Zee- en kustvisserij; Brief van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29675, nr. 49

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

23-10-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

29675 nr. 49

17-10-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamAntwoorden op de vragen van de vaste commissie voor Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit m.b.t. de profielbeschrijving voor habitattype
H1110_AKaders en randvoorwaarden1, 28 en 294Habitattypen H1170 («Riffen») en H1110 («Permanent
overstroomde zandbanken»)2, 9, 10 en 18Dynamiek van het systeem (inclusief klimaatverandering
en nutriëntenniveau)37, 13, 20 en 21222426 en 27Soorten in habitattype H1110_A (inclusief mosselbanken
en exoten)5, 17 en 1968 en 1611 en 2512 en 2314Overig15
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29675Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 675Zee- en kustvisserijnr. 49BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEITAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 17 oktober 2008Hierbij zend ik u de antwoorden op Kamervragen voortvloeiend uit het AO
van 2 oktober 2008 met als onderwerp de beschrijving van Habitattype
1110A.De lijst van 29 Kamervragen met betrekking tot het profielendocument voor
habitattype H1110_A bevat enkele sterk aan elkaar gerelateerde vragen. Om
die reden heb ik deze vragen thematisch samengenomen. Voor de herkenbaarheid
heb ik de nummering van de vragen gelijk gehouden aan de oorspronkelijke nummering.Wellicht ten overvloede, wil ik u voorafgaand aan de beantwoording van
de vragen twee zaken onder de aandacht brengen. Ten eerste: de Habitatrichtlijn
heeft tot doel bij de dragen tot het behoud van de biologische diversiteit
door het instandhouden van de natuurlijke habitats
en de wilde flora en fauna. Ten tweede geef ik
u aan dat het profielendocument een technisch wetenschappelijke document is,
dat op basis van de laatste stand van ecologisch wetenschappelijke kennis
een ecologische beschrijving geeft van het habitattype en op basis van door
de Europese Commissie aangedragen criteria de Staat van Instandhouding beoordeelt.De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,G. VerburgAntwoorden op de vragen van de vaste commissie voor Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit m.b.t. de profielbeschrijving voor habitattype
H1110_AKaders en randvoorwaarden1, 28 en 29Hoewel dit document op zich niet op rechtsgevolg gericht
is, was de vorige beschrijving van het habitattype H1110 wel aanleiding om
de vergunning te vernietigen. Is nu geborgd dat zich geen herhaling zal voordoen?
En hoe dan?Bent u van mening dat voor het opstellen van een passende
beoordeling de benodigde kennis ook beschikbaar is, of wordt daarvoor een
grote extra onderzoeksinspanning verwacht?Is het mogelijk met dit profielendocument juridisch
houdbare vergunningen voor de mosselzaadvisserij op tijd aan te vragen en
te verlenen?Niet de beschrijving van habitattype H1110 was de reden voor de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State om de beslissing op het bezwaar
tegen de verleende vergunning voor de voorjaarsvergunning mosselzaadvisserij
2006 te vernietigen, maar het ontbreken van voldoende wetenschappelijke zekerheid
dat de mosselzaadvisserij niet leidt tot significante aantasting van het habitattype
1110 in de Waddenzee (H1110_A). In het nieuwe profielendocument is op basis
van de best beschikbare ecologische kennis de beschrijving van de ecologische
kenmerken en vereisten van het habitattype gepreciseerd. Er wordt beter beschreven
wat we willen beschermen. Dit maakt een betere passende beoordeling van de
effecten van de mosselzaadvisserij op habitattype H1110_A en dus een betere
onderbouwing van de vergunning mogelijk. Dat draagt bij aan de juridische
houdbaarheid. Het eindoordeel is echter aan de rechter.4Er wordt in het document ook gesproken over de waarde
van de mosselpercelen, door mensen beheerde natuur. Met name als voedselvindplaats
voor vogels is dat van belang. Waarom wordt deze menselijke activiteit –
het in stand houden van die mosselpercelen – niet positiever gewaardeerd?Door mensen gecreëerde voorzieningen in de Waddenzee behoren per
definitie niet tot de ecologische kenmerken en vereisten van de natuurlijke
habitattypen van het Natura 2000-gebied, zoals deze in het profielendocument
worden beschreven en waaraan menselijk handelen nu juist wordt getoetst. Mosselpercelen
vervullen een positieve rol in de voedselvoorziening voor bepaalde vogels,
in het bijzonder duikende eenden. De voedselfunctie van de mosselpercelen
wordt in het profielendocument gekwalificeerd als «belangrijk»
en dus positief gewaardeerd.Echter, deze constatering is van belang voor de beoordeling van de effecten
van mosselzaadvisserij in het licht van de Vogelrichtlijn en NB-wet ’98;
niet zozeer voor de beoordeling van de kwaliteit van de ingevolge de Habitatrichtlijn
te beschermen biogene structuren als onderdeel van de te beschermen habitattypen.Habitattypen H1170 («Riffen») en H1110 («Permanent
overstroomde zandbanken»)2, 9, 10 en 18Er is gekozen om geen aparte beschrijving te maken
voor habitattype H1170 maar de zachte structuren samen met de harde in een
type te beschrijven. Geeft dat geen extra risico bij komende beoordelingen
over mosselzaadvergunningen?In het profielendocument wordt habitattype 1170 («riffen»)
als kenmerk voor habitattype 1110 meegenomen. Waarom is hiervoor gekozen,
in afwijking van de EU-interpretation manual?Waarom spitst de beschrijving van habitattype 1110A
zich toe op de mosselbanken, terwijl de andere harde substraten en de zandige
sedimenten minder aan bod komen, maar wel het grootste deel van het oppervlak
uitmaken?Bij aanmelding wordt één profieltype
aangemeld. Waarom kan een gebied uiteindelijk voor meerdere typen worden aangewezen?
Is dit noodzakelijk?Bij de aanmelding van de Waddenzee voor de Habitatrichtlijn was de toenmalige
Europese definitie van H1170 niet van toepassing op de situatie in de Nederlandse
Waddenzee. Pas in de nieuwe uitwerking door de Europese Commissie (2007) zijn
ook de rifvormende structuren op zachte bodems opgenomen. Mosselbanken waren
inmiddels op ecologisch inhoudelijke gronden al bij de aanmelding meegenomen
als onderdeel van habitattype H1110. Er is voor gekozen deze systematiek niet
te wijzigen en mosselbanken in diverse stadia van ontwikkeling op te nemen
in de beschrijving van H1110_A.De profielbeschrijving van habitattype H1110_A besteedt aandacht aan de
kenmerken van een goede structuur en functie. Hierbij is expliciet tekst gewijd
aan de zandige en slibrijke sedimenten in het habitattype. Ook zijn de processen
die van invloed zijn op de habitatstructuur en de samenstelling van de aanwezige
levensgemeenschappen bondig beschreven.De kenmerken van habitattype H1170 zijn opgenomen in die van habitattype
H1110_A. Hiermee zijn ook de mosselbanken in diverse stadia van ontwikkeling
onderdeel geworden van H1110_A. In de profielbeschrijving gaat hiernaar speciale
aandacht uit, vanwege de grote ecologische rol en functie van deze biogene
structuur, die door andere aanwezige harde substraatsoorten en de zandige
sedimenten niet kunnen worden vervuld.Deze werkwijze geeft geen extra risico bij beoordeling over mosselzaadvergunningen.
Immers, zowel bij de afzonderlijke toetsing aan H1170 of H1110 als bij de
integratie van de waarden van de beide typen in één profielbeschrijving
wordt aan dezelfde kwaliteitskenmerken getoetst.Dynamiek van het systeem (inclusief klimaatverandering
en nutriëntenniveau)3In het document wordt erkend dat de invloed van menselijke
ingrepen op de morfologie en de totale natuur groot is en de gevolgen van
de afsluiting van onder andere het IJsselmeer nog steeds merkbaar zijn en
nog niet uitgewerkt. Daarnaast is in ieder geval sprake van grote dynamiek.
Hoe kan in deze situatie dan gewerkt worden met statische criteria (verspreiding,
oppervlakte, kwaliteit, toekomstperspectief)? Waarom wordt niet meer erkend
dat ook bij dit habitattype er sprake is van natuurbeheer? (Vergelijkbaar
met natuurbeheer als heide e.d.)De Europese Commissie schrijft de lidstaten voor op welke criteria de
Staat van Instandhouding beoordeeld moet worden. Deze criteria zijn verspreiding,
oppervlakte, kwaliteit en toekomstperspectief. Deze criteria, als begrip wellicht
statisch, zijn zo gekozen dat de veranderingen in het habitattype, bijvoorbeeld
als gevolg van beheermaatregelen, van invloed zijn op de beoordeling van de
Staat van Instandhouding.Het profielendocument is niet het kader voor de beantwoording van de vraag
of een bepaalde menselijke activiteit bijdraagt aan het beheer van de natuur.
Naar de positieve effecten van dergelijke activiteiten wordt wel gekeken bij
de formulering van de instandhoudingsmaatregelen voor het habitattype
in het beheerplan voor de Waddenzee en bij de vergunningverlening. Een oordeel
hierover moet wetenschappelijk zijn gefundeerd.7, 13, 20 en 21In het profielendocument is gekozen voor de referentieperiode
1960–1990. Waarom wordt niet ingegaan op de effecten van klimaatveranderingen
van na deze periode die veel invloed hebben op de staat van instandhouding
en het toekomstperspectief?Kan duidelijker worden gemaakt wat de rol van externe
factoren, als klimaatverandering en nutriëntenniveau, is ten aanzien
van de matig ongunstig beoordeelde staat van instandhouding?Hoe is met de gevolgen van de veranderingen in eutrofiëring
en klimaat rekening gehouden bij de beoordeling van de SvI?Hoe is met de natuurlijke dynamiek van het habitat
rekening gehouden bij de beoordeling van de SvI?Toen de Habitatrichtlijn van kracht werd, was al sprake van een teruglopende
biodiversiteit. Het eerste moment van beoordeling ligt daarom voor 1994. Op
basis van het advies van de deskundigen en beschikbare gegevens is gekozen
voor de periode 1960–1990.Bij het vaststellen van de doelen is reeds rekening gehouden met de natuurlijke
dynamiek van het systeem. De effecten van klimaatverandering en nutriëntenniveau
zijn mogelijk in retrospect inzichtelijk te maken. Het is echter nog maar
de vraag of een eenduidige causale relatie tussen klimaatverandering en de
Staat van Instandhouding aantoonbaar is in een systeem waarvan het functioneren
onderhevig is aan een veelvoud aan factoren, zowel natuurlijke als antropogene.Er is lopend en gepland meerjarig onderzoek naar de draagkracht van de
Waddenzee als ecosysteem, waaruit op termijn zou kunnen blijken welke relaties
en factoren de belangrijkste invloed hebben op de ontwikkelingsmogelijkheden
en de Staat van Instandhouding.Op dit moment wordt bij de beoordeling rekening gehouden met wat we weten
over mogelijke effecten in het verleden. Ook in de toekomst zal rekening worden
gehouden met de laatste stand van kennis.22Waarom is niet besproken c.q. geen rekening gehouden
met de opmerkingen Produs auditcommissie (Herman et al., 2008) in dit verband
over «alternatieve stabiele toestanden» die een historische referentie
minder bruikbaar maken.Het gebruik van een historische referentie kent beperkingen. Echter, een
geografische referentie is er niet en daarmee is de historische referentie
het best beschikbare en het enige werkbare.24Gegeven het nutriëntenbeleid is niet te verwachten
dat dit aangrijpingspunten biedt voor maatregelen, terwijl de factor lichtklimaat
niet direct te beïnvloeden is. Op welke manier is de matig ongunstige
SvI op dit punt te verbeteren?De Staat van Instandhouding wordt beoordeeld op vier criteria: verspreiding,
oppervlakte, kwaliteit en toekomstperspectief. De beoordeling van het criterium
kwaliteit is gebaseerd op het duurzaam voorkomen van de typische soorten en
op structuur en functie. De beoordeling van de Staat van Instandhouding is
dus niet alleen gebaseerd op nutriëntenrijkdom en lichtklimaat. Het zijn
slechts twee van de totale set van randvoorwaarden voor een goede structuur
en functie van het habitattype. Andere genoemde randvoorwaarden zijn onder
meer: geringe mate van bodemverstoring, hydrodynamiek (getijdenstromen en
golfwerking) en fluctuaties in zoet en zout. Deze randvoorwaarden
zijn in belangrijke mate afhankelijk van de natuurlijke dynamiek in het systeem,
maar staan ook onder invloed van menselijk handelen.26 en 27Op pagina 3 staat «Gezien de natuurlijke dynamiek
van beide subtypen is enige mate van bodemverstoring mogelijk vanwege het
natuurlijke herstelvermogen». Wordt in deze passage bedoeld dat mosselzaadvisserij
in de Waddenzee mogelijk is zonder dat er significante effecten t.a.v. de
natuurwaarden optreden?Hoe moet in dit verband de passage op pagina 5 («Herstel
na een verstoring (zoals een storm of een mechanische ingreep) vindt binnen
enkele jaren plaats») worden geïnterpreteerd?Of en in welke mate mosselzaadvisserij mogelijk is zonder significante
effecten op de beschermde natuurwaarden, zal moeten worden aangeven in een
passende beoordeling bij de aanvraag van een visvergunning. In het algemeen
is herstel na een ingreep zeker aanwezig. Hierbij moet wel in aanmerking worden
genomen de frequentie van ingrijpen enerzijds en de duur van het herstel anderzijds.Natuurlijk is hierbij wel van belang dat het gaat om duurzaam medegebruik.Het PRODUS-onderzoek is erop gericht aan te tonen of er effecten van mosselzaadvisserij
zijn en in welke mate deze effecten negatieve invloed hebben op de Staat van
Instandhouding. Daarmee draagt het onderzoek bij aan het definiëren van
(duurzaam) medegebruik door de bodemberoerende mosselzaadvisserij.De geciteerde opmerking heeft betrekking op kortlevende soorten in de
basis van de voedselketen. Genoemd worden plankton en bodemdieren. De gemiddelde
maximale levensduur van mosselen is 5 jaar. Hoewel de mossel een bodemdier
is, wordt deze op basis van deze levensduur niet tot de kortlevende soorten
gerekend.Soorten in habitattype H1110_A (inclusief mosselbanken
en exoten)5, 17 en 19In het document wordt wel melding gemaakt van de aanwezigheid
van exoten als de Japanse oester maar in de beoordeling wordt dit verder buiten
beschouwing gelaten. Waarom is daarvoor gekozen?Komt de definitie van exoten overeen met wat andere
lidstaten hebben vastgesteld?Telt volgens deze systematiek in de toekomst ook Ensis,
eveneens een exoot van na 1900, niet meer mee als voedsel voor eidereenden?Het Biodiversiteitsverdrag1 en de Habitatrichtlijn 2 verplichten tot het nemen van maatregelen met betrekking
tot exoten die de inheemse biodiversiteit bedreigen. In de beleidsnota invasieve
exoten3 zijn deze verplichtingen verder uitgewerkt.
In Europa is er consensus over dat soorten die afkomstig zijn van een ander
continent (vaak door menselijk handelen) en na 1900 in het land worden aangetroffen
als exoot worden gekenmerkt.Volgens deze definitie zijn Japanse Oesters en Ensis exoten en kan de
aanwezigheid van deze soorten in het systeem dus niet als positieve factor
bij de beoordeling van de kenmerken van structuur en functie in het kader
van de vaststelling van de Staat van Instandhouding van Habitattype 1110_A
worden meegewogen. Tegelijk is de aanwezigheid van Japanse oesterbanken in
de Waddenzee vooralsnog een gegeven en staat vast dat zij voor een deel vergelijkbare
ecologische functies als mosselbanken hebben (onder meer als substraat voor
andere organismen, die onderdeel zijn van de te beschermen waarden). Voor
beide exoten geldt geen beschermingsopgave. Maar, omdat de Japanse
Oester plaats biedt aan andere organismen is de soort wel bij de ecologische
beschrijving opgenomen, echter niet in de definitie.Het niet opnemen van de Japanse oester in de definitie van het habitattype
is in lijn met de interpretatie van Duitsland en Denemarken.Net als in de huidige situatie, zal ook in de toekomst Ensis als voedsel
voor eidereenden gelden.6In het document wordt ervan uitgegaan dat de terugkeer
van grote vlakte zeegras niet meer mogelijk is. Deze zijn door een ziekte
en mogelijk andere oorzaken verdwenen (zie natuurbalans 2008). Waarom wordt
er bij deze ene soort zo makkelijk vanuit gegaan dat ze nu eenmaal voorgoed
verdwenen is en wordt er voor andere soorten, ondanks de natuurlijke dynamiek,
vast gehouden aan bepaalde mate van instandhouding of herstel? Is hier geen
sprake van willekeur?Reeds sinds 1987 werd en wordt door Rijkswaterstaat, Radbout Universiteit
Nijmegen, Rijksuniversiteit Groningen, NIOZ en Wageningen IMARES (de toenmalige
voorganger) onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor herintroductie van
Groot Zeegras in de Waddenzee. In 2005 heeft dit geresulteerd in de zogeheten «Kansenkaart
Zeegras Waddenzee», waarin gebieden met potentie voor litoraal zeegras
zijn geïdentificeerd. Tot op heden is de herintroductie van Groot zeegras
in het litoraal van de Waddenzee nog weinig succesvol. De terugkeer van Groot
zeegras in het sublitoraal van de Waddenzee wordt pas mogelijk geacht na herstel
van voldoende doorzicht in de Waddenzee.In het sublitoraal van de Waddenzee komen op enkele plekken nog oudere
mosselbanken voor. Dit maakt het zeer aannemelijk dat, mits onder gunstige
omstandigheden, sublitorale mosselbanken zich kunnen herstellen.Ecologisch gezien is het herstel van mosselbanken dus waarschijnlijk,
voor sublitoraal Groot zeegras is dit vooralsnog niet het geval.8 en 16Op de pagina’s 4 en 5 staan voor zowel habitattype
1110A als 1110B de typische soorten weergegeven, gebaseerd op de criteria
genoemd op pagina 3. Is het mogelijk om voor elke typische soort aan te geven
in hoeverre het aan elke criteria voldoet?Voldoen alle soorten in de tabel op pagina 4 en 5 aan
de criteria die voor typische soorten op pagina 3 zijn bepaald? Zo ja, kunt
U per soort aangeven in welk monitoringprogramma en via welke methodiek deze
soort aan het bepalen van de abiotische dan wel biotische toestand een bijdrage
heeft?Het profiel van habitattype H1110 is te vinden via de internetsite van
het ministerie van LNV. Dit profiel bevat geen lijst van typische soorten
voor habitattype H1110_B. Habitattype H1110_B moet nog nader worden gespecificeerd.Alle voor habitattype H1110_A opgenomen typische soorten voldoen aan alle
op pagina 3 opgenomen criteria. Voor alle soorten geldt dat zij meetbaar zijn
en opgenomen zijn in bestaande monitoringprogramma’s. Ook zijn zij niet
regionaal zeer zeldzaam, geen exoot en bruikbaar als indicator van de goede
abiotische toestand of abiotische structuur.11 en 25Kan voor de mosselbanken een matig ongunstige toestand
aangetoond worden?Deelt u de mening dat de toestand als «matig
ongunstig» wordt beoordeeld om daarmee een wenselijk geachte verbetering
te legitimeren? Zo niet, welke inhoudelijk valide argumentatie
leidt dan wel tot deze beoordeling?U heeft gelijk dat op basis van de historische referentieperiode 1960–1970
niet kan worden aangetoond dat de mosselbanken zich in een matig ongunstige
staat van instandhouding bevinden. Dit is ook geconstateerd in het profielendocument.
Hierin staat: «dat oudere stadia nu minder voorkomen dan in de referentieperiode
kan niet met zekerheid worden gezegd».Mosselbanken zijn onder habitattype H1110_A gedefinieerd als «mosselbanken
in diverse stadia van ontwikkeling». Jaarlijks valt mosselzaad, het
ene jaar meer dan het andere. Onder gunstige omstandigheden (o.m. stabiele
locatie, geringe predatie en geen bodemverstoring) groeit dit mosselzaad uit
tot een oudere mosselbank. Door onderzoeksbureau MarinX is in 2005 de zgn. «ervaringskaart
stabiliteit sublitorale mosselbanken» gemaakt. Deze kaart classificeert
de stabiliteit van sublitorale mosselbanken naar vijf klassen. De stabielere
banken blijven vaak/voor het merendeel (klasse 4) of bijna altijd/voor het
overgrote deel (klasse 5) liggen. Het is dan ook aannemelijk dat het deze
locaties zijn waar na verloop van tijd oudere, sublitorale mosselbanken kunnen
ontstaan en bestaan.Dat in de Nederlandse Waddenzee onder gunstige omstandigheden oudere mosselbanken
kunnen voorkomen, is inmiddels duidelijk geworden uit het litorale (het bij
laag water droogvallende) deel van de Waddenzee. Onderzoek van Wageningen
IMARES toont aan dat op de litorale platen zich nu zichtbaar de meerjarige
mosselbanken herstellen.De ervaringen met herstel van mosselbanken in het litorale deel van de
Waddenzee, in combinatie met de stabiliteitskaart maken het zeer aannemelijk
dat er meerjarige sublitorale mosselbanken in grotere arealen kunnen voorkomen
dan in de huidige situatie aanwezig is. Om deze reden is het oordeel «matig
ongunstig» tot stand gekomen.12 en 23Welke rol heeft de constatering dat de soortenrijkdom
van de vissen niet is afgenomen, gespeeld bij de beoordeling van de staat
van instandhouding?Waarom is bij de beoordeling voor de vissen niet ingegaan
(i) op de soortenrijkdom (die volgens pagina 8 niet is afgenomen) en (ii)
en ten aanzien van de afname in biomassa op het afnemend nutriëntenniveau
van de kustwateren en/of veranderd lichtklimaat (pagina 9).Van belang is hierbij onderscheid te maken tussen soortenrijkdom en soortensamenstelling.
Bij soortenrijkdom gaat het om het aantal vissoorten, terwijl het bij soortensamenstelling
de voorkomende soorten en hun abundantie betreft.Het profielendocument schetst globaal enkele ontwikkelingen in de soortensamenstelling.
De hierin aangegeven verschuivingen in de samenstelling van de visgemeenschap
hebben geen invloed gehad op de beoordeling van de Staat van Instandhouding
van het habitattype. De beoordeling voor enkele specifieke vissoorten is meegenomen
bij de beoordeling van kwaliteitskenmerk «typische soorten», wat
als «gunstig» is beoordeeld.Ten aanzien van afname van de totale biomassa van de visfauna zijn eenduidige
causale relaties met verklarende factoren niet met zekerheid te geven. De
afname van de biomassa sec, in combinatie met de geringe aanwezigheid van
mosselbanken van de oudere stadia heeft geleid tot de beoordeling van «matig
ongunstig» voor kwaliteitskenmerk structuur en functie.14Is het überhaupt mogelijk een stabiele populatie
te definiëren in een dynamisch ecosysteem waar ook externe factoren een
belangrijke rol spelen? Kan weergegeven worden welke onzekerheidsmarges dit
met zich meebrengt?Nee. Populaties zijn per definitie aan enige mate van dynamiek onderhevig.
Om die reden zijn de doelen voor soorten ook niet gedefinieerd in concrete
aantallen, maar in termen van draagkracht van het systeem voor een bepaalde
populatieomvang. Het is namelijk wel mogelijk om in het systeem dusdanige
randvoorwaarden te creëren dat er ecologische ruimte is voor een gewenste
populatieomvang.Het kan niet aangegeven worden welke onzekerheidsmarges dit met zich meebrengt.Overig15In hoeverre wordt het voorliggende profielendocument
inhoudelijk onderschreven door externe deskundigen die daarvoor de bouwstenen
hebben aangedragen, waaronder IMARES.In het AO van 2 oktober meldde ik u reeds dat de basis voor het profielendocument
is gelegen in een deskundigenbijeenkomst en een literatuurstudie door Wageningen
IMARES. Aanwezig op de bijeenkomst waren vertegenwoordigers van Wageningen
IMARES, Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ), Rijkswaterstaat
Waterdienst, onderzoeksbureau MarinX en Heinis Waterbeheer en Ecologie. De
door deze deskundigen aangeleverde bouwstenen en revisies op de eerdere conceptversie
van het profielendocument zijn de basis voor de huidige beschrijving van habitattype
H1110_A.In het proces van totstandkoming zijn deskundigen, die denken en werken
vanuit verschillende ecologische specialisaties, betrokken geweest. Daarmee
is de laatste stand van kennis in het document geborgd.XNoot1Artikel 8.XNoot2Artikel 22.XNoot3Kamerstukken II 2007/08, 26 407, nr. 27. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29675-49.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl