Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteiten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24718, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

20-11-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24718 nr. 7

14-11-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN 1. InleidingAlgemene opmerkingenAard regelingBasisvoorzieningSamenhang2. Toekomstige structuur onderwijsondersteuning3. Uitwerking wettelijke regeling4. Gevolgen wettelijke regeling5. Rechtspositie6. Positie afzonderlijke instellingen7. Rechtsbescherming en toezicht8. OvergangsrechtII. ARTIKELEN Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 7Artikel 10Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 23Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24718Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 86 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 718Regels inzake de verstrekking van subsidies door de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
voor landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (Wet subsidiëring
landelijke onderwijsondersteunende activiteiten)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 14 november 1996Met belangstelling en erkentelijkheid hebben ondergetekenden kennis genomen
van het verslag uitgebracht door de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen.Bij deze nota is gevoegd een nota van wijziging die de volgende wijzigingen
inhoudt. In de eerste plaats zijn bepalingen opgenomen die samenhangen met
het feit dat de expiratiedatum van de Wet op de onderwijsverzorging (WOV)
is gewijzigd in 1 augustus 1997. In de tweede plaats betreffen de wijzigingen
het Bureau Ondersteuning Agrarisch Onderwijs (BOA) dat niet langer deel uitmaakt
van het wetsvoorstel. In de derde plaats wordt een bepaling toegevoegd op
grond waarvan de overgangsrechtelijke periode gedurende welke het Instituut
voor Toetsontwikkeling (CITO) in aanmerking komt voor subsidie voor zover
deze betrekking heeft op de ontwikkeling van toetsen en examens bij of krachtens
de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO), wordt gesteld op een nader bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip. Tenslotte is een bepaling opgenomen die tot 1
januari 1998 meer mogelijkheden dan tot dusver biedt om invloed uit te oefenen
op de bestuurssamenstelling van het Instituut voor Leerplanontwikkeling (SLO)
en het CITO.Bij deze nota wordt de indeling van het verslag van de Tweede Kamer zo
veel mogelijk gevolgd. I. ALGEMEEN 1. InleidingDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel en van de memorie van toelichting. Zij constateren dat
dit wetsvoorstel tot doel heeft de relatiepatronen in de educatieve infrastructuur
te flexibiliseren door een open systeem van subsidieaanvragen te creëren.
Niet alleen de momenteel in de WOV limitatief opgesomde instellingen, maar
ook andere instellingen kunnen in aanmerking komen voor subsidiëring
van wettelijk omschreven activiteiten op het terrein van de onderwijsondersteuning.
Deze leden merken hierbij op dat flexibilisering nooit doel op zich kan zijn.
Uiteindelijk moet het gaan om verbetering van het onderwijs, mede als gevolg
van adequate ondersteuning. De hier aan het woord zijnde leden
zijn vooralsnog niet afkerig van het idee om een meer marktgerichte inzet
van de middelen voor onderwijsondersteunende activiteiten te realiseren. Zij
hechten echter wel waarde aan de instandhouding van de educatieve infrastructuur
die er in voorziet, dat op de niveaus van het voortgezet onderwijs en het
bestel voor educatie en beroepsonderwijs de door scholen voor voortgezet onderwijs
en instellingen in de zin van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) gewenste
ondersteuning wordt geboden. Zij vinden dan ook dat de effecten van de overgang
naar en de inwerkingtreding van een open systeem van subsidieaanvragen, zoals
de regering voorstelt, zorgvuldig moeten worden beoordeeld. De beoordeling
van deze effecten mag niet losstaan van aspecten als efficiency en prijsniveau.De leden van de CDA-fractie hebben met zeer gemengde gevoelens kennis
genomen van het wetsvoorstel. Reeds in het verslag bij het wetsvoorstel betreffende
de regeling schoolbegeleiding (kamerstukken II 1995/96, 24 683, nr. 5)
hebben zij deze gemengde gevoelens kenbaar gemaakt. Het regelen van de onderwijsondersteuning
c.q. onderwijsverzorging in twee afzonderlijke wetten heeft niet de voorkeur
van deze leden. Zij zijn beducht voor een verlies aan samenhang, beducht voor
versnippering. Daar komt bij dat de beide afzonderlijke wetsvoorstellen uitgaan
van totaal verschillende uitgangspunten: de schoolbegeleiding wordt een gemeentelijke
taak, de onderwijsondersteuning voor met name het voortgezet onderwijs wordt
een subsidieregeling, waarvan allerminst duidelijk is hoe deze op de lange
duur, en dan vooral na 2001, uitwerkt. Naar hun oordeel is de problematiek
bij het CITO, de SLO en de landelijke pedagogische centra (LPC) van een andere
aard. De nu voorgestelde wettelijke regeling is zeer marginaal, biedt weinig
houvast voor de instellingen en voldoet niet aan de door de Tweede Kamer uitgesproken
wens (zie het verslag van een algemeen overleg d.d. 18 mei 1995, kamerstukken
II 1994/95, 22 827, nr. 13) te komen tot een afdoende wettelijke regeling
voor deze verzorgingsinstellingen. Met name over de wetgeving na het jaar
2001 tasten de instellingen volledig in het duister. Wetgeving met zulk een
beperkte geldingsduur moet als onvoldoende worden gekwalificeerd. Deze leden
missen derhalve een doortimmerde visie op de onderwijsondersteuning en vooral
op de toekomst ervan. De afgelopen jaren is onomstotelijk komen vast te staan
dat de onderwijsverzorging noodzakelijk is voor het kwaliteitsbeleid van de
scholen. Naast het geconstateerde gebrek aan visie plaatsen de leden van de
CDA-fractie nog een aantal kanttekeningen bij de onderscheiden onderdelen
van het wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie constateren dat het voorstel ingrijpende gevolgen
zal hebben voor een aantal instellingen en daarom hebben zij de behoefte om
met het kabinet nader van gedachten te wisselen over de achterliggende visie.
Deze leden wijzen er op dat vanuit diverse instanties is gewezen op het gevaar
dat de wettelijke taak van de onderwijsverzorging door het wetsvoorstel niet
meer aan de orde zou zijn.De leden van de fractie van D66 onderschrijven in beginsel het streven
naar vermindering van de regelgeving, vereenvoudiging van de onderwijskundige
hulpstructuren, verbetering van de kwaliteit van de diensten, meer marktwerking
en meer zeggenschap van de scholen. Hoewel deze leden eerder uitdrukkelijk
te kennen hebben gegeven dat vanwege de samenhang in de educatieve infrastructuur
hun voorkeur uitgaat naar een wetsvoorstel waarin zowel de schoolbegeleidingsdiensten
alsook de overige onderwijsverzorgende instellingen binnen één
wettelijk kader worden geregeld, zullen zij zich niet verzetten tegen twee
afzonderlijke wetsvoorstellen, mits de samenhang tussen beide wetsvoorstellen overeind blijft en mits aannemelijk wordt gemaakt dat bereikbaarheid
en kwaliteit van de voorzieningen volledig overeind blijven. Nog liever zouden
deze leden zien dat aannemelijk wordt gemaakt dat de kwaliteit en de bereikbaarheid
toenemen.De leden van de RPF-fractie nemen kennis van de keuze van de regering
om voor de landelijke schoolbegeleidingsdiensten naar richting en de regionale
schoolbegeleidingsdiensten enerzijds en de landelijke onderwijsondersteunende
activiteiten anderzijds aparte regelingen te treffen.De leden van de SGP-fractie constateren dat het kabinet de kritiek van
de Onderwijsraad en de Raad van State op de keuze voor twee afzonderlijke
regelingen (schoolbegeleidingsdiensten versus landelijke onderwijsondersteunende
activiteiten) naast zich neerlegt.Het verheugt de ondergetekenden dat de hoofdlijn van het wetsvoorstel
door de fracties van PvdA en D66 wordt onderschreven. Zij constateren dat
bij de leden van de VVD-fractie nog onduidelijkheid bestaat over de achterliggende
visie. Ook nemen zij kennis van de concrete vragen die leven bij de leden
van de fracties van RPF en SGP. De ondergetekenden nemen verder kennis van
het feit dat de leden van de CDA-fractie de keuze voor deze regeling betreuren. Algemene opmerkingenVan verschillende zijden zijn kanttekeningen gemaakt bij de keuze voor
en de aard van de onderhavige regeling. Zo wijzen de leden van de fracties
van het CDA en D66 op de betekenis van de onderwijsverzorging als basisvoorziening,
waarbij wordt gesteld dat dit element onvoldoende in de toelichting tot uitdrukking
komt. Verder worden door de leden van de fracties van CDA, VVD, D66, SGP en
RPF opmerkingen gemaakt over het ontbreken van samenhang en structuur in de
toekomstige onderwijsverzorging. Van de zijde van de fracties van CDA, VVD,
D66 en SGP wordt tenslotte gewezen op het gedetailleerde karakter van de regeling
die voorziet in een grote sturende rol van de overheid en in een subsidiestelsel
dat zeer bureaucratisch van gehalte is.De hier bedoelde opmerkingen zijn voor de ondergetekenden aanleiding tot
het geven van een nadere algemene verantwoording van de gemaakte keuzen bij
het onderhavige wetsvoorstel. Aard regelingIn vervolg op de brief van 27 februari 1995 over de toekomst van de onderwijsverzorging,
waarin is uiteengezet dat voor de SLO, het CITO en de LPC een specifieke wettelijke
regeling niet langer noodzakelijk wordt geacht (kamerstukken II, 1994/95,
22 827, nr. 11), is een algemeen overleg gehouden op 18 mei 1995 (kamerstukken
II, 1994/95, 22 827, nr. 13). Uit dit overleg hebben de ondergetekenden
de conclusie getrokken dat er voorkeur bestaat voor een sobere wettelijke
regeling van de landelijke onderwijsondersteuning. Deze kan worden gevonden
in de wettelijke regeling van een subsidierelatie, als bedoeld in de Algemene
wet bestuursrecht (Awb). Daarmee wordt de situatie van de WOV-instellingen
ook gelijk getrokken met die van vele andere instellingen die voor hun activiteiten
subsidie ontvangen uit 's Rijks kas.Bij de vormgeving van de subsidieregels ten aanzien van activiteiten van
de instellingen is volledig aangesloten bij datgene wat in hoofdstuk 4 van
de Awb hierover is neergelegd. Gevolg hiervan zal zijn dat bij de inwerkingtreding
van de Awb, derde tranche, een groot aantal bepalingen van dit wetsvoorstel
kan worden geschrapt. In lijn met het gevoelen van de Kamer om
te komen tot een lichte wettelijke regeling hebben de ondergetekenden gemeend
het onderhavige wetsvoorstel te moeten indienen. Daarbij gaat het er vooral
om te komen tot een adequaat vergoedingenstelsel waar tegenover de instellingen
prestaties dienen te stellen. Op deze wijze worden de instellingen gestimuleerd
om kwaliteit van hun producten en samenhang in hun activiteiten met andere
instellingen na te streven. Deze stimulans is in het stelsel van de WOV onvoldoende
aanwezig.Verder heeft de minister adequate mogelijkheden tot sturing van het ontwikkelingsproces
binnen opvolgende beleidscycli van twee jaar (hoofdlijnenbrief). De instellingen
zelf worden volledig zelfstandig. Van louter eenzijdigheid in de sturing ten
aanzien van de instellingen is intussen geen sprake. Bij de opzet van de hoofdlijnenbrief
wordt zoveel mogelijk uitgegaan van de expertise en de activiteiten die door
de thans bestaande instellingen – de SLO, het CITO en de LPC –
op het terrein van de landelijke onderwijsondersteuning naar verwachting kunnen
worden opgebracht. Naar de mening van de ondergetekenden zijn de bestaande
instellingen die met de onderhavige regeling te maken krijgen, voldoende uitgerust
om in het kader van een toekomstige subsidierelatie hun activiteiten voort
te zetten. Daartoe wijzen zij nog op het volgende:– Het wetsvoorstel voorziet in een overgangsperiode, waarin de bestaande
instellingen alsook het Centrum voor Innovatie van Opleidingen (CINOP) in
een monopolie-situatie zullen functioneren;– De bestaande instellingen hebben zonder uitzondering, mede gezien
hun jarenlange staat van dienst, een sterke positie opgebouwd bij het verrichten
van activiteiten op het terrein van landelijke onderwijsondersteuning; op
basis hiervan kan met vertrouwen de toekomst worden tegemoet getreden, ook
voor de periode na 2001;– De omschrijving van de activiteiten waarvoor de onderhavige subsidieregeling
zal gelden, is volledig geënt op het takenpakket dat door de bestaande
instellingen thans wordt verricht. De stringente bepalingen over de reikwijdte
en de strikte taakafbakening zoals de WOV die kende, zijn geheel vervallen;– Bij de eerste cyclus zal vanzelfsprekend worden uitgegaan van
de ervaring die de instellingen hebben verworven onder het oude regime.Naar zijn aard sluit het wetsvoorstel aan bij veranderingen die zich ook
internationaal op grote schaal voordoen. Het bureau Andersen verwijst in zijn
rapport over de landelijke onderwijsverzorging dat eind augustus aan de Kamer
is overgelegd, naar het OESO-rapport «Government in transition (1995)».
Daarin wordt vastgesteld dat regeringen in diverse landen weliswaar op verschillende
manieren reageren op economische omstandigheden die zich structureel wijzigen,
maar dat twee elementen daarbij steeds een rol spelen: ten eerste een toegenomen
belangstelling voor resultaten en ten tweede vervanging van gecentraliseerde
bureaucratische structuren door decentralisatie. Dat gaat gepaard met initiatieven
die in twee clusters uiteen vallen: enerzijds het definiëren van te leveren
prestaties, het meten van prestaties en het afleggen van verantwoording over
activiteiten, anderzijds het ontwikkelen van concurrentie en keuzemogelijkheden.In het onderhavige wetsvoorstel zijn beide soorten initiatieven terug
te vinden. Instellingen worden niet langer met één bepaalde
taak vereenzelvigd en op termijn (vanaf 2001) kan de overheid de prijs en
kwaliteit van de dienstverlening van de verschillende instellingen toetsen
aan de markt. Ook het verleggen van gelden naar de scholen betekent een introductie
van het marktmechanisme. Door de introductie van het marktmechanisme ontstaat
meer aandacht voor kwaliteit en prijs van de gewenste producten en diensten.
Daarmee verdwijnt de bekostigingsrelatie tot de instellingen. Deze wordt vervangen
door een subsidierelatie, waarbij de subsidie afhankelijk wordt gemaakt van
de levering van vooraf gedefinieerde producten en diensten. Dat schept een
basis voor het meten van prestaties en voor de te leveren verantwoording
door de instellingen. Ook wordt voorzien in tweejaarlijkse verslaglegging
aan de Kamer over de resultaten van het gevoerde beleid inzake de inschakeling
van de instellingen. Bij ruimere bewegingsmarges voor de overheid past immers
een gedegen verantwoording van het gevoerde beleid. BasisvoorzieningOnderwijsverzorging is een essentiële voorziening. Hiermee willen
de ondergetekenden het belang van activiteiten van onderwijsverzorging benadrukken
en aangeven dat zij de verantwoordelijkheid van de wetgever en de rijksoverheid
hiervoor aanvaarden.Historisch gezien lag aan de opstelling van de WOV onder meer het uitgangspunt
ten grondslag, dat onderwijsverzorging diende te worden aangemerkt als een
«basisvoorziening». Daaronder werd verstaan: «Een voorziening
waarvan via het democratisch besluitvormingsproces is vastgesteld dat deze
voor een ieder die daar behoefte aan heeft, beschikbaar en in redelijke mate
bereikbaar moet zijn en waarvan de kwaliteit en kwantiteit centraal moeten
worden geregeld en gefinancierd» (zie kamerstukken II, 1980/81, 14 493,
nr. 17, blz. 26 en Stb. 1982, 539; zie ook kamerstukken II, 1984/85, 18 770,
nrs. 1–3, blz. 59 e.v.). Met verwijzing naar het uitgangspunt van de
basisvoorziening werden de onderscheiden verzorgingsinstellingen in een –
met onderwijsinstellingen vergelijkbare – bekostigingsrelatie tot de
rijksoverheid gebracht en werden hun taak en organisatie gedetailleerd vastgelegd
in de wettelijke regeling, de WOV.De ondergetekenden zijn van oordeel dat voor het onderwijs thans een andere
benadering mogelijk en geboden is. Hiermee is het inzicht verbonden dat het
sturen van innovatieprocessen in het onderwijs een andersoortige betrokkenheid
van de verzorgingsinstellingen veronderstelt dan in de jaren tachtig. Om tot
een andere aanpak te komen werden in het laatste decennium verschillende adviezen
ingewonnen, te weten van J.A.M. Carpay e.a. («Evaluatie van de onderwijsverzorging:
advies en samenhangend programma van evaluatie-onderzoek», 1987, Zoetermeer),
van de Taakgroep Evaluatie Onderwijsverzorging (TEVON; eerste advies d.d.
1989, tweede advies d.d. 1990 en derde rapport d.d. 1990, Zoetermeer) en van
de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR; «De onderwijsverzorging
in de toekomst», nr. 40 – 1991 , Den Haag). Van de kant van de
WRR werd geconcludeerd dat «al met al (..) de balans van plussen en
minnen niet ten gunste van verlenging van de WOV uitvalt» («De
onderwijsverzorging in de toekomst», blz. 89). In het regeerakkoord
dat ten grondslag ligt aan het huidige kabinet is vervolgens de intentie uitgesproken
om te komen tot een versterking van de educatieve infrastructuur. De uitwerking
daarvan vindt plaats langs twee lijnen. Enerzijds wordt de verantwoordelijkheid
voor de schoolbegeleidingsdiensten in handen gelegd van de gemeenten. Anderzijds
wordt voor de landelijke onderwijsondersteuning een positie voorzien zoals
in het onderhavige wetsvoorstel is vastgelegd. SamenhangHet stelsel volgens de WOV is, zoals ook door de WRR in zijn advies van
1991 werd geconcludeerd, inflexibel gebleken. De strenge taakafbakening tussen
de instellingen en de daarmee gepaard gaande professionele verkokering belemmeren
het streven meer samenhang in activiteiten te brengen. Zowel in het wetsvoorstel
betreffende de regeling schoolbegeleiding als in het onderhavige wetsvoorstel
wordt tot uitdrukking gebracht dat dit een reële en evoluerende behoefte
vanuit het onderwijs is. Aldus opgevat is samenhangend ondersteuningsbeleid
geen kwestie van wettelijk vastgelegde definities, maar een kwalificatie voor
goed op de wensen van de scholen afgestemde ondersteuning. In het wetsvoorstel betreffende de regeling schoolbegeleiding wordt daarom de verantwoordelijkheid
voor schoolbegeleiding op school-nabij, in casu gemeentelijk niveau vormgegeven
en is als taak van de schoolbegeleidingsdienst geformuleerd «het ten
behoeve van elke school en uitgaande van de in elk van de scholen aanwezige
behoeften op verzoek van die scholen verrichten van begeleidingsactiviteiten».
Het onderhavige wetsvoorstel stelt de minister met de instrumenten hoofdlijnenbrief
en subsidie in staat om op landelijk niveau adequaat te reageren op de wisselende
behoeften binnen het onderwijsstelsel. Belangrijk is in dit verband ook dat
in overeenstemming met de brief van 27 februari 1995 een deel van de middelen
voor algemene ondersteuning wordt overgeheveld naar de scholen voor voortgezet
onderwijs. Deze scholen, waaronder de vele scholen die op dit moment geen
gebruik maken van de diensten van de LPC, worden zo in staat gesteld een vrije
keuze te maken uit een breder aanbod. Gezien de grootte van de scholen zelf
achten ondergetekenden het voortgezet onderwijs in staat een adequaat ondersteuningsbeleid
te initiëren. Voor het primair onderwijs geldt dat minder. Gezien de
grotere lokale functie van de scholen voor primair onderwijs en de wens te
komen tot lokaal onderwijsbeleid is hier dan ook een belangrijke rol voor
de gemeenten ingeruimd. Het ligt uiteraard voor de hand dat bij de opstelling
van de hoofdlijnenbrief, alsmede bij de formulering van de verplichtingen
bij de subsidiebeschikkingen, het element van samenhang in de activiteiten
van landelijke onderwijsondersteuning bijzondere aandacht zal krijgen. 2. Toekomstige structuur onderwijsondersteuningDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom de regering niet gekozen heeft
voor een inkadering binnen bestaande onderwijswetgeving en met name binnen
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat de voorgestelde regeling
te summier is en geen recht doet aan het eigen karakter van de onderwijsverzorging.
In verband hiermee stellen zij een andere invalshoek voor. Zij stellen een
regeling voor waarin de volgende elementen tot uitdrukking komen:– Onderwijsverzorging en onderwijsondersteuning worden in één
wettelijk kader geregeld. Dat kader moet sober en flexibel zijn. De WOV voldoet
daaraan niet;– De nieuwe wet drukt de samenhang in de onderwijsverzorging uit,
alsmede het principe dat onderwijsverzorging een basisvoorziening is. Het
lijkt verstandig ook de kwaliteit van de nascholing bij de uitwerking te betrekken;– De nieuwe wet gaat uit van een systeem van erkende instellingen,
zoals ook in de Wet op de erkende onderwijsinstellingen het geval is. Nieuwe
instellingen zullen in ieder geval moeten voldoen aan een wettelijk criterium
betreffende levensbeschouwelijke pluriformiteit. Dit laatste met het oog op
het garanderen van continuïteit;– De instellingen ontvangen een – gegarandeerde – basisbekostiging.
Dit ten behoeve van ontwikkelingstaken, van de denktankfunctie alsook van
door de rijksoverheid uitbestede onderdelen van de onderwijsinnovatie;– Naast de basisbekostiging is er ruimte voor marktwerking en opdrachten
van scholen;– De rechtspositie van het personeel wordt vastgesteld via een afzonderlijke
cao. Het Rechtspositiebesluit onderwijspersoneel (Rpbo) lijkt minder geschikt;– Het CITO en de SLO worden structureel in de nieuwe wet verankerd.
Zij vervullen (mede) een publieke taak; – De inspectie houdt toezicht op de kwaliteit van de onderwijsverzorging.De leden van de CDA-fractie vernemen voorts gaarne een reactie op de commentaren
die de LPC alsmede het CITO en de SLO hebben uitgebracht alsook op het voorstel
van de onderwijsbonden CNV in verband met de onderwijsverzorging.De leden van de fractie van D66 verzoeken de regering aan te geven waarom
zo expliciet is gekozen voor subsidiëring van activiteiten en niet voor
een globale bekostiging.De ondergetekenden nemen met belangstelling kennis van de vragen gesteld
door de hier aan het woord zijnde leden en van het van de kant van CDA-fractie
daaraan toegevoegde voorstel. Ook de commentaren van de LPC, van het CITO
en de SLO, en van de onderwijsbonden CNV zijn hen bekend. De ondergetekenden
constateren ten aanzien van het voorstel van de leden van de CDA-fractie dat
dit zodanig afwijkt van het onderhavige wetsvoorstel dat zij daaraan niet
kunnen tegemoetkomen. Zij wijzen in dit verband op de uitgangspunten aan de
hand waarvan het wetsvoorstel is opgesteld. Deze uitgangspunten zijn vastgelegd
in de brief aan de Tweede Kamer van 27 februari 1995 en verder uitgewerkt
in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel. Ook in de
algemene opmerkingen van de ondergetekenden in paragraaf 1 is hieraan aandacht
besteed. De uitgangspunten zijn de volgende. In de eerste plaats is er het
streven naar vermindering van regelgeving en naar vereenvoudiging en flexibilisering
van bestuurlijke en onderwijskundige hulpstructuren. Nu de Awb een afdoende
voorziening bevat, kan hierop worden aangesloten. Ten tweede wordt afstand
genomen van de monopoliepositie voor de instellingen, die nu nog in de WOV
is vastgelegd. Om deze redenen wordt voor de landelijke instellingen een specifieke
wettelijke regeling niet langer wenselijk geacht en worden zij in plaats daarvan
in een subsidierelatie met de rijksoverheid geplaatst. Met het vorenstaande
is tevens een antwoord gegeven op de door de leden van de fractie van D66
gestelde vraag. Wat betreft de voorstellen van de kant van de LPC, het CITO
en de SLO en de onderwijsbonden CNV kan eveneens hetzelfde worden opgemerkt.
Ook in deze voorstellen staat behoud van de bekostigingsrelatie voorop. En
daarin voorziet het wetsvoorstel om meergenoemde redenen nu juist niet. Ten
aanzien van de vraag van de leden van de fracties van CDA en PvdA waarom de
landelijke ondersteuningsinstellingen niet worden ondergebracht in de WHW
dient te worden opgemerkt dat een dergelijke uitwerking oneigenlijk en ook
niet mogelijk zou zijn. Oneigenlijk omdat het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek een andere sector betreft waarbinnen de onderwijsverzorging niet
past. Niet mogelijk omdat binnen de dynamiek die de planfiguur van het HOOP
met zich meebrengt voor een eigen afwegingskader van landelijke onderwijsondersteuning
minder plaats is.De leden van de CDA-fractie merken op dat ook dit kabinet een aantal grote
onderwijsinnovaties op stapel heeft staan, terwijl een groot aantal innovaties
wordt geïmplementeerd. Ook in de toekomst zal onderwijs een cruciale
rol spelen in onze samenleving. Deze leden vragen hoe het kabinet al deze
innovaties denkt te implementeren zonder eenduidige verzorgingsstructuur.De ondergetekenden merken op dat de verwijzing door de leden van de CDA-fractie
naar het grote aantal onderwijsinnovaties dat op stapel staat, eens te meer
duidelijk maakt dat bij de organisatie van de onderwijsondersteuning in de
toekomst alle aandacht moet uitgaan naar het vermogen van ondersteuningsinstellingen
om zo gericht en flexibel mogelijk in te spelen op in gang gezette ontwikkelingen
in het onderwijs. In de Kamer zijn afspraken gemaakt om te komen tot een sobere
vorm van wetgeving. Een subsidiestelsel als in het onderhavige wetsvoorstel
komt hieraan naar de opvatting van de ondergetekenden optimaal
tegemoet. Hiermee wordt de minister verantwoordelijk voor de continuïteit
van activiteiten, niet van instellingen. Uiteraard is het zo, in paragraaf
1 is hier reeds op gewezen, dat ook in het kader van subsidiëring een
bijzondere verantwoordelijkheid bij de overheid wordt gelegd voor de positie
van bestaande instellingen. Voor alle duidelijkheid wijzen de ondergetekenden
nog eens op het volgende. Voor de SLO, het CITO, de LPC en het CINOP geldt
een overgangssituatie op grond waarvan uitsluitend bij deze instellingen activiteiten
worden gesubsidieerd. Maar ook na 2001 is er sprake van heldere wetgeving.
Artikel 2 immers schrijft subsidiëring voor van activiteiten, ook na
die datum. Uiteraard zal de verwachte kwaliteit van de dienstverlening een
belangrijke, zo niet doorslaggevende reden zijn voor deze subsidiëring.
Verder dient door de instellingen bij de ontwikkeling van bestaande of nieuwe
activiteiten op adequate wijze rekening te worden gehouden met wensen en behoeften
in het veld. Het gaat er uiteindelijk om dat een gesubsidieerde activiteit
effectief en efficiënt wordt uitgevoerd conform de bedoelingen van de
subsidieverlener.De leden van de CDA-fractie wijzen op het aspect van de concurrentie tussen
de LPC en de schoolbegeleidingsdiensten. In de huidige WOV is de taakverdeling
tussen beide helder, maar zij twijfelen erover hoe dat in de toekomst gaat.
In dit kader wensen deze leden een reactie op het gestelde in het Onderwijsverslag
over het jaar 1995 van de Inspectie van het onderwijs (blz. 237 tot en met
240) aangaande die concurrentie. De leden van de fractie van D66 brengen onder de aandacht dat de LPC de
schoolbegeleidingsdiensten in het verleden steeds hebben ondersteund in hun
bemoeienis met de scholen in het primair onderwijs. Binnen de toekomstige
systematiek krijgen de LPC wel de concurrentie van de schoolbegeleidingsdiensten
op het punt van de ondersteuning van de scholen voor voortgezet onderwijs,
maar zij mogen zich niet richten op de basisscholen. Van de LPC wordt dus
als het ware verwacht de concurrentie te ondersteunen. Deze leden vragen aan
te geven hoe deze situatie kan leiden tot een helderder samenhang tussen de
instellingen en voorts of de staatssecretaris de mening deelt dat de LPC hiermee
op voorhand al op achterstand worden geplaatst.Gelet op het wettelijk stelsel voor de schoolbegeleiding zal geen subsidie
worden verleend voor tot de schoolbegeleiding behorende activiteiten, indien
instellingen als de LPC, de SLO of het CITO daarvoor aanvragen zouden indienen.
Hier speelt concurrentie derhalve geen rol. De bedoelde concurrentie speelt
een rol in het voortgezet onderwijs, waar scholen met het hen toebedeelde
geld ook activiteiten kunnen inkopen bij schoolbegeleidingsdiensten. In dit
opzicht worden de LPC in een concurrentiepositie geplaatst ten opzichte van
de schoolbegeleidingsdiensten. Overigens niet uitsluitend ten opzichte van
de schoolbegeleidingsdiensten. Scholen voor voortgezet onderwijs kunnen gewenste
diensten ook inkopen bij andere instellingen dan de LPC en de schoolbegeleidingsdiensten.
Geconstateerd kan worden dat soms bij scholen voor voortgezet onderwijs behoefte
bestaat aan ondersteuning door een schoolbegeleidingsdienst en dat schoolbegeleidingsdiensten
hierop willen inspelen. Hierop wordt gedoeld in het Onderwijsverslag 1995.
Het onderhavige wetsvoorstel maakt het mogelijk dat aan deze behoefte wordt
voldaan. In zijn algemeenheid hoeft dit niet te leiden tot de nadelige positie
bedoeld in de vragen van de leden van de fractie van D66. De LPC zijn immers
gespecialiseerd in de ondersteuning van scholen voor voortgezet onderwijs.
Het ligt niet voor de hand dat schoolbegeleidingsdiensten een reële bedreiging
gaan vormen voor de LPC op het gebied van het voortgezet onderwijs. Bij de
schoolbegeleidingsdiensten staat de wettelijke taak tot dienstverlening aan
scholen voor primair onderwijs voorop. De leden van de CDA-fractie stellen vragen over de ondersteuning in het
agrarisch onderwijs. Zij willen weten welke nadere afspraken dienaangaande
zijn gemaakt, of die afspraken aansluiten bij de rest van de onderwijsverzorging
en of de instellingen die de reguliere onderwijsvoorzieningen overstijgen
bij het onderhavige wetsvoorstel worden betrokken.De ondergetekenden verwijzen wat betreft deze vragen naar hetgeen in verband
met het BOA is opgenomen in de toelichting bij de nota van wijziging bij deze
nota.De leden van het CDA wensen nader geïnformeerd te worden over de
inhoud en doelstellingen van de voorgenomen evaluatie. Deze leden leiden uit
de tekst van het wetsvoorstel en de memorie van toelichting niet af dat de
evaluatie zich ook uitstrekt tot de kwaliteit van de onderwijsverzorging.
Ook een vergelijking met de resultaten behaald onder de WOV zou naar hun oordeel
in de evaluatie aan de orde moeten komen.De ondergetekenden brengen onder de aandacht dat in de artikelsgewijze
toelichting op artikel 23 de evaluatiecriteria zijn opgesomd. Die opsomming
betreft niet alleen de effectiviteit en doelmatigheid van het landelijke ondersteuningsbeleid,
maar ook de kwaliteit van de ondersteuningsactiviteiten. De ondergetekenden
zullen aan de hand van de daar opgesomde criteria een evaluatieplan opstellen.
Overigens voorziet het voorgestelde subsidiestelsel met artikel 15 in een
regelmatige tussentijdse evaluatie door de verplichting om eenmaal per twee
jaar aan de Tweede Kamer verslag te doen van het gevoerde subsidiebeleid.
De ondergetekenden hebben niet het voornemen een vergelijking te maken met
de resultaten behaald onder de WOV.De leden van de fractie van D66 wijzen op het gemaakte onderscheid tussen
enerzijds een evaluatie binnen zes jaar over de doeltreffendheid en de effecten
van de wet, anderzijds een evaluatie binnen vier jaar betreffende de verdeling
van de onderzoeksmiddelen. Zij vragen waarom dit onderscheid is gemaakt, hoe
de Kamer tussentijds zicht kan houden op de ontwikkelingen in het veld en
de kwaliteit van de onderwijsondersteuning en welke rol de inspectie in dit
verband heeft. Deze leden vragen zich af of het, gelet op de omstandigheid
dat het wetsvoorstel vooralsnog de situatie regelt tot en met 2000, geen aanbeveling
verdient om aan het einde van de overgangsperiode, dus in 2001, te evalueren
en niet pas in 2003. Dat zou het bovendien mogelijk maken een – ook
door de Onderwijsraad bepleite – koppeling aan te brengen met het functioneren
van de schoolbegeleidingsdiensten.Naar aanleiding van deze vragen merken de ondergetekenden op dat de evaluatie
over de doeltreffendheid en de effecten van de wet van een andere orde is,
dan die over de effecten van het beleid ten aanzien van de verdeling van onderzoeksmiddelen.
Het gaat om inhoudelijk verschillende zaken die geen rechtstreekse raakvlakken
kennen en waarbij andere actoren zijn betrokken. Verder geldt dat bij de eerstgenoemde
evaluatie rekening dient te worden gehouden met de omstandigheid dat eenmaal
per twee jaar een hoofdlijnenbrief wordt vastgesteld. Er is sprake van een
tweejaarlijkse cyclus. In dat verband achten de ondergetekenden een evaluatie
terzake van één zo'n cyclus niet afdoende om tot een gemotiveerde
afweging te kunnen komen. Pas na enkele cycli is voldoende materiaal beschikbaar.
Daarom wordt in het wetsvoorstel uitgegaan van een evaluatie binnen zes jaar
na de inwerkingtreding van de wet. Deze overwegingen spelen niet bij de evaluatie
over de effecten van het beleid ten aanzien van de verdeling van onderzoeksmiddelen.
Daarbij is, zoals ook in de memorie van toelichting onder de artikelsgewijze
toelichting van artikel 23 is aangegeven, geen sprake van evaluatie van een
wet maar van een beleidsevaluatie over enkele aspecten, namelijk over de doeltreffendheid
en de effecten van het beleid betreffende de verdeling van middelen
ten behoeve van het onderzoek van het onderwijs. Bij deze beleidsevaluatie
hoeft bovendien geen rekening te worden gehouden met aaneengesloten perioden
van meer dan een jaar. De aan te houden duur voor deze evaluatie kan gezien
een en ander dan ook korter zijn. De ondergetekenden stellen zich voor de
Kamer op de hoogte te houden van de vorderingen bij beide evaluaties.De leden van de fractie van D66 achten wat betreft de evaluatie enige
koppeling tussen de regelingen voor schoolbegeleiding en voor de landelijke
ondersteuning vooralsnog niet zinloos.De leden van de SGP-fractie vragen of de regering bereid is bij de evaluatie
een koppeling tussen beide regelingen te leggen. Zij achten dat gezien de
samenhang daartussen in elk geval gewenst.Voorts zijn de leden van de SGP-fractie van oordeel dat bij de evaluatie
ook aandacht moet worden geschonken aan het behoud van de infrastructuur en
de mate waarin verschuiving plaatsvindt naar de vrije markt.In antwoord op deze vragen merken de ondergetekenden op dat een koppeling
bij de evaluatie tussen de regeling van de landelijke ondersteuning en die
van de schoolbegeleiding niet wenselijk is omdat er zowel bestuurlijk als
qua doelstelling sprake is van twee verschillende wetten. Verder zien de evaluatiecriteria
die in de memorie van toelichting onder de artikelsgewijze toelichting op
artikel 23 zijn opgenomen, ook op de infrastructuur en de marktwerking. 3. Uitwerking wettelijke regelingDe leden van de fracties van PvdA, CDA, VVD, D66 en SGP stellen vragen
over de wijze waarop het wetsvoorstel is uitgewerkt. Enerzijds constateren
deze leden dat sprake is van een meer summiere regeling. Anderzijds merken
zij op dat hiervoor een regeling in de plaats komt van een niet gering bureaucratisch
gehalte, waarbij de overheidsbemoeienis c.q. de sturende rol van de minister
toeneemt.De leden van de CDA-fractie vragen zich hierbij voorts af of de landelijke
verzorgingsinstellingen niet gereduceerd worden tot enkel de uitvoeringsorganen
van de overheid; ook achten zij het planningsschema discutabel.Voorts merken de leden van de VVD-fractie nog op dat de ene set gedetailleerde
wettelijke bepalingen wordt vervangen door een andere, mogelijk even omvangrijke
set criteria en voorwaarden. Zij vragen welke rol het parlement speelt bij
de bepaling van die criteria en voorwaarden en de uiteindelijke subsidietoekenning.
En voorts of de inspectie een rol speelt bij de beoordeling van de kwaliteit.De leden van de fractie van D66, tenslotte, kunnen de meer summiere regelgeving
waarderen, maar kunnen zich tegelijkertijd niet aan de indruk onttrekken dat
er opnieuw ingewikkelde relatiepatronen en besluitvormingsprocessen worden
gecreëerd en moeilijk te handhaven tijdspaden zijn uitgezet.De ondergetekenden merken allereerst op dat de overgang van de WOV naar
het in het wetsvoorstel neergelegde subsidiestelsel niet juist wordt getypeerd
door te spreken van vervanging van de ene set door een andere set gedetailleerde
voorschriften. Het gevolg van de introductie van een subsidiestelsel op basis
van de Awb is nu juist dat veel gedetailleerde regelgeving verdwijnt, niet
alleen regels zoals die in de WOV staan, maar ook regels die zijn opgenomen
in besluitvorming ter uitvoering van de WOV. Voorop staat het gegeven dat
in het wetsvoorstel een andere manier van omgaan met de instellingen wordt
geïntroduceerd, die zal leiden tot verbetering van de kwaliteit, veranderbaarheid
en beleids- en maatschappelijke relevantie van de dienstverlening. Daartoe
is gekozen voor een financieringsstelsel waarbij een goede controle op de
prestaties van de instellingen plaatsvindt en waarbij is aangesloten op de
Awb. Naar de opvatting van de ondergetekenden wordt met de aansluiting bij
de Awb voorzien in een adequate regeling die op het vlak van
de daarbij gestelde eisen ten aanzien van de instellingen niet afwijkt van
wat daaromtrent wordt gesteld in andere sectoren van overheidsbeleid. De ondergetekenden
wijzen bijvoorbeeld naar de dit jaar totstandgekomen Wet Justitie-subsidies
(wet van 20 juni 1996, Stb. 1996, 334). De algemeenheid van de regeling heeft
verder als voordeel dat in de uitvoeringspraktijk terzake kan worden geprofiteerd
van ervaringen en inzichten bij andere departementen en overheden. Het parlement
speelt een rol bij de bepaling van de criteria voor subsidieverlening. De
inhoud van de eenmaal in de twee jaar vast te stellen hoofdlijnenbrief zal
met de Kamer worden afgestemd. Ook zal eenmaal in de twee jaar verslag worden
gedaan aan de Tweede Kamer van de uitvoering van de gesubsidieerde activiteiten.
De ondergetekenden verwijzen de geachte leden terzake verder naar het antwoord
op een van de volgende vragen in deze paragraaf. Omdat de totstandkomingsprocedure
van deze hoofdlijnenbrief ten behoeve van tijdige informatie van potentiële
subsidieaanvragers aan strakke termijnen is gebonden, zal met de Kamer nader
beraad plaatsvinden over de wijze waarop deze afstemming zal plaatsvinden.
De onderwijsinspectie vervult geen rol ten aanzien van de controle op het
naleven van de subsidieverplichtingen. Voor het bewaken van de prestaties
van de instellingen is geen zelfstandig toezicht vereist. Deze beoordeling
van de prestaties is onder andere aan de orde bij de aanvraag om subsidie
van de instelling, bij het moment van verlening en het opleggen van subsidieverplichtingen
en bij de vaststelling van de subsidie. Verder komt zij ook aan de orde bij
de terugkerende evaluatie van het gevoerde subsidiebeleid. In de relatie tussen
de subsidiërende overheid en de subsidie-ontvangende instellingen is
vooral de controle vanuit een financiële invalshoek van belang. De kwaliteit
van de dienstverlening aan het onderwijs is een andere kwestie. Die kwaliteit
wordt door de inspectie beoordeeld in het kader van haar toezicht in de scholen.De leden van de PvdA-fractie stellen de vraag of het mogelijk is al nader
aan te geven welke toetsingscriteria de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen bij de subsidietoekenning zal gaan hanteren. Ook vragen zij
of de voorgenomen subsidietoekenningen in de rijksbegroting worden opgenomen.De leden van de VVD-fractie vragen of het ministerie in staat is tot een
onafhankelijk kwaliteitsoordeel temeer daar het veld hier niet bij betrokken
zal worden.De leden van de RPF-fractie willen in verband met de uit te brengen hoofdlijnenbrief
gaarne weten of de instellingen kunnen anticiperen op de criteria in het kader
van de hoofdlijnenbrief, van welk tijdpad wordt uitgegaan ten aanzien van
mogelijk overleg met de instellingen, van de bekendmaking van de toetsingscriteria,
van de besluiten inzake de subsidiëring en van de effectuering daarvan.
Voorts wensen deze leden te vernemen welke rechtszekerheid de bestaande instellingen
terzake hebben.Een belangrijk criterium is dat de subsidie kan worden geweigerd indien
de minister van oordeel is dat de aanvraag niet in overeenstemming is met
de door hem bekendgemaakte hoofdlijnenbrief. Wat betreft de eerste hoofdlijnenbrief
zijn over de mogelijke inhoud daarvan nog geen concrete voornemens geformuleerd.
Die inhoud is onder meer afhankelijk van nog te voeren overleg met de bestaande
instellingen. Daarbij komen ook de mogelijke concretisering van doelstellingen
en de wijze van evalueren aan de orde. De instellingen kunnen dus anticiperen
op de opgestelde criteria. De subsidieverlening in concrete gevallen valt
buiten het bestek van de rijksbegroting. Wel komt in de rijksbegroting het
totaalbedrag tot uiting, dat bestemd is voor alle activiteiten gezamenlijk
in verband met de landelijke ondersteuning. De veronderstelling dat de kwaliteit
van de dienstverlening zal worden vastgesteld door het enkele oordeel van
de minister, buiten het veld om, is om meer dan een reden onjuist.
In de subsidierelatie wordt het kwaliteitsoordeel in algemene zin gevormd
door de opvolgende cycli van met de Kamer af te stemmen hoofdlijnenbrieven.
Deze worden mede gebaseerd op de evaluatieverslagen die de minister eenmaal
per twee jaar naar de Kamer stuurt, en op de reeds geleverde prestaties van
en de aanwezige mogelijkheden bij de instellingen. De geleverde prestaties
zullen tussentijds en bij de finale oplevering worden beoordeeld door de overheid
op basis van de criteria, tijdpaden en verdere procedures die worden opgenomen
in de aan de instellingen uitgereikte beschikkingen. De kwaliteit is verder
afhankelijk van wat de instellingen in de competitie om subsidie te bieden
hebben. Zij zullen in hun subsidieaanvraag het aanbod zo goed mogelijk moeten
afstemmen op de criteria die in de hoofdlijnenbrief zijn vermeld. Ook aan
de kant van de instellingen is hiervoor noodzakelijk dat men goed op de hoogte
is van de behoeften in het veld. Voorts beoordeelt de inspectie de kwaliteit
van de dienstverlening via haar waarnemingen in de scholen. Wat, tenslotte,
betreft het tijdpad dat moet worden aangehouden in verband met het overleg,
de toetsingscriteria en de besluitvorming rondom de subsidiëring kan
worden gewezen op het rapport Andersen waarin op de bladzijden 21 tot en met
27 een uitgebreide beschrijving voorkomt van de planningscyclus terzake van
de thans voorgestelde regeling voor subsidiëring van activiteiten. Enerzijds
gaat het daarbij om wettelijk vastgestelde data, anderzijds om data waaraan
subsidievrager en subsidiegever zich volgens het rapport moeten houden om
het proces ordelijk te laten verlopen. Deze weergave biedt een goed vertrekpunt
voor overleg met de instellingen over de definitieve inrichting van de planningscyclus.De leden van de PvdA-fractie vragen welke verwachtingen de regering heeft
over de ontwikkeling van de samenwerking tussen de instellingen.Het is de leden van de CDA-fractie volstrekt onduidelijk op welke wijze
het wetsvoorstel de bestaande samenwerking tussen met name de LPC wil continueren
of versterken. Zij vragen in dit verband wat er gebeurt wanneer de SLO besluit
tot toetsontwikkeling over te gaan. In de nieuwe situatie lijkt het «free
for all»: de LPC worden elkaars concurrenten en zullen afzonderlijk
proberen voor subsidiebedragen in aanmerking te komen.De leden van de VVD-fractie vragen in dit verband om een heldere afbakening
van de positie van het CITO, de SLO en de LPC. Met name de positie van het
CITO en de SLO roept bij deze leden vragen op. Voor het CITO vragen zij of
zij het juist hebben dat dit instituut een landelijke, onafhankelijke positie
gaat innemen bij het ontwikkelen van toetsen.De ondergetekenden stellen vast dat met het verlaten van de precieze afbakening
van taken per instelling inderdaad ook een vorm van monopolisering wordt verlaten.
Enige vorm van competitie tussen instellingen behoort bij een subsidieverleningsstelsel.
Daarbinnen is het zeker passend dat instellingen proberen met het beste activiteitenaanbod
te komen. De afbakening van de positie en rol van de instellingen wordt goeddeels
een verantwoordelijkheid van de instellingen zelf. Op de nieuwe geprivatiseerde
situatie van de instellingen is het mededingingstoezicht van de Wet economische
mededinging van toepassing. Deze wet voorziet in het tegengaan van prijsafspraken
tussen de instellingen.De leden van de VVD-fractie vragen hoe door het ministerie wordt bepaald
wat de juiste concretisering is van de globale doelstellingen en prioriteiten.
Zij trekken een parallel met de Cultuurnota en vragen in verband daarmee of
niet een stortvloed aan subsidieaanvragen binnen zal komen met alle beleidslasten
vandien. Ook stellen zij de vraag hoe een redelijke continuïteit van
de instellingen kan worden gegarandeerd in het licht van de hoofdlijnenbrief
waarin om de twee jaar de doelstellingen en de prioriteiten kunnen veranderen,
mede gelet op het feit dat de hoogte van het te verstrekken subsidiebedrag
niet vastligt. Verder willen zij weten of deze plancyclus geen grote extra
beleidslasten oplevert voor het ministerie in vergelijking met de huidige
situatie van bekostiging. Ook de leden van de fractie van D66 hebben zorgen over de continuïteit
van de instellingen. Deze leden krijgen de indruk dat het wetsvoorstel jaarlijks
een enorme administratieve rompslomp met zich zal brengen waardoor zowel voor
het departement als voor de betrokken instellingen de beleidslast alleen maar
zal toenemen. Bij deze leden rijst de vraag of de subsidiëring van de
onderwijsverzorging niet op zo'n manier te regelen is dat geen van de betrokkenen
verdrinkt in gedetailleerde regelgeving. In dit verband vragen zij zich af
of het niet de voorkeur verdient om uit te gaan van een vierjaarlijks beleidsplan
met daaraan gekoppeld een drie- of vierjaarlijkse evaluatie en daarnaast een
jaarlijks activiteitenoverzicht van de instellingen. Bij dit alles zou dan
bekostiging of subsidiëring plaatsvinden en bekostiging niet per individuele
activiteit worden geregeld.Naar aanleiding van de verschillende vragen van de hier aan het woord
zijnde leden merken de ondergetekenden het volgende op. Aan deze leden kan
worden toegegeven dat het trekken van een parallel met het subsidiestelsel
op basis van de Cultuurnota voor de hand ligt en voor een beter begrip van
een en ander zinvol kan zijn. De ondergetekenden verwachten echter in de sfeer
van de landelijke ondersteuning geen stortvloed van subsidieaanvragen. Het
op dit terrein werkzame veld is overzichtelijk en klein. De eventuele groei
van het aantal potentiële subsidieaanvragers zal, gezien de daarvoor
benodigde professionele en specialistische deskundigheid, klein zijn. Om deze
reden zal van een aanmerkelijke toename van de beleidslast geen sprake zijn.
Ook is hiermee feitelijk een zekere continuïteit verzekerd. In een overzichtelijk
veld met een beperkt aantal deelnemers is het mogelijk de concretisering van
de globale doelstellingen in de hoofdlijnenbrief af te stemmen in gesprekken
met de instellingen. Daarmee kan zeker in de aanvang van het subsidiebeleid
ervaring worden opgedaan. Naar de mening van de ondergetekenden zal bij de
besluitvorming inzake subsidietoekenningen, ook wat betreft de hoogte van
de subsidie, altijd sprake moeten zijn van een zekere mate van afstemming
met het veld van subsidieaanvragers. Zowel het Procesmanagement voor het voortgezet
onderwijs als dat voor het primair onderwijs kunnen hier een bemiddelende
rol spelen. Anders dan de leden van de fracties van VVD en D66 kennelijk vrezen,
zal de beleidslast niet dramatisch toenemen. De tweejaarlijkse cyclus ingevolge
de hoofdlijnenbrief voorziet er in dat gedurende een langere periode dan een
jaar zekerheid wordt geboden. Daarbij moet worden opgemerkt dat het de bedoeling
is de plancyclus in een opschuivend meerjarenperspectief in te kaderen zodat
veranderingen in geleidelijkheid worden geïntroduceerd. Deze systematiek
legt een fundament dat de continuïteit van de ondersteuning waarborgt.
Op één punt nemen de beleidslasten overigens wel enigszins toe.
Het rapport Andersen geeft aan dat deze toename inherent is aan de voorgestane
wijze van werken. Die vergt meer precisie, tijdige en goed gemotiveerde handelingen
dan onder de WOV het geval was. Deze wijze van aansturen wordt meer en meer
van de overheid verlangd. De ondergetekenden verwachten dat de departementen
de verlangde verandering van werken kunnen opbrengen, temeer omdat er al stappen
in die richting zijn gezet.De leden van de VVD-fractie vragen waarom in de beschikkingen tot subsidieverlening
voorwaarden kunnen worden gesteld voor de totstandkoming van de programmering
van de activiteiten die los staan van het landelijk onderwijsondersteuningsbeleid.In antwoord op deze vraag kan worden opgemerkt dat de overheid ook incidenteel
behoefte heeft aan de uitvoering van activiteiten. Voorbeelden daarvan zijn
activiteiten betreffende het informaticabeleid die thans door de LPC worden
afgerond en het OVB-beleid dat door de LPC op landelijk niveau
wordt ondersteund. Dergelijke subsidieverleningen vragen om afzonderlijke
randvoorwaarden die in de beschikkingen tot uiting komen. De leden van de fractie van D66 stellen de vraag of het juist is dat het
ministerie tot nu toe de termijnen met betrekking tot de aanvragen voor uitvoeringsplannen
nooit heeft gehaald. Zij verzoeken om aan te geven waarop de verwachting is
gebaseerd dat het ministerie onder het nieuwe wettelijke regime daartoe wel
in staat zal zijn.Inderdaad heeft het ministerie wat betreft het vaststellen van de programmering
nog nooit de desbetreffende in de WOV opgenomen wettelijke termijnen gehaald.
Desalniettemin gaf dat geen problemen, omdat deze termijnen werden beschouwd
als ordeningstermijnen. De reden van het niet kunnen halen van de termijnen
is gelegen in het feit dat de WOV voorschrijft dat de overheid al een jaar
voor de vaststelling van het programma de beleidsvoorbereiding moet hebben
afgerond. Het beoogde subsidiestelsel werkt echter anders. Op straffe van
de sanctie van vernietiging van haar besluiten moet de overheid onder de Wet
SLOA tijdig haar beleidsvoornemens kenbaar maken, aanvragen in behandeling
nemen en beschikkingen afgeven. De Awb vormt hiervoor het normerend kader.
De belangrijkste beschikkingen zullen voor 1 oktober moeten zijn afgegeven.
Dit geschiedt onder het voorbehoud van eventuele correcties tengevolge van
de behandeling van de rijksbegroting.De leden van de fractie van D66 merken op dat het onderhavige wetsvoorstel
op 1 januari 1997 en de derde tranche van de Awb op 1 juli 1997 in werking
treden. Zij wijzen er op dat het wetsvoorstel per 1 juli 1997 zal moeten worden
aangepast aan de derde tranche en vragen of het niet handiger is om de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel parallel te laten lopen met die van de derde
tranche.Om deze vraag goed te kunnen beantwoorden moet eerst worden opgemerkt
dat de datum van inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel inmiddels
is gewijzigd in 1 augustus 1997. Deze wijziging is een gevolg van het feit
dat de werkingsduur van de WOV is verruimd tot 1 augustus 1997. In de nota
van wijziging op het wetsvoorstel in verband met de verlenging van de werkingsduur
van de WOV (kamerstukken II 1995/96, 24 687, nr. 6, blz. 2) is meegedeeld
dat als gevolg van de verruiming van de werkingsduur van de WOV tevens de
wetsvoorstellen over de schoolbegeleiding en over de subsidiëring van
landelijke onderwijsondersteunende activiteiten dienen te worden aangepast.
In de nota van wijziging die bij deze nota is gevoegd, is dat geschied. Wat
betreft de vraag zelf van deze leden kan worden opgemerkt dat aanpassing van
het onderhavige wetsvoorstel aan de derde tranche van de Awb op een later
tijdstip zal worden overwogen, doch in ieder geval voordat de Awb, derde tranche,
in werking zal zijn getreden.De leden van de RPF-fractie vragen wat in de tweede paragraaf van de memorie
van toelichting wordt bedoeld met «de representativiteit voor het onderwijs».De bedoeling van onderwijsinnovatiebeleid is dat de centraal afgesproken
onderwijsvernieuwingen uiteindelijk worden geïmplementeerd in de scholen.
Die vernieuwingen liggen vaak gevoelig. De overheid moet er van op aan kunnen
dat instellingen die onderwijsondersteunende activiteiten verrichten zonder
al te veel moeite hun weg naar scholen kunnen vinden. Scholen moeten vertrouwen
hebben in hun producten en diensten. Dat is wat wordt bedoeld met representativiteit
voor het onderwijs. 4. Gevolgen wettelijke regelingDe leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD, D66 en RPF stellen vragen
over een aantal financiële onderwerpen en over de werkgelegenheid. Zij
stellen deze vragen mede naar aanleiding van het rapport Andersen over de
LPC. Deze vragen komen hieronder aan de orde.De leden van de fracties van CDA, PvdA, VVD en D'66 wensen nader te worden
geïnformeerd over de BTW. Zij vragen met name– hoe groot de daling van het beschikbare budget is voor de scholen
nu er BTW moet worden betaald over het vraagafhankelijke deel van de subsidie,– naar de bestemming van de opbrengst van de BTW,– of de scholen compensatie ontvangen in verband met dit BTW-effect,
en– naar de stand van zaken ten aanzien van de aanpassing van het
Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968.Vanaf 1998 wordt in drie jaren in totaal een derde deel van de huidige
reguliere middelen van de LPC overgeheveld naar de scholen voor voortgezet
onderwijs. Hierover is BTW-afdracht verschuldigd. Deze komt neer op een kostenverhoging
van f 0,9 miljoen in 1998, van f 1,8 miljoen in 1999 en van f 2,6
miljoen vanaf het jaar 2000. Aangezien de BTW een rijksbelasting is, vloeit
de opbrengst direct naar de schatkist. In de memorie van toelichting bij het
onderhavige wetsvoorstel is aangegeven dat het voorzieningenniveau van de
onderwijsverzorging niet zal dalen. Vanaf de start van de overheveling van
de LPC-middelen ontvangen de scholen en de regionale opleidingencentra compensatie
voor de verplichte BTW-afdracht. Er geldt een gewenningsregeling voor de driejarige
periode waarin de gelden naar de de scholen en de regionale opleidingencentra
worden overgeheveld. Daarna krijgen de scholen en centra 50 % van de verschuldigde
BTW-afdracht van overheidswege vergoed. Het voorzieningenniveau van het vraaggefinancierde
deel van de middelen blijft derhalve nagenoeg onaangetast.De leden van de fracties van PvdA en D66 vragen naar de samenhang tussen
enerzijds de BTW-verplichting voor de scholen die bestedingen doen op de vrije
markt of bij de landelijke instellingen en anderzijds artikel 13, eerste lid,
sub i van de zesde EG-richtlijn inhoudende dat onderwijsactiviteiten met inbegrip
van de diensten, goederen en leveringen die hiermee samenhangen, vrijgesteld
moeten zijn van BTW-heffing.Artikel 13 lid 1, aanhef en onder i, van de zesde EG-richtlijn, luidt
als volgt:«1. Onverminderd andere communautaire bepalingen verlenen de Lid-Staten
vrijstelling voor de onderstaande handelingen, onder de voorwaarden die zij
vaststellen om een juiste en eenvoudige toepassing van de betreffende vrijstellingen
te verzekeren en alle fraude, ontwijking en misbruik te voorkomen:(...)i. onderwijs aan kinderen of jongeren, school- of universitair onderwijs,
beroepsopleiding of -herscholing, met begrip van de diensten en goederenleveringen
die hiermede nauw samenhangen, door publiekrechtelijke lichamen die daartoe
zijn ingesteld of door andere organisaties die door de betrokken Lid-Staat
als lichamen met soortgelijke doeleinden worden erkend.» Uit de bepaling
volgt dat de bestaande BTW-vrijstelling voor de onderwijsverzorgingsinstellingen
(wat betreft denktank- en innovatieactiviteiten) zal worden gehandhaafd. Met
het oog hierop zal het Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968 worden aangepast.De leden van de fracties van PvdA, CDA, D66 en RPF verzoeken om nadere
informatie over de in het rapport Andersen genoemde «omslaginvesteringen»
en «omslagkosten». Deze leden vragen zich af of de effecten
van deze factoren leiden tot een dienstverlening die bij gelijkblijvende budgetten
zal teruglopen.Het rapport Andersen gebruikt het begrippenpaar «omslagkosten»
en «omslaginvesteringen». Met omslagkosten wordt gedoeld op eenmalige
kosten die samenhangen met de overgang naar het SLOA-regime. Andersen is vanuit
bedrijfseconomische redenen tot de conclusie gekomen dat de LPC deze kosten
niet terug kunnen verdienen door opneming in het in rekening te brengen dagtarief
en beveelt aan om deze kosten ineens te laten betalen door het Rijk (vijf
miljoen gulden). Mede op grond van deze aanbeveling hebben de ondergetekenden
het voornemen om in het kader van de voorbereiding van de begroting voor 1998
een voorziening te treffen waaruit de omslagkosten in één keer
aan de LPC betaald kunnen worden. De LPC ontvangen deze middelen dan in het
begin van 1998, zijnde het moment waarop deze instellingen de rekeningen moeten
voldoen die voortvloeien uit de invoering van de Wet SLOA. Omslaginvesteringen
zijn uitgaven die nut hebben voor de in de toekomst te leveren diensten die
gelet op hun aard in de tarieven kunnen worden doorberekend. Het verdient,
aldus het rapport Andersen, op bedrijfseconomische gronden de voorkeur om
de afschrijving van deze kosten in de tariefstelling van de LPC te verwerken.
Omdat het hier grotendeels materiële investeringen betreft, kunnen de
LPC hiervoor een lening bij een bank afsluiten met als onderpand de bij die
investeringen horende bedrijfsmiddelen. Zo wordt dan een regelmatig over de
jaren gespreide balansbelasting bereikt.De leden van de fracties van CDA en D66 vragen hoe groot de te verwachten
stijging is van de kostprijs voor de scholen. De leden van de fractie van
D66 informeren tevens naar de te verwachten stijging van het dagtarief voor
de bij de LPC blijvende denktank- en innovatie functie.De ondergetekenden wijzen er op dat in het rapport Andersen een onderscheid
wordt gemaakt tussen een stijging gedurende de eerste tien jaar van het functioneren
onder de Wet SLOA en een stijging die zich voordoet op het moment van overgang
van de WOV naar de Wet SLOA. Voor de vraaggefinancierde activiteiten van de
scholen stijgen de dagtarieven in de genoemde tien jaar van f 2179 tot
f 2274. Dat is een stijging van f 95 (over dit deel wordt overigens
wel BTW geheven). Naast deze stijging in meerjarenperspectief doet zich een
eenmalige stijging van het dagtarief voor de onderwijskundigen voor op het
moment dat de vraagfinanciering in werking treedt. Voor het vraagafhankelijke
deel van de werkzaamheden is deze stijging 42,5% ten opzichte van het dagtarief
ad f 1527 dat op dat moment voor de denktank- en innovatiefunctie geldt.
Dit percentage is zonder de tegemoetkoming van het departement voor het effect
van de BTW-afdracht. Omdat de BTW voor de helft wordt gecompenseerd, zal het
verschil ongeveer 32% bedragen. Deze stijging wordt veroorzaakt door de noodzakelijke
overgang van activiteiten via aanbodfinanciering naar activiteiten via vraagfinanciering.
Verwacht mag echter worden dat, zoals ook het rapport Andersen al aangeeft,
efficiënter gewerkt zal worden bij marktverhoudingen en dat de activiteiten
beter zullen beantwoorden aan de wensen van de scholen. Wat betreft het dagtarief
voor de denktank- en innovatiefunctie is sprake van een andere uitkomst. Andersen
nam aan dat in het eerste jaar nog geen omlegging van gelden naar de scholen
zou plaatsvinden. Het tarief per dag voor denktank- en innovatiewerkzaamheden
is voor dit eerste jaar becijferd op f 1527 en loopt in de structurele
situatie onder de Wet SLOA op tot f 1594. De – geringe –
stijging is derhalve f 67 per dag. Over het hele budget ten behoeve van
de denktank- en innovatiefunctie wordt geen BTW geheven.De leden van de fractie van D66 constateren tussen het dagtarief van de
WOV en dat van de SLOA en een aanzienlijk verschil van zeker 25%. Zij informeren
naar de reden hiervoor. De ondergetekenden merken hierbij op dat het lijkt alsof er een eenmalige
verhoging van ongeveer 30% van de dagtarieven is op het moment van overgang
van de WOV naar de Wet SLOA. Immers, onder de WOV rekenden de LPC met een
dagtarief van f 1170 voor een onderwijskundige, terwijl in jaar 1 van
de tabel op pagina 53 van het rapport Andersen sprake is van een tarief per
dag van f 1527. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat onder de WOV alle
kosten werden omgeslagen over alle werknemers (284 fte's met 180 danwel 205
werkdagen), terwijl dat in het rapport Andersen alleen gebeurt over de onderwijskundigen
(196 fte's met 170 werkdagen). Bovendien ligt het aantal declarabele werkdagen
van de onderwijskundigen onder de SLOA 10 lager dan onder de WOV en stijgen
de salarissen met 5%. Dat betekent dat, indien de door de LPC voorziene salarisstijging
zich voordoet, er in totaal sprake is van een stijging van het dagtarief van
maximaal 10% en zonder deze salarisstijging een stijging van hooguit 5%.De leden van de fractie van CDA en RPF informeren of de werkgelegenheid
in stand blijft.De ondergetekenden zijn van oordeel dat dit inderdaad het geval is, ook
daar waar sprake is van het verleggen van geldstromen. In de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel wordt verwezen naar de brief van 27 februari 1995. In
deze brief wordt ingegaan op de taken van de LPC nadat de WOV is geëxpireerd.
De LPC weten derhalve wat er komen gaat en hebben zich sindsdien op de taakverschuiving
kunnen voorbereiden door daar waar zich de gelegenheid voordeed in de personele
bezetting alvast rekening te houden met de kwaliteiten die in de toekomst
gevraagd zullen worden. Verder is er een 3 jaar durende overgangsperiode vanaf
1998 waarin, rekening houdend met het natuurlijk verloop en de mogelijkheden
van scholing en outplacement, wachtgeldgevolgen vermeden kunnen worden. Tenslotte
zal de mogelijkheid voor de LPC om op de nu veel bredere markt te opereren
het arbeidsvolume dat bij de LPC aanwezig is of zal zijn, gunstig beïnvloeden.De leden van de fracties van CDA en D66 vragen voor wiens rekening wachtgeldconsequenties
komen zo deze zich zouden voordoen.De ondergetekenden merken op dat de LPC vooralsnog blijven aangesloten
bij het Participatiefonds. Dit fonds bekostigt de wachtgelduitgaven voor zover
sprake is van onvermijdelijk ontslag. Indien naar de mening van het Participatiefonds
geen sprake is van onvermijdelijk ontslag, komen de kosten voor rekening van
het bestuur dat verantwoordelijk is voor het ontslag. Dit is de algemene lijn
die het Participatiefonds toepast bij wachtgeldaanvragen. Omdat er een budgettair
neutrale overgang van de WOV naar de SLOA zal plaatshebben (in termen van
behoud van het voorzieningenniveau) hebben de LPC uit dien hoofde geen reden
om wachtgeldaanvragen bij het fonds in te dienen. Doen zij dit desondanks
toch, dan is er sprake van een andere reden en zal het fonds de motivatie
wegen en naar bevinding besluiten tot het overnemen van de kosten van het
wachtgeld of niet.De leden van de fractie van D66 willen weten of eventuele wachtgeldgevolgen
kunnen worden afgekocht. Zij vragen ook of is overwogen om de wachtgeldconsequenties
via een eenmalige uitkering af te kopen, of een dergelijke constructie eerder
is toegepast en of daarover overleg met de instellingen is gevoerd.De ondergetekenden menen dat, omdat er geen wachtgeldconsequenties worden
voorzien, de vragen over afkoop niet aan de orde hoeven te komen. Dit ook
omdat de BTW-heffing voor de helft wordt gecompenseerd en wordt voorzien in
de eenmalige sanering van omslagkosten. De leden van de fracties van VVD, D66 en RPF vragen over welke middelen
de LPC blijven beschikken en over welke middelen de scholen gaan beschikken.
Tevens willen deze leden weten voor welke diensten de school via eigen middelen
moet betalen en welke diensten via subsidie door de overheid gratis worden
verstrekt aan de school. Voorts vragen deze leden of kan worden gegarandeerd
dat het geld dat naar de scholen gaat ook daadwerkelijk voor onderwijsondersteuning
wordt gebruikt. En ook op welke wijze en in welk tempo de middelen die naar
de scholen voor voortgezet onderwijs gaan, worden overgeheveld.Tenslotte vragen zij op welke wijze de regering denkt te voorkomen dat
de budgetten voor de onderwijsondersteuning niet anders worden ingezet dan
waarvoor zij zijn bedoeld.De ondergetekenden delen mee dat voor de landelijke instellingen op de
meerjarenbegroting de volgende middelen beschikbaar zijn (bedragen uitgedrukt
in miljoenen guldens):  199619971998199920002001LPC464646464747 SLO262626262626CITO272828282828  99100100100101101 CINOP101111111111 109111111111112112Bij dit overzicht moet allereerst de kanttekening worden gemaakt dat met
het van kracht worden van de Wet SLOA met de genoemde bedragen niet langer
instellingen worden bekostigd, maar activiteiten worden gesubsidieerd, zij
het tot het jaar 2001 uitsluitend bij de hierboven genoemde instellingen.
Vanaf 1998 wordt hiervan een derde deel, dat is 15 miljoen gulden, met inachtneming
van een aanloopfase van twee jaar, structureel overgeheveld naar de scholen
voor voortgezet onderwijs (vijf miljoen gulden per jaar). In de aanloopfase
neemt het te verleggen bedrag jaarlijks met vijf miljoen gulden toe, totdat
het structurele bedrag van 15 miljoen gulden is bereikt. Uiteindelijk blijft
van het LPC-budget dus ruim 30 miljoen gulden over voor landelijk te verstrekken
subsidies. Het vraaggefinancierde deel wordt verhoogd met de helft van het
BTW-percentage alvorens te worden overgeheveld naar de scholen. In 1998 ontvangen
de LPC eenmalige overgangskosten ter grootte van vijf miljoen gulden. Daarnaast
hebben de LPC gemiddeld over 1993, 1994 en 1995 circa 23 miljoen gulden voor
aanvullende activiteiten van het ministerie ontvangen. Met deze middelen worden
ook grootschalige projecten (bijvoorbeeld PRINT à acht miljoen gulden
en NT-2 à zes miljoen gulden) uitgevoerd, waarbij de LPC ook derden
inschakelen. Zonder dat hier sprake kan zijn van een toezegging is het natuurlijk
ook weer niet zo dat deze stroom per 1 januari 1998 volledig zal zijn opgedroogd.
Met andere woorden, het ministerie van OCenW zal wel degelijk een afnemer
blijven van de diensten van de LPC naast de subsidie voor de denktank- en
innovatiefunctie.De scholen voor voortgezet onderwijs kunnen de hen toegewezen middelen
naar eigen inzicht inzetten voor de ondersteuning. Gelet op de huidige (markt)positie
van de LPC en het huidige voorzieningenniveau voor de scholen voor voortgezet
onderwijs is niet aannemelijk dat scholen in de overgangsfase, waarin de middelen
van de ondersteuningsinstellingen naar de scholen gaan, de beschikbare middelen
anders zullen gaan besteden. De behoefte aan onderwijsondersteuning blijft
bestaan en kan op de middellange termijn niet vervuld worden buiten de onderwijsondersteuningsinstellingen
om. Tegen de achtergrond van verdere autonomie en lump sum-bekostiging van
scholen voor voortgezet onderwijs ligt het niet in de rede om
een doelfinanciering te overwegen. Overigens zijn de scholen vrij in de besteding
van de middelen die hen via de SLOA worden toebedeeld. Er kan derhalve geen
garantie worden gegeven dat deze middelen weer terugvloeien naar de ondersteuningsinstellingen.
Besteding bij andere instellingen, bijvoorbeeld schoolbegeleidingsdiensten,
universiteiten of besteding aan geheel andere doeleinden wordt niet verboden.
Tenslotte verhindert de SLOA niet dat scholen ook andere middelen inzetten
voor onderwijsondersteuning.Bij het CINOP is de situatie gecompliceerder. Het CINOP verricht ook andere
taken dan de LPC zoals leerplanontwikkeling en toetsontwikkeling waarbij,
zoals ook al elders in deze nota aan de orde komt, aanbodfinanciering meer
gewenst is. Het gaat hier om ongeveer een kwart van de door het CINOP verrichte
activiteiten. Voor de activiteiten die met die van de LPC vergelijkbaar zijn,
wordt een overeenkomende procedure gevolgd: na een aanloopfase van twee jaar
waarin het over te hevelen bedrag jaarlijks met 0,9 miljoen gulden per jaar
toeneemt, gaat uiteindelijk vanaf het derde jaar een derde deel van het budget
voor de desbetreffende activiteiten, 2,7 miljoen gulden, naar de regionale
opleidingencentra. Voor de BTW-afdracht over dat deel zal 50% compensatie
worden geboden zodat het voorzieningenniveau nagenoeg gehandhaafd blijft.
De kosten bedragen 0,1 miljoen gulden oplopend tot ruim 0,2 miljoen gulden
per jaar. Dit betekent dat van het CINOP-budget 8,2 miljoen gulden overblijft
voor landelijk te verstrekken subsidies. 5. RechtspositieDe leden van de fracties van CDA, PvdA en D66 vragen of de regels met
betrekking tot de rechtspositie van het personeel van de instellingen niet
te stringent zijn om de instellingen marktgericht te laten functioneren. Marktgericht
functioneren vraagt immers ook de ruimte voor een daarop afgestemd personeelsbeleid.De ondergetekenden zijn van mening dat dit niet het geval is. Ook in het
arbeidsvoorwaardelijk overleg dat op dit punt heeft plaats gevonden, is het
uitgangspunt uitdrukkelijk de toekomstige marktpositie van de instellingen
geweest. Daarbij behoort een cao-overleg zoals dat ook in de markt bestaat
en daarin is dan ook voorzien. Er is alleen een overgangsrechtelijk vangnet
gecreëerd, waarin de huidige rechtspositie wordt gefixeerd op de situatie
van 31 juli 1997 met, uitsluitend voor zover het de protocolonderwerpen betreft,
de verplichting nog de zojuist ook voor dit personeel gesloten cao-OenW 1996–1998
te laten doorwerken. De ondergetekenden gaan er van uit dat het daarbij blijft.
Zij hebben dan ook met de vakorganisaties afgesproken dat zij zich er voor
zullen inspannen zo spoedig mogelijk tot een integrale decentrale cao te komen.
Het overleg daarover is reeds aangevangen.De leden van de RPF-fractie willen weten welke gevolgen de verandering
in de financieringssystematiek heeft voor de werknemers van de instellingen
en voor de werkgelegenheid in het algemeen. Zij vragen of de instellingen
bijvoorbeeld hun werknemers nog vaste contracten kunnen aanbieden, gelet op
de financiële situatie.Naar het oordeel van de ondergetekenden zal de verandering in de financieringssystematiek
geen wezenlijke consequenties hebben voor de werknemers en de werkgelegenheid.
Het is vervolgens aan de instellingen om ook vaste contracten te blijven aanbieden.
De invoering van de Wet SLOA vindt budgettair neutraal plaats. De meerjarenraming
bij de rijksbegroting zal niet afwijken van de huidige omvang van de bekostiging.
Weliswaar wordt een deel van de ondersteuningsmiddelen van de LPC en het CINOP
overgeheveld naar de scholen, maar er wordt een overgangstraject van ruim
drie jaar gecreëerd, dat in 1998 ingaat en dat uiteindelijk uitkomt op
een vraagsturing die een derde van het budget beslaat. Gelet
op deze overgangsperiode en de mogelijkheid voor de instellingen om al sedert
1995 te anticiperen op toekomstige ontwikkelingen, worden geen wachtgeldconsequenties
voorzien. Bovendien schept de regeling in het wetsvoorstel de mogelijkheid
dat de LPC en het CINOP, naast te ontvangen subsidie, extra eigen inkomsten
verwerven. Dit zal het arbeidsvolume positief beïnvloeden. 6. Positie afzonderlijke instellingenDe leden van de PvdA-fractie stellen de vraag waarom de SLO en het CITO,
mede gezien de uitgebrachte adviezen terzake, niet als overheidsvoorziening
in stand worden gehouden. Zij vragen om een nadere argumentatie op dit punt
en vragen zich af of een ontkoppeling van de SLO en het CITO enerzijds en
de LPC anderzijds niet beter zou zijn.De leden van de CDA-fractie merken op dat de SLO en het CITO een publiek
belang behartigen en materieel als zelfstandig bestuursorgaan zijn aan te
merken. Deze leden merken op dat het wetsvoorstel op tal van punten niet overeenstemt
met dat uitgangspunt.De leden van de VVD-fractie zijn er voorstander van de eigen positie van
het CITO en de SLO te regelen in een ander wettelijk kader.De leden van de fractie van D66 vragen zich af of voor de SLO en het CITO
niet gezocht moet worden naar een vorm van structurele bekostiging voor een
pakket van basisactiviteiten. Ook bij deze leden rijst de vraag of geen onderscheid
gemaakt moet worden tussen de SLO en het CITO waarvoor marktwerking nauwelijks
van betekenis kan zijn, aan de ene kant en de LPC aan de andere kant.Privatisering van de SLO en het CITO wordt door de ondergetekenden essentieel
geacht voor de verwezenlijking van een dynamisch en flexibel stelsel van landelijke
onderwijsondersteuning. Vormgeving van de SLO en het CITO in een ander wettelijk
kader zou neerkomen op het tot stand brengen van een regeling waarin deze
instellingen als overheidsvoorziening zouden worden beschouwd. Dat zou leiden
tot een uitwerking, in die regeling, waarbij deze instellingen dan ook volledig
als onderdeel van de overheid zouden worden beschouwd en behandeld. Een zodanige
uitwerking achten de ondergetekenden in strijd met de bedoeling en de geest
van de wettelijke voornemens inzake landelijke onderwijsondersteuning, waarbij
bevordering van kwaliteit en flexibiliteit ten aanzien van te verrichten activiteiten
voorop staan. Wel zijn de ondergetekenden na ampele overweging tot de conclusie
gekomen dat er aanleiding is een aparte subsidierelatie met het CITO in de
wet vast te leggen terzake van toe te kennen taken aan het CITO die verband
houden met ontwikkeling van toetsen ten behoeve van examens en het verlenen
van aanvullende diensten in verband met examens. Deze subsidierelatie met
het CITO is aan de orde tot een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
Zie in dit verband de nota van wijziging bij deze nota.De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet voornemens is de bestuurssamenstelling
bij de SLO en het CITO te wijzigen en waaraan dan wordt gedacht.Gelet op het privaatrechtelijke karakter van de SLO en het CITO waarvan
het wetsvoorstel voor de toekomst uitgaat, wordt van deze instellingen verwacht
dat zij in hun statuten zelf een regeling treffen over de samenstelling van
hun bestuur. De ondergetekenden zijn zich er van bewust dat het huidige publiekrechtelijke
bestuurskader voor deze instellingen een belemmering kan vormen om tot een
efficiënte nieuwe regeling te komen. Zij zijn daarom bereid hier hulp
te bieden. Daartoe is in de nota van wijziging die bij deze nota is gevoegd,
een bepaling opgenomen in het overgangsrecht die er in voorziet dat de ondergetekenden
maatregelen kunnen treffen tot samenstelling van een nieuw bestuur bij de
SLO en het CITO. Van de zijde van het CITO wordt voorts geopteerd voor een vertegenwoordiging van de overheid bij de vergaderingen, zoals ook
nu het geval is. Mede gelet op de bijzondere status in verband met de toetsen
en examens zullen de ondergetekenden hierin bewilligen, mits het CITO in zijn
statuten daarvoor de basis verschaft.De leden van de CDA-fractie brengen naar voren dat het wetsvoorstel er
niet in voorziet dat er, naast inkomsten uit subsidies en marktwerking, ruimte
blijft bestaan voor de ontwikkelingstaak van het CITO en de SLO. Zij vragen
op welke wijze het CITO en de SLO de eigen kennisbasis kunnen blijven versterken,
naast uitvoering van door anderen aangestuurde opdrachten en activiteiten.
Deze leden merken voorts op dat grosso modo hetzelfde geldt voor de zogenaamde
denktankfunctie van de LPC.De ondergetekenden wijzen er op dat het wetsvoorstel wel degelijk ruimte
biedt voor behoud en versterking van de ontwikkelingstaak van het CITO en
de SLO, een taak die onder de WOV een vrije bestedingsruimte inhoudt van zo'n
20% van de middelen. Goed onderbouwde subsidieaanvragen terzake worden, behalve
in geval van duidelijke contra-indicaties, gehonoreerd. Het is immers duidelijk
dat dat nodig is voor een blijvende kwaliteit van werkzaamheden. Hetzelfde
geldt voor vergelijkbare ontwikkelingsactiviteiten van de LPC die onder de
denktankfunctie vallen, en van het CINOP.De leden van de PvdA-fractie willen de regering voorleggen of een ontkoppeling,
zoals zij die voorstellen bij de positionering van de SLO en het CITO, ook
niet ten behoeve van het CINOP kan worden gerealiseerd. Ook vragen zij expliciet
of de toezeggingen, die de minister op 2 juni 1994 en 18 juli 1995 heeft gedaan
aan het CINOP over positionering en taakstelling ten aanzien van het BVE-veld,
in artikel 2 voldoende zijn uitgewerkt.De ondergetekenden merken op dat het bij het CINOP niet in de bedoeling
ligt te ontkoppelen van de subsidiewetgeving. Net zomin als dat bij de SLO
en het CITO het geval is. Het uitgangspunt is dat de activiteiten van het
CINOP analoog aan die van de LPC en andere onderwijsondersteunende instellingen
worden bestreken door de subsidieregeling in het wetsvoorstel. Dit heeft als
voordeel dat de vraaggestuurde financiering van de activiteiten gehandhaafd
blijft. Opneming van het CINOP in bijvoorbeeld de WEB heeft nadelen en zou,
zoals ook al tijdens de behandeling van die wet in de Kamer is vastgesteld,
niet moeten worden gerealiseerd. Hierdoor wordt de marktwerking in de onderwijsondersteuning
bemoeilijkt en ontstaat er binnen de BVE-sector een monopolie-positie voor
het CINOP. Voorts merken de ondergetekenden op dat bij het CINOP voor ogen
staat marktwerking te verwezenlijken via het veld, net zoals bij de LPC; bij
de LPC via de scholen, bij het CINOP via de WEB-instellingen. Een vergelijking
tussen het CINOP en de LPC gaat echter niet volledig op, omdat het CINOP ook
andere taken verricht waarbij aanbodfinanciering meer gewenst is, zoals leerplanontwikkeling
en toetsontwikkeling. Aan de hand van activiteitenoverzichten kunnen de laatstgenoemde
taken worden gesteld op zo'n kwart van de totale werkzaamheden c.q. een kwart
van het instellingsbudget. Driekwart van de werkzaamheden is vergelijkbaar
met die van de LPC. Een derde deel van het bij die laatste werkzaamheden behorende
budget, dat wil zeggen een derde deel van driekwart van het instellingsbudget
zal, net zoals bij de LPC, na een overgangsperiode van drie jaar de WEB-instellingen
bereiken. Met deze aanpak wordt voorkomen dat het CINOP in een nadelige positie
zou komen te verkeren ten opzichte van de SLO en het CITO. In de brief aan
het CINOP van 18 juli 1995 – die als vervolg op de brief van 2 juni
1994 geldt – is de toenmalige stand van zaken van de voornemens omtrent
de herziening van de educatieve infrastructuur geschetst. Ingegaan is op het
uitgangspunt van «een sobere regeling teneinde een subsidierelatie
met de landelijke ondersteuningsinstellingen, waaronder het CINOP, mogelijk
te maken.» In de brief is uitgelegd dat er in de nieuwe situatie een
flexibeler structuur ontstaat, waarbij het CINOP zijn diensten kan aanbieden
aan scholen voor voortgezet onderwijs, maar ook dat de LPC, de SLO en het
CITO hun diensten kunnen aanbieden aan instellingen voor beroepsonderwijs.
Daarnaast wordt in de brief het belang benadrukt van het instandhouden van
de deskundigheid van het CINOP op het BVE-terrein.Voor de leden van de VVD-fractie is het onduidelijk welke richting het
kabinet op wil met de SLO. Zij vragen of er in Nederland geen behoefte bestaat
aan een onafhankelijk instituut voor de opzet, innovatie en implementatie
van leerplannen. Ook stellen zij de vraag waarom niet gekozen is voor een
nauwere bestuurlijke samenwerking tussen het CITO en de SLO. Zij verzoeken
het kabinet aan te geven hoe het aankijkt tegen het samengaan van deze instituten.De ondergetekenden merken op dat er geen behoefte is aan een monopolistisch
geregeld onafhankelijk leerplaninstituut. Ook andere instellingen kunnen soms
belangrijke leerplanbijdragen leveren. Zulks leert de ervaring met bijvoorbeeld
het Freudenthalinstituut van de Universiteit van Utrecht. De implementatie
van leerplannen is onder de huidige regeling overigens geen taak voor de SLO,
maar uitsluitend en alleen voorbehouden aan de LPC. Reeds vele jaren wordt
gediscussieerd over de vraag of de SLO en het CITO zouden moeten fuseren.
De argumenten voor en tegen zijn nimmer doorslaggevend gebleken voor een bepaalde
keuze. Gelet op de personele onrust die een dergelijke operatie met zich meebrengt
en het gebrek aan meerwaarde ervan onder een stelsel van activiteitensubsidiëring
is het niet opportuun een dergelijke fusie voor 1 januari 1998 te regelen.
Daargelaten overigens dat dit wettelijk niet meer mogelijk is. Na de privatisering
is fusie een keuze van de instellingen zelf.De leden van de VVD-fractie vragen hoe het kabinet aankijkt tegen het
op termijn volledig doorvoeren van de vraagfinanciering bij de LPC. Zij vragen
zich daarbij af of marktwerking op het terrein van de LPC een goed instrument
is. Ook willen zij weten of het niet wenselijk is om in de memorie van toelichting
aan te geven dat de LPC op den duur zullen verzelfstandigen.De leden van de fractie van D66 stellen de vraag of de organisatiestructuur
van de LPC nog in overeenstemming is met de wijze waarop de LPC functioneren,
te weten met een label van uitsluitend een bepaalde signatuur en met een onderlinge
taakverdeling voor de specifieke innovatieve taken. Verdient het, aldus deze
leden, niet aanbeveling de verregaande samenwerking tussen de LPC te vertalen
hetzij in de vorm van een institutionele fusie, hetzij in de vorm van een
federatieve fusie, waarbij de levensbeschouwelijke onderwijsondersteuning
vanzelfsprekend als onderdeel van het totale takenpakket overeind blijft.
Deze leden achten niet uitgesloten dat in geval van loskoppeling van het huidige
richtingbegrip van de LPC als geheel, de toegankelijkheid daarvan zal toenemen
voor scholen van andere richtingen. Dit temeer daar er nu reeds signalen zijn
dat andere richtingen hun eigen onderwijsondersteuning gaan organiseren. Zij
vragen of die signalen ook de regering hebben bereikt en of de regering de
leden van de vaste commissie daarover kan informeren. Voorts vragen zij naar
de visie van de regering op de onderwijsondersteuning georganiseerd langs
levensbeschouwelijke lijnen. Ook stellen zij de vraag of overleg is gevoerd
met de LPC over het bevorderen van brede toegankelijkheid en over een organisatiestructuur
die ook uitdraagt hoe en aansluit bij de wijze waarop de instellingen daadwerkelijk
functioneren. Naar aanleiding van deze vragen brengen de ondergetekenden het volgende
onder de aandacht. Op basis van de brief van 27 februari 1995 zal de vraagfinanciering
een derde deel van de totale omzet van de LPC uitmaken. In een periode van
drie jaren worden 15 van de 45 miljoen gulden overgeheveld. Er zal derhalve
sprake zijn van een zeer geleidelijke overgang van een subsidierelatie naar
een deels vraag-afhankelijke financiering. De overheid gebaat is bij het op
peil houden van het voorzieningenniveau van de landelijke onderwijsverzorging,
Bovendien hebben de LPC althans op dit moment qua kennisniveau een aanzienlijke
voorsprong op de mogelijke concurrentie. In de praktijk na 2001 blijft het
ministerie van OCenW naar verwachting een aanzienlijk deel van de diensten
van de LPC afnemen wanneer er sprake is van een gunstige verhouding tussen
prijs en kwaliteit van de geboden diensten. Aan de gedachte van de leden van
de VVD omtrent de verzelfstandiging van de LPC wordt in het wetsvoorstel volledig
tegemoet gekomen. De LPC worden geheel onafhankelijk van de overheid. Het
volledig doorvoeren van vraagfinanciering, ook voor de denktank- en innovatiefunctie,
is een kwestie die niet eerder bezien kan worden na 2001. Thans is een discussie
daarover veel te vroeg. De huidige verzelfstandiging en de gedeeltelijke vraagfinanciering
vragen al inspanning genoeg. Daarom is in de memorie van toelichting ook geen
aandacht besteed aan een eventueel verdergaand perspectief. Ten aanzien van
de vragen van de leden van de fractie van D66 over de bevordering van een
toegankelijke organisatiestructuur merken de ondergetekenden het volgende
op. Met de invoering van activiteitensubsidiëring worden de voormalige
verzorgingsinstellingen volledig verzelfstandigd van de overheid. Ook voor
de LPC geldt dat aan henzelf wordt overgelaten voor welke organisatiestructuur
zij kiezen. Ten aanzien van initiatieven van andere richtingen om de onderwijsondersteuning
te gaan organiseren, is het de ondergetekenden bekend dat op 5 april 1995
het Islamitisch Pedagogisch Centrum (IPC) bij notariële acte is opgericht.
Het IPC voert overleg met het WPRO om te bezien of en hoe de deskundigheid
van het IPC in de onderwijsverzorging kan worden benut.De leden van de VVD-fractie verzoeken aan te geven waarom de SVO, een
instelling die feitelijk al grotendeels op basis van vraagfinanciering functioneert,
wordt opgeheven. Zij vragen naar de opvatting van het kabinet over deze opheffing
en de verdeling van de gelden voor de SVO over het NWO, de LPC en het ministerie
in het licht van het terugdringen van de overheidsinvloed.De ondergetekenden merken op dat de aanleiding waarom de SVO met ingang
van 1 januari 1997 ophoudt te bestaan, hetgeen bij de wet van 26 juni 1996
(Stb. 373) is vastgelegd, enerzijds lag besloten in het expireren van de WOV,
anderzijds in het door de regering gevraagde advies aan de WRR en het kabinetsstandpunt
daarop. Daarvoor kan worden verwezen naar de brief aan de Tweede Kamer van
27 februari 1995, waarin de ondergetekenden hun beslissing om het onderwijsonderzoek
anders te beleggen hebben onderbouwd:– het aansluiten bij bestaande voorzieningen voor het initiëren
van onderzoek, hetgeen de kwaliteit en doelmatigheid kan verhogen;– de versterking van de relatie tussen fundamenteel, strategisch,
evaluatief en toegepast onderzoek;– de waarborgen die NWO biedt ten aanzien van het wetenschappelijk
draagvlak en de onafhankelijkheid van het onderzoek.De ondergetekenden achten de verdeling van de gelden in drie stromen een
goede zaak. Ook wordt hiermee bereikt dat de overheidsinvloed wordt teruggedrongen.
Bij het onderzoek dat door SVO wordt uitgezet bepaalt de overheid het onderzoek
voor 40% van de middelen; 40% wordt door het veld bepaald en 20% door SVO
zelf. Nu het langlopende onderzoek door NWO wordt uitgezet (70% van de onderzoekmiddelen),
bepaalt NWO welk onderzoek zal plaatsvinden. De minister zal
thema's op hoofdlijnen aangeven, die door de Programmaraad, als adviesorgaan
van NWO, tot een programma worden uitgewerkt. Bovendien is de programmaraad
zo samengesteld, dat daarin zowel deskundigen uit het maatschappelijk veld
als uit het wetenschappelijk veld participeren. De overheidsinvloed is dus
duidelijk minder geworden. Het onderzoek op korte termijn wordt voor het veld
belegd bij de LPC gezamenlijk en voor het beleid bij het ministerie OCenW
zelf. Dit onderzoek is van belang om antwoord te krijgen op vragen die relevant
zijn voor het veld en voor het beleid.De leden van de fractie van D66 wijzen er op dat de SVO per 1 januari
1997 wordt opgeheven en dat een deel van de onderzoekstaak wordt ondergebracht
bij het NWO. Vooruitlopend op de formele wetgeving is er, aldus deze leden,
feitelijk al het een en ander geregeld en tot stand gekomen. Zij verzoeken
hen informatie te verschaffen over de stand van zaken en aan te geven in welk
stadium van besluitvorming een en ander verkeert.Ter voorkoming van misverstand merken de ondergetekenden op dat bij de
wet van 26 juni 1996 (Stb. 373), waarbij de verlenging van de werkingsduur
van de WOV is geregeld, tevens een aparte voorziening is getroffen voor het
SVO op grond waarvan de bepalingen in de WOV die zien op de SVO, met ingang
van 1 januari 1997 komen te vervallen. Deze voorziening was nodig omdat het
SVO met ingang van die dag feitelijk ophoudt te bestaan (zie ook kamerstukken
II 1995/96, 24 687, nr. 6). In formele zin ligt de expiratiedatum van
de SVO dus reeds vast. Over de stand van zaken betreffende de opheffing van
de SVO kan het volgende worden meegedeeld. Na de behandeling van de brief
van 27 februari 1995 in de Tweede Kamer in mei 1995 over de herziening van
de onderwijsverzorging zijn in goed overleg met SVO voorbereidingen getroffen
om de verschillende taken van SVO zo goed mogelijk onder te brengen. Met de
KNAW zijn afspraken gemaakt voor overname van de documentatietaak van SVO
met het daarbij behorende SVO-personeel. In overleg met SVO is besloten de
voorlichting aan de doelgroepen voor de onderwijsverzorging bij het Interuniversitair
Centrum voor Onderwijskundig Onderzoek (ICO) onder te brengen en het blad
Didaktief bij de professionele uitgever Koninklijke Boom Pers, dit inclusief
de bij deze taken betrokken SVO-medewerkers. Het nog lopende onderzoek zal
SVO met de financiële middelen naar NWO overhevelen. Het daarbij betrokken
personeel is inmiddels bij NWO gedetacheerd tot 1 januari 1997; het treedt
per laatstgenoemde datum in dienst van NWO. Met de LPC moeten nog afspraken
worden gemaakt. Met deze instellingen is overleg in gang gezet evenals met
de betrokken eenheden binnen het ministerie van OCenW. De overheveling van
taken naar de diverse instellingen zal per 1 januari 1997 voltooid zijn.De leden van de RPF-fractie stellen de vraag of er tot 2001 ruimte voor
andere instellingen is om onderwijsondersteunende activiteiten te verrichten.Op deze vraag kan worden meegedeeld dat er tot 2001 binnen het budget
dat in totaal ter beschikking staat voor de instellingen geen ruimte is voor
andere instellingen om onderwijsondersteunende activiteiten te verrichten.
Buiten dat budgetkader is dat wel het geval. Ook nu ontvangen bijvoorbeeld
expertisecentra op het gebied van taal en wiskunde subsidies. Dat is mogelijk
omdat het hier niet gaat om onderwijsverzorging zoals geregeld in de WOV.
Overigens kunnen vanuit particulier initiatief, buiten het budgettair kader
van de rijksoverheid, activiteiten worden verricht in de zin van het wetsvoorstel,
ook in de overgangsperiode. 7. Rechtsbescherming en toezichtDe leden van de CDA-fractie wensen een nadere uiteenzetting over de in
het wetsvoorstel voorgestelde rechtsbescherming. Zij vragen met name naar
de gevolgen van de passage «pedagogische of denominatieve ondersteuning
danwel beide» in het eerste lid, onderdeel a, onder 3, van artikel 2,
maar ook naar de gevolgen van hetgeen in artikel 2 is opgenomen in het eerste
lid, onderdelen b, c en d. Deze leden verzoeken enige helderheid te bieden
over de manier waarop de bestuursrechter een en ander gaat toetsen en vragen
wie uiteindelijk de kwaliteit van het geleverde werk beoordeelt.Ook de leden van de RPF-fractie zien de mogelijkheid van verweer voor
de instellingen graag nader toegelicht.Verlening van de subsidie geschiedt, ingevolge artikel 2, door de minister.
Deze bepaalt aan de hand van de ingediende aanvragen, de hoofdlijnenbrief
en de wettelijke vereisten of de desbetreffende subsidie-aanvraag wordt gehonoreerd.
De minister beoordeelt daarbij de aard en de te verwachten kwaliteit van de
te verrichten activiteiten. Hij laat zich in dat verband mede leiden door
het oordeel over de kwaliteit van reeds verrichte activiteiten. Indien hij
tot het oordeel komt dat de te leveren prestatie niet past in het bij de hoofdlijnenbrief
bekend gemaakte beleid of dat de te verrichten activiteit naar verwachting
onder de maat zal blijven, kan hij de subsidie-aanvraag afwijzen. Het spreekt
vanzelf dat de minister bij de beoordeling van de aard van de activiteiten,
zoals opgesomd in het eerste lid van artikel 2, de vereiste terughoudendheid
betracht. De in hoofdstuk 1 van de Grondwet beschermde grondrechten, waarbij
de ondergetekenden in dit verband met name willen wijzen op het discriminatieverbod
en de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, zijn ook onverkort van
toepassing op het subsidiebeleid van de minister, zoals dat in de hoofdlijnenbrief
zal zijn neergelegd en in het nemen van beschikkingen tot uitdrukking komt.
Indien de subsidie-aanvraag wordt afgewezen kan de betreffende instelling
de rechtsgang volgen die in de Awb is aangegeven. Mondt deze uit in beroep
bij de bestuursrechter, dan zal deze de beschikking van de minister kunnen
toetsen aan de Grondwet, de wettelijke vereisten, zoals onder meer neergelegd
in dit wetsvoorstel en het ongeschreven recht, de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur. Naar de mening van de ondergetekenden is binnen de aangegeven
rechtsstatelijke context voorzien in een adequate rechtsbescherming van de
instellingen.De leden van de CDA-fractie hebben enkele specifieke vragen over artikel
16. Zij vragen wie de «door Onze Minister aan te wijzen personen»
zijn die zijn belast «met het toezicht op de naleving van het bepaalde
bij of krachtens deze wet». Voorts stellen zij de vraag wat de toekomstige
rol van de inspectie van het onderwijs wordt en op welke wijze de inspectie
het toezicht op de instellingen gaat uitoefenen. Voorts informeren zij of
de inspectie op dit moment met het oog op de onderwijsverzorging wordt teruggebracht,
en zo ja hoe dat zich verhoudt tot de nu voorliggende wetsvoorstellen.Het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de Wet SLOA
vindt plaats door de departementale accountantsdienst. Het toezicht geschiedt
conform de strekking van de Awb. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven,
gaat het daarbij met name om controle op het naleven van de subsidieverplichtingen
en niet om controle op de kwaliteit van de onderwijsondersteuning. Voor de
inspectie van het onderwijs is hier dan ook geen rol weggelegd. De inspectie
zal zeker een rol spelen via haar waarnemingen in de scholen over de kwaliteit
van de geleverde producten en diensten in het kader van de onderwijsverzorging.
De inspectie rapporteert daarover aan de minister. De hierbedoelde wijziging
leidt er toe dat de taak van de inspectie die specifiek betrekking heeft op de onderwijsverzorging, wordt beëindigd. Dat zal zijn weerslag
hebben op de samenstelling van de inspectie.De leden van de fractie van D66 stellen dat terwijl zeer duidelijk is
welke sancties bestaan voor de instellingen als zij in gebreke blijven (geen
ontvangst van subsidie, terugstorten van subsidie), niet duidelijk is welke
rechten de instellingen hebben als de overheid in gebreke blijft, bijvoorbeeld
als een tijdpad niet wordt gehaald of als meer wordt gevraagd dan voorheen
was afgesproken. Deze leden verzoeken omwille van een verantwoorde bedrijfsvoering
om meer duidelijkheid en zekerheid aangaande de rechten voor de instellingen
op dit punt en verzoeken deze in de wet vast te leggen.De ondergetekenden brengen onder de aandacht dat de door deze leden gewenste
duidelijkheid en zekerheid ten behoeve van de instellingen reeds door de Awb
worden geboden. De Awb bevat afdoende voorzieningen. In alle gevallen waarin
de minister niet of niet tijdig een besluit neemt, dan wel weigert een besluit
te nemen, zijn de bepalingen van de Awb over bezwaar en beroep van toepassing.
Dat betekent dat tegen die besluiten of tegen het niet (tijdig) nemen daarvan
achtereenvolgens bezwaar bij de minister en, indien de minister tot een niet
welgevallig besluit komt, beroep bij de administratieve rechter mogelijk zijn.
In spoedeisende gevallen is het bovendien mogelijk de administratieve rechter
te verzoeken een voorlopige voorziening te treffen op het moment dat ook bezwaar
bij de minister is ingediend. Zo'n voorlopige voorziening zou bijvoorbeeld,
in geval van een kwestie over verlening van subsidie, kunnen inhouden dat
een subsidiebedrag feitelijk beschikbaar moet worden gesteld. De voorlopige
voorziening blijft van kracht totdat in de bodemprocedure de administratieve
rechter tot een uitspraak in de hoofdzaak komt. Die uitspraak kan een bevestiging
inhouden van de voorlopige voorziening, maar kan bijvoorbeeld ook leiden tot
de beslissing dat een op grond van een voorlopige voorziening toegekend subsidiebedrag
moet worden terugbetaald.Het is de leden van de RPF-fractie niet duidelijk hoe de verwachte kwaliteit
van de te leveren ondersteuning kan worden gemeten. Zij zien de wijze van
meten en de mogelijkheid van verweer voor de betreffende instelling graag
nader toegelicht.Op deze vraag kan geen eenduidig antwoord worden gegeven. Het meten van
de kwaliteit van de te leveren ondersteuning is afhankelijk van de aard van
de activiteit. De kwaliteit van een implementatie-activiteit als de ondersteuning
van de bevordering van de zelfstandigheid van leerlingen dient op een geheel
andere wijze te worden gemeten dan de kwaliteit van bijvoorbeeld de examens
voor het vak wiskunde over een reeks jaren. Hierover zullen in overleg met
de subsidieaanvragers afspraken worden gemaakt. Te verwachten is dat de uitvoerende
instellingen een belangrijk aandeel zullen krijgen in het meten van de kwaliteit.
Hen kan worden gevraagd te noteren of en in welke mate bepaalde producten
en/of diensten hun weg vinden naar de beoogde afnemers. Eveneens kan hen worden
gevraagd het oordeel van de betrokken afnemers te verzamelen. In de aanvraag
tot verlening van subsidie dient de wijze waarop de instelling haar activiteiten
evalueert overigens expliciet te worden opgenomen (zie artikel 4, derde lid,
onderdeel d). Naast de ondersteunende instellingen zelf, zal ook de inspectie
van het onderwijs een belangrijke bijdrage leveren aan het oordeel over de
kwaliteit van de geleverde diensten en producten door haar waarnemingen in
de scholen. Ook is het mogelijk een onderzoeksinstelling opdracht te geven
een bepaalde activiteit expliciet te evalueren. Het spreekt vanzelf dat ook
in een subsidierelatie met de instellingen uitgegaan moet worden van betrouwbare
en objectieve beoordeling van de kwaliteit van het werk van de instellingen.
Daartoe zijn in de subsidierelatie vaste beoordelingsmomenten
ingebouwd, te beginnen bij de aanvraag, bij de verlening en in de vaststelling.
De aanvraag vindt veelal in competitie plaats, waarbij voor de verlening wordt
getoetst aan de hoofdlijnenbrief. Bij de vaststelling tenslotte wordt expliciet
de relatie beoordeeld tussen datgene wat met subsidiëring werd beoogd
en de geleverde diensten of producten. Voor de mogelijkheid tot verweer wordt
verwezen naar het eerder gegeven antwoord in paragraaf 3 op vragen in verband
met de toetsingscriteria van de hier aan het woord zijnde leden en van de
leden van de fracties van PvdA en VVD. 8. OvergangsrechtDe leden van de PvdA-fractie stellen over de overgangsbepalingen de vraag
of de in het wetsvoorstel genoemde overgangstermijn, mede gelet op het fundamentele
karakter van de verandering naar taakmarktorganisaties, niet te krap is. Zou,
zo stellen zij, het niet wenselijk zijn om een termijn van vijf jaar in acht
te nemen. De afweging om de overgangsperiode te verlengen wordt gevoed door
de vraag of de denktankfunctie en de innovatiefunctie van de LPC qua continuïteit,
diepgang en productontwikkeling wel kunnen gedijen bij een ultrakorte periode
van drie jaar. Deze leden hebben hier hun twijfels over.De ondergetekenden zijn van oordeel dat een overgangsperiode van drie
jaar voldoende moet zijn om in te spelen op de nieuwe verhoudingen. Juist
wat betreft de innovatie- en de denktankfunctie verandert er inhoudelijk niets.
Thans vindt bekostiging plaats op basis van de wet; per 1 augustus 1997 geldt
tot 1 januari 1998 de oude regeling en per 1 januari 1998 vindt subsidiëring
plaats van dezelfde activiteiten. Wat fundamenteel verandert is de marktpositie
naar de scholen. De ondergetekenden hebben gekozen voor een gefaseerde overheveling
van het daartoe bestemde deel van de middelen naar de scholen. Gezien de bedragen
waar het om gaat ten opzichte van de totale middelen voor de LPC en het CINOP,
achten zij een periode van drie jaar hiervoor noodzakelijk, maar ook voldoende. II. ARTIKELEN Artikel 2De leden van de VVD-fractie wijzen op het eerste lid van artikel 2 waarin
wordt omschreven dat de minister een instelling subsidie kan verlenen voor
algemene begeleidings- en ontwikkelingsactiviteiten, waaronder onder meer
wordt verstaan het ondersteunen van schoolbegeleidingsdiensten. Deze leden
vragen of het kabinet het met hen eens is, dat de kan-bepaling onduidelijkheid
schept over de continuïteit van de huidige ondersteuning van de LPC aan
de schoolbegeleidingsdiensten en of het kabinet deze onduidelijkheid gewenst
acht.Anders dan de leden van de VVD-fractie stellen, schept de kan-bepaling
van artikel 2 geen onduidelijkheid inzake de continuïteit. Afhankelijk
van de kwaliteit van de dienstverlening die de LPC bieden, alsmede van de
vraag of de subsidie-aanvraag valt binnen de termen van de wet en de hoofdlijnenbrief,
kan aan de LPC terzake van deze activiteit subsidie worden verleend. De continuïteit
van de financiering wordt, zoals ook in het antwoord op de vragen van de VVD-fractie
inzake de hoofdlijnenbrief (zie paragraaf 3) is aangegeven, van rijkswege
ondersteund door de systematiek van de hoofdlijnenbrief en de daarbij plaatsvindende
geleidelijke verschuiving van vierjarige planningsprognoses. Artikel 3De leden van de fractie van D66 stellen de vraag waarom de regering hecht
aan een beperking van het subsidie tot ten hoogste een jaar. Vele projecten
strekken zich uit over een langere periode dan een jaar. Zelfs als het subsidie
per jaar wordt uitgekeerd zou in dergelijke gevallen en bij voldoende voortgang
van het project onder voorwaarden meerjarige subsidie mogelijk moeten zijn.
Deze leden vragen of de regering niet bevreesd is dat de jaarlijkse onrust
over de omvang van het subsidie, de werksfeer en de kwaliteit van het werk
van de desbetreffende instellingen wel ten goede komen. Ook willen zij weten
of de regering het eens is dat de instellingen de gelegenheid gegeven moet
worden een meerjarig beleid te voeren.In de hoofdlijnenbrief worden de voorgenomen activiteiten bekendgemaakt
voor een periode van twee jaar. Dit is het meerjarig kader waarbinnen de instellingen
moeten werken. Vervolgens wordt jaarlijks per onderdeel aangegeven, met inachtneming
van de hoofdlijnenbrief, welke activiteiten moeten worden verricht. Er is
reeds opgemerkt dat het de bedoeling is de plancyclus in een opschuivend meerjarenperspectief
in te kaderen. Daarmee wordt bereikt dat veranderingen in geleidelijkheid
plaatsvinden. Op grond van een en ander zijn de ondergetekenden niet bevreesd
voor een jaarlijkse onrust, zoals de geachte leden dat bedoelen. Artikel 4De leden van de fractie van D66 vragen of het ministerie in staat is om
tijdig voor 1 oktober de subsidie toe te kennen en wat de gevolgen zijn indien
het ministerie op dit punt in gebreke blijft.Voor antwoord op deze vraag wordt verwezen naar het antwoord in paragraaf
3 op een soortgelijke vraag van deze leden.De leden van de fractie van D66 vragen waarom in het derde lid, onder
a, van artikel 4 onderscheid wordt gemaakt tussen een tweejaarlijkse hoofdlijnenbrief
en een jaarlijkse kaderbrief ten behoeve van het landbouwonderwijs. Zij willen
weten wat er op tegen is om in beide gevallen te kiezen voor een drie- of
vierjaarlijks hoofdlijnenperspectief.De ondergetekenden wijzen in dit verband op de gewijzigde situatie in
verband met het BOA. Zij verwijzen hiervoor naar de nota van wijziging bij
deze nota.De leden van de fractie van D66 stellen de vraag of de subsidievoorwaarde
in het derde lid, onder c, van artikel 4 (het beleidsplan bevat de wijze waarop
de instelling haar activiteiten voor een doelmatige en doeltreffende werkwijze
en taakverdeling afstemt op de activiteiten van andere instellingen) nog wel
gesteld kan worden in de nieuwe subsidiesystematiek waarin de instellingen
hoe dan ook elkaars concurrenten zijn geworden.Voor de beantwoording van deze vraag kan worden verwezen naar het antwoord
in paragraaf 3 op overeenkomende vragen van de leden van de fracties van PvdA,
CDA en VVD. Artikel 7De leden van de fractie van D66 vragen of het juist is dat de bij subsidieverlening
op te leggen verplichtingen alleen betrekking hebben op het landelijk ondersteuningsbeleid
en niet op de denktankactiviteiten en de dienstverlening. Zou het alsdan,
zo vragen deze leden zich af, niet beter zijn dit in de wettekst of de toelichting
aan te geven.De veronderstelling van deze leden dat subsidieverlening alleen zou plaatsvinden
voor het landelijk ondersteuningsbeleid, is onjuist. Subsidieaanvragen
voor denktankactiviteiten, inclusief de daaronder begrepen dienstverlening,
zullen behalve indien er heldere overwegingen zijn zulks niet te doen, ook
worden gehonoreerd. In de omschrijving van artikel 2 zijn de hierbedoelde
activiteiten mede begrepen. Artikel 10De leden van D66 zijn bevreesd dat de instellingen op de in artikel 10
aangegeven manier pas erg laat zekerheid over de budgetten zullen krijgen
namelijk pas op het moment dat de begroting is goedgekeurd. Zij willen weten
of het niet mogelijk is om analoog aan bijvoorbeeld het kunstenplan slechts
eenmaal per drie of vier jaar het subsidieplafond en de verdeling van de middelen
te bekijken, waardoor meer continuïteit en rust voor de instellingen
ontstaat.De ondergetekenden wijzen er op dat de aanvraagprocedure voor de verlening
van het subsidie ten opzichte van de huidige situatie niet wordt ingrijpend
gewijzigd. Onder de WOV is het zo dat uiterlijk in de maand november van het
voorafgaand jaar definitief bekend is wat de omvang zal zijn van het instellingssubsidie
voor het komende jaar. Aan de hand van een herziene begroting – in te
dienen voor 1 februari van het desbetreffende kalenderjaar – wordt de
begroting definitief goedgekeurd. De instellingen zijn derhalve aan deze korte
procedure gewend. Daarnaast biedt het strikte tijdpad de instellingen, zoals
al eerder aangegeven, allerlei tot nu toe niet bestaande mogelijkheden om
bezwaar te maken en beroep in te dienen. Artikel 17De leden van de fractie van D66 stellen de vraag of het mogelijk is om
in de wet nadere voorschriften betreffende termijnen, aanvragen, vaststelling
en dergelijke op te nemen, zodat daar door de instellingen rechten aan zijn
te ontlenen.Naar aanleiding van deze vraag kan worden opgemerkt dat het onderhavige
wetsvoorstel de subsidieregeling van de derde tranche van de Awb nauwkeurig
volgt. Bij de nadere voorschriften, bedoeld in artikel 17, vindt invulling
plaats van de mogelijkheden die de subsidietitel van de Awb biedt om keuzes
te doen op het terrein van de in artikel 17 genoemde onderwerpen. Voor de
regeling bij algemene maatregel van bestuur is gekozen om twee redenen. Ten
eerste om flexibiliteit te verzekeren wanneer uit het verkeer met de instellingen
blijkt dat de procedureregels bijstelling behoeven. Ten tweede om voorschriften
op een zodanig niveau van regelgeving te verankeren dat instellingen voldoende
zekerheid wordt geboden. Artikel 18De leden van de fractie van D66 brengen naar voren dat het rapport Andersen
een aantal redenen geeft op grond waarvan het de voorkeur verdient een vijfjarige
in plaats van een driejarige overgangsperiode te creëren. Deze leden
vragen of het rapport Andersen voor het kabinet aanleiding vormt tot verlenging
van de overgangsperiode.Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar paragraaf 8.De leden van de fractie van D66 merken in dit verband tevens op dat de
taken van het CINOP op dit moment betrekking hebben zowel op de taken in artikel
2, eerste lid, onderdeel a, als op de taken in artikel 2, eerste lid, onderdelen
b en c. Artikel 18 daarentegen suggereert dat de te subsidiëren taken
van het CINOP in de overgangsperiode beperkt blijven tot algemene begeleidings-
en ontwikkelingstaken. Dat laatste lijkt deze leden niet in overeenstemming
met de afspraken gemaakt in het kader van de WEB. Zij verzoeken om een verklaring.Artikel 2 van het wetsvoorstel geeft de activiteiten weer, waarvoor de
minister een instelling subsidie kan verlenen. Daarmee is, in het kader van
subsidiewetgeving, uitwerking gegeven aan hetgeen in de brief van 18 juli
1995 is gesteld. Voorts is het zo dat in artikel 18 de instellingen worden
opgesomd, die van 1 januari 1998 tot 1 januari 2001 uitsluitend op grond van
de Wet SLOA voor subsidie van activiteiten in aanmerking komen. Voor het CINOP
zijn dat de activiteiten, genoemd in artikel 2, eerste lid, onderdelen a en
c. Artikel 18 veroorzaakt op geen enkele manier een discontinuïteit in
de huidige activiteiten van het CINOP. Alle activiteiten die het CINOP nu
uitvoert vallen onder de twee categorieën genoemd in artikel 2, eerste
lid, onderdelen a en c. Artikel 2, eerste lid, onderdeel b, betreft activiteiten
gericht op centrale examens en toetsen. De activiteiten van het CINOP inzake
koppeling van diverse itembanken en systemen voor dienstverlening bij toetsen,
scholing op het gebied van toetstermen en toetsontwikkeling en dergelijke
vallen onder de activiteiten, bedoeld in de onderdelen a en c van artikel
2, eerste lid. Artikel 19De leden van de fractie van D66 willen weten of het meer marktgerichte
functioneren van de instellingen niet om een grotere mate van vrijheid van
die instellingen vraagt ten aanzien van een eigen personeelsbeleid. Zij informeren
voor wiens rekening wachtgeldconsequenties uit deze wet komen zo deze zich
onverhoopt zouden voordoen.Voor de beantwoording van de vragen verwijzen de ondergetekenden naar
hun beantwoording in paragraaf 4 op soortgelijke vragen. Artikel 23De leden van de fractie van D66 vragen waarom er onderscheid wordt gemaakt
tussen een evaluatieperiode van zes jaar voor de doeltreffendheid en de effecten
van de wet in de praktijk en een periode van vier jaar voor de effecten van
de wet op de verdeling van de middelen ten behoeve van het onderzoek voor
het onderwijs.Voor het antwoord op deze vraag verwijzen de ondergetekenden naar hun
antwoord in paragraaf 2 op vragen van deze leden over dezelfde materie. De ondergetekenden hopen met het vorenstaande voldoende te zijn ingegaan
op de gestelde vragen en de gemaakte opmerkingen.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. NetelenbosDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24718-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl