Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet in verband met nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheer; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30212, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-11-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30212 nr. 5

10-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE blz. I ALGEMEEN1. Doel en aanleiding2. Splitsing van energiebedrijven2.2. Alternatieven voor onafhankelijk netbeheer2.3. Het wetsvoorstel in Europees perspectief2.4. Vormgeving splitsing2.5. Eigendom van de netten3. De energiemarkt na splitsing3.2. Leveringszekerheid3.3. De Nederlandse energiebedrijven in Europa4. De netbeheerder na splitsing4.1. Inleiding4.2. Het beheren van het net4.3. De administratie van de gegevens van de aangeslotenen4.4. Uitbesteding4.5. Vennootschappelijke structuur en nevenactiviteiten4.6. De eigendom van de aandelen5. De financiële gevolgen van splitsing5.2. Financiële gevolgen voor de energiebedrijven5.3. Kosten en risico’s van Cross Border lease
contracten5.4. Financiële gevolgen voor de aandeelhouders5.5. Financiële gevolgen voor de afnemers5.6. Macro-economische gevolgen5.7. Samenvatting en conclusies6. Beheer netten van 110 kV en hoger7. Europese en internationaal-rechtelijke aspecten7.2. Het recht van de Europese Gemeenschap7.3. Het Europees verdrag van de Rechten van de Mens
en de fundamentele vrijheden8. Verhouding tot andere Nederlandse wetgeving9. Toezicht en handhaving9.1. Algemeen9.2. Uitvoering- en handhavingtoets DTe10. Administratieve lasten en overige effecten van
het wetsvoorstelARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel I, onderdeel B, en artikel II, onderdeel BArtikel I, onderdeel HOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30212Toon alle publicaties in het hoofddossier

 
 
 Heruitgave en origineel

Kamerstuk 30212, nr. 5 h1Heruitgave van deze publicatie

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 168 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 212Wijziging van de elektriciteitswet 1998 en de Gaswet in verband met
nadere regels omtrent een onafhankelijk netbeheernr. 5VERSLAGVastgesteld 10 november 2005De vaste commissie voor Economische Zaken1
belast met het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen. Onder het voorbehoud
dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag afdoende zal beantwoorden,
acht de commissie hiermee de openbare behandeling van het voorstel van wet
voldoende voorbereid. INHOUDSOPGAVE blz. IALGEMEEN3   1.Doel en aanleiding3   2.Splitsing van energiebedrijven162.2.Alternatieven voor onafhankelijk
netbeheer16 2.3.Het wetsvoorstel in Europees perspectief17 2.4.Vormgeving splitsing20   3De energiemarkt na splitsing233.2.Leveringszekerheid233.3.De Nederlandse energiebedrijven
in Europa24   4.De netbeheerder na splitsing314.1.Inleiding31 4.2.Het beheren van het net314.3.De administratie van de gegevens
van de aangeslotenen324.4.Uitbesteding33 4.5.Vennootschappelijke structuur
en nevenactiviteiten33 4.6.De eigendom van de aandelen36    5.De financiële gevolgen van splitsing395.2.Financiële gevolgen voor
de energiebedrijven39 5.3.Kosten en risico’s van Cross
Border lease contracten45 5.4.Financiële gevolgen voor
de aandeelhouders50 5.5.Financiële gevolgen voor
de afnemers52 5.6.Macro-economische gevolgen555.7.Samenvatting en conclusies55    6.Beheer netten van 110 kV en hoger56   7.Europese en internationaal-rechtelijke aspecten577.2.Het recht van de Europese Gemeenschap57 7.3.Het Europees verdrag van de Rechten
van de Mens en de fundamentele vrijheden59   8.Verhouding tot andere Nederlandse wetgeving60   9.Toezicht en handhaving609.1.Algemeen609.2.Uitvoering- en handhavingtoets
dte60   10.Administratieve lasten en overige effecten van het wetsvoorstel61   ARTIKELSGEWIJZE
TOELICHTING61I ALGEMEEN1. Doel en aanleidingDe leden van de CDA-fractie benadrukken in de voorbereiding – de
discussie loopt al enkele jaren als een rode draad door de energiedebatten
heen – altijd zeer kritisch te zijn geweest. Zij hebben vele vragen
en opmerkingen.De Europese Richtlijn spreekt van juridische unbundling en niet van eigendomsunbundling. Nederland
was één van de eersten om juridische unbundling te regelen (per 1 juli 2004, terwijl de verplichting in gaat
op 1 juli 2007; veel andere landen wachten tot het laatste moment). Geen
enkel ander Europees land peinst erover om ook de stap naar eigendomsunbundling te zetten. Eurocommissaris Piebalgs heeft zich
zelfs laten ontvallen, dat hij het Nederlandse wetsvoorstel ziet als een verstoring
van het Europese level playing field.De leden van de CDA-fractie zijn tegen privatisering van de netten. In
een dergelijke onoverzichtelijke markt, waarbij de Europese dimensie nog geheel
in verwarring is, mogen geen onomkeerbare stappen, zoals verkoop van assets,
gezet worden. Zij zijn van mening dat de juridische eigendom van de netwerken
100 procent eigendom van de Staat moet blijven.De Cross Border Leases vormen naar de mening van deze leden een grote
barrière voor de splitsing. Deze ingewikkelde regeling, waarbij eind
jaren negentig (onder hevige kritiek van Hans van den Akker namens de CDA-fractie)
nagenoeg alle hardware van de energiebedrijven werd ondergebracht in Amerikaanse
fiscale constructies, zal volgens de deken van de Amerikaanse energieadvocaten –
zoals beschreven in een persoonlijke brief aan Brinkhorst – leiden tot
een claim van de Amerikaanse investeerders aan de Nederlandse energiebedrijven
(lees: de aandeelhouders, dus provincies en gemeenten) van zo’n $5 mld.
Minister Brinkhorst heeft diverse pogingen gewaagd, maar heeft geen jurist
kunnen vinden, die zwart op wit deze mening heeft willen tegenspreken. Dit
wordt dus een zeer zware en ingewikkelde discussie. De Kamer zoekt al een
tijdje naar een volstrekt objectieve jurist, die een juiste analyse kan maken,
maar het blijkt dat bijna iedereen in het web verstrikt zit.Is de regering bereid alle onderliggende rapporten, onderzoeken etc. aan
de Tweede Kamer beschikbaar te stellen zodat de inhoud ook in de verdere procedure
betrokken kan worden?Het energiebeleid van de overheid is naar de mening van deze leden in
lange termijn perspectief te veel structuurgedreven. Instituut Clingendael
heeft eind mei 2005 een boek1 gepubliceerd over «Dertig
Jaar Nederlands energiebeleid». Het boek geeft een kritische beschouwing
van dertig jaar energiebeleid in Nederland. Belangrijke kritiekpunten die
genoemd worden zijn: onderschatting van de complexiteit van het liberaliseringproces,
beleid teveel gericht op structuur i.p.v. op inhoud. De auteurs van Clingendael
pleiten voor meer stabiliteit in beleid, voor een lange termijnvisie, voor
een Europees denkkader en voor een integraal energiebeleid waarbij milieu,
voorzieningszekerheid en betaalbaarheid centraal staan. De huidige splitsingswet
is een typisch voorbeeld van een wet die focust op de structuur en niet op
de inhoud. Ook de AER geeft in haar jaarverslag aan dat er andere prioriteiten
in het energiebeleid zouden moeten liggen dan het eigendom van de netten.
Bestaat niet het risico dat met deze wet dezelfde fout wordt gemaakt als in
het verleden: zoeken naar structuuroplossingen, terwijl de werkelijke issues in de inhoud liggen? In de memorie van toelichting staat dat het de bedoeling van de regering
is om privatisering van de netten niet eerder mogelijk te maken dan nadat
de met de netten gemoeide publieke belangen adequaat geborgd zijn. De vragen
die zich hierbij voordoen zijn:• Welke publieke belangen zijn thans niet adequaat geborgd?• Waar uit zich dit in? Welke gedragingen of omstandigheden zijn
nu feitelijk zichtbaar c.q. mogelijk die in strijd kunnen zijn met het publieke
belang?De keuze die dan voorligt, is afhankelijk van de gedragingen en omstandigheden
die zich voor kunnen doen. Op welke wijze grijpt de overheid dan in? Via maatregelen
en toezicht die toezien op het gedrag, of via structuuringrepen? Kan de regering
aangeven waarom gedragsregulering en toezicht tekort zouden schieten in deze
sector en op grond van welke gedragingen of omstandigheden structuurmaatregelen
noodzakelijk zijn?Kan de regering bij haar antwoord betrekken, zo vragen de leden van de
CDA-fractie, de situatie in het Verenigd Koninkrijk waarin de markt inmiddels
meer dan 10 jaar geliberaliseerd is en waar men blijkbaar wel denkt via gedragsregulering
en toezicht adequaat te kunnen reguleren?Deze leden vragen wat nu de doelstelling is van de voorgestelde wet? Vergelijking
tussen de brief uit mei 2004, het plan van aanpak van oktober 2004 en het
wetsvoorstel zelf geven veel verschillende doelen, aanleidingen en redenen.
Betreft het hier voortschrijdend inzicht? Kunnen we in de komende maanden
nog meer nieuwe doelen en argumenten verwachten?Welke waren de oorspronkelijke doelstellingen van de I&I-wet? In de
memorie van toelichting wordt beweerd dat de kwaliteit van het netbeheer door
de I&I-wet is geregeld. Naast kwaliteit waren nadere eisen met betrekking
tot een onafhankelijk netbeheer onderdeel van de I&I-wet. Hoe effectief
zijn de maatregelen uit de laatste wetswijziging (I&I) in de praktijk?De I&I-wet is in 2004 aangenomen en nog niet in zijn totaliteit in
werking getreden. Heeft de regering een evaluatie van de I&I wet beschikbaar?
Bevat deze evaluatie conclusies die duidelijk maken dat de wetgeving tekort
schiet ten aanzien van onafhankelijk netbeheer of zijn er andere concrete
aanwijzingen dat wetgeving op dit punt tekortschiet? Zijn er aanwijzingen
dat de sector zich niet aan de I&I wet houdt of dat het voor de toezichthouder
niet mogelijk is om de I&I wet te handhaven?Heeft de regering een update van het DTe advies van 15 april 2004
ontvangen na de inwerkingtreding van de I&I-wet?Kan de regering aangeven welke elementen uit het DTe advies van april
2004 in de I&I-wet zijn opgenomen? De DTe noemt in haar advies van april
2004 een aantal nadere regels die de onafhankelijkheid van de netbeheerder
verder zouden kunnen versterken. Kan de regering toelichten waarom de I&I-wet
met de aanvullende regels niet afdoende wordt geacht?Kan de regering aangeven waarom het overdragen van het economische eigendom
bij behandeling van de I&I-wet nog als afdoende waarborg voor onafhankelijkheid
werd gezien en bij dit wetsvoorstel niet meer?In het advies van 15 april 2004 stelt DTe expliciet dat splitsing
als uiterste moet worden gezien en regelgeving en toezicht een alternatief
zijn om onafhankelijk netbeheer te verbeteren, zo memoreren de leden van de
CDA-fractie. Daarbij is DTe uitgegaan van de situatie vóór invoering
van de I&I-wet en derhalve óók van de concernstructuur,
en de inbedding van de netbeheerder daarin, zoals deze waren vóór
invoering van de I&I-wet. Niettemin stelt de regering dat alleen met splitsing
onafhankelijkheid gegarandeerd is, omdat de I&I-wet wel de zelfstandigheid,
maar niet de onafhankelijkheid van de netbeheerder regelt. Kan de regering
aangeven wat in dit verband het verschil is tussen zelfstandigheid en onafhankelijkheid?
Kan de regering bevestigen dat de hier beoogde onafhankelijkheid alleen van
belang wordt geacht ten opzichte van bedrijven, actief in productie, levering
en handel en niet ten opzichte van andere bedrijven?Een van de doelen van het wetsvoorstel lijkt te zijn om de huidige aandeelhouders
van energiebedrijven de mogelijkheid te geven de commerciële delen van
de bedrijven te kunnen vervreemden. Kan de regering aangeven welke wettelijke
belemmeringen er op dit moment zijn voor aandeelhouders om vrijwillig tot
splitsing en vervreemding van het commerciële bedrijf over te gaan? Kan
de regering bevestigen dat aandeelhouders op dit moment al de mogelijkheid
hebben om het leveringsbedrijf en eventueel ook het productiebedrijf te vervreemden?Hoe past deze structuuringreep in het energiebeleid voor de toekomst?
Kan de regering aangeven op welke wijze zij de huidige en toekomstige ambities
op energieterrein (voorzieningszekerheid, leveringszekerheid, betaalbaarheid,
energietransitie en verduurzaming) wil vormgeven na splitsing van de Nederlandse
energiesector?Wat bedoelt de regering met «niet onafhankelijke gedragingen»,
zo vragen de leden van de CDA-fractie? Vinden deze niet onafhankelijke gedragingen
ook daadwerkelijk plaats? Welke vormen van kruissubsidiëring vinden op
dit moment plaats?Is bij de conclusie van de DTe (zie het advies van 15 april 2004)
dat splitsing de concurrentie versterkt door het creëren van een level playing field, uitgegaan van de Nederlandse markt
of van een Noordwest Europese markt? Als Nederland als marktdefinitie is gebruikt,
is de regering dan bereidt om de Dte dezelfde vragen nogmaals voor te leggen
uitgaande van een Noordwest Europese marktdefinitie?Is het genoemde advies van de DTe inzake de onafhankelijkheid van de netbeheerder
opgesteld na de vraag van de regering hoe een netbeheerder er uit zou moeten
zien na splitsen?Kan de regering toelichten of en zo ja wanneer zij de bepaling «actief
op de Nederlandse energiemarkt» voor produceren, leveren of handel in
energie zal veranderen in «actief op de Noordwest Europese markt»,
gezien de inspanningen en afspraken die de minister ontplooit met zijn Europese
collega’s om tot een Noordwest Europese markt te komen?Deze leden vragen voorts of de regering door middel van een uitgebreide
visie kan aangeven welke uitdagingen zij voor de toekomst ziet als het gaat
om de vragen rond de energievoorziening in de toekomst, de rol die energiebedrijven
daarin spelen en de sturingsmiddelen die de overheid na splitsen heeft om:• de energievoorziening in Nederland op peil te houden• de energievoorziening in Nederland betaalbaar te houden• de energievoorziening in Nederland te verduurzamen• de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en daarmee de afhankelijkheid
van politiek instabiele regio’s te verminderen• de kennis in Nederland omtrent alle aspecten van de energievoorziening
(productie, inclusief nucleair, handel en transport) op peil te houden • de broodnodige innovatie te bewerkstelligen die ook in deze sector
aan de orde moet zijn.De borging van het onafhankelijk netbeheer, staat in dit wetsvoorstel
centraal zoals in de memorie van toelichting is te lezen. Kan de regering
haar visie geven over welke rol zij de afgesplitste netbedrijven toedicht
bij het halen van de doelstellingen van de Nederlandse energietransitie en
het waarborgen van de voorzieningszekerheid op middellange en lange termijn?
In hoeverre wijkt deze rol af van de huidige rol van het netbedrijf? Is het
halen van deze transitiedoelstellingen na invoering van deze wet beter gewaarborgd
en is de regering van mening dat de voorzieningszekerheid dan beter wordt
gewaarborgd?In de memorie van toelichting stelt de regering: »Dit wetsvoorstel
zorgt voor een volstrekt onafhankelijk netbeheer, waardoor de marktwerking
verbetert en de consument op daadwerkelijke kosten gebaseerde nettarieven
en eerlijke marktprijzen betaalt». Dit impliceert naar de mening van
de leden van de CDA-fractie dat in de huidige situatie de nettarieven niet
gebaseerd zijn op de daadwerkelijke kosten en/of dat de consument geen eerlijke
marktprijzen betaalt. Bestaat er aanleiding om aan te nemen dat de huidige
tarieven voor netten en prijzen voor levering niet «eerlijk» tot
stand komen? Zijn hier concrete gevallen van bekend? Is de tijd sinds invoering
van de laatste tranche van de liberalisering van de markt (1 juli 2004)
niet te kort om zo’n oordeel gevormd te hebben? Is de I&I wet niet
te jong (14 juli 2004) om nu al een oordeel te kunnen vormen over het
volstaan van het toezichtinstrumentarium dat deze wet biedt?Heeft er al een beleidsevaluatie van de laatste tranche van de liberalisering
per 1 juli 2004 en van de invoering van de I&I-wet plaatsgevonden?
Zo niet, kan de regering aangeven waarom niet? Zo ja, kan de regering de resultaten
aan de Kamer bekendmaken?Kan de regering toelichten welke kosten op dit moment in de netwerktarieven
zijn verwerkt? Welke kosten zullen door de splitsing niet meer in de netwerktarieven
worden verwerkt? Kan de regering aangeven of de DTe de door haar vastgestelde
netwerktarieven heeft gebaseerd op de daadwerkelijke kosten? Zo niet, welke
kosten zouden dan volgens de regering niet meegenomen mogen worden in de tariefsbepaling?Wat bedoelt de regering met eerlijke marktprijzen? Kan de regering toelichten
op welke wijze de geïntegreerde energiebedrijven oneerlijk concurreren
met niet-geïntegreerde leveranciers gegeven het feit dat de geïntegreerde
energiebedrijven niet de goedkoopste aanbieders zijn?Wat verstaat de regering onder een eerlijk tarief en heeft de regering
concrete voorbeelden waaruit blijkt dat afnemers nu niet altijd een eerlijk
tarief betalen voor netwerk- of leveringsdiensten?De lasten voor de energiebedrijven en de toezichthouder zouden disproportioneel
stijgen indien men zou trachten via regulering marktverstorend gedrag te voorkomen.
Kan concreet aangegeven worden over welk bedrag we het hier per energieklant
hebben? Kan daarnaast de door de regering aangegeven kosten van de splitsing
per klant worden weergegeven?Leidt de wet tot nieuwe impulsen op de kleinverbruikermarkt, zo vragen
de leden van de CDA-fractie. In de memorie van toelichting geeft de regering
de volgende verwachting weer: «De kleinverbruikermarkt zal een nieuwe
impuls krijgen doordat de keuzevrijheid van de afnemer meer betekenis krijgt.»
Bestaat er op dit moment geen goede marktwerking in de markt voor kleinverbruikers?
Hoe verhoudt dit zich tot de stelling dat «... er in
de praktijk geen problemen blijken te zijn om over te stappen naar een andere
aanbieder»?Kan de regering toelichten hoe enerzijds de uitspraak in de memorie van
toelichting dat splitsing zal leiden tot nieuwe marktimpulsen en anderzijds
de verwachting van de regering dat er een concentratie van aanbieders plaats
zal vinden zich tot elkaar verhouden?In de huidige situatie is, volgens de regering, geen sprake van eerlijke
marktwerking. Hoe verklaart de regering de successen van Oxxio en Greenchoice?Het ontbreken van structurele onafhankelijkheid leidt tot concurrentieverstorende
prikkels, zo stellen de leden van de CDA-fractie. Hebben de energiebedrijven
tot nu toe toegegeven aan deze prikkels? Zo ja, kan specifiek aangegeven worden
in welke gevallen er hier sprake van is? Was hier sprake van bewust handelen
om de concurrentie te verstoren of was concurrentieverstoring een onbedoeld
effect van hun handelen? Kunnen de energiebedrijven deze concurrentieverstorende
handelingen nog verrichten in de volgende gevallen:• na invoering van de I&I wet;• na invoering van de I&I wet en de aanvullende maatregelen die
de DTe voorstelt om de onafhankelijkheid van het netwerk te waarborgen;• na invoering van de I&I wet, de aanvullende maatregelen van
de DTe en het voorstel van de grote energiebedrijven;Zo ja, gaarne een uitgebreide toelichting over de wijze waarop de bedrijven
de concurrentie kunnen verstoren? Welk concreet concurrentieverstorend gedrag
vindt er op dit moment plaats?Kan de regering aangeven wat op dit moment concreet nadelig voor de klant
is aan de geïntegreerde bedrijven? Op welke wijze ondervindt de consument
hinder van de geïntegreerde bedrijven? Kunnen consumenten na splitsing
rekenen op een geïntegreerde rekening?De regering spreekt over afstemming in concernverband die de onafhankelijkheid
van de netbeheerder in gevaar brengt. Welke «afstemming» wordt
bedoeld?In de memorie van toelichting wordt gesteld dat de concernleiding van
een geïntegreerd energiebedrijf uiteindelijk verantwoordelijk is voor
het gehele bedrijfsresultaat en haar uiterste best zal doen om dit resultaat
te maximaliseren. Is dit ook niet het geval wanneer een netbeheerder –
na splitsing – zelfstandig opereert of onderdeel uitmaakt van een (andere)
groep? Zo nee, waarom niet?In de memorie van toelichting stelt de regering dat een volledig onafhankelijk
netbeheerder beter in staat is om zich te richten op zijn kernactiviteiten
en op vergroting van de efficiëntie en de kwaliteit daarvan. Kan de regering
toelichten waarom een volledig onafhankelijke netbeheerder hiertoe beter in
staat is, mede gezien het feit dat de kernactiviteiten van de netbeheerder
volledig gereguleerd zijn door de overheid c.q. DTe?Is het niet zo dat de operationele en juridische unbundling de netbeheerder voldoende mogelijkheden biedt om zich op de kerntaken
te focussen? Kan de regering concrete praktijkvoorbeelden geven waarin de
voorgestelde eigendomssplitsing op dit punt meerwaarde oplevert?In de memorie van toelichting wordt gesuggereerd, zo vervolgen de leden
van de CDA-fractie, dat in het recente verleden is gebleken dat netbeheerders
die onderdeel uitmaken van een groep, waarin ook producenten, leveranciers
of handelaren zijn opgenomen, geneigd zijn deze bedrijven te bevoordelen.
Kan de regering concrete voorbeelden geven waaruit dit is gebleken? Heeft
deze situatie zich in het verleden eerder voorgedaan? Kan de regering aangeven
waarom de DTe niet in staat zou zijn om met haar huidige instrumentarium hier
in te grijpen?De door de regering beoogde structurele borging van onafhankelijkheid
van de netten vergt in haar visie het opsplitsen van de geïntegreerde
energiebedrijven. Deze structurele borging verzet zich er in de visie van
de regering niet tegen dat de afgesplitste netbeheerder onderdeel uitmaakt
van een concern met andere commerciële activiteiten of tegen de opheffing
van het beïnvloedingsverbod voor aandeelhouders in dat verband. Hoe verhoudt
dit standpunt zich volgens de regering tot het deelnemingenbeleid, waarbij
uitgangspunt is dat borging van publieke belangen niet door aandeelhoudersschap
plaatsvindt, maar via wet- en regelgeving, alsmede dat de vennootschap die
de wet moet naleven ook publieke belangen zal nastreven?Is de regering het eens met de stelling dat niet zozeer het bestaan van
concurrentieverstorende prikkels van belang is, als wel de concrete mogelijkheden
om concurrentieverstorende handelingen te plegen? Zo ja, deelt de regering
de mening dat de verschillende varianten om vorm te geven aan de onafhankelijkheid
van netwerken getoetst moeten worden op de concrete mogelijkheid om concurrentieverstorende
handelingen te verrichten? Zo ja, heeft deze toets ook plaatsgevonden en kan
de regering de resultaten daarvan aan de Kamer doen toekomen? Zo neen, kan
deze toets alsnog plaatsvinden?Is, zoals de DTe aanbeveelt, (zie DTe-advies d.d. 15 april 2004)
onderzoek gedaan naar de risico’s op de consumentenmarkt van volledige
splitsing en is bezien of er maatregelen getroffen kunnen worden om deze effecten
te mitigeren? Zo ja, kan de Kamer kennis nemen van dit onderzoek? Zo neen,
is de regering alsnog bereid dit onderzoek te laten uitvoeren? Zijn er maatregelen
getroffen om de effecten te mitigeren? Zo ja, welke?In de memorie van toelichting geeft de regering aan dat de splitsing bijdraagt
aan de leveringszekerheid. Kan de regering toelichtingen wat de toegevoegde
waarde van splitsing voor de leveringszekerheid is ten opzichte van de bestaande
prijs- en kwaliteitsregulering?De motivering van het wetsvoorstel in de memorie van toelichting roept
naar de mening van de leden van de CDA-fractie de volgende vragen op, welke
relevant zijn bij de beoordeling van de proportionaliteit van het wetsvoorstel:• Kan de regering bevestigen dat (gestelde) problemen met betrekking
tot de toegang tot netwerken – welke zich volgens de energiebedrijven
niet voordoen – geen aanleiding vormen voor het wetsvoorstel?• Kan de regering bevestigen dat de administratieve problemen rond
het netbeheer mede aanleiding zijn geweest voor het wetsvoorstel? Kan de regering
bevestigen dat indien dit zo is, deze aanleiding thans niet meer aan de orde
is nu deze administratieve problemen vrijwel geheel tot het verleden behoren
(vgl. de rapportage van DTe «onderzoek en advies van administratieve
processen» van 26 augustus 2005)?In de memorie van toelichting wordt tarieftransparantie (tarieven voor
netbeheer en levering weerspiegelen de daadwerkelijke kosten voor de geleverde
dienst) als kernoverweging voor het wetsvoorstel gepresenteerd. Kan de regering
aangeven welke kosten ten onrechte aan het netbeheer worden toegerekend, ondanks
de tariefregulering van DTe? Heeft de DTe concreet aangegeven welk type kosten
het zou kunnen betreffen? Kan de regering bevestigen dat de leveringsprijzen
voor energie in haar visie thans te laag zijn, omdat daar ten onrechte niet
alle kosten aan zouden worden toegerekend? Kan de regering aangeven welke
nieuwe toetreders – waaronder leveranciers uit grote concerns met netbeheerders –
door te lage tarieven «uit de markt» zijn geprijsd, c.q. zich
minder goed hebben kunnen ontwikkelen? Kan de regering aangeven in hoeverre
splitsing van alleen de Nederlandse energiebedrijven er toe bijdraagt dat
consumenten niet langer «appels en peren» hoeven te vergelijken
(Advies Raad van State en Nader Rapport, p. 3), nu deze splitsing onverlet
laat dat andere leveranciers in Nederland wel onderdeel uitmaken van geïntegreerde
energieconcerns? Kan de regering aangeven waarom zij meent dat zodra de Nederlandse
leveringsbedrijven zijn overgenomen de consument niet opnieuw in de positie
komt dat hij «appels met peren» moet vergelijken, zeker wanneer –
zoals de regering voorziet – de energiemarkt internationaliseert? Kan
de regering aangeven welke concrete zorgen of klachten overigens aanleiding
zijn voor het wetsvoorstel? Kan de regering bevestigen dat het haar in dit
verband alleen gaat om waarborging van onafhankelijk netbeheer in een internationale
energiemarkt? Is de concurrentie in de visie van de regering ook gewaarborgd
wanneer in Nederland, als onderdeel van een ruimere Noordwest Europese markt,
slechts één energiebedrijf actief zou zijn? Kan de regering
aangeven hoe en in welke mate de splitsing van de Nederlandse energiebedrijven
leidt tot een efficiëntere energievoorziening?Op dit moment zijn de concurrerende leveringsbedrijven voor de inkoop
van gas allemaal afhankelijk van Gasunie Trade&Supply, zo stellen de leden
van de CDA-fractie. Kan de regering aangeven wat de gevolgen voor de dominante
positie van Gasunie Trade&Supply zijn van onderhavig wetsvoorstel? Wordt
de positie van de leveringsbedrijven sterker ten opzichte van Gasunie Trade &Supply
en zullen zij in staat zijn gas gunstiger in te kopen? In hoeverre zullen
de eindgebruikers van gas profiteren van deze verandering?Wanneer de splitsing geëffectueerd wordt, zullen de commerciële
delen van energiebedrijven wellicht snel overgenomen worden door buitenlandse
partijen. Dan zullen er uiteindelijk minder aanbieders van energie zijn. Hoeveel
aanbieders moeten er minimaal overblijven zodat er nog steeds sprake is van
afdoende concurrentie? Zal deze wet er toe bijdragen dat er meer aanbieders
voor de levering van elektriciteit en gas komen in Nederland?Op welke wijze en in welke mate heeft in het verleden onderlinge bevoordeling
plaatsgevonden tussen net- en leveringsbedrijven? Is het juist dat de DTe
niet in staat is om bevoordeling van de levering- en productiebedrijven steeds
waar te nemen? Hoe is bekend of deze bevoordeling heeft plaatsgevonden indien
deze niet is waargenomen? Is het juist dat de DTe niet in staat is om bevoordeling
van de levering- en productiebedrijven te voorkomen? Op welke gevallen wordt
hier gedoeld? Kortom, is onderlinge bevoordeling een theoretisch probleem
of een praktisch probleem?De memorie van toelichting stelt dat producenten, leveranciers of handelaren
zichzelf uit de opbrengsten van de netbeheerder die deel uitmaakt van dezelfde
groep kunnen bevoordelen ten opzichte van hun concurrenten. Na splitsing zou
kruissubsidiëring volledig zijn uitgesloten. Kan de regering aangeven,
zo vragen de leden van de CDA-fractie, waarom zij thans van mening is dat
kruissubsidiëring bij gereguleerde tarieven mogelijk is, terwijl recentelijk
bij de behandeling van de I&I is gesteld dat in die situatie kruissubsidiëring
onmogelijk is (zoals ook de NMa heeft vastgesteld)?De concurrentieverstorende prikkels leiden volgens de regering tot kruissubsidies,
uitwisseling van gegevens, onderlinge bevoordeling en financiële voordelen.
In welke gevallen heeft de regering geconstateerd dat er sprake is van kruissubsidies
waarbij de inkomsten van het netbedrijf gebruikt zijn om de tarieven van de
commerciële activiteiten te verlagen? Is het omgekeerde ook voorgekomen?
Om welke bedragen ging het? Zijn door deze subsidie de noodzakelijke investeringen
in het netwerk in gevaar gekomen? Is de regering van mening dat er binnen
de huidige wetgeving voldoende garanties zijn dat de noodzakelijke investeringen
in de netwerken kunnen worden gedaan? Zo ja, mag de conclusie dan worden getrokken
dat kruissubsidies geen bedreiging vormen voor de leveringszekerheid?Nu de nettarieven gereguleerd zijn, kan dan gesproken worden van een normaal
rendement op het netbedrijf? Zo neen, waarom niet? Zo ja, in welke zin onderscheiden
de inkomsten van het netbedrijf zich van andere, niet monopolie inkomsten
die uit andere activiteiten worden verkregen? Bestaat bezwaar tegen kruissubsidie
tussen commerciële activiteiten binnen één concern? Zo
neen, waarin ligt het bezwaar tegen kruissubsidies tussen gereguleerde inkomsten
uit de netactiviteiten en de andere activiteiten, mits de noodzakelijke investeringen
in de netwerken zijn gewaarborgd?De leden van de CDA-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
ook na splitsing kruissubsidies tussen bijvoorbeeld de afgesplitste leveringsactiviteiten
en productieactiviteiten mogelijk blijven? Is de regering voornemens om ook
een splitsing tussen deze activiteiten aan te brengen? Zo neen, belemmert
deze mogelijkheid tot kruissubsidie de eerlijke concurrentie tussen energiebedrijven
zonder en met eigen productiecapaciteit?De regering spreekt in de memorie van toelichting van «eerlijker
prijzen». Mag hieruit afgeleid worden dat eerlijker gelijk staat aan
lager? Kan de regering aangeven wat of welke delen van de prijzen op dit moment
oneerlijk zijn? Worden volgens de regering op dit moment onterecht kosten
verwerkt in de prijs per kWh en m3 gas en zo ja, welke zijn deze
kosten?Het wetsvoorstel beoogt een onafhankelijk netbeheer door een volledige
splitsing. Met de invoering van de I&I wet, de juridische splitsing en
de overdracht van het economisch eigendom aan de netbeheerder is het netwerk
al in grote mate onafhankelijk geworden. Waarom is een verdere splitsing nodig?
Kan concreet worden aangegeven waar en in welke mate, na invoering van de
I&I wet, de structurele afhankelijkheid tussen netbedrijf en holding blijft
bestaan, hoe de holding in de praktijk invloed op het netbedrijf kan uitoefenen,
welke consequenties dit heeft en wat daarvan de gevolgen voor de consument
zijn?Na splitsing zullen bedrijven zich naar de mening van de leden van de
CDA-fractie verder toeleggen op kostenbeheersing resulterend in een toename
van de winstgevendheid. Doen de huidige geïntegreerde bedrijven dit nu
niet?Voor een zuivere oordeelsvorming is uiteraard van belang dat kan worden
vertrouwd op de objectiviteit van de adviezen waarop de regering zich baseert.
Kan de regering in dit verband aangeven welke criteria zijn gehanteerd voor
de selectie van de door hem geraadpleegde adviseurs? Kan de regering bevestigen
dat deze adviseurs niet betrokken zijn of zullen zijn bij partijen die belangen
hebben die worden geraakt door het wetsvoorstel? Indien de regering deze bevestiging
niet kan geven, kan zij dan aangeven met welke andere belangen
betrokkenheid bestaat? Zijn de regering geen andersluidende adviezen of standpunten
ter kennis gekomen dan de bevindingen die in de memorie van toelichting en
het nader rapport worden aangehaald?De regering stelt in de memorie van toelichting dat de DTe als gevolg
van de splitsing niet meer de moeilijkheden zal ondervinden die thans worden
ondervonden bij het opsporen van niet-onafhankelijke gedragingen. Kan de regering
dit soort gedragingen nader benoemen? Kan er per gedraging worden aangegeven
of deze in het verleden eerder door de DTe is geconstateerd?De regering stelt voorts dat concurrentieverstorende prikkels die volgen
uit de integratie in één concern, gemakkelijk leiden tot kruissubsidies,
uitwisseling van gegevens, bevoordeling en financiële voordelen. Kan
de regering volledig uitsluiten dat de uitwisseling van gegevens tussen netbeheerder
en leverancier na splitsing toch kan plaatsvinden? Zo ja, hoe denkt de regering
dat dan tegen te gaan?De DTe stelt de tarieven voor netbeheer vast op basis van door de DTe
en accountants gecontroleerde kosten van de netbeheerder. Kan de regering
aangeven op welke wijze de kosten van levering op dit moment aan de netbeheerder
worden toegerekend?Kan de regering een overzicht geven van het aantal gevallen waarin toegang
tot een distributienet voor een derde partij niet mogelijk was of hierbij
is gehinderd door toedoen van de betreffende netbeheerder?De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Zij steunen de hoofdlijn van het wetsvoorstel. Deze leden
hebben nog enkele nadere vragen.Deze leden zijn voorstander van het splitsen van het leveringen netwerkbedrijf.
Splitsing geeft de beste garantie voor een level playing field, eerlijke concurrentie,
voorkomen van kruissubsidiëring, het voorkomen van concurrentieverstorend
gedrag, toegang tot het netwerk en vooral het voorkomen van commerciële
invloed op investeringsbeslissingen met betrekking tot het netwerk. Daarom
vinden de leden van de PvdA-fractie dat dit soort basisinfrastructuur in overheidscontrole
en meerderheidseigendom moet blijven. Het risico van onderinvestering is te
groot als buitenlandse concerns de netten gaan beheren, bovendien willen deze
leden niet in geval van problemen met de pet in de hand naar Parijs of Berlijn
of ze a.u.b. in Nederland willen investeren. Dit is vooral van belang bij
nieuwe investeringen die nodig zijn om het energieverbruik te verduurzamen
(WKK, Micro WKK, duurzame energie, enz.), wat vaak afhankelijk is van aanpassing
van de distributienetten. Ook speelt het een rol bij de aanleg van nieuwe
nog niet rendabele infrastructuren in woon- en industriegebieden. De netwerken
mogen niet meegenomen worden naar de beurs of worden gebruikt om riskante
commerciële avonturen of twijfelachtige internationale overnamestrategieën
mee te bekostigen.De leden van de PvdA-fractie delen volledig de mening van de regering
en de DTe dat van onafhankelijk netbeheer nooit sprake kan zijn, als sprake
is van geïntegreerde bedrijven en dat splitsing de enige manier is om
definitief concurrentieverstorende prikkels weg te nemen. Zoals de regering
stelt leidt de huidige, op consolidatie gerichte bedrijfsvoering tot concurrentieverstorende
prikkels, die op hun beurt weer leiden tot kruissubsidies, uitwisseling van
gegevens, onderlinge bevoordeling en financiële voordelen. Deze prikkels
kunnen met extra regelgeving en toezicht nooit helemaal weggenomen worden,
waarbij steeds meer regels in ieder geval niet wenselijk zijn. De regering
stelt voorts terecht dat handhaving niet mogelijk is als niet-onafhankelijke
gedragingen niet geconstateerd kunnen worden. Er kunnen immers
geen sancties worden opgelegd als de overtreding niet geconstateerd kan worden.
In een geïntegreerd bedrijf is dergelijk concurrentieverstorend gedrag
bijna niet op te sporen. Het marktfalen is hier groter dan het overheidsfalen.De leden van de PvdA-fractie onderschrijven deze zeer scherpe analyse
van de regering. Kan de regering deze analyse ook toepassen op andere netwerksectoren,
zoals het spoor, de luchthavens, de waterbedrijven, de kabelbedrijven, het
betalingsverkeer, de post en de telecommunicatiesector? En wat zou het resultaat
van een dergelijke analyse zijn?Begrijpen deze leden het goed dat de splitsing pas uiterlijk op 1 januari
2008 afgerond zou moeten zijn? Waarom wordt dan afgeweken van de oorspronkelijke
datum van 1 januari 2007? Hierdoor is de splitsing pas na de volgende
Kamerverkiezingen afgerond. Deelt de regering de mening dat de energiebedrijven
hieruit de hoop kunnen putten dat de splitsing kan worden afgewend, en daardoor
hun energie blijven steken in een verkeerde lobby, in plaats van zich te richten
op de consument en het publieke belang? Kan de regering garanderen dat zij
niet zal bezwijken onder de aanhoudende zeer agressieve lobby praktijken van
de energiesector? Hoe kan de regering haar ambtenaren beschermen tegen deze
praktijken? Kan de regering de provinciale en gemeentelijke overheden een
aanwijzing geven om hun aandeelhoudersbevoegdheden te gebruiken om deze verkeerde
lobby te staken, zodat de energiebedrijven hun energie weer gaan steken in
de consument?De leden van de PvdA-fractie merken op dat deze wetgeving mede noodzakelijk
is geworden omdat de energiebedrijven nooit gehandeld hebben in lijn met de
bedoeling van de Elektriciteitswet 1998. Vanaf het begin af aan heeft de (mede)wetgever
beoogd dat een splitsing zou plaatsvinden tussen leveringsactiviteiten en
netbeheerdersactiviteiten. De meeste energiebedrijven hebben daarop de bedoeling
van de wet omzeild door de netbeheerstaken onder te brengen in een bijna lege
BV, met een minimum aan personeel, en deze lege BV onder te brengen in een
holding, waarin ook het leveringsbedrijf zit. Het netbeheerbedrijf bleef zo
met handen en voeten gebonden aan de rest van het energiebedrijf. Van het
door de (mede)wetgever gewenste onafhankelijke netbeheer kwam op deze wijze
niets terecht. De leden van de PvdA-fractie zijn dan ook van mening dat zeer
secuur moet worden nagegaan of het voorgestelde wetsvoorstel volledig sluitend
is en of het leveringsbedrijf, via welke omweg dan ook, geen invloed meer
kan uitoefenen op het netbeheer. Kan de regering dit garanderen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, op welke manier wordt de uitsluiting van invloed op het netbeheer
verzekerd?De leden van de VVD fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Op hoofdlijnen kunnen deze leden de keuze van de regering
steunen om te komen tot volledige borging van de onafhankelijkheid van het
netbeheer ten opzichte van productie, levering en handel. Voor deze leden
is splitsing geen doel, maar een middel om te komen tot een betere en eerlijker
werking van de markt, een zo groot mogelijke flexibiliteit voor de aandeelhouders
en het veiligstellen van de positie van de netten. Splitsing lijkt daartoe
de beste, de meest simpele, zuivere en effectieve oplossing. Deze leden zijn
geen alternatief bekend dat tegelijkertijd deze drie doelstellingen kan verwezenlijken.
Het betoog in de memorie van toelichting kunnen de leden van de VVD fractie
op hoofdlijnen volgen.Het wetsvoorstel heeft naar de mening van de leden van de LPF-fractie
drie doelstellingen:a. geen kruissubsidies of bevoordeling van het eigen leveringsbedrijf
meer; b. het mogelijk maken eigenaren te splitsen, ook als de directie zich
daartegen verzet;c. voorkomen dat het net in buitenlandse handen komt bij privatisering.Doelstellingen b en c zijn naar de mening van deze leden ondeugdelijk.Om doelstelling b te realiseren is wetgeving niet nodig. Aandeelhouders
kunnen nu al hun energiebedrijf opsplitsen, ook als het bestuur dat niet wil.
Dat dit nu niet gebeurd komt door onwil, niet door onmacht van de aandeelhouders.
Maar zelfs als het bestuur van het energiebedrijf splitsing zou kunnen tegenhouden,
dan is dit nog geen reden om de bedrijven bij wet gedwongen op te splitsen.
Het is voldoende om wetgeving te introduceren die de eigenaren het splitsen
mogelijk maakt. Dan kunnen ze tenminste nog zelf kiezen wat ze willen.Doelstelling c volgt uit de overtuiging van de regering dat de Nederlandse
energiebedrijven vroeger of later deel zullen uitmaken van internationale
ondernemingen. Splitsing moet dan voorkomen dat de netwerken in buitenlandse
handen vallen. Maar ook hier is splitsing geen goed instrument om dit doel
te bereiken. Als de netten niet (geheel of gedeeltelijk) in buitenlandse handen
mogen vallen, moet maar een privatiseringsverbod worden opgelegd. Als toch
besloten wordt tot (gedeeltelijke) privatisering, kan de nationaliteit van
de eigenaar geen rol spelen. In ieder geval kan splitsing niet als argument
worden gebruikt om de buitenlandse eigenaar buiten de deur te houden. Sterker,
met het huidige splitsingsvoorstel maakt de regering het juist mogelijk dat
buitenlandse geïntegreerde energiebedrijven deelnemen in Nederlandse
netwerken, tenzij ze op de Nederlandse markt actief zijn.Blijft over argument a. Splitsing moet een einde maken aan de oneerlijke
concurrentie tussen bedrijven met en zonder net. Deze oneerlijke concurrentie
omvat drie elementen:1. Kruissubsidies. Door extra kosten toe te rekenen aan het netbedrijf
kunnen de leveranciersprijzen kunstmatig laag worden gehouden. Dergelijke
prijsvorming zet nieuwkomers zonder net op een achterstand.  Er is op zich geen bezwaar tegen subsidie van de ene commerciële
activiteit door de andere binnen één concern. Dat is de gebruikelijke
gang van zaken. Dit wordt anders als het gaat om monopolie inkomsten die commerciële
activiteiten subsidiëren. Maar juist daarom worden die monopolie inkomsten
gereguleerd tot een normaal rendement. De monopolie inkomsten onderscheiden
zich dan ook niet van gewone niet-monopolie activiteiten en kunnen dus geen
bezwaar vormen. Het wordt immers netbedrijven ook niet verboden om andere
commerciële activiteiten (rioolbedrijven, installatiebedrijven?) erop
na te houden die door de netinkomsten gesubsidieerd kunnen worden.2. Level playing field. De bedrijven met netten zijn groter en kunnen
daardoor onder gunstiger voorwaarden geld lenen. Dit was misschien vroeger
zo, maar op dit moment zijn de nieuwkomers geïntegreerde buitenlandse
bedrijven, die veel groter zijn dan de Nederlandse bedrijven (en daarmee ook
meer mogelijkheden tot kruissubsidie hebben). Ook de regering verwacht dat
Nederlandse bedrijven, zelfs die met netten, overgenomen zullen worden door
grotere buitenlandse spelers. Om een level playing field te behouden moeten de netten dus juist niet worden afgesplitst.3. Oneerlijke bevoordeling door de netbeheerders van het eigen levering-
en productiebedrijf. Dit is het belangrijkste argument. In de afgelopen tijd
hebben zich ontwikkelingen voorgedaan die de schijn van bevoordeling met zich
mee brachten: Het failliet van EnergyXS, de problemen met de administratie
en de inval van de NMA naar aanleiding van beschuldigingen over
prijsafspraken. Na onderzoek van Energy XS en naar de prijsafspraken constateerde
de NMA weliswaar dat er geen sprake was van onregelmatigheden, maar het vermoeden
van bevoordeling was blijven hangen, mede gevoed door de algemene onvrede
over de administratieve chaos.  Het is opvallend dat de memorie van toelichting uitgebreid ingaat
op deze mogelijke bevoordeling zonder concreet aan te geven waar deze mogelijkheden
zich hebben voorgedaan, zich nog kunnen voordoen en welke omvang zij hebben.
Dit wekt de indruk dat hier eerder sprake is van een theoretisch gevaar dan
een feitelijke gang van zaken. Om een zeer vergaande maatregel als splitsing
te rechtvaardigen is meer nodig. Daarbij moet de vraag worden gesteld of de
mogelijkheid van bevoordeling bij de huidige stand van de regelgeving, met
de I&I wet, met juridische splitsing en economisch eigendom naar de netbedrijven,
de mogelijkheid van bevoordeling nog een reële mogelijkheid is. En zo
ja, of dit risico niet in voldoende mate wordt afgedekt door het alternatieve
voorstel van de industrie. Het is een kwestie van maatvoering: zo er al mogelijkheden
van beïnvloeding overblijven, welke zijn dat dan en rechtvaardigt hun
aard en omvang de opsplitsing van de energiebedrijven? Of jaagt de regering
op spoken?  In de memorie van toelichting wordt min of meer erkend dat niet
helemaal duidelijk is wat die beinvloedingsmogelijkheden zijn: «De DTe
is niet in staat om bevoordeling van de levering- en productiebedrijven steeds
waar te nemen of te voorkomen». Misschien komt dat omdat er niets is
waar te nemen. De DTe zelf heeft gezegd dat dit probleem met het aannemen
van 30 man extra voldoende kan worden opgelost. Dat lijkt een betere optie
dan splitsing, wat tot ontslagen leidt.  Als laatste argument in dit kader wordt aangevoerd: «Alternatieven
kenmerken zich door een zeer hoge regeldruk». Weero Kosten, advocaat
bij Norton Rose in Amsterdam schrijft in het Financieel Dagblad van 2 september: «Het
is onaannemelijk dat de DTe het eenvoudiger krijgt met nieuwe wetgeving die
gebaseerd is op begrippen als «groep», «zeggenschap», «duurzame
verbodenheid» en «economische eenheid». Geen van deze begrippen
heeft een vastomlijnde juridische betekenis» (einde citaat).De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
bovengenoemd wetsvoorstel. Deze leden staan positief tegenover het voorstel
om de netten volledig te scheiden van de productie- en leveranciersactiviteiten
van de energiebedrijven. Het wetsvoorstel waarborgt daarmee een structureel
onafhankelijk beheer van de netten, waardoor mogelijke kruissubsidiëring
en andere concurrentieverstorende effecten als gevolg van een geïntegreerd
energiebedrijf worden voorkomen. Bevoordelingen van de «eigen»
leverancier door de netbeheerder is hierdoor niet meer mogelijk. De splitsing
draagt daarnaast bij aan een transparantere bedrijfsstructuur en een heldere
scheiding van activiteiten, waardoor het toezicht en de handhaving wordt verbeterd.De splitsing van de energiebedrijven is een majeure operatie en het wetsvoorstel
grijpt diep in op de wijze waarop de Nederlandse energiemarkt nu georganiseerd
is. De leden van de D66-fractie zijn daarom van mening dat een zorgvuldige
behandeling van het wetsvoorstel van groot belang is. De vragen van deze leden
spitsen zich ondermeer toe op de gevolgen van splitsing voor de voorzieningszekerheid,
de marktstructuur, de positie van de onafhankelijke netbeheerder en de financiële
gevolgen.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met enige zorg kennis
genomen van voorliggend voorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet en
van de Gaswet teneinde een onafhankelijk beheer van de distributienetten van
elektriciteit en gas te bewerkstelligen. De leden van de fractie van de ChristenUnie onderkennen dat een goede
en betaalbare energievoorziening van groot belang is en een onderwerp is,
waarbij de overheid belangrijke verantwoordelijkheden draagt. Hieruit volgt
voor deze leden dat – overeenkomstig het verkiezingsprogramma van de
ChristenUnie – het netwerk in overheidshanden blijft. Deze leden stellen
zich op dit moment dan ook op het standpunt dat de energiebedrijven die willen
privatiseren, het distributienet achter dienen te laten bij de huidige aandeelhouders,
de decentrale overheden. Energiebedrijven die niet willen privatiseren behoeven
wat betreft deze leden op korte termijn niet te splitsen.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben zich, vanaf het moment
dat de regering haar voornemens met betrekking tot de splitsing heeft bekendgemaakt,
kritisch over dit voornemen uitgelaten. En nu het wetsvoorstel voorligt aan
de Kamer en een ieder kennis heeft kunnen nemen van het advies van de Raad
van State, is deze kritiek eerder sterker geworden dan afgezwakt. Niet omdat
de gevestigde belangen worden geraakt door de plannen van de regering, maar
wel omdat deze leden niet overtuigd zijn van nut en noodzaak van splitsing
op dit moment en niet gerust zijn voor wat betreft de gevolgen voor alle partijen
in de «energieketen».Om concurrerende prijzen voor de afnemer te realiseren is de liberalisering
van de energiesector op stapel gezet en is de Implementatie- en Interventiewet
ingevoerd. Als sluitstuk fungeert dit plan om een volledig onafhankelijk netbeheer
te realiseren door de regionaal geïntegreerde distributiebedrijven te
splitsen in een netbeheerder en een bedrijf waarin de overige activiteiten,
zoals productie, handel en levering, zijn ondergebracht. En dat alles met
de vaste overtuiging dat onafhankelijk beheer van gas- en elektriciteitsnetten
nodig is, om eerlijke concurrentie te bevorderen teneinde het belang van de
klant te dienen. Maar waarop baseert de regering haar overtuiging dat het
belang van de afnemer gediend wordt door splitsing van de energiebedrijven?
Voor de leden van de fractie van de ChristenUnie is deze overtuiging meer
een vooronderstelling dan een bewezen stellingname. Een heldere kosten-batenanalyse
van splitsing ontbreekt immers en daarmee is er volgens deze leden onvoldoende
inzicht in de (maatschappelijke) kosten en baten.En worden de belangrijkste concrete doelen die de regering wil bereiken,
het voorkomen van kruissubsidie en oneigenlijk concurrentievoordeel via kruisfinanciering,
het voorkomen van uitholling van de netten door wanbeheer (leveringszekerheid)
en het makkelijker maken van toezicht op nettoegang, al niet gerealiseerd
met de nog jonge I&I-wet? Is het in ieder geval niet verstandiger te wachten,
totdat de effecten van de I&I-wet meer zichtbaar zullen worden?Een andere belangrijke overweging voor de leden van de ChristenUnie-fractie
om kritisch te zijn over dit voorstel, is dat er geen enkele richtlijn vanuit
de Europese Unie Nederland verplicht om over te gaan tot splitsing. Gezien
de onzekere gevolgen van splitsing achten deze leden het niet verantwoord
om ver voor de Europese troepen uit te marcheren.Bij het voorliggende wetsvoorstel zijn nog vele vragen te stellen. De
Raad van State heeft in zijn advies al vele kwesties aan de orde gesteld.
Onderstaand volgen kortweg nog enkele vragen van de leden van de fractie van
de ChristenUnie:– Volgens de regering staan de belangen van een vrije netwerktoegang
en een hoge netwerkkwaliteit op gespannen voet met de commerciële belangen
van de geïntegreerde energiebedrijven. Kan de regering dit nader onderbouwen?– Wat voor «gelijk speelveld» wil de regering creëren?
Tussen oude bedrijven en nieuwkomers, of tussen Nederlandse en
buitenlandse energieconcerns?Kort samengevat luidt het oordeel van de leden van de ChristenUnie-fractie:
de doelen van de Splitsingswet zijn in orde, de door de regering gekozen middelen
niet. Daarom dient de splitsingswet nog een aantal jaar in de ijskast.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel met als doelstelling onafhankelijk netbeheer. Het wetsvoorstel
past uitstekend bij de eerder naar voren gebrachte visie van de regering.
Niettemin hebben deze leden diverse vragen over nut en noodzaak van dit wetsvoorstel,
over het tijdstip waarop dit plaatsvindt en over de gevolgen voor de diverse
betrokken partijen.Een belangrijke vraag bij de behandeling van dit wetsvoorstel zal moeten
zijn welke problemen inzake het netbeheer er precies door worden opgelost.
Graag zouden deze leden vermeld zien op welke concrete punten er in de afgelopen
jaren is gebleken dat de onafhankelijkheid van het netbeheer onvoldoende was
gewaarborgd in de bestaande situatie. Op welke onderdelen heeft er bevoordeling
en kruissubsidiëring plaatsgevonden?De regering stelt dat de Nederlandse markt beter af is in het proces van
internationalisering. Wat bedoelt de regering hiermee als geconcludeerd moet
worden dat zowel de bedrijven zelf als de aandeelhouders kritisch zijn over
ten aanzien van de voorstellen? Is er wel werkelijk sprake van een wens van
de aandeelhouders, zo vragen de leden van de SGP-fractie?2. Splitsing van energiebedrijven2.2. Alternatieven voor onafhankelijk netbeheerIn de memorie van toelichting stelt de regering dat aanvullende specifieke
regelgeving ter verdere borging van de onafhankelijkheid van het netbeheer
tot een significante toename van de nalevinglast voor de energiebedrijven
en van de handhavinglast voor de DTe zouden leiden. Dit wetsvoorstel kent
die nadelen niet en is daarmee veel effectiever. Wat betekent een «significante
toename», zo vragen de leden van de CDA-fractie? Kan dit gekwantificeerd
worden en zo ja hoeveel bedraagt deze toename? Rechtvaardigen die kosten de
keuze van de regering voor het doorvoeren van een splitsing? Zijn de alternatieven
voor splitsing voldoende onderzocht?Waarom is het alternatief voor het wetsvoorstel van maart 2005, waar op
pagina 10 van de memorie van toelichting wordt gedoeld en dat door de vier
grote bedrijven, de minister van Economische Zaken en de DTe is verkend en
gepresenteerd, nooit aan de Tweede Kamer aangeboden? Kan een uitgebreide reactie
gegeven worden op het alternatieve voorstel van de grote energiebedrijven
en op de voorstellen van de DTe in haar reactie van 15 april 2004? Kan
meer in detail worden aangegeven waarom deze voorstellen tot een zeer hoge
regeldruk zal leiden in verhouding tot het splitsingsvoorstel?Is de regering bereid het wetsvoorstel, het alternatief van de grote energiebedrijven
en de voorstellen van de DTe onderling te vergelijken op de punten van kruissubsidies,
onderlinge bevoordeling en financiële voordelen waarbij zo kwantitatief
mogelijk wordt weergegeven hoe deze varianten scoren op deze verschillende
aspecten, bijvoorbeeld door deze weer te geven op een schaal die loopt van
1 tot 10?Heeft de regering onderzocht met hoeveel de nalevingkosten per aansluiting
zullen stijgen indien voor een alternatief – zoals het alternatief dat
de bedrijven met uw ambtenaren hebben besproken – wordt gekozen? De regering stelt in de memorie van toelichting dat aanvullende regelgeving
en versterking van het toezicht inderdaad verbetering kan brengen in de mogelijkheden
niet-onafhankelijke gedragingen te voorkomen dan wel te constateren. Extra
regelgeving en toezicht zullen volgens de regering echter wel leiden tot een
verdere stijging van de naleving- en handhavinglasten. Kan de regering aangeven
wat de omvang van deze stijging zou zijn? Wat zijn de jaarlijkse totaalkosten
van het toezicht door DTe, zo vragen de leden van de CDA-fractie.Om de zaken netjes op een rijtje te zetten vragen ook de leden van de
VVD-fractie de regering een vergelijking te maken van de voor- en nadelen
van de systematiek zoals neergelegd in het wetsvoorstel ten opzichte van het
alternatief dat door de sector zelf werd ontwikkeld (scheiding met behoud
van consolidatie binnen de holding). Kunnen in deze vergelijking in ieder
geval worden betrokken de effecten op de onafhankelijkheid van het netbeheer,
de marktwerking en de positie van de aandeelhouders? Zijn er verder nog alternatieven
mogelijk en onderzocht voorzover die niet in de memorie van toelichting zijn
besproken?Een van de alternatieven die wordt besproken, zo stellen de leden van
de SGP-fractie, is de keuze voor splitsing over te laten aan de aandeelhouders.
Het belangrijkste argument dat ertegen wordt aangevoerd is dat aandeelhouders
zich niet bevoegd en bekwaam zouden achten splitsing af te dwingen. Dit probleem
zou kunnen worden opgelost door de aandeelhouders de wettelijke bevoegdheid
te geven de bedrijven tot splitsing te dwingen als dit vanwege een beoogde
verkoop van de aandelen van het productiegedeelte wenselijk zou zijn. Er blijft
dan ruimte voor de aandeelhouders om een eigen keuze te maken. Om te voorkomen
dat het zwaard van Damocles boven het hoofd van de bedrijven zou blijven hangen,
zou als waarborg er tevens voor gekozen kunnen worden dat een besluit van
de aandeelhouders om niet tot splitsing over te gaan niet binnen een termijn
van bijvoorbeeld vier jaar mag worden gevolgd door een tegenovergesteld besluit.
Feitelijk vindt in een dergelijke benadering een vierjaarlijkse beoordeling
plaats van de wenselijkheid om te splitsen. Zou een dergelijke benadering
niet meer recht doen aan de verlangens van de diverse betrokkenen?2.3. Het wetsvoorstel in Europees perspectiefDe leden van de CDA-fractie vragen wanneer de andere EG-lidstaten overgaan
tot volledige eigendomsunbundling? Zijn er indicaties
dat de Europese Commissie van plan is met een richtlijnvoorstel te komen die
volledige eigendomsunbundling zal voorstellen?
Zo ja, wanneer kunnen deze leden een dergelijk richtlijnvoorstel verwachten
en wat is een realistische inschatting omtrent wanneer een dergelijk richtlijnvoorstel
zou kunnen zijn aangenomen? Is het waar dat eigendomsunbundling, zoals nu in dit wetsvoorstel wordt voorgesteld, in Duitsland onmogelijk
zou zijn vanwege strijdigheid met de Duitse Grondwet? Wat is overigens de
stand van zaken in andere EG-lidstaten betreffende de implementatie van de
energierichtlijnen?Kan de regering ingaan op het gegeven dat andere lidstaten hun energiesector
juist verder versterken om op Europees niveau krachtig de concurrentiestrijd
met elkaar aan te gaan. Ziet de regering concrete aanleiding dat andere lidstaten
het Nederlandse voorbeeld gaan volgen? Zo ja, welke lidstaten?Nieuw-Zeeland is het enige land waar de eigendomsplitsing is toegepast,
zo stellen de leden van de CDA-fractie. Op dit moment is de tendens in Nieuw-Zeeland
om de eigendomsplitsing weer op te heffen en te vertrouwen op
de boekhoudkundige scheiding en «arms length»
management. Welke lessen kunnen getrokken worden uit deze praktijkervaring
voor de Nederlandse situatie?Kan de regering aangeven of de scheiding in de Scandinavische landen alleen
voor de transmissienetten geldt of ook voor de distributienetten? In Nederland
zijn de transmissienetten al in separaat beheer bij TenneT. Kan de regering
een overzicht geven van de wettelijke bepalingen ten aanzien van unbundling van transmissienetten elektriciteit, distributienetten
elektriciteit, hogedruknetten gas, lagedruknetten gas voor de Europese lidstaten?
Kan de regering toelichten welke de gevolgen in het Verenigd Koninkrijk zijn
van de hernieuwde integratie tussen netbeheerder en productie, levering of
handel? Kan de regering aangeven welke de integrale toezichtlasten in het
Verenigd Koninkrijk zijn ten opzichte van de Nederlandse integrale toezichtlasten?
Kan de regering haar visie op de werking van de energiemarkten in het Verenigd
Koninkrijk en de Scandinavische landen geven en daarin met name wil kijken
waarom men aldaar denkt met regulering en toezicht de onafhankelijkheid van
het netbeheer afdoende te kunnen waarborgen en waarom deze situatie in Nederland
anders zou kunnen liggen?De leden van de CDA-fractie vragen voorts in hoeverre de continuïteit
van de netbeheerder in gevaar komt door het herkapitaliseren van de netbeheerders?
Kan de regering aangeven in hoeverre er een vergelijking te maken is met de
geprivatiseerde waterbedrijven in het Verenigd Koninkrijk in de jaren negentig?
Wil de regering hier met name ook ingaan op de redenen waardoor de toezichthouder
op de watersector in het Verenigd Koninkrijk de tarieven moest verhogen vanwege
het feit dat de waterbedrijven na aftrek van rentebetalingen geen geld meer
hadden om te investeren in onderhoud en uitbreiding van het waterleidingbedrijf?Kan de regering toelichten waarom splitsing resulteert in meer efficiënte
processen, lagere kosten en verbeterde winstgevendheid, terwijl de meeste
energiebedrijven in Europa gebaseerd zijn op een geïntegreerd business
model? Kan de regering schetsen op welke wijze in Scandinavische landen, zoals
Zweden en Denemarken, wordt omgegaan met het dilemma van enerzijds marktwerking
en internationalisering en anderzijds de wens om als land zeggenschap te hebben
over de energievoorziening en het energiebeleid in eigen land. Welke marktwerking-
c.q. industriepolitieke overwegingen spelen in deze landen een rol om te kiezen
voor het beschermd groot laten groeien van overheidsbedrijven als Vattenfal
en Dong en hoe wordt daar aangekeken tegen de mogelijk risicovolle avonturen
die Vattenfal en Dong in het buitenland aangaan?«Het vooroplopen van Nederland ten opzichte van de rest van de EU
heeft de Nederlandse afnemer steeds op een voorsprong gezet», zo citeren
de leden van de CDA-fractie de memorie van toelichting. Kan de regering aangeven
waarom dit vooroplopen blijkbaar wel tot voordelen voor de elektriciteitsmarkt
leidt en gezien de terughoudende Europese benadering ten aanzien van de gasmarkt
blijkbaar niet voor de Nederlandse gasafnemer geldt? Kan de regering aangeven
waarom er voor de kabel- en telecommunicatiemarkt ook niet vooropgelopen wordt
in Europa en waarom er bij de postmarkt zelfs helemaal achteraan gelopen wordt
in Europa als het gaat om het implementeren van Europese regels en het openstellen
van de markt voor buitenlandse ondernemingen? Als in alle gevallen de afnemer
profiteert van het vooroplopen, waarom kiest de regering deze weg dan niet
voor alle netwerksectoren? Kan een overzicht worden gegeven van de gemiddelde
prijs per kWh voor de consument in alle EU-landen? De leden van de CDA-fractie vragen wat de reactie is van de regering op
de constatering uit sommige commentaren dat zodra de rijksoverheid zelf een
direct financieel belang heeft in de energiesector (Gasunie) het Nederlandse
belang voorop staat en de regering de strijd met «Brussel» aanbindt
in plaats van vooruitlopen op de Brusselse ontwikkelingen. Zie onder meer
de discussie over gastransporttarieven (zowel qua hoogte als qua toegangsregime),
het monopolie voor levering van gas bij een temperatuur onder -9 Celsius,
de discussie over levering op een liquide groothandelsmarkt (TTF), de voorzieningszekerheid
en de vraag of het Gasgebouw in strijd is met de Europese mededingingsregels.Kan de regering de functie en positie van de voorgestelde wet specificeren
op het moment dat er sprake is van een Noordwest-Europese markt? Is het noodzakelijk
de voorgestelde wet op dat moment aan te passen? Is het voor de regering of
voor de NMa mogelijk om, nadat de definitie van de relevante markt is aangepast
van een Nederlandse naar een NoordwestEuropese markt, de wet en het toezicht
op eigendomsunbundling ook internationaal te handhaven?Deze leden vragen voorts wanneer het onderzoek van de Europese Commissie
is afgerond naar de wijze waarop de EG-lidstaten de bestaande liberaliseringrichtlijnen
op energiegebied hebben geïmplementeerd? Heeft de regering recentelijk
met EU Commissaris Piebalgs over dit wetsvoorstel gesproken en is het waar
dat de EU Commissaris zijn zorgen heeft geuit dat dit wetsvoorstel juist contrair
werkt t.o.v. een level playing field in de EU?
Welke mening is de Europees Commissaris Piebalgs toegedaan als het gaat om
splitsen? Ook als het gaat om een lidstaat die als enige tot eigendomssplitsing
overgaat?Is de regering het eens met de constatering dat Nederlandse energiebedrijven
op achterstand geplaatst worden ten opzichte van buitenlandse energiebedrijven
die zich puur aan de Europese energierichtlijnen gaan houden? Zo ja, waarom
is dit dan toch een goed idee? Zo nee, waarom klopt deze constatering dan
niet? Is de regering van mening dat splitsing past in het streven van de EU
naar een Europees level playing field? Waarom
wel/waarom niet?Hoe verhoudt de wens om een gelijk speelveld in Nederland te creëren
zich tot de wens om tot een (NW) Europese energiemarkt te komen? Is de regering
van mening dat het vooruitlopen van Nederland leidt tot een Europees level
playing field?Kan de regering een volledig overzicht geven van de punten waarop de huidige
Nederlandse wetgeving verder gaat dan de Europese Richtlijn? Deze richtlijn
mag dan volgens de regering een minimale waarborg bevatten, de huidige Nederlandse
wetgeving gaat, gegeven de I&I wet die in 2004 is aangenomen al verder,
zo stellen de leden van de CDA-fractie.Is het voor de regering nog steeds staand beleid om EU richtlijnen in
principe nog steeds op een minimum niveau te implementeren? Welke uitgangspunten
liggen ten grondslag aan dit beleid? Is dit ook nog eens specifiek voor de
beleidsterreinen onder de verantwoordelijkheid van de regering van Economische
Zaken? In het kader van de industriebrief die de regering recent nog naar
de Kamer heeft gestuurd wordt gesteld dat implementatie op minimum niveau
het uitgangspunt is. Wat zijn de klemmende redenen om ten aanzien van elektriciteit-
en gasdistributiebedrijven hiervan af te wijken?Deze leden vragen op welke grond de regering het «zeer wel denkbaar»
acht, dat het onderzoek van de Europese Commissie naar de Europese energiemarkt
aanleiding zal zijn de thans voorgeschreven juridische scheiding tussen netbeheerders
en productie-, handels-, en leveringsbedrijven verder aan te
scherpen? Acht de regering het waarschijnlijk dat de aanscherping zo ver zal
gaan als een volledige (eigendom)splitsing? Zo ja, waarom? Zo neen, waarom
niet?De leden van de PvdA-fractie vragen of het waar is dat in alle Europese
landen sprake is van één of andere vorm van administratieve
of juridische splitsing? Is het waar dat er in de loop van de tijd in Europa
een verschuiving heeft plaatsgevonden van minder administratieve naar meer
juridische splitsing? Is het waar dat juridische splitsing uiteindelijk als
doel heeft het netbeheer onafhankelijk te maken van de rest van het energiebedrijf?
Is het dus juist dat eigendomssplitsing de meest logische uitkomst is van
de positioneringdiscussie in Europa? Wordt eigendomssplitsing ook door de
Europese Commissie overwogen?Op dit moment gaat Nederland, zo merken de leden van de VVD-fractie op,
als énige EU land tot volledige splitsing over. Welke ontwikkelingen –
en op basis waarvan – verwacht de regering concreet op dit punt binnen
Europa? Immers, dezelfde argumenten om tot volledige splitsing over te gaan
zouden ook moeten gelden binnen andere Europese landen. Is de regering voornemens
een initiatief te ontwikkelen richting de Europese Commissie, in het bijzonder
richting de Commissarissen Energie en Mededinging, om dit te bevorderen? Welke
concrete stappen is de regering voornemens te zetten? Kan de regering verder
ingaan op wat in het Nader Rapport wordt gesteld over de kans dat de Europese
Commissie met een splitsingsvoorstel komt?De regering heeft op basis van te verwachten zeer hoge regeldruk niet
gekozen voor alternatieven. Impliciet wordt hiermee gesteld dat de bestaande
situatie hoe dan ook veranderd moet worden, terwijl er in ieder geval vanwege
Europese regelgeving geen noodzaak toe is. De leden van de SGP-fractie vragen
waarom er dan toch voor is gekozen de bedrijven nu reeds te splitsen. Als
volledige splitsing noodzakelijk is, waarom zet de regering zich dan niet
in voor een spoedige Europese richtlijn die hiertoe noodzaakt? Waar zitten
de problemen op Europees niveau waardoor er niet op korte termijn voor wordt
gekozen de energiemarkt in de Europese Unie volledig te splitsen?2.4. Vormgeving splitsingHet wetsvoorstel verbiedt dat een netbeheerder tot een vennootschappelijke
groep behoort waarin ook levering-, productie-, of handelsactiviteiten zitten.
Daarnaast wordt het netbedrijven verboden belangen te nemen in levering-,
productie-, of handelsbedrijven en omgekeerd. Kan aangegeven worden waarom
enerzijds volledige splitsing op holdingniveau noodzakelijk wordt geacht om
de onafhankelijkheid van het netwerk te garanderen terwijl anderzijds het
aan gemeenten en provincies blijft toegestaan om 100% eigendom in zowel
netwerk als leveringsbedrijf te houden, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Aangezien ook de huidige aandeelhouders in staat zijn invloed uit te oefenen
op de energiebedrijven, is er dan nog sprake van een goede balans als het
netbedrijven wordt verboden om 1% aandelen te houden in leveringsbedrijven
terwijl het gemeenten en provincies is toegestaan om 100% aandelen
te houden in beide bedrijven?Wordt het derden, niet behorende tot een vennootschappelijke groep met
productie, levering of handel c.q. met netwerken, toegestaan om belangen te
hebben in netbedrijven cq levering-, productie-, of handelsbedrijven? Zo neen,
hoe is dit dan geregeld? Zo ja, hoe groot mogen deze belangen maximaal zijn?
Is denkbaar dat een rechtspersoon een belang van 5%, 10%,
30% of 60% in zowel een levering, als een netbedrijf houdt?
Hoe is in dit maximum van een parallel belang precies in dit wetsvoorstel
voorzien? Wanneer is er sprake van een groep? Kan de regering een duidelijke
definitie geven?Is het (grote) Nederlandse en buitenlandse beleggers toegestaan aandelen
in het netbeheer tot maximaal 49% en aandelen in levering-, productie-
en/of handelsbedrijven te houden?Is het waar, dat het verbod voor rechtspersonen en vennootschappen die
deel uitmaken van een groep als bedoeld in artikel 24b van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek om aandelen te houden in netbeheerders indien zij in Nederland
gas of elektriciteit produceren, leveren of daarin handelen, toestaat om deze
aandelen te houden indien zij in het buitenland gas of elektriciteit leveren,
produceren of daarin handelen? Met andere woorden, als een minderheidsprivatisering
van het netbedrijf wordt toegestaan, is het dan mogelijk dat een buitenlandse
leverancier deelneemt in een Nederlands netbedrijf? Geldt dit ook voor bijvoorbeeld
een Nederlandse producent van elektriciteitskabels? Zo ja, hoe kan dit verboden
worden, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Kan voorkomen worden dat een
buitenlandse onderneming een (substantieel) belang verwerft in een Nederlands
netbedrijf en daarna van een derde een (substantieel) belang in een Nederlands
leveringsbedrijf overneemt? Zo ja, hoe is dit geregeld? Zo neen, is dit wenselijk?Is het Nederlandse netbedrijven toegestaan om deel te nemen in buitenlandse
leveringsbedrijven die niet actief zijn op de Nederlandse markt?Hoe past de nationale werking van artikelen 10b van de Elektriciteitswet
1998 en 2c van de Gaswet binnen het streven naar een internationale Noordwest
Europese energiemarkt?Mag een buitenlands energiebedrijf, welke niet actief is in levering,
productie of handel van energie in Nederland, in de toekomst naast 49%
van de aandelen van een Nederlandse netbeheerder ook nog enkele aandelen (bijvoorbeeld
minder dan 5%) in een Nederlandse beursgenoteerd productiebedrijf bezitten?
Zo ja, hoeveel aandelen mag het buitenlandse energiebedrijf in deze situatie
maximaal in een Nederlands beursgenoteerd productiebedrijf bezitten, zo vragen
de leden van de CDA-fractie?Een buitenlands energiebedrijf dat in Nederland geen activiteiten ontplooit
op het gebied van levering, handel of productie, mag aandelen in een netbeheerder
verkrijgen. Wat gebeurt er als dit buitenlandse energiebedrijf later alsnog
activiteiten gaat ontplooien op het gebied van levering, handel of productie
in Nederland? Is dit bedrijf dan verplicht deze aandelen in de netbeheerder
te verkopen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Kunnen de kennis en ervaring
die bij de splitsing van NRE, Tennet en Gasunie is opgedaan, worden ingezet
bij de splitsing van de overige energiebedrijven? Hoe kan de regering bevorderen
dat deze ervaringen worden uitgewisseld?In de memorie van toelichting geeft de regering inzicht in de feitelijke
vormgeving van het splitsingsproces. Kan de regering aangeven hoe het proces
in de twee jaar na het wetsvoorstel idealiter zou moeten plaatsvinden? Welke
mogelijkheden heeft de regering om dit proces zo nodig bij te sturen, ook
qua doorlooptijd? Welke succes- en faalfactoren ziet de regering om het splitsingsproces
succesvol te laten verlopen? Welke valkuilen ziet de regering en hoe denkt
zij daarmee om te gaan? De leden van de VVD-fractie kunnen zich voorstellen
dat indien directies en raden van commissarissen zich tegen splitsing blijven
keren gedurende het proces, dit een probleem zou kunnen opleveren.
Heeft de regering dit punt met de aandeelhouders besproken? Is de regering
bekend met de opvatting van de aandeelhouders hoe het proces zou moeten worden
aangepakt en hoe de aandeelhouders dit zien? Is de regering voornemens aandeelhouders,
indien zij ondersteuning wensen, die te verschaffen? De leden van de VVD-fractie
stellen een toelichting op deze punten op prijs. «Tijdens de verbouwing
moet de verkoop doorgaan». Heeft de regering zorgen op dit punt en zo
ja, hoe denkt zij die weg te nemen?Met uitzondering van de Nederlandse net- of leveringsbedrijven (of behorende
tot een Nederlandse groep met zulke bedrijven) mag iedereen volgens het wetsvoorstel
aandelen kopen in leveringsbedrijven en netbedrijven (als deze tenminste gedeeltelijk
geprivatiseerd worden). Voor de leden van de VVD-fractie komt daarmee de vraag
naar voren waarom deelnemingen in beide typen bedrijven tegelijkertijd zijn
toegestaan? Ontstaat zo geen risico voor de onafhankelijkheid van het netwerk?In het volgende wetsvoorstel worden geïntegreerde energiebedrijven
in Nederland verboden. Het wetsvoorstel heeft uiteraard geen betrekking op
buitenlandse bedrijven. De leden van de VVD-fractie vragen of buitenlandse
leveringsbedrijven aandelen kunnen verwerven in Nederlandse netbedrijven.
Om verwarring te voorkomen verzoeken zij de regering schematisch weer te geven
welke buitenlandse bedrijven c.q. beleggers nu wel en welke niet een aandeel
in Nederlandse netbedrijven kunnen verwerven, zonder dat de doelstelling van
het wetsvoorstel in gevaar komt.De leden van de LPF-fractie zijn van mening dat beïnvloedingsprobleem
niet worden opgelost:• De regering is afgestapt van het verbod op het gelijktijdig hebben
van aandelen in zowel een productie-, levering- of handelsbedrijf als een
netbedrijf. Dit bleek Europees rechtelijk niet haalbaar. Daarvoor in de plaats
is een verbod gekomen voor een netbedrijf om aandelen te houden in een leveringsbedrijf
en vice versa.• Het blijft na splitsing toegestaan dat de huidige aandeelhouder
meerderheidsaandelen in beide ondernemingen heeft. Als het werkelijk waar
zou zijn dat de holding zulke grote mogelijkheden en prikkels tot beïnvloeding
heeft dat afsplitsing noodzakelijk is, dan zijn die ook aanwezig op aandeelhoudersniveau.
Als het probleem van de beïnvloeding al zou bestaan lost dit wetsvoorstel
dit niet op.• Een stap verder: een minderheid van het net wordt geprivatiseerd.
Er komt een verbod voor groepsmaatschappijen van netbeheerders om aandelen
te houden in groepsmaatschappijen van leveranciers, producenten en handelaren
en vice versa. Maar niets belet een willekeurige derde om substantiële
belangen op te bouwen in zowel levering- als netbedrijven. Dit kunnen Nederlandse
bedrijven zijn, maar ook buitenlandse (energie) bedrijven.Kan de regering hierop reageren, zo vragen deze leden.Kern van het wetsvoorstel is naar de mening van de leden van de D66-fractie
de bepaling die netbeheerders verbiedt onderdeel uit te maken van een groep
waartoe ook producenten, leveranciers en handelaren behoort. In de praktijk
betekent dit het splitsen van de huidige geïntegreerde regionale energiebedrijven
in twee (of meer) groepen van bedrijven. Het wetsvoorstel bevat geen bepalingen
over de wijze waarop deze splitsing moet plaatsvinden. Waarom is hier niet
voor gekozen?De splitsing betekent in wezen, zo voeren deze leden aan, dat energiebedrijven
niet gelijktijdig aandelen in netbeheerders en producenten, handelaren of
leveranciers mogen houden. Wat betekent dit concreet voor de
huidige aandeelhouders? Worden gemeenten en provincies verplicht om hun aandelen
in de commerciële activiteiten te verkopen of blijft het na splitsing
mogelijk dat de huidige aandeelhouders een meerderheidsbelang in beide ondernemingen
heeft? Zo ja, is dit wenselijk en zou de wet op dit punt niet moeten worden
aangepast?2.5. Eigendom van de nettenIn de memorie van toelichting stelt de regering dat een netbeheerder direct
over alle activa en toebehoren moet kunnen beschikken en die beslissingen
moet kunnen nemen die noodzakelijk zijn voor het uitoefenen van zijn wettelijke
taken. In hoeverre kan voor de verhanging van de assets nu worden volstaan
met het verplaatsen van de aandelen in de asset vennootschap aan de netbeheerder,
aangezien dit een van de fiscaal aantrekkelijke opties is voor overdracht
van de economische eigendom? Volstaat het voor de overdracht van het economisch
eigendom van de netten om de aandelen in de asset vennootschap over te dragen
naar de netbeheerder? Of is dit onvoldoende om «direct» te kunnen
beschikken? Zo nee, wat is dan de toegevoegde waarde van het overdragen van
de activa boven het overdragen van de aandelen voor het «direct»
kunnen beschikken, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Is het toegestaan dat het juridisch eigendom van de netten na de splitsing
in handen blijft van de groep waartoe de productie, levering- en handelsactiviteiten
behoren?Wat gebeurt er met het juridisch eigendom van de fysieke netwerken, dus
de stroomkabels en de gasbuizen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Waarom
worden deze niet overgedragen aan de netbeheerder? De Tweede Kamer heeft zich
in 2001 per motie uitgesproken voor de overdracht van het juridisch eigendom
van de netten aan de overheid. Hoe gaat de regering aan deze motie eindelijk
uitvoering geven?3. De energiemarkt na splitsing3.2. LeveringszekerheidOp welke wijze wil de regering het investeringsklimaat ten behoeve van
de investeringen in productiecapaciteit garanderen of zelfs verbeteren? Welke
bijdrage levert dit wetsvoorstel hiertoe, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Een gesplitst netwerkbedrijf komt verder van de markt te staan. Een dergelijke
splitsing bemoeilijkt de coördinatie tussen netwerk en opwekking en kan
leiden tot een verstoring van de keuze tussen versterking van het netwerk
en decentrale opwekking van elektriciteit en derhalve tot suboptimale investeringsbeslissingen.
Hoe denkt de regering dit risico te gaan ondervangen?Het is onduidelijk of de bedrijven die gesplitst zullen worden, zich momenteel
in een ver gevorderd stadium bevinden van een investeringsproject voor productiecapaciteit,
en of de splitsing deze projecten onder druk zet. Komen concrete investeringsprojecten
voor productie in gevaar, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Overeenkomsten en afspraken met o.a. België en Frankrijk bieden een
goede basis om obstakels voor een regionale energiemarkt uit de weg te ruimen.
Is de regering het met deze leden eens dat eigendomsunbundling, zoals dat
alleen in Nederland dreigt plaats te gaan vinden, ertoe leidt dat er wederom
sprake zal zijn van een ongelijk speelveld. Immers buitenlandse
ondernemingen blijven de beschikking houden over de stabiele inkomsten uit
hun netwerken.Is het vertrouwen van de regering in de betrouwbaarheid en efficiëntie
van buitenlandse of private partijen alleen geldig voor de productie-, leverings
of handelsactiviteiten, of geldt dit ook voor de netwerkactiviteiten? Zo niet,
kan de regering aangeven wat het verschil is tussen productiecapaciteit en
netwerken om de leveringszekerheid en voorzieningszekerheid te waarborgen?Kan een risicoanalyse gegeven worden betreffende de kans dat buitenlandse
ondernemingen niet investeren in voorzieningszekerheid in Nederland. In hoeverre
zijn de hoogte van de aankoopsommen hierop van invloed? Hoe kan voorkomen
worden dat dit gebeurd?Hoe wil en kan de regering de voorzieningszekerheid waarborgen als er
straks alleen nog maar buitenlandse spelers actief zijn in de productiemarkt?De regering besteedt bij veel dossiers aandacht aan het creëren c.q.
handhaven van een goed investeringsklimaat, ook in relatie tot de voorzieningszekerheid
van elektriciteit en gas. Dit lezen de leden van de CDA-fractie in de verschillende
kamerbrieven en ook in het Energierapport 2005. In hoeverre wordt een terugval
in investeringen in productiecapaciteit in Nederland acceptabel gevonden en
welke gevolgen worden voorzien voor de leveringszekerheid op de korte, middellange
en lange termijn?Waarop baseert de regering de stelling dat Nederlandse energiebedrijven
versneld zullen worden overgenomen door internationale concerns? Waarop is
de zekerheid gebaseerd dat buitenlandse bedrijven even grote prioriteit zullen
geven aan het investeren in centrales in Nederland als aan centrales in hun
eigen land? Kan de regering dit nader toelichten?In hoeverre acht de regering het acceptabel dat kapitaalkrachtige concerns
die eventueel willen investeren in Nederlandse productiecapaciteit in andere
landen wel netten bezitten?In de memorie van toelichting stelt de regering dat voor investeringen
in (duurzame) productiecapaciteit het uiteindelijk erom gaat dat de markt
voor productiecapaciteit goed werkt en dat het investeringsklimaat in Nederland
goed is. Welke mogelijkheden heeft de regering om in te grijpen indien er
ondanks een zeer goed investeringsklimaat in Nederland toch geen nieuwe milieuvriendelijke
centrales gebouwd gaan worden?Kan de regering aangeven wat de gevolgen van splitsing zijn voor het realiseren
van een duurzame energievoorziening? Wat zijn de gevolgen voor duurzame innovaties
in Nederland?De regering geeft in de memorie van toelichting aan dat de Nederlandse
energiebedrijven, gelet op hun relatieve omvang en de tendens van fusies en
concentraties op de Europese energiemarkt, op de lange termijn en ongeacht
dit wetsvoorstel deel gaan uitmaken van internationale ondernemingen. Kan
de regering aangeven wat de impact van splitsing is op de mogelijkheden voor
de Nederlandse overheid om een eigen beleid te voeren op het gebied van duurzame
energie, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Wat zijn de voordelen van
een sterk, geïntegreerd bedrijf in buitenlandse handen in vergelijking
met een leveringsbedrijf of verkoopkantoor in buitenlandse handen? Wat is
de invloed op de samenstelling van het productiepark van Nederland? Is de regering van mening dat er geen relatie bestaat tussen de aard van
de aandeelhouders en de continuïteit van het energietransport en de distributie?
Er bestaat de vrees bij deze leden dat wanneer de netten in buitenlandse handen
komen, deze kwalitatief achteruit zullen gaan, want buitenlandse bedrijven
leggen de prioriteiten bij netten in hun eigen land. Kan de regering deze
vrees wegnemen?Kan de regering toelichten waarom er uitgegaan wordt van de mogelijkheid
dat geïntegreerde bedrijven niet/onvoldoende zullen investeren in de
netten terwijl bedrijven met productiecapaciteit en leveringsbedrijven in
Nederland als eerste gebaat zullen zijn bij goede kwalitatieve en kwantitatieve
netten? Ook AH onderhoudt zijn schappen, vrachtwagens en aanvoerroutes, anders
komen de producten niet bij de klant en dan komt deze in opstand. Hebben volgens
de regering buitenlandse investeerders meer prikkels om te investeren in de
netten?Welke markttoetreders in Nederland zonder een gereguleerd net waar dan
ook, hebben al of zijn van plan te investeren in de Nederlandse voorzieningszekerheid?
Waaruit blijkt dat nieuwkomers in Nederland zonder net, op achterstand staan
ten opzichte van de huidige Nederlandse energiebedrijven? Welke nieuwkomers
bedoelt de regering en welke zijn in het bezit van een netwerk op hun thuismarkt?In de memorie van toelichting deelt de regering de mening van het CPB
dat er sprake kan zijn van een tijdelijke terugval in investeringen in productiecapaciteit,
zo merken de leden van de CDA-fractie op. Kan de regering aangeven wat de
gevolgen zijn voor het investeringsklimaat in duurzame energie in Nederland?
Hoe lang betekent «tijdelijk»? Zorgt deze mogelijke tijdelijke
terugval in investeringen er voor dat het behalen van de overheidsdoelstelling
van 10% duurzame elektriciteitsopwekking in 2010 in gevaar komt?Het is teleurstellend dat een visie ontbreekt ten aanzien van de gevolgen
voor de (commerciële) productiesector. De regering suggereert dat deze
bij opbod verkocht zou kunnen worden na splitsing. Wat zijn daarvan de gevolgen
voor de leveringszekerheid en de ontwikkeling van duurzame energie? Wat zijn
de effecten op de toekomstige marktordening van de energieproductiemarkt?
Kan ter voorkoming van een private oligopolistische markt, door fusies en
overnames, overwogen worden om de lokale overheden voor 30% van de
aandelen in de productiebedrijven aanwezig te blijven, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie? Hoe kan de regering voor meer concurrentie zorgen ten
aanzien van de productie van elektriciteit en gas?Voor afnemers is leveringszekerheid cruciaal; voldoende investeringen
in productiecapaciteit zijn hierbij van groot belang. Kan de regering garanderen
dat het wetsvoorstel geen negatieve gevolgen heeft voor de investeringen in
de productiecapaciteit binnen Nederland? Kan de regering de argumentatie in
laatste deel van memorie van toelichting in deze paragraaf nader toelichten?
Hoe denkt de regering over mogelijke versterking van de productie- en distributiesector
door middel van hergroepering of fusies? Hoe denkt de NMa hierover?Een veel gehoorde zorg vanuit de sector is dat de bedrijven na splitsing
over minder kapitaalkracht beschikken, waardoor minder in productiecapaciteit
geïnvesteerd kan worden. Dit zou in het bijzonder gelden voor de duurzame
energieproductie. Op dit punt is de memorie van toelichting wat mager. De
leden van de D66-fractie willen graag goed uiteengezet krijgen wat de risico’s
zijn van de splitsing ten aanzien van de investeringen in duurzame energieproductie. Deze leden hebben verder vernomen dat de splitsingsvoorstellen niet van
invloed zouden zijn op de kapitaalkracht van de bedrijven omdat de waarde
van de netten ook nu niet meegenomen mogen worden bij investeringsbeslissingen
ten behoeve van nieuwe productiefaciliteiten. Graag een reactie van de regering
hierop.Een goed functionerende markt met een goed investeringsklimaat is een
belangrijke voorwaarde voor het tijdig investeren van bedrijven in nieuwe
productiecapaciteit. In dat opzicht willen de leden van de D66-fractie graag
een reactie op de geluiden dat de concurrentie door de splitsing zou afnemen
(zie onder meer artikel ESB d.d. 12 augustus 2005) en dat de wholesalemarkt
nog niet optimaal functioneert.De regering geeft aan dat het voorstel kan leiden tot tijdelijke terugval
van investeringen in productiecapaciteit. In hoeverre zal deze afname van
invloed kunnen zijn op de voorzieningszekerheid? Hoe verhoudt zich dit met
het verwachte oplopende structureel tekort aan productiecapaciteit vanaf 2007?
Op welke manier kan deze tijdelijke terugloop door extra maatregelen worden
voorkomen?Wat zullen de gevolgen zijn voor de lopende en de toekomstige investeringsprojecten
voor de productiecapaciteit, zo vragen de leden van de CU-fractie? Hoe kan
de regering na splitsing de leveringszekerheid garanderen, nadat de Nederlandse
energiebedrijven eventueel zijn overgegaan in buitenlandse handen?Een van de gevolgen van de splitsing kan zijn dat de productie en levering
van elektriciteit vooral in handen komt van buitenlandse bedrijven. In tijden
van schaarste zou dit kunnen betekenen dat die bedrijven in de eerste plaats
voor hun eigen markt zullen produceren. Wat zijn hiervan de gevolgen voor
de leveringszekerheid in Nederland? Hoe kunnen deze gevolgen worden ondervangen,
zo vragen de leden van de SGP-fractie?3.3. De Nederlandse energiebedrijven in EuropaKan de regering aangeven op welke wijze zij voorkomt dat Nederland en
de Nederlandse energie afnemer in de toekomst alleen nog maar dictaten krijgt
opgelegd vanuit de ons omringende landen, vanuit Europa en vanuit de grote
internationale energie ondernemingen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Welke instrumenten staat de regering ter beschikking om de nationaal geformuleerde
ambities vorm te geven?Hoeveel nieuwe «start-ups» (daarmee wordt niet gedoeld op
nieuwe bedrijven die eigendom zijn van bestaande buitenlandse geïntegreerde
energieconcerns) verwacht de regering na splitsing op de Nederlandse markt?
En wat zal het effect op de consumentenprijs zijn van deze nieuwe start-ups
en waarop baseert de regering de stelling zoals genoemd op pagina vier van
de memorie van toelichting?Wat zijn de verwachtingen ten aanzien van de toekomstige ontwikkelingen
van de energiemarkt, met name ten aanzien van de concentratiegraad en structuur
van de markt? Is de regering van mening dat gestreefd moet worden naar de
totstandkoming van een Noordwest Europese energiemarkt? Zo ja, wat is de verwachting
ten aanzien van het aantal aanbieders en de samenstelling van het aanbod,
zowel qua nationaliteit als grootte op deze markt? Verwacht de regering dat
in de toekomst op de Nederlandse elektriciteitsmarkt vooral grotere geïntegreerde
buitenlandse bedrijven actief zullen zijn? Zo ja, hoe beziet de regering de
splitsing van de Nederlandse energiebedrijven vanuit een oogpunt van concurrentie
op deze markt? Blijft de regering van mening dat ook in een West Europese
energiemarkt, die gedomineerd wordt door grote geïntegreerde buitenlandse bedrijven, splitsing van de Nederlandse energiebedrijven een
noodzakelijke voorwaarde is om tot komen tot eerlijke concurrentieverhoudingen,
zo vragen de leden van de CDA-fractie? Gaarne een uitgebreide reactie van
de regering.Verwacht de regering dat er na splitsing meer of minder leveranciers in
de Nederlandse markt actief zullen zijn? Welke zullen de effecten voor de
mate van concurrentie zijn en welke consequenties heeft dit voor de eindverbruikers?
De kleinverbruikermarkt zal volgens de regering een nieuwe impuls krijgen.
Indien de regering bedoelt dat er fusies en overnames zullen plaatsvinden,
betekent het dat er minder aanbieders in de Nederlandse markt actief zullen
zijn. Kan de regering hier een reactie op geven?Kan de regering aangeven op welke wijze het wetsvoorstel de concurrentie
bevordert, gegeven de door de regering erkende internationalisering van de
energiemarkt, waardoor binnen afzienbare tijd een Noordwest Europese markt
zal ontstaan en de door de regering voorziene ontwikkeling waarbij Nederlandse
energiebedrijven hoe dan ook door grote internationale energieconcerns, welke
wél over netten beschikken, zullen worden overgenomen?Wat betekent de splitsing voor de consolidatie van energiebedrijven? In
de begroting van EZ voor het jaar 2006 geeft de regering aan, te streven naar
een lagere concentratiegraad op de Nederlandse groothandelsmarkt. Tegelijkertijd
stelt de regering dat splitsing zal leiden tot versnelde consolidatie van
energiebedrijven en dat de kosten van de splitsing aanzienlijk lager uitvallen
na horizontale integratie van energiebedrijven. Hoe denkt de regering in deze
omstandigheden zijn doelstelling, om de concentratiegraad juist te verlagen,
te realiseren?Blijft, ook na splitsing van de Nederlandse energiebedrijven, kruissubsidie
mogelijk tussen buitenlandse netbedrijven en Nederlandse leveringsbedrijven
die tot één concern behoren, zo vragen de leden van de CDA-fractie?
Mag aangenomen worden dat grotere bedrijven meer mogelijkheden tot kruissubsidie
en verstoring van de markt hebben dan kleinere bedrijven? Zo ja, wat is de
reactie van de regering op de stelling dat splitsing van Nederlandse energiebedrijven
zal bespoedigen dat Nederlandse leveringsbedrijven overgenomen zullen worden
door grote geïntegreerde buitenlandse ondernemingen, waarmee de mogelijkheden
voor het subsidiëren van de commerciële activiteiten uit de inkomsten
van het net zullen toenemen, zodat splitsing kan leiden tot een toename van
kruissubsidies en concurrentieverstoring?Als de stelling juist is dat kruissubsidie vanuit buitenlandse ondernemingen
met netten in eigen land naar hun Nederlandse dochteronderneming toegestaan
is, of althans niet kan worden verboden, welke ruimte is er dan nog om op
de markt te komen door nieuwe toetreders die niet verbonden zijn aan dergelijke
ondernemingen?Waarin verschilt de huidige situatie voor nieuwe toetreders (starters)
zonder netten ten opzichte van de huidige Nederlandse verticaal geïntegreerde
ondernemingen van de nieuwe situatie na splitsing? In dat geval moeten de
bedrijven zonder netten het tegen buitenlandse bedrijven met netten opnemen.
Kan de regering uitleggen waarom dit toch beter is, zo vragen de leden van
de CDA-fractie?De regering geeft aan de ene kant aan, dat door goed toezicht oligopolide
gedrag kan worden voorkomen. Aan de andere kant geeft zij aan, dat de Nederlandse
bedrijven toch opgekocht worden door grote internationale concerns.
Kan worden aangegeven hoe in deze visie in de toekomstige energiemarkt meer
marktwerking zal plaatsvinden?De regering geeft aan dat Europese- en nationale mededingingsregels onverkort
van kracht blijven. Onlangs heeft de Europese Commissie de overname van een
Portugees gasbedrijf door een Portugees elektriciteitsbedrijf en een Italiaans
energiebedrijf zelfs verboden. Kan de regering in dat kader reageren op de
volgende klaarblijkelijk wel toegestane fusies: Energie-allianz Austria. Dit
bedrijf is ontstaan door een fusie van BEGAS, BEWAG, ENERGIE AG; EVN AG, LINZ
AG, WIEN ENERGIE GMBH, dit nieuwe Oostenrijkse bedrijf heeft meer dan 70%
van de stroomklanten in handen en zelfs over de 80% van de Oostenrijkse
gasklanten.Is het vertrouwen van de regering in de betrouwbaarheid en efficiëntie
van buitenlandse of private partijen alleen geldig voor de productie-, levering-
of handelsactiviteiten zoals gesteld in de memorie van toelichting, of geldt
dit ook voor de netwerkactiviteiten? Zo niet, kan de regering aangeven wat
het verschil is tussen productiecapaciteit en netwerken om de leveringszekerheid
en voorzieningszekerheid te waarborgen?Kan een risicoanalyse gegeven worden betreffende de kans dat buitenlandse
ondernemingen niet investeren in voorzieningszekerheid in Nederland, zo vragen
deze leden? In hoeverre zijn de hoogte van de aankoopsommen hierop van invloed?
Hoe kan voorkomen worden dat dit gebeurd? Hoe wil en kan de regering de voorzieningszekerheid
waarborgen als er straks alleen nog maar buitenlandse spelers actief zijn
in de productiemarkt?De regering besteedt bij veel dossiers aandacht aan het creëren c.q.
handhaven van een goed investeringsklimaat, ook in relatie tot de voorzieningszekerheid
van elektriciteit en gas. Dit lezen de leden van de CDA-fractie in de verschillende
kamerbrieven en ook in het Energierapport 2005. In hoeverre wordt een terugval
in investeringen in productiecapaciteit in Nederland acceptabel gevonden en
welke gevolgen worden voorzien voor de leveringszekerheid op de korte, middellange
en lange termijn?Waarop baseert de regering de stelling dat de Nederlandse energiebedrijven
versneld zullen worden overgenomen door internationale concerns? Waarop is
de zekerheid gebaseerd dat buitenlandse bedrijven even grote prioriteit zullen
geven aan het investeren in centrales in Nederland als aan centrales in hun
eigen land? Kan de regering dit nader toelichten?Welke bedrijven zonder netten in binnen- of in buitenland investeren in
grootschalige productie in Nederland of hebben concrete plannen daartoe?In hoeverre zal als gevolg van splitsing en de uitverkoop van de Nederlandse
energiebedrijven aan buitenlandse partijen, R&D eerder in het buitenland
plaatsvinden dan in Nederland?Het gemiddeld aantal storingsminuten in Nederland bedraagt minder dan
30 per jaar en vertoont een dalende trend. Hoeveel storingsminuten verwacht
de regering na splitsing, zal er een dalende trend zijn of een opwaartse trend?
Op grond van welke onderliggende analyse komt de regering tot de gevraagde
verwachting?In het onderzoek van het SEO en de dynamische analyse van Roland Berger
wordt gesproken over een consolidatie van productie- en leveringsbedrijven.
Kan de regering uitleggen hoe de marktwerking versterkt wordt terwijl er tegelijkertijd
minder aanbieders actief zullen zijn?De regering gaat er in haar analyse van uit dat leveringsbedrijven door
grote kapitaalkrachtige Europese energieconcerns worden overgenomen. Kan de
regering de mogelijke gevolgen aangeven, bijvoorbeeld voor o.a. het verdwijnen
van kennis?In de memorie van toelichting gaat de regering in, op de consequenties
van de wet voor de Nederlandse energiebedrijven. Hierbij wordt niet ingegaan
op de impact voor andere Nederlandse bedrijven/organisaties in de energiesector.
Het initiatief, van Energy Valley in Groningen (mede gebaseerd op de aanwezigheid
van de Gasunie ondersteund door de regering) toont aan dat energie een belangrijke
bedrijfstak kan zijn voor Nederland. Kan de regering aangeven welke effecten
te verwachten zijn van splitsing en het vervolgens, ook volgens de regering,
onvermijdelijk in handen komen van buitenlandse energiebedrijven op: instellingen
als KEMA, Gastec en ECN en op universiteiten als TU Delft, Eindhoven en Twente?Kan de regering aangeven wat de gevolgen zijn van de voorgestelde splitsing
voor de liquiditeit van de groothandelsmarkt als het aantal commerciële
producenten en leveranciers door consolidatie afneemt?Kan zonder dit wetsvoorstel een overname van de netten in buitenlandse
handen uitgesloten worden, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Hoeveel
miljard euro zou jaarlijks naar het buitenland toevloeien aan winstuitkeringen
als dit het geval zou zijn? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de werkgelegenheid?
Is het waar dat het niet goed mogelijk zal zijn om buitenlandse energiebedrijven
te dwingen om te investeren in de Nederlandse netwerken?Van belang is hoe de Nederlandse regering de splitsing ziet in het licht
van het toekomstig perspectief van een Noordwest Europese energiemarkt. Kan
de regering dit perspectief schetsen en vooruitblikken op de organisatie,
inrichting en werking van de Noordwest Europese energiemarkt in 2020? Kan
de regering motiveren hoe de voorgestelde splitsing in dat perspectief past?
De leden van de VVD fractie hechten er aan dat de regering daarbij specifiek
ingaat op de kansen voor de Nederlandse energiesector.Nederlandse bedrijven zullen vroeger of later deel uit gaan maken van
internationale ondernemingen. Nederlandse bedrijven zijn kleine spelers op
de markt aldus de memorie van toelichting. Dit is een onbewezen stelling en
betekenisloos zonder een marktdefinitie, zo merken de leden van de LPF-fractie
op. Als de relevante geografische markt uit Nederland bestaat, lijkt het vooralsnog
goed mogelijk dat bedrijven van de omvang van Nuon en Essent kunnen overleven.
Gezien de beperkte importcapaciteit is dit een reële marktdefinitie.
Ook als de relevante geografische markt noord west Europa omvat (veel groter
kan niet, want elektriciteit kan niet over grote afstanden getransporteerd
worden) lijkt voor bedrijven van de omvang van Essent ruimte. Ook in het Verenigd
Koninkrijk kunnen bedrijven van gemiddelde omvang goed overleven ondanks de
liberalisering van de markt.Dat de politieke discussie zich concentreert op de splitsing van de regionale
energiedistributiebedrijven is niet onlogisch, gezien de ontwikkelingen van
de afgelopen jaren. De liberalisering, de administratieve chaos die daarop
volgde, de cascade aan wet en regelgeving en de dreigende stroomtekorten hebben
sterk de aandacht gevestigd op de rol van de distributiebedrijven in de energievoorziening.
In het politieke proces leidt dit onvermijdelijk tot voortdurende
aanpassing van regelgeving. Het gevaar van overregulering lijkt nu werkelijkheid
te worden. Het is bovendien jammer omdat de discussie over energie vooral
zou moeten gaan over productie en niet zozeer over levering of transport.
Productie is in alle opzichte veel belangrijker. Niet alleen de leveringszekerheid,
maar ook de duurzaamheiddoelstellingen van de regering zijn nauw gekoppeld
aan productie. Wat er niet is kan niet getransporteerd worden. De uitdaging
voor de komende decennia is de transitie naar duurzame energie. Dit vereist
veel sturing van de overheid en invloed op de productie. Naar analogie van
de gasmarkt, kan ook voor de elektriciteitsmarkt een sterke rol van de overheid
bij de productie van elektriciteit worden bepleit, juist vanwege deze genoemde
doelstellingen. In andere landen is die sturing er veelal in de vorm van een
nationaal energiebeleid en sterke nationale spelers met nauwe banden met de
overheid. In Nederland gaan we de heel andere kant op. We knippen de energiebedrijven
op, presenteren ze aan buitenlandse spelers en geven daarmee ook de productie
uit handen. Het gevaar dreigt dat er in plaats van meer, juist minder spelers
op de markt komen met dominante posities, waardoor de marktwerking afneemt
en daardoor ook de leveringszekerheid- en duurzaamheid doelstellingen niet
van de grond komen.Een goed energiebeleid dient gebaseerd te worden op een grondige analyse
van de gewenste toekomstige marktstructuur, de gewenste mate van concurrentie
en het aantal spelers, zo merken deze leden op. Deze ontbreekt vooralsnog
bij dit wetsvoorstel. Zou het niet beter zijn als de regering een «real
politik» zou voeren en minder naar de theorie en meer naar de praktijk
zou kijken, waarin de Europese overheden zorgen dat hun grotere geïntegreerde
bedrijven een sterke positie op de Europese markt in nemen?De leden van de LPF-fractie zijn dan ook tegenstander van de splitsing
van de eigendom van energiebedrijven en zijn van mening dat geïntegreerde
bedrijven sterkere marktpartijen en dus sterkere spelers zijn in de door de
regering beoogde Noordwest-Europese energiemarkt.Deze leden motiveren dit vanuit het gegeven dat de meeste andere belangrijke
spelers in deze markt geïntegreerde energiebedrijven zijn, die bovendien
een sterke binding hebben met nationale overheden. Overname of opslokking
door een dergelijke marktpartij betekent dat het energiebeleid in feite wordt
bepaald door de nationale overheid van een ander Europees land.Voor zover Nederland dan nog een eigen beleid wil voeren met betrekking
tot transitie naar duurzame vormen van energie zijn de mogelijkheden beperkt,
omdat niet meer vanuit de nationale intenties en belangen kan worden aangestuurd
zonder de medewerking van de buitenlandse eigenaar van de energieproductie-
distributie en -leveringsbedrijven.De splitsing van de energiebedrijven moet in de ogen van de leden van
de D66-fractie ook zo snel mogelijk Europees doorgevoerd worden om te komen
tot een daadwerkelijk Europees level playing field. Wat zijn de ontwikkelingen
op dit punt en op welke manier zet de regering zich hiervoor in?In het Verenigd Koninkrijk hebben verschillende energiebedrijven zich
op vrijwillige basis opgesplitst. Inmiddels kiezen sommige bedrijven voor
een hernieuwde integratie tussen netbeheer en productie, levering of handel.
Kan dieper worden ingegaan op de reden van deze hernieuwde integratie, zo
vragen de leden van de D66-fractie?De leden van de fractie van de ChristenUnie achten het niet denkbeeldig
dat de prijs van stroom in de EU-markt zal worden opgedreven door oligopolievorming.
Hoe ziet de regering dit, en is een mogelijke opdrijving van de prijs niet
in strijd met de uitgangspunten van de gekozen liberalisering?Met de splitsing van de energiebedrijven gaat de regering verder dan op
dit moment noodzakelijk is op basis van Europese regelgeving. Dat Nederland
hiermee voor de troepen uitloopt ziet zij eerder als een voordeel dan als
een nadeel. Tegelijkertijd zal het door de geïntegreerde situatie in
andere Europese landen voor Nederlandse bedrijven erg moeilijk zijn om concurrerend
te werken in het buitenland. Buitenlandse bedrijven kunnen echter wel gemakkelijk
binnentreden op de Nederlandse markt. Verwacht de regering op dit punt concurrentieverstoring
als gevolg van dit wetsvoorstel, zo vragen de leden van de SGP-fractie? Hoe
wordt dit voorkomen?Splitsing van de energiebedrijven in netwerkbedrijven en bedrijven voor
de productie en levering zorgt er onvermijdelijk voor dat de betrokken bedrijven
op de Europese markt (nog) kleine(re) spelers worden. Dit kan gevolgen hebben
voor hun positie en voor de belangen van de Nederlandse aandeelhouders. Kan
de regering aangeven wat haar verwachting is ten aanzien van de positie van
beide soorten Nederlandse bedrijven in de Europese markt over tien jaar? Zal
die positie sterker of zwakker zijn? Zullen er nog Nederlandse bedrijven over
zijn? Ook zouden zij graag een vergelijking zien met de verwachte situatie
over tien jaar op deze punten als er geen splitsing zou optreden.De vrijwillige splitsing in het Verenigd Koninkrijk wordt door sommige
bedrijven weer ongedaan gemaakt. Is er inzicht in het antwoord op de vraag
waarom deze bedrijven hiervoor hebben gekozen en hoe de Britse regering hierop
heeft gereageerd? Is de door die bedrijven beoogde concentratie op de kernactiviteit
toch niet zinvol of haalbaar gebleken?4. De netbeheerder na splitsing4.1. InleidingWaarop doelt de regering wanneer zij aangeeft dat het volledig afscheiden
van de netbeheerder niet mag uitmonden in inefficiënties? Betekent onafhankelijk
netbeheer ook transparant netbeheer?De regering streeft met dit wetsvoorstel een onafhankelijk netbeheer na.
De leden van de CDA-fractie vinden ook transparant netbeheer essentieel om
de voordelen bij de netgebruikers terecht te laten komen. Zo kan bijvoorbeeld
de verplichting van een openbaar jaarverslag voor de netbeheerders met daarin
overzichten van de uitgaven voor investeringen, onderhoud en service en overzichten
van de kwaliteit van diensten een prikkel zijn om zowel op korte als lange
termijn tot efficiënt netbeheer te komen met een optimale prijs-kwaliteitverhouding.4.2. Het beheren van het netIs de implicatie van deze wet dat netbeheerders geen noodstroomfaciliteiten
in bezit mogen hebben, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Is de implicatie
van deze wet dat bedrijven die ergens over noodstroomfaciliteiten beschikken
(bijvoorbeeld een waterbedrijf) niet in het netbedrijf mogen worden ondergebracht?
Zo ja, is dit wenselijk?Is een «magere» netbeheerder voldoende onafhankelijk? Om tot
daadwerkelijk onafhankelijk netbeheer te komen zullen kernactiviteiten –
zoals administratieve werkzaamheden t.b.v. facturering en het vaststellen
van ontwerpen voor onderhoud en investeringen – door netbeheerders
zelf moeten worden uitgevoerd. Ook de DTe geeft in het advies aan de regering
aan dat het creëren van «vette» netbeheerders van groot belang
is voor de onafhankelijkheid van het netbeheer. Het wetsvoorstel maakt uitbesteding
van tal van activiteiten door de netbeheerder mogelijk, en biedt de regering
de ruimte om via een ministeriële regeling activiteiten toe te voegen
die de netbeheerder mag uitbesteden. Onduidelijk is in hoeverre de regering
van plan is om een zogenaamde «magere» netbeheerder te creëren.
Hoe staat het met de onafhankelijkheid van netbeheerders na invoering van
het wetsvoorstel?. Ook is het de leden van de CDA-fractie onduidelijk waarom
de regering de bevoegdheid nodig heeft om het door de netbeheerder uit te
voeren takenpakket nader te bepalen.Waarom kunnen kerntaken als de feitelijke werkzaamheden in verband met
de aanleg, het onderhoud en de reparatie van het net zomaar worden uitbesteed,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Waarom kan het speur- en ontwikkelingswerk
en het bevorderen van de milieukwaliteit van de elektriciteitsvoorziening
worden uitbesteed? Waarom geldt dit ook voor de inspecties van de netten met
het oog op de veiligheid? Deelt de regering de mening dat dit bij uitstek
de kerntaak zou moeten zijn van de netbeheerder zelf, en dat dit niet uitbesteed
zou moeten worden?Is het waar dat deze uitbesteding ook nog zou kunnen plaatsvinden aan
bedrijven die zich bezig houden met productie, levering en handel in stroom?
Of nog erger, aan het oorspronkelijke leveranciersbedrijf dat bij het netwerkbedrijf
hoort? Wat is dan nog het verschil met de huidige situatie van juridische
splitsing, waar de verantwoordelijkheid voor de uitvoering immers ook bij
de netbeheerder ligt, maar bijna alle werkzaamheden rondom het netwerk worden
verricht door mensen die voor het leveringsbedrijf werken?Deze vraag is ook van belang in het licht van deze paragraaf waarin wordt
aangegeven welke werkzaamheden de netbeheerder mag uitbesteden. Het gaat dan
vooral over «fysieke uitvoering en inspectie». Kan de regering
nader definiëren wat daar wel en niet onder wordt verstaan, zo vragen
de leden van de VVD-fractie? De DTe heeft in zijn rapport een bijlage 2 opgenomen
waarin precies wordt aangegeven wat wel en wat niet mag worden uitbesteed
door de netbeheerder. Wijkt de regering van deze lijst af? Zo ja, kan deze
tabel dan opnieuw worden ingevuld, zodat er meer helderheid komt? In bovengenoemde
lijst van de DTe staat dat het verwerken van meetgegevens voor kleinverbruikers
een taak is voor de netbeheerders in tegenstelling tot de huidige situatie.
Neemt de regering dit onderdeel van het advies ook over?4.3. De administratie van de gegevens van de aangeslotenenKan de regering garanderen dat er door de splitsing geen nieuwe administratieve
problemen ontstaan? Is het waar dat netbeheerders wettelijk verplicht zijn
klantgegevens vertrouwelijk te behandelen? Zijn er gevallen geconstateerd
waarin netbeheerders zich niet aan deze wettelijke plicht hebben gehouden,
zo vragen de leden van de CDA-fractie? Zo ja, kan concreet aangegeven worden
wanneer zich dit heeft voorgedaan en welke maatregelen vervolgens zijn getroffen?
Heeft de DTe bij het onderzoek naar het faillissement van de EnergyXS geconstateerd
dat klantgegevens gebruikt zijn voor commerciële doeleinden? Indien uitwisseling
van vertrouwelijke klantgegevens tot nu toe niet heeft plaatsgevonden, waarom
oordeelt de regering dan dat het noodzakelijk is om energiebedrijven op te
splitsen om uitwisseling van gegevens te voorkomen? Kan de regering
aangeven wat de gevolgen van de voorgestelde splitsing zijn voor de administratieve
processen van de energiebedrijven?De DTe adviseert de administratieve activiteiten te rekenen tot de activiteiten
die de netbeheerder zelf moet uitvoeren, vanwege de marktgevoeligheid van
de gegevens. De regering heeft besloten af te wijken van dit advies en geeft
de netbeheerder de mogelijkheid om deze activiteiten uit te besteden. Waarom
is hiervoor gekozen, zo vragen de leden van de D66-fractie? Hoe is in dit
geval gewaarborgd dat vertrouwelijk met de gegevens wordt omgegaan?4.4. UitbestedingDe regering geeft aan dat door uitbesteding van een aantal activiteiten
toe te laten, de structurele kosten naar beneden gebracht worden. Verdere
integratie tussen regionale netbeheerders zou – zonder afbreuk te doen
aan de onafhankelijkheid – schaalvoordelen kunnen opleveren. Heeft de
regering aan dergelijke kostenbesparingen heeft gedacht. Zo ja, hoe zijn deze
in het wetsvoorstel vorm gegeven, zo vragen de leden van de CDA-fractie?4.5. Vennootschappelijke structuur en nevenactiviteitenHet is na splitsing een netbeheerder toegestaan deel uit te maken van
een holdingstructuur die overigens geen enkele binding mag hebben met levering,
productie en handel van Elektriciteit en Gas. Dit uiteraard ter voorkoming
van (verboden) kruisfinancieringen. Waarom is het een netbeheerder wel toegestaan
een onderdeel te vormen van een holding waar andere commerciële activiteiten
worden ontplooid? Daarmee wordt toch het bestreden probleem van de kruisfinanciering,
weliswaar in een andere markt, opnieuw geïntroduceerd, zo vragen de leden
van de CDA-fractie?Kan de regering aangeven waarom kruissubsidiëring geen probleem zal
zijn wanneer de netbeheerder in een groep verbonden is met enige andere commerciële
onderneming buiten de energiesector, welke mogelijkheid door de regering uitdrukkelijk
wordt opengehouden?Er zullen hierna geen mogelijkheden meer zijn voor «oneigenlijke
toerekening van kosten». Op welke oneerlijke cq oneigenlijke toerekening
van kosten doelt de regering?Kan de regering aangeven op welke wijze er op dit moment toezicht wordt
gehouden op mogelijke oneerlijke cq oneigenlijke toerekening van de kosten?
Kan de regering aangeven hoe sanctionering van eventuele oneigenlijke of oneerlijke
toerekening van kosten plaatsvindt op het moment dat dit geconstateerd wordt?Kan de regering aangeven waarom geen ongewenste invloed zoals kruissubsidiëring
zou kunnen uitgaan van een aandeelhouder die niet in productie, handel of
levering van elektriciteit en gas actief is? Waarom zou een dergelijke aandeelhouder
de netbeheerder niet kunnen afhouden van zijn kerntaak?Als kruissubsidiëring met opbrengsten van de netbeheerder als onwenselijk
wordt gezien, waarom geldt dat dan niet voor kruissubsidiëring van commerciële
activiteiten van het netwerkbedrijf waarvan de netbeheerder volgens het wetsvoorstel
deel uit mag maken? Waarom wil de regering kruissubsidiëring van activiteiten
op het gebied van productie, levering en handel tegengaan terwijl kruissubsidiëring
van andere activiteiten ongemoeid wordt gelaten, zo vragen de leden van de
CDA-fractie? Het afgesplitste netbedrijf mag onderdeel zijn van een groep bedrijven,
mits deze zich niet met levering, productie of handel in energie bezig houden.
Is het toegestaan dat de groep waartoe een netbedrijf behoort, commerciële
activiteiten, niet zijnde levering, productie of handel in energie, onderneemt?
Zo ja, blijft dan de mogelijkheid bestaan dat kruissubsidie plaatsvindt tussen
het netbedrijf en de commerciële activiteiten van de groep? Acht de regering
dit onwenselijk en zo ja, waarom is daar geen rekening mee gehouden in het
wetsvoorstel?Is het mogelijk voor netwerkbedrijven (of de groep waartoe netwerkbedrijven
gaan behoren) na splitsing om actief te worden in energieproductie, –
handel en – leveringsactiviteiten in het buitenland? Is het mogelijk
om bij het opheffen van het bestaande beleningsverbod op netwerken, de netwerken
te belenen en vervolgens de daardoor ontstane financiële ruimte te benutten
voor risicovolle avonturen in het buitenland?Welke ontwikkelingen in de (Europese) energiemarkt ziet de regering die
maken dat de creatie van een stand-alone netbeheerder niet reëel is?Bedoelt de regering, zo vragen deze leden, met onafhankelijkheid van de
netbeheerder voor elektriciteit of gas, dat er geen prikkels bestaan om andere
activiteiten in de groep waartoe de netbeheerder behoort, te bevoordelen?In de memorie van toelichting wordt gesteld dat een netbeheerder na splitsing
geen onderdeel meer mag uitmaken van een groep waartoe ook producenten, leveranciers
of handelaren behoren. De netbeheerder kan daarentegen wel onderdeel uitmaken
van een groep met andere ondernemingen en onderdeel zijn van een zogenaamd
netwerkbedrijf.Is het correct dat het netwerkbedrijf na splitsing allerhande activiteiten
mag ontplooien behalve productie, handel en levering van energie in Nederland?
Als dit juist is, hoe structureel onafhankelijk is het netwerkbedrijf dan
van deze activiteiten? Waarom ligt er geen probleem bij combinaties van het
netwerkbedrijf met andere commerciële activiteiten buiten de energiesector?
Is het voor een Nederlands netwerkbedrijf straks wel mogelijk om actief te
zijn in productie, handel en levering van energie in het buitenland? Zo ja,
waarom wordt dit onderscheid gemaakt?In hoeverre biedt de voorgestelde governance voor de netbeheerder in de
nieuwe groep afdoende waarborgen voor het goed kunnen uitvoeren van de toezichtstaken
door de DTe? Welke aanscherpingen uit de I&I-wet en bestaande wetgeving
ten einde de onafhankelijkheid en zelfstandigheid van de netbeheerder te waarborgen
worden met het splitsingswetsvoorstel geschrapt?In hoeverre acht de regering het schrappen van een aantal governance bepalingen,
met betrekking tot de netbeheerder en het toestaan dat de netbeheerder deel
uit maakt van een concern, consistent met de doelstellingen van het splitsingswetsvoorstel
specifiek?Hoe wil de regering in die situatie verzekeren dat de aandeelhouder geen
ongewenste invloed op het netbeheer uitoefent waardoor de netbeheerder zich
niet kan concentreren op zijn kerntaak?Welke invloed acht de regering nu precies ongewenst?Indien de regering meent dat voldoende mechanismen voorhanden zijn (c.q.
zullen zijn na invoering van de maatregelen ter versterking van de netbeheerder)
om ongewenste invloed uit te sluiten, waarom zouden deze mechanismen dan niet
kunnen werken ten opzichte van aandeelhoudersdie actief zijn
in productie, handel en levering van energie, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Kan de regering bevestigen dat de met het wetsvoorstel beoogde onafhankelijkheid
van het netbeheer beperkt is tot onafhankelijkheid van productie, handel en
levering van energie, maar dat onafhankelijkheid overigens niet vereist is?Hieronder valt ook het benutten van de waarde van het net als onderpand
voor commerciële avonturen, van o.a. aannemers- en installatiebedrijven
in meerdere buitenlandse avonturen, die de Nederlandse energieverbruiker al
veel geld hebben gekost. Kan de regering aangeven of verzekerd is dat de waarde
van het net niet als onderpand kan worden gebruikt voor commerciële activiteiten,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie?Waarom mag een netbeheerder wel deel uitmaken van een groep die zich bezighoudt
met andere, energievreemde activiteiten? Is het niet beter om dit zo veel
mogelijk uit te sluiten? Hoe wordt gewaarborgd dat via een aandelenverkoop
toch energiebedrijven in het bezit komen van aandelen in een netbeheerder?Op grond van deze paragraaf kan kennelijk dus het netbeheerbedrijf(groep)
als marktpartij in concurrentie en als monopolide aanbieder van netten optreden;
een hybridenbedrijf. Blijkbaar zijn er nieuwe Chinese muren nodig binnen de
netbeheerders. Hoe waarborgt de wet, eerlijke concurrentie van deze hybridenbedrijven
met andere particuliere aanbieders? De concurrentiele bepalingen uit de wet
Energiedistributie zijn inmiddels geschrapt. Kan de regering hierop ingaan?Wat is de stand van zaken met betrekking tot de zeggenschapspositie van
de publieke aandeelhouders in de energiebedrijven? Is deze al verbeterd middels
statutenwijzigingen en het aangaan van onderlinge regelingen van samenwerking,
waardoor het verzwakte structuurregime kan worden toegepast, zodat de publieke
aandeelhouders meer zeggenschap krijgen, zoals door de leden van de PvdA-fractie
is bepleit in het AO van 8 december 2004?Paragraaf 2.5 van de memorie van toelichting geeft aan, dat het netbeheer
nog wel onderdeel kan zijn van een groep van bedrijven of bedrijfsactiviteiten,
als het maar geen productie, handel of levering van energie in Nederland is.
De regering voert als motivering aan dat groeimogelijkheden van netbedrijven
niet onnodig moeten worden beperkt en dat het multi-utility concept synergievoordelen
kan opleveren. Op zich zelf kunnen de leden van de VVD fractie deze redenering
volgen, maar zij vragen zich tegelijkertijd af waarom de combinatie met andere,
energievreemde, (commerciële) activiteiten geen gevaar oplevert voor
onafhankelijk netbeheer en/of ongewenste kruissubsidiëring? Is het mogelijk
dat deze groep van bedrijven waar de netbeheerder onderdeel van uitmaakt wel
energiegerelateerde (commerciële) activiteiten in het buitenland heeft?In de memorie van toelichting wordt uiteen gezet dat de netbeheerder als
aannemer kan optreden voor andere netbeheerders eventueel in concurrentie
met derden. Leidt dit niet tot concurrentievervalsing? Op wie nu worden de
risico’s van dit commerciële marktgedrag afgewenteld? De netbeheerder
mag niet «maar de rest van het netwerkbedrijf» mag wel nevenactiviteiten
ontplooien, zo blijkt uit deze paragraaf van de memorie van toelichting. Hoe
worden deze onderdelen onderscheiden en op welke wijze wordt gewaarborgd dat
de activiteiten en belangen van deze twee niet vermengen c.q. dat er kruissubsidies
ontstaan? Kennelijk kan dus het netbeheerbedrijf (groep) als marktpartij in
concurrentie en tegelijkertijd als monopoliede beheerder van
netten optreden; een hybride constructie. Hoe waarborgt de wet eerlijke concurrentie
van deze hybride bedrijven met andere particuliere aanbieders? Via ministeriele
regeling zullen nadere regels worden gesteld met betrekking tot dienstverleningsovereenkomsten.
Gelden die nadere regels ook voor de metermarkt? Kan de regering de visie
op de metermarkt bij dit wetsvoorstel betrekken en daarbij in het bijzonder
ingaan op de rol die de netbedrijven daarbij hebben?Doel van de splitsing is de absolute waarborging van de onafhankelijkheid
van het netbeheer. Het is de leden van de fractie van D66 dan ook niet helemaal
duidelijk waarom netbeheerders nog wel onderdeel uit kunnen maken van een
groep bedrijven of bedrijfsactiviteiten, zolang deze zich maar niet bezighouden
met activiteiten in de productiehandel en leveringssfeer. Hoe verhoudt zich
dit met de noodzakelijke onafhankelijkheid van het netbeheer? Geldt hier niet
evengoed het risico van kruissubsidiëring? Deze leden willen dat deze
keuze nogmaals goed uiteen wordt gezet, evenals de wijze waarop «chinese
walls» voorkomen dat kruissubsidiëring of andere vormen van concurrentieverstoring
kan plaatsvinden. In dat licht lijkt het opheffen van de eis van een eigen
raad van Commissarissen voor de netbeheerder ook niet goed verdedigbaar. Kan
de regering hierop ingaan?De netbeheerder heeft de mogelijkheid om een beperkt aantal activiteiten
uit te besteden aan een gelieerde onderneming of aan een onderneming waar
geen vennootschappelijk verband mee bestaat. In hoeverre ontstaat hierdoor
een ongelijk level playing field tussen de aan de netbeheerder gelieerde onderneming
en ondernemingen waar geen vennootschappelijk verband mee bestaat? Ontstaat
hierdoor niet in wezen dezelfde situatie als die nu geldt voor leveranciers/productiebedrijven
met en zonder netten, maar dan voor bepaalde netbeheerderactiviteiten?De activiteiten mogen ook worden uitbesteed aan leveranciers, producenten
en handelaren van energie. Kan uiteengezet worden waarom het op dat moment
wel is toegestaan om zich op de markt van de netbeheerders te begeven?Het beleid ten aanzien van nevenactiviteiten van de netbeheerder is de
leden van de SGP-fractie niet duidelijk. De netbeheerder mag logischerwijs
zelf vrijwel geen andere taken uitvoeren dan de wettelijk verplichte taken.
Aan de rest van het netwerkbedrijf worden echter geen andere beperkingen opgelegd
dan de scheiding met productie. Waarom is er op dit onderdeel volstaan met
een administratieve scheiding en niet gekozen voor een volledige scheiding?
Is dit voorstel niet in tegenspraak met de rest van het wetsvoorstel? Betekent
dit onderdeel dat een netwerkbedrijf in principe alle gewenste activiteiten
mag ontplooien inclusief eventuele kruissubsidie en dergelijke?Ook vragen deze leden of binnen het netwerkbedrijf wel ruimte is voor
de activiteiten inzake warmte- koude- of waternetten, die de netbeheerder
in strikte zin niet zelf mag verrichten.4.6. De eigendom van de aandelenVoor veel publieke aandeelhouders van geïntegreerde energieondernemingen
is de verandering van het risicoprofiel als gevolg van de opening van de markt
reden spoedig hun aandelen in het commerciële gedeelte te willen vervreemden,
aldus de opmerking van de regering. Kan een overzicht worden versterkt van
alle (publieke) aandeelhouders met daarachter hun positie voor wat betreft
splitsing en of zij de wens hebben uitgesproken spoedig hun aandelen te willen
verkopen, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Kunnen de aandeelhouders van de geïntegreerde energiebedrijven gegeven
de bestaande wetgeving de commerciële activiteiten verkopen? Zo ja, wat
verandert de voorgestelde splitsingswet voor de aandeelhouders aan mogelijkheden
om de commerciële activiteiten te vervreemden? Waarom kunnen de publieke
aandeelhouders zich niet zonder splitsing terugtrekken uit productie, levering
en handel als er een privatiseringsverbod voor de netbeheerders geldt?Een andere kerndoelstelling van het wetsvoorstel is het creëren van
de mogelijkheid voor aandeelhouders om hun belang in de leveringsdivisies
van de geïntegreerde energiebedrijven van de hand te doen. Deze mogelijkheid
bestaat echter reeds thans. De aandeelhouders benoemen immers de raad van
commissarissen welke op haar beurt het bestuur benoemt en ontslaat; bij weigerachtigheid
van het bestuur kunnen de aandeelhouders derhalve via de raad van commissarissen –
zonodig na vervanging daarvan – medewerking van het bestuur bewerkstelligen.
Kan de regering aangeven waarom zij desondanks meent in te moeten grijpen
in de eigen besluitvorming van aandeelhouders, die tot op heden geen aanleiding
hebben gezien tot splitsing over te gaan?Wat is de verhouding tussen de privatisering en de splitsing van de netten,
zo vragen de leden van de CDA-fractie? De privatisering en splitsing van de
netten zijn nauw met elkaar verbonden, maar de wetstekst zelf is onduidelijk
over de mogelijkheden van privatisering na de splitsing. Kan de regering een
uitgebreide toelichting geven?De regering heeft in haar brief van 11 oktober 2004 aangegeven dat
minderheidsprivatisering van de netbeheerders vóór 1 januari
2007 mogelijk zou moeten zijn, zodra aan de splitsingsvereisten is voldaan.
Waarom is dit niet meegenomen in dit wetsvoorstel? Kan de regering aangeven
of het wetsvoorstel op dit punt wordt aangepast? Indien het antwoord op deze
vraag ontkennend is, zou de regering dan kunnen aangeven wanneer zij overleg
zal voeren met de Tweede Kamer over de ministeriële regeling zoals genoemd
in artikel 93 lid 4 Elektriciteitswet 1998 en in artikel 85 lid 4 Gaswet zodat
deze mogelijkheid tegelijk van kracht wordt met de inwerkingtreding van het
wetsvoorstel?Klopt het dat in het wetsvoorstel het beleningsverbod van het net komt
te vervallen? Hoe kan nu voorkomen worden dat door de huidige en eventuele
nieuwe aandeelhouders het netwerk in onderpand aan derden wordt gegeven?Hoe ziet de regering de samenhang tussen het wetsvoorstel tot splitsing
van de energiebedrijven en de aankondiging dat privatisering van 49%
van de netbedrijven mogelijk is zodra de bedrijven gesplitst zijn? Is het
wenselijk dat eerst besloten wordt tot splitsing voordat besloten wordt over
privatisering? Zo ja, is het denkbaar dat de splitsingwet wordt goedgekeurd
terwijl geen overeenstemming wordt bereikt over privatisering?Waarom heeft de regering gekozen voor een privatisering van maximaal 49%
van de netbedrijven, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Is denkbaar dat
de houder van een 49% belang in een onderneming, afhankelijk van de
statuten, wezenlijke invloed op de onderneming kan uitoefenen, bijvoorbeeld
indien bepaalde besluiten met 2/3 meerderheid moeten worden genomen? Acht
de regering het wenselijk dat derden een dergelijke machtspositie innemen
bij Nederlandse netbedrijven?In de memorie van toelichting staat dat nieuwe professionele investeerders
op termijn een minderheidsbelang kunnen nemen in het netbeheer. Op welke manier
kunnen deze investeerders bijdragen aan een verdere verbetering
van de efficiency en kwaliteit van de netten en de wettelijke taken van de
netbeheerder? De regering beraadt zich of privatisering van een minderheid
van de aandelen van het netbeheer in de wet of in een ministeriële regeling
moet worden vastgelegd. Wanneer verwacht de regering het kabinetsstandpunt
in deze bekend te kunnen maken, zo vragen deze leden?Is het buitenlandse energieondernemingen toegestaan aandelen te houden
in Nederlands netbeheer tot max. 49% aan de ene kant en tegelijkertijd
aandelen in een productie-, levering- of handelsbedrijf aan de andere kant?De regering geeft in de memorie van toelichting aan dat zij nog komt met
een ministeriële regeling waarmee zij de verkoop van een minderheidsbelang
in de netten mogelijk maakt. Kan de regering aangeven of aan deze verkoop
nog extra condities zullen worden verbonden zoals aan de financierbaarheid
van het netbedrijf, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Is de regering van plan om op termijn verkoop van alle aandelen van het
netbedrijf toe te staan? Welke (aanvullende-) eisen worden gesteld aan eigenaren
met 51% procent van de netten? Welke (aanvullende) eisen worden gesteld
aan eigenaren met maximaal 49% van de netten? Het gaat om het moment
van verstrekken van toestemming aan een bedrijf dat pro-actief wil splitsen
en 49% van de netten wil vervreemden.Indien een bedrijf er voor kiest om pro-actief te splitsen en een overeenkomst
sluit voor vervreemding van 49% van de aandelen van het netbedrijf,
op welk moment zal de regering toestemming geven voor de effectuering van
deze vervreemding: direct na het van kracht worden van de wet of eerst nadat
de regering een ministeriele regeling heeft afgegeven? Wanneer zal toestemming
worden gegeven aan een bedrijf dat pro-actief wil splitsen en 49% van
de netten wil vervreemden.Indien buitenlandse investeerders deelnemingen nemen in Nederlandse netwerken,
is de echte greep van Nederland op deze netwerken voor een deel weg. Acht
de regering dit toelaatbaar?In verschillende delen van Amerika concurreren publieke en private commerciële
elektriciteitslevering- en productiebedrijven met elkaar (bijvoorbeeld de
bedrijven TVA, Bonneville, gemeentelijke energiebedrijven in Orlando, Austin,
Seattle, etc). Heeft de regering het effect op de werking van de markt door
concurrentie van de aanwezigheid van productiecapaciteit van elektriciteit
in zowel publieke als private handen onderzocht?Kan de regering aangeven waarom er gekozen wordt voor een ministeriële
regeling ten aanzien van de mogelijkheid tot privatiseren in plaats van het
vastleggen van de uitgangspunten in de wet, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Door het uitstellen van inzage verlenen op dit punt blijft er grote onzekerheid
bestaan over de mogelijkheden tot privatiseren. Het zou logisch zijn dat de
regering hier juist meteen duidelijkheid over geeft omdat zij stelt dat splitsing
noodzakelijk is aangezien het huidige verbod tot privatiseren conflicteert
met de CBL contracten.Zijn de huidige publieke en private aandeelhouders nu verplicht binnen
 2 jaar de productie-, levering- en handelsactiviteiten te verkopen? Zijn
de 2 private aandeelhouders RWE en Gasunie verplicht hun belang in de netwerkactiviteiten
terug te verkopen aan de kring van bestaande publieke aandeelhouders, zo vragen
de leden van de CDA-fractie? Kan de regering ingaan op de gevolgen van minderheidsprivatisering? Hoe
zal de regering waarborgen dat slechts geselecteerde organisaties aandeelhouder
zullen mogen zijn, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Hoe wordt geborgd
dat de aandelen niet doorverkocht worden aan andere beleggers? Kan de regering
het wettelijk mogelijk maken dat het verzwakte structuurregime ook van toepassing
wordt op structuurvennootschappen waar de overheid 50% + 1 van de aandelen
heeft, zoals nu al het geval is bij structuurvennootschappen met buitenlandse
aandeelhouders?De leden van de VVD fractie hebben nog wel de volgende vragen en opmerkingen
voordat zij tot een definitief oordeel komen. Deze leden hebben met instemming
kennis genomen van het besluit van de regering na effectuering van de splitsing
de mogelijkheid te bieden tot een minderheidsprivatisering van de netten.
De leden constateren echter dat de regering dat besluit weliswaar heeft genomen,
maar daar eerst nadat de Staten-Generaal met het voorliggende wetsvoorstel
heeft ingestemd invulling aan wil geven via een ministerieel besluit. Deze
leden constateren dat deze tweetrapsaanpak betekent dat als de Staten-Generaal
instemt met het wetsvoorstel, daarna nog een aparte discussie volgt met het
parlement over de vraag of een minderheidsprivatisering is gewenst. Voor de
leden van de VVD fractie zou de mogelijkheid – gelet op de doelstelling
maximale flexibiliteit en keuzevrijheid voor de aandeelhouders – over
te gaan tot een minderheidsprivatisering van de netten integraal onderdeel
van het wetsvoorstel moeten zijn. Voor deze leden is splitsing een middel
om onder meer dat doel te bereiken. Deze leden vragen waarom de regering heeft
besloten tot de voorgestelde «getrapte» behandeling, terwijl het
besluit tot splitsing en de mogelijkheid te komen tot een minderheidsprivatisering
van de netten door de regering als een integraal besluit is genomen? Waarom
is er niet voor gekozen minderheidsprivatisering via het voorliggende wetsvoorstel
mogelijk te maken? In de memorie van toelichting vermeldt de regering niet
meer dan dat «de regering zich beraadt of dit in de wet moet worden
vastgelegd». De leden van de VVD fractie stellen een nadere motivering
van de regering op dit punt buitengewoon op prijs.Een minderheidsprivatisering kan bijdragen aan een efficiëntere bedrijfsvoering
en aan een betere kwaliteit van de netten. Dit onder de voorwaarde dat het
publieke belang voldoende gewaarborgd is door goede wet- en regelgeving en
een adequate toezichtstructuur, zo merken de leden van de D66-fractie op.
Deze leden staan positief tegenover de voorstellen voor een minderheidsprivatisering
van de netten. Waarom kiest de regering voor een ministeriele regeling om
de privatiseringsvoorstellen mogelijk te maken en niet voor een AMvB of een
apart wetsvoorstel? Graag een reactie van de regering.De leden van de CU-fractie vragen wat de verhouding is tussen privatisering
en splitsing van de netten?5. De financiële gevolgen van splitsing5.2. Financiële gevolgen voor de energiebedrijvenWat zijn de minimale eisen die vanuit de accountancy aan consolidatie
van de resultaten van dochterondernemingen in de holding gesteld worden? Wat
zijn de voordelen van consolidatie van de waarde van de netten in de holding
van energiebedrijven voor de consument?Kan de regering aangeven wat de consequenties van het herkapitaliseren
van het netwerkbedrijf zijn op het kostenniveau van de netbeheerder op de
korte en lange termijn, zo vragen de leden van de CDA-fractie? De regering stelt dat de kosten van splitsing geen verhogend effect op
de prijzen zullen hebben. Als de regering gelijk heeft, zou dat betekenen
dat de bedrijven deze kosten dragen ten laste van hun eigen vermogen en/de
winst en dividenduitkering. Is deze stelling juist?De geraadpleegde bronnen van het Roland Berger onderzoek vermelden nterviews
met buitenlandse toetreders en Nederlandse energiebedrijven die vrijwillig
splitsen. Kan de regering aangeven waarom alleen met voorstanders van de splitsingswet
is gesproken? Is de regering van mening dat de genoemde partijen representatief
zijn voor de Nederlandse energiemarkt?Op basis van een vergelijking met het buitenland heeft Roland Berger Strategy
Consultants onlangs (augustus 2005) een analyse gemaakt van de te verwachten
ontwikkelingen in de werkgelegenheid in de Nederlandse energiesector. Roland
Berger komt tot de conclusie dat het aantal arbeidsplaatsen de komende vijf
tot acht jaar met veertig procent (zo’n 10 000 van de 23 000
banen) kan afnemen. Als gevolg van de splitsing kan de werkgelegenheid op
middellange termijn met nog eens 4 000 banen afnemen. Wat is de reactie
van de regering op deze verontrustende werkgelegenheidontwikkelingen in de
Nederlandse energiesector, zo vragen de leden van de CDA-fractie?In hoeverre heeft de regering het werkgelegenheidsverlies en de verplaatsing
van werkgelegenheid naar het buitenland als gevolg van splitsing meegenomen
in de kosten/batenanalyse? Kan de regering aangeven wat de werkgelegenheidseffecten
zijn voor de toeleveranciers van de Nederlandse energiesector? Welke gevolgen
heeft dit voor de innovatiekracht van de Nederlandse energiebedrijven?Artikel XI van het wetsvoorstel lijkt uit te gaan van een automatische
doorschuif van de fiscale positie. Gebruikelijk bij fiscale doorschuifregelingen
voor de heffing van vennootschapsbelasting (bijv. bij fusies en splitsingen)
is dat zo’n regeling «op verzoek» van de belastingplichtige
van toepassing is.Indien bedrijfsoverdrachten leiden tot een verlies, geven belastingplichtigen
doorgaans niet de voorkeur aan een fiscale doorschuif, maar aan een «geruisvolle»
overdracht met verliesrealisatie, zo merken deze leden op. Kan de regering
bevestigen dat de fiscale doorschuif van artikel XI voor een specifieke bedrijfsoverdracht
met het oog op de door het wetsvoorstel geschreven «ontgroeping»
slechts van toepassing is indien daar door de belastingplichtige ter zake
van die transactie om wordt verzocht?Kan de regering bevestigen dat voor de termijn van indiening van een dergelijk
verzoek een regeling geldt zoals gebruikelijk bij fusie en splitsing geregeld
in de artikelen 14, 14a en 14b Wet Vpb, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De flankerende fiscale bepalingen opgenomen in de artikelen XI en XII
van het wetsvoorstel zijn van toepassing op transacties die plaatsvinden «met
het oog» op naleving van de genoemde artikelen in de Elektriciteitswet
en de Gaswet. De grotere energiebedrijven, met name die bedrijven die in het
verleden via overnames en fusies zijn ontstaan, zullen voordat «ontgroeping »van
het netbedrijf en het overige bedrijf plaatsvindt binnen het concern, activa,
interne overdrachten en verhangingen moeten uitvoeren teneinde te komen tot
de opzet van een zuivere netwerktak en een tak met de overige activiteiten.
Binnen die takken zullen vervolgens verdere transacties plaatsvinden teneinde
tot een meer efficiënte vennootschappelijke structuur te komen. Doorgaans
zullen pas daarna overdrachten plaatsvinden om tot ontgroeping te komen. Tot
slot zullen er binnen de energiebedrijven transacties (o.a. herstructureringen
en interne overdrachten) plaatsvinden die niet met het oog op
naleving van de genoemde artikelen in de Elektriciteitswet en de Gaswet hebben
plaatsgevonden, maar die hebben plaatsgevonden bijvoorbeeld vanwege vereenvoudiging
van de vennootschappelijke structuur.Kan de regering bevestigen dat de flankerende fiscale bepalingen van artikel
XII ook gelden voor transacties die niet met het oog op unbundling hebben
plaatsgevonden, maar daar wel door worden getroffen, al dan niet na wijziging
van de voorgestelde wetsartikelen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?
Kan de regering bevestigen dat al de overige transacties geacht kunnen worden
plaats te vinden «met het oog op» de genoemde artikelen in de
Elektriciteitswet en de Gaswet?Het wetsvoorstel beoogt de aandeelhouders in staat te stellen hun belang
in netwerkbedrijven en niet-netwerkbedrijven (leveringsbedrijf) via (partiële)
verkoop aan derden te gelde te kunnen maken. De flankerende fiscale bepalingen
(de artikelen XI en XII) zijn alleen van toepassing op overdrachten van activa
en passiva waarbij overdrager en verkrijger (nagenoeg) dezelfde (uiteindelijke)
aandeelhouders hebben.Kan de regering bevestigen dat de fiscale faciliteiten ook kunnen worden
toegepast indien een aandelenverkoop aan derden onderdeel uitmaakt van één
stappenplan en de wijziging in (uiteindelijke) aandeelhouders reeds vaststaat
op het moment dat de overdracht van activa en passiva plaatsvindt?Met de flankerende fiscale bepalingen wordt beoogd zeker te stellen dat
de betrokken energiebedrijven met het doorvoeren van een structuurwijziging
met het oog op het naleven van de bepalingen in de Elektriciteitswet en de
Gaswet niet met fiscale nadelen worden geconfronteerd die zonder die structuurwijzigingen
niet zouden zijn opgetreden, zo merken de leden van de CDA-fractie op. De
fiscale bepalingen zijn gericht op een specifieke groep van bedrijven en worden
bekostigd uit belastingmiddelen. Voor de betrokken bedrijven zou zekerheid
dienen te bestaan dat de flankerende fiscale bepalingen EU-proof zijn en met
name dat zij door de Europese Commissie niet als verboden staatssteun worden
gezien.In dit verband komt een aantal vragen op:Zijn de voorgestelde fiscale bepalingen genotificeerd (officieel als staatssteun
aangemeld) in Brussel? Zo ja, wanneer? Indien notificatie nog niet heeft plaatsgevonden,
wanneer zal notificatie plaatsvinden? Binnen welke termijn verwacht de regering
duidelijkheid (een beschikking) van de Europese Commissie? Indien de regering
notificatie niet overweegt, op welke wijze wordt de betrokken bedrijven dan
zekerheid verstrekt dat zij gerechtigd zijn tot de voordelen van de flankerende
fiscale bepalingen?In de rapportage van Roland Berger worden besparingen weergegeven te realiseren
via diverse scenario’s oplopend tot EUR 125 miljoen. De realisatie is
een lange termijn exercitie. Bovendien is het scenario waarbij EUR 125 kan
worden bespaard een consolidatie binnen Nederland. Schetst de regering hiermee
niet een te optimistisch en niet realistisch beeld(toestemming NMa), zo vragen
de leden van de CDA-fractie?De regering geeft aan dat de kans beperkt is dat de energiebedrijven de
meerkosten door reorganisatie zullen doorberekenen in verband met de mogelijkheid
om van leverancier te veranderen. Zullen alle meerkosten bij de leverancier
terecht komen of zal een deel van de reorganisatiekosten bij de netbeheerder
terechtkomen? Zo ja, zullen de reorganisatiekosten van de netbeheerders niet
in ieder geval leiden tot verhogingen van de lasten van de consumenten?
Welke mogelijkheden zijn er om de impact hiervan op de consument te beperken?Heeft de regering berekend wat het door haar op termijn optredend verlies
aan werkgelegenheid de samenleving gaat kosten? Gesteld wordt dat het verlies
een gevolg is van dynamische marktontwikkelingen en strategische besluitvorming
binnen de ondernemingen. Wat zijn de indirect te verwachten reorganisatiekosten
voor de overheid? Gesproken wordt overeen banenverlies van 40 tot 50%
(zie rapport Roland Berger in opdracht van Abva/Kabo).In de memorie van toelichting deelt de regering de mening van het CPB
dat er sprake kan zijn van een tijdelijke terugval in investeringen in de
productiecapaciteit. Kan de regering aangeven wat de gevolgen zijn voor het
investeringsklimaat in duurzame energie in Nederland, zo vragen deze leden?
Hoe lang betekent «tijdelijk»? Zorgt deze mogelijke tijdelijke
terugval in investeringen ervoor dat het behalen van de overheidsdoelstelling
van 10% duurzame elektriciteitsopwekking in 2010 in gevaar komt?De regering stelt dat de huidige bedrijven niet efficiënt opereren.
Eerst door de herstructurering wordt dit zichtbaar. Kan aangegeven worden
welke inefficiënties worden gecreëerd door de bedrijven te splitsen?Wat gaat de regering doen aan de gevolgen van de verminderde kredietwaardigheid
zoals meer korte termijn gedrag dan wenselijk, meer volatiliteit en structureel
hogere energieprijzen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Belangrijk uitgangspunt uit de rapportage van Kempen is dat bij splitsing
geen herkapitalisatie plaatsvindt. De regering stelt zelf in diverse publicaties
dat de huidige aandeelhouders hun bezit kunnen cashen en geeft NRE daarbij
als voorbeeld. Er bestaat wel degelijk het risico van herkapitalisatie. Is
de kans niet erg groot, dat de gesplitste bedrijven het aandeel vreemd vermogen
gaan, of noodgedwongen moeten maximaliseren? Dit kan de toekomstige investeringscapaciteit
van het stand-alone netbedrijf ernstig onder druk zetten. Welke waarborgen
heeft de regering voor ogen om dit te voorkomen ten einde mede de zekerheid
van de voorziening te waarborgen?Heeft de regering zich gerealiseerd dat de ratingagencies de energiebedrijven
het etiket «negatieve outlook» gegeven hebben? Hoe schat de regering
de gevolgen hiervan in?De regering wijst erop dat de leencapaciteit bemoeilijkt wordt voor gesplitste
bedrijven en dat er een hogere rente betaald moet worden. In het Verenigd
Koninkrijk is gebleken dat ook de «return rate of investment»
aanzienlijk omhoog gaat wanneer er geen lange termijn contracten zijn. Wil
de regering dit aspect ook meenemen in de onderbouwing van de structurele
kosten die verbonden zijn met splitsing, zo vragen deze leden? Op hoeveel
schat de regering deze kosten?De extra financieringslasten voor de operationele bedrijfsvoering zijn
in de memorie van toelichting opgesomd. Sterker nog de regering weet gedetailleerd
de extra basispunten te berekenen. Wordt hier niet onterecht uitgegaan van
zondermeer financierbare bedrijven, terwijl de toegang tot de kapitaalmarkt
substantieel bemoeilijkt wordt?De leencapaciteit van het leveringsbedrijf wordt, gezien de verwachte
daling van de rating in ieder geval verkleind. Voor (grote) investeringen
met lange terugverdientijden is een solide kredietwaardigheid van levensbelang. Zullen de handelsen leveringsbedrijven überhaupt wel
financierbaar zijn en hoe kunnen dergelijke bedrijven nog zelfstandig grote
investeringen plegen, zoals een evt. bouw van de in Nederland benodigde productiecapaciteit
(borging E-voorziening) financieren, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De verstrekkers van deze zekerheden(banken) zullen zelf ook weer zekerheden
verwachten. Dit zal de leencapaciteit van de handels- en leveringsbedrijven
nog verder verkleinen en leiden tot hogere financieringslasten. Waarom is
dit niet in de rapportage van Kempen meegenomen?Kan de regering toelichten waarom zij van mening is, dat het grootste
deel van de reorganisatiekosten niet aan splitsing is toe te rekenen. Het
aangehaalde Dte advies en de creatie van een vette netbeheerder heeft immers
als uitgangspunt dat er gesplitst zal worden?Zijn de in het rapport van Roland Berger genoemde consolidatiescenario’s
en de geschetste lagere reorganisatiekosten wel realistisch in het licht van
de Nma-toetsing en in lijn met het beoogde doel van de splitsingwet zijnde
het vergroten van de keuzevrijheid voor kleinverbruikers?Is de regering het eens met de conclusie dat herkapitalisatie resulteert
in een toename van het risicoprofiel voor het netwerkbedrijf en een vermindering
van de leencapaciteit beschikbaar voor de financiering van nieuwe investeringen
in het netwerk?De eenmalige reorganisatiekosten worden door Deloitte, voor een van de
vier grote energiebedrijven, ingeschat op 8 – 12 miljoen EUR. Vindt
de regering niet dat gezien de hoofdkostenposten welke hierin zijn begrepen,
deze inschatting voor een groot energiebedrijf aan de magere kant is?De structurele reorganisatiekosten exclusief financieringslasten bedragen
volgens de rapportage van Roland Berger maximaal 410 miljoen EUR; dit betreft
een nadere bepaling op basis van de rapportage van Deloitte. Deze kosten zullen
de gesplitste bedrijven doorberekenen ten laste van hun aandeelhouders en/of
afnemers. Hoe denkt de regering mede gezien de huidige ontwikkeling van de
tarieven voor elektriciteit en gas een extra – niet geringe –
tariefsverhoging ter dekking van deze kosten te rechtvaardigen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie?De analyse van Van Kempen stelt meer op basis van ceteris paribus ten
aanzien van kapitalisatie etc. dan dat het bewijs levert dat de rating van
het handels- en leveringsbedrijf minimaal twee niveaus daalt. Bij de additionele
kostenberekening wordt enkel van een rating voor een van Essent en Nuon afgesplitst
leveringsbedrijf uitgegaan van A3/A- en Baa1/BBB+. Waarom ontbreekt een gedegen
onderbouwing? Waarom zijn niet de reële scenario’s (rating beneden
de investeringsgraad) doorgerekend?In de rapportage van Van Kempen wordt gesteld dat extra zekerheden dienen
te worden verstrekt vanwege de CBL-contracten. Handels- en leveringsbedrijven
met een aanzienlijk lagere rating dan momenteel, dienen ook te beschikken
over toereikende mogelijkheden tot het stellen van zekerheden uit hoofde van
hun dagelijkse operationele handels, productie- en leveringsactiviteiten (bij
voorbeeld ten behoeve van Gasunie, andere brandstofleveranciers, afnemers,
netbeheerders etc.). Deze komen bovenop de capaciteit die voor de CBL’s
al nodig is. Hierdoor wordt de liquiditeitspositie van de gesplitste bedrijven
sterk nadelig beïnvloed. Waarom is dit niet in de Van Kempen rapportage
meegenomen, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Volgens de rapportage van Van Kempen & Co blijft na splitsing de credit
rating van het netwerkbedrijf waarschijnlijk gelijk, terwijl de credit rating
van het commerciële bedrijf daalt. Leidt dit niet tot een verhoging van
de totale financieringskosten van de energiebedrijven? Welk bedrag is hiermee
gemoeid? Waarom heeft Van Kempen & Co geen onderzoek gedaan naar de effecten
indien wel rekening wordt gehouden met de gevolgen van de splitsingsvoorstellen
en van het voortbestaan van kruisgaranties tussen de gesplitste bedrijfsonderdelen?
Wat is de omvang van deze effecten? Hoe worden deze nadelige effecten gecompenseerd,
zo vragen deze leden?Is het waar dat de recente voorstellen van EnergieNed voor het marktmodel,
ook leiden tot een de facto unbundling, zoals in het wetsvoorstel beoogd wordt,
zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Is het waar dat de kosten van dit
voorstel (van EnergieNed) vergelijkbaar zullen zijn met de kosten van het
regeringsvoorstel, met uitzondering van de puur juridische kosten, dus de
kosten van de overdracht van de aandelen in de netbeheerder aan de lokale
overheden? En dat de additionele kosten zeer beperkt kunnen blijven?Hoe kijkt de regering aan tegen een eventuele kapitalisering van netwerken,
zoals bij NRE, tot 90% van het vermogen? Is dat een veilige marge aan
eigen vermogen of moet dan eerder worden gedacht aan 25–50%?De regering heeft Deloitte & Touche laten uitrekenen, zo merken de
leden van de VVD-fractie op, dat de jaarlijkse structurele kosten tussen de
350–460 miljoen Euro liggen, anders gezegd zo rond de 60 Euro per kleinverbruiker
per jaar. Kan de regering inzage verschaffen in hoe deze kosten terugverdiend
kunnen worden? De regering betoogt dat volledige doorberekening van deze kosten
aan de klanten niet waarschijnlijk is vanwege de lage overstapkosten in een
markt die wordt gekenmerkt door voldoende concurrentie. Kan de regering dit
nader onderbouwen c.q. motiveren? In hoeverre kan de regering garanderen dat
deze kosten niet worden doorberekend in het tarief aan de klant? Kan de regering
aangeven wat de effecten waren op de prijs van energie in landen waar splitsing
al heeft plaatsgevonden, bijvoorbeeld in Engeland? Welke effecten heeft splitsing
gehad op de kostenstructuur van bedrijven die zijn gesplitst, maar deze kosten
niet konden of hebben doorberekend aan de klanten? Kan de regering voorbeelden
daarvan geven? Wat is de marge die leveringsbedrijven totaal in Nederland
maken op de levering van stroom en gas? Als deze marge lager ligt dan de totale
kosten die jaarlijks gemaakt moeten worden door 90% van de markt, hoe
kunnen deze kosten dan worden terugverdiend? Volgens de memorie van toelichting
zijn slechts 20% van de structurele kosten het gevolg van dit wetsvoorstel
en komen de andere 80% voort uit het voorstel voor een «vette
netbeheerder». Kan de regering dit nader motiveren? In de memorie van
toelichting zijn allerlei kosten en baten verspreid weergegeven. Kan de regering
hier, zo vragen deze leden, een gecomprimeerd overzicht van maken? Welke verschillen
in kosten en baten ziet de regering voortvloeiend uit voorliggend wetsvoorstel,
afgezet tegen het alternatieve model dat de energiebedrijven op tafel hebben
gelegd nl. scheiding met behoud van consolidatie binnen de holding?Kan de regering reageren, zo vragen de leden van de VVD fractie, op de
stellingname van de vakbeweging en anderen dat een zekere sanering van werkgelegenheid
in deze sector onvermijdelijk is, maar dat het absorptievermogen van deze
sector na splitsing niet of nauwelijks nog aanwezig is en de sector dus niet
de tijd krijgt om nieuwe werkgelegenheid voortvloeiende uit nieuwe producten
en diensten te ontwikkelen in Nederland. In de memorie van toelichting betoogt de regering dat de financieringslasten
omlaag gaan als de commerciële bedrijven na splitsing verticaal of horizontaal
integreren. Kan de regering aangeven welke mogelijkheden of onmogelijkheden
zij op dit punt ziet? Wat zijn de verwachtingen?Kan de regering ingaan op de mogelijke werkgelegenheidseffecten van het
splitsingsvoorstel, zo vragen de leden van de D66-fractie?In het wetsvoorstel is een bepaling opgenomen waarin is geregeld dat zowel
negatieve als positieve fiscale effecten worden weggenomen. Is het echter
wel zo gemakkelijk voor elk bedrijf vast te stellen wat de precieze fiscale
effecten zijn? Hoe worden zij bepaald? Wordt ervoor gekozen om elk bedrijf
een afzonderlijke regeling te geven waardoor de effecten worden geneutraliseerd,
zo vragen de leden van de SGP-fractie?Bij splitsing van één bedrijf in twee afzonderlijke bedrijven
moeten keuzes worden gemaakt over de toedeling van bijvoorbeeld reserveringen
en schulden. Zijn er richtlijnen voor de energiebedrijven over de wijze waarop
dit zal gebeuren? Heeft de regering hier nog inspraak in? Wat zijn de mogelijkheden
om in te grijpen om het publieke belang te waarborgen als de schulden voornamelijk
worden toegerekend aan het nieuwe netwerkbedrijf?5.3. Kosten en risico’s van Cross Border lease
contractenWie draait op voor de kosten en risico’s van CBL contracten? Met
de CBL-deals hebben de Nederlandse energiebedrijven honderden miljoenen verdiend.
Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat de risico’s en hoge kosten niet
op de afnemers (consumenten, MKB, energie-intensieve industrie) worden afgewenteld?
De regering dient hiertoe de waarborgen in de wet nader te specificeren, zo
merken de leden van de CDA-fractie op.Voor een zuivere oordeelsvorming is uiteraard van belang dat kan worden
vertrouwd op de objectiviteit van de adviezen waarop de regering zich baseert.
Kan de regering in dit verband aangeven welke criteria zijn gehanteerd voor
de selectie van de door haar geraadpleegde adviseurs? Kan de regering bevestigen
dat deze adviseurs niet betrokken zijn of zullen zijn bij partijen die belangen
hebben die worden geraakt door het wetsvoorstel? Indien de regering deze bevestiging
niet kan geven, kan zij dan aangeven met welke andere belangen betrokkenheid
bestaat? Zijn de regering geen andersluidende adviezen of standpunten ter
ore gekomen dan de bevindingen die in de memorie van toelichting en het Nadere
Rapport worden aangehaald? Kan de regering aangeven wat die adviezen of standpunten
inhouden?Volgens analyses van Chadbourne & Parke LLC en Kempen & Co kan
implementatie van het wetsvoorstel vanuit het perspectief van de CBL-contracten
in het geval van Essent en Nuon worden aangemerkt als een overdracht van «all
lor substantially all assets». Volgens de memorie van toelichting zou
een dergelijke kwalificatie echter geen andere gevolgen hebben dan enige miljoenen
Euro’s aan extra kosten voor «letters of credit» van deze
bedrijven. Waarom zijn deze analyses niet openbaar gemaakt, zo vragen de leden
van de CDA-fractie?Zijn deze analyses wel in gesprekken met de bedrijven geverifieerd, zoals
in de memorie van toelichting is opgemerkt? Wat was de uitkomst van deze gesprekken?
Waardoor wordt de conclusie gedragen dat de «substantially all assets»
problematiek zich alleen kan voordoen bij Essent en Nuon, nu geen onderzoek
is gedaan naar de waarde van de onderscheiden activa van de overige geïntegreerde
energiebedrijven (bijvoorbeeld Eneco en Delta)? Welke verzekering heeft de regering van Chadbourne & Parke LLP ontvangen
dat de «substantially all assets» problematiek zich niet kan voordoen
bij Delta en Eneco, omdat deze bedrijven geen CBLs zijn aangegaan met betrekking
tot productiefaciliteiten?Volgens de memorie van toelichting zijn de door de regering ingewonnen
adviezen niet gebaseerd op een analyse van concrete CBL-contractbepalingen.
Welke zekerheid geven de analyses van Chadbourne & Parke LLP en Kempen &
Co dat «letters of credit» in de door de CBL-contracten vereiste
vormen en bedragen in voldoende mate en tegen de door Kempen & Co begrote
kosten beschikbaar zijn? Bevestigt de analyse van Chadbourne & Parke LLP
dat de CBL-contracten de Amerikaanse investeerders geen mogelijkheid bieden
om door de energiebedrijven aangeboden zekerheden af te wijzen of op andere
gronden hun medewerking te onthouden aan vervulling van de in de memorie van
toelichting genoemde voorwaarden?Volgens de rapportage van Van Kempen & Co blijft na splitsing de credit
rating van het netwerkbedrijf waarschijnlijk gelijk, terwijl de credit rating
van het commerciële bedrijf daalt. Leidt dit niet tot een verhoging van
de totale financieringskosten van de energiebedrijven? Welk bedrag is hiermee
gemoeid? Waarom heeft Van Kempen & Co geen onderzoek gedaan naar de effecten
indien wel rekening wordt gehouden met de gevolgen van de splitsingsvoorstellen
en van het voortbestaan van kruisgaranties tussen de gesplitste bedrijfsonderdelen?
Wat is de omvang van deze effecten? Hoe worden deze nadelige effecten gecompenseerd,
zo vragen de leden van de CDA-fractie?Kan de regering bevestigen dat het ontvlechtingvereiste geen beletsel
vormt voor een Amerikaanse investeerder die partij is bij zowel een netwerk-CBL
als een productie-CBL om zijn opties onder beide contracten uit te oefenen?Welke verzekering heeft de regering verkregen van haar adviseurs dat andere
aspecten van het splitsingsvoorstel dan het ontvlechtingvereiste niet in strijd
komen met de CBL-contracten? Welke betekenis moet tegen deze achtergrond worden
gehecht aan de mededeling van het advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek
(Legal Alert, september 2005) dat «constructieve besprekingen met juridische
experts hebben geleid tot bevredigende overgangsbepalingen voor veel, maar
niet alle bepalingen van het wetsvoorstel»? Welke partijen hebben aan
dit overleg deelgenomen? Zijn de energiebedrijven bij dit overleg betrokken
en, zo nee, waarom niet? Voor welke bepalingen van het wetsvoorstel is geen
oplossing gevonden?Komt de verplichte overdracht van het beheer over de hoogspanningsnetten
van 110kV en hoger aan de landelijke netbeheerder niet neer op een vorm van
onteigening van die netten? Heeft de regering zich ervan verzekerd dat het
wetsvoorstel desondanks niet in strijd komt met bepalingen in de CBL-contracten
die op die netwerken van toepassing zijn, of een grond oplevert tot vervroegde
beëindiging van die CBL-contracten? Behoort het beginsel, dat een redelijke
vergoeding voor deze beheersoverdracht verschuldigd is, niet in de wet te
worden vastgelegd, zo vragen deze leden? Wat bedoelt de regering in dit verband
met een vergoeding gebaseerd op de vermogenskosten die in het verleden voor
deze netten gemaakt zijn? Dient een redelijke vergoeding niet gebaseerd te
zijn op de werkelijke waarde?Staan de CBL-contracten waaraan hoogspanningsnetten onderworpen zijn toe,
dat het beheer over die hoogspanningsnetten wordt overgedragen aan
een ander dan de beheerder van de regionale netwerken die aan diezelfde CBL-contracten
onderworpen zijn?In de memorie van toelichting is aangegeven, dat als gevolg van recente
wijzigingen in het Amerikaanse belastingrecht en de opstelling van de Amerikaanse
belastingdienst, de verwachting gerechtvaardigd is dat de Amerikaanse investeerders
niet of nauwelijks bereid zullen zijn tot wijziging van de bestaande CBL-contracten.
Kan de regering bevestigen dat de implementatie van de bepalingen in de I&I
wet die voorzien in de economische eigendomsoverdracht van de energienetwerken
aan de netbeheerder niet noodzaken tot wijziging van de CBL-contracten met
betrekking tot die netwerken, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Houdt
het wetsvoorstel er rekening mee dat een economische eigendomsoverdracht aan
een vennootschap waarvan alle aandelen door de netbeheerder gehouden worden,
uit een oogpunt van de CBL-contracten met minder risico’s te realiseren
kan zijn dan een overdracht aan de netbeheerder zelf?Tegen de achtergrond van het feit dat de regering zich heeft laten adviseren
over de mogelijkheden de nakoming van de CBL-contracten zo min mogelijk onder
druk te zetten valt op, dat geen wijziging is voorgesteld van Artikel VIII
lid 1. Is het de bedoeling van de regering dat de implementatietermijn van
de artikelen 3b van de Gaswet en 10a van de Elektriciteitswet korter is voor
netwerken die het voorwerp zijn van CBL-contracten (nl. 12 maanden) dan voor
andere netwerken (nl. 2 jaar)?Kan de regering een nadere uitleg geven van Artikel V, lid 1? Is het niet
zo dat door de overdracht van het beheer van het hoogspanningsnet aan TenneT
ook het recht van gebruik van dat net door TenneT wordt verkregen? Is de gedachte
achter deze bepaling dat het beheer van TenneT eindigt door de werking van
het CBL-contract, of wordt met «degene die het recht van gebruik van
dat deel van het landelijk hoogspanningsnet heeft verkregen» bedoeld «die
ander», namelijk degene die dat recht van gebruik had dienen te verkrijgen
op grond van het CBL-contract?Aangaande de risico’s en kosten van de Cross Border Lease contracten
(CBL) wordt in de memorie van toelichting verwezen naar het adviezen van het
New Yorkse kantoor van NautaDutilh en een analyse van NautaDutilh naar Nederlands
recht. Zijn dit twee afzonderlijke adviezen van NautaDutilh of heeft het New
Yorkse kantoor het advies naar Nederlands recht gemaakt, zo vragen de leden
van de CDA-fractie?Waarom zijn deze adviezen c.q. dit advies niet beschikbaar gesteld gelijk
de overige externe adviezen op de website van het ministerie van EZ? Kan de
regering deze adviezen c.q. dit advies in zijn geheel doen toekomen aan de
Kamer?Aangaande risico’s en kosten van de Cross Border Lease contracten
(CBL) wordt in de memorie van toelichting verwezen naar een advies van het
Amerikaanse advocatenkantoor Chadbourne & Parke LLP. Waarom is dit advies
niet beschikbaar gesteld aan de leden van de Tweede Kamer? Kan de regering
dit alsnog doen? Heeft de regering nog meer externe adviezen gebruikt? Zo
ja, kan de regering die adviezen ook aan de Tweede Kamer beschikbaar stellen?Kan de regering aangeven in hoeverre NautaDutilh en Chadbourne & Parke
LLP onafhankelijk zijn betreffende de CBL problematiek? Zijn deze kantoren
betrokken geweest bij het afsluiten van CBL-transacties in de Nederlandse
energiesector en zo ja ,welke partij (-en) hebben zij vertegenwoordigd? Het rapport van Roland Berger «Gevolgen van splitsing voor kosten
van Letters of Credit voor Essent en Nuon» geeft inzicht in de additionele
financieringskosten. Bij de uitgangspunten wordt gemeld dat er geen herkapitalisatie
plaatsvindt bij het netwerkbedrijf. Herkapitalisatie bij het netwerk is wel
een belangrijk onderdeel in de recente Sequoia analyses naar de mogelijke
opbrengsten van de gesplitste bedrijven, zo merken de leden van de CDA-fractie
op. Kan de regering aangeven, gezien het belang van herkapitalisatie voor
de opbrengst van de gesplitste bedrijven, welke de gevolgen voor de kredietwaardigheid
van Nuon en Essent zijn, welke extra zekerheden in de vorm van Letters of
Credit gesteld moeten worden en welke de kosten zullen zijn? Kan de regering
aangeven wie die kosten moet gaan opbrengen?In de memorie van toelichting noemt de regering in relatie tot mogelijke
claims betreffende CBL’s als grens voor het overdragen van activiteiten
en assets 50%. Is deze grens ook hard in relatie tot de CBL-problematiek?
Erkent de regering nu dat er een probleem bij Nuon en Essent ontstaat betreffende
het overdragen van assets, zo vragen deze leden? Kan de regering specificeren
hoe groot dit probleem is en wie de kosten moet dragen? Kan de regering ook
garanderen dat bij alle andere bedrijven er geen problemen ontstaan?Is de regering van mening dat het onderzoek van Van Kempen & Co indicatieve
waardeverdeling van Essent en Nuon bevestigd dat het overdragen van all or
substantially all assets in het geval van splitsen voor deze bedrijven in
ieder geval tot problemen zal leiden?Welke is de conclusie van Van Kempen & Co in dit onderzoek?De Raad van State heeft in zijn advies de regering verzocht een duidelijke
afweging van kosten en baten van het wetsvoorstel te maken, waarbij onder
meer de kosten voor de bedrijven ten gevolge van de CBL’s aan de orde
dienden te komen. De regering erkent evenwel dat gebleken is dat het kwantificeren
van de kosten en baten heel lastig is omdat deze afhankelijk zijn van veel
externe factoren en de specifieke situatie bij individuele bedrijven. Kan
de regering aangeven waarom zij, ondanks de onzekerheid over de werkelijke
kosten van de CBL’s, meent de ingrijpende splitsingsmaatregel niet als
disproportionele maatregel te beschouwen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Uit het onderzoek van Van Kempen & Co blijkt dat bij zowel bij Nuon
als bij Essent de splitsing ertoe kan leiden dat meer dan 50% van de
activa moet worden afgestoten. Hiermee kan de situatie zich voordoen dat de
bedrijven «all or substantially all assets» overdragen, wat met
zich meebrengt dat Nuon en Essent toestemming moeten vragen van de wederpartij
bij de CBL-contracten. Is het mogelijk dat deze wederpartij deze toestemming
onthoudt? Als de verwachting gerechtvaardigd is dat Amerikaanse investeerders
niet of nauwelijks bereid zullen zijn wijzigingen aan te brengen in de CBL
contracten, mag dan niet tevens verwacht worden dat deze investeerders hun
toestemming aan de splitsing zullen onthouden? Wat zijn in dit uiterste geval
de financiële consequenties? Waarom geldt het huidige wettelijke verbod
op privatisering van de netten als grootste risico voor de CBL contracten?
Waarom biedt alleen splitsing een opening om dit privatiseringsverbod weg
te nemen?De mogelijkheden tot het verstrekken van letters of credit voor de CBL’s
door banken wordt verder beperkt. De US lessors bepalen immers welke banken
afhankelijk van hun land- en tegenpartijrisico als uitgever acceptabel zijn.
Waarom neemt de rapportage van Van Kempen deze enorme beperkingen ten aanzien
van de beschikbaarheid van de letters of credit niet mee? Is het niet kortzichtig
enkel te rapporteren over additionele kosten, terwijl beschikbaarheid überhaupt
niet ter discussie wordt gesteld, zo vragen de leden van de CDA-fractie?In de memorie van toelichting staat dat de CBL-problematiek waarschijnlijk
alleen zal spelen bij Essent en Nuon voor wat betreft de productie CBL’s.
Hierbij wordt voorbij gegaan aan het feit dat er ook leases bestaan op o.a.
meters en hoogspanning-CBL’s van andere bedrijven. Heeft de regering
er ook rekening mee gehouden dat de problematiek rond CBL’s ook voor
andere energiebedrijven kan gelden?In de memorie van toelichting staat dat er een kleine kans bestaat op
een beroep op een default event, zonder de impact van deze kans te kwantificeren.
Mocht deze gelegenheid zich voordoen -ondanks de volgens de memorie van toelichting
kleine kans – wat is dan de maximale schade? Mocht deze gelegenheid
zich voor doen, en deze schade staat niet meer in een redelijke verhouding
tot de opbrengsten van de lease, kunnen de bedrijven dan aanspraak maken op
een schadevergoeding, zoals aangegeven door de Raad van State? Met andere
woorden: is de regering bereid deze kosten voor zijn rekening te nemen?De analyses van de juridische deskundigen beperken zich tot de hoofdlijnen
en geven uiteraard geen zekerheid over de voorwaarden van individuele CBL-transacties.
Het blijft mogelijk dat in individuele CBL-contracten aanvullende bijzondere
voorwaarden zijn gesteld die door het ontvlechtingvereiste niet langer nagekomen
kunnen worden. Informatie daarover kan enkel worden verstrekt door de bedrijven
zelf. Ook hangt de werkelijke impact van de splitsing voor de CBL’s
af van de opstelling van de Amerikaanse contractpartners in eventuele onderhandelingen.
Waarbij deze leden weten dat de Nederlandse energiebedrijven in deze onderhandelingen
met de rug tegen de muur zullen staan. Hoe heeft een afweging van de kosten
en baten van de wet kunnen plaatsvinden als de omvang van en de impact van
dit risico niet goed kan worden ingeschat?De regering heeft in het verleden de vrijwillige splitsing van NRE aangehaald
ter ondersteuning van haar stelling dat het wetsvoorstel geen ernstige problemen
zal veroorzaken in verband met de CBL-contracten. De memorie van toelichting
geeft echter aan dat er wel degelijk knelpunten zijn. Deden deze problemen
zich inderdaad ook voor in het geval van NRE en, zo ja, hoe zijn zij bij NRE
tot een oplossing gebracht, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Hoe komt de regering erbij dat het «substantially all assets»
probleem niet relevant is voor Delta en Eneco? Welke zekerheid kan de regering
bieden dat dit probleem kan worden opgelost door het stellen van aanvullende
zekerheden tegen de door Van Kempen begrote prijs? Welke zekerheid kan de
regering bieden dat er geen andere problemen zijn, m.n. met betrekking tot
de hoogspanningsnetten, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De Raad van State geeft in zijn advies de regering in overweging energiebedrijven
te compenseren als de kosten van splitsen onverhoopt onredelijk c.q. disproportioneel
hoog zouden worden. De regering wijst dit in het Nader rapport af, omdat er
naar haar overtuiging geen disproportionele gevolgen zijn. Kan de regering
haar standpunt nader motiveren, zo vragen de leden van de VVD-fractie? De
regering acht de risico’s die partijen lopen dat zij geen instemming
van Amerikaanse investeerders verkrijgen en hierdoor hoge kosten of boetes
zouden moeten maken of betalen, beperkt. Heeft de regering laten onderzoeken
hoe groot deze problemen kunnen zijn als eventueel door de Amerikaanse investeerders
geen medewerking wordt verleend aan het heronderhandelen van de CBL-contracten?
Kan de regering nader motiveren waarop deze risico-inschatting is
gebaseerd? Kan de regering voorbeelden geven uit zowel binnen – als
buitenland van zowel netten als productiefaciliteiten die onderwerp waren
van cross border lease arrangementen en waarin ondanks verandering van omstandigheden
(verminderde kredietwaardigheid of wijziging van eigendomsverhoudingen) toch
geen problemen zijn gerezen met betrekking tot vigerende cross border lease
contracten? Waar moeten in de visie van de regering de kosten van splitsing
terecht komen, bij het commerciële of het netbedrijf? En meer in zijn
algemeenheid: hoe wordt voorkomen dat gedurende het splitsingsproces of het
moment van splitsing aansprakelijkheden onevenredig worden afgewenteld op
c.q. neergelegd bij het netbedrijf? Of omgekeerd: dat tengevolge van de creatie
van een «vette» netbeheerder onvoldoende kapitaal en/of menskracht
bij het commerciële bedrijf achterblijft om continuïteit te verzekeren?De risico’s op hoge kosten veroorzaakt door CBL-contracten en de
splitsing mogen wat betreft de leden van de ChristenUnie-fractie niet worden
afgewenteld op de gebruikers en zij zijn van mening dat de regering de waarborgen
in de wet nader dient te specificeren.5.4. Financiële gevolgen voor de aandeelhoudersWaaruit leidt de regering af dat na splitsing de verkoopbaarheid van de
bedrijven toeneemt? Waarmee vergelijkt de regering of wel wat is bij verbetering
van de verkoopbaarheid de norm, zo vragen de leden van de CDA-fractie?In de memorie van toelichting wordt gesteld dat een belangrijk gevolg
van splitsing is dat de zogenoemde «holding discount» verdwijnt.
Dit is een vermindering van de waarde van de aandelen van concerns met meerdere
kernactiviteiten en verschillende risicoprofielen. Deze vermindering komt
voort uit het gegeven dat een aandeelhouder niet de vrije keuze heeft om één
van de kernactiviteiten in zijn aandelenportefeuille te houden of te vervreemden.
Zonder «holding discount» zouden de aandelen meer waard zijn.Is bij de bepaling van de «holding discount» rekening gehouden
met de voordelen van risicospreiding die voorvloeien uit het ondernemen van
verschillende commerciële activiteiten onder een holding? Is de gevolgde
methode voor het berekenen van de «holding discount» ook toepasbaar
op bedrijven als Philips, AKZO en Unilever? Zo ja, verwacht de regering ook
daar uitkomsten in de orde van 30% waardevermeerdering na opsplitsing?
Zo neen, waarom niet?Kan de regering toelichten waarom er binnen de energiewaardeketen (verticale
integratie) sprake zou zijn van een «holding discount», terwijl
er normaal gesproken van een «holding discount» slechts sprake
is bij conglomeraten van niet samenhangende activiteiten?Indien er werkelijk zoiets bestaat als een «holding discount»,
dan zou de verkoopbaarheid van geïntegreerde bedrijven toch juist zeer
interessant zijn, zo merken de leden van de CDA-fractie op. Immers eenmaal
in het bezit van een nieuwe eigenaar kan hij de verschillende onderdelen tegen
een zeer hoge prijs doorverkopen aan anderen. Dat heeft toch ook gevolgen
voor de verkoopprijs die de huidige aandeelhouders kunnen ontvangen? Waarom
heeft de regering in haar vergelijking deze constructie niet meegenomen?In de memorie van toelichting wordt het negatieve effect van de reorganisatiekosten
op de aandeelhouderswaarde genoemd. Deze zijn eerder in de memorie van toelichting
al besproken aan de hand van de onderzoeken van Deloitte en Roland
Berger. Feitelijk betreffen dit de jaarlijkse kosten van synergieverlies als
gevolg van de splitsing van ondernemingen. Kan de regering toelichten hoe
dit synergieverlies valt te rijmen met de door de regering aangehaalde voordelen
van transparantie, efficiëntie en effectiviteit, zo vragen de leden van
de CDA-fractie?Kan de regering aangeven wat de verwachte geïntegreerde verkoopwaarde
van de gezamenlijke energiebedrijven is? Kan daarnaast aangegeven worden wat
de gesplitste verkoopwaarde zal zijn? Ervan uitgaande dat volledig gesplitste
verkoop mogelijk is. Indien hier verschillen tussen bestaan, kan dan aangegeven
worden waar die verschillen door veroorzaakt worden? Hoeveel heeft de verkoop
van het netwerk van Oxxio en NRE opgeleverd? Dit mede in verband met de berekening
van de waarde van geïntegreerde bedrijven?Hoe hoog schat de regering het eenmalige negatieve effect van splitsing
voor de aandeelhouders in? Waarom is door Van Kempen niet onderzocht de waarde
van de bedrijven in een ongesplitste en gesplitste situatie? Levert splitsing
een hogere waarde op? Of is de waarde voor de aandeelhouder juist hoger bij
niet splitsing? Onderschrijft het CPB de conclusie dat de aandeelhouderswaarde
bij splitsing stijgt, zo vragen deze leden?Naast het verdwijnen van de «holding discount» neemt ook de
verkoopbaarheid van de twee gescheiden ondernemingen toe ten opzichte van
hun verkoopbaarheid als onderdeel van een verticaal geïntegreerd bedrijf.
Op welke ervaringen is de stelling gebaseerd dat gesplitste verkoop meer opbrengt?Als dit is op basis van de recente deals van o.a. NRE is gebaseerd, kan
dan aangetoond worden dat de verkoop van NRE minder had opgebracht als de
verkoop integraal had plaatsgevonden?Op dit moment wordt gerekend op miljardeninkomsten voor de gemeenten en
provincies. Hebben deze mogelijke inkomsten nog gevolgen voor uitkeringen
van het gemeentefonds en het provinciefonds, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Wat zijn of kunnen de gevolgen zijn van de verkoop van de energiebedrijven
voor wat betreft het EMU-tekort? Kan de regering een cijfermatige analyse
geven in het geval van (de niet toegestane) integrale verkoop van de geïntegreerde
Nederlandse energiesector en wanneer het commerciële gedeelte volledig
geprivatiseerd wordt gecombineerd met max. 49% van het netbedrijf?Kan de regering toelichten, zo vragen deze leden, wat het effect voor
de aandeelhouderswaarde zal zijn indien de verwachte kosten van splitsing
niet aan de klant wordt doorberekend zoals in de memorie van toelichting wordt
gesteld?Is het de regering bekend dat de door haar aangehaalde waardevermeerdering
bij de gesplitste verkoop van NRE gebaseerd is op een sterke toename van de
schuldenpositie van het netwerkbedrijf, om daarmee de uitkering van een super
dividend aan aandeelhouders mogelijk te maken?Kan de regering bevestigen dat in de analyses van het Sequoia rapport
met betrekking tot het effect op de aandeelhouderswaarde, alle relevante kosten
en baten zijn opgenomen?Kan de regering aangeven hoe de genoemde «holding discount»
zich verhoudt tot het advies van Deloitte en het verlies van synergie op onder
andere directieniveau?Kan de regering aangeven wat de gevolgen zijn voor de
Nederlandse EMU staatsschuldquote als alle energiebedrijven door de huidige
publieke aandeelhouders verkocht worden en de opbrengsten conform
het advies van Sequoia zullen zijn, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De memorie van toelichting stelt dat door de overgang van multicore business
naar singlecore business een waardevermeerdering ontstaat die kan oplopen
tot 30%. Hier lijkt eerder sprake van een poging om de aandeelhouders
te verleiden dan van een serieus onderbouwd economisch argument, zo merken
de leden van de LPF-fractie op. Als dit werkelijk de regel is, wordt het hoog
tijd dat Philips, AKZO, Unilever zich opsplitsen. Is de essentie van multicore
business niet juist dat risico’s gespreid worden? Heeft risico geen
prijs meer in de moderne economische theorie? Bovendien wordt door de regering
het argument aangedragen dat grotere bedrijven gunstiger financieringsvoorwaarden
kunnen bedingen. Telt dat nu niet meer?5.5. Financiële gevolgen voor de afnemersDe leden van de CDA-fractie merken op dat de economische redenering achter
de splitsing nogal theoretisch en algemeen geformuleerd is. Kunnen er economische
modellen worden aangegeven waarin wordt aangetoond dat splitsing op distributieniveau
welvaartswinst c.q. groter consumentensurplus oplevert?Is de regering voornemens, naast het bestaande fusie- en mededingbeleid,
price-caps in te voeren op productie en handel van elektriciteit na de verplichte
splitsing?Kan de regering het effect van het structureel opheffen van niet onafhankelijke
prikkels kwantificeren voor de klant? Kan de regering het effect van het structureel
opheffen van prikkels vertalen naar concrete effecten en gevolgen voor de
klant?Als deze leden kijken naar de energieketen vanaf productie, handel, naar
transport en levering aan klanten kan de regering dan aangeven per schakel
in de keten hoe de prijsopbouw van een kilowattuur elektriciteit en een kubiekemeter
gas is en waar de baten van splitsing zitten per component van de uiteindelijke
prijs die de klant zal zien?De Nederlandse afnemer heeft volgens de regering recht op eerlijke prijzen
en tarieven. Kan de regering een vergelijking geven tussen de huidige kWh-prijs
zonder splitsing en de kWh-prijs na splitsing anno 2005? Met andere woorden
wat betalen consumenten nu gemiddeld en wat zouden zij nu betalen indien reeds
sprake was van gesplitste ondernemingen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Kan de regering aangeven hoe de prijs van elektriciteit en gas in Nederland
is opgebouwd inclusief wie voor welk deel verantwoordelijk is? Kan de regering
aangeven wat de prijs per kWh wordt na splitsing en wat de oorzaken van de
toe- of afname van de prijs zijn?Kan aangegeven worden wat de prijs per kWh wordt in het geval dat gesplitste
commerciële ondernemingen worden overgenomen door buitenlandse ondernemingen
uitgaand van de overnamesommen uit het advies van Sequoia zoals de prijs per
klant die bijvoorbeeld voor het leveringsbedrijf van NRE is betaald?In de memorie van toelichting geeft de regering aan dat de kosten van
de invoering van de wet bestaat uit reorganisatiekosten (350–460 miljoen
per jaar), extra rentekosten (50–100 miljoen per jaar), fiscale kosten
(gecompenseerd) en kosten door CBL (enkele miljoenen plus een risico op grotere
schade pro memorie opgenomen). Hierbij geeft de regering aan dat de jaarlijkse
reorganisatiekosten voor het overgrote deel er ook zouden zijn
geweest als het DTe advies zou zijn opgevolgd. Zijn dit de kosten waar de
afnemers eenmalig in een prijsverhoging mee geconfronteerd worden zoals gesteld
in paragraaf 4.4 van de memorie van toelichting? Zo niet, welke kosten
ontbreken nog, zo vragen de leden van de CDA-fractie? Zo ja, wat bedragen
de meerkosten van de wet per huishouden als de energiebedrijven deze kosten
in de tarieven verwerken? Is de eenmalige prijsverhoging het enige korte termijn
effect dat de regering op voorhand ziet, gelet op de vraag van de Raad van
State het wetsvoorstel te bezien op mogelijke korte termijn effecten? Zo niet,
welke effecten ziet de regering nog meer?Wat betekent splitsing voor de nettarieven? De totale extra kosten van
de splitsing kunnen volgens de regering oplopen tot meer dan € 500
miljoen per jaar. De regering is niet duidelijk of deze kosten voor rekening
van de netbeheerders of de commerciële bedrijven zijn. Indien deze kosten
bij de netbeheerders terechtkomen, zullen de nettarieven stijgen. Aan de andere
kant geeft de regering aan dat als gevolg van de splitsing kruissubsidies
van netbeheerders naar leveranciers niet meer plaats zullen vinden. Hierdoor
zullen dus de kosten van netbeheerders dalen en zullen ook de nettarieven
dalen. Wat zijn de effecten van de splitsing op de nettarieven, zo vragen
de leden van de CDA-fractie?Het deelrapport van Deloitte geeft aan dat de structurele, jaarlijks terugkerende
kosten rond de 417 miljoen EURO liggen en dat de optelsom van het onderzoek
van Deloitte en Roland Berger voor wat betreft kosten (exclusief CBL kosten)
uitkomt tussen de 280 en 400 miljoen EURO per jaar. Kan de regering inzage
verschaffen hoe deze kosten terugverdiend kunnen worden? Kan de regering garanderen
dat deze kosten niet worden doorberekend in het tarief voor de klant? Wat
is de marge die leveringsbedrijven totaal in Nederland maken op de levering
van stroom en gas? Als deze marge lager zou liggen dan de totale kosten die
jaarlijks gemaakt moeten worden door 90 % van de markt, hoe kunnen
deze kosten dan worden terugverdiend zonder dat de klant hier de dupe van
wordt? Hoe kan de regering voorkomen dat de leveringsbedrijven die deze kosten
niet maken, hun tarieven niet gewoon verhogen naar het niveau van de bedrijven
die deze kosten wel moeten maken? Kan de regering aan de bedrijven of aan
de aandeelhouders van de bedrijven opleggen dat zij de splitsingkosten niet
mogen doorberekenen aan de klant? Immers, door splitsing worden zij in staat
gesteld een deel van de onderneming te verkopen en daar moet de klant niet
de dupe van worden, zo merken de leden van de CDA-fractie op.Kan de regering aangeven wat de gevolgen voor wat betreft de prijs van
Elektriciteit en Gas zullen zijn indien buitenlandse ondernemingen voor veel
geld de Nederlandse sector overnemen zoals in de memorie van toelichting is
te lezen?De regering geeft in de memorie van toelichting aan dat de kans klein
is dat de energiebedrijven de meerkosten zullen verhalen op de klant omdat
deze kunnen switchen. Ook stelt de regering in de memorie van toelichting
dat de kans groot is dat de overgebleven commerciële bedrijven in handen
van buitenlandse ondernemingen zullen vallen. In de praktijk zal dat leiden
tot een versnelling van de oligopolievorming in de Noordwest Europese markt.
Kan de regering toelichten hoe deze twee gestelde ontwikkelingen zich tot
elkaar verhouden en wat het uiteindelijke effect is voor de consument? Kan
de regering garanderen dat het effect voor de consument positief is en dat
de prijzen niet hoger zullen zijn dan de huidige prijzen, zo vragen de leden
van de CDA-fractie? Kan de regering aangeven wat het effect is voor de waarde
van de bedrijven indien de meerkosten niet – zoals de regering
in de memorie van toelichting stelt– aan de consument kunnen worden
doorberekend?Indien de in de memorie van toelichting en de adviezen genoemde meerkosten
van splitsing niet in de prijzen kunnen worden doorberekend, is er volgens
de regering dan sprake van een level playing field tussen de bestaande geïntegreerde
bedrijven en de niet-geïntegreerde bedrijven? Wat zal het gevolg zijn
voor de huidige geïntegreerde bedrijven indien de genoemde meerkosten
niet in de prijzen kunnen worden doorberekend?De regering geeft aan dat zij de mogelijkheid hebben van energieleverancier
te wisselen. Is dat een eerlijk speelveld t.o.v. die bedrijven die niet met
dergelijke kosten worden geconfronteerd?In hoeverre verwacht de regering een verschil tussen de zakelijke markt
en de consumentenmarkt voor wat betreft het mogelijk verwerken van de extra
kosten in de energietarieven? Kan de regering aangeven op welke termijn de
consument de positieve effecten van dit wetsvoorstel kan verwachten? Verwacht
de regering een vermindering van de prijzen en zo ja, in welke orde?Leidt de wet tot dubbele marginalisatie? In verschillende studies is gewezen
op het risico van dubbele marginalisatie wat tot hogere prijzen leidt en tot
welvaartvermindering. In het kostenoverzicht besteedt de regering geen aandacht
aan deze dubbele marginalisatie. Kan de regering een inschatting geven van
deze dubbele marginalisatie en de effecten voor de consument, zo vragen de
leden van de CDA-fractie?Aangegeven wordt dat de toekomstige netbeheergroep een bepaalde synergie
kan realiseren door het ondernemen van andere activiteiten niet zijnde die
van levering, productie en handel van Elektriciteit en Gas te maken hebben.
Kan worden aangegeven welke synergieen worden afgebroken met dit splitsingsvoorstel
en wat de kosten per aansluiting zijn?In de memorie van toelichting spreekt de regering o.a. over efficiencyverbeteringen
in de energiesector. Met hoeveel procent zullen de netbeheerders hun tarieven
extra – dus naast de al door de DTe vastgestelde x-factoren –
verlagen als gevolg van splitsing?Hoe komt de verantwoordelijkheid voor de gas- en elektriciteitsmeters
eruit te zien en welke rol krijgen de netbeheerders hierin, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie? Is het waar dat de tarieven voor de meters zijn gestegen
van ca. 150 euro per jaar naar ca. 400 euro per jaar? Hoe gaat de regering
het plaatsen van intelligente meters en meer concurrentie dan wel meer prijsregulering
bevorderen?De kosten van de splitsing worden mogelijk afgewenteld op de consument.
De argumentatie dat de kans beperkt is omdat afnemers de mogelijkheid hebben
om te switchen naar een ander energiebedrijf is feitelijk juist. De vraag
is alleen wel of de consumenten dat in de praktijk ook zullen doen, zo merken
de leden van de D66-fractie op. Het is niet ondenkbaar dat consumenten bij
hun energiebedrijf blijven omdat ze dat nu eenmaal gewend zijn of omdat ze
terughoudend zijn vanwege de negatieve publiciteit rondom de administratieve
problemen van de energiebedrijven. Is het mogelijk een indicatie te geven
van de stijging van de energieprijs als gevolg van de doorberekening van de
reorganisatiekosten? De structurele reorganisatiekosten zouden volgens het
veld mogelijk uitkomen op een extra verhoging van de energierekening met 
60 euro per jaar. De regering verwacht niet dat het wetsvoorstel grote financiële gevolgen
zal hebben voor consumenten. Tegelijkertijd gaat de regering ervan uit dat
er in de praktijk sprake is van kruissubsidiëring en andere onderlinge
bevoordeling. Stel dat de energiebedrijven na de splitsing alle kosten zou
doorberekenen aan de afnemers, wat zou hiervan het precieze prijseffect zijn,
zo vragen de leden van de SGP-fractie?Kan er meer inzicht worden gegeven in de reële verwachte prijseffecten
van de splitsing van de energiebedrijven voor afnemers? Waarop is deze verwachting
gebaseerd? Betekent het slot van deze paragraaf dat het profijt voor de Nederlandse
afnemer vooral de keuzevrijheid zal zijn en niet een lagere prijs?De leden van de CU-fractie willen graag een kwantificering van de verwachte
effecten van de splitsing voor de nettarieven.5.6. Macro-economische gevolgenWelk bedrijfseconomisch effect voorziet de regering van de splitsing als
het gaat om investeringsbereidheid en dividendbeleid van de aandeelhouders?
Wat is hiervan de impact op het investeringsklimaat voor elektriciteitsproductie
in Nederland?Kan de regering aangeven wat precies de toegevoegde waarde van de Nederlandse
elektriciteit- en gasproductie, handel- en leveringssectoren zijn? Hoeveel
van deze toegevoegde waarde vloeit naar het buitenland door o.a. verplaatsing
van de activiteiten en uitbetaling van de dividenden na overnames door buitenlandse
partijen van de afgesplitste, overgebleven commerciële Nederlandse energiebedrijven,
zo vragen de leden van de CDA-fractie?In de memorie van toelichting stelt de regering dat de analyse van het
CPB (afgezien van de inschatting van de risico’s van de CBL-contracten)
dit wetsvoorstel ondersteund. In het CPB rapport staat echter vermeldt dat
de «empirial evidence on [ownership unbundling] for the distribution
networks is scarce» en de eindconclusie van de studie is dat de «net
welfare effect of ownership unbundling at the distribution level is ambiguous».
Het CPB adviseert indirect andere maatregelen dan eigendomsplitsing. De Raad
van State oppert vele vragen over de onderbouwing van nut en noodzaak en in
de memorie van toelichting wijst de regering erop dat de EVRM regulering van
eigendom alleen toestaat als dit in het algemeen belang is. In dit kader is
ook relevant de Review van het International Energy Agency, 2004 die eigendomsplitsing
in Nederland helemaal niet voorstelt. De memorie van toelichting geeft verder
ook een overzicht van alle kosten. Geen empirische studie is bekend die aangeeft
wat de welvaartwinst van splitsing is. De regering wijst alle oplossingen
af, die niet leiden tot splitsing waardoor er sprake is van cirkelredeneringen.
Is het niet wenselijk gelet op de vele twijfels, de optredende schaalvergroting,
de hoge kosten samenhangende met splitsing serieus te onderzoeken op het advies
van het CPB en in te zetten op gedragsbeïnvloeding in plaats van onomkeerbare
structuurmaatregelen te treffen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Waarop baseert de regering de conclusie in het Nader Rapport dat in het
CPB-alternatief «legal-fat-plus» consolidatie van het net op de
balans van de holding niet mogelijk is?5.7. Samenvatting en conclusiesIn de memorie van toelichting staat de door de regering opgevoerde kostenposten
verspreid over meerdere pagina’s. Kan de regering de kosten
van splitsen kort, geordend en zo kwantitatief mogelijk weergeven? Kan de
regering bevestigen dat de in de memorie van toelichting genoemde kosten van
splitsen alle mogelijke meerkosten in kaart brengen? Zo niet, met welke kosten
is geen rekening gehouden, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De regering wijst het voorstel van de Raad van State af om afhankelijk
van de resultaten van de financiële onderzoeken aanvullende compensatieregelingen
te treffen, mochten de financiële gevolgen disproportioneel zijn. Wat
kunnen de gevolgen hiervan zijn voor zowel de bedrijven als hun klanten? Aan
welke compensatiemogelijkheden denkt de regering bij splitsing wanneer het
gaat over de additionele kosten op bestaande financieringen en op overige
bestaande contracten? Vervroegde opeisbaarheid, mogelijke ontbinding, etc.?De regering heeft uitgebreid (kwantitatief) onderzoek gedaan naar de kosten
van de wet. Deze zijn behoorlijk omvangrijk: 350–460 miljoen jaarlijks
voor alleen al de structurele reorganisatiekosten. Dit staat nog los van de
kosten door CBL en de impact op kredietwaardigheid etc. De baten van de wet
zijn door het CPB bestudeerd, dit bureau constateert dat deze niet kunnen
worden gekwantificeerd. Hoe heeft een afweging van de kosten en de baten van
de wet kunnen plaatsvinden; als de baten van de wet niet te kwantificeren
blijken te zijn, zo vragen de leden van de CDA-fractie?De regering erkent in de memorie van toelichting dat er onzekerheden blijven
bestaan rond de kosten (over CBL’s in 5.3.) en de baten van de wet (in
5.6.). Kan de regering aangeven hoe zij, gegeven de onzekerheid over de kosten én
de baten van het wetsvoorstel, toch voldoende zekerheid meent te kunnen hebben
over de baten van het voorstel en de mate waarin deze opwegen tegen de mogelijke
kosten?Kan de regering aangeven waarom deze onzekerheid over de kosten en de
baten geen aanleiding is geweest eerst de werking van de I&I-wet te evalueren
nadat deze enige tijd van kracht is geweest, dan wel een effectrapportage
op te stellen of te bezien of langs andere wegen de door de regering gestelde
doelen bereikt konden worden? Waarom is de regering het gesprek met de sector
aangegaan over een alternatief, om dit vervolgens af te wijzen zonder dat
de kosten en de baten van het meest vergaande scenario, volledige splitsing,
voldoende duidelijk zijn, zo vragen de leden van de CDA-fractie?6. Beheer netten van 110 kV en hogerHoeveel grote stroomstoringen hebben sinds de oprichting van TenneT plaatsgevonden
op de 110 en 150 kV netten? Hoeveel storingen hebben op de 220 en 380 kV netten
plaatsgevonden? Wat waren de respectievelijke oorzaken van deze storingen,
zo vragen de leden van de CDA-fractie?Wat betekent overdracht van de hoogspanningsnetten naar TenneT voor de
tariefregulering? De overdracht van het beheer van de netten met een spanningsniveau
van 110 en 150 kV naar TenneT heeft een mogelijke impact op de regulering
van nettarieven. DTe heeft aangegeven dat het wetsvoorstel leidt tot een «hybride
reguleringsregime» voor TenneT, omdat de netten van 110 en 150 kV tariefregulering
kennen en de netten van 220 en 380 kV omzetregulering kennen. Dit leidt volgens
DTe tot suboptimale investeringsprikkels voor de landelijke netbeheerder.
De regering dient aan te geven wat de gevolgen zijn van deze suboptimale investeringsprikkels
en hoe dit probleem opgelost dient te worden. Ook dient de wetstekst duidelijkheid
te verschaffen over het reguleringssysteem van de nettarieven. Wat is de verhouding is tussen de eigenaren van de netten van 110 en 150
kV en de beheerder daarvan; TenneT? Welke rechten hebben de eigenaren, en
wat gebeurt er met het eigendom van de investeringen die TenneT in deze netten
zal doen? De wetstekst dient ook hier duidelijkheid over te verschaffen, zo
merken de leden van de CDA-fractie op.In de memorie van toelichting stelt de regering dat gebruiksgerechtigden
van de netten via nieuwe beheersovereenkomsten zich verzekerd weten van een
redelijke vergoeding voor het beschikbaar stellen van hun netten en de vermogenskosten
die zij in het verleden hebben gemaakt ten bate van deze netten.Kan de regering ingaan op de overdracht van de hoogspanningsnetten aan
Tennet, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Zal de overdracht van de netten
van 110 KV en hoger op dezelfde manier verlopen als de 220/380 KV-netten,
en leiden tot de overdracht van het eigendom van deze netten? Welk gedeelte
van de 220/380 KV-netten is inmiddels eigendom van Tennet?Zoals bekend hebben diverse energiebedrijven het beheer van de 220/380
KV netten al in 2000 overgedragen aan Tennet. Zal de overdracht van het beheer
van de 110/150 KV netten aan Tennet onder dezelfde voorwaarden worden gerealiseerd,
zo vragen de leden van de VVD-fractie?Het wetsvoorstel bevat tevens het voornemen om de netten van 110 en 150
kV over te dragen aan de netbeheerder van het landelijke hoogspanningsnet.
Gezien de rapportage naar aanleiding van de problemen op 23 juni 1997
was verbetering van de communicatie tussen de verschillende netbeheerders
nodig. Het voorstel van de regering kan niet bepaald als een snel antwoord
op de problemen worden gezien. Wat is er in de tussentijd precies gebeurd?
Waarom wordt er nu pas gekozen voor toevoeging van deze netten aan de landelijke
netbeheerder, zo vragen de leden van de SGP-fractie?Het is de leden van de SGP-fractie onduidelijk waarom de regering tot
de conclusie komt dat het niet noodzakelijk is dat TenneT de economische eigendom
van alle transportnetten heeft. Wat is er de oorzaak van dat het economisch
eigendom niet noodzakelijk wordt geacht voor goed beheer? Waarom wordt hier
verschil gemaakt met de regionale netwerkbeheerders?7. Europese en internationaal-rechtelijke aspecten7.2. Het recht van de Europese GemeenschapDit wetsvoorstel gaat niet over privatisering of over de voorwaarden waaronder
privatisering dient te geschieden, maar heeft wel als één van
de doelstellingen privatisering van de levering-, productie-, en handelsactiviteiten
en van 49% van de netbedrijven mogelijk te maken, zo merken de leden
van de CDA-fractie op. De beperkingen ten aanzien van het vrije verkeer van
kapitaal zoals die nu in de wet zijn opgenomen, hebben in de huidige situatie,
waarbij de aandelen in handen zijn van lagere overheden, alleen betrekking
op deze overheidsaandeelhouders. Maar het is de intentie van de wet om deze
beperkingen in de toekomst ook van kracht te laten zijn op niet overheidsaandeelhouders.
Is het in die zin juist, zoals de regering doet, de Europees juridische aspecten
van dit wetsvoorstel vooral te bezien vanuit de huidige situatie van overheidsaandeelhouders?
Zou het niet beter zijn om, zoals de Raad van State doet, dit vooral te doen
vanuit de gewenste toekomstige situatie van niet-overheid aandeelhouders?
Als het zo zou zijn dat het wetsvoorstel nu qua splitsing niet, maar later qua privatisering wel stuit op Europees rechtelijke bezwaren
is het wenselijk om dit nu al te onderkennen, aangezien dit wetsvoorstel weliswaar
niet gaat over de privatisering, maar dit wel als een van haar doelstellingen
heeft.Volgens de regering heeft de splitsing ten doel de volgende belangen te
waarborgen: transparantie op de energiemarkt, bescherming van de afnemers
van netbeheerdiensten en het garanderen van de leveringszekerheid.De regering is van mening dat de splitsing geschikt is om deze belangen
te waarborgen, en zij gaat niet verder dan noodzakelijk voor het waarborgen
van deze belangen. Daarmee is in de ogen van de regering voldaan aan de noodzakelijkheids-
en proportionaliteitsvereisten die moeten zijn vervuld om een uitzondering
op het vrije verkeer van kapitaal (artikel 56 EG) te kunnen rechtvaardigen.
Hoe kan de regering deze opvatting in overeenstemming brengen met het feit
dat in geen van de andere EG-lidstaten splitsing van energiebedrijven noodzakelijk
wordt geacht om deze belangen veilig te stellen? Wat maakt de situatie in
Nederland zo anders dan de situatie in de andere EG-lidstaten dat in Nederland
splitsing noodzakelijk is voor het waarborgen van deze belangen, en in andere
EG-lidstaten niet?De memorie van toelichting stelt ten onrechte dat er alleen sprake is
van een regulering van het eigendom op het niveau van de publieke aandeelhouders.
Voor de energiebedrijven geldt dat zij direct in hun eigendomsrechten worden
aangetast. Vanuit het geïntegreerde energiebedrijf gezien geldt dat deze
nu al haar leveringstak kan verkopen. De wet zorgt dan ook voor een beperking
van de vrijheid van kapitaal. Vanuit de mogelijke kopers geldt dat zij worden
beperkt in hun recht op vrije vestiging. Wordt er in de toelichting op de
Europeesrechtelijke aspecten in de memorie van toelichting niet voorbij gegaan
aan het feit dat de energiebedrijven zelf (en mogelijke kopers) worden beperkt
in hun vrijheid van handelen, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Heeft de regering haar wetsvoorstel laten toetsen door de EU Commissie
en zo ja, wat is het oordeel van de Commissie?Welke dwingende redenen van algemeen belang zijn aanwezig om het wederzijds
houden van aandelen in het netbeheer enerzijds en levering, handel en productie
anderzijds te verbieden? Kan de regering aangeven in hoeverre dit strijdig
kan zijn met Europese wetgeving op het gebied van het vrije verkeer van kapitaal,
temeer daar Nederland blijkbaar alleen staat in de EU in zijn streven naar
splitsing?Indien het buitenlandse leveringsbedrijven die niet actief zijn op de
Nederlandse markt, derden en direct belanghebbenden bij netactiviteiten zoals
producenten van elektriciteitskabels, wel is toegestaan om deel te nemen in
Nederlandse netbedrijven, maar Nederlandse leveringsbedrijven niet, wordt
dan nog voldaan aan het non-discriminatie beginsel van artikel 56 EG, zo vragen
de leden van de CDA-fractie?De regering heeft op verzoek van de Raad van State de argumentatie op
basis van art. 295 EG nader uitgewerkt. Deze uitwerking roept een aantal vragen
op. De regering stelt dat de Raad van State bij zijn advisering over het wetsvoorstel
Wijziging Waterleidingwet geen opmerking zou hebben geplaatst aangaande het
vrije verkeer van kapitaal, terwijl daarin wordt bepaald dat waterleidingbedrijven
volledig in overheidshanden dienen te blijven. Kennelijk meent de regering
dat de Raad van State inconsistent is in zijn advisering. Kan de regering
echter ingaan op wat de Raad van State op dit punt opmerkt in het advies uit
2002 naar aanleiding van de motie-Crone betreffende goedkeuring privatisering
energiebedrijven, hetgeen er op neer komt dat het privatiseringsverbod
ex. art. 93 Elektriciteitwet/art. 85 Gaswet een beperking van het vrije verkeer
van kapitaal vormt, zeker indien besloten is tot privatisering?De regering stelt dat zolang er geen ministeriële regeling in de
zin van art. 93, lid 5, Elektriciteitwet en art. 85, lid 5, Gaswet is vastgesteld,
er geen markt is waar aandelen in netbeheerders kunnen worden verhandeld.
Kan de regering aangeven wat zij in het kader van het vrije verkeer van kapitaal
onder «markt» verstaat en hoe dit begrip zich verhoudt tot de
bepalingen van het vrije verkeer van kapitaal? Kan de regering daarbij aandacht
besteden aan het feit dat bijvoorbeeld de investeerder Macquarie Investment
Management (UK) Limited een transactie is aangegaan met een Nederlands net
als object, evenals zijn eigen stelling dat bijvoorbeeld institutionele beleggers
belangstelling zouden hebben voor (minderheids)deelneming in de netten, zo
vragen de leden van de CDA-fractie?De regering stelt dat het vrije verkeer van kapitaal (artikel 56 EG) eerst
relevant wordt wanneer privatisering van de aandelen in de netbeheerder zal
zijn toegestaan. Tot die tijd is volgens de regering de uitzondering van artikel
295 EG van toepassing. Het privatiseringsverbod van artikel 93 Elektriciteitswet
1998 en artikel 85 Gaswet is echter geen doel op zichzelf, maar een maatregel
ter handhaving van de status quo, getroffen in afwachting van een definitieve
oplossing voor de waarborging van een onafhankelijk netbeheer die thans is
gevonden in de vorm van de voorgestelde splitsing. Kan onder die omstandigheden
nog wel worden gesproken van een «regeling van het eigendomsrecht»
in de zin van artikel 295 EG, zo vragen de leden van de CDA-fractie?Het in het wetsvoorstel opgenomen groepsverbod kan het voor buitenlandse
ondernemingen onaantrekkelijk maken om belangen in Nederlandse producenten,
leveranciers of handelaren te verwerven, of zelf op een of meer van deze gebieden
actief in Nederland te worden, omdat zij deze belangen of activiteiten zouden
moeten opgeven zodra (minderheids)privatisering van netbeheerders mogelijk
wordt en zij een belang in een netbeheerder zouden willen verwerven. Het wetsvoorstel
lijkt dus al een (potentiële) belemmering van het vrije verkeer te kunnen
inhouden vóórdat (minderheids)privatisering van netbeheerders
mogelijk wordt. Onderschrijft de regering dat en zo nee, waarom niet, zo vragen
de leden van de CDA-fractie?De bepaling die netbeheerders verbiedt onderdeel uit te maken van een
groep waartoe ook producenten, leveranciers en handelaren behoort, is mogelijk
in strijd met het Europese recht van vrij verkeer van kapitaal en goederen.
Aangezien het splitsingsvoorstel en de minderheidsprivatisering onlosmakelijk
met elkaar verbonden zijn – zonder splitsing is privatisering niet mogelijk
en andersom is de bij vormgeving van het splitsingsvoorstel rekening gehouden
met de privatisering – zijn de leden van de D66-fractie van mening dat
de discussie over de Europese haalbaarheid van het privatiseringsvoorstel
niet achteraf gevoerd mag worden. Deze leden zien graag een uitgebreidere
uiteenzetting over de privatiseringsvoorstellen in relatie tot het Europees
recht. Met andere woorden: is het privatiseringsvoorstel voor het Europees
Hof verdedigbaar?7.3. Het Europees verdrag van de Rechten van de Mens
en de fundamentele vrijhedenIn de memorie van toelichting geeft de regering aan dat geen duidelijkheid
bestaat over de vraag of naamloze vennootschappen waarvan de aandelen
in overheidshanden zijn onder art. 1, Eerste Protocol bij het EVRM vallen.
Kan de regering aangeven wat de consequenties zijn als duidelijk zou zijn
dat dit wel het geval is? Erkent de regering dat deze vennootschappen, ongeacht
wie hun aandeelhouders zijn, afzonderlijk rechtssubject zijn en zelfstandig
drager van eigendomsrecht kunnen zijn, zo vragen de leden van de CDA-fractie?8. Verhouding tot andere Nederlandse wetgevingIn het splitsingsvoorstel behandelt de regering de natrekkingproblematiek.
Verticale natrekking is in het BW de hoofdregel terwijl horizontale natrekking
de uitzondering is. De leden van de CDA-fractie gaan nadrukkelijk uit van
deze hoofdregel. De regering geeft een voorbeeld van horizontale natrekking
waarbij het net wordt nagetrokken naar een verdeelstation dat eigendom is
van de aanlegger. Maar wat nu als het verdeelstation als gevolg van een blikseminslag
afbrandt? Hoe komt dan de eigendomsverhouding te liggen? Ontstaat er geen
rechtsonzekerheid? Hoe staat het met het kenbaarheidvereiste? Kan de regering
een uitgebreide en volledige analyse geven wat er gebeurt met de eigendomsverhouding
als het verdeelstation afbrandt? Kan de regering in deze analyse ook uitgebreid
stilstaan bij de jurisprudentie over dit onderwerp en kan de regering met
voorbeelden komen uit diezelfde jurisprudentie? Deze leden zijn van mening
dat, gelet op de praktijk, het onvoldragen idee, zoals voorgesteld door de
regering, geen solide basis biedt voor de natrekkingproblematiek.Is de opmerking dat de wet FIDO strikt genomen nu niet van toepassing
is, nog steeds het geval wanneer overgegaan wordt tot minderheidsprivatisering
van het netwerk?Hoe verhoudt zich de situatie van herkapitalisatie van de netten zoals
onlangs voorgesteld bij het netbedrijf van NRE en de grotere bedrijfseconomische
risico’s die daarmee gepaard gaan zich met de wet FIDO, zo vragen de
leden van de CDA-fractie?9. Toezicht en handhaving9.1. AlgemeenDe baten van vereenvoudiging van toezicht zijn door de regering niet gekwantificeerd.
De regering stelt dat met splitsing het toezicht kan worden vereenvoudigd.
Kan een toelichting worden verstrekt op de mogelijke vereenvoudiging van de
DTe? Wat kan er veranderen in de bedrijfsvoering? Kan worden aangegeven tot
welke reductie in de formatie van DTe dit kan leiden en welke kosten hiermee
worden bespaard?Kan de regering een reactie geven op de stelling (zie Financieel Dagblad
van 2 september 2005) «Het is onaannemelijk dat de DTe het eenvoudiger
krijgt met nieuwe wetgeving die gebaseerd is op begrippen als «groep», «zeggenschap», «duurzame
verbondenheid» en «economische eenheid». Geen van deze begrippen
heeft een vastomlijnde juridische betekenis»?9.2. Uitvoering- en handhavingtoets DTeIs de regering voornemens het toezicht te verscherpen ten aanzien van
de productie- en leveringsbedrijven om de concurrentie in de markt te waarborgen
nadat de afgesplitste productie- en leveringsbedrijven door grote buitenlandse
partijen zijn overgenomen? Kan de regering deze extra toezichtkosten kwantificeren?
Heeft de regering het effect van unbundling op
de toezichtstructuur en werking in de staten van New Jersey en Californië
(US) onderzocht? Zo ja, wat waren deze, hoe is het toezicht georganiseerd,
wat zijn de kosten van een dergelijk toezichtregime en is een dergelijk toezichtregime
ook in Nederland na de splitsing te voorzien? Zo niet, kan de regering dit
alsnog doen en bovenstaande vragen beantwoorden, zo vragen de leden van de
CDA-fractie?Kan de regering aangeven wat de kosten bedragen die de toezichthouder
in het Verenigd Koninkrijk moet maken, uitgesplitst naar kosten te maken voor
geïntegreerde en niet-geïntegreerde bedrijven? Kan de regering een
en ander uitleggen vanuit de opvatting dat feitelijk regionale netbeheerders
straks op grond van het splitsingswetsvoorstel geen keuze hebben wat betreft
de overdracht van het beheer?In de memorie van toelichting stelt de regering dat overtreding van het
gebod de wettelijk taken als netbeheerder zelf uit te voeren bestraft kan
worden met een hoge boete. Wat verstaat de regering onder een hoge boete?
Hoe kan worden voorkomen dat betaling van deze hoge boete ten koste gaat van
de kwaliteit van het netwerk? Bestaat de mogelijkheid dat het waarschijnlijk
dan geldende capaciteitstarief van de betrokken netbeheerder wordt verhoogd
ter voldoening van de hoge boete, zo vragen de leden van de CDA-fractie?In hoeverre heeft de regering nader onderzoek gedaan naar de extra kosten
van het aanscherpen van het huidige toezichtinstrumentarium conform het DTe
advies van april 2004 en het advies van de CPB? Kan de regering dit kwantificeren?
Kan de regering aangeven met welk bedrag de naleving- en handhavinglasten
als gevolg van het splitsen zullen dalen?De toezichthouder kan alleen toetsen aan het criterium van niet-strijdigheid
met het belang van het netbeheer. Is deze toezichtbepaling niet erg mager
en voor veel verschillende interpretaties vatbaar? Wordt deze bepaling nog
op de een of andere manier uitgewerkt in concrete toetsbare criteria, zo vragen
de leden van de SGP-fractie?10. Administratieve lasten en overige effecten van
het wetsvoorstelEnkele energiebedrijven hebben aangekondigd zich juridisch tegen de splitsingwet
te zullen verzetten. De regering beargumenteert in de memorie van toelichting
dat de verwachting is dat juridisch verzet niet veel kans van slagen heeft.
Niettemin wordt uit kringen van de betreffende energiebedrijven beargumenteert
dat het juridisch aanvechten van de splitsingswet onontkoombaar is met een
beroep op het vennootschapsrecht. De splitsing zou immers niet in het belang
zijn van het bedrijf en mogelijk schade kunnen veroorzaken. Hoe beoordeelt
de regering deze redenering, zo vragen de leden van de VVD-fractie?ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel I, onderdeel B, en artikel II, onderdeel BUit de tekst van het nieuwe artikel 10b kan worden geconcludeerd dat het
verbod alleen slaat op producenten in Nederland. Waarom is voor deze beperking
gekozen? Kunnen de door de regering verwachte effecten niet tevens voorkomen
in een concern waarbinnen zowel een Nederlandse netbeheerder als een buitenlandse
producent voorkomen? Wat rechtvaardigt dit verschil in benadering, zo vragen
de leden van de SGP-fractie? Artikel I, onderdeel HDe leden van de SGP-fractie vragen of de bepaling over toegestane uitbesteding
niet in conflict kan komen met het expliciete verbod in artikel 16, derde
lid van de Elektriciteitswet. Waarom wordt deze bepaling niet geformuleerd
als een expliciete uitzondering op deze in de bestaande wet reeds verankerde
regel?De voorzitter van de commissie,HofstraDe griffier van de commissie,Tielens-TripelsXNoot1 Samenstelling: Leden: Crone (PvdA), Bakker (D66), Hofstra (VVD),
voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans
(PvdA), Vendrik (GL), Ten Hoopen (CDA), Weekers (VVD), Slob (CU), Van As (LPF),
Van den Brink (LPF), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Van Velzen (SP), Algra
(CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets (PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD),
Heemskerk (PvdA), Van Dam (PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Jonker (CDA), Jungbluth (GL), Irrgang (SP).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Dittrich (D66), Örgü (VVD), De
Nerée tot Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Duyvendak
(GL), Joldersma (CDA), Van Egerschot (VVD), Van der Vlies (SGP), Varela (LPF),
Hermans (LPF), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Vacature (algemeen),
De Haan (CDA), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens (PvdA), Szabó
(VVD), Van Dijk (CDA), Van Gent (GL), Gerkens (SP).XNoot1Clingendael International Energy Program, J. de Jong, E. Weeda, T. Westerwoudt,
A. Correljé, «Dertig jaar Nederlands energiebeleid: van
Bonzen, Polders en Markten naar Brussel zonder koolstof». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30212-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl