Nederlandse luchtvaartcluster; Verslag algemeen overleg op 24 juni 1999 over de status Nederlandse industriële participatie in Airbusprogramma's
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25820, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25820 nr. 5

02-07-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25820Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 25 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 820Nederlandse luchtvaartclusternr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 juli 1999De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft op 24 juni 1999 overleg gevoerd met minister Jorritsma-Lebbink van Economische
Zaken over de status Nederlandse industriële participatie in Airbusprogramma's (25 820, nr. 4).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Walsem (D66) zei dat zijn fractie altijd een groot
voorstander is geweest van participatie van het Nederlandse luchtvaartcluster
in civiele en militaire programma's. Hij heeft dan ook graag ingestemd met
de 320 mln. voor het Airbusprogramma en de 150 mln. voor de voorbereiding
van de Joint Strike Fighter (JSF). Zoals het er nu naar uitziet, gaat het
goed met deze investeringen.In de brief schrijft de minister dat er nog regelgeving moet komen die
het mogelijk maakt om subsidie te verstrekken ten behoeve van het industriële
onderzoek of preconcurrentiële ontwikkeling. Is er door Brussel goedkeuring
verleend om deze subsidie te mogen vertrekken?Langere tijd geleden heeft de heer Van Walsem gepleit voor Nederlands
aandeelhouderschap in Airbus, vanwege een versterking van de strategische
positie van Nederland. Een aandeelhouderschap gaat wellicht gaat gepaard met
een hoop geld. In de brief wordt de mogelijkheid aangegeven dat Nederland
en België samen aandeelhouder worden. Wat is de mening van de minister
over het aandeelhouderschap? Is Nederland bij een aandeelhouderschap geen
optie meer als vestigingsplaats voor het administratief hoofdkantoor van Airbus?De heer Van Walsem wilde niet wachten op een gemeenschappelijke Europese
defensie-industrie, omdat dit een buitengewoon weerbarstige materie is.Hij wachtte af wat de kansen waren voor toepassing van Glare in de A.3XX.Mevrouw Wagenaar (PvdA) vond het positief dat de Nederlandse
bedrijven actief zijn in de participatie. Het gaat beter dan aanvankelijk
verwacht werd. Zijn er naast Glare nog meer producten die voor ontwikkeling
in aanmerking komen? Als de overheid deelneemt in programma's, moet
dat ook een spin-off hebben naar andere industriële toepassingen. Wordt
op dit punt al een actief beleid gevoerd?Omdat er in de brief verschillende passages staan over de invloed van
de Aziëcrisis op de Airbusprogramma's, vroeg mevrouw Wagenaar naar de
opvatting van de minister over de invloed van de Aziëcrisis op het toekomstperspectief
van de verschillende programma's. Wat is de invloed van de hogere dollarkoers
en een lagere koers van de euro op de toekomst van de Europese luchtvaartindustrie?Het wordt hoog tijd dat de politieke aansturing van Airbus doorbroken
wordt en dat Airbus een beursgenoteerde onderneming wordt. De fractie van
de PvdA is wel erg huiverig voor deelneming door de Nederlandse staat in de
onderneming. Als de onderneming werkelijk een goede toekomst heeft, zullen
de particuliere investeerders in de rij staan. Als zij niet in de rij staan,
is het zeer de vraag of de overheden moeten participeren. Hoe zit het overigens
met de betrokkenheid van het Spaanse CASA? Duitsland en Groot-Brittannië
kunnen het niet goed eens worden over het samenvoegen van de militaire divisies
en over de gedeelde leiding. Wat is de stand van zaken op dat punt?De Nederlandse luchtvaartmaatschappijen zijn tamelijk trouwe Boeingklanten.
Bestaat er bij hen al belangstelling voor de A.3XX?Mevrouw Wagenaar vroeg onder welke voorwaarden Nederland in aanmerking
komt voor vestiging van het internationale hoofdkantoor van Airbus.Ten aanzien van het NIVR is gekozen voor een gewijzigde bestuursstructuur.
De brief meldt echter niets over een ander beleid. Mevrouw Wagenaar zag met
name graag dat de kennisverspreiding vanuit het NIVR naar het MKB toeneemt
en dat er meer samenwerking komt met TNO en de universiteiten. Is het mogelijk
dat over twee jaar niet alleen het beleid, maar ook de koers aangepast is?Mevrouw Van der Hoeven (CDA) achtte een vroege aansluiting
bij programma's belangrijk voor de ontwikkeling van producten. Dat past binnen
de strategie van «Nederland kennisland». Een dergelijke aanpak
leidt tot additionele opdrachten voor ontwikkeling en productie. Daar is de
Nederlandse industrie mee gebaat. In 1998 hebben Engeland, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en
Zweden het European Aerospace Defence Corporationverdrag (EADC) gesloten.
Nederland neemt er niet in deel. Kan dat Nederland parten spelen in de ontwikkeling
van het lucht- en ruimtevaartcluster?Mevrouw Van der Hoeven was er nog niet van overtuigd dat Nederland aandeelhouder
moet worden in de beursgenoteerde Airbusonderneming. Wat is de relatie tussen
participatie in de onderneming en de regelgeving die het mogelijk moet maken
om subsidie te verstrekken aan projecten met betrekking tot industrieel onderzoek
of preconcurrentiële ontwikkeling? Op welke manier wil de minister ervoor
zorgen dat er geen belangenverstrengeling optreedt?De onderhandelingen over de invulling van voor Nederland interessante
werkpakketten voor de A.3XX hebben vertraging opgelopen als gevolg van externe
politieke en technische factoren. Wat is er precies aan de hand?Mevrouw Van der Hoeven sloot zich aan bij de vragen over Glare en over
de regelgeving die in voorbereiding is. Wat worden de criteria op basis waarvan
subsidie wordt verstrekt? Waar komt het geld vandaan? Wat is de verhouding
tot de overige subsidie-instrumenten van EZ?De Stichting NIVR blijft bestaan, met een onafhankelijk voorzitter. Gelet
op het feit dat het bestuur verder zal bestaan uit ambtenaren, is de vraag
hoe het zit met de onafhankelijkheid en de ministeriële verantwoordelijkheid.
Wat wordt de status van het NIVR? Er mag geen vervuiling optreden in taak
en verantwoordelijkheid van het NIVR, het bedrijfsleven en de ministeries.
Hoe ver is de aanpassing van de statuten en de positionering van het NIVR
inmiddels gevorderd?De heer Hessing (VVD) constateerde dat het naar omstandigheden
goed gaat met het Nederlandse luchtvaartcluster. Het gaat onder meer goed
ten aanzien van de A.340. Er bestaan nog enige vraagtekens ten aanzien van
de A.3XX. Het bedrijfsleven pakt de kansen en levert goede kwaliteit. De regering
heeft ervoor gezorgd dat het bedrijfsleven de kansen kan benutten.De participatie in de A.340 verloopt boven verwachting. Wat gebeurt er
met de winstvorming die hieruit kan voortvloeien?De verslechterende economische groei in Azië wordt in de brief aangevoerd
als reden voor vertraging in de ontwikkeling van de A.3XX. De heer Hessing
vond dit argument een beetje gezocht. Hij vermoedde dat de herstructurering
tot een single corporate entity (SCE) en het politieke probleem van de locatie
van de eindmontage belangrijker redenen vormen.De vertraging in de omvorming tot een SCE betekent helaas een rem op de
privatisering. De deelnemende regeringen kunnen zich er blijkbaar niet op
een nette wijze uit werken. Toch is de beoogde samenwerking primair een zaak
van het bedrijfsleven. Nederland doet er daarom goed aan te blijven aansturen
op privatisering. Door het snelle en wereldwijde proces van fusies en heroriëntatie
in de vliegtuigindustrie, zal een aantal Europese landen die nog steeds grote
belangen in de vliegtuigindustrie hebben, op korte termijn van een koude kermis
thuiskomen. In dat licht is het vreemd te pleiten voor Nederlandse staatsdeelneming
in het nieuwe Airbusbedrijf. De heer Hessing was tegenstander van zo'n deelneming.
Alleen als de minister met een briljant aanbod komt dat Nederland noodzaakt
om een klein strategisch belang te nemen, is daarover te praten met de VVD-fractie.
Wel kan de regering steun geven aan Nederlandse bedrijven om specifieke programma's
te initiëren.Op blz. 5 van de brief staat dat het dagelijks bestuur uiteindelijk de
minister van Economische Zaken zal adviseren over de inhoud van het te verkrijgen
werkpakket bij Airbus of de Airbuspartners. De bedrijven die deelnemen, gaan
toch over het pakket? Het is toch niet de minister die een werkpakket verkrijgt?In relatie tot de ontwikkeling van het A.3XX-programma wordt gesteld dat
het programma nu naadloos aansluit bij de vertraging, voornamelijk opgelopen
door de verslechterende economie in Azië. Enerzijds staat in de brief
dat de A.3XX pas in 2005 operationeel kan zijn, maar anderzijds staat er dat
maatschappijen willen intekenen voor levering in 2004. Dat sluit niet naadloos
aan. Hoe zit dit precies?In de brief staat ook dat er onder andere door de vertraging een lichte
verschuiving in de aanwending van de middelen verwacht mag worden. Gebeurt
dat binnen het cluster of binnen het Airbusprogramma? Kan er overdracht naar
andere projecten binnen het cluster plaatsvinden? De heer Hessing was van
mening dat het erom gaat het luchtvaartcluster kansen te geven met succesvolle
projecten. Hij steunde een pleidooi voor meer flexibiliteit tussen verschillende
projecten.In de brief komt de positie van het NIVR niet helder tot uiting. Wat is
de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven en wat is expliciet de rol van
de regering? Is de rol van de regering politiek, strategisch of ondersteunend?
Wat is de precieze taak van het NIVR? Als het NIVR een platform moet zijn,
kan het bedrijfsleven dat zelf wel doen. Wellicht moet over de taak en de
positie van het NIVR nog een keer afzonderlijk worden gesproken.In de brief meldt de minister dat er wat moeilijkheden zijn op het terrein
van de regelgeving. Wat is exact het probleem? Wanneer is de regelgeving klaar,
mede gelet op de fasering van de te besteden budgetten? Het antwoord van de regeringDe minister constateerde dat de Nederlandse overheid en het
Nederlandse bedrijfsleven door het commitment aan de ontwikkeling van de A.3XX
in staat zijn geweest te participeren in het A.340-programma. Inmiddels is
er voor 300 mln. aan projecten binnen voor de A.340, hetgeen additionele werkgelegenheid
oplevert. Dit werk is voor de bedrijven ook belangrijk om zich te kunnen kwalificeren
voor het A.3XX-programma. De onderhandelingen over de invulling van de relevante
werkpakketten in het A.3XX-programma zijn in volle gang. Vertraging in het
programma is ontstaan, bijvoorbeeld door de discussie tussen Frankrijk en
Duitsland over de plaats van de eindassemblage. Overigens komt deze vertraging
niet alleen Airbus, maar ook de Nederlandse industrie goed uit. Airbus heeft
wat meer tijd om de technische en financiële problemen op te lossen.
De Nederlandse industrie krijgt iets meer tijd om zich goed te kwalificeren.
Zo scoort Glare weliswaar bij Airbus heel goed als mogelijk constructiemateriaal,
maar heeft het kwalificatietraject van Glare iets meer tijd nodig dan verwacht
werd. Door de vertraging maakt Glare dus iets meer kans.Naast Glare zijn er andere producten die een rol spelen. Voor de A.340
gaat het vooral om constructiedelen in het casco en voor zowel de A.340 als
de A.3XX ook om interieurdelen. Bovendien vinden al diverse thermoplasten
toepassing in de vliegtuigindustrie. In de vliegtuigbouw is het gebruikelijk
dat er meerdere leveranciers van componenten zijn. Als een Nederlands bedrijf
de rechten voor de productie van een bepaald materiaal bezit, is er de mogelijkheid
om afspraken te maken met een eventuele tweede leverancier.De minister verklaarde dat de markt in Azië enige invloed heeft op
de vraag naar de A.3XX. Het duurt echter nog enige jaren voordat de A.3XX
afgeleverd kan worden, zodat de huidige Aziëcrisis daarmee nauwelijks
een relatie heeft. Overigens trekt de markt in Azië weer aan. Volgens
Airbus ligt het in de bedoeling vanaf 2005/2006 te starten met de levering.
De A.3XX komt in een ander marktsegment dan de Boeing 747, terwijl de Boeing
747 bovendien naar het einde van zijn levenscyclus gaat. De KLM is een trouwe
Boeingklant, maar de KLM heeft ook vliegtuigen van Airbus gekocht. De KLM
onderzoekt op het moment de aanschaf van de A.340. Of dat goed zal zijn voor
de A.3XX is nu nog onduidelijk. Dat is nog te ver weg en daarop heeft de minister
weinig invloed.Een punt van aandacht is het gegeven dat de prijs voor een vliegtuig een
dollarprijs is, terwijl de arbeid in euro's wordt betaald.De minister verklaarde dat er zeker in de huidige situatie, met de huidige
structuur van Airbus, geen sprake is van een Nederlands aandeelhouderschap.
Ook als de structuur verandert, zit Nederland niet te wachten op een aandeelhouderschap.
Als Airbus een beursgenoteerde onderneming wordt, moet er in het kader van
het strategische belang eventueel wel over nagedacht worden of Nederland risico
loopt met een aandeelhouderschap. Het zal echter nooit meer kunnen worden
dan een strategisch aandeel. In oktober van dit jaar wil de minister met Airbus
gaan praten over de toekomst. In het algemeen geldt dat kabinet en Kamer proberen
het Nederlandse aandeelhouderschap in bedrijven te verminderen of af te stoten.Bij het strategische belang voor Nederland kan het gaan om het aantrekken
van het administratieve hoofdkantoor van Airbus. Airbus denkt aan vestiging
op een onafhankelijke locatie, op een plek waar niet de grootste belangen
van de onderneming zitten. Voorwaarden voor vestiging zijn echter nog niet
bekend. Er kan pas met de onderneming gesproken worden als het een SCE is
geworden.De overname van CASA door DASA betekent dat DASA een groter aandeel heeft
gekregen in Airbus. Dit aandeel is op het ogenblik zelfs groter
dan het Franse aandeel. Het is nog niet duidelijk welke veranderingen dit
voor de onderneming zal betekenen.De minister zei dat zij ten aanzien van het NIVR af wilde van het bestaande
corporatisme. Zij deelde mee dat de structuur van het NIVR gewijzigd moet
worden, omdat het NIVR een flinke hoeveelheid geld beheert, ook als houder
van een revolving fund. Voor de A.3XX zijn verschillende werkpakketten samen
te stellen waarin Nederlandse bedrijven een rol spelen. Het NIVR doet strategische
keuzes voor het bepalen van de werkpakketten. Het voorkomen van belangenverstrengeling
is een van de redenen dat in het NIVR-bestuur niet langer de direct belanghebbenden
horen te zitten. Er is voor gekozen het bestuur voor een periode van drie
jaar samen te stellen uit een onafhankelijke voorzitter en ambtenaren die
geen verbinding hebben met een partij uit de cluster en er geen belangen bij
hebben, maar wel deskundig zijn. Het bestuur wordt ondersteund door een deskundig
NIVR-bureau en het laat zich adviseren door een raad van advies, waarin mensen
uit de industrie, uit de kennisinfrastructuur en uit allerlei overlegforums
zitting hebben. Het moet een vertegenwoordiging uit de hele cluster zijn.
De raad van advies wordt voorgezeten door de voorzitter van het NIVR. Uiteindelijk
biedt het NIVR het kabinet een advies aan. Het werkprogramma wordt door de
minister vastgesteld. De uitvoering berust bij het NIVR.Overigens zijn het A.3XX-dagelijks bestuur en het A.3XX-platform opgezet
door het bedrijfsleven zelf. De industrie adviseert de minister over de keuze
in het strategisch werkpakket voor de A.3XX. Dat is nodig omdat de minister
een subsidieregeling moet maken. De subsidieregeling kan zijn toegesneden
op zaken die strategisch van belang worden geacht. Dat is een generieke regeling,
waar bedrijven in concurrentie op inschrijven. In tegenstelling tot de subsidieregeling
in het kader van de JSF moet deze subsidieregeling goedgekeurd worden door
Brussel. De ontwerpregeling ligt al in Brussel. De minister hoopte dat de
regeling voor het einde van het jaar vastgesteld kon worden.Wat de heroriëntatie van het NIVR betreft is een extern bureau bezig
met het onderzoek naar de gewenste organisatievorm en de formatie van het
bureau. In april is een aanvang gemaakt met een onderzoek naar de gewenste
externe positionering van het NIVR, de gewenste functie, werkwijze en samenstelling
van het bestuur, de raad van advies en de verschillende platforms van het
NIVR-nieuwe stijl. De resultaten van beide onderzoeken worden medio dit jaar
verwacht. Er is ook een onderzoek gestart naar de begrotingstechniek en de
modernisering van de financiële huishouding van het NIVR. De resultaten
van dit onderzoek worden na de zomer verwacht. De minister zei dat zij ernaar
streefde zo snel mogelijk een nieuwe voorzitter van het NIVR te benoemen.
Het ziet er echter naar uit dat dit nog wel even kan duren. De aanpassing
van de statuten is in een vergevorderd stadium. Zij zal in de zomer haar beslag
krijgen.De minister verklaarde zich bereid in een nader overleg met de commissie
te spreken over zaken aangaande het NIVR.Zij zou de minister van Defensie vragen schriftelijk te antwoorden op
de vraag over de gevolgen van het niet deelnemen in het EADC.De voorzitter van de commissie,BiesheuvelDe griffier van de commissie,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Biesheuvel (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga
(PvdA), Leers (CDA), Voûte-Droste (VVD), ondervoorzitter, Rabbae (GroenLinks),
Hessing (VVD), Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
M. B. Vos (GroenLinks), Van Zuijlen (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Hofstra
(VVD), Van Walsem (D66), Wagenaar (PvdA), Stroeken (CDA), De Boer (PvdA),
Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Bos (PvdA), Blok (VVD) en
Hindriks (PvdA).Plv. leden: Verbugt (VVD), Atsma (CDA), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Wijn (CDA), Klein Molekamp (VVD), Vendrik (GroenLinks), Kamp (VVD),
Van den Berg (SGP), Poppe (SP), Kuijper (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van
der Steenhoven (GroenLinks), Schoenmakers (PvdA), Bakker (D66), Cornielje
(VVD), Schimmel (D66), Herrebrugh (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Smits (PvdA),
De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Koenders (PvdA), Udo
(VVD) en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25820-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl