Infectieziektenwet; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25336, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

28-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25336 nr. 5

23-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. Doel van de wet3. Aard van de maatregelen4. Plaatsbepaling5. Reikwijdte van de wet6. Melding7. Maatregelen8. HandhavingArtikelen Artikel 2Artikel 5Artikel 7Artikel 9Artikel 11Artikel 12Artikel 14Artikel 15Artikel 16Artikel 18Artikel 20Artikelen 31 en 32OndertekeningBIJLAGE:
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25336Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 336Regels ter afwending van de gevaren van infectieziekten (Infectieziektenwet)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 23 oktober 1997Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal inzake het ontwerp-Infectieziektenwet. Het verheugt
mij te kunnen constateren dat de Kamer de noodzaak van modernisering van de
wetgeving ter afwending van de gevaren van infectieziekten onderschrijft en
de in het ontwerp gekozen opzet in grote lijnen aanvaardt.1. AlgemeenDe leden van de VVD-fractie vroegen hoe verwarring bij de arts over zijn
meldingsplicht kan worden voorkomen, nu in de voorgestelde Infectieziektenwet
voor enkele ziekten een meldingsplicht voor laboratoria wordt ingevoerd. Deze
leden vroegen ook om verduidelijking van het onderscheid tussen de verantwoordelijkheid
van de arts en die van het hoofd van het laboratorium bij de melding van infectieziekten.Het is de bedoeling dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg ruim voor
de inwerkingtreding van de voorgestelde Infectieziektenwet de voorlichting
aan alle betrokken beroepsgroepen over de wet zal verzorgen. Daarin zal ook
zeker de taakverdeling tussen de arts en het hoofd van het laboratorium aan
de orde komen. Bij de melding in de zin van de voorgestelde Infectieziektenwet
is sprake van een ondubbelzinnige taakverdeling: de arts meldt de vaststelling
of het vermoeden van een geval van een infectieziekte uit de groepen A en
B en het hoofd van het laboratorium meldt de vaststelling van een verwekker
van een infectieziekte uit groep C. De melding wordt steeds gedaan aan de
directeur van een gemeentelijke gezondheidsdienst; bij een A- of een B-ziekte
is dat de GGD van de gemeente waar de meldende arts zijn praktijk heeft en
bij een C-ziekte de GGD van de gemeente waarin de arts die het onderzoek bij
het laboratorium heeft aangevraagd zijn praktijk heeft. De omstandigheid dat
de arts een infectieziekte veelal pas met zekerheid zal kunnen vaststellen
als hij beschikt over laboratoriumuitslagen over de door hem onderzochte persoon
doet aan deze in de voorgestelde Infectieziektenwet gekozen taakverdeling
niet af. Los hiervan is het hoofd van het laboratorium overigens uiteraard
in alle gevallen verantwoordelijk voor de rapportage van de laboratoriumuitslagen
aan de arts die het onderzoek bij hem heeft aangevraagd.Van de zijde van verschillende fracties zijn vragen gesteld over de onderrapportage
en de rapportagevertraging van infectieziekten onder de Wet bestrijding infectieziekten
en opsporing ziekteoorzaken (Wbi). De leden van de VVD-fractie vroegen in
dit verband op welke wijze het voorliggende wetsvoorstel tegemoet komt aan
de aanbevelingen gedaan ter verbetering van de aangifte in het onderzoek «Infectieziekten
in Nederland» (1997) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM).Voor onderrapportage onder de Wbi worden verschillende oorzaken genoemd.
De arts blijkt kennisgeven niet bij elk van de onder de Wbi vallende ziekten
als vanzelfsprekend te ervaren. Evenmin ervaart hij kennisgeven bij elk ziektegeval
als vanzelfsprekend, bijvoorbeeld niet als de situatie onder controle is.
Mogelijk speelt hierbij een rol dat een arts primair gericht is op de zich
onder zijn zorg bevindende patiënt. Verder schijnen sommige artsen in
de veronderstelling te verkeren dat het laboratorium de kennisgeving verzorgt;
ten onrechte, want de Wbi kent uitsluitend een aangifteplicht voor de arts.Over verbeteringen vervat in het ontwerp-Infectieziektenwet het volgende.
In het ontwerp zal het aantal ziekten waarvoor de arts een meldingsplicht
heeft wat kleiner worden. Acht nu aangifteplichtige ziekten vervallen van
de lijst, drie komen er bij. Ook vervallen enkele differentiaties. De nominatieve
aangifte is beperkt tot die ziekten waarbij het in het algemeen voor iedere
arts duidelijk zal zijn dat maatregelen nodig zijn om verdere verspreiding
tegen te gaan. Deze beperking zal de motivatie van artsen vergroten. Verder
brengt het ontwerp, ten opzichte van de situatie onder de Wbi, meer duidelijkheid
voor de meldende arts omdat het ontwerp-Infectieziektenwet gebruik kan maken
van het inmiddels tot stand gekomen landelijk dekkende net van GGD's. Door
het bestaan van dit net heeft in het ontwerp de directeur van de GGD een spilfunctie
bij het afwenden van de gevaren van infectieziekten en kan de inspecteur meer
naar de achtergrond verhuizen, naar een functie die hem goed past, namelijk
die van deskundige en toezichthouder. De algehele opzet van de bescherming
tegen infectieziekten wordt voor de beroepsbeoefenaar ook overzichtelijker
omdat in het ontwerp-Infectieziektenwet de rol van de minister als beroepsinstantie
is verdwenen. Dit was een anachronisme geworden.De leden van de VVD-fractie wilden ook een nadere toelichting op de plaatsbepaling
van het wetsvoorstel in het geheel van de wetgeving.Op het terrein van de bescherming van de mens tegen infectieziekten zijn
naast de Wet bestrijding infectieziekten en opsporing ziekteoorzaken ook de
Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv) en de Quarantainewet van
belang; en, op iets meer afstand, de Warenwet, de Vleeskeuringswet en de Destructiewet.
Verder zijn enige wetten te noemen waarin de bescherming tegen infectieziekten
wel een rol speelt maar geen hoofdzaak is: de Waterleidingwet, de Wet hygiëne
en veiligheid zwemgelegenheden en de Wet op de openluchtrecreatie, die inmiddels
de Kampeerwet heeft vervangen. De afbakening tussen de genoemde wetten levert
in de praktijk nauwelijks problemen op. De Wet collectieve preventie volksgezondheid
regelt op een organisatorisch niveau de taken en verantwoordelijkheden van
de gemeente op het gebied van preventie in de volksgezondheid. De Quarantainewet
ziet op bescherming tegen de gevaren van quarantainabele ziekten (cholera,
pest en gele koorts) in relatie tot het internationale personen- en goederenvervoer.
De Warenwet, de Vleeskeuringswet en de Destructiewet hebben een duidelijke
functie bij de handhaving van de kwaliteit van het voedsel. De Waterleidingwet,
de Wet hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden en de Wet op de openluchtrecreatie
regelen ieder een specifiek eigen terrein.De leden van de VVD-fractie vroegen verder om aandacht te besteden aan
de rol en verantwoordelijkheid van verschillende actoren: inspectie, GGD,
burgemeester en officier van justitie.In het ontwerp-Infectieziektenwet treedt de burgemeester op als de autoriteit
die beslissingen neemt ten aanzien van het toepassen van maatregelen die een
inbreuk kunnen meebrengen op vrijheidsrechten van de burger. De betreffende
bevoegdheden zijn specifieker omschreven en meer geclausuleerd dan de bevoegdheden
die de burgemeester ontleent aan de Gemeentewet. De bevoegdheden van de burgemeester
op grond van de Gemeentewet zijn gericht op handhaving van de openbare orde
en hebben daarom noodzakelijkerwijze meer een vangnetkarakter. De officier
van justitie en de rechter komen uit het ontwerp-Infectieziektenwet naar voren
als toetsende respectievelijk sanctionerende autoriteit in de sfeer van de
maatregelen; de inspecteur als adviseur en toezichthouder. Over de taak en
plaats van de inspecteur en de GGD zijn hierboven al enige opmerkingen gemaakt,
naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie over onderrapportage.De leden van de VVD-fractie vroegen op welke wijze de voorgestelde Infectieziektenwet
gevolg heeft kunnen geven aan de opmerkingen en suggesties van de Gezondheidsraad
in het advies «Dwang en drang in de tuberculosebestrijding».Het advies «Dwang en drang in de tuberculosebestrijding» heeft
in de slotfase van het totstandkomen van het ontwerp-Infectieziektenwet een
belangrijke rol als ijkpunt gespeeld. Beide documenten bleken uit hetzelfde
gedachtengoed te hebben geput. Zo past de zorgvuldige benadering van de dwangmaatregelen
in de voorgestelde Infectieziektenwet goed in de kaders geschetst in het advies.De leden van de VVD-fractie vroegen ook een reactie op de aanbeveling
in het advies «Dwang en drang in de tuberculosebestrijding» (§ 9.5)
om de koppeling tussen de maatregelen opneming ter isolatie en geneeskundig
onderzoek te heroverwegen.Na heroverweging meen ik nog steeds dat het geen aanbeveling verdient
als de wet toepassing van de beide maatregelen onafhankelijk van elkaar zou
toestaan. Ik vrees namelijk dat daarmee de kans op daadwerkelijke toepassing
van de maatregelen groter zou worden dan bij de nu gekozen opzet. Indien een
persoon, van wie een gegrond vermoeden bestaat dat hij een gevaar vormt voor
de gezondheid van derden, weigert mee te werken aan afwending van dat gevaar
en de ernst van de situatie een inbreuk op zijn lichamelijke integriteit nodig
maakt, zal het in het algemeen ook nodig zijn hem te isoleren. De optie van
omkering van de koppeling, in de zin dat opneming ter isolatie slechts zou
mogen als voorafgaand geneeskundig onderzoek daartoe aanleiding geeft, komt
mij evenmin aantrekkelijk voor. In die opzet zou waarschijnlijk frequenter
inbreuk worden gemaakt op de lichamelijke integriteit van personen van wie
een gegrond vermoeden bestaat dat zij een gevaar vormen voor de gezondheid
van derden, dan in de nu gekozen opzet. Beide alternatieve opties zouden bovendien
leiden tot de vraag op welke rechtsgrond de betrokken persoon vastgehouden
zou kunnen worden tussen het moment van uitvoeren van het geneeskundig onderzoek
en het moment waarop de resultaten van dat onderzoek beschikbaar komen. Ik
heb mijn standpunt op het advies «Dwang en drang in de tuberculosebestrijding»
gegeven in de beleidsnota Infectieziektenbestrijding van 7 april 1997 (Kamerstukken
II, 1996–1997, 25 295, nr. 2), met name naar § 4.1.De leden van de VVD-fractie vroegen naar cijfers over het aantal meldingen
dat onder de Wbi jaarlijks wordt gedaan en het aantal maatregelen dat onder
de Wbi wordt genomen.Het aantal meldingen (Wbi-ziekten) dat jaarlijks bij de Inspectie voor
de gezondheidszorg wordt gedaan bedraagt ongeveer 10 000. Ruim 6 000
van deze meldingen betreffen ziekten, die nu opgenomen zijn in artikel 2 van
het ontwerp-Infectieziektenwet (gemiddelde aantallen over 1992–1996:
A-ziekten: 14, B-ziekten: 5607 en C-ziekten: 417). Een overzicht hiervan is
gegeven in de bijlage.Het aantal daadwerkelijke maatregelen dat in het kader van de Wbi genomen
moest worden was de laatste jaren – gelukkig – zeer gering.In de voorgestelde Infectieziektenwet kunnen de maatregelen opneming ter
isolatie en onderzoek door een arts slechts genomen worden ingeval de betrokken
persoon lijdt aan, of vermoed wordt te lijden aan, een van de acht in artikel
14, tweede lid, niet-uitgesloten ziekten. Slechts twee van deze acht ziekten
werden in de periode 1992–1996 daadwerkelijk gemeld: kinderverlamming
(gemiddeld 14 gevallen per jaar, in feite echter geconcentreerd in de epidemie
van 1992/93) en tuberculose (gemiddeld ruim 1600 gevallen per jaar). De behoefte
om een dwangmaatregel tegen een met een Wbi-infectieziekte besmet persoon
te nemen deed zich de laatste jaren alleen voor met betrekking tot tuberculose.
Het ging daarbij om een beperkt aantal personen, steeds in de Randstad. In
Rotterdam is het de laatste jaren enkele malen gekomen tot een gedwongen opneming
op grond van artikel 4, tweede lid, van de Wbi, in het Dijkzigt-ziekenhuis.
In Amsterdam en Den Haag kon gedwongen opneming worden voorkomen door zeer
intensieve begeleiding van de betrokken personen. Bij de met infectieziektenbestrijding
belaste instanties leeft al geruime tijd het besef dat de Wbi niet voldoet
aan de eisen van de Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de
mens en de fundamentele vrijheden. De rechtsbescherming van de burger tegen
maatregelen van de overheid is in de Wbi zeer mager en rechterlijke toetsing
ontbreekt. Het bewustzijn van deze tekortkomingen heeft geleid tot grote terughoudendheid
bij het toepassen van de dwangmaatregelen die de Wbi mogelijk maakt.De leden van de fractie van D66 vroegen naar de stand van zaken aangaande
het invoeren van een algemene vaccinatie tegen hepatitis B.Dit betreft naar mijn oordeel meer een kwestie van praktische infectieziektenbestrijding
dan van verheldering van het nu voorliggende ontwerp van wet. Verder heb ik
de kamer nog onlangs over dit onderwerp geïnformeerd, in de nota Infectieziektenbestrijding
(Kamerstukken II, 1996–1997, 25 295, nr. 2, § 4.2). Ik
volsta nu dan ook met enige opmerkingen. Bij de besluitvorming over een eventuele
algemene vaccinatie tegen hepatitis B spelen vragen over de kosteneffectiviteit
en over de wijze van uitvoering. Daarbij zijn onder meer van belang de leeftijd
van vaccinatie, de mogelijkheden voor een combinatievaccin, de inpassing in
het Rijksvaccinatieprogramma en de beschermingsduur. Gezien het bovenstaande
en vanwege een lage hepatitis B-prevalentie in Nederland, ligt op dit moment
de prioriteit bij het verbeteren van de vaccinatie van risicogroepen. Het
effect van algemene vaccinatie zal vergeleken moeten worden met het effect
van (verbeterde) risicogroepenvaccinatie. Besluitvorming over algemene vaccinatie
heeft nog niet plaatsgevonden.De leden van de RPF-fractie wezen op het toenemend voorkomen van infectieziekten
in sommige landen en op de risico's daarvan, gezien de grote mobiliteit, voor
de Nederlandse situatie. Deze leden vroegen met welke maatregelen de regering
daaruit voortkomende verstoringen denkt te voorkomen.Ook hier volsta ik met enkele opmerkingen. Er is reden tot zorg over de
zogenaamde «opduikende pathogenen» en inderdaad hebben ziekten
door de toegenomen mobiliteit meer kans om zich uit te breiden. Om te voorkomen
dat reizigers een infectie meebrengen of mee terug nemen, is goede reizigersadvisering
en -vaccinatie van essentieel belang. Indien toch import plaatsvindt,
is het van groot belang de risico's zo snel mogelijk te signaleren en er adequaat
op te reageren. Het behoort tot de kerntaken van het RIVM inzicht te geven
in de staat van de infectieziekten en om bedreigingen van de volksgezondheid
vroegtijdig te signaleren. De Landelijke Coördinatiestructuur voor de
Infectieziektenbestrijding (LCI) bevordert een snelle aanpak. Voor een groot
aantal potentiële dreigingen heeft de LCI al protocollen en draaiboeken
voor de GGD's opgesteld waarin is vastgelegd hoe te handelen in voorkomende
situaties. Als voorbeeld noem ik hierbij het draaiboek «Ebola».
Op het moment is onderzoek gaande naar de vraag of de afweer van de Nederlandse
bevolking tegen ziekten uit het Rijksvaccinatieprogramma (difterie, kinkhoest,
tetanus, polio, bof, mazelen en rodehond) voldoende is. Zo niet dan zal (re)vaccinatie
van bijvoorbeeld ouderen worden overwogen.Ook vroegen deze leden naar de initiatieven die de regering als EU-voorzitter
in de eerste helft van 1997 heeft ontplooid.Tijdens de Raad van Ministers op 5 juni 1997 in Luxemburg is onder mijn
voorzitterschap een gemeenschappelijk standpunt bereikt over een netwerk voor
de surveillance en bestrijding van besmettelijke ziekten in de Europese Unie.
Dit netwerk heeft als doel om informatie uit te wisselen tussen de lidstaten
over het vóórkomen van besmettelijke ziekten en maatregelen
die daartegen genomen worden. Door het permanent en systematisch verzamelen,
analyseren en interpreteren van gegevens en het verspreiden van informatie
kan vroegtijdige signalering plaatsvinden en wordt het tijdig nemen van maatregelen
bevorderd.In zijn algemeenheid vroegen de leden van de RPF-fractie een reactie op
de dilemma's geschetst in het RIVM-rapport «Infectieziekten in Nederland,
epidemologie, diagnostiek en bestrijding». Zij vroegen daarbij vooral
aandacht voor de optredende ongevoeligheid van micro-organismen voor antibiotica.De bedoelde RIVM-publicatie geeft een nuttig overzicht van factoren, van
belang voor een effectieve en efficiënte bestrijding van infectieziekten
in Nederland. Ook waardevol zijn de «Volksgezondheid Toekomst Verkenningen»
die het RIVM onlangs weer heeft uitgebracht.Gebruik van antibiotica is onmisbaar bij de bestrijding van infecties.
Het is van groot belang resistentievorming tegen te gaan door een optimaal
antibioticabeleid. Ik vermeld in dit verband de ontwikkeling van een Nationaal
Antibiotica Formularium, door de Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid. Deze
stichting wordt door mijn ministerie financieel ondersteund. Een beschouwing
over de resistentieproblematiek heb ik gegeven in de eerdergenoemde beleidsnota
Infectieziektenbestrijding (Kamerstukken II, 1996–1997, 25 295,
nr. 2, § 3.1).De leden van de RPF-fractie vroegen in hoeverre gebruik gemaakt is van
adviezen van adviesorganen.Voor wat betreft de inbreng van de Gezondheidsraad («Dwang en drang
in de tuberculosebestrijding») verwijs ik naar hetgeen hierboven is
opgemerkt naar aanleiding van een vraag van de VVD-fractie.De leden van de RPF-fractie wezen op het advies van de Gezondheidsraad
om over te gaan tot een algemene vaccinatie tegen hepatitis B.Ook op dit onderwerp ben ik hierboven reeds ingegaan, in antwoord op een
vergelijkbare vraag van de fractie van D66.Ook vroegen de leden van de RPF-fractie in hoeverre in de ons omringende
landen wel een algemene vaccinatie tegen hepatitis bestaat.In Duitsland en Frankrijk is reeds een landelijk vaccinatieprogramma ingevoerd.
In België is onlangs weliswaar besloten om tot landelijke vaccinatie
over te gaan, dit besluit wordt voorlopig echter nog niet uitgevoerd.
In Engeland en in de Scandinavische landen wordt landelijke vaccinatie niet
overwogen.De leden van de RPF-fractie vroegen ook welke taken de gemeentebesturen
nog hebben nu de bevoegdheid tot het maken van verordeningen op het gebied
van voorkomen of bestrijden van infectieziekten in het ontwerp-Infectieziektenwet
is komen te vervallen.Het vervallen van de bevoegdheid van gemeenten verordeningen te maken
op het gebied van de infectieziektenbestrijding zal naar verwachting geen
grote gevolgen hebben. De activiteiten van gemeenten terzake zijn nu grotendeels
gecodificeerd in artikel 7 van de voorgestelde Infectieziektenwet. Het wetsvoorstel
bevat een zorgvuldige afweging tussen individuele en collectieve grondrechten.
Verder is rechtsongelijkheid tussen gemeenten ongewenst. Ik acht een aanvullende
regelgevende bevoegdheid voor gemeenten op het terrein van de infectieziektenbestrijding
dan ook ongewenst.Ook vroegen deze leden in welke mate overlap bestaat tussen de voorgestelde
Infectieziektenwet en de Wet collectieve preventie volksgezondheid.Tussen de Wcpv en de voorgestelde Infectieziektenwet bestaat geen overlapping.
De Wcpv is gericht op collectieve preventie, zij gaat over taken en bevoegdheden
van bestuursorganen, onder andere inzake de preventie van infectieziekten
op het niveau van de gemeenschap. De voorgestelde Infectieziektenwet is meer
gericht op de individuele patiënt. Zij beoogt om, als een infectieziekte
zich eenmaal werkelijk voordoet, te voorkomen dat deze zich verder verspreidt;
zij maakt voor dat doel de toepassing van maatregelen mogelijk en stelt aan
die toepassing de nodige voorwaarden.De leden van de RPF-fractie misten een onderbouwing van het terugbrengen
van het aantal ziekten voor welke voor de arts een meldingsplicht bestaat.In het ontwerp-Infectieziektenwet kon de meldingsplicht voor een aantal
ziekten vervallen enerzijds omdat, door vorderingen binnen de medische wetenschap,
van die ziekten niet meer dezelfde bedreiging op de samenleving uitgaat als
vroeger; en anderzijds omdat, door striktere rechtsopvattingen over grondrechten,
een restrictiever gebruik van maatregelen wordt voorgestaan. Voor een ziekte,
waarvan het niet nodig of niet gewenst is dat maatregelen genomen worden tegen
de persoon die eraan lijdt, is ook geen meldingsplicht nodig.Voorts vroegen de leden van de RPF-fractie of als gevolg van onderhavig
wetsvoorstel de wetgeving op aangrenzende terreinen dient te worden gewijzigd.Bij het ontwerp-Infectieziektenwet is, in het hoofdstuk overige bepalingen,
een aantal andere wetten gewijzigd. Voor de Quarantainewet, de Wet op de openluchtrecreatie
of de Warenwet werd daartoe echter geen aanleiding gezien.2. Doel van de wetDe leden van de VVD-fractie stelden, verwijzend naar het advies van de
Raad van State, de merites van een meldingsformulier aan de orde. Zij wilden
graag inzicht in de door de regering gemaakte afweging.Inderdaad zijn tal van voordelen verbonden aan het gebruik van een landelijk
uniform formulier voor het melden van infectieziekten, ook voor de rechtszekerheid.
Hierbij hoeft niet alleen aan rapportage op papier gedacht te worden. Het
is mij bekend dat de praktijk al een eind gevorderd is met de ontwikkeling
van electronische aangifteprogramma's (HIS, LISIS). Ik juich deze
ontwikkeling toe, mits uiteraard binnen de randvoorwaarden die de wet stelt.
Ik vertrouw erop dat de betrokken beroepsgroepen en partijen zonder bemoeienis
van de overheid tot afspraken over uniformering in de rapportage zullen kunnen
komen. Ik verwacht als voordeel van een door de beroepsgroepen ontwikkeld
formulier, dat regelmatig aan de eisen en mogelijkheden van de praktijk zal
worden aangepast. Men denke aan de mogelijkheden van electronische dataverwerking
en -verzending. Voor het overige verwijs ik naar meergenoemde nota Infectieziektenbestrijding
(Kamerstukken II, 1996–1997, 25 295, nr. 2, § 2.5).Ten aanzien van de vraag van de leden van de RPF-fractie, in welke mate
onder de Wbi gebruik gemaakt is van dwangmaatregelen, die door de burgemeester
kunnen worden genomen, verwijs ik naar hetgeen in § 1 in relatie
tot een vergelijkbare vraag (van leden van de VVD-fractie) vermeld werd.De leden van de RPF-fractie vroegen ook naar de opportuniteit van het
aantekenen van hoger beroep door een onwillig persoon.Mogelijk is sprake van een misverstand. Het ontwerp-Infectieziektenwet
kent geen hoger beroep. Het stelsel van rechtsbescherming tegen een maatregel
op grond van het ontwerp-Infectieziektenwet is als volgt. De burgemeester
kan een persoon tegen zijn wil ter isolatie doen opnemen, mits hij (de burgemeester)
voorzien heeft in bijstand van de betrokkene door een raadsman. De maatregel
kan terstond ten uitvoer worden gelegd. De officier van justitie en de rechter
toetsen de beschikking van de burgemeester. Tegen de beschikking van de rechter
tot voortzetting van de maatregel staat geen voorziening open. Wel kunnen
de ter isolatie opgenomen persoon of diens raadsman de rechter vervolgens
verzoeken de maatregel op te heffen. Ook kunnen de betrokkene of diens raadsman
de rechter verzoeken om een schadevergoeding. Deze acties schorten de uitvoering
van de maatregel echter niet op.De leden van de RPF-fractie vroegen verder of een statistisch overzicht
is te geven over de aangiftebereidheid van artsen over de afgelopen tien jaar.Een statistisch overzicht is niet te geven, omdat voor veel van de aangifteplichtige
aandoeningen geen aanvullende gegevens beschikbaar zijn waaruit de werkelijke
incidentie ervan is vast te stellen. Mede op grond van onderzoek kan gesteld
worden dat de aangiftebereidheid groter is als de aandoening ernstiger is,
als er een direct besmettingsgevaar voor anderen dreigt en als de diagnostiek
op eenduidige wijze kan plaatsvinden. Gegevens zijn bekend over de aangifte
van hersenvliesontsteking, kinderverlamming, tuberculose en malaria.De leden van de SGP-fractie vroegen de regering om ten aanzien van vaccinatie
haar trouw te bevestigen aan het tot nu toe gebruikelijke uitgangspunt, namelijk
vrijwillige medewerking van de bevolking.Ten aanzien van dit onderwerp staat dit kabinet op hetzelfde standpunt
als het vorige. Het wijst verplichte vaccinatie op praktische gronden af.
Het kabinetsstandpunt op het advies «Vaste prik?» (Kamerstukken
II, 1993–1994, 22 894, nr. 4) is dus inderdaad nog onverminderd
geldig. 3. Aard van de maatregelenOp de vraag (van leden van de fractie van D66) hoe vaak het voorkomt dat
een betrokkene geen vrijwillige medewerking verleent aan het afwenden van
ernstig gevaar voor de volksgezondheid is hierboven, in § 1, naar
aanleiding van een vraag van de VVD-fractie, reeds ingegaan.De leden van de fractie van D66 vroegen ook naar de motivering voor weigering
van medewerking.Van motivering voor weigering van medewerking kan veelal nauwelijks gesproken
worden. De betrokkene ervaart de bestrijding van zijn besmetting als lastig,
ziet het belang ervan niet in, of is primair in beslag genomen door grotere
belangen (bijvoorbeeld, in het geval van een verslaafde, het bemachtigen van
verdovende middelen).De leden van de fractie van D66 vroegen ook wat verstaan moet worden onder
«ernstig gevaar voor de volksgezondheid».De aangehaalde zinsnede dient vooral begrepen te worden in termen van
de kans dat een besmettelijke aandoening die ernstige ziekte of sterven kan
veroorzaken, zich kan verspreiden zonder dat anderen zich redelijkerwijs tegen
besmetting kunnen beschermen. Immers, juist dan kan het nodig zijn een maatregel
te overwegen tegen een persoon die niet vrijwillig meewerkt aan afwenden van
de gevaren van infectieziekten.4. PlaatsbepalingIk onderschrijf de zienswijze van de leden van de SGP-fractie voor wat
betreft het evenwicht dat de voorgestelde Infectieziektenwet betracht tussen
het belang van de volksgezondheid en het belang van de individuele, aan een
infectieziekte lijdende, persoon.De leden van deze fractie vroegen ook naar de uitvoerbaarheid van de voorgestelde
Infectieziektenwet, gezien de soms ingewikkelde verbanden met andere wet-
en regelgeving.Ik verwacht niet dat primair de interactie tussen de verschillende relevante
wetten tot veel problemen zal leiden. Aan de plaats van de voorgestelde Infectieziektenwet
tussen de andere wet- en regelgeving werd overigens, naar aanleiding van vragen
van de VVD-fractie, hierboven in § 1 reeds een passage gewijd.De leden van de SGP-fractie vroegen ook in hoeverre de regeling van de
opneming ter isolatie in de voorgestelde Infectieziektenwet rekening houdt
met de wijzigingsvoorstellen inzake de onvrijwillige opneming in de Wet bijzondere
opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ).Zoals reeds in de memorie van toelichting is uiteengezet heeft het voorstel
voor een nieuwe Infectieziektenwet raakvlakken met de BOPZ. Het in onderhavig
wetsvoorstel neergelegde systeem is in zekere zin afgeleid van de BOPZ. Het
gaat evenwel om een veel eenvoudiger systeem. Niet iedere wijziging van de
BOPZ heeft automatisch consequenties voor het onderhavige wetsvoorstel. Bij
eventuele wijziging van de BOPZ zal uiteraard bezien worden in hoeverre deze
effect zal moeten hebben.5. Reikwijdte van de wetDe leden van de fractie van D66 vroegen hoe de consultatiestructuur van
medische deskundigen, genoemd op p. 5 van de memorie van toelichting, er uit
ziet.In de betreffende passage werd gedoeld op de Landelijke Coördinatiestructuur
Infectieziektenbestrijding (LCI). Bij brief van 24 oktober 1994 (Kamerstukken
II, 1994–1995, 22 894 nr. 8), bent u op de hoogte gesteld van de
oprichting van deze structuur. Zij is sinds 1995 operationeel. De LCI zorgt
in crisissituaties (op landelijk niveau) voor de coördinatie van de infectieziektenbestrijding.
De LCI bestaat uit het Landelijk Overleg Infectieziekten (LOI) en het Bestuurlijk
Afstemmingsoverleg (BAO). Het LOI bestaat uit vertegenwoordigers van de artsen
infectieziektenbestrijding van GGD's en staat onder voorzitterschap van een
onafhankelijk voorzitter benoemd door de Minister; IGZ en RIVM
treden in het LOI op als adviseur. Het LOI is gericht op het professioneel
wenselijke beleid. In crisissituaties is de voorzitter van het LOI verantwoordelijk
voor het formuleren van het beleid; buiten crisissituaties bevordert het LOI
een optimale infectieziektenbestrijding door draaiboeken en protocollen op
te stellen. Aan het BAO nemen deel de Vereniging van Nederlandse Gemeenten,
de Landelijke Vereniging van GGD's en het Ministerie (inclusief het RIVM).
Voorzitter is de hoofdinspecteur voor de gezondheidszorg. Het BAO toetst de
voorstellen van het LOI op haalbaarheid en bestuurlijke en logistieke uitvoerbaarheid,
en stelt het beleid voor de bestrijding vast. Een professioneel secretariaat
ondersteunt LOI en BAO. In het najaar van 1997 zal een evaluatie van het LCI
plaatsvinden, daarna besluit ik over de wijze waarop de LCI wordt voortgezet.
Een en ander werd overigens al gemeld in de meergenoemde nota Infectieziektenbestrijding
(Kamerstukken II, 1996–1997, 25 295, nr. 2, in § 2.6).De leden van de fractie van D66 vroegen ook waarom in artikel 3, derde
lid, gekozen is voor een termijn van acht weken.Voor deze termijn is gekozen omdat dat naar schatting de kortste termijn
is waarin het praktisch mogelijk moet zijn een wetsvoorstel als waar het hier
om gaat bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal in te dienen.De fractie van D66 wierp vervolgens de vraag op wat zou moeten gebeuren,
ingeval voor een wetsvoorstel als bedoeld in artikel 3, derde lid, de termijn
van acht weken niet gehaald zou kunnen worden.Bedoelde termijn is geen fatale termijn, maar een termijn van orde. De
ministeriële regeling ex artikel 3, eerste of tweede lid, vervalt zodra
de wettelijke regeling in het Staatsblad verschijnt. De bevoegdheid van de
minister van artikel 3, eerste of tweede lid, betreft een spoedprocedure,
bedoeld voor zeer uitzonderlijke situaties. Zij maakt het de minister mogelijk
om op zeer korte termijn tijdelijk het regime van de A- of B-ziekten toe te
passen op een ziekte waarvoor de wet het betreffende regime nog niet mogelijk
maakt.De leden van de SGP-fractie vroegen of het praktisch mogelijk is om, als
onderzoek naar de oorzaken en de aard van de ziekte nog gaande is, binnen
acht weken een wetsvoorstel als bedoeld in artikel 3, derde lid, bij de Tweede
Kamer der Staten-Generaal in te dienen.Naar mijn oordeel kan een dergelijk wetsontwerp worden voorbereid, ook
in de situatie dat nog weinig medische bijzonderheden bekend zijn over de
infectieziekte of het ziektebeeld in kwestie. Met name het ministerie en de
Raad van State zullen dan onder tijdsdruk staan. De Raad van State heeft over
dit punt in zijn advies echter geen opmerkingen gemaakt. Ook hij acht een
periode van acht weken dus blijkbaar niet onrealistisch kort.6. MeldingDe leden van de fractie van D66 vroegen om meer helderheid over wat verstaan
wordt onder een «ongewoon groot» aantal gevallen van «lichtere
aandoeningen».Het is de bedoeling om het vooralsnog aan de praktijk (GGD's in overleg
met de betrokken instellingen in het werkgebied) over te laten om afspraken
te maken over wat zal worden verstaan onder een ongewoon aantal zieken met
diarree, geelzucht, huidaandoeningen of andere ernstige aandoeningen van vermoedelijk
infectueuze aard; dit ook al omdat plaatselijke omstandigheden kunnen nopen
tot verschil in benadering. De inspectie zal in overleg met de artsen infectieziektenbestrijding
van de GGD's algemene richtlijnen formuleren.De leden van de fractie van D66 vroegen of de minister de last van het
melden in de Wbi werkelijk zo groot acht. Ook vroegen deze leden waaruit men
weet dat de aangiftebereidheid van artsen in de huidige praktijk betrekkelijk
laag is en of nog andere oorzaken van lage aangiftebereidheid worden vermoed
dan het grote aantal te melden ziekten.Er is uiteraard niet aan te ontkomen dat ieder kennisgeven een zeker tijdsbeslag
van de arts vergt. Over de wisselwerking tussen het aantal meldingsplichtige
ziekten en de bereidheid van artsen om gevallen van infectieziekten te melden
is in § 1 reeds gesproken. De mate van onderrapportage is voor enkele
aandoeningen te schatten uit peilstationonderzoek en ziektespecifieke cijfers.
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat zij per ziekte sterk verschilt. Daarbij
is een verband gevonden tussen de ernst van een ziekte en de mate waarin zij
wordt aangegeven. Verder wijst nog niet gepubliceerd onderzoek over de aangifte
van kinkhoest erop dat het aantal aangiften stijgt ten tijde van een epidemie.
Voor hepatitis A wordt de onderrapportage op 60 à 70% geschat. In «Infectieziekten
in Nederland» (RIVM 1997) wordt gesteld: «Uit huisartsenpeilstationonderzoek
blijkt dat de aangifte, evenals in het buitenland, een circa 10-voudige onderrapportage
kent, afhankelijk van de ziekte.» Enkele variabelen die van invloed
zijn op de aangiftebereidheid werden reeds in § 1 genoemd. In dit
verband zij er overigens aan herinnerd dat de voorgestelde Infectieziektenwet
melding slechts verlangt voor de bestrijding van het besmettingsgevaar, niet
voor surveillance-doeleinden.De wetenschap dat de wet de mogelijkheid biedt tot het nemen van maatregelen
heeft in de praktijk bijgedragen aan een effectieve bestrijding van de gevaren
van infectieziekten. Niet zelden blijken individuen of instellingen pas bereid
actie te ondernemen wanneer hen duidelijk wordt dat maatregelen kunnen worden
afgedwongen.De leden van de fractie van D66 vroegen verder naar de gronden waarop
besloten is dat gevallen van de ziekten lepra, parotitis epidemica (bof),
schurft, seksueel overdraagbare aandoeningen, tetanus en tularemie onder de
voorgestelde Infectieziektenwet niet meer zullen behoeven te worden gemeld.Het doel van de voorgestelde Infectieziektenwet is nieuwe besmettingen
te voorkomen bij een zo terughoudend mogelijk gebruik van dwang of drang.
Toepassing van het instrumentarium van de voorgestelde Infectieziektenwet
zal al gauw aan de privé-sfeer van mensen raken. Lepra, bof, schurft,
tetanus en tularemie worden in dit licht niet meer beschouwd als een dusdanig
ernstig gevaar voor de volksgezondheid in Nederland dat het in stelling brengen
van dit instrumentarium nog aangewezen zou zijn. Bij seksueel overdraagbare
ziekten wordt er de voorkeur aan gegeven de ziektelast langs de weg van gedragsbeïnvloeding
terug te dringen. Ik acht het instrumentarium van het ontwerp-Infectieziektenwet
voor deze ziekten minder geschikt.Overigens zijn in de voorgestelde Infectieziektenwet ook enkele ziekten
aangewezen als meldingsplichtig die in de Wbi niet aangifteplichtig zijn:
hepatitis C, paratyfus A en paratyfus C. Het hepatitis C-virus is een recent
ontdekte ziekteverwekker; paratyfus A en paratyfus C zijn toegevoegd vanwege
hun gelijkenis met paratyfus B.De leden van de SGP-fractie vroegen of er aanleiding is te veronderstellen
dat de meldingsbereidheid nog meer dan tot nu toe zal kunnen toenemen.Ik verwacht dat het schonen van de lijst meldingsplichtige ziekten en
de invoering van een meldingsplicht voor de laboratoria voor C-ziekten een
gunstige uitwerking zullen hebben op de meldingsbereidheid van artsen voor
de overblijvende ziekten. Daarnaast is mij bekend dat gewerkt wordt aan verdere
verbetering van de terugrapportage van meldingen in overzichten aan de professie.
Een goede terugrapportage werkt waarschijnlijk motiverend op
de meldingsbereidheid van de arts. Mogelijk zal melding via beeldscherm en
telefoonverbinding de meldingsbereidheid vergroten, zeker als deze melding
geïntegreerd wordt in de automatisering van de praktijkvoering van praktiserende
artsen. Hierbij kan een rol spelen dat de GGD het standaardscherm kan aanpassen
en een aantal rubrieken daarop al kan voorinvullen, afhankelijk van de te
melden ziekte en de situatie (bijvoorbeeld epidemie of niet); alsmede dat
de GGD de melder wederdiensten kan verlenen in de vorm van overzichten en
in de vorm van specifieke informatie over de gemelde ziekte.7. MaatregelenDe leden van de SGP-fractie vroegen in hoeverre ziekenhuizen erop zijn
ingesteld besmettelijke personen tegen hun wil op te nemen en hoe de bepaling
dat de opneming ter isolatie plaatsvindt in een door de minister aangewezen
ziekenhuis (artikel 18, eerste lid) zich verhoudt tot de bevoegdheid van de
burgemeester te bepalen in welk ziekenhuis de opneming ten uitvoer wordt gelegd
(artikel 15, vierde lid).Het is de bedoeling dat de minister een klein aantal ziekenhuizen aanwijst
waarin een gesloten afdeling wordt ingericht, geschikt voor de opneming ter
isolatie bedoeld in artikel 14; en dat de burgemeester in zijn beschikking
ex artikel 15 één van deze ziekenhuizen aangeeft als het ziekenhuis
waar de opneming ten uitvoer zal worden gelegd. Ten overvloede: er zijn natuurlijk
genoeg ziekenhuizen met faciliteiten om personen vrijwillig te isoleren; hetzij
patiënten die zeer kwetsbaar zijn voor besmetting of patiënten die
besmettingsgevaar voor anderen opleveren.8. HandhavingTen aanzien van de vraag van de leden van de fractie van D66 omtrent de
voortgang van de regeling van de bestuurlijke boeten in de Algemene wet bestuursrecht
zij vermeld dat rond januari 1998 de Commissie wetgeving algemene regels van
bestuursrecht (Commissie Scheltema) een voorontwerp voor een dergelijke regeling
zal publiceren. Naar verwachting zal die regeling qua systeem en op hoofdlijnen
niet substantieel afwijken van het advies van de Commissie voor de Toetsing
van Wetgevingsprojecten (CTW) inzake bestuurlijke boeten uit 1994 –
Handhaving door bestuurlijke boeten – en het daarop ingenomen kabinetsstandpunt
(Kamerstukken II, 1993–1994, 23 400 VI, nr. 48).Voorts heeft de Minister van Justitie hetgeen hier als nieuwe Infectieziektenwet
wordt voorgesteld getoetst in het kader van de voor alle wetgeving in formele
zin gebruikelijke algemene wetgevingstoets. Ook in dit verband zij er op gewezen
dat de voorstellen omtrent de figuur van de bestuurlijke boete geheel in lijn
liggen met het eerdervermelde advies van de CTW uit 1994 en het daarop ingenomen
kabinetsstandpunt.Artikelen Artikel 2De leden van de fractie van D66 wensten een toelichting op artikel 2,
het artikel waarin de ziekten worden opgesomd waarop de voorgestelde Infectieziektenwet
ziet.Bedoeld is dat de voorgestelde Infectieziektenwet zich uitstrekt tot alle
in artikel 2 genoemde ziekten; echter tot acute voedselvergiftiging of voedselinfectie
slechts voor zover het gaat om de situaties omschreven onder 1° en 2°.
Binnen de ziekten genoemd in artikel 2 wordt een aantal groepen onderscheiden,
voor welke verschillende regimes zullen gelden. Artikel 5De leden van de fractie van D66 bepleitten een striktere formulering van
de vorm- en termijnvoorschriften inzake de melding, alsmede het gebruik van
een formulier voor de melding.De bij een melding ex artikel 4 te vermelden gegevens worden in artikel
5 uitputtend opgesomd, de toepasselijke termijnen zijn in artikel 4 zelf neergelegd.
Een en ander lijkt mij aldus al redelijk strikt geformuleerd.Over de waarde van een meldingsformulier werd in het voorafgaande reeds
gesproken, in § 2, naar aanleiding van vragen van leden van de VVD-fractie.Artikel 7De leden van de fractie van D66 stelden voor om over de vorm en de termijn
van de berichtgeving ex artikel 7, eerste lid, in de wet meer duidelijkheid
te verschaffen. Zij vreesden dat in de nu gekozen formulering het betrokkenen
te gemakkelijk wordt gemaakt om van melding af te zien. Sommige scholen aarzelen
al om te melden dat hoofdluis op hun school heerst, zo stelden deze leden.Het is de bedoeling de wijze waarop en de termijn waarbinnen het hoofd
van een instelling de directeur van de gemeentelijke gezondheidsdienst op
de hoogte stelt vooreerst aan de praktijk over te laten. Ik vertrouw erop
dat de betrokken beroepsgroepen en partijen hierin op eigen kracht tot goede
afspraken komen. Bovendien streeft het kabinet naar soberheid in de regelgeving.
Als de praktijk van de berichtgeving duidelijke tekortkomingen zou vertonen
kan een ministeriële regeling als bedoeld in het tweede lid worden overwogen.
Ik verwijs ook naar het antwoord op een eerdere vraag van deze leden, aan
het begin van § 6.Artikel 9De leden van de fractie van D66 vroegen een nadere indicatie omtrent wat
in artikel 9, tweede en derde lid, erkennende de verschillen per infectieziekte,
beschouwd moet worden als een redelijke termijn.Na een melding op grond van artikel 6 behoort de termijn waarbinnen de
directeur aan de burgemeester de mededeling doet in elk geval zo kort te zijn
als past bij de maatregelen die hij (de directeur) voorstelt ter bestrijding
van de opgetreden infectieziekte. De directeur die de burgemeester pas zou
verwittigen als de infectieziekte al de kans heeft gekregen om zich heen te
grijpen, is duidelijk te laat. Als de directeur geen maatregelen nodig acht,
is er ook niet zoveel haast met het doen van de mededeling. Na een melding
ex artikel 7 is het denkbaar dat het gevaar voor de volksgezondheid al door
reguliere maatregelen binnen de betrokken instelling bezworen kan worden.
Verwittigen van de burgemeester heeft weinig zin meer als het gevaar van verspreiding
inmiddels al weer geweken zou zijn.Artikel 11De leden van de VVD-fractie vroegen in welke gevallen de burgemeester
het noodzakelijk zou achten gegevens op te vragen, terwijl de directeur geen
maatregel nodig acht.Hierbij kan gedacht worden aan vragen van de burgemeester naar medische
bijzonderheden van de situatie. Overigens is met de slotzin van de toelichting
op dit artikel slechts bedoeld om – wellicht ten overvloede –
te onderstrepen dat de burgemeester in de infectieziektenbestrijding een eigen
verantwoordelijkheid heeft.Artikel 12De leden van de fractie van de RPF vroegen onder welke omstandigheden
de burgemeester, behalve aan de directeur, ook aan andere personen advies
zal vragen.Het gaat over de situatie waarin de burgemeester op het punt staat te
besluiten of hij gebruik zal maken van een bevoegdheid die een ernstige inbreuk
maakt op grondrechten van de betrokken besmette persoon, veelal onder tijdsdruk.
Het is dan zeer wel voorstelbaar dat de burgemeester ook behoefte zal hebben
aan het advies van anderen dan de directeur van de GGD, hetzij medisch (een
zogenoemde second opinion), over achtergronden van de betrokken persoon, bestuurlijk
of anderszins. Het spreekt vanzelf dat het de burgemeester vrij staat zulk
advies in te winnen.Artikel 14De leden van de RPF-fractie gaven een alternatieve regeling in overweging
voor het beëindigen van de opneming ter isolatie, namelijk opneming voor
een bepaalde tijd, met de mogelijkheid van verlenging. Zij vroegen ook waarom
de burgemeester op eigen initiatief de opneming ter isolatie kan opheffen.Het voordeel van de nu gekozen opzet ligt naar mijn oordeel in zijn eenvoud.
Ieder extra procedure- of uitvoeringsvoorschrift zou de regeling ingewikkelder
maken en de uitvoering ervan kwetsbaarder. Verder moet voorkomen worden dat
de aandacht voor de casus verslapt zolang de isolatietermijn nog loopt. In
de nu gekozen opzet is het best verzekerd dat de isolatie niet langer duurt
dan nodig is om het gevaar voor de volksgezondheid af te wenden. Tegen een
vaste wettelijke termijn pleit ook dat de lengte van de vereiste isolatietermijn
sterk per ziekte en zelfs per casus kan verschillen.De bevoegdheid van de burgemeester (artikel 15, vijfde lid) om de isolatie
op te heffen zodra redelijkerwijs kan worden aangenomen dat het gevaar voor
de volksgezondheid is geweken of op minder ingrijpende wijze kan worden afgewend,
past logisch in de nu gekozen opzet.Artikel 15De leden van de fractie van D66 vroegen of opneming ter isolatie in elk
ziekenhuis en op elk moment mogelijk is, en wat de langste termijn is geweest
dat iemand onvrijwillig in isolatie is gehouden.Op dit moment is er geen somatisch ziekenhuis meer dat beschikt over de
voor onvrijwillige opneming vereiste faciliteiten; ik verwijs ook naar de
beantwoording hierboven, in § 7. De langste termijn dat iemand onvrijwillig
in isolatie is gehouden is ruim vier maanden geweest.Deze leden vroegen ook wat in de toelichting op artikel 15 wordt verstaan
onder «intensief contact» houden met het ziekenhuis.Gezien de druk die een gedwongen opneming legt op de organisatie van een
ziekenhuis kan erop vertrouwd worden dat, zodra het gevaar voor de volksgezondheid
is geweken of op minder ingrijpende wijze kan worden afgewend, het ziekenhuis
dit aan de directeur, aan de burgemeester of aan beiden zal laten weten. Verder
zullen de directeur en de burgemeester hun verantwoordelijkheid inzake beoordeling
van de noodzaak van voortzetting van een maatregel zeker ernstig nemen.De leden van de fractie van D66 vroegen ook waaruit de reputatie van therapietrouw
of -ontrouw van een ter isolatie gestelde moet blijken en of de termijn van
ten hoogste vijf jaar, gedurende welke de directeur persoonsgegevens bewaart
van personen over wie een melding op grond van artikel 5 of artikel 6 heeft
plaatsgevonden, niet te kort is.Bedoelde reputatie zal onder meer blijken uit het medisch dossier.De periode van vijf jaar is het resultaat van een afweging tussen het
volksgezondheidsbelang en het privacy-belang van de betrokkene.Artikel 16De leden van de VVD-fractie wilden graag inzicht in de procedure, te volgen
bij de patstelling die denkbaar is als een ter isolatie opgenomen persoon
weigert te laten onderzoeken of hij daadwerkelijk lijdt aan een van de infectieziekten
waarop de wet ziet.In het ontwerp is ervoor gekozen in de bedoelde situatie het respect voor
de grondrechten (zoals zelfbeschikkingsrecht en recht op integriteit van het
lichaam) van de betrokkene te laten prevaleren. De opneming kan dus voortduren
zolang het gevaar voor de volksgezondheid noch is geweken noch op minder ingrijpende
wijze kan worden afgewend.De leden van de RPF-fractie vroegen of de stelling in de memorie van toelichting
dat een ter isolatie opgenomen persoon niet verplicht kan worden om vragen
in het kader van bron- en contactonderzoek te beantwoorden niet te veel gewicht
toekent aan het respect voor de rechten van de geïnfecteerde persoon.Een verplichting om te antwoorden heeft naar mijn mening geen zin omdat
een niet meewerkend persoon eenvoudig kan verklaren zich eventuele contacten
niet te kunnen herinneren. Het waarheidsgehalte van zulk een verklaring is
niet te controleren. Een verplichting is dus niet effectief.Artikel 18De leden van de VVD-fractie vroegen of al eisen als bedoeld in artikel
18, tweede lid, zijn opgesteld; en of die in overleg met belanghebbenden zijn
tot stand gekomen.In hoofdstuk III van het ontwerp-Infectieziektenwet is weergegeven onder
welke voorwaarden en op welke wijze opname ter isolatie en geneeskundig onderzoek
kunnen plaatsvinden. De bedoelde eisen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben
op de wijze van onderzoek, de bouwvoorschriften voor de isolatieruimte, kwalificaties
van het betrokken personeel of zaken van organisatorische of huishoudelijke
aard. Zulke eisen zullen alleen worden vastgesteld als dat nodig is, en dan
inderdaad in overleg met het College van Ziekenhuisvoorzieningen en met de
belanghebbenden. Dit is nog niet aan de orde.Artikel 20De leden van de VVD-fractie vroegen waarom de officier van justitie geen
onafhankelijk professioneel advies van de hoofdinspecteur behoeft te vragen
als hij (de officier) besluit een machtiging tot voortzetting van een maatregel
te vorderen.Als de officier voornemens is een machtiging tot voortzetting van een
maatregel te vorderen staat het hem natuurlijk vrij het advies van de hoofdinspecteur
in te winnen; maar alleen voor de situatie van artikel 20, derde lid, is advies
door de hoofdinspecteur verplicht gesteld. Ik acht juist in dat geval deze
verplichting gewenst omdat de officier dan kennelijk het gevaar voor de volksgezondheid
als minder ernstig beoordeelt dan de burgemeester en de directeur van de GGD
doen. De hoofdinspecteur kan geacht worden het volksgezondheidsbelang in brede
zin te overzien.De officier kan desgewenst uiteraard ook het advies van anderen inwinnen.Artikelen 31 en 32De door de leden van de CDA-fractie gevraagde nadere reactie inzake de
afweging of een bestuurlijke boete dan wel een strafrechtelijke sanctie moet
worden opgelegd is deze. Het niet melden of niet tijdig melden van een infectieziekte
door een arts moet naar het oordeel van het kabinet gekenschetst worden als
een administratief verzuim, dat een ordelijk optreden van overheidswege tegen
infectieziekten bemoeilijkt. Dit is uiteraard laakbaar, maar vormt niet een
zodanige inbreuk op de rechtsorde dat de inzet van het strafrecht, gelet op
de functie van het strafrecht als ultimum remedium, gerechtvaardigd is. Daarentegen
veroorzaakt degene die zich willens en wetens onttrekt aan isolatie serieuze
gezondheidsrisico's voor andere personen. Een dergelijk gedrag is vanwege
de daaraan verbonden gevaarzetting dermate onverantwoordelijk te achten dat
inprenting van de onderliggende verantwoordelijkheidsnorm via strafrechtelijke
afdoening aangewezen en proportioneel is.De vraag van de leden van de VVD-fractie of het niet wenselijk zou zijn
een onderscheid te maken tussen opzettelijk en niet-opzettelijk achterwege
laten van een melding moet naar het oordeel van het kabinet ontkennend beantwoord
worden. Een dergelijk onderscheid zou in twee afzonderlijke delicten resulteren,
waarbij in één delictsomschrijving opzet als bestanddeel is
opgenomen en in de andere niet. Dit zou degene die belast is met de handhaving
voor een aantal lastig te beantwoorden vragen stellen, zoals:– is in het onderhavige geval sprake van het ene (opzettelijk gepleegde)
delict of het andere (culpose) delict;– is de ogenschijnlijke of eventuele opzet te bewijzen;– weegt de zwaardere «bewijslast» bij het opzetdelict
hier op tegen de extra inspanningen die men zich zal moeten getroosten om
een relatief gering administratief vergrijp als het onderhavige zwaarder te
kunnen aanrekenen;– welke consequenties moet een opzettelijk achterwege laten van
een melding hebben voor de (standaard-)strafmaat, mede in aanmerking genomen
dat een afwijking van de (standaard-)strafmaat een afzonderlijke motivering
behoeft.Een dergelijke toename in de werklast voor degene die belast is met de
handhaving wordt naar het oordeel van het kabinet niet gerechtvaardigd door
de aard en de ernst van het strafbare feit en zou tevens de effectiviteit
van het systeem kunnen ondergraven.De leden van de VVD-fractie informeren voorts wat voor het kabinet de
beweegreden is geweest om de vraag op te werpen of en in hoeverre het openbaar
ministerie in staat is prioriteit te geven aan vervolging van de overtreding
van de meldingsplicht.Het is nu eenmaal zo dat het aanbod van zaken bij het openbaar ministerie
dermate groot is dat niet te ontkomen valt aan prioriteitsstelling. Die prioriteitsstelling
kan ertoe leiden dat relatief geringe vergrijpen als de onderhavige in het
vervolgingsbeleid niet die aandacht krijgen die in het algemeen wenselijk
moet worden geacht. Dit zou er de facto zelfs toe kunnen leiden dat schending
van de meldingsplicht straffeloos blijft. Een dergelijk gebrek aan handhaving
zou het kabinet in hoge mate betreuren. Om dit te voorkomen heeft het kabinet,
ook voor wat betreft de handhaving, aansluiting gezocht bij de bestuurlijke
spil in de bestrijding van infectieziekten, de burgemeester.Het naar de mening van de leden van de D66-fractie vrij lage bedrag van
f 200, genoemd in artikel 32, is gebaseerd op de overweging dat de hoogte
van de sanctie onder meer de laakbaarheid en de morele verwerpelijkheid
van de misdraging moet weerspiegelen. Beide factoren zijn hier in geringe
mate aanwezig.Een rol voor het Medisch Tuchtcollege is in het geval een arts een infectieziekte
niet naar behoren meldt zeker denkbaar. Het Medisch Tuchtcollege toetst op
klacht van een belanghebbende of een bepaald handelen of nalaten door een
arts tuchtrechtelijk door de beugel kan. De toetsingsnormen zijn thans opgenomen
in de Medische Tuchtwet en – met ingang van 1 december 1997 –
in haar opvolger voor wat betreft het tuchtrecht, de Wet op de beroepen in
de individuele gezondheidszorg. Ingevolge artikel 47 van laatstgenoemde wet
is een arts aan tuchtrechtspraak onderworpen ter zake van:a. enig handelen of nalaten in strijd met de zorg die hij in die hoedanigheid
behoort te betrachten ten opzichte van:1°. degene, met betrekking tot wiens gezondheidstoestand hij bijstand
verleent of zijn bijstand is ingeroepen;2°. degene die, in nood verkerende, bijstand met betrekking tot zijn
gezondheidstoestand behoeft;3°. de naaste betrekkingen van de onder 1° en 2° bedoelde
personen;b. enig ander dan onder a bedoeld handelen of nalaten in die hoedanigheid
in strijd met het belang van een goede uitoefening van individuele gezondheidszorg.Gelet op het open karakter van deze normen is het onder omstandigheden
zeker mogelijk dat het achterwege laten van een melding als een tuchtrechtelijk
vergrijp moet worden aangemerkt.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de RPF-fractie moet opgemerkt
worden dat naar het oordeel van het kabinet de bestuurlijke boete meer perspectief
biedt op handhaving van de voorgenomen regeling dan strafrechtelijke afdoening.
De burgemeester is bij uitstek het bestuursorgaan om de meldingsplicht te
handhaven. Hij is ook, ondersteund door de directeur van de GGD, op de hoogte
van de omstandigheden van het geval. Het is daarbij – zoals hierboven
ook al aan de orde is gekomen – de vraag of en in hoeverre het openbaar
ministerie in staat is prioriteit te geven aan vervolging van de overtreding
van de meldingsplicht.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersBIJLAGE:gemiddeld aantal meldingen per diagnose (ziekten, genoemd in artikel 2
van het ontwerp-Infectieziektenwet), 1992–1996 kinderverlamming14bacillaire dysenterie358 botulisme0 buiktyfus64cholera3 difterie0 febris recurrens0 hepatitis
A922 hepatitis B231 hepatitis C* hondsdolheid0kinkhoest819 mazelen297 meningokokkose490paratyfus A* paratyfus B10 paratyfus C*pest0 tuberculose1 632 virale hemorrhagische
koorts0 vlektyfus0 voedselvergiftiging + voedselinfectie831brucellose3gele koorts0 legionellose40 leptospirose20malaria252 miltvuur0 ornithose/psittacose59Q-koorts22 rodehond20 trichinose1* In de Wbi niet aangifteplichtig.Bron: IGZ Jaarrapportage 1996. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25336-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl