buitenlandse confiscatiebeslissing) kan nog het volgende worden opgemerkt.
Onlangs is politiek akkoord bereikt over het ontwerp-kaderbesluit
inzake de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van confiscatiebeslissingen.
Indien dit kaderbesluit wordt vastgesteld en is geïmplementeerd, zal
het «traditionele» rechtshulpverkeer met betrekking tot de overname
van de tenuitvoerlegging van strafvonnissen, voorzover deze vonnissen strekken
tot verbeurdverklaring, onttrekking aan het verkeer of ontneming van wederrechtelijk
verkregen voordeel plaats maken voor de toepassing van het beginsel van wederzijdse
erkenning op dergelijke vonnissen.Tweede AfdelingIn deze afdeling wordt de procedure beschreven die betrekking heeft de
erkenning en ten uitvoerlegging van Nederlandse bevelen door de autoriteiten
van een andere lidstaat.Artikel 552rrIn het Wetboek van Strafvordering komt de term «bevel tot inbeslagneming»
niet voor. De bevoegdheid tot inbeslagneming is naar Nederlands recht niet
afhankelijk gesteld van een vooraf gegeven bevel. Om achter op de in het kaderbesluit
voorziene wijze te kunnen samenwerken met andere lidstaten, wordt in dit artikel
de officier van justitie de bevoegdheid gegeven een bevel uit te vaardigen
dat strekt tot de inbeslagneming van voorwerpen die zich op het grondgebied
bevinden van een andere lidstaat van de EU. Het bevel te samen met het certificaat
hebben een vergelijkbare functie als een rechtshulpverzoek strekkende tot
inbeslagneming. Verwezen wordt naar de artikelen 94, eerste en tweede lid
(inbeslagneming ten behoeve van de waarheidsvinding en aantonen omvang wederrechtelijk
verkregen vermogen), 94, tweede lid (inbeslagneming van voorwerpen die vatbaar
zijn voor verbeurdverklaring en onttrekking aan het verkeer) en 94a, tweede
lid (inbeslagneming met het oog op bewaring van het recht tot verhaal in verband
met ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel).Artikel 552ssIn dit artikel worden de vormvoorschriften beschreven welke in acht moeten
worden genomen bij het verzenden van een bevel. Deze komen overeen met de
voorschriften opgenomen in artikel 552kk. Met het bevel worden meegezonden
het ingevulde certificaat (eerste lid) en het verzoek tot het verrichten van
vervolghandelingen (derde lid).Als zodanig verzoek nog niet kan worden ingediend, omdat het onderzoek
in Nederland nog niet zover gevorderd is, kan de officier van justitie op
grond van het vierde lid, de uitvoerende lidstaat verzoeken de voorwerpen
in bewaring te houden, totdat het verzoek alsnog is ingediend en daarop is
beslist. Hij dient daarbij wel aan te geven wanneer hij verwacht dat zodanig
verzoek zal kunnen worden ingediend.Artikel 552ttIn dit artikel wordt bepaald dat het bevel rechtstreeks wordt toegezonden
aan de autoriteiten van de andere lidstaat die bevoegd zijn het bevel te erkennen
en ten uitvoer te leggen. Als niet bekend is welke autoriteiten daartoe bevoegd
zijn, moet de officier van justitie hierna naspeuringen doen. Bij deze naspeuringen
dient hij in ieder geval gebruik te maken van het Europees justitieel netwerk,
een netwerk van magistraten in alle lidstaten die gemakkelijk met elkaar informatie
kunnen uitwisselen. Het derde lid bepaalt dat voor verzending van het bevel
gebruik kan worden gemaakt van moderne elektronische communicatiemiddelen. Artikel 552uuDit artikel regelt de mogelijkheid voor een belanghebbende te klagen tegen
de inbeslagneming in een andere lidstaat. Logischerwijs zal dit beklag in
de uitvaardigende lidstaat, in dit geval Nederland, zich alleen kunnen richten
op de gronden voor het uitvaardigen van het bevel. De erkenning en tenuitvoerlegging
ervan geschiedt immers elders.Indien de rechter het beklag gegrond acht, dient de officier van justitie
de uitvoerende staat hiervan onverwijld in kennis te stellen, opdat het beslag
aldaar wordt beëindigd en de in beslag genomen voorwerpen worden teruggegeven.Artikel 552vvDit artikel bepaalt dat de officier van justitie het bevel dat hij met
het oog op de tenuitvoerlegging ervan aan een andere lidstaat heeft gezonden
kan intrekken. Indien hij dit doet, moet hij daarvan onverwijld de autoriteiten
van de uitvoerende lidstaat in kennis stellen. Hij kan het bevel te allen
tijde intrekken, dus niet alleen wanneer hij het aan de uitvoerende staat
heeft gezonden, maar ook indien het bevel reeds ten uitvoer is gelegd.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner Transponeringstabel kaderbesluit nr. 2003/577/JBZ van
de Raad van 22 juli 2003 inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie
van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen en bewijsstukken ( PbEG L 196) Artikel, -lid of -onderdeelVerwerkingartikel 1behoeft geen
implementatieartikel 2, onderdeel aartikel 552jj, tweede lid artikel 2, onderdeel bartikel 552rr, artikel 2, onderdeel cartikel 134, eerste lid artikel 2, onderdeel dartikel 94a, derde lid, jo. 94, tweede lid, en 94a, tweede lid artikel 2, onderdeel eartikel 94, eerste lid artikel 3, eerste lid, onder aartikel 552jj, tweede lid, onder a artikel 3, eerste lid, onder b artikel 552jj, tweede lid, onder b en c artikel 3, tweede lidartikel 552ll, derde lid artikel 3, derde lidbehoeft geen implementatie artikel 3, vierde lidartikel 552ll, tweede lid, onder d artikel 4, eerste lid artikel 552tt, eerste en derde lid artikel 4, tweede lid behoeft geen implementatie artikel 4, derde lid artikel 552tt, tweede lidartikel 4, vierde lidartikel 552kk, vijfde lid artikel 5, eerste lid artikel 552nn, eerste, tweede en zesde lid, onder aartikel 5, tweede lid artikel 552nn, vierde en zesde lid, onder b artikel 5, derde lidartikel 552ll, vierde lid artikel 6, eerste lid artikel 552pp, eerste lid artikel 6, tweede lidartikel 552pp, derde lid artikel 6, derde lidartikel 552pp, tweede lid, 552vv artikel 7, eerste lid, onder aartikel 552ll, tweede lid, onder a artikel 7, eerste lid, onder bartikel 552ll, tweede lid, onder b artikel 7, eerste lid, onder cartikel 552ll, tweede lid, onder c artikel 7, eerste lid, onder dartikel 552ll, tweede lid, onder d artikel 7, tweede lid, onder aartikel 552kk, vierde lid artikel 7, tweede lid, onder bartikel 552kk, vierde lid artikel 7, tweede lid, onder cartikel 552kk, vierde lid artikel 7, derde lidartikel 552ll, vierde lid artikel 7, vierde lidartikel 552nn, zesde lid, onder c artikel 8, eerste lid, onder aartikel 552mm, eerste lid, onder a artikel 8, eerste lid, onder bartikel 552mm, eerste lid, onder b artikel 8, eerste lid, onder cartikel 552mm, eerste lid, onder c artikel 8, tweede lidartikel 552mm, tweede lid artikel 8, derde lidartikel 552mm, derde lid artikel 8, vierde lidartikel 552mm, vierde lidartikel 9, eerste lidartikel 1 algemene maatregel van bestuurartikel 9, tweede lidartikel 2 algemene maatregel van bestuurartikel 9, derde lidartikel 2 algemene maatregel van bestuurartikel 10, eerste lid, onder aartikel 552kk, tweede lid, onder a artikel 552ss, derde lid, onder a artikel 10. eerste lid, onder bartikel 552kk, tweede lid, onder b en c, 552ss, derde lid, onder b en c artikel 10, eerste lid, onder cartikel 552kk, derde lid, artikel 552ss, vierde lid artikel 10, tweede lidartikel 552qq (552x e.v. en WOTS) artikel 10, derde lidartikel 552qq, eerste lid, tweede volzin artikel 11, eerste lidartikel 552oo, eerste lid, artikel 552uu artikel 11, tweede lidartikel 552oo, eerste lid artikel 11, derde lidartikel 552oo, tweede lid artikel 11, vierde lidartikel 94, derde lid, 94b, artikel 552ca artikel 11, vijfde lidartikel 552a, tweede en derde lid artikel 12, eerste lidbehoeft geen implementatie artikel 12, tweede lidbehoeft geen implementatie artikel 13 t/m 15behoeft
geen implementatieXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29845-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl