Wijz. van o.a. Wet Ruimt. Ord. (onderbrenging van overtred. bestemmingsplanvoorschrift onder werking Wet econ. delicten); Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28734, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

20-12-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28734 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Integrale benadering van de handhavingsproblematiek3. Voordelen en gevolgen onderbrenging onder de Wet op
de economische delicten4. Inhoud van het wetsvoorstel5. Uitvoering6. Financiële aspecten7. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IABCArtikel IIArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28734Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 734Wijziging van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, de Wet op de stads-
en dorpsvernieuwing en de Wet op de economische delicten (onderbrenging van
overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften en daarmee samenhangende overtredingen
onder de werkingssfeer van de Wet op de economische delicten)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. InleidingDe regering hecht groot belang aan een adequate handhaving van regelgeving,
ook op het terrein van het ruimtelijk bestuursrecht. Dat vereist enerzijds
een goede organisatie en uitvoering van de handhaving en anderzijds een toereikend
instrumentarium. De regering heeft geconstateerd dat er nu onvoldoende mogelijkheden
zijn voor een effectieve strafrechtelijke handhaving in aanvulling op of naast
bestuursrechtelijke handhaving, doordat de Wet op de economische delicten
niet van toepassing is, maar het commune strafrecht. In de literatuur is hierop
recentelijk ook gewezen.1 De ervaringen met de
handhaving van de milieuwetgeving geven ook aanleiding voor de verwachting
dat overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften en daarmee samenhangende
overtredingen met behulp van de Wet op de economische delicten beter kunnen
worden aangepakt dan wanneer, zoals nu het geval is, deze overtredingen zijn
aangemerkt als «kantonovertredingen». Dit wetsvoorstel heeft daarom
tot doel deze overtredingen als economisch delict aan te merken. Ook uit oogpunt
van wetssystematiek ligt aansluiting bij de Wet op de economische delicten
voor de hand. De reden hiervoor is de volgende. Overtredingen van de Wet op
de Ruimtelijke Ordening hebben, voorzover zij betrekking hebben op bedrijfsmatige
activiteiten, veelal raakvlakken met de Wet milieubeheer en de zogenaamde
groene wetten zoals de Natuurbeschermingswet, of gaan gepaard met overtredingen
van (een van) die wetten. Overtredingen van voorschriften, gesteld bij of
krachtens de Wet milieubeheer en de groene wetten, die als strafbaar feit
zijn aangeduid, leveren een economisch delict in de zin van de Wet op de economische
delicten op, terwijl overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften niet als
een economisch delict kunnen worden aangemerkt omdat op deze overtredingen
thans niet de Wet op de economische delicten van toepassing is.Directe aanleiding voor een gewijzigde strafrechtelijke aanpak van overtredingen
van bestemmingsplanvoorschriften vormt de motie Van Gent c.s. van 10 april
2001 (Kamerstukken II 2000/01, 27 400 XI, nr. 61), die de Tweede Kamer
op 18 april 2001 heeft aangenomen. In deze motie wordt de
regering uitgenodigd te regelen dat via een wijziging van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening en de Wet op de economische delicten permanente bewoning van recreatieverblijven
strafrechtelijk kan worden aangepakt. De motie van 10 april bouwt voort
op de motie Van Gent en Biesheuvel van 30 november 1999 (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 800 XI, nr. 21) waarin wordt geconstateerd dat in strijd
met het ruimtelijk beleid steeds meer recreatieverblijven worden gebruikt
voor permanente bewoning en dat dit het karakter van recreatieterreinen aantast.
In deze motie werd de regering gevraagd een voorstel te doen tot uitbreiding
van de handhavingsinstrumenten teneinde slagvaardig te kunnen optreden tegen
permanente bewoning van recreatieverblijven. Daarbij diende de regering in
ieder geval de toepassing van de Wet op de economische delicten te betrekken.Mede naar aanleiding van de motie van 30 november 1999 heeft de toenmalige
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op 15 januari
2001 een brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer gestuurd (Kamerstukken
II 2000/01, 27 400 XI, nr. 47). In deze brief heeft hij gesteld dat bestrijding
van permanente bewoning van recreatieverblijven het beste aangepakt kan worden
door de gecombineerde inzet van bestaande en nieuwe instrumenten. Verder heeft
hij in de brief van 15 januari 2001 aangegeven dat hij de vraag of het
van belang is dat het permanent bewonen van een recreatieverblijf als een
economisch delict in de zin van de Wet op de economische delicten kan worden
aangemerkt, tezamen met de toenmalige Minister van Justitie zou beantwoorden
in het kader van de fundamentele herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening.
Dat sloot aan bij de toezegging die in de nota «Fundamentele herziening
van de Wet op de Ruimtelijke Ordening» (Kamerstukken II 1999/2000, 27 029,
nr. 2, p. 6 en 37) is gedaan, om in het verband van de herziening van de Wet
op de Ruimtelijke Ordening te bezien of het voordelen biedt om alle overtredingen
van bestemmingsplanvoorschriften via het economisch strafrecht aan te pakken,
dus niet alleen het in strijd met een bestemmingsplan permanent bewonen van
een recreatieverblijf.De motie van 10 april 2001 leidt ertoe dat vooruitlopend op de totstandkoming
van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening, waarvan het voorontwerp op 30 augustus
2001 aan de Tweede Kamer ter kennisname is aangeboden, in ieder geval de vraag
dient te worden beantwoord of het wenselijk is mogelijk te maken dat permanente
bewoning van recreatieverblijven strafrechtelijk kan worden aangepakt via
de Wet op de economische delicten. Gelet op het belang van een eenduidige
en adequate handhaving van het ruimtelijk beleid heeft de regering ervoor
gekozen om deze vraag niet alleen te beantwoorden, voorzover het gaat om permanente
bewoning van recreatieverblijven, maar ook ten aanzien van de andere overtredingen
van bestemmingsplanvoorschriften (zie de brief van de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 19 juli 2001 over permanente
bewoning van recreatieverblijven; Kamerstukken II 2000/01, 27 867, nr.
1, blz. 3).2. Integrale benadering van de handhavingsproblematiekIn de afgelopen jaren is duidelijk gebleken dat een effectieve handhaving
van regelgeving op het terrein van de ruimtelijke ordening noodzakelijk is
om allerlei ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen of activiteiten die de kwaliteit
van de omgeving aantasten, zoals verloedering van de gebouwde omgeving en
het landschap, of een bedreiging vormen voor de gezondheid en veiligheid van
de mens (externe veiligheid, gezondheid, stank, etc.), tegen te kunnen gaan1. Bovendien realiseert de regering zich dat naarmate de
ruimte in Nederland steeds schaarser wordt, de economische voordelen van overtreding
van bestemmingsplanvoorschriften, en hiermee ook de neiging tot
normoverschrijding, steeds groter worden. Dit kan alleen worden tegengegaan
door een adequate reactie van de zijde van de overheid.Bestuursrechtelijke handhaving van ruimtelijke regelgeving is een taak
van de gemeenten. De gemeenten moeten er derhalve voor zorgen dat zij beschikken
over een adequaat handhavingsbeleid en een adequate organisatie van de handhaving,
al dan niet in een intergemeentelijk samenwerkingsverband. Net zoals bij de
handhaving van het milieurecht is gebleken, kan een effectieve handhaving
alleen worden verzekerd door een combinatie van bestuursrecht en strafrecht.
Dit vereist een integrale benadering van de handhavingsproblematiek door de
gemeenten, het openbaar ministerie en de politie. Uitgangspunt van deze benadering
behoort volgens de regering te zijn dat het optreden van het bestuurlijk bevoegd
gezag en dat van het strafrechtelijk bevoegd gezag – elk handelend vanuit
de eigen taak en verantwoordelijkheid –, afzonderlijk en in combinatie,
zijn gericht op het verzekeren van een behoorlijk nalevingsniveau, het voorkomen
van overtredingen en het beperken van de gevolgen daarvan. Dit uitgangspunt
ligt ook ten grondslag aan de bestuursovereenkomsten en hun strafrechtelijke
complementen, die in 1999 en 2000 in alle provincies zijn afgesloten met betrekking
tot de handhaving op het terrein van het milieurecht, natuur- en waterbeheer
en ruimtelijke ordening.Een integrale benadering betekent niet dat tegen overtredingen telkens
zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk dient te worden opgetreden, want
vaak zal kunnen worden volstaan met hetzij een bestuursrechtelijke, hetzij
een strafrechtelijke reactie. Het is echter van belang dat tussen de gemeentebesturen
en het openbaar ministerie een gezamenlijke handhavingsstrategie wordt afgesproken,
waarin ieders aandeel in de handhaving van het ruimtelijk bestuursrecht wordt
vastgelegd in relatie tot de aard en omvang van de overtreding en de gevolgen
ervan enerzijds, en de specifieke mogelijkheden en beperkingen van de beide
handhavingssystemen anderzijds. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de
ervaringen die inmiddels zijn opgedaan bij de handhaving van het milieurecht.
Zo leert de handhavingspraktijk op milieugebied dat het strafrecht een belangrijke
rol als initiator en katalysator kan spelen. Zeker in situaties waarin een
gemeente tot nu toe weinig aan handhaving heeft gedaan, kunnen in de beginfase
het openbaar ministerie en de politie het gemeentebestuur helpen zijn geloofwaardigheid
op handhavingsgebied te herwinnen. Bovendien vormt de beschikbaarheid van
een effectief strafrechtelijk instrumentarium een krachtige stimulans voor
het bestuur om tot een goed handhavingsprogramma te komen, aangezien dit per
saldo een voorwaarde voor het openbaar ministerie is voor het instellen van
vervolging. Ook blijken in het verleden ontstane knelpunten, zoals langdurige
gedoogsituaties, vergelijkbaar met bijvoorbeeld langdurige permanente bewoning
van recreatieverblijven in strijd met een bestemmingsplan, of situaties waarin
vanwege het criminele karakter van de overtreder bestuurlijk optreden niet
wordt aangedurfd, nogal eens met behulp van het strafrecht opgelost te kunnen
worden. Dit vraagt wel een goed overleg tussen het gemeentebestuur, het openbaar
ministerie en de politie. Uit een recente publicatie van de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten blijkt dat ook zij in een aantal gevallen een toegevoegde
waarde ziet van de inzet van het strafrecht bij de aanpak van het vraagstuk
van de permanente bewoning van recreatiewoningen.1
Daarnaast kan de politie door gebruikmaking van haar specifieke opsporingsbevoegdheden,
gegevensbestanden en netwerken, niet zelden waardevolle informatie verschaffen,
die met behulp van bestuurlijk toezicht niet of slechts moeizaam kan worden
verkregen. Door een goede samenwerking, al dan niet in de vorm van handhavingsprojecten,
tussen gemeentelijke toezichthouders en de politie kan de effectiviteit van
de handhaving worden vergroot. In paragraaf 5 wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen met betrekking
tot coördinatie van de handhaving op het zeer verwante terrein van het
milieubeheer, waarbij zoveel mogelijk zou dienen te worden aangesloten.Hiermee is het belang van de mogelijkheid tot strafrechtelijke handhaving
in combinatie met of in aanvulling op de bestuursrechtelijke handhaving van
het ruimtelijk bestuursrecht in grote lijnen geschetst. Om die mogelijkheid
optimaal te kunnen benutten, is het naar het oordeel van de regering nodig
dat overtredingen van de Wet op de Ruimtelijke Ordening en de daarmee verwante
Wet op de stads- en dorpsvernieuwing onder de werkingssfeer van de Wet op
de economische delicten worden gebracht. In paragraaf 3 zal dit nader
worden toegelicht.3. Voordelen en gevolgen onderbrenging onder de Wet op
de economische delictenToepassing van de Wet op de economische delicten biedt verschillende voordelen
ten opzichte van toepassing van het commune strafrecht. Die voordelen zullen
wij hier kort uiteenzetten.Ten eerste, overtredingen van de Wet op de Ruimtelijke Ordening worden
niet zelden in bedrijfsmatig verband en derhalve wegens economische motieven
gepleegd. De economische politierechter en de economische kamer van de rechtbank
zijn er meer dan de kantonrechter op ingesteld om dit soort strafzaken te
behandelen.Ten tweede, de Wet op de economische delicten biedt meer mogelijkheden
om bij het opleggen van de straf rekening te houden met het economisch voordeel
dat de overtreder heeft behaald bij de overtreding van het voorschrift van
het bestemmingsplan of het stadsvernieuwingsplan. De geldboete kan bij toepassing
van de Wet op de economische delicten – ook voor rechtspersonen –
oplopen tot maximaal € 45 000,– terwijl de maximale geldboete
die de kantonrechter kan opleggen € 11 250,– bedraagt.
Bovendien kent de Wet op de economische delicten, in tegenstelling tot het
commune strafrecht, de mogelijkheid aan de veroordeelde als straf de verplichting
op te leggen tot het verrichten van prestaties teneinde de gevolgen van het
begane economische delict goed te maken; dit alles op kosten van de veroordeelde.Ten derde, de officier van justitie respectievelijk de rechter kan voorlopige
maatregelen nemen indien tegen de verdachte ernstige bezwaren zijn gerezen
en tevens de belangen die door het economisch delict zijn geschaad, een onmiddellijk
ingrijpen vereisen. Dergelijke maatregelen kunnen niet worden genomen bij
kantonovertredingen. De officier van justitie kan een verdachte opleggen dat
hij zich van bepaalde handelingen onthoudt of ervoor zorg draagt dat bepaalde
voorwerpen die vatbaar zijn voor inbeslagneming, opgeslagen en bewaard worden
op een nader aangegeven plaats. Een dergelijk instrument kan bijvoorbeeld
nuttig zijn in de situatie dat de overtreder bezig is grasland om te zetten
in bouw- of bollenland. De rechter kan daarnaast als voorlopige maatregel
een verdachte bevelen zijn onderneming waarin het economisch delict wordt
vermoed te zijn begaan, geheel of gedeeltelijk stil te leggen, of de onderneming
onder bewind stellen. Tevens kan de rechter de gehele of gedeeltelijke ontzetting
uit bepaalde rechten of beëindiging van voordelen in verband met de onderneming
bevelen.Tenslotte heeft het onderbrengen van overtredingen van bestemmingsplan-
en stadsvernieuwingsplanvoorschriften onder de Wet op de economische delicten
nog twee bijkomende gevolgen. Ten eerste, overtredingen van de Wet op de Ruimtelijke
Ordening hebben, zo leert de ervaring, nogal eens raakvlakken met overtredingen
van de Wet milieubeheer, de Natuurbeschermingswet of de Flora- en faunawet.
Overtredingen van voorschriften, gesteld bij of krachtens die wetten leveren
een economisch delict op in de zin van de Wet op de economische delicten,
terwijl overtredingen van bestemmingsplan- en stadvernieuwingsplanvoorschriften
op dit moment niet onder de werkingssfeer van de Wet op de economische delicten
vallen. Dit komt met andere woorden neer op een – moeilijk te verdedigen –
incongruentie van strafbedreiging, opsporingsbevoegdheden en behandelend rechter.
Met het brengen van overtredingen van bestemmingsplan- en stadsvernieuwingsplanvoorschriften
onder de werkingssfeer van de Wet op de economische delicten komt hieraan
een einde.Een tweede gevolg van het van toepassing verklaren van de Wet op de economische
delicten op overtreding van bestemmingsplanen stadsvernieuwingsplanvoorschriften
is, dat eventueel te zijner tijd op basis van artikel 37 van die wet aan het
bestuur een transactiebevoegdheid kan worden toegekend voor bepaalde eenvoudige
en veel voorkomende overtredingen van die voorschriften. Toekenning van die
bevoegdheid hangt af van de resultaten van de ervaringen die een aantal bestuursorganen
en het openbaar ministerie in de verschillende proefprojecten zullen opdoen
met de zogenoemde bestuurlijke transactie op het terrein van het milieu. Deze
resultaten zullen in het voorjaar van 2003 bekend zijn.4. Inhoud van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel schrapt de strafbaarstelling van bestemmingsplanovertredingen
in de Wet op de Ruimtelijke Ordening en brengt deze onder in de Wet op de
economische delicten.Dat geldt ook voor de overtredingen van de Wet op de Ruimtelijke Ordening
die samenhangen met de overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften en die
in het huidige artikel 60 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening reeds als
strafbare feiten zijn aangemerkt. Het betreft overtredingen van (aanleg)voorschriften
die verbonden kunnen worden aan een besluit ter voorbereiding van een bestemmingsplan
(artikel 21, derde lid), aan een besluit tot onthouding van goedkeuring van
een bestemmingsplan (artikel 28, vierde lid) en aan een besluit tot vervanging
van een goedkeuringsbesluit van een bestemmingsplan (artikel 29, achtste lid),
alsmede de verplichtingen, opgenomen in de artikelen 17, vierde lid, en 45,
tweede lid, om een werk of werkzaamheden te verwijderen of te beëindigen
of in overeenstemming te brengen met het bestemmingsplan.Van de gelegenheid is tevens gebruik gemaakt om in dit wetsvoorstel overtredingen
van voorschriften die zijn gegeven bij een stadsvernieuwingsplan, te kwalificeren
als delicten in de zin van de Wet op de economische delicten. Op overtredingen
van beide plannen dient hetzelfde strafrechtelijke regime van toepassing te
zijn, nu artikel 31 van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing een stadsvernieuwingsplan
gelijk stelt aan een bestemmingsplan.5. UitvoeringOm de strafrechtelijke handhaving in samenhang met de bestuursrechtelijke
handhaving goed gestalte te kunnen geven zal een aantal voorwaarden moeten
zijn vervuld. Zo vraagt die handhaving capaciteit en deskundigheid van de
politie en het openbaar ministerie. De regering zal daarom bevorderen dat
het openbaar ministerie en de politie de komende jaren specifiek voor de handhaving
van het ruimtelijk bestuursrecht capaciteit inzetten in samenwerking met buitengewone
opsporingsambtenaren van de gemeenten. Het openbaar ministerie schat in dat
de voorgestane intensivering van de handhaving ertoe zal leiden dat er in
de eerste jaren na de inwerkingtreding van de wet in 1000 zaken strafrechtelijk
zal dienen te worden opgetreden.Het gaat hierbij om ongeveer 600 transacties, 300 dagvaardingen door de
economische politierechter en 100 sepots.De werkwijze met politieprojecten op het gebied van de strafrechtelijkemilieuhandhaving is succesvol gebleken. Daarom heeft het openbaar ministerie
het plan voor de strafrechtelijke handhaving van overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften
een aantal soortgelijke projecten op te zetten. Een dergelijk project kan
inhouden dat in een bepaald gebied alle overtredingen in kaart worden gebracht
en aangepakt, maar kan zich ook richten op bepaalde soorten overtredingen,
zoals het in strijd met de gebruiksvoorschriften omzetten van grasland in
bollenland. Bij het openbaar ministerie bestaat voorts het voornemen om, ter
vergroting van de kennis van opsporingsambtenaren, officieren van justitie
en rechters, in samenwerking met bestuurlijke instanties een handhavingsdocument
op te stellen en te bevorderen dat in de voor hen bestaande opleidingen ook
aandacht besteed zal worden aan de handhaving van het ruimtelijk ordeningsrecht.Tevens zullen de gemeenten waarbij het handhavingsapparaat ten behoeve
van de ruimtelijke regelgeving vaak nog onvoldoende is bemensd en georganiseerd,
ook voor de strafrechtelijke handhaving capaciteit moeten vrijmaken en buitengewone
opsporingsambtenaren moeten aanstellen waar deze nog ontbreken.De in 1999 en 2000 op het terrein van het milieubeheer gesloten bestuursovereenkomsten
tussen de bestuursrechtelijke handhavingsinstanties, en de strafrechtelijke
complementen bij die overeenkomsten, die reeds in paragraaf 2 werden
genoemd, vormen een belangrijke basis voor de professionalisering
en bundeling van de handhaving op dat gebied. Binnen het daarmee
in gang gezette gelijknamige project is voor de uitvoering van de milieuhandhaving
een stimulerende rol weggelegd voor de provincies en de VROM-inspectie, en
wordt een document met aan de bestuursrechtelijke handhaving te stellen kwaliteitseisen
voorbereid. Aan de hand van dat document zal in het eerste kwartaal van 2003
een nulmeting van de huidige uitvoeringskwaliteit – de uitgangssituatie –
worden uitgevoerd bij alle met de bestuursrechtelijke handhaving belaste instanties,
dat wil zeggen gemeenten, waterschappen, provincies en rijk(sinspecties).
Op basis van de uitkomsten van de nulmeting zullen onder regie van de provincies,
indien dat nodig blijkt, maatregelen worden getroffen met het doel dat al
deze instanties per 1 januari 2005 aan de kwaliteitseisen beantwoorden. Die
eisen zullen ook betrekking hebben op de samenwerking bij en de afstemming
met de strafrechtelijke handhaving door het openbaar ministerie, de politie
en de buitengewone opsporingsambtenaren. De overtuiging is dat de professionaliteit
van de handhaving uiteindelijk het meest gediend zal zijn met een bundeling
van de (schaars aanwezige) krachten. Voor de milieuwetgeving wordt gedacht
aan bundeling van ambtelijke organisaties voor de uitvoering van de bestuursrechtelijke
handhaving bij gemeenten, waterschappen en provincie in regionale of provinciale
handhavingsdiensten. Als tot de oprichting van een handhavingsdienst wordt
overgegaan, ligt het voor de hand daarin ook de buitengewone opsporingsambtenaren
een plaats te geven.Op het gebied van de strafrechtelijke milieuhandhaving worden projecten
uitgevoerd bij openbaar ministerie en politie die vergelijkbaar zijn met het
project professionalisering en bundeling. Daarvan getuigt de oprichting van
een zogenaamd functioneel openbaar ministerie voor het milieu en van politiemilieuteams.
Een dergelijke benadering van krachtenbundeling kan ook voor de kwaliteit
van de handhaving van de ruimtelijke regelgeving goede diensten bewijzen.
Om te kunnen komen tot afspraken over prioriteiten, samenwerkingsprojecten,
informatie-uitwisseling en de te hanteren strategie, zullen in elke provincie
een goed functionerende overlegstructuur en servicepunten beschikbaar moeten
zijn, waarbij het voor de hand ligt gebruik te maken van de handhavingsstructuur
die voor de milieuhandhaving is opgebouwd. Daarbij vervult de
provincie een regisserende en coördinerende rol.In bepaalde provincies zal de bestrijding van illegale permanente bewoning
van recreatiewoningen een prioriteit moeten zijn. Dit handhavingsvraagstuk
leent zich bij uitstek voor een projectgewijze aanpak, waartoe in het per
provincie georganiseerde handhavingsoverleg afspraken kunnen worden gemaakt.
Een gezamenlijk project, waaraan ook de politie en het openbaar ministerie
een bijdrage leveren, biedt meer uitzicht op resultaat dan een aanpak door
elke gemeente afzonderlijk, terwijl hiermee ook de rechtsgelijkheid wordt
gediend. Een brede, eenduidige aanpak vergroot ook de kans op succes, als
zaken door de bestuursrechter of de strafrechter worden behandeld. Door de
krachten te bundelen wordt het bovendien gemakkelijker het nodige bewijs te
vergaren. Gebrek aan of onvoldoende bewijs dat de eigenaar van een recreatieverblijf
dit permanent bewoont, staat nu vaak aan een succesvolle aanpak van illegale
bewoning van recreatiewoningen in de weg.6. Financiële aspectenDe kosten voor Justitie als gevolg van de invoering van onderhavig wetsvoorstel
bedragen in 2003 circa € 0,2 mln., in 2004 circa € 0,45
mln. en vanaf 2005 structureel circa € 0,64 mln. Deze extra
kosten worden gedekt uit de – eveneens uit dit wetsvoorstel voortvloeiende –
extra ontvangsten uit geldboeten en transacties, die van ongeveer gelijke
omvang zijn. Deze bedragen hebben geen betrekking op de kosten voortvloeiend
uit de extra werklast voor politie en buitengewoon opsporingsambtenaren.Dit wetsvoorstel leidt nauwelijks tot extra administratieve lasten voor
burgers, bedrijven en instellingen. Voor wat betreft bedrijven is berekend
dat in verband met overtredingen jaarlijks in ongeveer 50 gevallen administratieve
lasten voor bedrijven kunnen ontstaan. Voor proces-verbaal en aanvullend onderzoek
tezamen komt dit in totaal op € 15 960 (280 uur à € 57).
Effectieve toepassing van de mogelijkheden die dit wetsvoorstel biedt zal
de marktwerking zuiverder maken, omdat oneerlijk genoten economisch voordeel
beter zal kunnen worden weggenomen dan met toepassing van de huidige regelgeving.7. Artikelsgewijze toelichtingArtikel IAArtikel 59 van de Wet op Ruimtelijke Ordening bepaalt de strafmaat die
staat op overtreding van voorschriften die deel uitmaken van een bestemmingsplan,
voorzover aangeduid als strafbaar feit. Artikel 60 van die wet stelt de strafmaat
vast voor een overtreding van voorschriften die zijn gegeven krachtens de
artikelen 21, derde lid, 28, vierde lid, en 29, zevende lid, alsmede op overtreding
van artikel 45, tweede lid. Nu in artikel III van dit wetsvoorstel wordt voorgesteld
overtreding van bestemmingsplanvoorschriften en van voorschriften, gegeven
ingevolge de artikelen 21, derde lid, 28, vierde lid, of 29, zevende lid,
van de Wet op de Ruimtelijke Ordening, alsmede het niet nakomen van de verplichting,
neergelegd in artikel 45, tweede lid, van die wet, aan te merken als economisch
delict en derhalve te bestrijden met behulp van de Wet op de economische delicten
in plaats van het commune strafrecht, kunnen de artikelen 59 en 60 komen te
vervallen. Artikel I, onderdeel A, voorziet daarin. Om dezelfde reden kan
artikel 61 worden geschrapt, waarin is vastgelegd dat de in artikel 59 en
60 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening bedoelde strafbare feiten
worden beschouwd als overtredingen.Het laten vervallen van de artikelen 59 en 60 van de Wet op Ruimtelijke
Ordening heeft tot gevolg dat artikel 64 van die wet, dat aan de opsporingsambtenaren
die in artikel 63 zijn genoemd, de bevoegdheid toekent tot het betreden van
elke plaats, zijn betekenis verliest. Dit artikel dient daarom te vervallen.
Artikel I, onderdeel A, strekt daar mede toe.BArtikel 63, eerste lid, van de Wet op Ruimtelijke Ordening belast de inspecteurs
van de ruimtelijke ordening alsmede de door de commissaris van de Koning respectievelijk
de burgemeester aangewezen ambtenaren met de opsporing van de bij de artikelen
59 en 60 strafbaar gestelde feiten. Aangezien artikel I, onderdeel B, bepaalt
dat de artikelen 59 en 60 vervallen, kan het eerste lid van artikel 63 eveneens
vervallen. Het tweede lid daarentegen dient wel te worden gehandhaafd. Dit
artikellid bepaalt dat de hiervoor genoemde ambtenaren tevens belast zijn
met de opsporing van de feiten, strafbaar gesteld in de artikelen 179 tot
en met 182 en 184 van het Wetboek van Strafrecht, voorzover deze feiten betrekking
hebben op een bevel, vordering of handeling, gedaan of ondernomen door henzelf.
Gelet op het vorenstaande voorziet artikel I, onderdeel B, erin dat artikel
63 nog slechts de inhoud van het tweede lid bevat.Voor de aanwijzing van opsporingsambtenaren voor economische delicten
bevat artikel 17 van de Wet op de economische delicten een regeling. Het eerste
lid, onder 2°, van dat artikel geeft de Minister van Justitie, in overeenstemming
met de andere ministers, wie het aangaat, de mogelijkheid ambtenaren aan te
wijzen die belast zijn met de opsporing van economische delicten. De Minister
van Justitie is voornemens, in overeenstemming met de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, de provincie- en gemeenteambtenaren,
genoemd in het huidige eerste lid van artikel 63 die belast zijn met de opsporing
van de commune delicten uit de Wet op Ruimtelijke Ordening, aan te wijzen
als ambtenaren die bevoegd zijn tot de opsporing van de economische delicten
die samenhangen met die wet. In het kader van de gewenste aansluiting bij
de milieuhandhaving zal de Minister tevens bezien in hoeverre buitengewone
opsporingsambtenaren van gemeenten, provincies, waterschappen en buitengewone
opsporingsdiensten die belast zijn met de opsporing van milieudelicten in
de aanwijzing betrokken kunnen worden. Op rijksniveau zullen naar verwachting
uitsluitend opsporingsambtenaren van het Inspectoraat-Generaal van het Ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aangewezen worden.CDoor het schrappen van artikel 64 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening,
zoals voorgesteld in onderdeel A, dient de van overeenkomstige toepassing
verklaring van het tweede lid van dat artikel in artikel 69 te worden vervangen
door een tekst die inhoudelijk gelijk luidt aan artikel 64, tweede lid.Artikel IIArtikel 31 van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing stelt een stadsvernieuwingsplan
voor de toepassing van die wet en andere wetten gelijk aan een bestemmingsplan
als bedoeld in artikel 10 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Hoofdstuk
IV van laatstgenoemde wet, dat in afdeling 3 eisen stelt aan bestemmingsplannen,
is van overeenkomstige toepassing op stadsvernieuwingsplannen.
Gelet op deze gelijkschakeling en het creëren van de mogelijkheid in
dit wetsvoorstel om alle overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften met
behulp van de Wet op de economische delicten aan te pakken, is het logisch
dat ook tegen overtredingen van voorschriften die zijn gegeven ten aanzien
van stadsvernieuwingsplannen, met behulp van dezelfde wet strafrechtelijk
wordt opgetreden. Als gevolg daarvan dient artikel 47, eerste lid, van de
Wet op de stadsen dorpsvernieuwing zodanig te worden aangepast dat het commune
strafrecht niet langer van toepassing is op overtredingen van stadsvernieuwingsplanvoorschriften.
Artikel II bevat deze wijziging.Artikel IIIArtikel III heeft tot doel overtredingen van bestemmingsplan- en stadsvernieuwingsplanvoorschriften,
van voorschriften gegeven ingevolge de artikelen 21, derde lid, 28, vierde
lid, of 29, zevende lid, alsmede het niet nakomen van de verplichtingen,
bedoeld in de artikelen 17, vierde lid, en 45, tweede lid, van de Wet op de
Ruimtelijke Ordening als economische delicten in de zin van de Wet op de economische
delicten aan te merken.Overwogen is om de overtredingen van de desbetreffende bepalingen uit
de Wet op de Ruimtelijke Ordening en de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing
te plaatsen in artikel 1a, onder 3°, van de Wet op de economische delicten.
Hieraan lagen de volgende twee gedachten ten grondslag. In de eerste plaats
zijn de in die categorie genoemde feiten ingevolge artikel 2, vierde lid,
van de Wet op de economische delicten overtredingen. Overtredingen van bestemmingsplan-
en stadsvernieuwingsplanvoorschriften en van de andere hierboven genoemde
voorschriften, worden ingevolge artikel 61 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening
en artikel 48 van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing eveneens als overtredingen
beschouwd. In de tweede plaats is indeling van de overtredingen van de Wet
op de Ruimtelijke Ordening en de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing in categorie
3 van artikel 1a van de Wet op de economische delicten overwogen omdat zowel
op overtredingen uit categorie 3 van artikel 1a als op overtredingen uit de
Wet op de Ruimtelijke Ordening een hechtenis van ten hoogste zes maanden of
een geldboete van de vierde categorie (deze bedraagt € 11 250)
staat. De strafmaat voor overtredingen van voorschriften die zijn gegeven
bij een stadsvernieuwingsplan, ligt iets lager. Deze overtredingen worden
blijkens artikel 47, eerste lid, van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing
bedreigd met een geldboete uit de derde categorie in plaats van een geldboete
uit de vierde categorie. Het ligt echter voor de hand om overtredingen van
stadsvernieuwingsplanvoorschriften met dezelfde strafmaat te bedreigen als
overtredingen van bestemmingsplanvoorschriften, nu beide plannen, zoals eerder
in deze memorie van toelichting is aangegeven, wettelijk aan elkaar gelijk
zijn gesteld.Niettemin is ervoor gekozen om de strafbare feiten die betrekking hebben
op de Wet op de Ruimtelijke Ordening en de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing,
niet onder te brengen in categorie 3 van artikel 1a, maar in de naastgelegen
categorie, te weten categorie 2. Hierdoor worden zij misdrijven, voorzover
zij opzettelijk zijn begaan, en zijn zij in de overige gevallen overtredingen.
Het onderbrengen van de onderhavige strafbare feiten in categorie 2 brengt
geen verandering in de hoogte van de geldboete; deze blijft maximaal € 11 250
bedragen. Wel heeft het tot gevolg dat de maximale duur van de vrijheidsstraf
die kan worden opgelegd, wordt verhoogd van zes maanden naar twee jaar. Een
misdrijf uit categorie 2 van artikel 1a wordt namelijk bedreigd met een maximale
gevangenisstraf van twee jaren.Overtredingen van bestemmingsplan- en stadsvernieuwingsplanvoorschriften
brengen vaak ernstige of onomkeerbare gevolgen voor de ruimtelijke ordening
met zich. De regering acht het gerechtvaardigd dat deze gevolgen
worden meegewogen bij de waardering van de strafwaardigheid van de onderhavige
strafbare feiten. Met de verhoging van de strafmaat voor deze feiten voorzover
zij opzettelijk worden begaan, wordt de ernst van deze feiten passender tot
uitdrukking gebracht. Bij de verhoging van de strafmaat van de strafbare feiten
op het terrein van de ruimtelijke ordening spelen ook overwegingen van systematische
aard een rol. Overtredingen van voorschriften op dit terrein gaan vaak gepaard
of hebben raakvlakken met overtredingen van de Wet milieubeheerof de Natuurbeschermingswet
die, voorzover zij vergelijkbaar zijn met de onderhavige overtredingen, in
categorie 2 van artikel 1a zijn ondergebracht. Door de overtredingen van de
Wet op de Ruimtelijke Ordening en de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing
eveneens in categorie 2 in te delen, worden de thans nog bestaande discrepanties
met die wetten, die slechts historisch verklaarbaar zijn, opgeheven.De strafbare feiten die ingevolge artikel III onder de werkingssfeer van
artikel 1a, onder 2°, van de Wet op de economische delicten worden gebracht,
komen overeen met de strafbare feiten, genoemd in de artikelen 59 en 60 van
de Wet op de Ruimtelijke Ordening en artikel 47, eerste lid, van de Wet op
de stads- en dorpsvernieuwing. Uitzondering hierop vormt het niet-nakomen
van de verplichting, neergelegd in artikel 17, vierde lid, van de Wet op de
Ruimtelijke Ordening. Omdat deze verplichting materieel overeenkomt met de
verplichting die in artikel 45, tweede lid, van die wet is neergelegd, is
ervoor gekozen om het niet-nakomen daarvan eveneens als economisch delict
aan te merken.Van de gelegenheid is tevens gebruik gemaakt om een in artikel 60 van
de Wet op de Ruimtelijke Ordening opgenomen onjuiste verwijzing naar artikel
29, zevende lid, van die wet te wijzigen in artikel 29, achtste lid.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,H. G. J. KampDe Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1A. B. Blomberg & F. C. M. A. Michiels, «Een
stok achter de deur», in: P. P. J. Driessen, F. C. M. A.
Michiels & E. Molenaar, Duurzaam ruimtegebruik.
Juridische en beleidswetenschappelijke opstellen, Den Haag: Boom
Juridische uitgevers 2001, p. 291.XNoot1Zie ook de eerder aangehaalde nota «Fundamentele herziening van
de Wet op de Ruimtelijke Ordening» waarin adequate handhaving van het
ruimtelijk beleid als een van de zes speerpunten is genoemd bij de herziening
van de Wet op de Ruimtelijke Ordening.XNoot1VNG, wonen of recreëren, Groene Reeks 128, geheel herziene uitgave
2002. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28734-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl