Voorjaarsnota 2000; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27101, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27101 nr. 2

14-06-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345Tabel 1: Regeerakkoordombuigingen Tabel 2: Regeerakkoordombuigingen Zorg 6 en 227, 8, 10, 14, 29, 38 en 45Tabel 1: Ruimte onder de uitgavenkaders ToelichtingTabel 2: Besteding van de uitgavenruimte ToelichtingTabel 3: Versnellingen Regeerakkoord 89101112131415Nominale mutaties uitgesplitst naar loon- en prijseffecten
(in miljarden) 1617Stijging van de consumentenprijs naar onderdelen (bijdrage
in%) 181920 en 10721 en 80222324252627, 68 en 8428293031 en 58323334 en 9835, 36 en 3736373839404142Tabel Ruilvoetwinst t.o.v. Miljoenennota 2000 (in miljarden) 43444546474849 en 51Tabel : Vermogenssaldi sociale fondsen ultimo 2000 (in
mrd) 505152 en 535354555657 en 965859, 60 en 9560616263646566676869, 70, 72 en 7670717273747576777879808182, 86, 90 en 93Tabel contractloon en geschoonde CPI 838485Tabel Effecten in 2001 van vijf onzekerheidsvarianten
(CEP 2000, in milarden) 8687 en 9288 en 1198990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116 en 117117118119120121122123124
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27101Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 131 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 101Voorjaarsnota 2000nr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 14 juni 2000De vaste commissie voor Financiën1 heeft
over de Voorjaarsnota 2000 (kamerstuk 27 101, nr. 1) de navolgende vragen
ter beantwoording aan de regering voorgelegd. Deze vragen, alsmede de daarop
gegeven antwoorden, zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van GijzelDe griffier voor deze lijst,Nava 1Kan worden aangegeven hoe groot het tekort is van de
begroting van de rijksoverheid? (algemeen)De stand van het vorderingensaldo van de rijksoverheid bij Voorjaarsnota
2000 bedraagt –1,0% BBP voor het jaar 2000 («–» betekent
een tekort).2Kan worden verklaard waarom in de kaderbrief van 27
maart 2000 blijkens mededelingen in de media voor een cijferopstelling is
gekozen waaruit bleek dat er in 2000 2,9 miljard ruimte was voor extra uitgaven,
terwijl de Voorjaarsnota een getal noemt van 5,6 miljard? Kan een reactie
worden gegeven op analyses in de pers waarin aanduidingen als goochelen met
cijfers kunnen worden aangetroffen (bijvoorbeeld «Hoogte meevallers
is vooral een kwestie van rekenen», FD 17 maart 2000, «Minister
Zalm is nog lang niet uitgegoocheld», NRC 22 april 2000). Bemoeilijken
deze uiteenlopende cijferopstellingen niet een zakelijke discussie over de
budgettaire ruimte? (blz. 1)De Kaderbrief is een vertrouwelijk stuk, bedoeld om in de ministerraad
de besluitvorming over de begroting van het lopende en het nieuwe jaar voor
te bereiden.In zijn algemeenheid kunnen uiteenlopende cijferopstellingen een zakelijke
discussie over de begroting bemoeilijken. Daarom geeft de Regering er de voorkeur
aan om de discussie met het parlement te voeren aan de hand van de stukken
die daarvoor bedoeld zijn. Uiterlijk 1 juni worden in de Voorjaarsnota en
suppletore begrotingen de voorgestelde wijzigingen gemeld die betrekking hebben
op het lopende begrotingsjaar. Op Prinsjesdag worden in de Miljoenennota en
ontwerp-begrotingen de voornemens voor het nieuwe begrotingsjaar aan het parlement
aangeboden. 3Hoe kan in de toekomst worden voorkomen dat –
uiteraard met inachtneming van het gegeven dat zich altijd nieuwe ontwikkelingen
kunnen voordoen – zowel de uitgaven als de belasting- en premieopbrengsten
zo sterk afwijken van de in de Miljoenennota gepresenteerde cijfers? (blz. 1)De cijfers die in de Miljoenennota 200 zijn gepresenteerd zijn gebaseerd
op de toen meest recente ramingen omtrent de macro-economische ontwikkeling
in 1999 en 2000, opgesteld door het Centraal Plan Bureau (MEV2000). Als de
nieuwe macro-economische ontwikkeling (CEP2000) afwijkt van de inzichten die
golden tijdens het opstellen van de begroting, zullen nieuwe ramingen van
de uitgaven en belasting- en premieontvangsten over het lopende jaar kunnen
afwijken van de in de begroting gepresenteerde cijfers. Dit heeft te maken
met nadere inzichten in het afgelopen jaar (realisaties) en met nieuwe prognoses
voor het lopende jaar.Het maken van economische voorspellingen gaat, zelfs voor het eerstvolgende
jaar, onvermijdelijk gepaard met een aanzienlijke mate van onzekerheid. Zo
kan uit een beschouwing van het CPB over trefzekerheid van ramingen in het
CEP 1999 worden afgeleid (pag. 143) dat de gemiddelde absolute voorspelfout
van de MEV-ramingen voor het komende jaar in de periode 1985–1997 1%
bedroeg. Voor de andere Europese landen geldt globaal een zelfde beeld. Voor
2000 geldt dat sprake is van een bovengemiddelde afwijking van de economische
groei ten opzichte van de prognose voor dat jaar (4% in plaats van 2½%).
Naast verschillen voortvloeiend uit afwijkingen mbt de economische groei is
ook de relatie tussen de groei en de overheidsinkomsten (progressiefactor)
niet constant. Ook voor de toekomst moet derhalve rekening gehouden worden
met verschillen tussen raming en realisatie van het BBP en ook van belastingen
en premies.4Uit recent onderzoek van DNB is gebleken dat in 1999
10 miljard gulden van de prijsstijgingen in onroerend goed door de burgers
gebruikt is voor extra consumptie (gefinancierd uit hogere hypotheken). Worden
de resultaten van dit onderzoek onderschreven en is hoe is het oordeel ter
zake? (blz. 1)Het CPB en DNB onderzoeken al geruime tijd de relatie tussen vermogensaanwas
en extra consumptieve bestedingen. Beide onderkennen de moeilijkheid om de
precieze omvang van de vermogenseffecten op de consumptieve en economische
groei te kwantificeren. Het geschatte vermogenseffect in 1999 van 10 mld gulden
lijkt plausibel, gegeven de feitelijke groei van de particuliere consumptie
en het reëel beschikbaar gezinsinkomen, zij het dat dit dan het totale
vermogenseffect betreft; dus van de toename in waarde van het onroerend goed en het aandelenbezit. Het CPB rekent in het CEP 2000 voor
dat de toename in vermogen een extra impuls heeft gegeven van 23 mld gulden
in de periode in 1993–1999. Het merendeel hiervan heeft plaatsgevonden
in de laatste twee jaar.Een dergelijke stijging is ook overeenkomstig de trend die zich vanaf 1996
begint af te tekenen. De sterke toename in waarde van het aandelenbezit en
het netto huizenvermogen maakt dat gezinnen minder sparen en meer (hypothecair)
krediet opnemen. De consumptieve bestedingen zijn hierdoor veel sterker toegenomen
dan de groei van het reëel beschikbaar gezinsinkomen. Dit heeft voor
een extra impuls aan de economische groei gezorgd.Deze ontwikkeling is op zich niet zorgelijk, maar moet wel nauwlettend
gemonitord worden. Het CPB stelt in het CEP 2000 dat de Nederlandse economie
de aanhoudend sterke groei goed heeft geabsorbeerd en dat Nederland voldoende
flexibiliteit heeft om verder te groeien. Het Kabinet draagt daar aan bij
via o.a. het verbeteren van het functioneren van de product- en arbeidsmarkt.
Het kabinet poogt zo de structuur van de Nederlandse economie te versterken.5Kan een overzicht worden gegeven van de mate van realisatie
van de in het regeerakkoord voorgenomen ombuigingen?In onderstaande tabel 1 wordt, op basis van de tabel op pagina 66 van
het Regeerakkoord, een overzicht gegeven van de stand van zaken bij de realisering
van de Regeerakkoordombuigingen. Aangezien in het Regeerakkoord tevens is
afgesproken dat de maatregelen die in de zorg zijn genomen ten gunste van
de zorg blijven, zijn deze niet in tabel 1 opgenomen. Om tóch inzichtelijk
te maken hoe de maatregelen in de zorg zich uitkristalliseren is een aparte
tabel 2 opgesteld, die qua opzet vergelijkbaar is met tabel 1.Tabel 1: Regeerakkoordombuigingen Ombuigingen (in miljoenen guldens)1999200020012002Stand van ZakenDoelmatigheid4741 1171 7472 334 1. Arbeidsproductiviteit collectieve sector110220330450Deze
maatregel is bij Miljoenennota 1999 naar rato toegedeeld aan de diverse begrotingen.
De begrotingsramingen zijn structureel verlaagd en er zullen geen besparingsverliezen
optreden.2. Volume-taakstelling departementen3672108144Deze maatregel is
bij Miljoenennota 1999 naar rato toegedeeld aan de diverse begrotingen. De
begrotingsramingen zijn structureel verlaagd en er zullen geen besparingsverliezen
optreden. 3. Budgettering incidentele loonstijging73170285435Bij Miljoenennota 1999 is deze taakstelling verwerkt
op de aanvullende post arbeidsvoorwaarden. De jaarlijkse uitdeling loonbijstelling
is, respectievelijk wordt, vervolgens voor deze taakstelling gekort; de ombuiging
wordt dus per definitie volledig gerealiseerd. Voor de sector onderwijs en
wetenschappen is de taakstelling naar rato verdeeld over de relevante begrotingen
(OCenW en LNV). 4. Vergroting doelmatigheid
departementale aankoop62123185246Deze maatregel is bij Miljoenennota 1999 naar rato toegedeeld
aan de diverse begrotingen. De begrotingsramingen zijn structureel verlaagd
en er zullen geen besparingsverliezen optreden. 5. Externe advisering18375454Deze maatregel is bij Miljoenennota 1999 naar rato
toegedeeld aan de diverse begrotingen. De begrotingsramingen zijn structureel
verlaagd en er zullen geen besparingsverliezen optreden. 6. Efficiency uitvoeringskosten uvi's en SVB50250400500De SVB en de uvi's
hebben een aantal plannen uitgewerkt en met het LISV besproken voor de realisering
van de taakstelling. 7. Efficiency
Arbvo/SWI255075100Deze
ombuiging is taakstellend op de budgetten van Arbeidsvoorziening en het Gemeentefonds
verwerkt. De ombuiging wordt gerealiseerd.8. Tendering en uitbesteding VenW0306090De verlagingen zijn programmatisch verwerkt in het
Infrastructuurfonds respectievelijk via doelmatigheidsbesparing op het beleidsterrein
van personenvervoer verwerkt in de begroting van VenW.9. LNV5090125150Op de begroting van LNV is een aantal maatregelen genomen, die
zijn toegedeeld naar diverse artikelen. Het betreft hier onder meer een beperking
van de apparaatsuitgaven en een beperking van een aantal subsidies. De ombuiging
wordt gerealiseerd. 10. Gevangeniswezen255075115De Tweede Kamer is
via de brief over het masterplan DJI van 4 mei 2000 geïnformeerd overde
invulling van de taakstelling van 115 miljoen bij de gevangenissen. In deze
brief worden de concrete maatregelen genoemd, die door justitie worden geïmplementeerd.
De taakstelling voor 1999 is ingevuld door het inzetten van het positieve
resultaat uit 1998 en de taakstelling voor 2000 wordt voor 24 miljoen ingevuld
door het inzetten van maatregelen . Meerjarig vindt een concrete invulling
van maatregelen plaats waarop geen besparingsverliezen worden voorzien. 11. Efficiency uitvoering IHS25255050De maatregelen zullen in ieder
geval effect hebben bij de verhuurders en bij het ministerie zelf. Met de
verhuurders zijn reeds convenanten gesloten. De besparingen bij het ministerie
zelf zijn nog onderwerp van overleg met de OR. Zoals het er nu bij Voorjaarsnota
uitziet wordt de taakstelling in 2000 en latere jaren gehaald. Voor 1999 is
de maatregel voor 17,5 miljoen niet gehaald, maar binnen het IHS-budget opgevangen.      Marktconforme prijzen135170260300 1. Nieuw contract gasprijs tuinders3570110150Invulling van de
maatregel heeft gedeeltelijk plaatsgevonden via een verhoging van de gasbatenraming
met de geraamde meeropbrengst als gevolg van de nieuwe contracten voor de
tuinbouwsector. Een bedrag van structureel 45 miljoen vanaf 1999 is gerealiseerd,
waardoor vanaf 2000 dus een besparingsverlies op deze ombuiging is opgetreden.
Budgettair heeft het accepteren van het besparingsverlies geen effect gehad,
aangezien bij de meest recente gasbatenramingen reeds rekening is gehouden
met een lagere opbrengst gasprijs tuinders. 2. Verkoop agrarische domeinen100100150150De Regeerakkoordtaakstelling ging uit van hogere
verkoopopbrengsten, mede dankzij de liberalisering van het pachtbeleid. Thans
beraadt de staatssecretaris van LNV zich op een kabinetsstandpunt hierover,
naar aanleiding van het advies van de Commissie Leemhuis. Door hogere opbrengsten
gerealiseerd in 1999 en 2000 uit de verkoop van agrarische domeingronden,
door de aanhoudend hoge vraag naar grond, afkomstig van zittende pachters
is reeds 500 mln aan extra ontvangsten gerealiseerd. De maatregel is verwerkt
in de ontvangsten uit de verkoop domeinen. In verband met extra ontvangsten
in 1999 is de taakstelling voor 2001 en 2002 middels een intertemporele compensatie
naar beneden aangepast tot 125 miljoen in 2001 en 100 miljoen in 2002. Decentralisatie0250375500 1. ABW-volume0250375500In het Regeerakkoord is afgesproken dat de ingeboekte
bezuiniging moet worden gerealiseerd door een verhoging van het gemeentelijk
aandeel in de financiering van de bijstand. Met de gemeenten is afgesproken
om dit aandeel per 2001 in beperkte mate te verhogen (van 10% naar 25%). Het
wetsvoorstel terzake ligt momenteel in de Tweede Kamer. Het is twijfelachtig
of met deze maatregel de ombuiging (volledig) gerealiseerd zal worden.       Arbeidsvoorwaarden overheid0133267400 1. Functioneel
Leeftijdsontslag03367100Bij Miljoenennota 1999 is deze maatregel toegedeeld naar diverse begrotingen,
met name de begrotingen van Defensie en BZK (sector Politie). Bij de sector
Politie is in de CAO overeenstemming bereikt over maatregelen voor de FLO.
Bij de sector Defensie staat dit onderwerp voor komende CAO-onderhandelingen
op de agenda; deze beginnen in half juni 2000.2. Ziektekostentegemoetkomingen0100200300Bij Miljoenennota 1999 is deze maatregel verwerkt
op de aanvullende post arbeidsvoorwaarden. Nadien is een verdeling afgesproken
over de sectoren Rijk, Onderwijs en Wetenschappen, Rechterlijke Macht, Politie
en Defensie. De op basis van deze verdeling berekende percentages zullen in
het desbetreffende jaar als korting op de kabinetsbijdrage voor de arbeidsvoorwaarden
worden verwerkt. Concrete maatregelen t.a.v. de ziektekostentegemoetkomingen
vallen onder het overeenstemmingsvereiste. In de CAO's voor de sectoren Rijk,
Rechterlijke macht en Defensie zijn concrete afspraken gemaakt voor de ziektekostentegemoetkomingen;
bij de sectoren Politie en Onderwijs staan deze op de rol: bij politie zijn
deze onderwerp gemaakt van een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO).
Bij onderwijs zijn concrete maatregelen met betrekking tot de tegemoetkoming
ziektekosten opgenomen in het recent gesloten onderhandelaarsakkoord CAO 2000–2002.      Onderwijs255075100 1. Wacht- en
lesgelden255075100De
maatregel wachtgelden is taakstellend verdeeld over de onderwijssectoren.
De lesgelden worden op basis van de Les- en cursusgeldenwet geïndexeerd.
Daarnaast is de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek aangepast
waarmee de jaarlijkse indexering van collegegeld met ingang van het collegejaar
1999/2000 plaatsvindt. Besparingsverliezen worden niet voorzien.      Volume Sociale Zekerheid170335500665 1. Volume WAO/vangnet ZW (keuringspraktijk/arbo)75150225300Het kabinet heeft
in het najaar van 1998 een Plan van aanpak voor terugdringing van het WAO-volume
gepresenteerd; de effecten hiervan laten echter op zich wachten. In april
van dit jaar zijn nieuwe beleidsvoornemens gepresenteerd in de Voortgangsnota
arbeidsongeschiktheidsregelingen, die er toe moeten leiden dat het WAO-volume
de raming bij Regeerakkoord niet overtreft. 2. Volume WAO/vangnet ZW a.g.v. reductie wachtlijsten zorg50100150200Van deze ombuiging slaat 150 miljoen
in 2002 neer bij de geprivatiseerde ziektewetuitgaven (geen onderdeel uitgavenkader).
De overige 50 miljoen zal gerealiseerd moeten worden door een verkorting van
de wachttijden zorg en zorginkoop (verdeling onbekend). Het Platform aanpak
wachttijden curatieve zorg (Commissie Dees) werkt mogelijke voorstellen voor
realisatie van deze ombuiging verder uit. De zorginkoop loopt in elk geval
vertraging op. Voor de verkorting van de wachttijden zijn al wel maatregelen
in gang gezet. De effecten hiervan zijn echter nog niet bekend. 3. Volume WW255075100Een aantal van de voorstellen voor realisatie van
de ombuiging zijn ingevoerd. Het betreft met name voorstellen voor het activerend
ouderenbeleid. 4. Vrijval ABW en arbeidsongeschiktheidsuitkering
(WSW)20355065Als
gevolg van de intensivering bij de WSW treedt vrijval op bij de ABW en de
arbeidsongeschiktheidsregelingen.       Specifieke maatregelen zorg0153045 1. Verhaalsrecht
AWBZ0153045De stand
van zaken wordt toegelicht in tabel 2. Buitenlandbeleid5691 0251 5752000 1. Beperking EU-uitgaven04259251 300Deze maatregel is reeds volledig
gerealiseerd via de uitkomsten van Berlijn.2. Verbreding begrip internationale samenwerking (non-ODA)69100150200Gerealiseerd; de binnenlandse apparaatsuitgaven
van Buitenlandse Zaken zijn onder de hgIS gebracht, onder aftrek van de in
het Regeerakkoord opgenomen budgettaire taakstellingen. 3. Opvang A-statushouders onder ODA125125125125Gerealiseerd. Bij Miljoenennota 1999
zijn de uitgaven voor A-statushouders uit ontwikkelingslanden onder de hgIS
gebracht.4. Defensie375375375375De maatregel is volledig
gerealiseerd. Voor 1999 was dit reeds in de Voorjaarsnota gebeurd, voor 2000
en latere jaren is dit geëffectueerd en geïllustreerd in de Defensienota.
In de Defensienota zijn posterioriteiten en nieuwe prioriteiten aangekondigd,
die per saldo resulteren in de ombuiging van 375 miljoen. Naar aanleiding
van het debat over de Densienota kan op onderdelen nog een nadere prioriteitenstelling
plaatsvinden.       Overige ombuigingen1264316811 308 1. Versneld afschaffen BWS0060145Gerealiseerd door een verlaging van de rijkssubsidiëring
aan budgethouders en corporaties. Er zal geen besparingsverlies optreden. 2. Verrekening lokatiegebonden subsidies0505050In het Regeerakkoord
is besloten tot een intertemporele compensatie op de budgetten voor Locatiegebonden
Subsidies (BLS) van 2000 t/m 2002 naar 2003 en 2004. De kasverschuiving was
ingeboekt met de verwachting dat de woningbouwrealisaties op Vinexlokaties
zou achterblijven en zich in latere jaren zou herstellen. Aangeziende realisaties
minder achterblijven dan verwacht, is bij Voorjaarsnota 2000 de Intertemporele
Compensatie teruggedraaid. 3. Vermindering
subsidies en kredieten EZ408095110Invulling heeft plaatsgevonden op diverse artikelen op de begroting
van EZ waar subsidies en kredieten worden verantwoord. De taakstelling is
voor het jaar 1999 volledig gerealiseerd, voor 2000 en later worden geen besparingsverliezen
voorzien. 4. Vermindering kredieten
FIN20404040De maatregel
is verwerkt op het artikel bijzondere financiering. 1999 is gerealiseerd en
voor 2000 en verder zullen zich geen besparingsverliezen voordoen.5. Verhogen boeten en transacties60606060In het Regeerakkoord is de raming
voor Boeten en Transacties verhoogd met structureel 60 miljoen. Justitie en
financiën zijn overeengekomen dat de verhoging niet ingevuld zal worden
door een verhoging van de bedragen voor Boeten en Transacties, maar door een
intensivering van het verkeerstoezicht. Deze intensivering zal per saldo jaarlijks
60 miljoen opleveren. De taakstelling voor 1999 is ruim gehaald en is uiteindelijk
40 miljoen meer gerealiseerd. Wat betreft de realisatie meerjarig worden derhalve
geen problemen verwacht.6. Fraudeplan– 2342138285De
besparing wordt gerealiseerd door verschillende fraudebestrijdingsmaatregelen,
op de terreinen van SZW, de fiscaliteit en de horizontale fraudebestrijding
(i.h.b. politie, magistratuur en bijzondere opsporingsdiensten). De maatregelen
worden op dit moment geïmplementeerd. Verwezen wordt tevens naar de voortgangsrapportage
fraudebestrijding die in juni vorig jaar naar de Tweede Kamer is gestuurd.
Vooralsnog zijn er geen redenen om aan te nemen dat de ombuiging niet gerealiseerd
zal worden.7. Tegengaan misbruik en
oneigenlijk gebruik fiscale regelgeving0100150500De RA-ombuiging wordt ingevuld binnen een integraal
pakket voor ondernemers (ondernemerspakket 21e eeuw). Het wetsvoorstel terzake
wordt voor de zomer naar de Tweede Kamer gestuurd en treedt in werking per
2001. Op dit moment is er geen aanleiding om besparingsverliezen te veronderstellen.
Met de maatregelen uit het belastingplan 2000 is de 100 miljoen in 2000 gerealiseerd. 8. Algemene indexatie eigen
bijdragen295988118Deze maatregel is bij Miljoenennota
1999 naar rato toegedeeld aan de diverse begrotingen. De begrotingsramingen
zijn structureel verlaagd en er zullen geen besparingsverliezen optreden.Totaal1 4993 5265 5107 652 Tabel 2: Regeerakkoordombuigingen Zorg Ombuigingen (in
miljoenen guldens)1999200020012002Stand van Zaken 1. Geneesmiddelen
verzorgingshuizen25252525Deze taakstelling wordt per 2001 gerealiseerd met de overgang van verzorgingshuizen
naar de AWBZ per 1-1-2001. Het besparingsverlies is in 1999 en 2000 elders
in het BKZ gedekt. 2. Beperking groei
hardlopende geneesmiddelen10203040Ten opzichte van de taakstelling Miljoenennota 1999 is het beleid
t.a.v. hardlopende geneesmiddelen (cholestorol-verlagende middelen, maagzuurremmers
en slaapmiddelen) aangescherpt, dit heeft tot ruimte geleid in 2000 en 2001.
Deze meevaller is aangewend voor tegenvallers en besparingsverliezen elders.
De 10 mln in 1999 is niet gerealiseerd.3. Overheveling buiten-WTG155155155155Over het buiten de WTG plaatsen van geneesmiddelen is een onderzoek
uitbesteed aan de Ziekenfondsraad (m.n. gericht op de positie van chronisch
zieken), waardoor de geplande invoering per 1-1-99 niet kon worden gerealiseerd,
maar per 1-4-99. Daarnaast is de ruimte voor de toelating van nieuwe geneesmiddelen
vergroot. Dit tezamen resulteert in een besparingsverlies van 115 miljoen
in 1999 en 20 miljoen structureel. Dit verlies is inmiddels gedekt uit meevallers
elders in het BKZ. Op basis van recente cijfers moet rekening worden gehouden
met een besparingsverlies van 65 mln structureel. Het CVZ is bezig met een
evaluatie van de maatregel. 4. Kortingen
en bonussen apothekers150150150150De taakstelling bij Miljoenennota 1999 is gerealiseerd door een
generieke korting op de inkoopvergoeding. Inmiddels is een additionele taakstelling
opgenomen van 75 miljoen in 1999 tot 225 miljoen in 2002. De 150 mln in 1999
is gerealiseerd. 5. Koopmans 80295555Afgesproken is dat
per 1-1-2002 de poliklinisch voorgeschreven geneesmiddelen gebudgetteerd zullen
zijn. T.b.v. de raelisering van de plannen Koopmans rond het Farmaco Transmuraal
Therapeutisch Overleg en de invoering van het Electronisch Voorschrijfsysteem
bij huisartsen, wordt momenteel beleid ontwikkeld. In de meerjarenafspraken
is overeengekomen dat de LHV en het NHG het electronisch voorschrijfsysteem
in de huisartsenpraktijk vanaf 2002 ingevoerd zullen hebben. Bij beide
maatregelen is rekening gehouden met een vertraging van het invoeringstraject
met 1 jaar.6. TVK-hulpmiddelen150200200200Deze taakstelling
is gedeeltelijk meegenomen in de bijstelling van de uitgavenraming van de
Zorgnota 2000 (van 6% naar 9,5%). Wat nog resteert zijn de maatregelen uit
het Plan van Aanpak hulpmiddelen (uit 1998) die nog gerealiseerd moeten worden.
Daarnaast is inmiddels een additionele taakstelling ingeboekt van 47 mln in
2000, 80 mln in 2001 en 2002. Ter invulling hiervan dienen de maatregelen
uit het recente Actieprogramma uitgavenbeheersing hulpmiddelen (2000).7. Prijsbijstelling hulpmiddelen10101010Zie toelichting TVK-hulpmiddelen;
de taakstelling wordt meegenomen in het totaalpakket hulpmiddelen. 8. Verhaalsrecht AWBZ15304560Het wetsvoorstel hiertoe is in het
Parlement aangenomen. 9. Centrale inning
CAK 505050De centrale
inning van de eigen bijdragen wordt per 1-7-2001 ingevoerd. Door de vertraging
met een anderhalf jaar zal een besparingsverlies van 50 miljoen in 2000 en
25 mln in 2001 optreden. 10. Zittend
ziekenvervoer48484848Met
de zorgverzekeraars zijn afspraken gemaakt over deze taakstelling. De 48 mln
in 1999 is niet gerealiseerd. Naar verwachting zal ook in 2000 de taakstelling
niet volledig worden ingevuld. 11.
Modernisering GVS255255255255De feitelijke opbrengst van de modernisering GVS blijft achter bij de taakstelling.
Er is een beparingsverlies opgenomen van 110 miljoen in 1999 en 97 miljoen
structureel. Dit verlies is binnen het BKZ gecompenseerd. 12. 3e VGR/Britse Pond 513010Door de stijging van de koers van het Britse Pond zijn de geneesmiddelenprijzen
meer gestegen dan geraamd. Hiervoor is bij de 3e VGR1998 een taakstelling
opgenomen. Deze is niet met maatregelen belegd, waardoor er een besparingsverlies
is opgetreden. Inmiddels zijn door verdere appreciatie nieuwe tegenvallers
opgetreden welke binnen het BKZ gecompenseerd zijn.13. Prijsbijstelling geneesmiddelen45454545De structurele doorwerking is in
het beeld verwerkt, samen met aanvullende tegenvallers in de geneesmiddelen
die bij de Najaarsnota 1998 aan het licht kwamen. 14. Beperking incidenteel 1550100In overleg met de werkgevers is overeenstemming bereikt over
het realiseren van deze taakstelling. 15. Beheerskosten particuliere verzekeraars10101010Deze taakstelling is gerealiseerd via afboeking
van het kader. 16. Beheerskosten WTZ10101010Deze korting is deels gerealiseerd door een bevriezing van de
administratiekostenvergoeding, het resterende bedrag wordt gerealiseerd door
een nieuw systeem van administratiekostenvergoeding.17. Doelmatiger inkoop 100200300Deze taakstelling is verwerkt in de meerjarenafspraken met de
zorginstellingen. 18. Beheerskosten
ZFW50505050Deze
taakstelling vloeit voort uit het afschaffen van de eigen bijdrage ZFW en
is verwerkt in de budgetten6 en 22Welke overige concrete, meetbare doelen beoogt de regering
de geplande intensiveringen te realiseren? (blz. 2)Kunnen de doelstellingen van de uitgavenverhogingen
sinds de Miljoenennota 2000 systematisch worden weergegeven? (blz. 3)De in deze Voorjaarsnota voorgestelde uitgavenverhogingen voor 2000 voorzien
niet alleen in nieuw beleid dat aansluit bij de maatschappelijke behoeften
maar ook in een versnelling van het reeds voorgenomen Regeerakkoordbeleid.
In de suppletore wetten wordt ingegaan op de diverse beleidsvoornemens op
de departementale begrotingen. Het met «Van Beleidsbegroting Tot Beleidsverantwoording»
ingezette groeiproces ten aanzien van prestatiegegevens impliceert dat nog
niet voor alle nieuwe intensiveringen gekwantificeerde beleidsdoelstellingen
voor handen zijn.7, 8, 10, 14, 29, 38 en 45Kan worden uitgezet hoe het bedrag van 5,6 miljard
dat beschikbaar is voor extra uitgaven is opgebouwd? Hoe verhoudt dit bedrag
zich met de 3,5 miljard ruimte onder het uitgavenkader waarvan het CEP uitgaat?
(blz. 2)Kan een tabel gemaakt worden waarin duidelijk wordt
welk deel van de uitgavenverhogingen sinds Miljoenennota 2000 van 5,6 miljard
echte beleidsmatige intensiveringen zijn waartoe de regering besloten heeft
bij de besluitvorming rond de Voorjaarsnota? Welk deel voortkomt uit de algemene
politieke beschouwingen en andere wensen van de (meerderheid van de) Kamer?
Welk deel bestaat uit naar voren gehaalde afspraken uit het regeerakkoord
Welk deel is geen beleidsmatige intensivering maar komt voort uit de hoger
dan bij Miljoenennota verwachte groei en welk deel kan als tegenvaller worden
gekenmerkt? (blz. 2)Kan kwantitatief en in één overzichtelijke
tabel worden aangegeven in hoeverre de uitgavenverhogingen (slechts) een versnelling
van het regeerakkoord zijn, welke delen daarvan dus niet versneld worden uitgevoerd
en in hoeverre er sprake is van echt nieuw beleid? Kan tevens worden aangegeven
of het bij de nieuwe intensiveringen gaat om incidenteel of structureel extra
geld? (blz. 2)Wat is de hoogte van het bedrag dat wordt ingezet om
delen van het regeerakkoord versneld uit te voeren? Kan de regering op een
rij zetten welke maatregelen hiermee worden gefinancierd?Kan nauwkeurig worden aangegeven welk gedeelte van
de extra-uitgaven ter vermindering van de wachtlijsten in de zorg en ten behoeve
van een kwaliteitsimpuls in het onderwijs reeds te maken hebben met het versneld
uitvoeren van het regeerakkoord. Welk bedrag is daar bovenop gekomen? (blz. 2)Kan een tabel gemaakt (als equivalent van tabel 2.2.1)
worden waarin de uitgavenverlagingen sinds Miljoenennota 2000 staan? Hierin
kunnen onder andere de mutaties als gevolg de macro-economische ontwikkelingen
te weten de mutaties als gevolg van loon- en prijsmutaties, meevallers bij
de rente-uitgaven, meevallende uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen
en lager dan geraamde EU-afdrachten (en de meevaller als gevolg van eerdere
betalingen aan Arbeidsvoorziening) worden gekwantificeerd. (blz. 3)Hoe is de 2,4 miljard mutaties als gevolg van macro-economische
ontwikkelingen verdeeld over loonmutaties, prijsmutaties, meevallers rente-uitgaven,
meevallers werkloosheidsuitkeringen en meevallers EU-afdrachten? (blz. 6)Welk bedrag is gemoeid met de financiering van de aangenomen
moties inzake APB? Welk bedrag resteert dan nog voor niet eerder aangekondigd
beleid dat voor dit jaar is voorzien? (blz. 6)In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling
van de ruimte onder de drie uitgavenkaders sinds de Miljoenennota 2000.Tabel 1: Ruimte onder de uitgavenkaders  2000 Ruimte bij Miljoenennota 2000– 0,81. Lonen en
prijzen0,72. Rentelasten– 0,7 3.
EU-afdrachten– 0,14. Werkloosheidsuitkeringen (incl. Bijstand)– 2,05. ARBVO– 0,4 6. Deflatoreffect– 1,97. Uitgavenreserve– 0,5 Ruimte bij Voorjaarsnota– 5,6Toelichting1. Naar aanleiding van de ramingen in het Centraal Economisch Plan zijn
de nominale uitgaven met 0,7 miljard opwaarts bijgesteld.2. De rente-uitgaven zijn ten opzichte van de Miljoenennota 0,7 miljard
lager uitgekomen.3. Bij de afdrachten aan de Europese Unie heeft zich een meevaller voorgedaan
van 0,1 miljard.4. Als gevolg van de hoger dan verwachte economische groei zijn de uitgaven
aan werkloosheidsuitkeringen 2,0 miljard lager uitgekomen.5. Als gevolg van betalingen aan de arbeidsvoorziening in 1999 ontstaat
er in 2000 0,4 miljard ruimte onder het kader SZA.6. De hoger dan verwachte prijsontwikkeling van het BBP heeft er toe geleid
dat de uitgavenkaders in nominale termen 1,9 miljard opwaarts zijn bijgesteld.7. Sinds de Miljoenennota is zowel de tranche 1999 als de tranche 2000
van de uitgavenreserve ingezet.In onderstaande tabel wordt de besteding van deze ruimte nader uitgesplitst.Tabel 2: Besteding van de uitgavenruimte  2000 Ruimte onder de kaders bij VjN– 5,61. Reële
groei HGIS0,12. Moties
APB0,4 3. Versnellen
RA-intensiveringen0,64. Niet te vermijden tegenvallers/meevallers/ramingsbijstellingen0,1 5. Nieuw beleid14,51 Inclusief de ruimte voor nieuw beleid die ontstaat bij de
gemeentes en provincies; als gevolg van de intensiveringen bij het rijk zijn
de algemene uitkeringen uit het gemeente- en provinciefonds met 0,6miljard
toegenomen. Toelichting2. De bij APB gehonoreerde moties leiden in 2000 tot een budgettair beslag
van 425 miljoen.3. In de Voorjaarsnota is in totaal voor 0,6 miljard aan RA-intensiveringen
versneld.4. De niet te vermijden tegenvallers bedragen in totaal 1,1 miljard. Ruim
de helft hiervan zijn tegenvallers bij de geneesmiddelen, daarnaast hebben
zich tegenvallers voorgedaan op bijvoorbeeld het terrein van OCW (leerlingenaantallen),
Asiel (VVTV) en Huursubsidie. De tegenvallers worden bijna volledig gedekt
door meevallers en ramingsbijstellingen op de diverse begrotingen (b.v. EKI,
inzet eindejaarsmarge, en ramingsbijstelling bouw).5. Voor nieuw beleid is in de Voorjaarsnota 4,5 miljard uitgetrokken.
Voor wat betreft de onderverdeling van deze gelden in incidentele en structurele
effecten wordt verwezen naar de Verticale Toelichting die u als bijlage bij
de Voorjaarsnota heeft aangetroffen.In tabel 3 wordt een overzicht gegeven van de intensiveringen uit het
Regeerakkoord die versneld zijn in de Voorjaarsnota.Tabel 3: Versnellingen Regeerakkoord  2000 1. Politie/overig justitiële keten0,1 2. ICT in het onderwijs0,13. Wachtlijsten in de zorg0,2 4. WVG0,15. Overig0,1 Totaal0,6Wat betreft het verschil tussen de ruimte van 5,6 miljard die beschikbaar
is voor extra uitgaven en de onderschrijding van de uitgavenkaders in het
CEP2000 voor 2000 (3,5 miljard): dit kan onder meer verklaard worden uit het
feit dat in de CPB-raming al enkele uitgavenverhogingen zijn verondersteld
die door de regering expliciet gepresenteerd worden. Dit betreft onder meer
extra zorguitgaven uit hoofde van een hoger gebruik van genees- en hulpmiddelen
(0,5 miljard) en de APB-moties (0,4 miljard), varkensmest (0,3 mrd) en enkele
tegenvallers in de sfeer van de sociale zekerheid.8Kan een tabel gemaakt worden waarin duidelijk wordt
welk deel van de uitgavenverhogingen sinds Miljoenennota 2000 van 5,6 miljard
echte beleidsmatige intensiveringen zijn waartoe de regering besloten heeft
bij de besluitvorming rond de Voorjaarsnota? Welk deel voortkomt uit de algemene
politieke beschouwingen en andere wensen van de (meerderheid van de) Kamer?
Welk deel bestaat uit naar voren gehaalde afspraken uit het regeerakkoord
Welk deel is geen beleidsmatige intensivering maar komt voort uit de hoger
dan bij Miljoenennota verwachte groei en welk deel kan als tegenvaller worden
gekenmerkt? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 7.9Waarom is bij deze Voorjaarsnota geen begin gemaakt
met het «in geval van beleidswijzigingen of nieuw beleid ingaan op de
samenhang tussen beleid, prestaties en middelen, zoals gesteld in de Voortgangsrapportage
VBTB» (26 573, nr. 8, blz. 17). Kan alsnog in deze omissie
worden voorzien door ten aanzien van de intensiveringen duidelijker
en kwantitatief aan te geven welk effect met het extra geld wordt beoogd?
(blz. 2)Ten aanzien van de gevraagde samenhang tussen beleid, prestaties en middelen
(VBTB) is duidelijk sprake van een «ingroeitraject», waarbij een
duidelijke stap gezet zal worden in de begroting 2002. In de begroting 2001
zal de regering desalniettemin trachten zo veel als mogelijk de impuls in
VBTB-termen vorm te geven.10Kan kwantitatief en in één overzichtelijke
tabel worden aangegeven in hoeverre de uitgavenverhogingen (slechts) een versnelling
van het regeerakkoord zijn, welke delen daarvan dus niet versneld worden uitgevoerd
en in hoeverre er sprake is van echt nieuw beleid? Kan tevens worden aangegeven
of het bij de nieuwe intensiveringen gaat om incidenteel of structureel extra
geld? (blz. 2)Zie het antwoord op vraag 7.11In hoeverre is het realistisch om te veronderstellen
dat de 5,6 miljard nog dit jaar kan worden uitgegeven (denk bijvoorbeeld aan
het extra geld voor wachtlijsten). Kan worden aangegeven bij welk gedeelte
dit geen probleem is en bij welk gedeelte extra inspanningen moeten worden
verricht om nog dit jaar tot uitbetaling te geraken? (blz. 2)Het pakket aan uitgavenverhogingen van 5,6 miljard voor dit jaar is inderdaad
omvangrijk. De regering denkt echter met deze verhogingen een uitgebalanceerd
en realistisch pakket aan maatregelen te hebben genomen, waarvan de inschatting
is dat dit nog dit jaar doelmatig tot besteding zal komen. Ten aanzien van
de middelen die bij de Algemene Politieke Beschouwingen reeds beschikbaar
zijn gesteld en de versnelling van de Regeerakkoordprioriteiten wordt opgemerkt
dat hiervoor gebruik wordt gemaakt van bestaande wet- en regelgeving en/of
subsidiestromen. Daar waar het onvermijdelijk hogere uitgaven betreft als
bij de medicijnen en de leerlingaantallen is realisering geen probleem. Voor
het nieuwe beleid liggen er op dit moment veelal al concrete beleidsplannen
van de ministeries die er op wijzen dat de voorgenomen intensiveringen ter
hand kunnen worden genomen. Een volledige zekerheid dat alle middelen in 2000
tot besteding zullen komen kan de regering niet geven. Indien niet alle middelen
dit jaar tot besteding komen bestaat overigens de mogelijkheid om (een deel
van) die middelen mee te nemen naar het volgende jaar via de eindejaarsmarge.12Heeft de keuze van de regering om de opvulling van
de uitgavenkaders vooral met een versnelling van het regeerakkoord te doen
plaats vinden in plaats van met nieuw beleid te maken met het feit dat de
regering slechts beperkte structurele ruimte onder de uitgavenkaders ziet?
(blz. 2)In de Voorjaarsnota is een breed pakket van intensiveringen opgenomen
dat bestaat uit zowel versnellingen van het regeerakkoord, als nieuw beleid.
In het Regeerakkoord is een groot aantal voorstellen gedaan die aansluiten
bij actuele maatschappelijke problemen. Dat het mogelijk is gebleken een aantal
van deze voorstellen te versnellen betekent dat de regering in de Voorjaasnota
qua prioriteitenstelling aansluit bij die in het Regeerakkoord. In de Miljoenennota
2001 zal nader worden ingegaan op de structurele ruimte onder de uitgavenkaders.13Kan wel gesproken worden van een verdubbeling van de
voorgenomen intensiveringen (zelfs tegenvallers bij de ingeboekte bezuinigingen
worden als intensivering opgenomen)? Betekent deze invulling van het begrip
intensivering dat als bijvoorbeeld de ingeboekte bezuiniging bij het regeerakkoord
in het medicijndossier 2 miljard hoger was geweest dat dan nu, onder gelijkblijvende
omstandigheden weer over een extra intensivering van 2 miljard zou worden
gesproken? Zou als tegenhanger van de forse «intensivering» van
5,6 miljard en om de presentatie logisch consistent te maken met deze intensiveringen
niet tevens een «bezuiniging» van 2,4 miljard moeten worden opgenomen?
(blz. 2)Zoals blijkt uit het antwoord op vraag 7 bestaat de 5,6 miljard voor 0,1
miljard uit het saldo van mee- en tegenvallers. De algemene lijn dat tegenvallers
opgevangen moeten worden voordat er sprake kan zijn van nieuw beleid is nageleefd.
Van de tegenvallers van in totaal 1,1 miljard is de omvang van besparingsverliezen
niet groter dan 0,2 miljard. Dergelijke besparingsverliezen worden aangemerkt
als beleidsmatige mutaties, aangezien eerder voorgenomen beleid niet doorgevoerd
wordt; er is dan dus sprake van een beleidswijziging.Er is in de Voorjaarsnota geen sprake van bezuinigingsvoorstellen optellend
tot 2,4 miljard. Vermoedelijk wordt met de 2,4 miljard gerefereerd aan de
overschrijding van de ijklijn RBG-eng. Tegenover deze overschrijding is geen
bezuiniging opgenomen, aangezien het totaal van de uitgavenkaders een sluitend
beeld oplevert.14Wat is de hoogte van het bedrag dat wordt ingezet om
delen van het regeerakkoord versneld uit te voeren? Kan de regering op een
rij zetten welke maatregelen hiermee worden gefinancierd?Kan nauwkeurig worden aangegeven welk gedeelte van
de extra-uitgaven ter vermindering van de wachtlijsten in de zorg en ten behoeve
van een kwaliteitsimpuls in het onderwijs reeds te maken hebben met het versneld
uitvoeren van het regeerakkoord. Welk bedrag is daar bovenop gekomen? (blz. 2)Wat betreft de extra uitgaven ter vermindering van de wachtlijsten in
de zorg: hiervoor is in 2000 0,2 miljard gulden uitgetrokken. Deze impuls
heeft volledig te maken met het versneld uitvoeren van het Regeerakkoord.
De versnelling van regeerakkoord heeft voor OCW betrekking op de intensiveringen
in ICT, de Wet tegemoetkoming studiekosten en een verhoging t.b.v. de uitgaven
voor cultuur. De extra uitgaven in het jaar 2000 bedragen 100 miljoen., 50,
resp 10 miljoen.Voor het overige wordt verwezen naar het antwoord op vraag 7.15Kan voor de uitgavenkaders Zorg, SZA en RBG-eng een
splitsing worden gemaakt van de hogere nominale uitgaven naar loon- en prijseffecten?
(blz. 2).Nominale mutaties uitgesplitst naar loon- en prijseffecten
(in miljarden)  2000Rijksbegroting in enge zin0,3– loonmutatie0,2 – prijsmutatie0,1Sociale
Zekerheid en Arbeidsmarkt0,0Zorg0,2– loon- en prijsmutatie0,2Voor de ijklijn Zorg geldt dat de loon- en prijsmutatie integraal geraamd
worden.16Welke raming voor de loonontwikkeling lag ten grondslag
aan de ramingen in de Miljoenennota 2000, welke aan de ramingen in de Voorjaarsnota
2000 en hoeveel extra kosten ontstaan daardoor voor de afzonderlijke sectoren
RBG-eng, SZA en Zorg? (blz. 2)Voor de raming van de loonontwikkeling in de Miljoenennota 2000 is uitgegaan
van de toenmalige meest recente macro-economische inzichten zoals door het
CPB berekend (MEV 2000). Dit kwam neer op een stijging van de contractloonontwikkeling
in de marktsector met 3%. In de Voorjaarsnota is uitgegaan van een stijging
van de contractlonen in de marktsector met 3,25% (CEP 2000). Het referentiebegrip
vergoedt ondermeer de contractloonontwikkeling in de markt aan de overheidssectoren.
Daarnaast krijgen de overheidssectoren via het referentiemodel de mutaties
in de ADV, ziektekosten, sociale lasten en ww-premie vergoed, zoals deze zich
in de markt ontwikkelen.Voor de bedragen wordt verwezen naar het antwoord op vraag 15.17Kan de hogere inflatieraming door het CPB naar bijvoorbeeld
effecten olieprijs, eurokoers en loonontwikkeling worden gespecificeerd? (blz. 2)De inflatieontwikkeling in Nederland in de periode 1995–2000 is
stabiel te noemen: 2% à 2¼% afgemeten aan de consumentenprijsindex
(CPI), en 1% à 2% in termen van de afgeleide CPI (zie tabel). De periodieke
inflatieramingen van het CPB vertoonde het laatste jaar niettemin grote schommelingen
door de onzekerheid over de economische ontwikkelingen in Nederland en de
rest van de wereld.Onderstaande cijferopstelling laat zien dat de hogere inflatieraming ten
opzichte van de Miljoenennota geheel op het conto kan worden geschreven van
de hogere invoerprijzen. Onderliggende oorzaken zijn: de sterke stijging van
de olieprijzen, de depreciatie van de euro, en het aantrekken van de wereldeconomie.
Dit laatste heeft een opwaarts effect op de internationale grondstofprijzen.
Deze sterke stijging van de invoerprijzen zal enigszins worden gecompenseerd
door een verslechtering van de bruto marge van bedrijven. Scherpe concurrentie
maakt dat bedrijven de prijsstijgingen niet kunnen doorberekenen aan de consument.Stijging van de consumentenprijs naar onderdelen (bijdrage
in%)  MEV 2000CEP 2000Invoer– ¼1¼ Indirecte belastingen
en niet-marktsector*11 Arbeidskosten11 Bruto margeverbetering– ¼– ¾Consumptieprijs1¾2½   Consumentenprijsindex (CPI)1¾2¼Afgeleide CPI**1¼2* Betreft de bijdrage van de indirecte belastingen, aardgas, huur en kwartaire
diensten.** Betreft de CPI exclusief de veranderingen in de tarieven van de kostprijsverhogende
en consumptiegebonden belastingen.18Wat betreft de renteontwikkeling wordt in de Voorjaarsnota
2000 een lager rentepercentage gehanteerd (5½) dan in het CEP is opgenomen
(5¾). De toelichting hierop is nogal summier. Wat zijn de budgettaire
consequenties van deze afwijkende renteraming? (blz. 2)In algemene termen kan gezegd worden dat een ¼ procent lagere renteraming
in een jaar een structureel budgettair effect heeft van circa 150 miljoen.
In het eerste jaar bedraagt het budgettaire effect circa de helft van het
structurele effect.19Wat zijn de meerjarige consequenties van de rentemeevallers?
(blz. 2)De meerjarige consequenties van de rentemeevallers als gevolg van een
lagere financieringsbehoefte zijn terug te vinden in de Verticale Toelichting
(Bijlage 1). In combinatie met de hogere rentevoet levert het lagere feitelijk
tekort een rentemeevaller op van 0,7 miljard in 2000 aflopend naar 0,5 miljard
in 2004.20 en 107Hoe verhouden de huidige renteverwachtingen voor 2001
en 2002 zich tot de rentestand die zich thans nog in de meerjarencijfers bevindt
(Miljoenennota 2000: 6,17% voor 2001 en 2002)? Welke budgettaire ruimte vloeit
hieruit voort voor 2001 en 2002? Welke budgettaire ruimte vloeit in 2001 en
2002 voort uit het feit dat we thans te maken hebben met een gunstiger EMU-saldo
dan was aangenomen in de MN 2000? (blz. 2)Op welke (meerjarige) rente-veronderstellingen zijn
de rente-uitgaven gebaseerd, en hoe verhouden deze zich tot de meest recente
verwachtingen? (blz. 21)De geraamde rekenrentes voor de jaren 2000 en 2001 zijn gebaseerd op realisaties
en op de CEP-cijfers van het CPB. Dit zijn tevens de meest recente verwachtingen.
Voor 2002 is de renteverwachting niet gewijzigd ten opzichte van de raming
bij Miljoenennota 2000. In de Miljoenennota 2001 zal worden ingegaan op de
eventuele budgettaire consequenties van mutaties in rente-uitgaven als gevolg
van wijzigingen in de renteraming vanaf 2001.Wat betreft budgettaire ruimte in 2001 en 2002 als gevolg van een gunstiger
EMU-saldo in 2000 wordt verwezen naar het antwoord op vraag 19. Overigens
leiden alleen meevallers in het feitelijk tekort van het Rijk tot lagere rentelasten
op de begroting IX-A.21 en 80Kan ook een «meerjarig doorkijkje» worden
gegeven voor de uitgavenverhogingen sinds de Miljoenennota 2000? (blz. 3).Is in het meerjarige doorkijkje rekening gehouden met
het meerjarig effect (=beslag op toekomstige ruimte) van de uitgavenimpuls
van 5,6 miljard in 2000? (blz. 10)In het meerjarige doorkijkje op pagina 10 van de Voorjaarsnota wordt een
indicatie gegeven van de budgettaire ruimte in 2001 en 2002. De meerjarige
doorwerking van de uitgavenverhoging ad 5,6 miljard in 2000 zal ten laste
van deze ruimte worden gebracht. In de Verticale Toelichting bij de Voorjaarsnota
is de meerjarige doorwerking van de uitgavenverhogingen 2000 weergegeven.22Kunnen de doelstellingen van de uitgavenverhogingen
sinds de Miljoenennota 2000 systematisch worden weergegeven? (blz. 3)Zie het antwoord op vraag 6. 23Hoeveel extra leerkrachten denkt de regering aan te
trekken als gevolg van de verbetering van de arbeidsvoorwaarden, extra geld
voor functiedifferentiatie, extra geld voor kinderopvang, etc.? Hoeveel wordt
uitgetrokken om de salarissen van leraren te verbeteren? Is hierbij al rekening
gehouden met de nieuwe CAO? (blz. 3)Onlangs is het onderhandelaarsakkoord gesloten over een nieuwe CAO in
de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs en
volwasseneneducatie voor de periode 2000–2002. Bovenop de normale arbeidsvoorwaardenruimte
heeft de regering 270 miljoen gulden structureel uitgetrokken ten behoeve
van de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Deze middelen zijn
in de CAO ingezet. Met behulp van deze extra impuls wil de regering ervoor
zorgen dat adequaat kan worden ingespeeld op de arbeidsmarktkrapte in het
onderwijs. Zo zijn onder andere in de CAO afspraken gemaakt over terugdringen
ziekteverzuim, betere kinderopvangfaciliteiten en is er geld beschikbaar gesteld
voor compensatie van BTW-kosten bij de inschakeling van uitzendleerkrachten.
Vanwege de beleidsvrijheid die scholen en instellingen hebben bij de aanwending
van een groot deel van deze extra middelen is het niet mogelijk concrete aantallen
te noemen.24Gemeld wordt dat er 0,2 miljard gaat naar versterking
zorgcomponent, vroegschoolse opvang, achterstandsscholen en aanpak wachtlijsten.
Hoe verhoudt zich dat tot de verdeling op blz. 19 (achterstandsscholen
30 miljoen, zorgcompensatie/wachtlijsten 50 miljoenen vroegschoolse opvang
50 miljoen)? (blz. 3)In de Verticale toelichting van OCenW worden de middelen voor achterstandsscholen
(30 miljoen), voor zorgcompensatie/wachtlijsten speciaal onderwijs (50 miljoen)
en voor onderwijskansen/vroegschoolse opvang (50 miljoen) expliciet weergegeven.
Deze tellen op tot 130 miljoen.Aangezien bij de Verticale toelichting een ondergrens wordt gehanteerd
in het presenteren van mutaties van 25 miljoen, zijn de middelen die reeds
bij de Algemene Politieke Beschouwingen voor de vroeg- en voorschoolse opvang
(20 miljoen) en kinderopvang (10 miljoen) beschikbaar waren gesteld, opgenomen
in de post diversen. In de hoofdtekst op pagina 3 zijn deze middelen wel opgenomen
in het (afgeronde) bedrag van 0,2 miljard.25Zijn er nog middelen van de «versterking zorgcomponent»
specifiek bestemd voor de Brede Buurtschool, zo ja, hoeveel? Zo nee, worden
er elders middelen specifiek voor de Brede Buurtschool gereserveerd? (blz. 3)De «versterking van de zorgcomponent» in het onderwijs heeft
betrekking op extra middelen voor leerlinggebonden financiering, de aanpak
van wachtlijsten in het speciaal onderwijs, versterking van het VMBO, onderwijskansenbeleid
en voor- en vroegschoolse educatie. De Kamer ontvangt hiervoor op korte termijn
nader uitgewerkte plannen. Het concept van de Brede Buurtschool speelt m.n.
bij de twee laatstgenoemde beleidsdossiers een rol. Er is geen afzonderlijk
budget op titel van Brede Buurtschool gereserveerd.26Welk deel van de uitgavenverhogingen is als nominaal
te beschouwen en welk deel als reëel? (blz. 3) Als gevolg van aanpassingen van de geraamde loon- en prijsontwikkeling
treden er nominale mutaties op. Ten eerste worden de uitgavenkaders aangepast
als gevolg van de mutatie in de prijsontwikkeling van het BBP (de pBBP). Ten
tweede worden hogere collectieve uitgaven als gevolg van een stijging van
de geraamde lonen en prijzen ook als nominale mutaties beschouwd.Deze mutaties zijn niet meegenomen in de uitgavenverhogingen van in totaal
5,6 miljard. Deze uitgavenverhogingen kunnen daarom als reëel worden
beschouwd.27, 68 en 84Welke uitgaven, genoemd in tabel 2.2.1, betreffen een
versnelling van de afspraken in het regeerakkoord en welke zijn geheel nieuw?
Welke uitgaven zijn incidenteel en welke naar hun aard structureel.Is in de bedragen, genoemd in tabel 2.2.1, ook geld
opgenomen dat via het «FES-bruggetje» is ingezet? (blz.3).Is in het meerjarig doorkijkje gebruik gemaakt van
het «FES-bruggetje»?Kan worden geconcludeerd dat (vooralsnog) geen gebruik
wordt gemaakt van het zogenaamde «bruggetje van de Graaf»?Inderdaad kan worden geconcludeerd dat voor het jaar 2000 geen gebruik
wordt gemaakt van het «FES-bruggetje», ofwel het «bruggetje
van De Graaf». Het meerjarig doorkijkje schetst de becijferde uitgavenruimte
inclusief het FES. Het «bruggetje van De Graaf» betreft het gebruik
van de ruimte. Daarover zal in de Miljoenennota 2001 verslag worden gedaan.Voor wat betreft het eerste gedeelte van vraag 27 wordt verwezen naar
het antwoord op vraag 7.28Is het juist dat in feite slechts 0,4 miljard beschikbaar
is voor nieuw beleid op het terrein van de gezondheidszorg, omdat de uitgavenverhoging
voor ruim de helft wordt bepaald door tegenvallers bij de medicijnen? Welke
voorgenomen besparingen uit het regeerakkoord kunnen niet worden gerealiseerd
als gevolg van hogere basisgroei bij de medicijnenuitgaven? Welke overige
besparingen kunnen niet worden gerealiseerd en waarom niet? Is de hoogte van
deze tegenvallers van invloed geweest op de beschikbaar gestelde ruimte voor
o.a. de terugdringing van de wachtlijsten? (blz. 3)De uitgavenverhoging bij de zorg wordt inderdaad voor ruim de helft bepaald
door extra uitgaven aan medicijnen. Wel kunnen meerkosten bij geneesmiddelen
een brede spin-off hebben en bijvoorbeeld leiden tot minder polikliniekbezoek
en minder arbeidsverzuim.De hoogte van de tegenvallers is in de afweging geen communicerend vat
geweest met de overige beschikbaar gestelde ruimte voor de zorg.De actuele raming van de basisgroei voor geneesmiddelen van 11% nominaal
per jaar is gebaseerd op inzichten in de realisatie 1998 en 1999 en leidt
tot een extra uitgavenverhoging van 400 miljoen in 2000. Er is geen relatie
tussen deze hogere basisgroei en de voorgenomen besparingen.Sinds het Regeerakkoord hebben zich bij de ingeboekte besparingen tal
van mutaties voorgedaan. Op zich zijn – afgezien van de maatregelen
Koopmans – de voorgenomen RA-maatregelen ingevoerd (soms met een lagere
en soms met een hogere opbrengst dan geraamd). De besparingsverliezen uit
de Voorjaarsnota zijn het gevolg van het uitstellen van de invoering van de
maatregelen Koopmans met één jaar t.b.v. een zorgvuldige invoering(120
miljoen in 2000; oa. budgettering poliklinisch voorgeschreven geneesmiddelen
en invoering van het elektronisch voorschrijven bij huisartsen). Daarbij levert
de maatregel om niet-receptplichtige geneesmiddelen van vergoeding uit te
sluiten structureel 65 miljoen minder op dan geraamd. Momenteel
is het CVZ bezig met een uitgebreide evaluatie van de maatregel.29Kan een tabel gemaakt (als equivalent van tabel 2.2.1)
worden waarin de uitgavenverlagingen sinds Miljoenennota 2000 staan? Hierin
kunnen onder andere de mutaties als gevolg de macro-economische ontwikkelingen
te weten de mutaties als gevolg van loon- en prijsmutaties, meevallers bij
de rente-uitgaven, meevallende uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen en lager
dan geraamde EU-afdrachten (en de meevaller als gevolg van eerdere betalingen
aan Arbeidsvoorziening) worden gekwantificeerd. (blz. 3)Zie het antwoord op vraag 7.30Met welk aantal wordt verwacht de wachtlijsten in de
zorg terug te brengen met behulp van de extra uitgaven van 0,2 miljard? Met
welk aantal zijn de wachtlijsten verminderd als gevolg van de extra 0,1 miljard
die uitgetrokken bij de algemene politieke beschouwingen van 1999? (blz. 4)Voor de wachtlijsten voor verpleging en verzorging en voor de gehandicaptenzorg
ontbreekt een betrouwbare nulmeting. Zodoende is het niet mogelijk –
voordat de wachtlijsten zijn geschoond – afspraken op basis van deze
lijsten te maken. Afgesproken is dat zorgkantoren voor circa 0,2 miljard aanvullende
productieafspraken mogen maken mits de bestaande middelen zijn uitgeput en
ook de omvang van de reserve van de instelling is bekeken. Afgerekend wordt
op daadwerkelijk geleverde extra productie.Voor wat betreft de 50 miljoen die bij Algemene Politieke Beschouwingen
voor de wachtlijsten in de curatieve zorg incidenteel voor 1999 beschikbaar
zijn gesteld, is, gezien het late tijdstip in het jaar, een bedrag van 42
miljoen ingezet voor 2000. Van de resterende 8 miljoen is volgens de huidige
inzichten slechts 4 miljoen in 1999 tot besteding gekomen. Cijfers over het
inlopen van de wachtlijsten en het verkorten van de wachttijden komen in juli
van dit jaar beschikbaar.31 en 58Hoeveel is gemoeid met de voorgenomen fiscale maatregelen
om het gebruik van duurzame energiebronnen te stimuleren? Komt er ook een
voorziening om WKK te bevorderen?(blz. 4)Waarom wordt in het kader van de Voorjaarsnota ingegaan
op de besteding van de inkomstenmeevallers ten behoeve van fiscale maatregelen
om het gebruik van duurzame energiebronnen te stimuleren? Kunnen wat betreft
de inkomstenmeevallers ook nog andere beleidsvoornemens worden aangegeven?
(blz. 8)Door de hoge economische groei doet zich een hogere milieudruk voor. In
het Regeerakkoord is afgesproken dat extra milieudruk uit hoofde van extra
economische groei zoveel mogelijk wordt gecompenseerd. Daarom wordt voorgesteld
om fiscale maatregelen te nemen om het gebruik van duurzame energiebronnen
te stimuleren.De concrete invulling van deze fiscale maatregelen en het daarmee gemoeide
bedrag is op dit moment nog niet vastgesteld. Bij Miljoenennota 2001 wordt
de Kamer nader over deze en andere fiscale maatregelen geïnformeerd. 32Waarom is het nodig 100 miljoen te reserveren voor
het stimuleren van publiek-private samenwerking? Waarop is de hoogte van dit
bedrag gebaseerd? Onder welke voorwaarden wordt het straks uit de reserve
beschikbaar gesteld? (blz. 5)PPS bij overheidsinvesteringen kan leiden tot efficiencywinst. Het feit
dat PPS nieuw is betekent echter een drempel in de vorm van hogere aanloopkosten
en langere voorbereidingstijd. Tevens brengt PPS een verandering van de aard
van het werk van uitvoerende overheidsdiensten met zich mee, terwijl nog niet
verwezen kan worden naar succesvolle voorbeelden in Nederland. Met het openen
van de mogelijkheid om uit de reservering een bijdrage te leveren aan PPS-projecten
die op korte termijn kunnen leiden tot concrete PPS-resultaten, wordt beoogd
een tijdelijk instrument te creëren om de drempels in de opstartfase
van PPS te helpen overwinnen en zo het bestaansrecht van PPS in praktijk te
kunnen aantonen.Voor de beoordeling of projecten op korte termijn kunnen leiden tot concrete
PPS-resultaten zal een aantal criteria worden gehanteerd, zoals het aanwezig
zijn van gemeenschappelijke doelstellingen bij overheid en private partijen,
de concrete interesse van private partijen, het uitzicht op meerwaarde bij
uitvoering van een project samen met private partijen, en de mate van overdraagbaarheid
van risico's naar de private sector. Het voornemen is om de reserve met name
aan te wenden voor bijdragen in aan PPS gerelateerde kosten voor onderzoek
of marktconsultatie. De hoogte van de reservering is gerelateerd aan de totale
omvang van de projecten op de projectenlijst die is opgenomen in de voortgangsrapportage
PPS die 23 december aan de Tweede Kamer is gezonden.33Wanneer wordt duidelijk hoe de gemeenten en provincies
de extra 0,6 miljard in 2000 zullen besteden? Gaat het hierbij om een structurele
verhoging? (blz. 5)Op het bestuurlijk overleg van 18 mei 2000 hebben het Rijk, VNG en het
IPO in het kader van het «Bestuursakkoord nieuwe stijl» gezamenlijk
de intentie uitgesproken om een substantieel deel van de structurele accresmiddelen
van het gemeentefonds en provinciefonds volgens gezamenlijke maatschappelijke
prioriteiten in het zetten. De operationalisering van de intentie zal de komende
tijd zijn beslag moeten krijgen.De verhoging van 0,6 miljard heeft inderdaad een structureel karakter.
Voor de precieze bedragen wordt verwezen naar de Verticale Toelichting behorend
bij de Voorjaarsnota (bijlage 1).34 en 98Kan de beperkte versnelling van projecten ten behoeve
van het Bereikbaarheidsoffensief Randstad nader worden geconcretiseerd? Kan
tevens worden aangegeven wat het Bereikbaarheidsoffensief betekent voor de
ruimte die in het FES is ontstaan tot en met 2004, oftewel kan een update
gegeven worden van blz. 42? (blz. 5).Kan aangegeven worden wat de relatie is tussen de Voorjaarsnota
en het bereikbaarheidsoffensief. Kan aangegeven worden in hoeverre de ontstane
ruimte van 1,5 miljard die jaarlijks ontstaat bij het FES alweer is opgevuld
door het bereikbaarheidsoffensief? (blz. 10)De Voorjaarsnota bevat als uitvoeringsnota begrotingsmutaties die plaatsvinden
in 2000 (met eventuele doorwerking in latere jaren). Het bereikbaarheidsoffensief
vindt budgettair zijn beslag vanaf 2001. De hiermee samenhangende budgettaire
gevolgen zullen daarom bij Miljoenennota worden gepresenteerd. Het Bereikbaarheidsoffensief
zelf is inmiddels aan de Tweede Kamer aangeboden en aldaar besproken.
Het benut inderdaad een belangrijk deel (gemiddeld 0,9 miljard per jaar) van
de jaarlijks ontstane ruimte van 1,5 miljard in het FES.35, 36 en 37Kunnen de onder- en overschrijdingen bij de drie uitgavenkaders
worden gespecificeerd? Kan tevens worden aangegeven waarom de overschrijdingen
bij de kaders RBG-eng en Zorg niet binnen de kaders (kunnen) worden opgelost?Wordt het uitgavenkader SZA verlaagd en worden de uitgavenkaders
voor RBG-eng en voor Zorg verhoogd, of worden voor deze laatste twee categorieën
overschrijdingen geaccepteerd en heeft SZA een taakstellende onderuitputting?
(blz. 6).Wat is de zin om steeds uit te gaan van de drie budgetsectoren
RB-eng, SZA en zorg wanneer uitgegaan dient te worden van het totale saldo
en wanneer er onderling wordt gecompenseerd? (blz. 6)Wat betekent de forse schuif die tussen de drie verschillende
budgetdisciplinesectoren is gemaakt voor de komende twee jaar? Vooral tussen
Sociale Zekerheid en Rijksbegroting enge zin is fors met geld geschoven, waarbij
het niet logisch lijkt om te veronderstellen dat de Rijksbegroting voor de
komende twee jaar geen overschrijding van de uitgavenijklijn laat zien. Wordt
hier beleidsmatig op ingespeeld? Zo ja, hoe? (blz. 6)De onder- en overschrijdingen per budgetdisciplinesector staan vermeld
op de onderste regels van tabel 2.3.1 van de Voorjaarsnota. Wat de specificatie
van de onder- en overschrijdingen betreft, deze komen tot stand als gevolg
van de confrontatie van de uitgavenkaders met het totaal van de, voor de kaders
relevante, netto-uitgaven. Een andere specificatie van de onder- cq overschrijding
dan alle gepresenteerde mutaties van kaders en uitgaven is daarom niet te
geven.Binnen de regels budgetdiscipline is het uitgangspunt dat uitgavenverhogingen
in principe binnen dezelfde budgetdisciplinesector worden opgevangen. Echter,
bij mee- en tegenvallers van macro-economische aard en als de Ministerraad
dit beslist kan compensatie tussen de budgetdisciplinesectoren wel worden
toegestaan. Bij de sociale zekerheid mag immers bij een hogere dan verwachte
economische groei ook een lagere volume-ontwikkeling worden verwacht, doch
bij de zorg is dat niet zo. De extra ruimte die ontstaat als gevolg van lagere
uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen (zo'n 2 miljard) kan hierdoor ingezet
worden om een sluitend beeld te presenteren van het totaal van de uitgavenkaders.
De uitgavenkaders van de drie budgetdisciplinesectoren worden, behoudens enkele
statistische correcties, niet gewijzigd. Hierdoor blijft het zicht op de verschillen
tussen oorspronkelijk doel en realisatie helder.36Wat is de zin om steeds uit te gaan van de drie budgetsectoren
RB-eng, SZA en zorg wanneer uitgegaan dient te worden van het totale saldo
en wanneer er onderling wordt gecompenseerd? (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 35.37Wat betekent de forse schuif die tussen de drie verschillende
budgetdisciplinesectoren is gemaakt voor de komende twee jaar? Vooral tussen
Sociale Zekerheid en Rijksbegroting enge zin is fors met geld geschoven, waarbij
het niet logisch lijkt om te veronderstellen dat de Rijksbegroting voor de
komende twee jaar geen overschrijding van de uitgavenijklijn laat zien. Wordt
hier beleidsmatig op ingespeeld? Zo ja, hoe? (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 35. 38Hoe is de 2,4 miljard mutaties als gevolg van macro-economische
ontwikkelingen verdeeld over loonmutaties, prijsmutaties, meevallers rente-uitgaven,
meevallers werkloosheidsuitkeringen en meevallers EU-afdrachten? (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 7.39Welke BBP-inflator voor het jaar 2000 is gehanteerd
in de Miljoenennota 2000 en welke in de Voorjaarsnota 2000? (blz. 6)Het is gebruikelijk om te spreken over de BBP-deflator. Deze was in de
Miljoenennota 2000 gebaseerd op de MEV 2000 en bedroeg 2½%. De BBP-deflator
in de Voorjaarsnota 2000 is gebaseerd op het CEP 2000 en bedraagt 3%. Deze
cijfers zijn terug te vinden in de Voorjaarsnota in tabel 2.1.1 op pagina
2 (aangeduid als pBBP).40De uitgavenreserve is volgens de regels budgetdiscipline
in principe bestemd voor het opvangen van zogenaamde ruilvoetverliezen. Uit
de Voorjaarsnota 2000 blijkt echter dat zich geen ruilvoetverliezen voordoen,
maar dat de prijsontwikkeling van het pBBP leidt tot een extra ruimte van
bijna 2 miljard (een ruilvoetwinst). Betekent dit dat er geen uitgaventegenvallers
meer worden verwacht dit jaar? (blz. 6)De uitgavenreserve is in principe bedoeld om eventuele uitgaventegenvallers,
met name in de ruilvoetsfeer, op te kunnen vangen. De hoger dan verwachte
economische groei brengt echter ook extra druk op het milieu, krapte op de
arbeidsmarkt, hogere consumptie en meer mobiliteit met zich mee. In de besluitvorming
over de Voorjaarsnota is besloten om een samenhangend pakket aan maatregelen
te treffen, ten einde deze knelpunten aan te kunnen pakken. Daarbij is besloten
om de uitgavenreserve in te zetten ter dekking. Aangezien de loon- en prijsstijging
voor 2000 zijn vastgesteld op basis van het CEP zijn er in 2000 geen ruilvoetverliezen
meer te verwachten.41Hoe is het bedrag van 0,7 miljard aan rentemeevallers
opgebouwd? Is er effect van de lager dan verwachte staatsschuld en zo ja hoe
groot is dit effect? Welk gedeelte is het gevolg van gewijzigde rentetarieven?
(blz. 6).Totale mutatie
rente-uitgaven– 0,7
mrdals gevolg
van: – gewijzigde rentetarieven– 0,2 mrd– lager
feitelijk tekort– 0,3 mrd – vervroegde aflossing– 0,2 mrdDoor de hogere rentevoet 2000 zou bij de gewijzigde rentetarieven een
tegenvaller worden verwacht. De uitvoering 1999 laat evenwel een meevaller
zien (in de sfeer van de rentetarieven) die doorwerkt in het jaar 2000, waardoor
de iets hoger geraamde rente-uitgaven als gevolg van een hogere rente in de
Voorjaarsnota 2000 ten opzichte van de Miljoenennota 2000 meer dan gecompenseerd
wordt.42Is de 1,9 miljard extra ruimte door mutatie prijsontwikkeling
BBP te zien als ruilvoetwinst? Zo nee, kan aangegeven worden hoe groot de
totale ruilvoetwinst (of eventueel verlies) is en kan een opsplitsing
per budgetdisciplinesector gemaakt worden? (blz. 6)Ruilvoetwinst of -verlies wordt meestal gedefinieerd als het verschil
tussen de kaderaanpassing uit hoofde van de geactualiseerde prijsontwikkeling
van het BBP (pBBP) en de bijstelling van de loon- en prijsgevoelige uitgaven.
Voor 2000 komt het uitgavenkader t.o.v. de Miljoenennota 2000 1,9 miljard
hoger uit door de opwaartse bijstelling van de pBBP. Hiertegenover staan circa
miljard hogere loon- en prijsgevoelige uitgaven t.o.v. de Miljoenennota 2000
door een opwaartse bijstelling van de raming van de loon- en prijsontwikkeling.
Per saldo resulteert t.o.v. de Miljoenennota 2000 een ruilvoetwinst van circa
1¼ miljard. Onderstaande tabel bevat een uitsplitsing naar de drie
budgetdiscipline sectoren.Tabel Ruilvoetwinst t.o.v. Miljoenennota 2000 (in miljarden)  TotaalRBG-engSZAZorgKaderaanpassing (pBBP)1,91,00,60,3Af: hogere loon- en prijsgevoelige
uitgaven– 0,7– 0,50,0– 0,2Totaal1,20,50,60,143De uitgavenreserve voor 2000 van tranches 1999 en 2000
wordt ingezet om een sluitend beeld te presenteren. De Voorjaarsnota maakt
niet duidelijk in welke sectoren de uitgavenreserve wordt ingezet (de uitgavenreserve
1999 werd ten tijde van de Voorjaarsnota 1999 nog gelijkelijk verdeeld over
de drie budgetdisciplinesectoren). Kan daar meer duidelijkheid over worden
gegeven? (blz. 6)De uitgavenreserve tranche 1999 is gebruikt ter dekking van de aanvaarde
moties bij de Algemene Politieke Beschouwingen. In deze moties is extra geld
gevraagd voor ondermeer onderwijs, vredesoperaties en zorg. De uitgavenreserve
tranche 1999 wordt hiervoor verdeeld onder het uitgavenkader RBG-eng (180
miljoen) en Zorg (70 miljoen).De uitgavenreserve tranche 2000 is geheel toegedeeld aan het uitgavenkader
Rijksbegroting in enge zin.44Is de inzetting van de uitgavenreservetranche 2000
ter completering van de dekking voor de gehele intensiveringsimpuls een incidentele
dan wel een structurele inzet. Met andere woorden, bedraagt de, wellicht in
de toekomst nog toe te kennen, uitgavenreservetranche 2001 250 miljoen
of bedraagt deze 750 miljoen? Is de keuze van het kabinet om de tranche 2000
in te zetten niet vreemd in het licht van het oorspronkelijke doel van de
uitgavenreserve, namelijk het opvangen van ruilvoetverliezen? (blz. 6)Om de uitgavenverhoging te kunnen financieren is het nodig de tranche
2000 van de uitgavenreserve (ad 250 miljoen) in te zetten. Voor 2000 is het
uitgavenkader op basis van de raming van de BBP-deflator uit het CEP definitief
vastgezet. Ook de loon- en prijsbijstellingen zijn volgens de vigerende regels
definitief voor 2000 vastgesteld op basis van het CEP. Over 2000 zijn dus
geen volgens de spelregels relevante ruilvoetverliezen meer te verwachten,
waardoor het verantwoord is de uitgavenreserve in 2000 in te zetten voor andere
doeleinden.Over de structurele aspecten van de uitgavenreserve 2000 zal in de Miljoenennota
2001 uitsluitsel worden gegeven. 45Welk bedrag is gemoeid met de financiering van de aangenomen
moties inzake APB? Welk bedrag resteert dan nog voor niet eerder aangekondigd
beleid dat voor dit jaar is voorzien? (blz. 6)Zie het antwoord op vraag 7.46Welk deel van de premie- en belastingmeevallers is
naar schatting een gevolg van de hoger dan verwachte contractloonontwikkeling?
(blz. 7)De contractloonontwikkeling heeft een direct effect op de loon- en inkomstenbelasting,
de premies volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen. Van de totale
ramingsbijstelling bij deze belastingen en premies (5,2 miljard) in 2000 is
circa 3,7 miljard het gevolg van het gunstiger economisch beeld in 2000 (zie
tabel 3.1.1 en 3.2.1.) Hiervan is globaal genomen ongeveer 1½ miljard
het gevolg van de hogere contractloonstijging. De hogere contractloonstijging
zal overigens ook indirecte effecten hebben. Zo zal de hogere consumptie die
het gevolg is, leiden tot hogere ontvangsten bij de kostprijsverhogende ontvangsten.
Anderzijds kunnen hogere lonen de winstpositie van het bedrijfsleven onder
druk zetten, hetgeen leidt tot lagere ontvangsten bij de vennootschapsbelasting.47In welk opzicht levert de prijsontwikkeling van het
BBP extra ruimte op aan de uitgavenkant? Kan een nadere toelichting worden
gegeven op het verband tussen de prijsontwikkeling van het BBP en de extra
ruimte aan de uitgavenkant en kan het bedrag van 2 miljard nader worden toegelicht?
(blz. 7)Het uitgavenkader voor 2000 worden vastgesteld op basis van de prijsontwikkeling
van het BBP (pBBP) uit het CEP 2000. Deze is hoger dan de pBBP ten tijde van
de Miljoenennota 2000 (3% tegenover 2½%). Hierdoor wordt ten opzichte
van de Miljoenennota 2000 het uitgavenkader opwaarts bijgesteld, waardoor
er meer ruimte ontstaat voor uitgaven.Het bedrag van bijna 2 miljard (1,9 miljard) is als volgt te berekenen: Totaal reële uitgavenkaders:330,6 miljard mutatie pBBP VJN 2000 t.o.v.
MN 2000:0,56%   ophoging uitgavenkaders VJN 2000 t.o.v. MN2000 als gevolg
van mutatie pBBP: 330,6 miljard x 0,56% = 1,9 miljard48Betekent de hoger dan verwachte premie-ontvangsten
dat voor volgend jaar de premies lager kunnen worden vastgesteld dan het huidige
niveau? Zo ja, welk percentage is minimaal vereist om te kunnen voldoen aan
de minimale vereisten die aan de vermogenspositie van de verschillende sociale
fondsen zijn verbonden? (blz. 7)Er is bij de meeste fondsen sprake van zowel een vermogens- als exploitatieoverschot
(zie ook Voorjaarsbrieven Zorg en SZA). Hierdoor zouden de premies structureel
lager kunnen worden vastgesteld en eenmalig nog lager om de vermogensoverschotten
af te bouwen. De precieze premiehoogte hangt echter af van de exacte vormgeving
(bijv. spreiding over verschillende jaren, een structurele verlaging of een
eenmalige verlaging). Bij de premievaststelling wordt echter niet alleen gekeken naar de vermogenspositie
van het desbetreffende fonds maar ook naar de inpasbaarheid van de premie-ontwikkeling
in de ontwikkeling van de totale lasten. De Tweede Kamer zal bij Miljoenennota
2001 worden geïnformeerd over de premievaststelling voor 2001.49 en 51Wat is de verwachte vermogenspositie van de verschillende
sociale fondsen aan het einde van dit jaar? Met welke bedragen zullen de verschillende
vermogenposities naar verwachting toenemen? (blz. 7))Door de hogere premieopbrengsten moeten de vermogensoverschotten
nog verder zijn opgelopen; is daar reeds een indicatie van te geven? (blz. 8)In de Voorjaarsbrief SZA 2000 heeft de Minister van SZW een overzicht
gepresenteerd van de vermogensposities van de sociale zekerheidsfondsen. Ten
opzichte van de Miljoenennota 2000 zijn de vermogensoverschotten van deze
fondsen met ca. 4,6 miljard toegenomen. In de Voorjaarsbrief Zorg 2000 van
de minister van VWS wordt aangegeven dat bij de zorgfondsen de vermogensoverschotten
met ca. 1,9 miljard toenemen ten opzichte van de Miljoenennota 2000. Per saldo
nemen de vermogensoverschotten in 2000 ten opzichte van de Miljoenennota 2000
toe met ca. 6,4 miljard.In de onderstaande tabel wordt een opsplitsing gemaakt per fonds.Tabel : Vermogenssaldi sociale fondsen ultimo 2000 (in
mrd)  Miljoenennota 2000mutatieVoorjaarsnota 2000Volksverzekeringen3,34,57,8AOW3,4+2,76,1ANW0,0+0,40,4AWBZ– 0,1+1,41,3    Werknemersverzekeringen5,41,97,3WAO/AAW/WAZ0,5+0,20,7Awf3,4+1,24,6Wgf0,00,00,0Zfw-centraal0,1+0,50,7Zfw-individueel1,4– 0,11,3Totaal8,66,415,150Kan aangegeven worden waar het verschil vandaan komt
tussen het CEP tabel III-6.11 voor het jaar 2000 en de tabellen 3.1.1 en 3.1.2;
met name het verschil in de belastingen en premies en het totaalbedrag? (blz. 7–8)De mutatie van de belasting- en premieramingen in 2000 zoals weergegeven
in tabel 3.1.1. en 3.2.1 van de Voorjaarsnota (tabel 3.1.2 bestaat niet) kunnen
niet zonder meer worden vergeleken met tabel III.6.11 uit het CEP. In het
CEP zijn de inkomstenmeevallers ten opzichte van de ijklat weergegeven. Daarbij
wordt geschoond voor de effecten van beleid en ook wordt rekening gehouden
met de mutatie van de prijsontwikkeling.Voor wat betreft 2000 kan tabel III.6.11 uit het CEP wel worden vergeleken
met tabel 3.4.1 uit de Voorjaarsnota. Het CPB presenteert echter de meevallers
ten opzichte van het regeerakkoord (Miljoenennota 1999) inclusief de meevaller
over 1998. In de Voorjaarsnota worden de inkomstenmeevallers voor zover die
relevant zijn voor de mee- en tegenvallerformule uit het Regerakkoord gepresenteerd.
Bij Regeerakkoord is afgesproken (Miljoenennota 1999 p. 103) dat inkomstenmeevallers
die betrekking hebben op 1998 volledig worden
benut voor tekortreductie. Deze zijn derhalve niet relevant voor
de mee- en tegenvallerformule en worden niet in de Voorjaarsnota gepresenteerd.
Het betreft een structurele meevaller over 1998 van circa 1,4 miljard bij
de belastingen c.s. en een structurele tegenvaller bij de premies van circa – ¼ miljard
(en aardgasbaten 0).Gecorrigeerd voor dit (presentationele) verschil bedraagt de totale inkomstenmeevaller
van het CPB voor 2000 circa 11 miljard. De totale meevaller is dus in omvang
vergelijkbaar met die van het Ministerie van Financiën.51Door de hogere premieopbrengsten moeten de vermogensoverschotten
nog verder zijn opgelopen; is daar reeds een indicatie van te geven? (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 49.52 en 53Kan een onderverdeling worden gegeven van de omvang
van de verschillende oorzaken van de meevallende aardgasbaten, zoals de zachte
winter, de eurokoers en de olieprijs op de wereldmarkt?Kan een splitsing in volume- en prijseffecten, en bij
de prijseffecten een onderverdeling in valuta-effect en autonome prijsverandering,
worden gegeven. (blz. 8)Zoals op bladzijde 8 van de voorjaarsnota is aangegeven vallen de voor
de ijklat relevante aardgasbaten ten opzichte van de Miljoenennota met 0,7
miljard mee. De genoemde 0,7 miljard is een resultante van volume en prijsmutaties.
Het effect van de volumemutaties is 0,2 miljard negatief en van de prijsmutaties
0,9 miljard positief. Van de prijsmutaties van 0,9 miljard is 0,7 miljard
toe te schrijven aan de hogere olieprijs en 0,2 miljard aan de hogere dollarkoers.53Kan een splitsing in volume- en prijseffecten, en bij
de prijseffecten een onderverdeling in valuta-effect en autonome prijsverandering,
worden gegeven. (blz. 8)Zie het antwoord op vraag 52.54Welke eurokoers en dollarprijs liggen ten grondslag
aan de Voorjaarsnota? Hoe zou het beeld zijn bij de huidige prijs en koers?
(blz. 8)Bij de Voorjaarsnota 2000 is uitgegaan van een dollarkoers conform het
CEP 2000 van 2,15 gulden voor 2000. Hierbij hoort een eurokoers van 0,98 dollar.
Momenteel (begin juni 2000) is de eurokoers ongeveer 0,96 dollar. In de Miljoenennota
2001 zal op basis van de MEV 2001 een nieuw beeld worden gemaakt.55Is het waar dat de mee- en tegenvallerformule uit het
Regeerakkoord wordt toegepast ten opzichte van de nominaal gemaakte ijklatten
en kan worden weergegeven hoeveel lastenverlichting (naast de belastingherziening)
en schuldverlaging zou hebben plaatsgevonden als deze formule onverkort zou
worden toegepast in 2000, 2001 en 2002? (blz. 8)De reële ijklatten voor de periode 1999–2002 zijn in de Miljoenennota
1999 vastgelegd. Deze ijklatten worden op basis van de meest recente raming
van de prijsontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP) aangepast. De inkomstenraming voor het komende jaar worden jaarlijks bij
Miljoenennota vergeleken met nominaal gemaakte ijklatten. Op het verschil
tussen de inkomstenraming en de nominale ijklat is de mee- en tegenvallerformule
van toepassing.Bij Miljoenennota 2000 bedroeg de geraamde inkomstenmeevaller voor 2000
1,3 miljard gulden. Toepassing van de mee- en tegenvallerformule leidde tot
additionele een ruimte voor lastenverlichting van ongeveer 0,7 miljard en
een additionele schuldverlaging van eveneens 0,7 miljard.In de Voorjaarsnota 2000 wordt de inkomenstenmeevaller in 2000 geraamd
op 11,1 miljard gulden, hetgeen 9,8 miljard meer is dan bij Miljoenennota
2000 werd verwacht. In het meerjarig doorkijkje bij de Voorjaarsnota is aangegeven
dat voor 2001 een verder oploop van de meevaller tot ruim 17 miljard ten opzichte
van het Regeerakkoord wordt verwacht. Op basis van dit inzicht zou de beschikbare
ruimte voor extra lastenverlichting in deze regeerperiode bij toepassing van
de mee- en tegenvallerformule ca. 8½ miljard (bovenop de 4½
miljard die gereserveerd is in het Regeerakkoord) zijn. Bij de Miljoenennota
2001 zal de Kamer nader worden geïnformeerd over besluitvorming inzake
de lastenontwikkeling in 2001.56Kan het enorme verschil tussen de raming van de belastingmeevallers
in de Miljoenennota 2000 (1,3 miljard) en in de Voorjaarsnota (11,1 miljard)
geheel worden verklaard uit de toename van de groei van 2,5% tot 4%? Zo neen,
welke andere factoren spelen een rol? Gelden dezelfde redenen voor het EMU-saldo
dat van -0.5% omslaat in 0.6%? (blz. 8)De in de vraag genoemde meevallers hebben betrekking op de totale inkomsten
(belastingen, premies, en gasbaten). De toename van deze meevallers wordt
niet alleen verklaard door de hoger geraamde economische groei in 2000 (van
2½% tot 4%). Ook de hogere economische groei in 1999 speelt een belangrijke
rol (3,6% i.p.v. 2%). Het structurele deel van de inkomstenmeevallers in 1999
werkt door in de ontvangsten van 2000. Daarnaast speelt ook de toename van
de olieprijs een rol voor de aardgasontvangsten en de progressiefactor die
hoger is uitgevallen.Het gunstiger EMU-saldo t.o.v. de Miljoenennota 2000 kan vrijwel geheel
verklaard worden uit de inkomstenmeevaller.57 en 96Welke sleutel voor de verhouding tekortreductie/lastenverlichting
wordt gehanteerd voor de inkomstenmeevallers 2000? (blz. 8)Is het juist dat het totaal aan inkomstenmeevallers
wordt besteed aan aflossing van de staatsschuld? Zo ja, hoe verhoudt zich
dat met de in het regeerakkoord gemaakte afspraken? (blz. 10)In het Regeerakkoord zijn afspraken gemaakt over de lastenontwikkeling
gedurende de gehele regeerperiode. Uitgaande van behoedzame uitgangspunten
is hierbij voor 4½ miljard lastenverlichting afgesproken. Deze 4½
miljard is niet gelijkelijk over de vier jaar verdeeld.Elk jaar wordt de structurele inkomstenmeevaller ten opzichte van het
regeerakkoord berekend. Via de mee- en tegenvallerformule wordt op basis hiervan
de ruimte voor eventuele additionele lastenverlichting (ten opzichte van het
Regeerakkoord) gedurende de regeerperiode bepaald. Als op basis van de raming
van de inkomsten bij Miljoenennota 2000 extra ruimte voor lastenverlichting
ontstaat ten opzichte van het Regeerakkoord, dan hoeft deze extra ruimte niet
in 2000 aangewend te worden voor lastenverlichting, maar kan deze ook op een
later moment binnen de regeerperiode worden ingezet. Als de structurele
inkomstenraming in 2000 bij Voorjaarsnota afwijkt van raming bij de Miljoenennota
2000, dan zal dit conform de huidige systematiek worden meegenomen bij de
ruimte voor lastenverlichting in latere jaren.Bij de Miljoenennota 2000 is op basis van de toen geldende inzichten uitgegaan
van een meevaller van 1,3 miljard voor 2000 welke voor de helft zou worden
aangewend voor schuldverlaging en voor de helft voor lastenverlichting.58Waarom wordt in het kader van de Voorjaarsnota ingegaan
op de besteding van de inkomstenmeevallers ten behoeve van fiscale maatregelen
om het gebruik van duurzame energiebronnen te stimuleren? Kunnen wat betreft
de inkomstenmeevallers ook nog andere beleidsvoornemens worden aangegeven?
(blz. 8)Zie het antwoord op vraag 31.59, 60 en 95Kan worden aangegeven in hoeverre, mede tegen de achtergrond
van opmerkingen door de OESO, de Europese Unie en het CPB, het begrotingsoverschot
ook structureel is? Is het niet zo dat het saldo niet alleen gecorrigeerd
behoort te worden voor het AOW-fonds (zie blz. 9) maar ook voor de conjunctuur?
Welke betekenis heeft de mededeling dat exclusief de ontvangsten van het AOW-spaarfonds
er evenwicht resulteert bij het EMU-saldo? (blz. 9)Wat is op dit moment het structurele EMU-saldo en welke
meerjarige doelstellingen wordt nagestreeft ten aan zien van het structurele
EMU-saldo? (blz. 9)Wat is de doelstelling met betrekking tot het EMU-saldo
voor de langere termijn? Wordt ernaar gestreefd om ook de komende jaren, exclusief
de ontvangsten van het AOW-spaarfonds, begrotingsevenwicht te bereiken? Welke
overwegingen spelen hierbij een rol? (blz. 10)Door middel van het in EMU-verband overeengekomen Stabiliteits- en Groeipact
heeft Nederland zich gecommitteerd te streven naar een EMU-saldo dat «close
to balance or in surplus» is. Hierdoor kan bij een tegenvallende conjuncturele
ontwikkeling het saldo verslechteren zonder dat de minimumwaarde van – 3%
BBP wordt overschreden. Voor het overige hanteert de regering geen expliciete
doelstelling omtrent het EMU-saldo. Dat geldt ook voor het zogenoemde structurele
saldo. Dit saldo wordt vaak gepresenteerd om een indicatie te geven van wat
het actuele saldo zou zijn als zou worden geabstraheerd van de conjunctuur.
De methoden waarmee «het» structurele saldo kan worden berekend
leveren overigens sterk uiteenlopende uitkomsten op waardoor de beoogde signaalfunctie
sterk wordt verzwakt.Wat de lange termijn betreft, is in de brief van 14 maart jl. uiteengezet
dat de regering naar aanleiding van de Algemene Financiële Beschouwingen,
afgelopen najaar, een ambtelijke werkgroep bestaande uit de leden van de Studiegroep
Begrotingsruimte heeft gevraagd een verkenning te maken van de gewenste schuldpolitiek
op langere termijn. Daarnaast zijn de planbureaus ingeschakeld om lange termijn
analyses te maken op een aantal relevante beleidsterreinen. De eerste inzichten
voortvloeiend uit deze exercities, zullen worden verwerkt in de Miljoenennota
2001.Wat betreft het AOW-spaarfonds geldt het volgende. Het AOW-spaarfonds
behoort tot de sector overheid. Stortingen in het fonds belasten dus niet
het EMU-saldo, omdat het EMU-saldo de gehele overheid betreft. Wanneer
er in de toekomst betalingen uit het fonds worden verricht worden het EMU-saldo
en de EMU-schuld wel belast. Om nu een volledig beeld van de overheidsfinanciën
te geven is er voor gekozen om, naast de reguliere presentatie, ook een presentatie
van het EMU-saldo te geven, vrij van het beslag van toekomstige AOW-spaarfonds
aanspraken. Hiermee komt de toekomstige claim duidelijker in beeld. In de
Voorjaarsnota 2000 resulteert dan een gecorrigeerd EMU-saldo van nul.60Wat is op dit moment het structurele EMU-saldo en welke
meerjarige doelstellingen wordt nagestreeft ten aan zien van het structurele
EMU-saldo? (blz. 9)Zie het antwoord op vraag 59.61Zijn de ramingen voor het Spaarfonds AOW verwerkt in
de meerjarenramingen? Kan een overzicht tot 2025 worden gegeven van de groei
van het fonds en van de jaarlijkse betalingen (jaarlijks bedrag plus rente)?
(blz. 9)Ja. De voeding van het AOW-spaarfonds bestaat uit twee componenten; de
vaste stortingen (4¾ miljard in 2000 met een jaarlijkse oploop van
¼ miljard) en de rente over het fondsvermogen (ruim ½ miljard
in 2000). Door «rente op rente» zal deze laatste component steeds
omvangrijker worden. In 2000 zal in totaal 5¼ miljard worden gestort
in het AOW-spaarfonds, ofwel 0,6% BBP. Het fondsvermogen zal aan het eind
van 2000 15¼ miljard bedragen.In 2020 – het eerste jaar waarin het fondsvermogen wettelijk aangesproken mag worden – zullen volgens de huidige inzichten
de vaste stortingen bijna 10 miljard bedragen. Daarnaast zal de rente over
het fondsvermogen (bij een rentevoet van 6%) ruim 16½ miljard gulden
bedragen. Het geraamde vermogen van het AOW-spaarfonds bedraagt dan bijna
300 miljard gulden. Omdat niets is vastgelegd over de onttrekkingen uit het
fonds na 2020, kan geen zinvolle inschatting worden gegeven van het verloop
van het fondsvermogen na 2020.62Wordt met het bedrag 345,4 miljard in tabel 3.4.1 een
bedrag bedoeld van 346,4 miljard?Kan de correctiepost in tabel 3.4.1 worden toegelicht?
(blz. 9)Ja. Het bedrag van 346,4 miljard wordt bedoeld.Bij de toetsing aan de ijklatten gaat het om structurele inkomstenmee-
of tegenvallers die voortvloeien uit een ander economisch beeld dan verondersteld
in het Regeerakkoord. Daarom wordt door middel van een correctiepost de ijklat
gecorrigeerd voor zowel incidentele inkomstenmeeen tegenvallers als voor de
effecten van beleidsmaatregelen.In tabel 3.4.1. is de mutatie van de correctiepost sinds de Miljoenennota
2000 weergegeven. De totale mutatie bedraagt – 0,8 miljard, waarvan
+ 0,6 miljard belastingen c.s. en – 1,4 miljard premies. De
bijstelling bij de belastingen c.s. is voor – 0,4 miljard het gevolg
van nieuw beleid (met name de additionele lastenverlichting waartoe is besloten
n.a.v. de algemene politieke beschouwingen) en voor + 1,0 miljard het
gevolg van incidentele meevallers (het betreft hier vooral de eenmalige extra
opbrengst in 2000 die het gevolg is van een overname van enkele beursgenoteerde
ondernemingen). De bijstelling bij de premies van – 1,4 miljard
is onder meer het gevolg van een aanvullend inkomenspakket waartoe
is besloten naar aanleiding van de algemene politieke beschouwingen (betreffende
een verlaging van de AWF-premie en een verhoging van de WAO-premie). Daarnaast
is de WAZ-premie lager vastgesteld dan bij de Miljoenennota werd aangenomen.
Tenslotte is een technische correctie van – 0,6 miljard toegepast
die verwerkt is in zowel de correctiepost als de actuele raming. Deze correctie
heeft daardoor geen invloed op de berekende meevaller.63Kan de regering zich uitspreken over de aanwending
van de inkomstenmeevallers, gegeven het feit dat er sprake is van een EMU-overschot?
(blz. 9)Bij de Miljoenennota 2001 zal de Kamer worden geïnformeerd over de
aanwending van de inkomstenmeevallers in 2001.64Hoe verhoudt de schuldraming van 59,6% BBP in 2000
zich tot de raming van 57,9% door het CPB (blz. 203 van het CEP 2000)?
(blz. 10).Het verschil is voor circa ½% BBP terug te voeren op uitgavenintensiveringen
uit de Voorjaarsnota die niet in het CEP zijn opgenomen. Het CPB gaat in het
CEP voor 2000 nog uit van een onderschrijding van 3½ miljard terwijl
de uitgavenkaders in de Voorjaarsnota precies sluiten. In nieuwe prognoses
zal het CPB deze intensiveringen verwerken. Het overige verschil van circa
1¼% BBP is gelokaliseerd bij de raming van de schuld van de sociale
fondsen en de lagere overheden. Voor deze onderdelen van de collectieve sector
is het zeer lastig om op basis van de prognose van het vorderingensaldo (dat
relevant is voor het EMU-saldo) het financieringssaldo (kassaldo) af te leiden
dat relevant is voor de berekening van de EMU-schuld. De verschillen tussen
vorderingensaldo en financieringssaldo bestaan uit financiële transacties
(aan/verkoop staatsbezit, verstrekte kredieten, enz.) en kastransactieverschillen.
Over de omvang van deze posten voor de sociale fondsen en de lagere overheden
hebben Financiën en CPB andere inzichten.65Hoe hoog zou de EMU-schuld zijn indien rekening wordt
gehouden met de reservering voor de pensioenverplichtingen van de overheid
jegens ambtenaren? (blz. 10)De vermogenssaldi van de ambtenarenpensioenfondsen bedragen, ultimo 1999,
in totaal 433 miljard (ABP 322 miljard en PGGM 111 miljard). De EMU-schuld
bedraagt ongeveer 520 miljard.De ambtenarenpensioenfondsen behoren volgens de EMU-definities niet tot
de sector overheid. De beide pensioenfondsen zijn private fondsen en hebben
te maken met aanspraken van burgers die bij de (semi-)overheid werken. Anders
dan in de vraag wordt gesteld, is er dus geen sprake van verplichtingen van
de overheid jegens ambtenaren maar van geprivatiseerde pensioenfondsen jegens
burgers.66Welke ruimte – inclusief reservetranche 2000 –
zou in 2001 en in 2002 beschikbaar zijn onder de uitgavenkaders indien voor
de contractloonontwikkeling de raming wordt gehanteerd, zoals bij het regeerakkoord?
Welke ruimte resteert er als voor 2001 rekening wordt gehouden met een contactloonontwikkeling
die 0,25 procentpunt en één die 0,5 procentpunt hoger is dan
onder punt 5 wordt verondersteld? (blz. 10) De beantwoording van deze vraag zal gericht zijn op de reële contractloonontwikkeling,
d.w.z. de loonontwikkeling t.o.v. de inflatie (prijs BBP). Dit omdat het niet
realistisch is om in een beeld met een gewijzigde inflatieraming dezelfde
nominale loonontwikkeling te handhaven. Indien voor 2001 en 2002 eenzelfde
reële loonontwikkeling wordt aangehouden als in het Regeerakkoord (0,85%
negatief) dan zou de ruimte onder de uitgavenkaders, zoals gemeld in het meerjarig
doorkijkje, uitkomen op 7½ miljard in 2001 en 8 miljard in 2002. Bij
het opstellen van de loonraming uit het Regeerakkoord is echter uitgegaan
van een behoedzame economische ontwikkeling. In een periode van een hogere
economische groei, zoals nu door het CPB voor 2000 en 2001 wordt voorzien,
zal door de krapper wordende arbeidsmarkt en de sterkere stijging van de arbeidsproductiviteit
de (reële) loonontwikkeling naar verwachting hoger uitkomen.In de Miljoenennota 2001 zal nader ingegaan worden op de veronderstellingen
voor 2001. Wel kan gewezen worden op een variant op bladzijde 31 van het CEP
2000. Het CPB verwacht dat bij een 1% hogere contractloonstijging in 2001,
na economische doorwerkingen, de ruimte onder de uitgavenkaders met 1 miljard
beperkt wordt.67Welke redenen zijn er om te veronderstellen dat de
uitgavenreserves 2001 en 2002 nodig zullen zijn vanwege ruilvoetproblematiek?
(blz. 10)In het meerjarig doorkijkje zoals opgenomen in paragraaf 5 van de
Voorjaarsnota is voor 2001, conform CEP, uitgegaan van een contractloonstijging
van 2¾% bij een prijsontwikkeling van 2¼% en voor 2002 is uitgegaan
van een contractloonstijging die gelijk is aan de prijsontwikkeling. Het aanhouden
van een (beperkte) uitgavenreserve is daarbij geen overdreven luxe.Overigens zal de eventuele inzet van de uitgavenreserve tranches 2001
en 2002 pas aan de orde komen bij de begrotingsvoorbereiding en begrotingsuitvoering
voor 2001 respectievelijk 2002.68Is in het meerjarig doorkijkje gebruik gemaakt van
het «FES-bruggetje»?Zie het antwoord op vraag 27.69, 70, 72 en 76Hoe is het meerjarig doorkijkje voor de jaren 2001
en 2002 van 1,5 miljard per jaar FES ruimte opgebouwd? Voor welke termijn
wordt deze ruimte verwacht? Komt deze 1,5 miljard bovenop de extra aardgasbaten,
zoals opgenomen in de meerjarenraming voor het FES? (blz. 10)Kan gespecificeerd worden hoe de extra FES-ruimte van
1,5 mrd per jaar tot stand komt? Van welke veronderstellingen ten aanzien
van gasbaten, veiling van frequenties en verkoop van staatsdeelnemingen (m.n.
KPN) wordt uitgegaan? (blz. 10).Met welke olieprijs en dollarkoers wordt thans rekening
gehouden in de meerjarencijfers en hoe verhoudt die zich tot de meest recente
inzichten van het CPB? Kan worden aangegeven welke budgettaire ruimte hierdoor
ontstaat voor de komende jaren? (blz. 10)In het «meerjarig doorkijkje» wordt rekening
gehouden met extra ruimte van ongeveer 1,5 miljard gulden bij het FES als
gevolg van een blijvend hoge olieprijs. Met welke olieprijs is hierbij rekening
gehouden? (blz. 10)In de meerjarige Verticale Toelichting van de Voorjaarsnota, is alleen
het (meerjarige) effect opgenomen van de veranderende inzichten in het jaar
2000 (op basis van het CEP).In het meerjarig doorkijkje wordt een bedrag van 1,5 miljard per jaar
genoemd. Dit bedrag bestaat uit meevallers als gevolg van veranderende macro-economische inzichten ten aanzien van de gasbatenraming, alsmede
uit te verwachten rentemeevallers als gevolg van veilingen of verkoop staatsdeelnemingen.
In de gasbaten-ramingen is aldus uitgegaan van de volgende veronderstellingen:  20002001Olieprijs24,520 Dollarkoers2,152,05Deze veronderstellingen sluiten aan bij het CEP 2000. Voor de periode
na 2001 zijn in het CEP geen nieuwe ramingen opgenomen.De voorzichtige formulering in de Voorjaarsnota («op basis van de
huidige verwachting» en «in de orde van grootte») geeft
aan dat, gelet op de aard van de voeding van het FES, deze 1½ miljard
met beduidende onzekerheid is omgeven. Indicatief kan worden aangegeven dat,
uitgaande van een olieprijs van 17,5 dollar en een dollarkoers van 2,05 gulden
vanaf 2002, er voor het creëren van een ruimte van 1,5 mrd extra zo'n
30 à 35 mrd nodig zou zijn aan opbrengst veilingen en verkoop staatsdeelnemingen,
om de additionele benodigde rentevrijval te generen.70Kan gespecificeerd worden hoe de extra FES-ruimte van
1,5 mrd per jaar tot stand komt? Van welke veronderstellingen ten aanzien
van gasbaten, veiling van frequenties en verkoop van staatsdeelnemingen (m.n.
KPN) wordt uitgegaan? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 69.71Kan meer inzicht worden verschaft over de voorgenomen
aanwending van extra ruimte binnen het FES? In de verticale toelichting wordt
uitgelegd dat met de hogere gasbatenraming het aanwezige tekort in het FES
als gevolg van de aanleg HSL-Zuid en de Betuweroute wordt weggewerkt. Kan
daaruit geconcludeerd worden dat FES-meevallers feitelijk besteed worden aan
uitgaven?Komt de 1,5 miljard per jaar boven op de extra 1,5
miljard aan ontvangsten die nu al in de Voorjaarsnota is opgenomen?De regering zal bij Miljoenennota de extra investeringsplannen, waartoe
besloten is, presenteren. Wel kan nu al worden aangegeven dat de ontstane
ruimte in het FES van jaarlijks 1,5 miljard zal worden aangewend voor het
Bereikbaarheidsoffensief , maar daarnaast zullen uiteraard ook andere investeringen
in bijvoorbeeld stedelijke ontwikkeling en ICT worden voorgesteld.De 1,5 miljard in de jaren 2000–2004 die in de voorjaarsnota is
opgenomen vanwege wijziging van veronderstellingen in het jaar 2000 zijn onderdeel
van de extra ruimte van 1,5 miljard per jaar.72Met welke olieprijs en dollarkoers wordt thans rekening
gehouden in de meerjarencijfers en hoe verhoudt die zich tot de meest recente
inzichten van het CPB? Kan worden aangegeven welke budgettaire ruimte hierdoor
ontstaat voor de komende jaren? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 69. 73In het CEP wordt de dollarkoers geraamd op 2,15 in
2000 en 2,05 in 2001. Zijn die ramingen niet achterhaald? Wat zijn de gevolgen
voor de overheidsfinanciën van een 10 en 20 cent hogere dollarkoers?
(blz. 10)De feitelijke dollarkoers over de eerste vijf maanden van 2000 lag gemiddeld
op Fl. 2,29 en was op 13 juni jl. 2,32 gulden.Het CPB heeft in het CEP 2000 een aantal onzekerheidsvarianten gepresenteerd.
Hieruit kan worden afgeleid dat een 10% (ca. 20 cent) hogere dollarkoers de
uitgaventoetsing niet zichtbaar beïnvloedt en het EMU-saldo met 0,1%
verbetert.74Volgens berekeningen in het Financieel Dagblad van
5 februari 2000 leidt iedere stijging van de olieprijs per vat met één
dollar tot ca. 250 miljoen dollar extra inkomsten voor de staat. Indien nog
steeds een olieprijs van $ 18 per vat wordt gehanteerd en de olieprijs
inmiddels gestegen is naar ca. $ 28 per vat, betekent dit een meevaller van
2,5 miljard dollar, d.w.z. bij de huidige dollarstand van rond de 2,40 ca.
6 miljard gulden. Kan ook worden aangegeven wat de meerjarige budgettaire
ruimte is die ontstaat indien de dollar zo hoog blijft? (blz. 10)Voor 2000 wordt niet een olieprijs van 18 dollar per vat gehanteerd doch
van 24,5 dollar per vat. De gehanteerde dollarkoers is 2,15 gulden. Weliswaar
is de olieprijs de laatste weken weer gestegen tot rond de 28 $ per vat, maar
de laatste maanden is de olieprijs zeer wisselend en schommelde tussen ongeveer
20 en 30 $ per vat. In dat opzicht is de gehanteerde 24,5 $ per vat een redelijk
gemiddelde. De dollar was enkele weken geleden gestegen naar 2,50 gulden maar
is nu weer teruggevallen naar 2,32 gulden. Indien de dollar in enig jaar 10
ct hoger is leidt dit tot ongeveer 300 miljoen extra niet-belastingmiddelen
(gasbaten) voor de Staat.75Het CEP verwacht dat de olieprijs in 2001 daalt naar
20 dollar. Is deze raming nog wel reëel bij een voortzettende hoge economische
groei?Welke olieprijs en dollarkoersverwachtingen worden
gehanteerd en zijn de verwachtingen voor de jaren na 2001 ten aanzien van
deze twee parameters ook gewijzigd?Welke olieprijs en dollarkoersverwachtingen worden
gehanteerd en zijn de verwachtingen voor de jaren na 2001 ten aanzien van
deze twee parameters ook gewijzigd? (blz. 10)Het vergt enige moed om een uitspraak te doen over de hoogte van de olieprijs
in 2001. De olieprijs is namelijk een zeer volatiele grootheid, waarbij de
groei van de wereldeconomie slechts één van de vele verklarende
variabele is. De ontwikkeling van de olieprijs vanaf begin 1999 toont dit
duidelijk aan.Begin 1999 lag de olieprijs onder de $10. De lage olieprijs was voor de
OPEC landen reden om de productie te beperken. Deze productie restrictie viel
samen met een sterk herstel van de wereldeconomie na de Azië crisis.
Dit duwde de olieprijs tegen de $30. De OPEC landen hebben in maart 2000,
de olieproductie weer verhoogd. Dit leidde aanvankelijk tot een forse daling
van de olieprijs tot ca. $22. Een combinatie van twee factoren heeft deze
daling grotendeels weer teniet gedaan: de traditionele seizoenspiek in de
zomer in de vraag naar olie vanuit de Verenigde Staten gekoppeld aan de lage
voorraden olie in de Verenigde Staten. De OPEC landen hebben evenwel aangekondigd
de productie verder te verhogen wanneer de olieprijs lange tijd boven de $28
komt te liggen.Een verdere productieverhoging van de kant van de OPEC landen en een blik
op de gemiddelde olieprijs over de laatste 15 jaar (ca. $20) en determijnkoersen
maakt een daling van de olieprijs van zijn huidige hoge niveau aannemelijk.76In het «meerjarig doorkijkje» wordt rekening
gehouden met extra ruimte van ongeveer 1,5 miljard gulden bij het FES als
gevolg van een blijvend hoge olieprijs. Met welke olieprijs is hierbij rekening
gehouden? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 69.77Welke ruimte ontstaat bij het FES bij een olieprijs
van 28 dollar in 2001 en een dollarkoers van ongeveer een-op-een met de euro?
(blz. 10)Indien wordt uitgegaan van een olieprijs van 28$ tot ultimo 2001 en een
dollarkoers van 2,20 (een op een met de euro) dan ontstaat er in 2001 voor
het FES een meevaller van ruim 0,6 miljard.78Met welke inkomsten uit aardgasbaten werd rekening
gehouden voor 2000, 2001 en 2002 op het moment van totstandkoming van het
regeerakkoord? (blz. 10)Bij de totstandkoming van het Regeerakkoord werd uitgegaan van de volgende
(nominale) inkomsten van de aardgasbaten (exclusief Vpb) voor 2000, 2001,
en 2002: respectievelijk 3,7, 3,7 en 3,5 miljard.79Welke verklaring is er voor de verschillen tussen de
ruimteberekening voor 2002 in de Voorjaarsnota 2000 en de ruimteberekening
van het CPB? (blz. 10)De CPB-publicatie bevat een variant «laag» met een lage economische
groei voor 2001 en 2002 en een variant «hoog» met een hoge economische
groei. In «laag» bedraagt de onderschrijding van het uitgavenkader
in 2002 1 miljard en in «hoog» 2 miljard. In het «meerjarig
doorkijkje» zoals opgenomen in de Voorjaarsnota wordt voor 2002 een
onderschrijding van 4 miljard genoemd.In beide CPB-varianten wordt met een ongunstigere ruilvoet (verschil lonen
en prijs BBP) gerekend dan in het meerjarig doorkijkje. Dit verklaart grotendeels
de kleinere onderschrijdingen in de CPB-varianten.80Is in het meerjarige doorkijkje rekening gehouden met
het meerjarig effect (=beslag op toekomstige ruimte) van de uitgavenimpuls
van 5,6 miljard in 2000? (blz. 10)De doorwerking van de uitgavenverhoging in 2000 naar latere jaren zal
ten laste gaan van de in het «doorkijkje» geïndiceerde ruimte.81De belastingopbrengsten worden 7,8 miljard opwaarts
bijgesteld, 7,5 miljard daarvan echter wordt aangemerkt als inkomstenmeevaller.
Hoe valt dat te verklaren? De premieopbrengsten worden 3,9 miljard opwaarts
bijgesteld, 2,6 miljard daarvan echter wordt aangemerkt als inkomstenmeevaller.
Hoe valt dat te verklaren? De aardgasbaten worden 0,7 miljard opwaarts bijgesteld,
1,1 miljard echter wordt aangemerkt als inkomstenmeevaller. Hoe valt dat te
verklaren? (blz. 10) In de paragrafen 3.1, 3.2, en 3.3 van de Voorjaarsnota wordt de mutatie
van de inkomstenraming ten opzichte van de stand bij Miljoenennota 2000 gegeven.
In paragraaf 3.4 wordt de actuele raming getoetst aan de inkomstenijklat
om aldus de totale inkomstenmeevaller te bepalen. Dat is wezenlijk iets anders.
Bij de toetsing aan de inkomstenijklat wordt de actuele raming vergeleken
met de reële raming bij het Regeerakkoord. De raming bij Regeerakkoord
wordt daarbij nominaal gemaakt door uit te gaan van de huidige inzichten inzake
de prijsontwikkeling BBP. Omdat het moet gaan om structurele meevallers die
het gevolg zijn van een beter dan verwachte economische ontwikkeling wordt
vervolgens gecorrigeerd voor de effecten van beleid en voor incidentele mee-
en tegenvallers. Het uiteindelijke saldo geeft de overschrijding ten opzichte
van de inkomstenijklat bij Voorjaarsnota zoals weergegeven in tabel 3.4.1.82, 86, 90 en 93Kan een nadere onderbouwing worden gegeven van de ramingen
voor 2001 en 2002, met name gelet op de mogelijk hogere loonontwikkeling?
(blz. 10)Inzake de ruimte voor uitgaven zijn twee varianten
gepresenteerd. De verschillen zijn gelegen in de veronderstellingen over de
ontwikkeling van de contractlonen. In variant 1 is voor 2001 de raming uit
het CEP 2000 van het CPB gehanteerd (2¾%) en voor 2002 die uit de laatste
Miljoenennota (1,35%). Volgens de Voorjaarsnota wordt in variant 2 voor 2001
rekening gehouden met de door het CPB geraamde reële contractloonontwikkeling.
Aangenomen mag worden dat hiermee de contractloonraming van het CPB in het
CEP 2000 bedoeld wordt. Echter, dat zou betekenen dat variant 1 en 2 voor
2001 identiek zijn. Wat zijn nu precies de veronderstellingen in de contractloonontwikkeling
voor 2001 in variant 1 en 2? (blz. 10)Van welke reële loonontwikkeling gaat de voorzichtige
raming van de uitgavenmeevaller (5,25 miljard) in 2001 uit? (blz. 10).Er worden bij het meerjarig doorkijkje 2 varianten
gepresenteerd, waarbij het lijkt of de veronderstellingen alleen verschillen
voor het jaar 2002, omdat voor de veronderstellingen voor het jaar 2001 het
CEP wordt aangehouden. Toch blijkt de uitgavenruimte in het jaar 2001 in beide
varianten flink van elkaar te verschillen: 7,5 miljard in de ene en 5,25 miljard
in de andere variant. Kan precies aangegeven worden wat de verschillende veronderstellingen
zijn voor de jaren 2001 en 2002 in beide varianten? Kan tevens worden aangegeven
wat voor beide varianten de verschillen zijn (in veronderstellingen dan wel
definities) met het CEP aangezien het CEP tot een ruimte van 4 miljard onder
het uitgavenkader in 2001 komt (zie tabel III-6.10)? (blz. 10)Het meerjarig doorkijkje bevat niet twee varianten doch is opgeknipt in
twee stappen. In de eerste stap wordt gepresenteerd welke ruimte onder de
uitgavenkaders zou ontstaan als nog geen reële uitgavenverhogingen worden
gehonoreerd. Dat betekent onder andere dat in deze tussenstand voor 2001 en
2002 met eenzelfde reële loonontwikkeling is gerekend als in de Miljoenennota
2000. De zo berekende ruimte onder de uitgavenkaders, de primaire ruimte,
bedraagt 7½ miljard voor 2001 en circa 8 miljard voor 2002. Deze ruimte
is in eerste instantie beschikbaar voor de extra reële uitgaven die voortvloeien
uit toepassing van de gebruikelijke systematieken (referentiemodel, koppeling
uitkeringen en meegroei HGIS met de volumegroei van het bruto nationaal product).
In de tweede stap wordt uitgegaan van toepassing van deze gebruikelijke systematieken,
wat een invulling van een deel van de ruimte voor reële uitgavengroei
impliceert. De dan resulterende vrije budgettaire ruimte onder de uitgavenkaders
bedraagt in deze berekeningen 5¼ miljard in 2001 en 4 miljard in 2002.Voor de veronderstellingen t.a.v. de loon- en prijsontwikkeling in 2001
is aangesloten bij het CEP 2000. De hogere contractloonraming t.o.v. de Miljoenennota is opgeknipt in een nominaal deel en reëel deel.
Het nominale deel betreft de aanpassing van de lonen aan de hogere inflatie
t.o.v. de gehanteerde veronderstellingen bij Miljoenennota 2000. De nominale
aanpassing van de lonen is gelijk aan de opwaartse bijstelling van de afgeleide
consumentenprijsindex (CPI) laag. Voor 2001 komt de afgeleide CPI 0,1% hoger
uit dan in de Miljoenennota 2000. De raming van het contractloon 2001 komt
1,4% hoger uit dan in de Miljoenennota 2000, dit is dus geknipt in een nominaal
deel van 0,1% en een reëel deel van 1,3%. Ook voor 2002 is de contractloonraming
opgeknipt en komt het nominale deel van de contractloonontwikkeling 0,2% lager
uit en het reële deel 0,85% hoger. Voor 2002 is uitgegaan van een reële
contractloonontwikkeling van 0% tegen een negatieve reële contractloonontwikkeling
van 0,85% in de Miljoenennota 2000.Tabel contractloon en geschoonde CPI  200120012001200220022002  MN2000/RAstap 1stap 2 (CEP)MN2000/RAstap 1stap 2Contractlonen1,35%1,45%2,75%1,35%1,15%2%afgeleide CPI laag2,2%2,3%2,3%2,2%2%2%Verschil– 0,85%– 0,85%+ 0,45%– 0,85%– 0,85%0%De onderschrijding van de uitgavenkaders met 4 miljard in het CEP 2000
voor 2001 is lager dan de vrije ruimte onder de uitgavenkaders zoals gemeld
in de Voorjaarsnota. Dit kan vrijwel geheel verklaard worden uit het feit
dat in de CPB-raming al een aantal uitgavenverhogingen is opgenomen. Dit betreft
vooral extra zorguitgaven uit hoofde van een hoger gebruik van genees- en
hulpmiddelen en enkele uitgavenverhogingen waartoe al eerder besloten was
(bijvoorbeeld de honorering van de wensen van de Tweede Kamer bij de Algemene
Politieke Beschouwingen).83Kan in het kader van het meerjarig doorkijkje meer
informatie worden verstrekt over de ontwikkeling van het EMU-saldo in 2001
en 2002? (blz. 10)Informatie over het nieuwe begrotingsjaar zal in de Miljoenennota 2001
beschikbaar komen.84Kan worden geconcludeerd dat (vooralsnog) geen gebruik
wordt gemaakt van het zogenaamde «bruggetje van de Graaf»?Voor het jaar 2000 is die conclusie juist.85Kan met het oog op de houdbaarheid van de extra uitgaven
op de wat langere termijn een financiële inschatting worden gemaakt van
de kwetsbare factoren die van invloed kunnen zijn op de budgettaire ruimte,
zoals de inflatie, de schaarste op de arbeidsmarkt, de koersontwikkeling van
de euro, consumentenvertrouwen e.d.? (blz. 10)In het CEP 2000 (pagina 20 en 31) is een viertal macro-economische varianten
opgenomen, waarbij de buitenlandse economie zich anders ontwikkelt en één
variant waarbij de loonontwikkeling autonoom hoger uitkomt. Uit de analyse
blijkt dat bij een hogere productiegroei in de VS, een hogere invoer uit niet-industrielanden
of een 10% lagere dollarkoers t.o.v. de euro de uitgaventoetsing 2001 niet
zichtbaar anders uitkomt. Lagere aandelenkoersen leiden via lagere consumptie
en lagere prijzen (waaronder pBBP) tot een belasting van het
uitgavenkader. Bij een 1% hogere contractloonontwikkeling (bijvoorbeeld voortvloeiend
uit een toenemende krapte op de arbeidsmarkt) wordt het uitgavenkader met
1 miljard belast.Tabel Effecten in 2001 van vijf onzekerheidsvarianten
(CEP 2000, in milarden) varianteffect uitgaventoetsing 1% hogere productiegroei
VS0 2% hogere invoer
niet-industrielanden0 10% lagere dollarkoers025% lagere aandelenkoersen VS, 12,5% overige industrielanden½ 1% hogere contractloonstijging
in 2001186Inzake de ruimte voor uitgaven zijn twee varianten
gepresenteerd. De verschillen zijn gelegen in de veronderstellingen over de
ontwikkeling van de contractlonen. In variant 1 is voor 2001 de raming uit
het CEP 2000 van het CPB gehanteerd (23/4%) en voor 2002 die uit de laatste
Miljoenennota (1,35%). Volgens de Voorjaarsnota wordt in variant 2 voor 2001
rekening gehouden met de door het CPB geraamde reële contractloonontwikkeling.
Aangenomen mag worden dat hiermee de contractloonraming van het CPB in het
CEP 2000 bedoeld wordt. Echter, dat zou betekenen dat variant 1 en 2 voor
2001 identiek zijn. Wat zijn nu precies de veronderstellingen in de contractloonontwikkeling
voor 2001 in variant 1 en 2? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 82.87 en 92Waarom heeft de regering het CPB niet gevraagd om ook
het jaar 2002 mee te nemen in het CEP 2000? Kan worden aangegeven welke veronderstellingen
thans worden gehanteerd voor de meerjarige loonramingen en hoe die zich verhouden
tot de cijfers uit het CEP 2000 (voor 2001) en de Miljoenennota 2000 (voor
2002). Welke budgettaire consequenties heeft dit voor 2001 en 2002? Wat is
het budgettaire effect voor 2001 en 2002 van de onlangs afgesloten onderwijs-CAO?
(blz. 10)Waarom heeft het kabinet bij het, overigens zeer beperkte,
doorkijkje tot 2002 geen gebruik gemaakt van het werkdocument van het CPB,
nr. 123 «Economisch beeld 2001–2002: enkele varianten»?
Is het juist om te stellen dat wanneer er wel gebruik zou zijn gemaakt van
dit werkdocument dat dan de inzichten in de ruimte voor uitgavenintensiveringen
voor de komende jaren aanzienlijk pessimistischer zouden zijn? (blz. 10)In het begrotingsproces is het de gebruikelijke systematiek dat de begrotingsvoorbereiding
voor een jaar in het voorjaar van het jaar daarvoor start, waarbij de budgettaire
berekeningen gebaseerd zijn op het meest actuele economische beeld van het
CPB (het CEP). Voor latere jaren wordt vrijwel uitsluitend gekeken naar de
meerjarige doorwerking van mutaties uit voorgaande jaren en worden de macro-economische
veronderstellingen niet aangepast. Het kabinet is conform deze systematiek
dit voorjaar van start gegaan met de begrotingsvoorbereiding 2001 en heeft
zich daarbij gebaseerd op de CEP-raming voor het jaar 2001 (en voor 2000).
Voor 2002 zijn de macrovariabelen uit de doorrekening van het Regeerakkoord
(uitgaande van het behoedzame scenario) aangehouden. Wel is tegen de achtergrond
van de huidige loonontwikkeling besloten de loonraming voor 2002 aan te passen.
De contractloonontwikkeling 2002 is gelijk verondersteld aan de prijsontwikkeling
van het BBP en bedraagt 2%. Voor 2001 is conform het CEP uitgegaan van een
contractloonontwikkeling van 2%. Het macro-economische beeld voor 2002 is met aanmerkelijk grotere onzekerheden
omgeven dan de raming voor het komende jaar. Dit is ook de reden dat het CPB
voor 2002 geen centrale projectie (zoals voor 2001) heeft gemaakt, maar heeft
gekozen voor een «hoge» en een «lage» variant. Deze
projecties betreffen de gemiddelde ontwikkeling over 2001 en 2002 en bevatten
geen apart beeld voor 2002. Dat de ruimte onder de uitgavenkaders in beide
scenario's ongunstiger uitkomen dan op basis van de macrovariabelen uit het
Regeerakkoord/behoedzame scenario wordt voorzien, kan grotendeels worden teruggevoerd
op de hogere (reële) loonstijgingen in de CPB-varianten. Gezien de grote
onzekerheden waarmee het macrobeeld voor 2002 is omgeven heeft het kabinet
ervoor gekozen, behoudens de genoemde aanpassing van de veronderstelde loonontwikkeling,
de macrovariabelen voor 2002 niet te actualiseren. Het nu volledig actualiseren
van alle macro-economisch veronderstellingen voor 2002 brengt het risico van
onnodig verstoren van het begrotingsproces en kan tot jojo-beleid leiden.
Wel geven de CPB-varianten voor 2001/2002 weer dat de loonontwikkeling opwaartse
risico's bevat, welke de uitgavenruimte kunnen beperken. In het voorjaar van
2001 zal op basis van de dan actuele CPB-prognose het macrobeeld voor 2002
worden geactualiseerd. Daarbij kan in de CPB-raming ook rekening gehouden
worden met de economische gevolgen van nader beleid op het gebied van de uitgaven
en de lasten. Voor het budgettaire beeld kan dan ook rekening gehouden worden
met overige (niet macro-economische) mee- en tegenvallers.In de berekeningen van de budgettaire ruimte is voor de overheidssectoren
rekening gehouden met de arbeidsvoorwaardenruimte die voortvloeit uit het
referentiemodel. Hier bovenop zijn voor de onderwijs-CAO nog extra middelen
uitgetrokken, zie daarvoor ook de beantwoording van vraag 128.88 en 119Zou in de Voorjaarsnota een bijlage kunnen worden opgenomen –
vergelijkbaar met die van de Voorlopige Rekening – waarin per begroting
een overzicht wordt gegeven van de via de eindejaarsmarge meegenomen bedragen?
(blz. 10)Waarom sluit de ramingstechnische veronderstelling
uit de Voorjaarsnota van 148,4 miljoen niet aan op de onderuitputting Sociale
Zekerheid, zoals gemeld in de Voorlopige Rekening 1999? (blz. 46)In onderstaande tabel wordt per begroting aangegeven welke bedragen via
de eindejaarsmarge zijn meegenomen naar 2000. Daarnaast wordt het maximumbedrag
per begroting gepresenteerd. Begroting (x mln)maximale eindejaarsmargeEindejaarsmarge o.b.v. VJN 2000 2 HCvS2,82,8 3 AZ0,50,5 4 KABNA0,2– 5 BuiZa0– 6 Justitie75,673,6 7 BZK73,758,3 8 OC&W369,4259,0 9B Financiën50,750,710 Defensie300– 17,0 11A VROM74,374,312 V&W43,710,4 13 EZ31,9– 20,514 LNV36,431,6 15 SZW (Rbeng-deel)4,44,4SZW (SZ RB-deel)249,5148,4 16 VWS (Rbeng-deel)30,530,5 VWS(Zorg RB deel)65,264    HgIS 42,8GF/PF 39,4TOTAAL 853,3De verklaring waarom de uiteindelijke meegenomen eindejaarsmargebedragen
afwijken van de in de Voorlopige Rekening gepresenteerde cijfers is gelegen
in het feit dat tijdens het opstellen van de Voorlopige Rekening nog gebruik
dient te worden gemaakt van niet definitieve eindstanden van de begrotingsuitvoering.
Bij Slotwet kunnen bedragen als gevolg van de definitieve realisaties immers
nog fractioneel wijzigen.In het geval van SZA is de onderuitputting niet lager uitgekomen dan bij
Voorlopige Rekening was voorzien, maar is er wél voor gekozen om een
deel (101,1 miljoen) van de marge reeds op voorhand in te zetten voor budgettaire
knelpunten. Feitelijk is de eindejaarsmarge dus wel maximaal benut.89Hoe staat het met de kabinetsplannen om de aanschaf
van computers fiscaal te faciliëren? Hoe zien deze plannen er uit en
wat zijn de budgettaire gevolgen? (blz. 10).Een fiscale stimulering van de aanschaf van computers kan bij het Belastingplan
2001 aan de orde komen. Op dit moment worden de mogelijkheden daartoe bezien
binnen het totale pakket aan fiscale maatregelen voor 2001.90Van welke reële loonontwikkeling gaat de voorzichtige
raming van de uitgavenmeevaller (5,25 miljard) in 2001 uit? (blz. 10).Zie het antwoord op vraag 82.91Kan worden aangegeven hoe de collectieve uitgavenquote
zich heeft en zal ontwikkelen in de jaren 1998 tot en met 2002 bij de veronderstelling
dat het uitgavenkader in de komende 2 jaar volledig wordt opgevuld en voor
het jaar 2001 de groeiveronderstelling uit het CEP wordt gehanteerd en voor
het jaar 2002 een groei van 2,75% wordt verondersteld? (blz. 10)Het CEP 2000 bevat een raming van de uitgavenquote tot het jaar 2000.
De bruto uitgavenquote komt in het CEP op 48,2% in 1998, 48,3% in 1999 en
46,9% in 2000. Voor 2000 gaat het CPB in het CEP echter nog uit van een onderschrijding
van de uitgavenkaders met 3½ miljard. Als rekening wordt gehouden met
de uitgavenintensiveringen uit de Voorjaarsnota (en dus wordt uitgegaan van
een sluitend uitgavenkader) komt de uitgavenquote voor 2000 uit op circa 47,3%.Over de ontwikkelingen in 2001 en later wordt u in de Miljoenennota 2001
geïnformeerd.92Waarom heeft het kabinet bij het, overigens zeer beperkte,
doorkijkje tot 2002 geen gebruik gemaakt van het werkdocument van het CPB,
nr. 123 «Economisch beeld 2001–2002: enkele varianten»?
Is het juist om te stellen dat wanneer er wel gebruik zou zijn
gemaakt van dit werkdocument dat dan de inzichten in de ruimte voor uitgavenintensiveringen
voor de komende jaren aanzienlijk pessimistischer zouden zijn? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 87.93Er worden bij het meerjarig doorkijkje 2 varianten
gepresenteerd, waarbij het lijkt of de veronderstellingen alleen verschillen
voor het jaar 2002, omdat voor de veronderstellingen voor het jaar 2001 het
CEP wordt aangehouden. Toch blijkt de uitgavenruimte in het jaar 2001 in beide
varianten flink van elkaar te verschillen: 7,5 miljard in de ene en 5,25 miljard
in de andere variant. Kan precies aangegeven worden wat de verschillende veronderstellingen
zijn voor de jaren 2001 en 2002 in beide varianten? Kan tevens worden aangegeven
wat voor beide varianten de verschillen zijn (in veronderstellingen dan wel
definities) met het CEP aangezien het CEP tot een ruimte van 4 miljard onder
het uitgavenkader in 2001 komt (zie tabel III-6.10)? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 82.94Is het kabinet voornemens om nu de meevallers bij de
inkomstenraming zo fors oplopen, 17 miljard in 2001 en ruim 25 miljard in
2002 bij de middenvariant van het werkdocument 123 van het CPB, de inkomstenmeevallerregel
te herzien? Zo ja, kan bij herziening van deze regel ook de ruimte voor extra
uitgaven worden vergroot? (blz. 10)Er zijn thans geen concrete voorstellen om het regeerakkoord op dit punt
te wijzigen.95Wat is de doelstelling met betrekking tot het EMU-saldo
voor de langere termijn? Wordt ernaar gestreefd om ook de komende jaren, exclusief
de ontvangsten van het AOW-spaarfonds, begrotingsevenwicht te bereiken? Welke
overwegingen spelen hierbij een rol? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 59.96Is het juist dat het totaal aan inkomstenmeevallers
wordt besteed aan aflossing van de staatsschuld? Zo ja, hoe verhoudt zich
dat met de in het regeerakkoord gemaakte afspraken? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 57.97Er wordt gemeld dat er jaarlijks 1,5 miljard aan extra
ruimte ontstaat. Op de tabel op bladzijde 42 lijkt het of er 1,5 miljard aan
extra inkomsten wordt geboekt tot en met 2004. Kan er nadere uitleg komen
om dit verschil uit te leggen?De extra ruimte van 1,5 miljard per jaar – genoemd op blz 10 van
de voorjaarsnota – wordt verwacht als gevolg van extra gasbaten in verband
met de ontwikkeling van de olieprijs en dollarkoers, lagere rentebetalingen
over de staatsschuld vanwege hogere opbrengsten van veilingen en staatsdeelnemingen.
(zie ook antwoord op vraag 25). De 1,5 miljard op bladzijde 42 heeft alleen
betrekking op de extra inkomsten als gevolg de hogere olieprijs en dollarkoers
in 2000. 98Kan aangegeven worden wat de relatie is tussen de Voorjaarsnota
en het bereikbaarheidsoffensief? Kan aangegeven worden in hoeverre de ontstane
ruimte van 1,5 miljard die jaarlijks ontstaat bij het FES alweer is opgevuld
door het bereikbaarheidsoffensief? (blz. 10)Zie het antwoord op vraag 34.99De OESO verwacht voor Nederland een 0,3% en 0,5% hogere
groei voor 2000 en 2001 dan het CPB. Wat zouden de gevolgen voor de overheidsinkomsten
en uitgaven van een dergelijke hogere groei zijn? (blz. 10)Er van uitgaande dat de overheidsinkomsten in dezelfde mate toenemen als
de economische groei (de progressiefactor is dan 1) kan een inschatting gemaakt
worden van de gevolgen voor de overheidsinkomsten. Een hogere groei van 0,3%
in 2000 leidt tot extra overheidsinkomsten van circa 1 miljard. Samen met
de doorwerking van deze extra overheidsinkomsten in 2000, leidt de extra groei
van 0,5% in 2001 tot extra overheidsinkomsten in 2001 van circa 3 miljard.
Opgemerkt moet worden dat dit een zeer globale indicatie is. De praktijk van
de afgelopen jaren leert dat de progressiefactor sterk fluctueert. De samenstelling
van de economische groei speelt daarbij een belangrijke rol.Het is niet mogelijk om op voorhand iets te zeggen over het effect van
de hogere economische groei op het totaal van de overheidsuitgaven. De samenstelling
van de groei speelt in dit geval een doorslaggevende rol. De hogere lonen
die het gevolg kunnen zijn van de hogere groei leiden tot een toename van
de uitgaven, terwijl bijvoorbeeld een daling van het werkloosheidsvolume leidt
tot een daling van de uitgaven.100De president van De Nederlandsche Bank (DNB) noemde
de hypotheekrenteaftrek op 17 mei een «verstorend element» en
de daarop gebaseerde groei «kunstmatig». Deelt het kabinet deze
mening en wat voor maatregelen wil zij gaan nemen? (blz. 10)De mogelijkheid om de hypotheekrente fiscaal af te trekken vormt al decennia
een vast onderdeel van het belastingstelsel en is dus geen product van de
laatste jaren. Het financiële voordeel dat huizenkopers verkrijgen is
nu niet groter dan in de jaren zeventig en tachtig. Dit neemt niet weg dat
een toename van het inkomen en financiële innovaties tot een grotere
aanspraak (meer mensen vallen onder het hoogste marginale belastingtarief),
dan wel tot een groter voordeel (nieuwe hypotheek vormen maken een beter gebruik
van de fiscale mogelijkheden) heeft geleid. Per saldo is het evenwel moeilijk
om te spreken over het bestaan van een eenduidige relatie tussen de recente
ontwikkelingen op de huizen- en hypotheekmarkt en het bestaan van de hypotheekrenteaftrek.101Kan aangegeven worden welke van de bedragen die genoemd
zijn in tabel VIII financieel incidenteel zijn? En welke van de bedragen zijn
beleidsmatig incidenteel? (blz. 19)De categorieën financieel incidenteel respectievelijk beleidsmatig
incidenteel zijn geen onderscheiden categorieën, met andere woorden onderscheid
tussen die categorieën is niet mogelijk. 102Wat houdt precies het «revolving fund»
in? Op welke manier zal deze financiële intensivering ingezet worden?
(blz. 19)Een revolving fund is in het algemeen een financieringsbron die eenmalig
wordt gevuld en daarna gevoed blijft worden uit opbrengsten van de gefinancierde
activiteiten.Het revolving fund zal zich richten op de (co-)financiering van impulsen
op het gebied van scholing van docenten en investeringsprojecten (ondermeer
voor inventaris en leermiddelen en ter ondersteuning van onderwijsvernieuwingen).
De inrichting en werkwijze van het Revolving wordt nog nader uitgewerkt. De
Kamer zal daarover worden geïnformeerd.103Waaruit bestaat de post «diversen» (336,3
miljoen) en waarom verschilt deze van de hoogte van de post «diversen»
in de suppletoire begroting OCW (18 miljoen)? En waarom verschilt de post
«diversen» bij de mee- en tegenvallers van de post «diversen»
bij de mee- en tegenvallers in de suppletoire begroting OCW? (blz. 19)In de Verticale Toelichting bij budgettaire nota's – die op hoofdlijnen
een schets bevatten van budgettaire ontwikkelingen – worden in beginsel
alleen de mutaties groter dan 25 miljoen toegelicht. Deze grens geldt voor
zowel de mee- en tegenvallers als de beleidsmatige mutaties. Alleen de technische
mutaties kennen een ondergrens van 50 miljoen. De posten «diversen»
in de Verticale Toelichting zijn gevuld met deze mutaties. Tevens is in deze
post ook een bedrag opgenomen voor arbeidsmarktknelpunten waarover ten tijde
van het verzenden van de Voorjaarsnota nog geen duidelijkheid bestond hoe
het over de sectoren zou worden verdeeld. In de eerste suppletoire wet van
OCenW is daarover aangegeven dat inmiddels een uitwerking is gegeven aan het
CAO-akkoord voor de sectoren PO, VO en BVE, waarover de minister van OCenW
de Kamer zal informeren.De grenzen van 25 en 50 miljoen wordt niet gehanteerd bij suppletoire
wetten van departementen die meer gedetailleerd ingaan op de begrotingswijzigingen.
Dit is de verklaring voor het verschil in de omvang van de post «diversen»
tussen Verticale Toelichting en suppletoire wetten.104Waarom staat de post achterstandsscholen wel bij de
Voorjaarsnota onder het kopje Onderwijs/beleidsmatige mutaties en wordt dit
in de suppletoire begroting onder de loonbijstelling gezet? (blz. 19)De middelen voor achterstandscholen zijn reeds op de begroting van OCenW
verwerkt bij Nota van Wijziging en betekenen een verhoging ten opzichte van
de stand Miljoenennota. Deze middelen zijn in de 1e suppletoire wet van OCenW
verdeeld over de beleidsartikelen en maken geen deel uit van het artikel loonbijstelling
(art. 26.06).105In tabel VIII staat dat er 100 miljoen naar ICT in
het onderwijs gaat, terwijl op blz. 3 gesproken wordt van 300 miljoen.
Hoe is de verdeling precies van versnelling van in het regeerakkoord reeds
voorziene maatregelen en nieuwe investering? (blz.19)Uit hoofde van de versnelling Regeerakkoord komt 100 miljoen extra ter
beschikking voor ICT in het Onderwijs. Daarnaast is op de aanvullende post
Algemeen een bedrag gereserveerd van 130 miljoen voor ICT in het onderwijs.
Ten slotte is er nog voorzien in een aantal «kleinere» uitgavenverhogingen
in het kader van ICT die niet zichtbaar worden in de Verticale Toelichting
(zie antwoord op vraag 103). In totaal circa 300 miljoen voor ICT in het onderwijs.106Welke voorwaarden zijn er gesteld aan de tegemoetkoming
van 30 miljoen aan de IB-Groep in verband met problemen bij het project Herontwerp?
(blz. 20).De minister van OCW zal de Kamer over dit onderwerp informeren.107Op welke (meerjarige) renteveronderstellingen zijn
de rente-uitgaven gebaseerd, en hoe verhouden deze zich tot de meest recente
verwachtingen? (blz. 21)Zie het antwoord op vraag 20.108Kunnen de oplopende rente-uitgaven (vanaf 2001)
voor het AOW Spaarfonds toegelicht worden? (blz. 21)Zie ook het antwoord op vraag 61.Als gevolg van een opwaartse aanpassing van de lange rente, neemt de rente
over het fondsvermogen van het AOW-spaarfonds toe. De oploop in deze toename
is het gevolg van de aanwas van het vermogen van het AOW-spaarfonds.109Kan de uitgavenverhoging voor «uitvoeringskosten
fiscale wetten» gespecificeerd worden? In hoeverre heeft de uitgavenverhoging
te maken met de herziening van het belastingstelsel, en in hoeverre was de
uitgavenverhoging al aangekondigd? (blz. 23)De uitgavenverhoging voor «uitvoeringskosten fiscale wetten»
betreft een overboeking van de aanvullende post Algemeen naar de begroting
van Financiën voor uitvoeringskosten van de Belastingdienst voor verschillende
fiscale wetten: Fiscale uitvoeringskosten in mln:20002001200220032004Wet Inkomstenbelasting 2001 (26 727)45,529,3– 8,0– 15,0– 20,0Invoeringswet Inkomstenbelasting
2001 (26 728)3,04,58,56,03,0 Amendementen Wet Inkomstenbelasting
20013,811,711,112,210,5Milieu en structuurversterking (25 688/25 689)10,010,010,10,06,0Energiepremies/Regulerende EnergieBelasting
(26 820)17,417,417,417,417,4Totaal:79,772,939,030,616,9Uit de tabel blijkt dat een deel van de uitgavenverhoging te maken heeft
met de herziening van het belastingstelsel. De uitgavenverhoging is partieel
aangekondigd in de aan de Kamer verstuurde afzonderlijke wetsvoorstellen.
In de hierboven gepresenteerde tabel zijn de kamerstuknummers van de wetsvoorstellen
ter informatie opgenomen. De uitvoeringskosten van de aangenomen amendementen
Wet Inkomstenbelasting 2001 zijn voor het eerst aangekondigd bij Voorjaarsnota,
als onderdeel van de uitgavenverhoging «uitvoeringskosten fiscale wetsvoorstellen». 110Waarom leidt op de Defensiebegroting de terugstorting
van agentschapsgelden tot hogere uitgaven in 2000? (blz. 25)In het kader van de vermogensconversie agentschappen, is afgesproken dat
een deel van het eigen vermogen van agentschappen, voor zover dit uitkomt
boven een bepaalde norm, zal worden teruggestort naar het moederdepartement.
Het departement kan deze middelen (ontvangsten) vervolgens op de begroting
aanwenden voor extra uitgaven.111Kan een gevoeligheidsanalyse (voor veranderingen in
dollarkoers en olieprijs) worden gegeven voor de aardgasbaten op de EZ- en
FES-begroting, met vermelding van de geraamde uitgangspunten en een doorrekening
voor de meest actuele stand van zaken? Wat zijn de gevolgen van veranderingen
in de olie- en gasprijzen voor de BTW-inkomsten? (blz. 31 en blz. 42)Wat betreft de budgettaire gevolgen van veranderingen in dollarkoers en
olieprijs wordt verwezen naar het antwoord op de vragen 69, 75 en 76.In eerste instantie zal een stijging van de olie- en gasprijzen leiden
tot een verbreding van de BTW-grondslag en daarmee tot hogere inkomsten. Daarbij
moet rekening worden gehouden met het feit dat hogere olieprijzen ook van
invloed zijn de prijzen van andere producten, zoals motorbrandstoffen.Het uiteindelijke effect op de BTW-inkomsten is echter minder eenduidig.
De hogere olie- en gasprijzen zullen er partieel bezien toe leiden dat het
verbruik van brandstoffen afneemt. Dit zal een neerwaarts effect op de BTW-inkomsten
hebben. Bovendien zullen huishoudens bij een toename van de uitgaven aan brandstoffen
minder geld overhouden voor de consumptie van andere producten. Ook dit heeft
een neerwaartse invloed op de BTW-inkomsten. Varianten van het Centraal Planbureau
wijzen eveneens op een stijging van het prijsniveau en een daling van het
volume van de particuliere consumptie bij een stijging van de olieprijzen
(zie CEP 1998).112Waarom worden met ingang van 2001 de middelen voor
«bijstelling loopbaanonderbreking» lager geraamd? (blz. 33)Uit uitvoeringsgegevens over het jaar 1999 blijkt dat er minder gebruik
wordt gemaakt van de Wet Loopbaanonderbreking. Verwacht wordt dat deze lagere
realisatie meerjarig doorwerkt.113Kunnen de meerjarige budgettaire gevolgen van de infrastructuurplannen
van de minister van Verkeer en Waterstaat, met name voor het algemene beeld,
de V&W-begroting, de FES-begroting en de begroting van het Infrastructuurfonds
worden weergegeven? (blz 41–42)Bij Miljoenennota zullen de meerjarige budgettaire gevolgen van de infrastructuurplannen
van de minister van Verkeer en Waterstaat worden gepresenteerd. De nu voorliggende
Voorjaarsnota handelt over mutaties die in 2000 beginnen en eventueel doorwerken
in latere jaren. Het Bereikbaarheidsoffensief Randstad is inmiddels bekend
gemaakt en reeds besproken met de Tweede Kamer.114Uit de Voorjaarsnota kan worden afgeleid dat in 2000
binnen het FES een overschot ontstaat van 1,8 miljard. Uit de wijziging van
de begroting van het FES in het kader van de Voorjaarsnota (begrotingsstaat)
kan worden afgeleid dat het FES in 2000 zal uitkomen op een voordelig eindsaldo
van 4,28 miljard . Hoe verhouden deze getallen zich tot elkaar? (blz. 42)Op grond van de fondsconstructie van het FES wordt jaarlijks het eventuele
positieve verschil tussen uitgaven en ontvangsten toegevoegd aan het voordelig
eindsaldo (er kan als het ware worden gespaard). In latere jaren kunnen de
opgespaarde ontvangsten worden aangewend. In het FES is de komende jaren sprake
van een – in het verleden opgebouwd – voordelig eindsaldo, welke
als gevolg van de geplande investeringen de komende jaren afneemt. De komende
jaren wordt jaarlijks meer uitgegeven dan er in het FES wordt ontvangen (er
wordt als ware ontspaard).115Zou met behulp van het «bruggetje van De Graaf»
het overschot in het FES voor 2000 gebruikt kunnen worden voor andere uitgaven?
(blz. 42)Er is in 2000 geen sprake van een overschot in het FES, maar van een positief
saldo. Dit saldo is in latere jaren al belegd met investeringsuitgaven. Het
positieve saldo in 2000 kan dus niet gebruikt worden voor andere uitgaven
via het «bruggetje van De Graaf» zonder dat dit in latere jaren
tot porblemen zou leiden.116 en 117Op de aanvullende posten arbeidsvoorwaarden en prijsbijstelling
staan bedragen vermeld van respectievelijk 123,7 en 151,3 miljoen. Komen deze
posten naar verwachting in 2000 tot besteding? (blz. 43)Waarom blijft er na overboeking nog steeds geld staan
op de aanvullende posten Arbeidsvoorwaarden en Prijsbijstelling/indexering
WSF? Valt dit geld later dit jaar mogelijk vrij voor andere uitgaven of wordt
dit gebruikt voor staatsschuldreductie? (blz. 43)Conform het referentiebegrip zijn op basis van de meeste recente macro-economische
inzichten de begrotingen op het loonniveau 2000 gebracht. Het resterende bedrag
op de Aanvullende Post arbeidsvoorwaarden is gereserveerd voor o.a. de oorlogsgetroffenen
en de defensiepensioenen. Zowel de defensiepensioenen als de oorlogsgetroffenen
lopen niet direct mee in het referentiebegrip en worden op een later moment
op het loonniveau 2000 gebracht.Bij Voorjaarsnota heeft geen overboeking van middelen naar het studiefinancieringsartikel
op de begroting van OCW plaatsgevonden. Deze overboeking vanuit de aanvullende
post Prijsbijstelling/indexering WSF zal bij Vermoedelijke Uitkomsten in de
Miljoenennota 2001 worden verwerkt.117Waarom blijft er na overboeking nog steeds geld staan
op de aanvullende posten Arbeidsvoorwaarden en Prijsbijstelling/indexering
WSF? Valt dit geld later dit jaar mogelijk vrij voor andere uitgaven of wordt
dit gebruikt voor staatsschuldreductie? (blz. 43)Zie het antwoord op vraag 116.118Hoe groot zijn precies de «tegenvallers»
bij de uitgaven aan arbeidsvoorwaarden? (blz. 44)De «tegenvaller» op de Aanvullende Post arbeidsvoorwaarden
bedraagt 164 miljoen op ijklijn Rbg-eng, 7,8 miljoen op ijklijn SZA en – 0,6
miljoen op ijklijn Zorg. Deze tegenvallers worden veroorzaakt door een hogere contractlooonontwikkeling in de markt. Via het referentiemodel wordt
onder andere de contractloonontwikkeling in de markt vergoed aan de overheidssectoren.
Daarnaast krijgen de overheidssectoren via het referentiemodel de mutaties
in de ADV, ziektekosten, sociale lasten en ww-premie vergoed, zoals deze zich
in de markt ontwikkelen.119Waarom sluit de ramingstechnische veronderstelling
uit de Voorjaarsnota van 148,4 miljoen niet aan op de onderuitputting Sociale
Zekerheid, zoals gemeld in de Voorlopige Rekening 1999? (blz. 46)Zie het antwoord op vraag 88.120Wat is de reden van de vrijval van de behoedzaamheidsreserve
gemeentefonds/provinciefonds 1999? Welk doel dient deze behoedzaamheidsreserve
en waarom is er geen sprake van een meerjarige vrijval van de behoedzaamheidsreserve.
Waarom wordt deze reserve niet geboekt op de begrotingen van het Gemeentefonds
en het Provinciefonds (blz. 47)Teneinde de decentrale overheden niet als gevolg van neerwaartse ontwikkelingen
in de netto gecorrigeerde rijksuitgaven aan het einde van het jaar nog te
confronteren met een lagere uitkering, wordt sedert 1997 een behoedzaamheidsreserve
aangehouden. De hoogte van de vrijval van de behoedzaamheidsreserve wordt
bepaald door de mate van onderuitputting op de rijksbegroting. Een lage onderuitputting
op de rijksbegroting leidt tot een hogere vrijval van de behoedzaamheidsreserve
en vice versa.Er is geen sprake van een meerjarige vrijval. Na afloop van elk jaar wordt
aan de hand van de ontwikkelingen van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven
bezien welk deel van de voor dat jaar ingehouden behoedzaamheidsreserve vrijvalt.De behoedzaamheidsreserve wordt gevormd door een deel van de voor het
lopende jaar geraamde verplichtingen ad 500 miljoen niet aan gemeenten en
provincies uit te keren (460 miljoen voor gemeenten en 40 miljoen voor provincies).
Het Rijk reserveert dit deel op een aanvullende post. Na afloop van het jaar
vindt de eindafrekening plaats. Op basis van de gerealiseerde netto gecorrigeerde
rijksuitgaven wordt het definitieve niveau van het gemeente- en provinciefonds
van enig jaar vastgesteld. Een positieve reserve leidt tot nabetaling aan
de gemeenten en provincies door terugboeking van (een deel van) het gereserveerde
bedrag van de aanvullende post.121Waarom wordt voor versnelling van – met name –
Kennis en PPS op de aanvullende post algemene middelen gereserveerd? Als gevolg
van welke criteria kunnen deze projecten niet via het FES lopen? (blz. 47)De reden waarom de middelen voor Kennis en PPS op de aanvullende post
worden gereserveerd is omdat nu nog niet geheel vaststaat op welke begroting
deze middelen zullen worden verantwoord. In principe zouden deze middelen
uit het FES kunnen worden geaccommodeerd. Gegeven de ruimte in het FES in
de eerste jaren, de vele investeringswensen en het wettelijke kasplafond,
wordt een deel van de nieuwe investeringen gefinancierd vanuit de reguliere
begroting. 122Het plaatsen van middelen op een Aanvullende Post heeft
voor de Kamer als nadeel dat deze minder inzichtelijk zijn dan reguliere begrotingen
en dat tevens het budgetrecht van de Kamer niet van toepassing is op de Aanvullende
Posten. Een voorbeeld daarvan is de 100 miljoen die beschikbaar wordt gesteld
om publiek-private samenwerking te stimuleren. Waarom worden deze middelen
niet op de begroting van het FES gesteld? Welke concrete plannen heeft het
kabinet voor deze 100 miljoen? (blz. 47)Gegeven de ruimte in het FES in de eerste jaren, de vele investeringswensen
en wettelijk kasplafond, wordt een deel van de nieuwe investeringen geaccommodeerd
vanuit de reguliere begroting. Voorzover niet sprake is van een directe relatie
met een departementale begroting wordt gebruik gemaakt van een aanvullende
post. Een voorbeeld daarvan is de 100 miljoen voor stimulering van PPS, maar
bijvoorbeeld ook de middelen voor kennis. Van deze middelen is immers op dit
moment nog niet geheel duidelijk op welke begroting ze later worden verantwoord.
Overigens zullen deze middelen via departementale begrotingen worden verantwoord
en vallen dus onder het budgetrecht van de Kamer. Zie ook het antwoord op
vraag 32.123Op de aanvullende post Algemeen is voor het jaar 2000
een bedrag gereserveerd van 175 mln. voor de kosten die samenhangen met de
SUWI-operatie, de vormgeving van de nieuwe uitvoeringsorganisatie op het terrein
van de sociale zekerheid en arbeidsmarkt. Hiervan wordt bij de Voorjaarsnota
61 mln. overgeheveld naar SZW. Waarom worden deze gelden eerst geboekt op
een aanvullende post en niet direct op de begroting van het ministerie van
SZW. Waarom worden niet alle middelen overgeboekt? (blz. 47)Het implementeren van de SUWI-structuur is een zeer complex proces, waarbij
gedurende geruime tijd na de beslissingen op hoofdlijnen nog belangrijke keuzes
moeten worden gemaakt. Een precieze raming van de kosten en baten van dit
proces is op dit moment niet te maken. Met het oog hierop zijn op de aanvullende
post Algemeen middelen gereserveerd voor de implementatie van SUWI. Vanuit
deze aanvullende post kunnen middelen worden overgeheveld naar de begroting
van SZW voor concrete en goed onderbouwde projecten. Zo is bij Voorjaarsnota
61 miljoen overgeheveld naar de begroting van SZW ten behoeve van de ontvlechting
van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie (met name aanpassing van de automatiseringssystemen)
en de voorbereiding van de verzelfstandiging van het Reïntegratiebedrijf.124Zijn er agentschappen die als gevolg van de vermogensconversie
een negatief vermogen hebben gekregen? Zo ja, zijn deze agentschappen hogere
tarieven gaan hanteren om het eventuele negatieve vermogen weg te werken?
Zijn er agentschappen die om een vermogen van 5% van de gemiddelde jaaromzet
te creëren hogere tarieven in rekening brengen bij het moederdepartement?
(blz. 48)Als gevolg van de vermogensconversie hebben twee agentschappen een negatief
eigen vermogen. Dit betreft de agentschappen Bureau Heffingen (Ministerie
van LNV) en de Rijksarchiefdienst (Ministerie van OCenW). Voor een negatief
eigen vermogen zijn in zijn algemeenheid twee factoren aan te wijzen. In de
eerste plaats kan een agentschap bij de start een eigen vermogen
hebben gehad dat niet van voldoende omvang is om de vaste activa te financieren.
Dat kan het geval zijn geweest doordat de kortlopende schulden (bijvoorbeeld
crediteuren) bijvoorbeeld van grotere omvang zijn dan de kortlopende
bezittingen (bijvoorbeeld debiteuren). In de tweede plaats kunnen in realisatietermen
minder dan kostendekkende tarieven voor afnemers hier de oorzaak van zijn.
Bij zowel Bureau Heffingen als de Rijksarchiefdienst zullen de negatieve eigen
vermogens worden aangezuiverd door bijdragen van het moederministerie. Over
het tempo waarin dit plaats vindt, moeten nog besluiten genomen worden. In
hoeverre tariefstijgingen daarin een plaats krijgen, moet zichtbaar worden
in de ontwerpbegroting van de desbetreffende ministeries.Ieder agentschap loopt in zijn exploitatie bepaalde risico's. Deze risico's
komen tot uitdrukking in de balanspost voorzieningen (als ze specifiek toewijsbaar
zijn) dan wel in de exploitatiereserve (algemene risico's). De exploitatiereserve
is gemaximeerd op 5% van de gemiddelde jaaromzet over de laatste drie realisatiejaren.
Wanneer de aanwezige exploitatiereserve groter van omvang is dan het toegestane
maximum, moet dit worden teruggesluisd naar de afnemers. Een exploitatiereserve
die kleiner van omvang is, hoeft niet per definitie tot hogere prijzen voor
afnemers te leiden. Bepalend is de inschatting van de risico's die het agentschap
loopt. Of dit tot tariefstijgingen leidt zal in de ontwerpbegroting 2001 te
zien zijn. Als dit namelijk het geval is, zou de staat van baten en lasten
op een positief saldo moeten worden begroot. XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl (PvdA), Van Gijzel (PvdA),
voorzitter, Voûte-Droste (VVD), De Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Marijnissen (SP), Kamp (VVD), Giskes (D66), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Bakker (D66), Hofstra (VVD), De Haan (CDA), ondervoorzitter, Vendrik (GroenLinks),
Wijn (CDA), Stroeken (CDA), Remak (VVD), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA),
Kuijper (PvdA), Dijsselbloem (PvdA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Koenders (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Smits (PvdA), Duijkers (PvdA), Balemans (VVD), Wilders (VVD),
Van Oven (PvdA), De Wit (SP), Patijn (VVD), Schimmel (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Hoekema (D66), Van Walsem (D66), Blok (VVD), Dankers (CDA), Rabbae
(GroenLinks), Van den Akker (CDA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), Weekers (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Timmermans (PvdA), Hindriks (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27101-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl