Wijziging Mediawet i.v.m. nieuwe regels omtrent financiering publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26707, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-11-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26707 nr. 6

05-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAlgemeenOnafhankelijkheid publieke omroepBetrokkenheid belanghebbendenLokale en regionale omroepenLastendrukTabel: Inkomenseffecten afschaffing omroepbijdragen en
verhoging belastingtarief 1a (in % van het besteedbaar inkomen) Financiële gevolgenOpbrengst zakelijke marktEuropese aangelegenhedenTijdpadOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26707Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 707Wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering
van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG EN HET AANVULLEND VERSLAG Ontvangen 5 november 1999InleidingOndergetekenden hebben met belangstelling kennis genomen van het verslag
en het aanvullend verslag dat de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen heeft uitgebracht over het wetsvoorstel Wijziging van de Mediawet
in verband met nieuwe regels omtrent de financiering van de publieke omroep
(afschaffing omroepbijdrage). Onderstaand zal worden ingegaan op de vragen
die door de leden van de diverse fracties zijn gesteld. Ondergetekenden hopen
dat hiermee de schriftelijke voorbereiding van de behandeling van het wetsvoorstel
adequaat is en wijzen er op dat een spoedige afhandeling van het wetsvoorstel
gewenst is in verband met de geplande invoeringsdatum van 1 januari 2000.
Deze tijdsklem behoeft een zorgvuldige behandeling in Tweede en Eerste Kamer
uiteraard niet te beletten.Met het wetsvoorstel wordt door ondergetekenden met name een efficiencyvoordeel
nagestreefd. Realisatie hiervan wordt bewerkstelligd door het afschaffen van
de omroepbijdrage in combinatie met de verhoging van een bestaande belasting,
waarvan de heffing geschiedt door de belastingdienst. Uitgangspunt voor het
nieuwe financieringsstelsel is dat de rijksbijdrage voor de publieke omroep
zodanig is geregeld dat de positionering van deze bijdrage vergelijkbaar is
met de huidige financiering uit de omroepbijdrage. De onafhankelijkheid van
de financiering van de publieke omroep is hiermee volgens ondergetekenden
afdoende verzekerd.AlgemeenDe leden van de PvdA hebben aandacht gevraagd voor
de omvang van de rijksomroepbijdrage. Waar deze leden bij de beoordeling van
het wetsvoorstel op zullen letten is dat de opbrengst voor de omroep als geheel
niet vermindert en dat in de toekomst de mogelijkheden om de opbrengst te
vermeerderen niet worden verkleind, maar vergroot. De leden van de fractie
van de PvdA vragen de reactie van de regering hierop.Het uitgangspunt dat door de ondergetekenden is gehanteerd bij de opzet
van het voorgestelde stelsel is dat de rijksbijdrage voor de publieke omroep
zodanig wordt geregeld dat de positionering en omvang van de bijdrage vergelijkbaar
is en blijft met de huidige financiering van de publieke omroep uit de omroepbijdrage.
De opbrengst van de huidige omroepbijdrage wordt voornamelijk bepaald door
de groei van het aantal gezinshuishoudens en de jaarlijkse prijsindexatie.
Om te voorkomen dat de overgang financiële gevolgen heeft voor de publieke
omroepen is daarom in het wetsvoorstel vastgelegd dat de rijksbijdrage voor
de publieke omroep vanaf 2000 jaarlijks wordt geïndexeerd met de
groei van het aantal huishoudens en de prijsontwikkeling van de gezinsconsumptie.
Derhalve kan worden gesteld dat het voorliggende wetsvoorstel de opbrengst
voor de omroep als geheel niet vermindert en evenmin vermeerdert.De leden van de fractie van de VVD menen dat de publieke
omroep dient te voorzien in programma's waarin de markt – de commerciële
zenders – niet kan of wil voorzien. Pas dan is naar het oordeel van
deze leden sprake van een echte collectieve voorziening en is het legitiem
om algemene middelen voor de financiering aan te wenden. Voor deze leden geldt
bij fiscalisering dan ook de voorwaarde dat de publieke omroep voornamelijk
voorziet in onderscheidende programmering. Zij vragen of de regering deze
opvattingen onderschrijft.In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Concessiewet (26 660)
is uitvoerig aandacht besteed aan de taakopdracht van de publieke omroep.
Tot uitdrukking wordt gebracht dat de kerntaak bestaat uit het aanbieden van
een gevarieerd, kwalitatief hoogstaand aanbod van radio- en televisieprogramma's
op verschillende terreinen: informatie, educatie, cultuur en verstrooiing.
Tegelijk wordt de intermediaire functie benadrukt en de forumfunctie van de
publieke omroep. De eerste staat voor het zorgvuldig selecteren, verwerken
en vooral ook duiden en commentariëren van informatie. Daarin vervult
de publieke omroep een cruciale functie voor alle lagen van de bevolking en
voor alle leeftijdscategorieën. De forumfunctie houdt in dat de publieke
omroep aan alle burgers gelijktijdig een programma aanbiedt, dat vaak breed
is samengesteld en gericht is op een groot en algemeen publiek. Die twee functies
zijn bij uitstek publieke functies; aan de vervulling daaraan wordt groot
belang gehecht.Ondergetekenden zijn derhalve van mening dat grote waarde moet worden
toegekend aan de verzorging door de publieke omroep van onderscheidende programmering,
die een groot en breed publiek aanspreekt.Een publieke omroep die louter programma's zou uitzenden, waarin de commerciële
zenders niet kunnen of willen voorzien, wordt gedegradeerd tot een voorziening
die uitsluitend aanvullend is op het commerciële aanbod. Dat zou een
miskenning zijn van de intermediaire functie en de podiumfunctie van de publieke
omroep.Kortom: het gaat erom dat de publieke omroep een onderscheidende en aantrekkelijke
mix van radio- en tv-programma's aanbiedt aan smalle én brede publieksgroepen.
Zoals de BBC de opdracht van publieke omroep ooit karakteriseerde: «To
make good programmes popular, and popular programmes good».De leden van de fractie van de VVD achten het niet
wenselijk dat fiscalisering van de omroepbijdrage een nivellerend effect heeft
en vraagt de regering te bevestigen dat hiervan geen sprake zal zijn.Ondergetekenden verwijzen voor het antwoord op deze opmerking naar de
hieronder opgenomen antwoorden inzake lastendruk. De leden van de fractie van het CDA vragen de regering
aan te geven waarop het bedrag aan eventuele besparingen van f 60 miljoen
is gebaseerd.Het bedrag is gebaseerd op de inningskosten van de Dienst Omroepbijdragen
die voortvloeiend uit het wetsvoorstel wordt opgeheven.De leden van de fractie van het CDA willen van de regering
een reactie op de standpunten van de Raad voor Cultuur en de NOS, die adviseren
niet over te gaan tot fiscalisering van de omroepbijdrage. Kan de regering
duidelijk maken welke waarde zij toekent aan dergelijke adviezen?Centraal in de NOS-reactie en in het advies van de Raad voor Cultuur staat
de zorg dat financiering van de publieke omroep uit algemene middelen ten
koste zal gaan van de onafhankelijkheid van de publieke omroep, waartegen
de te realiseren opbrengst ten gevolge van afschaffing van de omroepbijdrage
niet opweegt. Die zorg achten ondergetekenden weliswaar begrijpelijk, maar
niet terecht. Uitgangspunt voor het nieuwe stelsel is immers dat de rijksbijdrage
voor de publieke omroep zodanig wordt geregeld dat deze vergelijkbaar is met
de huidige financiering uit de omroepbijdrage. In de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel wordt daar uitgebreid op ingegaan (punt 4. Nieuwe stelsel).
De onafhankelijkheid van de financiering van de publieke omroep is daarmee
afdoende verzekerd.De zorg voor de onafhankelijkheid van de publieke omroep, die spreekt
uit de reacties van NOS en Raad voor Cultuur, is betrokken bij de besluitvorming
over het wetsvoorstel, waarbij in de toelichting daarop de gemaakte afweging
van belangen is weergegeven.Kan – zo vragen de leden van de fractie van het
CDA – door de regering worden aangegeven welke alternatieven –
naast de nu voorgestane fiscalisering – zijn onderzocht en hoe de verschillen
van inkomsten en uitgaven eruit zien?Op grond van het Regeerakkoord is de mogelijkheid van fiscalisering van
de omroepbijdrage onderzocht. Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel zijn
een tweetal opties van fiscalisering uitgewerkt, t.w.:– efficiencyvergroting bij de Dienst Omroepbijdragen (DOB) door
synergievoordelen met de Belastingdienst te realiseren.– opheffing van de DOB en financiering van de publieke omroep door
een belastingverhoging, waarbij de uitvoering door de Belastingdienst geschiedt.De verwachte efficiencywinsten van de eerste optie zijn zeer beperkt.
Met de tweede optie is het mogelijk op termijn een ruime efficiencywinst te
behalen. Dientengevolge is aan die optie verdere uitwerking gegeven.De leden van de fractie van het CDA willen van de regering
vernemen of zij de conclusie deelt van de Raad voor Cultuur dat de relatie
tussen prijs en prestatie wordt doorbroken, waardoor de burger geen afweging
meer kan maken. Voorts willen de leden van de fractie van het CDA van de regering
alsnog een nadere toelichting waarom voor de groep gewetensbezwaarden geen
uitzondering op het betalen van de omroepbijdrage kan worden gemaakt. Ook
de leden van de fracties van de RPF en GPV vragen hiernaar, waarbij de leden
van deze fracties wijzen op al diegenen die geen televisietoestel hebben,
om principiële redenen of omdat zij bijvoorbeeld doof of blind zijn.
De leden van de fractie van de SGP zouden graag zien dat de regering nog eens
ingaat op het loslaten van het principe «de gebruiker betaalt».
Enerzijds door niet-gebruikers te laten betalen voor de omroep, anderzijds
door sommige gebruikers niet (meer) te laten betalen. Bij deze laatste groep
wordt gewezen op de zakelijke gebruikers. Tevens wijzen deze leden op de toekomstige
trend in omroep- medialand, die duiden op een verdergaande individualisering
van het aanbod.Ondergetekenden realiseren zich dat het vervallen van de mogelijkheid
om een onderscheid te maken tussen burgers met een televisie en burgers zonder
een televisie een beperking van keuzevrijheid met zich meebrengt. Dit gegeven
is echter als zodanig geen beletsel om kosten van uitvoering van deze overheidstaak
uit algemene middelen te bestrijden. Er zijn diverse andere beleidsterreinen,
zoals bijvoorbeeld defensie, waar burgers principiële bezwaren hebben
tegen de uitvoering van bepaalde overheidstaken, maar waarvoor geen uitzonderingspositie
geldt ten aanzien van de bekostiging van deze taken. Voorts moet erop gewezen
worden dat de eerder genoemde efficiencywinst ontstaat, omdat de dekking van
de afschaffing van de omroepbijdrage plaatsvindt binnen de huidige structuur
van de inkomstenbelasting. Indien hierbij een uitzondering zou worden gemaakt
voor hen die om principiële of andere redenen geen televisie hebben,
dan zou deze efficiencywinst grotendeels komen te vervallen, omdat in dat
geval een administratie inzake het bezit van televisies en radio's zou moeten
worden bijgehouden.Overigens worden de inspanningen om televisie toegankelijker te maken
voor mensen met een beperkt gehoor- of gezichtsvermogen geïntensiveerd.
De volgende maatregelen zijn daarvoor getroffen:– Er is f 0,6 mln. toegevoegd aan het budget van de NOS om
dagelijks een journaal van een gebarenpostzegel te voorzien.– In de Concessiewet is de mogelijkheid opgenomen aan de landelijke
publieke omroep en de commerciële omroep voor te schrijven welk percentage
van de Nederlandstalige programma's ondertiteld moet zijn. Het streven van
de regering is erop gericht dat dit percentage binnen tien jaar op honderd
komt. In het kader van dit streven heeft de NOS zijn budget voor deze vorm
van ondertiteling in 2000 met f 0,5 mln. verhoogd.– Aan de Federatie slechtzienden- en blindenbelang is een subsidie
van ruim f 0,5 mln. toegekend voor een proef met het hoorbaar maken door
spraaksynthese van ondertiteling van niet-Nederlandstalige programma's. De
NOS neemt hier de structurele kosten van f 0,3 mln. per jaar voor zijn
rekening.– In het budget subsidies mediabeleid voor het jaar 2000 is f 0,7
mln. uitgetrokken voor lopende en nieuwe projecten op het terrein van de toegankelijkheid
van televisie.Investeren in toegankelijkheid acht de regering van groter belang dan
het handhaven van een vrijstelling waarbij het product intussen (deels) ontoegankelijk
blijft.De verwijzing door de leden van de fractie van de SGP naar toekomstige
trends binnen omroep- en medialand, die duiden op een verdergaande individualisering
van het aanbod wordt door ondergetekenden onderkend. Deze trends doen echter
niets af aan de constatering dat vrijwel elke burger in het bezit is van een
ontvangsttoestel. Financiering met collectieve middelen, waarmee tevens een
efficiencywinst wordt bewerkstelligd, sluit hier beter op aan.Voor het antwoord op de vraag van de leden van de fractie van de SGP met
betrekking tot de zakelijke gebruikers verwijzen ondergetekenden naar de antwoorden
inzake de opbrengst zakelijke markt.De leden van de fractie van GroenLinks zien graag dat
de regering ingaat op de verhouding van dit wetsvoorstel tot de gelijktijdig
spelende ingrijpende verandering van de Mediawet in verband met een nieuw
concessie-stelsel voor de publieke omroep. Volgens deze leden kan een majeure
wijziging in het financieringsstelsel slechts aan die Concessiewet zijn grondslag
ontlenen.Beide wetsvoorstellen hebben betrekking op de publieke omroep en beide
voorstellen spruiten voort uit het Regeerakkoord. Daarin is een nieuwe wet
aangekondigd, die de concessieverlening aan de landelijke publieke omroep
regelt. Daarin is ook – in een voetnoot – gesteld dat de mogelijkheden van afschaffing van de omroepbijdrage nader onderzocht zullen
worden.Beide wetsvoorstellen hebben nog een derde overeenkomst: hun urgentie.
De zogeheten Concessiewet dient in het begin van 2000 in werking te treden.
Voor het wetsvoorstel afschaffing omroepbijdrage wordt gestreefd naar 1 januari
2000 als datum voor inwerkingtreding; in de brief aan de Vaste commissie OCenW
d.d. 1 oktober jl. zijn de consequenties van een latere inwerkingtreding geschetst.
Kortheidshalve mogen wij daarnaar en naar de antwoorden inzake het tijdpad
verwijzen.Ondergetekenden zijn het niet eens met de opvatting van deze leden, dat
het wetsvoorstel afschaffing omroepbijdrage zijn grondslag slechts zou kunnen
ontlenen aan het wetsvoorstel Concessiewet. In de memorie van toelichting
bij beide wetsvoorstellen is ingegaan op de overwegingen die geleid hebben
tot die beide wetsvoorstellen. Beide voorstellen kunnen afzonderlijk en op
hun eigen merites worden beoordeeld. Dat zij nu min of meer gelijktijdig parlementair
behandeld worden, vloeit voort uit de tijd benodigd voor de voorbereiding,
inclusief de advisering door de Raad van State, en beider urgentie in de parlementaire
behandeling.De leden van de fractie van GroenLinks vragen de regering
uit te leggen waarom de curieuze voetnoot uit het regeerakkoord niet op andere
wijze is opgelost, nu daar de budgetruimte voor bestaat.Er is voor gekozen vast te houden aan de lijn uit het regeerakkoord om
de ruimte, die ontstaat door te kiezen voor een andere wijze van financieren
van de publieke omroep, ten goede te laten komen aan de jeugdzorg. Wel is
het mogelijk gebleken reeds in het (eerste) jaar 2000 een bedrag van f 60
miljoen vrij te maken voor de jeugdzorg, ondanks het feit dat de besparing
op de omroepbijdrage zich pas ten volle in 2002 voordoet.De leden van de fractie van GroenLinks vinden dat de
regering zich te gemakkelijk afmaakt van de band tussen betaling en geleverde
dienst. Waar er kennelijk zolang waarde is gehecht aan die band, is een betere
motivering nodig om overtuigend te zijn. Dat het min of meer een collectieve
last is geworden moge waar zijn, maar daarmee is nog geen uitleg gegeven waarom
het daarom ook naar collectieve financiering uit de rijksmiddelen overgeheveld
moet worden. De leden van de fractie van de SGP menen dat een afzonderlijke
financiering en financiering via een retributie de bijzondere positie van
de publieke omroep beter en duidelijker tot uitdrukking brengt.Ondergetekenden zijn van mening dat met het nieuwe financieringsstelsel
de onafhankelijkheid van de publieke omroep afdoende wordt verzekerd. Het
uitgangspunt is dan ook dat de rijksbijdrage voor de publieke omroep vergelijkbaar
is met de huidige financiering uit de omroepbijdrage. Uit efficiencyoverwegingen
is collectieve financiering uit de rijksmiddelen te prefereren boven een aparte
heffing of retributie, aangezien dit beduidend minder administratieve lasten
met zich meebrengt. Bovendien is de vroeger vanzelfsprekende band tussen het
bezit van een radio/tv-toestel en het genieten van de programma's van de publieke
omroep verdwenen.De leden van de fractie van de SP bepleiten dat de
publieke omroep naast algemene middelen ook bekostigd wordt uit de winst van
commerciële media. Zij verzoeken de regering de mogelijkheden hiertoe
te onderzoeken en de Kamer hierover te informeren.Een dergelijk onderzoek achten ondergetekenden onnodig. De publieke omroep
wordt thans gefinancierd uit de opbrengsten van de omroepbijdragen en de STER-inkomsten.
Het wetsvoorstel strekt er toe de omroepbijdragen af te schaffen en te vervangen
door een belastingmaatregel. Uitgangspunt bij dit nieuwe stelsel is dat de
rijksbijdrage voor de publieke omroep zodanig wordt geregeld dat deze vergelijkbaar
is met de huidige financiering uit de omroepbijdragen. Financiering
vanuit de STER-inkomsten blijft in het nieuwe stelsel intact.Ondergetekenden zien ook geen reden om naast algemene middelen en STER
als financieringsbron voor de publieke omroep de winst van commerciële
omroepen aan te boren. Dit zou bovendien op een principieel bezwaar stuiten:
de financiering van de publieke omroep dient niet (mede) afhankelijk te zijn
van winst die behaald wordt door commerciële omroepen. Naast deze overweging
geldt dat tegen een dergelijke kruisfinanciering ook Europeesrechtelijke bezwaren
zullen worden ingebracht.De leden van de fracties van RPF en GPV zijn van opvatting
dat verschillende instanties zoals ROOS, OLON, VNG, IPO, NOS en zelfs de DOB
niet of veel te laat bij de aanloop tot het wetsvoorstel zijn betrokken. Tevens
constateren bovengenoemde fracties dat er geen onderzoek is uitgevoerd naar
mogelijke alternatieve inningen en dat het volgens de regering puur gaat om
een efficiencywinst te halen met deze afschaffing van de omroepbijdrage. De
fracties van de RPF en GPV vragen zich dan ook af tegen welk kwaliteitsverlies
deze efficiencywinst doorgevoerd zou moeten worden.De DOB is in de opvatting van ondergetekenden met de eerder uitgebrachte
notitie en de uitgebrachte brieven voldoende in de gelegenheid geweest haar
gezichtspunten ten aanzien van de afschaffing van de omroepbijdrage te verduidelijken.
Ondergetekenden betreuren dat het overleg en de contacten met de OR van de
DOB zijn getekend door rechterlijke tussenkomst. Dat de OR in eerste instantie
niet was betrokken bij de aanloop van het wetsvoorstel is een gevolg van een
andere opvatting van ondergetekenden inzake het moment van het van toepassing
zijn van het adviesrecht. Een nadere uitleg van ondergetekenden met betrekking
tot de contacten met de OR wordt gegeven bij behandeling van de vragen inzake
betrokkenheid van belanghebbenden.Inmiddels zijn ook alle overige genoemde instanties in de gelegenheid
geweest uiting te geven aan de door hen ingenomen standpunten inzake de afschaffing
van de omroepbijdrage. VNG en IPO hebben aan de gemengde ambtelijke werkgroep,
die zich bezig houdt met de financiële gevolgen voor gemeenten en provincies,
deelgenomen en hun opvattingen kenbaar gemaakt.Bij de voorbereiding van het wetsvoorstel is gekeken naar mogelijkheden
en effecten van een alternatieve inning, namelijk voortzetting van de huidige
inning met inschakeling van de Belastingdienst. Gebleken is dat hiermee geen
substantiële efficiencywinst te behalen is.De beslissing om te komen tot een andere financieringsvorm van de omroepen
is niet alleen ingegeven door de daarmee te behalen efficiencyeffecten. Ook
het feit dat het bezit van radio en tv niet meer gelijk kan worden gesteld
aan het genieten van de publieke radio- en tv-zenders is een argument om de
huidige financieringswijze als minder geschikt te zien. In de nieuwe financieringssystematiek
worden de omroepen gefinancierd vanuit de algemene middelen. Hierbij wordt
gebruik gemaakt van een bestaande belastingheffing. Van een kwaliteitsverlies
is in dit kader geen sprake.Onafhankelijkheid publieke omroepDe leden van de fractie van het CDA willen graag een
nadere uitleg waarom er volgens de regering van fiscalisering geen dreiging
uitgaat voor de onafhankelijkheid van het publiek bestel. Ook de leden van
de fractie van D66 vragen zich af in hoeverre de in het voorstel gegeven wettelijke
financiële waarborgen voldoende zijn. De zinsnede in de memorie van toelichting,
blz. 3, dat «... de formele wetgever altijd de wet kan wijzigen»
leidt er naar de mening van deze leden toe dat op termijn toch
geen werkelijke waarborg kan worden gegeven. Voorts stellen de leden van de
fractie van D66 dat de wetgever de volumegarantie altijd kan wijzigen en dat
dit de zwakke schakel is in het wetsvoorstel. Deze leden onderbouwen deze
stelling met de opmerking dat de regering via de begroting het wettelijk vastgestelde
bedrag doteert en vervolgens nog eens bepaalt welk bedrag daadwerkelijk ter
beschikking wordt gesteld. De leden van de fractie van GroenLinks vragen de
regering in te gaan op de stelling dat de politiek om oneigenlijke redenen
bij de jaarlijkse begrotingsbehandeling kan gaan sleutelen aan het budget
voor de publieke omroep. De leden van de fractie van de SGP verzoeken de regering
nog eens in te gaan op het waarborgen van de onafhankelijkheid van de publieke
omroep. Daarnaast menen zij dat een afzonderlijke financiering en financiering
via een retributie de bijzondere positie van de publieke omroep beter en duidelijker
tot uitdrukking brengt.Allereerst zij opgemerkt dat geen enkele wet eeuwigheidswaarde heeft,
of dit nu een Mediawet is of een andere wet. Het staat de formele wetgever –
regering en Staten-Generaal samen – vrij de wet al naar gelang de vigerende
behoeften aan te passen. In die zin is een wettelijke waarborg per definitie
een tijdelijke. Dat geldt voor wat de publieke omroepen betreft zowel onder
de huidige regeling als onder de toekomstige. In die zin verandert er niets.
Ondergetekenden merken verder op dat de begroting wordt vastgesteld door regering
en Staten-Generaal gezamenlijk en dat de regering over de uitvoering van de
begroting aan de Staten-Generaal verantwoording aflegt.Ten aanzien van de waarborg het volgende. Het opnemen van het financiële
volume in de Mediawet, bestaande uit een vastgesteld bedrag over 1998 en een
systematiek voor jaarlijkse indexering, heeft als consequentie dat van de
zijde van de regering geen begrotingsvoorstellen zullen worden gedaan die
in strijd zijn met deze wettelijk vastgelegde bedragen. Tevens wordt door
kabinet toegezegd dat in de huidige kabinetsperiode geen voorstel zal worden
gedaan tot aanpassing van het ingediende wetsvoorstel.Over de stelling van de leden van de fractie van GroenLinks dat de regering
nooit namens haar opvolgers de garantie kan bieden dat de omvang van de rijksomroepbijdrage
niet naar beneden zal worden bijgesteld zij opgemerkt dat ook hiervoor geldt
dat dat een zaak is voor het alsdan zittende kabinet en Staten-Generaal gezamenlijk.Voor een reactie op de opvatting van de leden van de fractie van de SGP
dat een afzonderlijke financiering en financiering via een retributie de bijzondere
positie van de publieke omroep beter en duidelijker tot uitdrukking brengt,
verwijzen ondergetekenden naar de beantwoording inzake algemene aspecten.De leden van de fracties van D66, CDA, RPF en GPV vragen
om toezending van het rapport inzake het interdepartementaal onderzoek naar
de mogelijkheden van fiscalisering.Het ambtelijke rapport bevat de weergave van de bevindingen van een ambtelijke
werkgroep, bestaande uit medewerkers van de ministeries van Financiën
en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Het rapport had tot doel besluitvorming
voor te bereiden en is daarmee een voorbereidend stuk ten behoeve van intern
kabinetsberaad. Dergelijke interne ambtelijke stukken dienen in beginsel binnen
de muren van de departementen te blijven in het belang van een vrije ambtelijke
advisering van bewindspersonen. Dit belang weegt zeer zwaar en verzet zich
tegen openbaarmaking. Ondergetekenden willen echter in die zin tegemoet komen
aan het verzoek van genoemde fracties dat het rapport ter vertrouwelijke inzage
voor de leden van de Kamer ter beschikking wordt gesteld.1De leden van de fracties van PvdA en GroenLinks stellen
vragen over de in artikel 111, vierde lid opgenomen mogelijkheid voor de minister
om bij algemene maatregel van bestuur nadere regels te stellen.De mogelijkheid om nadere regels te stellen is wel degelijk geclausuleerd,
in die zin dat het alleen kan gaan om nadereregels.
Deze regels kunnen derhalve niet strekken tot ingrepen in de volumeomvang
van de rijksomroepbijdrage of tot een andere indexering. De omvang en ook
de indexering zijn immers in het tweede en derde lid van artikel 111 wettelijk
vastgelegd. De mogelijkheid om nadere regels te stellen is dan ook slechts
bedoeld om eventueel nadere bepalingen te kunnen treffen omtrent de praktische
wijze waarop de rijksomroepbijdrage beschikbaar komt of de praktische toepassing
van de indexen.De leden van de fractie van de SGP verzoeken de regering
een overzicht te geven van de financieringswijze van de publieke omroep in
de andere staten van de Europese Unie, inclusief inzicht in de overwegingen
hiervoor. Voorts verzoeken deze leden de regering nog eens toe te lichten
dat het nieuwe financieringsstelsel valt binnen de vrijheid die de lidstaten
hebben op basis van de resolutie van de Europese gemeenschappen van 25 januari
1999. In dit kader wordt, indien mogelijk, verzocht om een reactie van de
Europese Commissie aan wie de gewijzigde financieringsregeling ter kennisgeving
is toegezonden.Voor beantwoording van deze vragen van de leden van de fractie van de
SGP wordt verwezen naar de antwoorden inzake Europese aangelegenheden.Betrokkenheid belanghebbendenDe leden van de fractie van de PvdA vragen hoe de contacten
met de OR thans verlopen. Zij betreuren het, evenals de leden van de fractie
van de SP, dat de rechter nodig was om de OR een inspraakmogelijkheid te geven.
Genoemde leden vragen naar het advies van de OR. Ook de leden van de fractie
van het CDA vragen daarnaar. De leden van de fractie van de SGP verzoeken
de regering nadere uitleg te geven in hoeverre de onmogelijkheid van parallelle
behandeling van het wetsvoorstel en een correcte afhandeling van de belangen
van het personeel van de DOB zich verhouden tot de Wet op de ondernemingsraden.Ondergetekenden vinden het met de genoemde leden jammer dat het overleg
en de contacten met de OR zijn getekend door rechterlijke tussenkomst. Dat
de betrokkenheid van de OR ten aanzien van het kabinetsbesluit om tot afschaffing
van de omroepbijdrage over te gaan via de rechter werd afgedwongen vond zijn
oorzaak in de, op zichzelf beschouwd geenszins incorrecte, zienswijze van
ondergetekenden dat het besluit tot wijziging van de Mediawet de publiekrechtelijke
vaststelling van taken van een publiekrechtelijk lichaam betreft, welk besluit
als zodanig op grond van artikel 46d, onderdeel b, van de Wet op de ondernemingsraden
(WOR) niet adviesplichtig is, en dat bij de verdere uitwerking van dat besluit
de OR de rechten toekomt die op grond van de WOR bestaan. En dat gebeurt ook.
Uit die uitspraak van de rechter vloeit overigens voort dat ondanks advisering
door de OR het wetgevingsproces zijn eigen voortgang kan vinden. Met de adviesaanvrage
van 5 augustus 1999 is volledig uitvoering gegeven aan de uitspraak van de
rechter. Naar aanleiding daarvan is uitvoerige schriftelijke correspondentie
en informatie-uitwisseling met de OR gevolgd en heeft op 31 augustus 1999
een overlegvergadering met de OR plaatsgevonden. Het advies van de OR laat
nog op zich wachten. In zijn brief van 29 september 1999 aan uw Kamer is de
OR daarop ingegaan en heeft de OR enkele voorlopige overwegingen en standpunten
opgenomen. De leden van de fractie van de PvdA willen exact op
de hoogte worden gebracht van de feitelijke invulling van de plannen om het
personeel van de DOB over te hevelen naar de Belastingdienst. Daarnaast willen
de leden graag weten wanneer de regering verwacht het convenant af te ronden
en welke rol de OR speelt bij het opstellen hiervan. Ook de leden van de CDA-fractie,
evenals de leden van de fractie van de SP en de leden van de fracties van
RPF en GPV willen graag een uitvoerige toelichting op de positie van de medewerkers
van de DOB. De leden van de fractie van de SGP verzoeken de regering duidelijk
te maken dat al het mogelijke is gedaan om te komen tot een soepele en gerechtvaardigde
behartiging van de belangen van het personeel van de DOB.Bij de overgang van het DOB-personeel naar de Belastingdienst zijn twee
hoofdzaken van belang: de regeling van de rechtspositie en arbeidsvoorwaarden
van de medewerkers van de DOB en de procedure met betrekking tot de plaatsing
van die medewerkers op een functie bij de Belastingdienst. Beide onderwerpen
zullen worden geregeld in een convenant dat tussen de Belastingdienst en de
Dienst Omroepbijdragen wordt gesloten.De DOB en de Belastingdienst hebben gezamenlijk een conceptconvenant voorbereid,
waarin de personele gevolgen, procedures en overgangsregelingen met betrekking
tot de arbeidsvoorwaarden, de rechtspositie en de plaatsingsprocedure zijn
opgenomen. Dit conceptconvenant is op 27 oktober 1999 voorgelegd aan de OR
en de vakorganisaties. Het tijdstip van ondertekening van het convenant is
afhankelijk van het moment waarop met de vakorganisaties overeenstemming over
het convenant wordt bereikt.Met betrekking tot de overgang van de medewerkers van de DOB naar de Belastingdienst
geldt als uitgangspunt dat alle medewerkers een passende functie bij de Belastingdienst
wordt aangeboden. Alle medewerkers worden in staat gesteld enkele voorkeuren
uit te spreken voor een functie op een standplaats die zich op bereisbare
afstand van hun woonplaats bevindt. Het huidige functieniveau van de DOB-medewer-
kers is daarbij leidend. Alvorens deze voorkeuren te inventariseren zal een
voorlichtingstraject over de Belastingdienst in het algemeen en over de beschikbare
functies plaatsvinden.Plaatsing op een passende functie zal gefaseerd verlopen omdat na 1 januari
2000 de werkzaamheden van de DOB in ongeveer een halfjaar worden afgebouwd.
De met deze afbouw belaste medewerkers zal overigens ook vooraf zekerheid
worden gegeven over hun toekomstige functie binnen de Belastingdienst.De medewerkers van de DOB nemen na hun indiensttreding bij de Belastingdienst
geen afwijkende positie in ten opzichte van de overige medewerkers van deze
dienst. Dit betekent dat zij bij een reorganisatie binnen de Belastingdienst
niet als eerste als overtollig zullen worden aangemerkt. Overigens zijn reorganisaties
bij de Belastingdienst tot heden altijd zonder gedwongen ontslagen verlopen.De leden van de fractie van het CDA vragen in het kader
van de overgang van het personeel naar het kostenplaatje van de afschaffing
van de omroepbijdrage.Ondergetekenden verwijzen voor het antwoord op deze vraag naar de hierna
opgenomen antwoorden inzake de financiële gevolgen van het wetsvoorstel.Lokale en regionale omroepenDe leden van de fractie van de PvdA vinden het bedrag
dat is uitgetrokken voor de compensatie van gemeenten te laag. Zij zijn van
mening dat voor een berekening van de compensatie alle gemeenten als uitgangspunt
moeten worden genomen. Door diverse fracties wordt gewezen op één
of meer van de drie bedragen die over de gemeentelijke opslagen
in omloop zijn: VNG (f 12 miljoen), OLON (f 16 miljoen) en Commissariaat
van de Media (f 14 miljoen). De leden van de fractie van de SP vragen
om een toelichting op de twee eerstgenoemde bedragen. De leden van de fractie
van het CDA vragen in dit verband ook om een reactie van de regering op de
schadevergoeding waarop OLON aandringt.Door de leden van de fractie van D66 wordt opgemerkt
dat voldoende middelen beschikbaar moeten zijn voor lokale en regionale omroepen
waarvoor nog geen opslag is ingevoerd. De leden van de fractie van de VVD
vragen hoe de regering aankijkt tegen de compensatie van de lokale opslag
door gemeenten. Acht de regering een stijging van de gemeentelijke lasten
als gevolg hiervan bezwaarlijk? In hoeverre kan de regering een extra inspanning
leveren om de gemeenten tegemoet te komen wat betreft de stijging van de gemeentelijke
lasten?De compensatie aan de gemeenten en provincies is gebaseerd op de door
de gemeenten en provincies gederfde inkomsten, op basis van vermoedelijke
uitkomsten over 1999. Met andere woorden: er wordt via het gemeentefonds en
provinciefonds gecompenseerd voor reële guldens die de lagere overheden
moeten missen. Het Rijk ziet geen aanleiding om nu reeds te anticiperen op
gemeenten en provincies die in de toekomst een lokale of regionale omroepheffing
zouden gaan heffen; dit nog los van het «strategisch» gedrag dat
van een dergelijke regeling uit zou kunnen gaan.De vermoedelijke uitkomsten voor 1999 (opgave DOB) bedragen voor de lokale
opcenten f 3 miljoen, en geen f 12 miljoen, f 16 miljoen of
f 14 miljoen. Aangezien het maximumtarief f 2 per huishouden bedraagt,
zouden gemeenten maximaal ca. f 13,6 miljoen kunnen heffen (ca. 6,8 miljoen
huishoudens maal f 2). Dit is het bedrag waar de VNG, OLON en het Commissariaat
voor de Media op doelen.Overigens geldt dat een stijging van de lokale omroepbijdrage, net als
een verhoging van andere lokale heffingen, leidt tot een verhoging van de
lokale lastendruk. Wanneer gemeenten reeds van plan zijn de lokale opslag
op de omroepbijdrage te verhogen of in te stellen, dan zou dat reeds –
ook zonder wetsvoorstel tot afschaffing van de omroepbijdrage – leiden
tot een verhoging van de lokale lastendruk. Dit is echter een autonome lokale
afweging.Ten aanzien van het aspect van schadevergoeding, zoals door de OLON ingebracht
menen ondergetekenden dat juridische procedures hooguit zouden kunnen opkomen
indien individuele gemeenten in gebreke zouden blijven jegens individuele
leden van OLON. De rijksoverheid kan hiervoor niet verantwoordelijk worden
gesteld.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het bedrag
dat voor het provinciefonds ter beschikking komt de verhoging van de provinciale
heffing naar f 12,40 en de totale heffing van f 22,40 voldoende
dekt. Hoe verklaart de regering het verschil tussen 80 miljoen en de berekening
van het IPO (f 139 miljoen)? Hoe gaat de regering om met de verschillen
per provincie die er nu zijn? De leden van de fractie van D66 vragen hoeveel
rijksmiddelen worden toegevoegd aan het provinciefonds. Ook de leden van de
fracties van GPV en RPF wijzen op de berekening van het IPO. De leden van
de fractie van de SP vragen met welk bedrag de provincies zullen worden gecompenseerd
en of dit bedrag voldoende zal zijn.Provincies worden vergoed op basis van reëel gederfde inkomsten.
In het wetsvoorstel is, uitgaande van de realisatie van 1998, een bedrag van
f 80,9 miljoen opgenomen. Inmiddels bedraagt de provinciale compensatie
f 83,1 miljoen, gebaseerd op een recentere raming over 1999. Bij de berekening
van de werkelijk gederfde provinciale inkomsten is uitgegaan van een tariefstelling
van in totaal f 20 voor provinciale radio- en televisietoeslag. Eventuele
provinciale voornemens om de provinciale radio-opslag van f 10 naar f 12,40
te verhogen worden doorkruist door het kabinetsbesluit tot afschaffing van
de omroepbijdrage. Het IPO vraagt f 139 miljoen gulden op basis van de potentieel te
realiseren opbrengst van de regionale opslag op de omroepbijdrage, inclusief
de verhoging van de radio-opslag naar f 12,40. Op dit moment heffen niet
alle provincies de maximale opslag op de omroepbijdrage.De leden van de fractie van de PvdA wijzen erop dat
volgens het Commissariaat voor de Media een overheidsbijdrage van 173,5 miljoen.
voor de regionale omroepen nodig is en verzoekt de regering hierop in te gaan.
Tevens wil men weten wat de rol van het Commissariaat voor de Media in de
toekomst is als een omroep in de problemen komt. De leden van de fractie van
D66 stellen dat er is gekozen voor compensatie via het provinciefonds en het
gemeentefonds van gezamenlijk f 82,5 miljoen. Uit de brief van het Commissariaat
van de Media van 30 september jongstleden valt volgens deze leden op te maken
dat de opbrengsten van bijvoorbeeld alleen de regionale opslagen voor radio
en televisie f 83 miljoen bedragen. Zij vragen om een reactie hierop.Het Commissariaat voor de Media komt in zijn raming op een aanzienlijk
hoger bedrag uit voor regionale omroep (f 173,5 miljoen) dan het kabinet
heeft opgenomen in het onderhavige wetsvoorstel (f 80,9 miljoen). Het
Commissariaat overtreft daarmee ook het door IPO gevraagde bedrag (f 139
miljoen). Voor deze aanzienlijke verschillen zijn de volgende oorzaken aan
te wijzen:Het Commissariaat voor de Media gaat uit van 2000 als «peiljaar»,
terwijl het kabinet in het wetsvoorstel nog uitgaat van de in 1998 gerealiseerde
afdracht. Dat latere peiljaar leidt – vanwege het jaarlijks toegepaste
accres – tot een hoger bedrag. Voorts telt het Commissariaat voor de
Media niet alleen de geraamde opbrengsten van de regionale opslagen voor radio
en televisie over 2000 samen (f 85,5 miljoen), maar voegt daar het bedrag
aan toe dat provincies uit eigen provinciale middelen in 2000 naar verwachting
zullen inzetten voor regionale televisie (f 11,5 miljoen), alsmede de
bedragen die vanuit de algemene omroepmiddelen worden beschikbaar gesteld
voor regionale radio (f 30,5 miljoen) en televisie (f 46 miljoen).Aangezien de betalingen vanuit de algemene omroepmiddelen aan regionale
radio en televisie – de zogeheten aanvullende middelen voor dunbevolkte
provincies en de matching voor regio-tv, totaal f 76,5 miljoen voor 2000 –
door het onderhavige wetsvoorstel onverlet blijven, wordt het feitelijk verschil
tussen de bedragen, zoals vermeld in het wetsvoorstel en het Commissariaat
in belangrijke mate verkleind: naast de f 80,9 miljoen in het wetsvoorstel
resteert dan f 97 miljoen volgens de berekening van het Commissariaat
voor de Media. Daarop moet dan nog de eigen bijdrage van provincies aan regionale
televisie (f 11,5 miljoen) in mindering worden gebracht, aangezien die
in het nieuwe stelsel onverkort mogelijk blijft: er resteert dus een bedrag
van f 85,5 miljoen. Het verschil met het wetsvoorstel ten bedrage van
f 4,6 miljoen wordt verklaard door het verschil in peiljaar dat aan beide
berekeningen ten grondslag ligt.Inmiddels zijn de bedragen voor compensatie van de provincies op een recentere
raming gebaseerd (1999). Voor de gemeenten was 1999 in het onderhavige wetsvoorstel
reeds het ijkpunt voor de compensatie. In onderstaande tabel zijn de precieze
bedragen weergegeven. De in het wetsvoorstel opgenomen compensatie voor de
provincies, zijnde f 80,9 miljoen zal nog worden herzien. Compensatieop basis van vermoedelijke uitkomsten 1999 Gemeenten3,0 miljoenProvincies83,1 miljoen TOTAAL86,1
miljoenDe rol van het Commissariaat in het geval dat een regionale omroep in
de problemen komt, is in de huidige Mediawet bepaald (artikel 43 Mw) en verandert
niet als gevolg van dit wetsvoorstel. Het Commissariaat is en blijft belast
met het toezicht op naleving van de Mediawet door de regionale omroep, ook
wat de financiële gang van zaken betreft. De primaire verantwoordelijkheid
voor de financiering van de regionale omroep berust bij de provincie.De leden van de fractie van de VVD vragen in hoeverre
de huidige verdelingssystematiek – verdeling op basis van het aantal
huishoudens per provincie – gehandhaafd zal worden. Voorts vragen zij
hoe de regering de verdeling van extra middelen in het gemeentefonds ziet.
Ook de leden van de fractie van het CDA vragen naar de wijze waarop de middelen
over gemeenten en provincies zullen worden verdeeld. Deze leden vragen ook
hoe toekomstige initiatieven, zowel regionaal als lokaal, kunnen worden gefinancierd.
Ook de leden van de fractie van de SGP vragen aan te geven welke financiële
ruimte er is voor plaatsen/regio's waar (nog) geen sprake is van lokale/regionale
omroep om alsnog in het publieke bestel te stappen.In reactie hierop kan het volgende worden opgemerkt. De gemengde ambtelijke
werkgroep heeft een voorstel voor een verdeelmodel uitgewerkt dat voor advies
aan de Raad voor de financiële verhoudingen zal worden aangeboden. Na
ommekomst van dit advies zal een definitief besluit over het verdeelmodel
worden genomen. Het voorstel van de werkgroep houdt het volgende in. Zowel
voor gemeenten als voor provincies wordt in een overgangsregeling voorzien.
De verdeling over de provincies zal in het eerste jaar gebaseerd zijn op de
feitelijke ontvangsten in 1999. Vanaf 2001 vindt vervolgens een kostengeoriënteerde
verdeling plaats. Hierbij zal rekening worden gehouden met een bedrag per
inwoner en een component voor vaste kosten. De verdeling over de gemeenten
is in het eerste jaar gebaseerd op de verplichtingen die de betreffende gemeenten
(circa 100) thans op basis van geraamde opbrengsten van de lokale opslag op
de omroepbijdrage zijn aangegaan. Concreet houdt dit in dat die gemeenten
in 2000 f 15 miljoen ontvangen, ten laste van het gemeentefonds. De structurele verhoging
van het gemeentefonds met f 3 miljoen komt vanaf 2001 via een bedrag
per inwoner ten goede aan alle gemeenten. Op die wijze wordt bereikt dat op
termijn alle gemeenten hierin een aandeel hebben en niet alleen de gemeenten
die op de «momentopname» van de opslagenheffing 1999 te zien zijn.
Voor een volledig beeld van de verdeling wordt verwezen naar het rapport van
de gemengde ambtelijke werkgroep Financiële gevolgen voor gemeenten en
provincies van de afschaffing van de omroepbijdrage, dat als bijlage is toegevoegd.1De financiering van toekomstige uitbreiding van activiteiten kan in het
nieuwe stelsel op twee manieren worden gevonden. In de eerste plaats kan,
net als thans het geval is, een beroep worden gedaan op de algemene provinciale/gemeentelijke
middelen. In de tweede plaats stijgt de omvang van het toegevoegde bedrag
met het accrespercentage van het gemeentefonds en provinciefonds.De leden van diverse fracties stellen de vraag aan
de orde hoe de toevoeging aan het gemeente- en provinciefonds zijn vertaling
vindt in gelden die ter beschikking komen aan regionale en lokale omroepen.
De leden van de fractie van de PvdA zijn voorstander van oormerking van de
gelden. Zij vragen wat het standpunt van de regering hieromtrent is. Ziet
de regering andere manieren om te garanderen dat het geld daar terechtkomt
waar het is bedoeld? De leden van de fractie van de VVD vragen of de regering
het niet bezwaarlijk acht dat het wetsvoorstel geen aanwendingsbepaling kent.
De leden van de fractie van D66 wijzen in dit verband op het risico dat lokale
en regionale omroepen onderdeel worden van de algemene beleidsafwegingen,
waardoor hun onafhankelijkheid en continuïteit in het gedrag komen. De
leden van de fractie van Groenlinks vragen of het juist is dat het niet mogelijk
is de aan gemeentefonds en provinciefonds toegevoegde gelden afdoende te oormerken.
Waarom heeft de regering niet gekozen voor een totaalbedrag als basisvoorziening
voor het totaal van de publieke omroep? De leden van de fractie van de VVD
vragen of de regering heeft overwogen om te komen tot een centrale toedeling
op basis van vooraf bepaalde normen, bijvoorbeeld door het Commissariaat van
de Media. Ook de leden van de fractie van D66 wijzen op het voorstel dienaangaande
van het Commissariaat van de Media. De leden van de fractie van D66 wijzen
op het pleidooi van OLON voor instelling van een onafhankelijk fondsbeheer
ten behoeve van de middelen voor lokale en regionale omroep. Wat is de reactie
van de regering hierop? Wat is de rol van het Commissariaat voor de Media
in deze? De leden van de fractie van D66 vragen voorts hoe de gekozen vormgeving
van het wetsvoorstel zich verhoudt tot het uitgangspunt dat de publieke omroep
(hier de lokale en regionale) geen (nadelige) gevolgen zal ondervinden. Op
welke wijze en op welke gronden zijn de besluitvorming over het bedrag tot
stand gekomen?Na de voorziene overgangsfase worden de toegevoegde middelen structureel
over de provincies verdeeld volgens het uitgangspunt van kostenoriëntatie.
Er zal middels een normatieve ijkformule rekening worden gehouden met een
bedrag per inwoner en een component voor vaste kosten. Anders dan voor de
provincies wordt voor de gemeenten als gevolg van de kwantitatief geringere
en meer uiteenlopende bekostigingsbanden geen ijkpuntbenadering gevolgd, maar
ontvangen de gemeenten na de overgangsfase structureel een verhoging van het
bedrag per inwoner via de algemene uitkering uit het gemeentefonds.Op deze wijze wordt de voorwaarde gecreëerd dat provincies en gemeenten
in grote lijnen in staat worden gesteld om een onderling vergelijkbaar voorzieningenniveau
te realiseren. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar het bijgesloten
rapport van de gemengde ambtelijke werkgroep.De tweede stap behelst de autonome beslissing van gemeenten respectievelijk
provincies om in het kader van een algemene afweging deze middelen aan te
wenden voor de lokale en regionale omroep. De vrees dat de onafhankelijkheid
en continuïteit van de omroep in het gedrang komen wordt door ondergetekenden
niet gedeeld. Er zijn geen aanwijzingen dat in de huidige situatie, waarin
de lokale en regionale omroep voor hun bekostiging eveneens afhankelijk zijn
van de democratische besluitvorming binnen gemeenten en provincies, van dergelijke
risico's sprake is. Gemeenten en provincies zullen in het kader van hun integrale
afweging als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel geen ander gewicht toekennen
aan regionale en lokale omroep dan thans het geval is. Om deze reden zien
ondergetekenden geen aanleiding om tot oormerking over te gaan of anderszins
te voorzien in een aanwendingsbepaling. Oormerking binnen het gemeentefonds
en provinciefonds in juridische zin zou overigens in strijd zijn met de Financiële
Verhoudingswet. Het is uiteraard wel mogelijk dat in bestuurlijk overleg met
de medeoverheden wordt gesproken over gemeenschappelijke prioriteiten. Ondergetekenden
zijn van mening dat hiermee voldoende wordt tegemoetgekomen aan het uitgangspunt
dat de lokale en regionale omroep geen nadelige gevolgen zal ondervinden van
het wetsvoorstel.De vraag naar andere manieren om te garanderen dat het geld daar terechtkomt
waar het is bedoeld kan als volgt worden beantwoord. Bekostiging via een specifieke
uitkering zou een oplossing kunnen bieden, maar, zoals ook wordt opgemerkt
door RPF en GPV, wordt hiermee afgeweken van de beleidslijn van decentralisatie.
Een tweede alternatief voor bekostiging via de algemene middelen is het creëren
van een nieuwe decentrale heffingsmogelijkheid. Op voorhand lijkt die oplossing,
hoewel nog niet uitputtend onderzocht, niet doelmatig in verband
met het te verwachten hoge percentage inningskosten.OLON stelt voor om te komen tot een onafhankelijk fondsbeheer, dat bijv.
bij het Commissariaat voor de Media zou kunnen worden ondergebracht. Het Commissariaat
heeft eenzelfde suggestie gedaan in zijn reactie op het onderhavige wetsvoorstel
van 30 september jl. Mocht de financiering via provincies en gemeenten lopen,
dan pleit het Commissariaat ervoor dat het beschikbaar gestelde bedrag wordt
geoormerkt. Met betrekking tot de vraag naar een centrale toedeling op basis
van vooraf bepaalde normen, hierin wordt voorzien door middel van de verdeling
via de normatieve ijkformule en via de algemene maatstaven van het provinciefonds
respectievelijk het gemeentefonds. Ondergetekenden menen dat de voorgestelde
financieringswijze het beste aansluit op de bestaande situatie, waarbij de
opbrengsten van regionale en lokale opslagen rechtstreeks worden afgedragen
aan provincies en gemeenten. Op de vraag inzake het al dan niet oormerken
van deze afdrachten is hierboven reeds ingegaan.Ook in het nieuwe stelsel berust de primaire verantwoordelijkheid voor
regionale en lokale omroep bij resp. provincies en gemeenten. Ondergetekenden
hechten aan het principe van subsidiariteit. Dit laat onverlet dat in het
kader van bijzondere projecten op mediagebied een zekere mate van verantwoordelijkheid
wordt gevoeld. Hiervoor worden vanuit de matching-gedachte andere financieringsmogelijkheden
geboden. Voorbeelden hiervan zijn de extra financieringsmogelijkheid ten behoeve
van minderhedenprogrammering en het openstellen van het stimuleringsfonds,
zoals voorgesteld in het kader van het wetsvoorstel Concessiewet.Het toezicht op regionale en lokale omroepen, ook wat betreft de financiële
gang van zaken, blijft bij het Commissariaat berusten. Ondergetekenden zien
geen toegevoegde waarde in een verdeling via het Commissariaat voor de Media.De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering
toe te zeggen ook ROOS en OLON te betrekken bij het overleg met VNG en IPO
over de financiële effecten van het wetsvoorstel. Voorts wijzen deze
leden erop dat er ook een ambtelijke werkgroep is ingesteld waarin verschillende
departementen overleggen met VNG en IPO. Zij vragen of dit hetzelfde overleg
betreft en zo nee of het mogelijk is dat hierin OLON en ROOS als volwaardige
leden participeren. Voorts vragen zij wat de rol van het Commissariaat van
de Media is in dit overleg. De leden van de fractie van GroenLinks en de leden
van de fractie van de SP vragen waarom OLON en ROOS niet worden betrokken
bij het overleg.In de gemengde ambtelijke werkgroep die zich bezig houdt met de financiële
gevolgen voor gemeenten en provincies hebben ROOS en OLON niet geparticipeerd.
In de bestuurlijke verhouding waarin gemeenten en provincies verantwoordelijk
zijn voor de lokale en regionale omroep ligt het meer voor de hand dat het
rijk zich met die medeoverhe- den verstaat. Om dezelfde reden heeft het Commissariaat
van de Media in dit overleg evenmin een rol gespeeld. Het rapport van deze
gemengde ambtelijke werkgroep is toegevoegd aan deze beantwoording.De leden van de fractie van het CDA informeren naar
de brede commissie die zou worden ingesteld ter advisering over herziening
van de financieringssystematiek voor regionale omroep. Deze leden willen samenstelling
en opdracht van deze commissie weten. Ook vragen zij waarom de regering met
het wetsvoorstel afschaffing omroepbijdrage niet wacht op het advies van deze
commissie.De brede commissie, waar door de leden van de fractie van het CDA naar
wordt verwezen, zou advies moeten uitbrengen over zogeheten lange termijn
maatregelen (na 2001) voor niet-landelijke publieke omroep. Datgaat
dus verder dan enkel de financieringssystematiek van regionale omroep.Instelling van deze commissie is getemporiseerd naar aanleiding van het
kabinetsbesluit tot afschaffing van de omroepbijdrage. Het lijkt verstandig
om eerst de behandeling van het onderhavige wetsvoorstel af te ronden, om
vervolgens te bezien wat dat betekent voor de instelling, taakopdracht en
samenstelling van een dergelijke commissie.Het is de leden van de fractie van het CDA niet duidelijk
op welke wijze de inkomsten uit de zakelijke markt gerealiseerd zullen worden.
Kan de regering dit verduidelijken en daarbij aangeven welke verdeelsleutel
daarbij wordt gehanteerd.Ondergetekenden verwijzen naar de opgenomen antwoorden onder zakelijke
markt.De leden van de fractie van de SP vragen de regering
of zij de geschatte efficiencywinst die de afschaffing van de omroepbijdrage
zal opleveren, kan garanderen. Voorts vraagt men of de regering bereid is
een eventueel lagere efficiencywinst voor de jeugdzorg te compenseren door
deze aan te vullen tot de door de minister van Financiën genoemde bedragen
van f 30 miljoen in 2000, f 45 miljoen in 2001 en f 60 miljoen
in 2002.De beoogde efficiencywinst is taakstellend ingeboekt. Dit betekent dat
nu reeds zekerheid bestaat over de reeks voor de jeugdzorg (f 30 miljoen
in 2000, f 45 miljoen in 2001 en f 60 miljoen in 2002). Bovendien
is het mogelijk gebleken om het structurele bedrag van f 60 miljoen.
reeds in het eerste jaar voor de jeugdzorg vrij te maken.LastendrukDe leden van de fractie van de VVD vragen de regering
te bevestigen dat de omroepbijdrage geen nivellerend effect heeft. De leden
van de fractie van het CDA vragen de regering in te gaan op de consequenties
van fiscalisering voor zowel de minima, de middeninkomens als de huishoudens
met hogere inkomens. Eveneens wordt de regering gevraagd in te gaan op de
positie van tweeverdieners. Ook de leden van de fractie van D66 vragen hiernaar,
waarbij ze de regering verzoeken expliciet in te gaan op de vraag hoe dit
zich verhoudt tot de opmerking dat er geen lastenverzwaring voor huishoudens
zal optreden. De leden van de fractie van de SP willen de gevolgen van de
inning van de omroepbijdrage door de Belastingdienst graag toegelicht zien
aan de hand van een voorbeeld. Hoeveel omroepbijdrage gaat een huishouden
bestaande uit tweeverdieners en twee kinderen bijvoorbeeld betalen in 2000?
En hoeveel een eenoudergezin bestaande uit een bijstandsmoeder en twee kinderen?Het tarief van de omroepbijdrage per huishouden bedraagt in 1999 f 194
omroepbijdrage A (radio en televisie) en f 56 omroepbijdrage B (alleen
radio). Provinciale en lokale opslagen bedragen maximaal f 22 (omroepbijdrage
A) en f 3,60 (omroepbijdrage B). Bij afschaffing van de omroepbijdrage
vervalt deze heffing hetgeen een evenredig voordeel oplevert voor huishoudens
die nu omroepbijdrage betalen. Daar staat tegenover dat publieke omroepen
vanaf 2000 vanuit algemene middelen worden gefinancierd. Zoals aangekondigd
in het Belastingplan 2000 wordt ter compensatie van het vervallen van de omroepbijdrage
het belastingtarief in de eerste schijf (1a) met 1,1%-punt verhoogd. Door
deze maatregelen wordt de totale opbrengst van de door huishoudens te betalen
omroepbijdragen (f 1,4 miljard) gecompenseerd door hogere belastingopbrengsten.
Voor vrijwel iedereen met een bovenminimaal inkomen is het partiële effect
van de tariefsverhoging f 168.De inkomenseffecten van de afschaffing van de omroepbijdrage en de dekking
vanuit het belastingplan zijn voor verschillende inkomensgroepen weergegeven
in de onderstaande tabel. Daarbij is uitgegaan van een gemiddelde omroepbijdrage
van f 200 per huishouden.Voor huishoudens met een minimuminkomen of hoger is het effect in guldens
uitgedrukt niet afhankelijk van het inkomen, maar alleen van de samenstelling
van het huishouden (tweeverdieners, alleenverdieners of alleenstaand). In
die zin is er dus geen sprake van een nivellerend effect. In procenten van
het besteedbaar inkomen (zie tabel) is er echter wel sprake van een afnemend
effect naarmate het inkomen hoger wordt.Tabel: Inkomenseffecten afschaffing omroepbijdragen en
verhoging belastingtarief 1a (in % van het besteedbaar inkomen) AlleenverdienerMinimumloon
m.k.Modaal m.k.2x Modaal m.k. Afschaffen omroepbijdrage0,70,50,3 Verhoging tarief 1a met 1,1%– 0,5– 0,4– 0,3 Effect per saldo0,20,10,0TweeverdienersModaal m.k. 1,5x Modaal m.k.2x Modaal m.k. Afschaffen omroepbijdrage0,40,30,3 Verhoging tarief 1a met 1,1%– 0,6– 0,6– 0,4 Effect per saldo– 0,2– 0,2– 0,2Sociale minimaAlleenstaand
z.k.Alleenstaand m.k. Alleenverdiener m.k. Afschaffen omroepbijdrage1,20,80,7 Verhoging tarief 1a met 1,1%– 0,7– 0,6– 0,6 Effect per saldo0,50,20,1Bij tweeverdieners is verondersteld dat de hoofdkostwinner 2/3 van het
weergegeven huishoudinkomen verdient.m.k. = Met kinderen; z.k. = zonder kinderen.Door afrondingsverschillen is het mogelijk dat de rijen niet optellen
tot het effect per saldo.Per saldo hebben de meeste alleenverdieners en alleenstaanden een voordeel
van f 32. Voor tweeverdieners met elk een bovenminimaal inkomen is er
wel een nadeel omdat zij twee keer de tariefsverhoging betalen. Dit nadeel
bedraagt f 136. Voor sociale minima ligt het partiële effect van
de tariefsverhoging tussen de f 168 (alleenverdieners) en f 117
(alleenstaanden zonder kinderen). Een eenoudergezin bestaande uit een bijstandsmoeder
met twee kinderen heeft een voordeel van f 49. Dit zijn echter partiële
effecten. Het geheel is afgewogen in het totaal pakket aan belasting- en inkomensmaatregelen.De fractie van GroenLinks betreurt het dat niet gekozen
is voor een inkomensafhankelijke vorm van fiscalisering, en vraagt de regering
waarom niet. Ook de leden van de fractie van de SP vragen om een uitleg op
dit punt.Ondergetekenden hebben gekozen voor een dekking waarbij afschaffing van
de omroepbijdrage zoveel mogelijk koopkracht- en inkomensneutraal uitwerkt,
gegeven de huidige structuur van de inkomstenbelasting. Daarom is ter compensatie
gekozen voor een verhoging van het belastingtarief in de eerste schijf (1a).
De inkomenseffecten hiervan zijn toegelicht in de bovenstaande tabel. Verder
wordt erop gewezen dat het totale pakket aan lastenverzwarende en lastenverlichtende
maatregelen, zoals dat tot stand is gekomen naar aanleiding van het debat
tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, juist voor de laagste inkomens
leidt tot een substantiële koopkrachtverbetering.Volgens de leden van de fracties van RPF en GPV zal
de hoogte van de rijksbijdrage aan de omroepen volgens de memorie van toelichtingjaarlijks worden aangepast aan de ontwikkelingen van het prijsindexcijfer
voor de gezinsconsumptie, maar daarbij wordt nog geen rekening gehouden met
de natuurlijke aanwas van gezinnen. Hierdoor zal de rijksbijdrage voor de
omroepen hoger uitvallen dan wanneer er alleen met de indexering rekening
wordt gehouden. Men vraagt of de regering rekening houdt met deze natuurlijke
aanwas bij de jaarlijkse bepaling van de rijksbijdrage aan de omroepen.Met de toeneming van het aantal huishoudens wordt bij de jaarlijkse bepaling
van de rijksbijdrage rekening gehouden. Hierbij wordt uitgegaan van de door
het Centraal Bureau voor de Statistiek vastgestelde index voor de groei van
het aantal huishoudens in Nederland.Er zal een halt worden toegeroepen aan de mogelijkheden
van de DOB voor flexibilisering van de bijdrage, zo stellen de leden van de
fracties van RPF en GPV. Het rapport van Moret, Ernst en Young verwijst naar
deze toekomstige ruime mogelijkheden van de DOB in het kader van de individualisering,
digitalisering en commercialisering.Ondergetekenden beamen dat de huidige inning door de DOB de mogelijkheid
biedt tot flexibilisering en individualisering. Aangezien echter vrijwel elke
burger in het bezit is van een ontvangsttoestel (waarvan slechts 2% uitsluitend
een radio) zijn ondergetekenden van opvatting dat een collectieve inning via
de Belastingdienst, waarmee tevens een efficiencywinst kan worden gerealiseerd,
beter is. Daarenboven wijzen ondergetekenden op het feit dat als gevolg van
technologische ontwikkelingen er nieuwe mogelijkheden zijn, anders dan via
radio of televisie, de burgers te bereiken.Financiële gevolgenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering
nog eens gedetailleerd wil voorrekenen wat aan efficiencywinst overblijft
na aftrek van het kastekort ten gevolge van het verschil in heffingsmoment
(gederfde rente-inkomsten), overgangskosten van de DOB naar Belastingdienst,
personeelskosten ten gevolge van terugbetaling, verminderde aangiften en verslechterd
betalingsgedrag. Wat betekent dit voor de korte en lange termijn? Ook de leden
van de fracties van het CDA, D66, GroenLinks, RPF en GPV vragen om een gedetailleerde
toelichting van de financiële gevolgen. GroenLinks en D66 verwijzen naar
een berekening van de NOS die stelt dat van de beoogde besparing van f 60
miljoen ruim f 30 miljoen verloren gaat door ontstane financieringslasten.Op termijn leidt afschaffing van de omroepbijdragen tot een efficiencywinst
van f 60 miljoen. Deze winst is gelijk aan de huidige uitvoeringskosten
van de DOB. Integratie van de omroepbijdrage in de inkomstenbelasting leidt
in de huidige voorstellen niet tot een extra uitvoeringslast. Dit komt omdat
de heffing plaatsvindt binnen de huidige structuur van de inkomstenbelasting,
namelijk via de verhoging van het belastingtarief in de eerste schijf (1a).Op korte termijn zijn er uiteraard wel overgangskosten. Deze kosten ontstaan
met name door de herplaatsing van het gehele DOB-personeel bij de Belastingdienst.
Hiervoor wordt voor 2000 f 30 miljoen en voor 2001 f 15 miljoen
begroot. Deze reorganisatiekosten komen in die jaren ten laste van de opbrengst
van f 60 miljoen.Wat betreft het betaalgedrag moet worden opgemerkt dat als gevolg hiervan
een daling kan optreden in de opbrengst van de omroepbijdrage in het jaar
2000. Dit is een probleem, omdat een budgetneutrale overgang naar het systeem
van begrotingsfinanciering is voorzien. Met de DOB wordt overlegd over het
bereiken van een optimale inning, die door zal lopen naar de beginmaanden
van het jaar 2000.Wat betreft het eenmalige kastekort van f 0,6 miljard à f 0,7
miljard kan het volgende worden opgemerkt. Dit financieringsgat treedt op
doordat de heffing van de omroepbijdrage jaarlijks vooraf plaatsvindt,
terwijl de belastingheffing lopende het jaar plaatsvindt. Om te voorkomen
dat twee keer voor de publieke omroep wordt betaald, worden de omroepbijdragen
die in 1999 zijn betaald, en die betrekking hebben op 2000, begin volgend
jaar gerestitueerd. Dit impliceert een voordeel voor de betrokken huishoudens
omdat de feitelijke betaaldatum naar achteren verschuift. Dergelijke verschuivingen
in de inning van belastingopbrengsten zijn niet ongebruikelijk. Het versneld
uitbetalen van voorlopige teruggaven door de Belastingdienst heeft bijvoorbeeld
een vergelijkbaar effect. De vergroeningsoperatie heeft juist een omgekeerd
effect. Door de verschuiving van directe naar indirecte belastingen komen
de belastingontvangsten gemiddeld iets eerder in de schatkist. Het moge duidelijk
zijn dat het hier steeds gaat om incidentele kaseffecten. Tegenover het rentenadeel
van de Staat (ca. f 30 miljoen) als gevolg van de afschaffing van de
omroepbijdrage staat een rentevoordeel voor de burgers. Zowel in 1999 als
in 2000 wordt de financiering van de publieke omroep op transactiebasis volledig
gedekt. De wijziging van de financiering van de omroepbijdrage heeft dan ook
geen incidenteel effect op het EMU-tekort. Evenmin is er een effect op de
micro-lastenontwikkeling.De leden van de fractie van GroenLinks zijn van mening
dat vrijkomende uitvoeringskosten van de DOB in feite gelden zijn die tot
het mediabudget behoren en daar ook aan uitgegeven dienen te worden.Hierover wordt opgemerkt dat de uitvoeringskosten van de DOB op grond
van artikel 122h van de Mediawet een wettelijke vooraftrekpost zijn ten aanzien
van de door DOB geïnde en aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
af te dragen opbrengsten van de omroepbijdragen. In het voorliggende wetsvoorstel
is het bedrag vastgelegd dat uit de algemene middelen ten behoeve van het
mediabudget dient te worden afgedragen. Dit bedrag is gebaseerd op de afdracht
in 1998 door de DOB.De vrijkomende uitvoeringskosten van de DOB betreffen mediagelden, die
werden besteed aan de inning en nimmer konden worden aangewend ten behoeve
van de media. De kosten van inning komen na aanvaarding van het wetsvoorstel
te vervallen. Naar de mening van ondergetekenden kan aan de vrijkomende uitvoeringskosten
zonder belemmering de bestemming worden gegeven welke in het regeerakkoord
is afgesproken.De leden van de fractie van het CDA vragen in het kader
van de overgang van het personeel naar het kostenplaatje van de afschaffing
van de omroepbijdrage. De leden van de fracties van RPF en GPV zijn nog niet
overtuigd van de beoogde efficiencywinst. De memorie van toelichting zegt
niets over de kosten van de overgang van het ene naar het andere systeem,
alleen de kosten voor het personeel worden genoemd.De personele kosten bestaan uit de overgangskosten, de gebruikelijke kosten
na herplaatsing en de kosten van flankerende maatregelen. De personele kosten
zijn afhankelijk van de afspraken die over de overgang van het personeel worden
gemaakt. De besprekingen hierover, die moeten resulteren in een convenant,
zijn thans in volle gang. Uit het voorgaande blijkt dat op dit moment nog
geen nauwkeurig beeld is te geven van de feitelijke personele kosten.Ook de overgang van het ene naar het andere systeem brengt kosten met
zich mee. Naast de bovengenoemde personele kosten is er ook sprake van incidentele
uitgavenposten in verband met de overgang. Te denken valt aan de kosten van
de aanpassing van automatiseringssystemen van de DOB, het verzorgen van extra
mailings (porto, papier) e.d. Van deze materiële overgangskosten is in
dit stadium evenmin een exact beeld te geven. Op basis van een inschatting
door de Belastingdienst zijn de bedragen voor de overgang vastgesteld: uitgaande
van invoering per 1 januari 2000 ontvangt de Belastingdienst f 30 miljoen
in 2000 en f 15 miljoen in 2001. Dit betreft zowel de personele als de
materiële component. De efficiencywinst als gevolg van de
afschaffing van de omroepbijdrage bedraagt vanaf 2002 structureel f 60
miljoen per jaar, zijnde de uitvoeringskosten van de DOB. In 2000 bedraagt
de efficiencywinst als gevolg van de overgangskosten f 30 miljoen en
in 2001 f 45 miljoen.De leden van de fractie van de SGP vragen de regering
welke belasting en/of heffing zal worden verhoogd. Tevens vragen deze leden
of er rekening is gehouden met diegenen die om principiële redenen geen
televisietoestel hebben aangeschaft. Zij willen voorts van de regering meer
duidelijkheid over de invulling in het nieuwe stelsel van de inning van de
ca. f 45 miljoen bij bedrijven, alsmede een reactie op de stelling van
de DOB dat er in de zakelijke markt een winstgroei wordt verwacht van f 45
mln.Voor de beantwoording van de vraag welke belasting zal worden verhoogd
verwijzen ondergetekenden naar de antwoorden inzake de lastendruk.Voor de beantwoording van de vraag of rekening is gehouden met diegenen,
die om principiële redenen geen televisietoestel hebben aangeschaft wordt
verwezen naar de beantwoording inzake algemene aspecten.Voor de beantwoording van de vragen over de heffing bij bedrijven verwijzen
ondergetekenden naar de antwoorden inzake de zakelijke markt. Opbrengst zakelijke marktHet is de leden van de fractie van het CDA niet duidelijk
op welke wijze de inkomsten uit de «zakelijke markt» gerealiseerd
zullen worden. Het CDA vraagt of de regering kan aangeven op welke wijze de
begrote inkomsten van f 45 miljoen uit deze markt worden gerealiseerd
en hoe de verdeelsleutel is die daarbij wordt gehanteerd. De leden van de
fractie van de PvdA vragen zich af of de mogelijke groei van de opbrengsten
uit de zakelijke markt niet moeten worden meegenomen in het totaalbedrag.
Het is de leden van D66 niet duidelijk hoe het deel van de omroepbijdragen
dat momenteel wordt betaald door het bedrijfsleven ook na afschaffing van
de omroepbijdrage wordt gedekt uit het bedrijfsleven. Voorts vraagt D66 zich
af of de berekening van de rijksomroepbijdrage niet moet worden aangepast
voor de geraamde stijging van de opbrengsten uit de zakelijke markt. De leden
van de fractie van de SGP wijzen erop dat de zakelijke gebruikers voortaan
gevrijwaard zullen zijn van een aanslag ten behoeve van de (publieke) omroep
en vernemen hierover graag het standpunt van de regering.De geraamde opbrengst van de omroepbijdrage wordt in 1999 voor het overgrote
deel opgebracht door particuliere huishoudens. De opbrengst uit de zakelijke
markt wordt geraamd op ca. f 45 miljoen. Om te voorkomen dat de afschaffing
leidt tot een lastenverzwaring voor huishoudens is dit bedrag in mindering
gebracht op het bedrag dat gedekt wordt door de verhoging van het tarief in
de eerste schijf van loon- en inkomstenbelasting. Voor het bedrijfsleven zou
de afschaffing van de omroepbijdrage op zichzelf een partiële lastenverlichting
van f 45 miljoen betekenen. Deze lastenverlichting is echter meegenomen
in de afweging omtrent het totale pakket aan lastenverlichtende en lastenverzwarende
maatregelen voor het bedrijfsleven. Compensatie vindt dus plaats door diverse
maatregelen. Binnen het pakket van maatregelen kan geen specifieke maatregel
worden benoemd die uitsluitend dient ter compensatie van gederfde omroepbijdragen.
Voor een overzicht van het totale pakket van maatregelen wordt verwezen naar
paragraaf 4.4 in de Miljoenennota.Bij de bepaling van de rijksomroepbijdrage is, evenals bij de vaststelling
van de compensatie voor provincies en gemeenten, uitgegaan van de reëel
gederfde inkomsten. De rijksomroepbijdrage is gebaseerd op de gerealiseerde
opbrengsten die in 1998 aan de minister van OCenW zijn afgedragen ten behoeve
van de media. De mogelijke stijging van de opbrengsten uit de zakelijke markt
is derhalve niet meegenomen. Daar staat tegenover dat het deel van de opbrengst
1998 dat werd opgebracht door het bedrijfsleven in de voorgestelde systematiek
wordt geïndexeerd met de prijsontwikkeling en de groei van het aantal
huishoudens.Europese aangelegenhedenDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering
de gewijzigde financieringsregeling voor de publieke omroep reeds ter kennisgeving
naar de Europese Commissie heeft gestuurd, en zo ja, wat de reactie van de
Europese Commissie was. Ook de leden van de fractie van de SGP hebben de regering,
indien mogelijk, om een reactie van de Europese Commissie verzocht.Het wetsvoorstel is nog niet ter kennisneming naar de Europese Commissie
verzonden. Ondergetekenden achten het meest geschikte moment hiervoor na aanvaarding
van het wetsvoorstel door de Tweede Kamer.De leden van de fractie van het CDA vragen de regering
een gedetailleerd overzicht te geven van de hoogte van de omroepbijdrage in
de verschillende EU lidstaten, dit in relatie tot de kosten van het publieke
bestel. Tevens vragen deze leden of, en zo ja welke, EU-landen de financiering
van het binnenlandse publieke bestel halen uit de algemene middelen. De leden
van de fractie van GroenLinks vragen of Nederland afwijkt van wat de norm
lijkt in vrijwel alle omringende landen, als tot fiscalisering wordt overgegaan
en vragen of er landen hiertoe zijn overgegaan en zo ja, hoe zij dit hebben
vormgegeven. Ook de leden van de fractie van de SGP verzoeken de regering
een overzicht te geven van de financieringswijze van de publieke omroep in
de andere staten van de Europese Unie, inclusief inzicht in de overwegingen
hiervoor.Het gevraagde overzicht is als bijlage bijgesloten.1 Hieruit blijkt dat bijna in alle Europese landen omroepbijdrage wordt
geheven, met dien verstande dat het aandeel van de inkomsten uit de omroepbijdrage
in het totale budget van de publieke omroepen varieert, afhankelijk van de
aanwezigheid van andere inkomstenbronnen zoals reclame, de omvang van de bevolking,
en de hoogte van de omroepbijdrage zelf. Met een aandeel van 69% bevindt de
Nederlandse publieke omroep zich in het gezelschap van de publieke omroep
in België, Duitsland, Finland en het Verenigd Koninkrijk, ligt het percentage
boven Ierland, Italië en Oostenrijk en duidelijk onder Zweden. Geen andere
landen zijn Nederland voorge- gaan in het fiscaliseren van de omroepbijdrage.
Hoewel er landen zijn die de omroepbijdrage hebben afgeschaft, zoals Spanje
en Portugal, ging dat in deze landen aanvankelijk niet gepaard met een structurele
compensatie uit algemene middelen, maar heeft dit geleid tot een toenemende
afhan- kelijkheid van commerciële inkomsten. In de daaropvolgende jaren
hebben de betreffende regeringen zich wel met enige regelmatig genood- zaakt
gezien de optredende tekorten te compenseren in de vorm van subsidies. Deze
adhoc financiering uit algemene middelen gaf overigens vervolgens in enkele
gevallen aanleiding tot klachten van commerciële omroepen, en aanleiding
tot een discussie op Europees niveau over de financiering van de publieke
omroep in relatie tot het EU-verdrag.De leden van de fractie van het CDA vragen ook uitvoerig
in te gaan op de vraag hoe de financiering van de publieke omroep uit belastingmiddelen
zich verhoudt tot de strekking van de Resolutie van de regeringen van de EU-lidstaten
van 25 januari 1999 (PB99c30-01). Ook de leden van de fractie van de SGP vragen
de regering op dit punt nadere toelichting.Ondergetekenden delen de opvatting van de leden van de fractie van het
CDA dat aan de publieke omroep specifieke eisen kunnen worden gesteld, en
dat hij in alle opzichten onafhankelijk moet kunnen functioneren. Voor de
programmatische onafhankelijkheid bestaan reeds de nodige (grond-) wettelijke
garanties. Met dit wetsvoorstel is, door de aanspraak van de publieke omroep
op de algemene middelen wettelijk vast te leggen, ook de onafhankelijkheid
van de financiering gegarandeerd. Dit was echter niet de strekking van de
genoemde resolutie, noch die van het Protocol inzake de financiering van de
publieke omroep, zoals opgenomen in het Verdrag van Amsterdam, waaraan de
resolutie refereert. Veeleer was het de bedoeling van de regeringen om (nogmaals)
vast te leggen dat de bevoegdheid voor de vaststelling van de opdracht en
de financiering van de publieke omroep bij de lidstaten berust, onverminderd
de bevoegdheden van de Europese Commissie om te waken voor concurrentievervalsing.
Daarnaast werd in de genoemde Resolutie bevestigd dat de publieke omroep moet
kunnen blijven profiteren van de technologische vooruitgang, en zijn activiteiten
moet kunnen ontwikkelen en diversificeren in het digitale tijdperk. Maar noch
in het Protocol, noch in de resolutie, wordt een voorkeur uitgesproken voor
financiering van de publieke omroep uit algemene belastingmiddelen of uit
specifieke omroepbijdragen.TijdpadTen aanzien van de overgang naar het nieuwe stelsel
is de leden van de fractie van de PvdA gebleken dat de DOB nog steeds rekeningen
verstuurt naar kijkers en luisteraars. Dit is formeel gezien begrijpelijk
maar roept logischerwijs vragen op bij consumenten. De leden van deze fractie
vragen hoe de regering denkt de onrust hierover te voorkomen, of er een voorlichtingscampagne
komt waarin mensen duidelijk wordt gemaakt dat ze het teveel betaalde terug
krijgen, hoe snel de mensen het teveelbetaalde terugontvangen en of de mensen
daar zelf nog actie voor moeten ondernemen. Ook de leden van de fractie van
het CDA vragen hiernaar. De leden van de fractie van de SP vragen de regering
toe te lichten hoe en wanneer zij de burgers over de afschaffing van de omroepbijdrage
gaat informeren. De leden dringen er bij de regering op aan te voorkomen dat
mensen de omroepbijdrage moeten betalen en deze later terugkrijgen. Zij vernemen
graag het standpunt van de regering hierover.Tevens constateren de leden van de fractie van de PvdA
dat niet alleen burgers, maar ook provincies en gemeenten in een tijdsklem
komen te zitten.Vooralsnog dient de Mediawet «gewoon» uitgevoerd te worden
door de DOB. Ondergetekenden willen niet vooruitlopen op een wetsvoorstel,
waar het parlement nog geen oordeel over heeft gegeven. Daarbij komt dat de
financiering van de publieke omroep afhankelijk is van de door de DOB gegenereerde
inkomsten. Wij zien derhalve geen andere mogelijkheden dan een zo spoedig
mogelijke terugbetaling van de omroepbijdrage na aanvaarding van het wetsvoorstel.Bij verzending van nieuwe nota's zal informatie inzake de mogelijke afschaffing
van de omroepbijdrage worden meegezonden. Na aanvaarding van het wetsvoorstel
zullen alle burgers rechtstreeks door de DOB worden geïnformeerd over
de consequenties. Er wordt nog bekeken of de DOB vooruitlopend hierop een
persbericht moet verzenden. De mensen krijgen het teveelbetaalde geld automatisch
teruggestort op de rekening. Het geheel zal naar verwachting worden afgerond
in het eerste kwartaal 2000, uitgaande van aanvaarding van het wetsvoorstel
voor 1 januari 2000.Ten aanzien van de tijdsklem, waarin provincies en gemeenten komen te
zitten menen ondergetekenden dat hieraan deels tegemoet kan worden gekomen
door 1999 als meetjaar voor de toevoeging aan gemeentefonds en provinciefonds
te nemen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of bij
een latere invoering van dit wetsvoorstel, de regering ervoor zorgt dat de
verslechtering van 0,8% bij de koopkracht van de sociale minima voor het jaar
2000 ongedaan wordt gemaakt?De voorgenomen afschaffing van de omroepbijdrage is gekoppeld aan de verhoging
van het laagste belastingtarief met 1,1%, die is opgenomen in het Belastingplan
2000. Daarnaast is in het lastenbeeld rekening gehouden met het voordeel dat
het bedrijfsleven ondervindt bij afschaffing van de omroepbijdrage. Latere
invoering zou betekenen dat de loonbelastingtabellen in de loop van 2000 moeten
worden aangepast. De negatieve koopkrachteffecten voor het hele jaar 2000
zouden dan in een deel van het jaar moeten worden ingehaald. Dit heeft dan
weer een nadelig effect op de loonstrookjes in januari 2001. Ondergetekenden
gaan uit van afschaffing van de omroepbijdragen per 1 januari 2000.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,F. van der PloegDe Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Ter vertrouwelijke inzage, alleen voor de leden, gelegd bij de afdeling
Parlementaire Documentatie.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26707-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl