Rampenbestrijding 1999-2002; Brief met hoofdlijnennotitie rampenbestrijding
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26659, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-07-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26659 nr. 1

30-06-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingKorte inhoud hoofdlijnennotitie rampenbestrijdingVersterking van de (bestuurlijke) samenwerkingMeer aandacht voor pro-actie en preventieOndersteuning van het proces van risicowaarderingFinanciënOndertekeningLichaamINHOUD 1. Inleiding1.1 Waar staan we voor Zorg voor veiligheidRisicovolle samenleving1.2 Het systeem van de rampenbestrijding De operationele basisDe bestuurlijke verantwoordelijkheid1.3 Begin jaren negentig: rampenbestrijding in de knel Onvoldoende aandacht voor pro-actie en preventieStagnerende opbouw rampenbestrijdingsorganisatie1.4 Eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatie2. Samenwerking en professionaliteit2.1 Inleiding2.2 Bereikte resultatenResultaten Project Versterking BrandweerResultaten Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen2.3 Huidige aandachtspunten2.4 Oplossingsrichting Territoriale congruentie hulpverleningsorganisaties als
randvoorwaarde voor betere samenwerking.Verdergaande samenwerking tussen regionale besturen brandweer
en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampenVerbetering van de grensoverschrijdende samenwerking met
Duitsland en BelgiëVerankering regionaal organisatieplan brandweerzorg en
rampenbestrijdingBehoud vrijwilligheidVerminderen tijdsbelasting brandweervrijwilligerZorgdragen voor voldoende aanbod van vrijwilligers3. Voorkomen is beter3.1 Inleiding Winst aan de voorkantRelevant voor infrastructuur en ruimtelijke ordeningPro-actie en preventie langs twee sporenIntegraal Veiligheidsprogramma3.2 ResultatenDe VeiligheidsEffectRapportageBeveiligingsconcept ondergrondse bouwwerkenGrote infrastructurele projectenPro-actie en preventie op regionaal en gemeentelijk niveau3.3 Huidige aandachtspunten Normering fysieke veiligheidGemeenten en regio3.4 Oplossingsrichtingen RisicobeleidVersterking regionale brandweer4 Normen voor veiligheid4.1 Inleiding Kwaliteit als bestuurlijke verantwoordelijkheidTwee vormen van kwaliteit; proces en inhoudBestuurlijke afweging4.2 Het probleem4.3 OplossingsrichtingenOndersteunen risicowaarderingOndersteunen kwaliteitsnormenHet organisatieplan rampenbestrijding: een stelsel van
heldere afsprakenHet organisatieplan als sturingsinstrumentFinancieringssystematiekKorte termijnLange termijn5. Samenvatting en actiepunten5.1 Nogmaals het eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatie5.2 Beleidsvoornemens in een vogelvluchtSamenwerking en professionaliteitVoorkomen is beterNormen voor veiligheid5.3 Overleg met betrokkenen5.4 Financiën
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26659Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 97 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 659Rampenbestrijding 1999–2002nr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 30 juni 1999 InleidingBij brief van 9 december 1998 heb ik aangekondigd de Kamer dit voorjaar
een beleidsvisie over rampenbestrijding te doen toekomen. Deze
toezegging vloeit onder andere voort uit de regeringsverklaring waarin het
kabinet heeft aangegeven de versterking van de rampenbestrijding te willen
voortzetten en is tevens gedaan bij de beantwoording op kamervragen gesteld
naar aanleiding van het uitbrengen van het eindrapport van de parlementaire
enquêtecommissie Bijlmer.Voor een verdere versterking van de rampenbestrijding in Nederland is
de steun van alle betrokkenen onontbeerlijk. Dit betekent dat ik u in dit
stadium in bijlage een notitie ter informatie doe toekomen waarin ik de hoofdlijnen
aangeef waarlangs mijns inziens de beoogde versterking van de rampenbestrijding
zal kunnen plaatsvinden. Hierover zal de komende maanden met het betrokken
veld verder worden gesproken. De uitkomsten van deze discussie zullen in de
definitieve beleidsnota Rampenbestrijding worden verwerkt, die later dit jaar
aan de Kamer zal worden aangeboden. Onderstaand zet ik u in het kort de belangrijkste
uitgangspunten van de voorliggende hoofdlijnennotitie uiteen. Korte inhoud hoofdlijnennotitie rampenbestrijdingDe hoofdlijnennotitie schetst de wijze waarop de huidige rampenbestrijdingsorganisatie
kan worden versterkt. Een versterking die dient voort te borduren op de reeds
bereikte resultaten van de Projecten Versterking Brandweer (PVB) en Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (PGHOR). Hoewel beide projecten tal
van verbeteringen hebben bewerkstelligd en in gang hebben gezet, is ook duidelijk
dat er nog een aantal belangrijke knelpunten moet worden opgelost.In de te zetten stappen daartoe staat het Rijk niet alleen. De rampenbestrijding
is primair een gemeentelijke verantwoordelijkheid waarbij diverse
partners als brandweer, politie, gezondheidsdiensten, waterschappen, gemeentelijke
diensten, maar ook bijvoorbeeld de krijgsmacht in bijstand, betrokken zijn.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een zogenoemde
systeemverantwoordelijkheid voor de rampenbestrijding. Deze verantwoordelijkheid,
die de verantwoordelijkheden van de andere departementen op het terrein van
de rampenbestrijding onverlet laat, behelst de zorg voor een adequate werking
van het rampenbestrijdingssysteem als zodanig. Concreet betekent dit, dat
BZK de voorwaarden dient te scheppen, op basis waarvan de bij de rampenbestrijding
betrokken besturen en diensten de hen toebedeelde verantwoordelijkheden kunnen
uitoefenen.Voorgesteld wordt om langs de volgende drie sporen tot de beoogde versterking
van de rampenbestijding te komen– versterking van de (bestuurlijke) samenwerking tussen de bij de
rampenbestrijing betrokken partners;– meer aandacht voor pro-actie en preventie;– ondersteuning van het proces van risicowaardering. Versterking van de (bestuurlijke) samenwerkingHet huidige systeem van de rampenbestrijding stoelt op de gedachte dat
de organisaties die betrokken zijn bij de dagelijkse hulpverlening die taken
ook hebben bij de rampenbestrijding, waarbij de brandweer in geval van een
ramp of zwaar ongeval, zowel bij de voorbereiding als bij de uitvoering (daadwerkelijke
inzet) een coördinerende rol heeft.De rampenbestrijdingsorganisatie is zodoende een keten van partners die
onder coördinatie van de brandweer als één geheel moet
functioneren. Samenwerking is dan ook cruciaal. Om deze samenwerking bij de
bestrijding van rampen en de voorbereiding daarop verder te versterken wordt
voorgesteld om te komen tot territoriale congruentie. Naar verwachting kan
een congruente gebiedsindeling van de regionale brandweer en de geneeskundige
hulpverlening bij rampen en zware ongevallen op de schaal van de regionale
politie voor het jaar 2002 geëffectueerd zijn.In een aantal regio's zijn de betrokken gemeenten overgegaan tot een vorm
van bestuurlijke integratie van de regionale brandweer en de geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen. De Raad voor het openbaar bestuur
brengt nog dit jaar advies uit over de vraag of en in hoeverre deze ontwikkeling
gestimuleerd dient te worden. Meer aandacht voor pro-actie en preventieDe laatste jaren is hard gewerkt aan de verbetering van de schakels repressie
en preparatie in relatie tot de rampenbestrijding. Steeds meer is het besef
ontstaan dat de meeste winst nu evenwel aan de voorkant van de veiligheidsketen
te behalen is. In dit kader is de regering voornemens een risicobeleid te
ontwikkelen, waarin wordt aangegeven wat een aanvaardbaar veiligheidsniveau
is bij grootschalige projecten, wanneer de hulpverlening adequaat kan optreden
bij calamiteiten en welke risico's overblijven na toepassing van pro-actieve
en preventieve maatregelen, die overigens niet behoeven te leiden tot vertraging
van de voor de totstandkoming van projecten noodzakelijk te volgen procedures. Ondersteuning van het proces van risicowaarderingDe rampenbestrijding dient berekend te zijn op de risico's die niet of
onvoldoende met de schakels pro-actie en preventie zijn te voorkomen, te beperken
of te beheersen. Dit houdt in dat de prestaties van de operationele organisaties
voor de hulpverlening en rampenbestrijding moeten zijn afgestemd
op deze per regio geïdentificeerde risico's. Vanuit de verantwoordelijkheid
van BZK zal ik het bestuurlijke en operationele veld stimuleren en waar nodig
ondersteunen bij de te zetten stappen in het proces van risicowaardering. FinanciënDe versterking van de rampenbestrijding zal gepaard moeten gaan met een
structurele financiële impuls ten behoeve van de brandweer en de organisatie
van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Op basis van
onderzoek zijn de totale kosten geraamd op circa 145 miljoen structureel.De regering is voornemens om in deze kabinetsperiode substantieel te investeren
in de versterking van de rampenbestrijding. Concreet zal het rijksaandeel
in de rampenbestrijding, samen met de bedragen die reeds vorig jaar en dit
jaar zijn vrijgemaakt, in 2003 zijn toegenomen tot 85 miljoen structureel.Daarnaast heb ik met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten overleg gevoerd
over de financiële inspanning van de gemeenten. De gemeenten hebben de
afgelopen jaren een forse bijdrage geleverd aan de kwaliteitsverbetering van
de brandweerzorg en de rampenbestrijding.Uit een extern onderzoek blijkt dat gemeenten in de periode 1997–1999
tussen de 55 en 65 miljoen meer zijn gaan uitgeven en dat het grootste deel
hiervan voortvloeit uit de in het kader van de versterking rampenbestrijding
te realiseren kwaliteitsverbetering van de brandweer. Gemeenten hebben hiermee
aangetoond hun verantwoordelijkheid voor de aanpak van knelpunten bij de gemeentelijke
brandweren voortvarend aan te pakken.Met de bestaande en de nieuwe hiervoor ter beschikking komende rijksmiddelen
en de middelen die gemeenten hiervoor extra uitgeven, mag worden verwacht
dat de voorgestane versterking van de rampenbestrijding de komende jaren geleidelijk
kan worden gerealiseerd.De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. M. de Vries INHOUD 1Inleiding5  1.1 Waar
staan we voor5  1.2 Het systeem van de rampenbestrijding5 1.3 Begin jaren negentig: rampenbestrijding in de knel7 1.4 Eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatie8    2Samenwerking
en professionaliteit9  2.1 Inleiding9  2.2
Bereikte resultaten10  2.3 Huidige aandachtspunten12 2.4 Oplossingsrichting13    3Voorkomen is
beter20  3.1 Inleiding20  3.2 Resultaten21 3.3 Huidige aandachtspunten23  3.4 Oplossingsrichtingen24   4Normen voor veiligheid25  4.1 Inleiding25 4.2 Het probleem27  4.3 Oplossingsrichtingen27   5Samenvatting en actiepunten31  5.1 Nogmaals
het eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatie31  5.2 Beleidsvoornemens
in een vogelvlucht32  5.3 Overleg met betrokkenen34 5.4 Financiën341. InleidingDe samenleving stelt steeds hogere eisen aan de organisatie van de
rampenbestrijding. Het takenpakket wordt niet alleen breder en complexer,
ook de schaal van het optreden neemt toe. Deze ontwikkelingen vereisen een
versterking van de rampenbestrijdingsorganisatie.1.1 Waar staan we voor Zorg voor veiligheidZorg voor veiligheid is de oudste kerntaak van de overheid. De burger
vindt het dan ook vanzelfsprekend dat de overheid voorkomt dat onveilige situaties
ontstaan en de gevolgen van voorkomende onveilige situaties beperkt. Daarbij
heeft overigens ook de burger zelf een rol.Bij de zorg voor veiligheid wordt dikwijls in eerste instantie gedacht
aan het voorkomen en bestrijden van vormen van criminaliteit. De burger wordt
hiermee in het dagelijks leven het meest geconfronteerd. Veiligheidsbeleid
is echter meer. Veiligheidsbeleid omvat ook het voorkomen van rampen en zware
ongevallen en het organiseren van de hulpverlening op een zodanige wijze dat,
als een calamiteit zich toch voordoet, op een adequate manier wordt voorzien
in de hulpvraag van de bevolking. Risicovolle samenlevingEen aantal incidenten in de afgelopen jaren heeft ons eraan herinnerd
dat onze samenleving niet zonder risico's is. Te denken valt aan de kettingbotsing
op de A16 nabij Breda in 1990, het ongeval bij Cindu en de Bijlmerramp in
1992, de wateroverlast door het hoge waterpeil in de rivieren in 1993 en 1995,
de vliegtuigongevallen met de Hercules en de Dakota in 1996 en de stroomstoring
in 1998 door het tegelijkertijd uitvallen van een aantal elektriciteitscentrales
in centraal Nederland. Nog maar kort geleden heeft ook de wateroverlast door
extreme regenval nog eens bevestigd hoe kwetsbaar onze samenleving is. Bovendien
doen zich ontwikkelingen voor die de kwetsbaarheid van de samenleving vergroten.
De technologische en daarmee samenhangende industriële en infrastructurele
ontwikkelingen verhogen onze welvaart, maar verhogen tevens de kans op calamiteiten1 . In relatie tot de groei van de bevolking en concentratie
in bewoning neemt daarmee ook de kans op slachtoffers en materiële schade
toe. Dit betekent dat hogere eisen worden gesteld aan de organisatie van de
bestrijding van rampen en zware ongevallen. 1.2 Het systeem van de rampenbestrijding De operationele basisSinds 1986, het jaar van de opheffing van de organisatie Bescherming Bevolking,
is de rampenbestrijding opgedragen aan diensten die met de dagelijkse hulpverlening
zijn belast: brandweer, politie en gezondheidszorg. Deze drie organisaties
worden zonodig bijgestaan door (andere) gemeentelijke diensten en de rijksoverheid
(Defensie), maar tevens door vrijwilligersorganisaties zoals het Nederlands
Rode Kruis en de Reddingsbrigades Nederland (in totaal ruim veertigduizend
vrijwilligers). De rampenbestrijdings-organisatie is dus een samenstel van
diensten en organisaties waarin de brandweer één van de spelers
is.De brandweer is bovenop haar «brandweerrode» taak binnen de
rampenbestrijdingsorganisatie, tevens operationeel belast met de coördinatie
van de rampenbestrijding en de voorbereiding daarop. Vanwege het bijna per
definitie bovenlokale karakter van een ramp of zwaar ongeval en vanuit het
oogpunt van efficiëntie en kostenreductie zijn de regionale brandweren
ingesteld.De grote winst van deze structuur is dat de rampenbestrijdingsorganisatie
geen op zichzelf staande «slapende» organisatie is zoals de organisatie
Bescherming Bevolking was, maar bestaat uit organisaties die in het dagelijks
functioneren met hulpverlening zijn belast. Bij calamiteiten breidt de schaal
waarop het eigen optreden en de samenwerking met andere organisaties en diensten
plaatsvindt zich uit. Het opschalen van de organisatie van klein naar groot
vereist dat de taken van de verschillende organisaties ook tijdens dat proces
naadloos op elkaar blijven aansluiten.Calamiteiten waarvoor samenwerking op kleine schaal nodig is, komen dagelijks
voor, maar grootschalige calamiteiten veel minder. Hierdoor vormt de voorbereiding
op het grootschalig optreden en het opschalingproces de achilleshiel van het
systeem. Indien onvoldoende wordt geïnvesteerd in de voorbereiding op
het grootschalig optreden en de coördinatie daarvan, dient er tijdens
de daadwerkelijke bestrijding van de gevolgen van de ramp te veel te worden
geïmproviseerd. Juist op een dergelijk moment dient men blindelings op
elkaar te kunnen bouwen.De rampenbestrijdingsorganisatie kenmerkt zich door een altijd multidisciplinaire
karakter en een veelal (noodgedwongen) ad hoc optreden in complexe situaties
met een betrokkenheid van veel vrijwilligers. Dit maakt het vormgeven van
een goede rampenbestrijdingsorganisatie weerbarstig. De bestuurlijke verantwoordelijkheidDe verantwoordelijkheid voor de openbare veiligheid ligt primair bij de
gemeentebesturen1. Het is van belang dat deze
verantwoordelijkheid daar ligt. Gemeenten zijn bij uitstek in staat om gelet
op de lokale situatie passende maatregelen te treffen.De provincie speelt een rol in processen van bemiddeling, coördinatie
en toezicht alsmede in het schakelproces tussen gemeenten en operationele
diensten enerzijds en Rijk anderzijds.Het Rijk is verantwoordelijk voor een adequate werking van het rampenbestrijdingssysteem
als zodanig. Hiertoe schept het Rijk randvoorwaarden opdat de verantwoordelijke
besturen en diensten hun rol binnen de rampenbestrijding waar kunnen maken.
Zo financiert het Rijk een deel van de rampenbestrijding, stelt opleidingseisen,
toetst de kwaliteit en capaciteit van de rampenbestrijdingsorganisatie en
treft voorzieningen die te omvangrijk zijn om op de schaal van de afzonderlijke
gemeente of provincie te treffen, zoals verbindingen, het waarschuwingssysteem
en de aanschaf van bepaald materieel. Het Rijk ondersteunt daarnaast inhoudelijk
de medeoverheden bij de uitvoering van hun taken. Voorbeelden hiervan zijn
deelname aan werkgroepen in het kader van het opstellen van Europese normen
voor brandweermaterieel en bijdragen aan het opstellen van technische beschrijvingen
waarmee op regionaal en lokaal niveau brandweerwagens kunnen worden ingekocht.
De beschreven verantwoordelijkheid van het Rijk, in casu van de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) wordt ook wel aangeduid als «systeemverantwoordelijkheid». 1.3 Begin jaren negentig: rampenbestrijding in de knel Onvoldoende aandacht voor pro-actie en preventieOnder pro-actie wordt verstaan het structureel wegnemen van de oorzaken
van gevaar. Preventie is het samenstel van maatregelen ter voorkoming van
ongevallen en ter beperking van de gevolgen daarvan. Zij vormen de eerste
twee schakels van de veiligheidsketen, zoals die in de Nota Veiligheidsbeleid
1995–1998 is omschreven1.De rampenbestrijdingsorganisatie is in 1985 in eerste instantie opgezet
met het oog op repressief optreden en de voorbereiding daarop. Deze organisatie
was bedoeld als sluitstuk van de zorg voor veiligheid voor het geval dat systemen
ter voorkoming en beperking van calamiteiten te kort schieten. Het bijdragen
aan de vormgeving van systemen ter voorkoming en beperking van calamiteiten
werd niet als taak van de rampenbestrijdingsorganisatie gezien en behoorde
dus ook niet tot de taken van de (regionale) brandweer. De laatste jaren is
bij het Rijk en de gemeenten echter het besef gegroeid dat het optreden van
de brandweer met betrekking tot de elementen preventie en pro-actie moet worden
versterkt2. Ook voor de volksgezondheid in relatie
tot de rampenbestrijding is het voorkomen en beperken van onveilige situaties
van belang.De taken van de rampenbestrijdingsorganisatie bestrijken derhalve niet
alleen het voorbereiden op, en de bestrijding van rampen, maar strekken zich
ook uit tot het voorkomen en beperken van risico's. De rampenbestrijdingsorganisatie
heeft een taak ten aanzien van alle schakels van de veiligheidsketen; pro-actie,
preventie, preparatie, repressie en nazorg3 . Stagnerende opbouw rampenbestrijdingsorganisatieIn de eerste helft van de jaren negentig blijkt uit diverse rapportages
en evaluaties naar aanleiding van incidenten dat naast de onvoldoende aandacht
voor de taken pro-actie en preventie de opbouw van de rampenbestrijdingsorganisatie
stagneert.Het ontbrak veelal aan een structurele aandacht voor de rampenbestrijding.
Van een systematische voorbereiding op grootschalige ongevallen en rampen
was doorgaans geen sprake. Inzicht in de aanwezige risico's was veelal niet
aanwezig. Planvorming ontbrak of was nog onvoldoende geoperationaliseerd en
de beschikbaarheid van goed opgeleid en geoefend personeel was niet verzekerd.
Ook de betrokkenheid van andere diensten dan de brandweer was nog weinig vorm
gegeven.Op regionaal niveau was nog onvoldoende sprake van een gecoördineerde
voorbereiding op gemeentegrensoverschrijdende incidenten. De intergemeentelijke
samenwerking was veelal vrijblijvend. Eenduidige afspraken over de bestuurlijke
en operationele aansturing ontbraken.De operationele diensten waren onvoldoende in staat om de voorbereiding
op grootschalige ongevallen en rampen structureel, systematisch en in samenhang
met elkaar invulling te geven.Enerzijds ontbrak het aan een daarvoor noodzakelijke eenduidige bestuurlijke,
operationele en organisatorische aansturing. Anderzijds waren de betrokken
diensten beperkt toegerust voor de rampenbestrijdingstaken.De regionale brandweer was tot dusverre nauwelijks in staat gebleken om
zijn coördinerende rol bij de voorbereiding op de rampenbestrijding invulling
te geven. Het was een vooral operationeel georiënteerde organisatie die
nog niet adequaat was ingericht om bestuurlijke en beleidsmatige kwesties
naar voren te brengen. De geneeskundige hulpverlening bij grootschalige ongevallen en rampen
was feitelijk nog geen samenhangende organisatie. Ook ontbrak hier één
aanspreekpunt voor het bestuur. Dit alles riep de vraag op of het lokaal bestuur
adequaat was voorbereid op zware ongevallen en rampen. Moest niet te veel
worden geïmproviseerd?De parlementaire enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer heeft in
haar eindrapport onder meer geconcludeerd dat de rampenbestrijding bij de
Bijlmerramp adequaat is verlopen. Daarbij plaatst zij echter wel een aantal
kanttekeningen. Een daarvan is de constatering van de commissie dat het rampenplan
van de gemeente Amsterdam voor de ramp op beleids- en operationeel niveau
niet praktisch is beoefend. In combinatie met andere constateringen van de
commissie kan een beeld van improviserend optreden worden geschetst. Volledigheidshalve
vermeld ik dat dat in dit geval geen nadelige gevolgen heeft gehad.Naar aanleiding van het eindrapport heeft de Tweede Kamer der Staten-Generaal
de regering schriftelijke vragen gesteld. In de beantwoording daarvan is een
aantal toezeggingen opgenomen. In het opstellen van een nieuwe leidraad waarin
de beschrijving van de regionale brandweerorganisatie voor ongevallen met
gevaarlijke stoffen wordt geactualiseerd zullen de ervaringen als bij de Bijlmerramp
worden verwerkt, zoals een strikter vastleggen van meetgegevens. Ook zal de
regering de mogelijkheden onderzoeken wettelijk te regelen dat data en datadragers
voor een periode van 10 jaar na een ramp bewaard worden. Daarnaast beziet
de regering in hoeverre wettelijk geregeld kan worden dat rampenplannen een
paragraaf bevatten waarin de afhandeling van een ramp wordt geregeld en gecoördineerd.Meer in het algemeen zijn in de afgelopen jaren door gemeenten en Rijk
beleidsmatige inspanningen geleverd om de problemen met betrekking tot de
rampenbestrijding in Nederland aan te pakken. Te noemen zijn bijvoorbeeld
de projecten Versterking Brandweer en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen. Tevens is geïnvesteerd in de rampenbestrijdingsorganisatie.
Door velen is hard gewerkt aan verbetering van de situatie. De gemeenten hebben
duidelijk laten zien hun verantwoordelijkheid te willen nemen. De gemeentelijke
uitgaven aan brandweer en rampenbestrijding zijn aanzienlijk gestegen. Een
start is gemaakt met de implementatie van de resultaten van het Project Versterking
Brandweer en het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen.
Deze projecten zijn thans nog in uitvoering.Ondanks alle geleverde inspanningen staat ons nog veel te doen. Dit blijkt
onder andere uit een in mijn opdracht dit jaar uitgevoerd onderzoek naar de
voor- en nadelen van territoriale congruentie van de bij de rampenbestrijding
betrokken hulpverleningdiensten. Uit dat onderzoek is naar voren gekomen dat
de rampenbestrijdingsorganisatie kwalitatief verbeterd moet worden. Veertig
procent van de respondenten heeft aangegeven dat hun organisatie in geval
van calamiteiten of rampen niet aan de gewenste kwaliteitseisen voldoet. 1.4 Eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatieAan de vooravond van een nieuw millennium moeten wij constateren dat de
huidige rampenbestrijdingsorganisatie slechts tot op zekere hoogte is toegerust
om de rampen en zware ongevallen van vandaag en morgen te kunnen bestrijden.
Ook is de organisatie ondanks de daartoe verrichte inspanningen nog niet voldoende
toegerust om het ontstaan van onveilige situaties te voorkomen en te beperken.
Dit alles zeker vanuit het perspectief dat de projecten Versterking Brandweer
en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen voor een
deel nog uitgevoerd moeten worden.Het besef dat, zoals zoveel organisaties en systemen, ook de huidige rampenbestrijdingsorganisatie
toe is aan een stap voorwaarts wordt breed gedragen. Voor deze uitdaging staan
wij nu. In deze hoofdlijnennotitie wil ik een beeld schetsen van de wijze
waarop ik samen met de partners in de openbare veiligheid wil werken aan een
verdere kwaliteitsverbetering en uitvoering van de projecten Versterking Brandweer
en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen.Hoe de rampenbestrijdingsorganisatie er idealiter uitziet is bekend. Sinds
de reorganisatie van de rampenbestrijding begin jaren negentig wordt daaraan
gewerkt. Het is een organisatie die:1. bij grootschalige incidenten en rampen bestuurlijk, organisatorisch
en operationeel samenhangend functioneert;2. in staat is om op adequate wijze invulling te geven aan het beperken,
beheersen en het voorkomen van risico's die kunnen leiden tot rampen en zware
ongevallen;3. en waarvan een kwalitatief goed functioneren is gewaarborgd.In de volgende hoofdstukken geef ik aan wat reeds is bereikt, welke aandachtspunten
er nog zijn en welke oplossingsrichtingen de regering in dat verband ziet.Van belang daarbij is het uitgangspunt dat de projecten Versterking Brandweer
en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen volledig tot uitvoering
worden gebracht (op beide projecten kom ik verder in deze notitie terug).
De in deze notitie opgenomen voorstellen behelzen in het verlengde van en
in aanvulling op die uitvoeringstrajecten, aanvullende en conditionerende
processen in gang te zetten. Deze processen belemmeren mijns inziens de uitvoering
van de projecten niet, maar vormen daarop een aanvulling.Nadrukkelijk wordt niet beoogd een fundamentele wijziging in het systeem
van de rampenbestrijding en de verantwoordelijkheidsverdeling te weeg te brengen.
Met deze hoofdlijnennotitie wil ik aanzetten geven tot een nadere inhoudelijke
discussie op welke wijze de rampenbestrijding verder verbeterd kan worden.Na deze inhoudelijke discussie waarbij mij een termijn van enkele maanden
voor ogen staat, zal ik de Tweede Kamer der Staten-Generaal een definitieve
beleidsnota aanbieden. In die beleidsnota wordt aangegeven welke beleidsvoornemens
voor de korte termijn en welke voor de langere termijn zijn bedoeld. 2. Samenwerking en professionaliteitRealiseren van een organisatie die bij grootschalige ongevallen en
rampen bestuurlijk, organisatorisch en operationeel samenhangend functioneert.2.1 InleidingIn het vorige hoofdstuk zijn de in de eerste helft van dit decennium geconstateerde
knelpunten op het terrein van de rampenbestrijding omschreven. Om deze knelpunten
structureel en systematisch op te lossen zijn in de vorige kabinetsperiode
twee projecten gestart. Het Project Versterking Brandweer en het Project Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen.Doel van de projecten is het realiseren van een organisatie die bij grootschalige ongevallen en rampen bestuurlijk, operationeel en organisatorisch
samenhangend functioneert.In het Project Versterking Brandweer hebben de gemeenten en het Rijk zich
verbonden om de brandweer te versterken. Het project richt zich in het bijzonder
op de coördinerende rol van de regionale brandweer bij de (voorbereiding
op de) rampenbestrijding en het aandeel daarin van de gemeentelijke brandweren.Het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen richt
zich op het tot stand brengen van een samenhangend functionele organisatie
van de spoedeisende medische hulpverlening die in staat is naadloos op te
schalen van klein naar grootschalig optreden. Zodanig dat een slagvaardige
geneeskundige kolom ontstaat binnen de rampenbestrijdingsorganisatie. Deze
beleidsvoornemens zijn verwoord in de nota «Met zorg verbonden»1. Tevens is het doel één aanspreekpunt
voor de kolom te organiseren. Dit project is een gezamenlijk project van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties2.Uitgangspunt van het Project Versterking Brandweer en het Project Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen is dat een slagvaardige rampenbestrijdingsorganisatie
steunt op een kwalitatief voldoende dagelijkse hulpverlening, die soepel en
adequaat kan opschalen op het moment dat het nodig is. Om die reden wordt
bij het Project Versterking Brandweer de kwaliteit van de totale brandweerzorg
in de gemeenten en bij het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen de dagelijkse spoedeisende hulpverlening betrokken, waarbij nauw
wordt aangesloten bij de ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg op het gebied
van de ambulance- en traumazorg. 2.2 Bereikte resultatenHoewel de beide projecten gericht zijn op de versterking van eigenstandige
organisaties met een eigen verantwoordelijkheidsverdeling en cultuur en ook
de aansturing van het veranderingsproces verschilt, hebben ze een onomkeerbaar
proces van kwaliteitsverbetering in gang gezet dat verder reikt dan de eigen
organisatie. Nog nooit is er binnen het brandweer en geneeskundig veld en
het lokaal bestuur zoveel steun geweest voor de noodzaak van deze kwaliteitsverbetering. Resultaten Project Versterking BrandweerIn het kader van het Project Versterking Brandweer hebben alle brandweerregio's
het totale takenpakket van de brandweer nader bezien en de bestaande knelpunten
in kaart gebracht. Voorts zijn algemene referentiekaders opgesteld die door
brandweerveld en bestuur algemeen zijn aanvaard3.
Deze referentiekaders zijn door de brandweerregio's als uitgangspunt genomen
voor het bepalen van het in de regio gewenste kwaliteitsniveau van de rampenbestrijdingsorganisatie
en de noodzakelijke bestuurlijke, organisatorische en operationele maatregelen
om dit te realiseren.Het Project Versterking Brandweer heeft inmiddels in de regio's geresulteerd
in een (concept) organisatieplan brandweerzorg en rampenbestrijding. Hierin
zijn de taken van de gemeentelijke en regionale brandweer beschreven en zijn
afspraken gemaakt over het kwaliteitsniveau, de uitvoering en de toerusting.Uitvoering van deze organisatieplannen leidt ondermeer tot een versterking
van de spilfunctie van de regionale brandweer bij een systematische voorbereiding
op grootschalige ongevallen en rampen. Waar het gaat om de regionale brandweren zal, ter uitvoering van de resultaten
van Project Versterking Brandweer in aanvulling op de personele uitbreiding
met ruim honderd formatieplaatsen die vanaf 1998 is gerealiseerd, in
1999 en 2000 een financiële bijdrage worden verstrekt. Met deze bijdrage
kunnen de regionale brandweren op een projectmatige aanpak een aantal knelpunten
aanpakken, zoals het vormgeven van een oefen- en opleidingsprogramma. Resultaten Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en RampenHet Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen zal in
de tweede helft van 1999 duidelijkheid geven over de noodzakelijke bestuurlijke,
organisatorische en operationele verbeteringen van de geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen. Strategische producten die de instemming hebben
van alle betrokkenen uit het openbaar bestuur, het veld van de openbare orde
en veiligheid en de gezondheidszorg zijn dan gereed. Daarbij gaat het om:1. het zorgdragen voor samenhang binnen de keten van de spoedeisende medische
hulpverlening door introductie van een op ketenniveau gericht kwaliteits-,
registratie-, informatie- en visitatiesysteem;2. het scheppen van een bestuurlijke en organisatorische structuur voor
de geneeskundige hulpverleningsketen zodanig dat op ketenniveau een verband
kan ontstaan van samenwerkende geneeskundige diensten. Dit in de vorm van
een regionaal bestuur geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen
en een regionaal geneeskundig functionaris die optreedt als regisseur van
de geneeskundige hulpverleningsketen en eerst verantwoordelijke is bij zware
ongevallen en rampen.3. aanvullende voorzieningen in de vorm van zogenaamde Geneeskundige Combinaties1 voor optreden bij grootschalige incidenten;Om zorg te dragen voor samenwerking binnen de keten van spoedeisende medische
hulpverlening is in 1998 overeenstemming bereikt over afbakening van de keten
van spoedeisende medische hulpverlening en de gewenste samenhang en samenwerking
tussen de verschillende zorginstellingen.Tevens is een instrumentarium ontwikkeld om de gewenste samenhang te bevorderen
en te borgen. Het instrumentarium bestaat uit de beschrijving van een wijze
waarop een kwaliteitssysteem kan worden georganiseerd en een daarmee samenhangend
informatie-, registratie- en visitatiesysteem.Vorig jaar is ook een begin gemaakt met de bestuurlijke en organisatorische
infrastructuur. In het gehele land zijn inmiddels vrijwillige gemeentelijke
samenwerkingsverbanden gerealiseerd. Binnen deze samenwerkingsverbanden zijn
door de bestuurlijke en geneeskundige partners plannen van aanpak opgesteld
gericht op het praktisch vormgeven van de gewenste verbeteringen. Dit jaar
wordt duidelijkheid verschaft over de bestuurlijke verantwoordelijkheden met
betrekking tot spoedeisende hulpverlening bij ongevallen en rampen. Tevens
worden de taken en bevoegdheden van de Regionaal Geneeskundige Functionaris
duidelijk.Over de voortgang van het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen
en Rampen hebben de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en ik de
Tweede Kamer der Staten-Generaal in april van dit jaar uitvoerig geïnformeerd2. In 1998 is een begin gemaakt met het operationaliseren van de Geneeskundige
combinatie. Daartoe zijn 43 uniforme uitrustingen aangeschaft. Inmiddels zijn
alle uitrustingen aan de regio's ter beschikking gesteld.De komende jaren wordt de Rijksbijdrage ten behoeve van de geneeskundige
hulpverlening bij ongevallen en rampen geleidelijk verhoogd. Hiermee wordt
een verdere versterking van de organisatie gerealiseerd. Ook kan uitbreiding
van de beschikbaarheidregelingen, opleidingen, oefeningen en materieel in
het kader van de inzetbaarheid van de geneeskundige combinatie worden verwezenlijkt. 2.3 Huidige aandachtspuntenBeide projecten hebben helderheid geboden wat nog te doen. De producten
kunnen worden geïmplementeerd. Daar wordt de komende jaren ook onverkort
op ingezet. Wel plaats ik enkele opmerking met betrekking tot het implementatie-
dan wel uitvoeringstraject. Beide projecten blijken uiteindelijk voornamelijk
op de eigen kolom gericht te zijn geweest. Versterking van de samenwerking
met actoren buiten de eigen brandweer of gezondheidsorganisatie heeft niet
voorop gestaan. Ook de uitvoering van de projecten biedt naar mijn mening
nog geen garantie voor een versterkte samenwerking, zeker niet die gericht
op samenwerking tussen gemeenten, regio en provincie en de grensoverschrijdende
samenwerking met Duitsland en België.Juist in samenwerking evenwel ligt de toegevoegde waarde. Daarbij gaat
het zowel om de operationele, organisatorische als de bestuurlijke afstemming.
Deze afstemming resulteert mijn inziens ook in een synergetisch effect bij
het implementeren van de resultaten van de projecten Versterking Brandweer
en Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen.De bereidheid tot samenwerking tussen de partners in de rampenbestrijding
wordt bemoeilijkt als de hulpverleningsorganisaties territoriaal niet op elkaar
aansluiten. Dat betekent immers dat er naast verschillende operationele (regionale)
partners ook nog verschillende (regionale) bestuurders zijn. Deze problematiek
geldt ook voor de coördinerende rol van de regionale brandweer. Niet
alleen waar het gaat om de voorbereiding van het gecoördineerd optreden,
maar vooral ook om de coördinatie van de voorbereiding op de rampenbestrijding.Een geheel ander aandachtspunt is de positie van de vrijwilliger in de
toekomst binnen de rampenbestrijdingsorganisatie. Aan de rampenbestrijdingsorganisatie
en daarmee de brandweerorganisatie worden steeds hogere eisen gesteld en worden
nieuwe taken toebedeeld. Het omgaan met gevaarlijke stoffen bijvoorbeeld vraagt
steeds meer kennis. Hoe zwaarder de taken en eisen die gesteld worden aan
de organisatie hoe professioneler de vrijwilliger moet zijn.Van de vrijwilliger wordt nu geëist dat hij dezelfde opleiding heeft
als het beroepspersoneel. Voor vrijwillige onderofficieren en met name voor
vrijwillige officieren betekent dit veel studeren in de avonduren. Daarnaast
moeten de kennis en vaardigheden in de praktijk worden gebracht dan wel op
peil worden gehouden door oefeningen. Het draagvlak voor het tijdsbeslag dat
opleiding en oefening met zich brengt is echter beduidend kleiner geworden1. Door dit alles lijkt de grens aan belastbaarheid van
de vrijwilliger bereikt.Naast het aandachtspunt van belastbaarheid van de vrijwilliger bij de
brandweer bestaat een breder probleem. Uit de leeftijdsopbouw van de
vrijwilliger in de rampenbestrijdingsorganisatie blijkt dat de komende jaren
rekening moet worden gehouden met een bovengemiddeld uittreden en dus een
grote vervangingsvraag. Voor de brandweerkorpsen geldt dat de komende jaren
dus extra inspanningen moeten worden geleverd om vrijwilligers te werven en
op te leiden.Daar waar in het verleden de korpsen wachtlijsten met vrijwilligers hadden,
zijn deze nu veelal verdwenen. De vraag naar vrijwilligers zal toenemen; niet
alleen bij de brandweer, maar ook bij de andere organisaties die betrokken
zijn bij de rampenbestrijding. Het is echter niet zeker of in de toekomst
het aanbod van vrijwilligers voldoende zal zijn. 2.4 Oplossingsrichting Territoriale congruentie hulpverleningsorganisaties als
randvoorwaarde voor betere samenwerking.Sinds de verschillende hulpverleningsorganisaties in regionaal verband
zijn georganiseerd is er al sprake van verschil in grenzen en schaalgrootte.
Deze lappendeken belemmert een optimaal functioneren van de rampenbestrijdingsorganisatie.
Op diverse wijzen is in de afgelopen jaren gestreefd naar territoriale afstemming
van de verschillende gebiedsindelingen. Zo is in de Wet geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen (Wghr) het uitgangspunt neergelegd dat de Wghr-regio's
dezelfde grenzen moeten hebben als de brandweerregio's. Bij de implementatie
van die wet is tevens door de toenmalig minister van Binnenlandse Zaken aan
de provincies verzocht om van de gelegenheid gebruik te maken de brandweeren
dus ook Wghr-regio's op de schaal van de politieregio's te brengen. Aan dit
verzoek is destijds weinig gehoor gegeven.Sinds de totstandkoming van de voorlopige samenwerkingverbanden in het
kader van het Project Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen
vindt evenwel de regionale samenwerking met betrekking tot de geneeskundige
hulpverlening bij zware ongevallen en rampen in veel gevallen op de schaal
van de politieregio's plaats.Daarnaast zijn diverse fusieprocessen en voornemens daartoe waarneembaar
met betrekking tot de brandweerregio's. Ik noem bijvoorbeeld de fusie van
drie brandweerregio's in Friesland en de bijna gefuseerde brandweerregio's
Noord- en Midden-Limburg. Dit alles leidt ertoe dat de drie hulpverleningsorganisaties
steeds meer op dezelfde schaal zijn georganiseerd. Een voorbeeld hiervan is
de situatie in Friesland.In het algemeen deel van de memorie van toelichting op de begroting voor
het jaar 1999 van mijn ministerie heb ik een onderzoek naar de voor- en nadelen
van territoriale congruentie van de regionaal georganiseerde hulpverleningsorganisaties
aangekondigd. Ongeveer 200 bestuurders en functionarissen bij brandweer, politie
en gezondheidszorg zijn geënquêteerd.De resultaten zijn helder. Er vindt een positieve ontwikkeling plaats
in de bereidheid tot samenwerking in de zwaailichtensector. De huidige samenwerking
tussen de betrokken instanties wordt hoog gewaardeerd. Het merendeel (91%)
van de respondenten is van mening dat de wil tot samenwerking zich positief
ontwikkelt. Een zeer grote meerderheid, 87% van de respondenten vindt territoriale
congruentie gewenst. Als gevolg van congruentie neemt volgens 58% van de respondenten
de professionaliteit toe. Indien als gevolg van territoriale congruentie middelen
zouden vrijkomen, dan zouden deze aan professionalisering worden besteed.
Tevens maakt territoriale congruentie een betere operationele afstemming en
coördinatie tussen de hulpverleningsorganisaties mogelijk (84% van de respondenten), zowel in de reguliere taakuitvoering als bij rampen
en calamiteiten. Ook zaken als vergelijkbare bevelstructuren tussen de hulpverleningsorganisaties
en een evenwichtige spreiding van tactische kwaliteiten worden volgens een
ruime meerderheid positief beïnvloed door territoriale congruentie. Dit
geldt ook voor een eenduidige bestuurlijke leiding. Last but not least is
73% van mening dat de bestuurlijke slagkracht, zowel bij de reguliere taakuitvoering
als bij rampen en calamiteiten wordt bevorderd, alsmede dat de kwaliteit van
de beleidscoördinatie zal toenemen (84%).Uit het onderzoek zijn vrijwel geen nadelen van territoriale congruentie
naar voren gekomen hoewel daar wel expliciet naar is gevraagd.Tevens heb ik onderzoek laten doen naar de financiële gevolgen van
territoriale congruentie. Bij dit onderzoek is uitgegaan van congruentie naar
grenzen van de huidige politieregio's. Een belangrijk neveneffect van een
dergelijke congruentie is dat er voor een aanzienlijk aantal gevallen sprake
is van schaalvergroting van de brandweerregio's. Uit het onderzoek blijkt
dat die schaalvergroting voor zowel de gemeenten als het Rijk afzonderlijk
8 à 9% efficiency-winst op kan leveren. Voor gemeenten betreft dit
de gemeentelijke bijdragen aan de regionale brandweer en voor het Rijk het
Besluit doeluitkering bestrijding van rampen en zware ongevallen.Een ander voordeel van territoriale congruentie is een vergemakkelijkte
invoering van C2000. Het betreft de ontwikkeling naar één netwerk
voor alle hulpverleningsorganisaties. Het feit dat de regio's in Nederland
territoriaal niet gelijk zijn, is een van de redenen dat gekozen is om C2000
via een zogenaamd clustermodel in te voeren. De overgang van de oude analoge
netwerken naar het nieuwe digitale C2000-netwerk kan hierdoor soepeler verlopen.
Een beter afgestemde regionale indeling van de hulpverleningsorganisaties
zou evenwel de implementatie sterk vereenvoudigen en de kosten kunnen beperken.
Daarnaast is de bestuurlijke aansturing van het implementatietraject van C2000
op voorhand een stuk eenvoudiger1.Kortom, de direct betrokkenen zien veel voordelen van territoriale congruentie.
Dit blijkt ook uit een reeds waar te nemen ontwikkeling van territoriale congruentie
van de regionale brandweer en het bestuur van de geneeskundige hulpverlening
bij rampen en zware ongevallen naar de schaal van de regionale politie.Beide gegevens wijzen erop dat het streven naar territoriale congruentie
actief zou moeten worden voortgezet. Reeds in het Bestuursakkoord nieuwe stijl
hebben gemeenten, provincies en Rijk aangegeven te bezien hoe gekomen kan
worden tot territoriale congruentie.Ook de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft aangegeven
er voordeel in te zien als alle hulpverleningsorganisaties bestuurlijk op
dezelfde schaal zijn georganiseerd. Gedoeld wordt daarbij op de besturen van
de brandweerregio's, de regionale colleges van politie en de besturen van
de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en in het verlengde
daarvan de besturen van de Regionale Ambulance Voorziening.In de praktijk blijkt in congruentieprocessen doorgaans aansluiting te
worden gezocht bij de huidige indeling van de politieregio's.Daarmee is evenwel niet gesteld dat die indeling in alle gevallen leidend
moet zijn. Zoveel mogelijk dient gestreefd te worden naar maatwerk. Mede gezien
de relatie tussen de politieregio's en de arrondissementsindelingen is aanpassing
van de politieregio's op voorhand niet aan de orde. Gelet op haar huidige verantwoordelijkheden bij regio-indelingen ligt
het voor de hand dat de provincies een stimulerende rol vervullen in een proces
van territoriale congruentie. In samenspel met de gemeenten, immers primair
verantwoordelijk voor de rampenbestrijding, zal dit proces uiteindelijk tot
een goed resultaat moeten kunnen worden gebracht.Waar mogelijk frictiekosten ontstaan bij de vorming van nieuwe regio's
is het de verwachting dat deze in relatie tot de te verwachten efficiencywinst
adequaat kunnen worden opgevangen.Ik ga uit van een door de provincies en gemeenten gedragen vrijwillig
proces, waarbij vanuit het Rijk daar waar noodzakelijk dit proces op verschillende
wijzen kan worden ondersteund. Naar verwachting zal de territoriale congruentie
voor het jaar 2002 geëffectueerd kunnen zijn. Het sluitstuk met betrekking
tot de territoriale afstemming zou het wettelijk verankeren van de nieuwe
situatie moeten zijn. Verdergaande samenwerking tussen regionale besturen brandweer
en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampenIn een aantal regio's zijn de betrokken gemeenten overgegaan tot een vorm
van bestuurlijke integratie, waarbij de besturen voor de regionale brandweer
en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen zijn samengaan.
Doel van deze bestuurlijke integratie is een interdisciplinaire en integrale
benadering van de problemen met betrekking tot de rampenbestrijding. Daarnaast
neemt door deze ontwikkeling ook de bestuurlijke druk af. Dat wil zeggen dat
minder overleggen nodig zijn voor een zelfde zoniet eenduidiger resultaat
waardoor efficiënter met de tijd van betrokken actoren wordt omgegaan.Deze ontwikkeling van nauwe samenwerking door middel van bestuurlijke
integratie is goed te begrijpen vanuit de grote inhoudelijke verwevenheid
van brandweer en de volksgezondheid bij grootschalig optreden. Het gaat bij
de rampenbestrijding, maar ook bij de dagelijkse hulpverlening, veelal om
het redden van de slachtoffers. Hoewel de brandweer daarbij vooral is gericht
op het bevrijden van slachtoffers en de gezondheidszorg er op is gericht de
slachtoffers te verzorgen, kunnen beide taakvelden niet gescheiden en als
exclusief domein worden gezien.Niet alleen uit de ontwikkeling van integratie van de regionale besturen
brandweer en geneeskundige hulpverlening blijkt dat de problematiek waarmee
de diensten te maken hebben op het terrein van de openbare veiligheid nauw
met elkaar samenhangt. Te zien is ook dat in een aantal regio's op hetzelfde
moment vergaderd wordt door het bestuur dan wel de besturen van de regionale
brandweer en de geneeskundige hulpverlening en de regionale politie. Veelal
wordt de agenda op regionaal niveau gecoördineerd.Deze door een aantal geharmoniseerde regio's ingezette ontwikkelingen
roept de vraag op of en hoe elders in het land zou moeten worden bevorderd
dat zowel materieel als formeel één bestuur voor in ieder geval
de brandweer en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ontstaat,
bijvoorbeeld in een personele unie met het regionaal college. Er zou met het
oog op de rol van de politie bij de rampenbestrijding tevens kunnen worden
gekomen tot een agenda coördinatie met de regionale politie respectievelijk
het regionaal college.Bij de beantwoording van bovenstaande vraag zullen ook andere aandachtspunten
in beschouwing kunnen worden genomen. Het betreft de verdeling
van taken en bevoegdheden van een dergelijk (geïntegreerd) regionaal
bestuur in relatie tot die van de provincie respectievelijk de gemeenten.
In dat verband rijst ook het vraagstuk van de toedeling van bestuurlijke verantwoordelijkheden
en coördinatie binnen de bestuurlijke hoofdstructuur van gemeenten, provincies
en Rijk. Met betrekking tot de beantwoording van dat vraagstuk heeft de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in zijn notitie «Inrichting
en functioneren binnenlands bestuur» van februari 1999 reeds kaders
aangegeven die zullen worden betrokken bij bovenstaande vragen.Van belang in dit licht is ook een verdere uitwerking van een samenwerkingsmodel
tussen gemeenten, regio en provincie in relatie tot de rampenbestrijding.
Hierbij rijst de vraag in hoeverre de positie van de provincie in de voorbereiding
op de rampenbestrijding helder is. De commissie Hermans bepleitte de provincie
beter in staat te stellen de kwaliteit van het oefenbeleid in het kader van
de rampenbestrijding te bewaken1.Een betrokkenheid van de provincie bij de voorbereiding op de rampenbestrijding
is logisch gezien de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Commissaris
van de Koningin bij calamiteiten. In deze discussie kan ook de rol van een
coördinerend burgemeester meegenomen worden.Aangetekend moet worden dat van eventuele uitbreiding van de bevoegdheden
van de provincie als sluitstuk van een samenwerkingsmodel met gemeenten en
regio, allereerst bezien moet worden in hoeverre de provincies gebruik maken
van de huidige bevoegdheden. Duidelijk is dat niet alle provincies in even
sterke mate gebruik maken van de hen nu ter beschikking staande instrumenten.
Uitbreiding van de bevoegdheden van de provincie is dan ook pas te overwegen
indien duidelijk is dat daaraan dan ook in de toekomst een actieve invulling
wordt gegeven. In dat kader valt te overwegen de ambtsinstructie van de Commissaris
van de Koningin aan te passen.Over het vraagstuk van bestuurlijke integratie en de verhouding tot de
bestuurlijke hoofdstructuur is reeds in het werkprogramma van de Raad voor
het openbaar bestuur (Rob) een (voorlopige) onderzoeksvraag opgenomen. In
de definitieve opdrachtformulering heb ik de Rob verzocht de ontwikkeling
naar territoriale congruentie als uitgangspunt te nemen. Daarnaast heb ik
gevraagd in hoeverre ook de vorming van de Regionale Ambulance Voorziening
daarbij betrokken kan worden. Meer in het algemeen vraagt de positie van de
geneeskundige sector aandacht. In het bijzonder het gegeven dat in die sector
veel private actoren werkzaam zijn en dat veelal verantwoordelijkheden zijn
ondergebracht bij wethouders. Dit in tegenstelling tot de brandweer en de
politie die tot het pakket van de burgemeester behoren. De Rob brengt in de
tweede helft van 1999 advies uit. Verbetering van de grensoverschrijdende samenwerking met
Duitsland en BelgiëDe grensoverschrijdende samenwerking met Duitsland en België in het
kader van de rampenbestrijding verdient de aandacht, gelet op de knelpunten
die samenwerking met hulpverleningsdiensten uit de buurlanden bemoeilijken.
Deze knelpunten liggen in het bijzonder op het vlak van de geneeskundige hulpverlening
en de communicatie. In overleg met de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en Verkeer en Waterstaat is een aanvang gemaakt met het opstellen
van een plan van aanpak om de gesignaleerde knelpunten weg te nemen. Onderdeel
daarvan is een evaluatie en eventuele aanvulling van de bijstandsovereenkomsten
met Duitsland en België. Het definitieve plan van aanpak is voor het
einde van dit jaar gereed. Verankering regionaal organisatieplan brandweerzorg en
rampenbestrijdingIn de huidige Brandweerwet 1985 is de taak van de regionale brandweer
beschreven. Het betreft een minimum pakket. Over eventuele uitbreiding en
de invulling van dat pakket moeten afspraken tussen de samenwerkende gemeenten
worden gemaakt. Deze afspraken moeten worden neergelegd in de gemeenschappelijke
regeling en de gemeentelijke verordeningen.In het kader van het Project Versterking Brandweer is echter geconstateerd
dat de intergemeentelijke samenwerking veelal van vrijblijvende aard is. Vaak
bestaat geen duidelijkheid over de relatie tussen de taken van de regionale
brandweer en die van de gemeentelijke korpsen. Het zijn echter wel de gemeentelijke
korpsen die de basis vormen van het optreden in groter verband indien zich
een ramp of zwaar ongeval voordoet. Het is dus noodzaak dat vanuit het oogpunt
van effectief optreden in het kader van de rampenbestrijding in regionaal
verband afspraken worden gemaakt omtrent de bijdrage van ieder gemeentelijk
korps.In het kader van het Project Versterking Brandweer hebben de meeste brandweerregio's
een organisatieplan voor de brandweerzorg en rampenbestrijding in de regio
opgesteld. Deze plannen geven aan hoe de organisatie van onder andere de rampenbestrijding
er uit moet zien en wie daartoe welke inspanningen dient te leveren.Uit een analyse van de organisatieplannen die in de meeste regio's zijn
vastgesteld blijkt dat de verankering van het organisatieplan in de gemeenschappelijke
regeling en de verordening van de deelnemende gemeenten aandacht vereist.
Nog niet altijd wordt onderkend dat afspraken over intergemeentelijke samenwerking
en de taken en bevoegdheden van de gemeenten en de regio uiteindelijk moeten
worden vastgelegd in deze regelingen. Voorkomen moet worden dat afspraken
over samenwerking een vrijblijvend karakter hebben.Een nadere beschouwing van de diverse regionale organisatieplannen laat
tevens zien dat deze vaak zijn gericht op de eigen rol van de brandweer binnen
de rampenbestrijding. De organisatieplannen zijn nog te «brandweerrood»
ingericht. In beperkte mate is sprake van aandacht voor de eigen coördinerende
rol van de regionale brandweer in de daarbij behorende samenwerking met de
politie en de geneeskundige diensten. Ook de stuurgroep PVB is die mening
toegedaan1.Te constateren is dat bijna alle regionale brandweren regionale organisatieplannen
hebben opgesteld, maar dat de feitelijke uitvoering daarvan niet overal voldoende
vorm krijgt. Het formeel vastleggen van afspraken door de aan de brandweerregio
deelnemende gemeenten is tot nu toe achterwege gebleven. Ik merk op dat het
uitblijven van zekerheid over het beschikbaar komen van extra Rijksmiddelen
hierbij een rol gespeeld kan hebben.Te overwegen is het opstellen van het regionaal organisatieplan als een
taak van de regionale brandweer wettelijk te verankeren. Hiermee zou een verworvenheid
van het Project Versterking Brandweer zeker kunnen worden gesteld.Vanuit een oogpunt van uniformiteit waardoor zinvolle uitspraken over
relatieve prestaties (uitwisselbaarheid van managementrapportages) van de
regio's mogelijk worden valt tevens te overwegen in overleg met het veld aan
te geven welke elementen een organisatieplan in ieder geval moet
bevatten. In het bijzonder doel ik daarbij op de taakverdeling tussen de regionale
en gemeentelijke brandweren in het kader van de rampenbestrijding. Ook kan
gedacht worden aan de invulling van de inbreng van politie, gezondheidszorg
en andere organisaties als bijvoorbeeld gemeentelijke diensten en waterschappen.De bevoegdheid tot het vaststellen van het organisatieplan dient te berusten
bij het bestuur van de regionale brandweer. Vanuit het oogpunt van bestuurlijke
betrokkenheid en vergroting van de samenhang in het rampenbestrijdingsbeleid
dienen echter ook de regionale besturen van politie en de geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen een rol te hebben in het vaststellen van het regionaal
organisatieplan. Immers, het regionaal organisatieplan behoort ook aan te
geven wat van de gezondheidszorg en de politie wordt verwacht. Behoud vrijwilligheidDe organisatie van de rampenbestrijding steunt in grote mate op vrijwilligers.
Dat is een goede zaak. Ik acht het van grote waarde dat de burger in staat
wordt gesteld om persoonlijk bij te dragen aan de veiligheid van de samenleving.
Het algemeen belang dienen en mensen helpen is bijvoorbeeld één
van de belangrijkste beweegredenen van vrijwilligers om zich aan te sluiten
bij de brandweer. Dit beeld wordt opnieuw bevestigd in het onderzoek «Brandweer
en vrijwilligers» dat in opdracht van mijn ministerie is uitgevoerd
.Een ander belangrijk voordeel van de inzet van vele vrijwilligers is dat
de lokale inbedding van de brandweerorganisatie is verzekerd. De organisatie
is niet alleen voor de burgers, maar ook van de burgers.Daarnaast is het van belang te onderkennen dat de kosten voor de brandweer
en rampenbestrijding zonder inzet van vrijwilligers aanzienlijk zullen toenemen.
Nu investeren in behoud van vrijwilligers voorkomt aanzienlijk hogere structurele
uitgaven in de toekomst.Ondanks de knelpunten met betrekking tot de vrijwilligheid zoals eerder
in dit hoofdstuk genoemd, zijn bovenstaande voordelen voor mij aanleiding
om samen met het verantwoordelijke veld actief te streven naar het behoud
van het vrijwilligerskarakter van de rampenbestrijdingsorganisatie in het
algemeen en de brandweer in het bijzonder. Enerzijds door te streven naar
minder tijdsbelasting van de brandweervrijwilliger. Anderzijds door het aanbod
van vrijwilligers in het algemeen te vergroten. Hoewel ik verwacht dat de
versterking van de regionale brandweer in het kader van de uitvoering van
PVB – ik doel hier op de uitbreiding van de beroepsondersteuning van
administratieve aard – de vrijwilliger zal ontlasten, zou ook op andere
wijzen moeten worden gewerkt aan verdere ontlasting van de vrijwilliger. Verminderen tijdsbelasting brandweervrijwilligerDe vrijwilliger besteedt steeds meer tijd aan opleiden en oefenen waardoor
de bereidheid om vrijwilliger te zijn onder druk staat. Immers, de vrijwilliger
is een professional (in meer of mindere mate geldt deze problematiek overigens
ook voor de vrijwilligers bij andere organisaties als de gezondheidszorg).In dit kader verdienen de opleidingseisen, zoals die in het Besluit brandweerpersoneel
zijn neergelegd, nadere aandacht. Uit onderzoek van de Inspectie brandweerzorg
en rampenbestrijding naar de uitvoering van dit besluit is gebleken dat het
koppelen van opleidingseisen aan rangen in het besluit niet functioneel is.
Het dwingt personeel, benoemd in een bepaalde rang, te voldoen aan de daarbij
behorende opleidingseisen. Deze eisen zijn evenwel voor het functioneren
van betrokkene niet altijd relevant. Zeker van vrijwilligers mag niet meer
worden geëist dan strikt noodzakelijk is voor het functioneren.Ik acht het daarom wenselijk de opleidingseisen in dit licht te herzien
door deze te koppelen aan de functie en niet meer aan de rang. Het Besluit
brandweerpersoneel dient dan in die zin te worden aangepast.Niet alleen vanuit het oogpunt van belasting van de vrijwilliger dient
naar het opleidingsniveau gekeken te worden. Ook uit het belang van de veiligheid
van het personeel en van slachtoffers dient daarnaar gekeken te worden. Uit
het onderzoek van de inspectie gebleken dat in 40% van de gemeenten vrijwillig
en beroepsbrandweerpersoneel, met actieve rollen in de rampenbestrijding,
is aangesteld in rangen die niet worden ondersteund door het opleidingsniveau
dat bij die rang hoort. Daarom is systematische aandacht nodig voor de kwaliteitsverbetering
van het geheel van opleiden, oefenen en ervaring opdoen.Een aanvullende maatregel in het kader van de tijdsbelasting van vrijwilligers
kan zijn bepaalde functies uitsluitend door beroepspersoneel te laten uitoefenen.
Op deze wijze is op voorhand duidelijk welke taken niet van vrijwilligers
worden verwacht.Deze ontwikkeling heeft echter ook een schaduwzijde, zo hebben ervaringen
in andere sectoren ons geleerd. Professionalisering van de welzijnssector
bijvoorbeeld, heeft er toe geleid dat de sector minder aantrekkelijk werd
voor vrijwilligers. Zonder nu te stellen dat een dergelijk effect zich per
definitie ook voordoet bij de brandweerorganisatie, is het wel iets waar rekening
mee moet worden gehouden. Zorgdragen voor voldoende aanbod van vrijwilligersDoor het verminderen van de tijdsbelasting van de brandweervrijwilliger
is niet veiliggesteld dat het aanbod van vrijwilligers groot genoeg is om
in de vervangingsvraag te voorzien. Dit geldt niet alleen voor de brandweer
maar ook voor andere organisaties binnen de rampenbestrijding waar veel vrijwilligers
actief zijn. Zeker omdat de doelgroep waarop de werving van de vrijwilliger
zich richt, de achttien- tot vijfendertigjarigen, de komende jaren afneemt
bestaat onzekerheid over het aanbod van vrijwilligers.Daarnaast moet het vrijwilligerswerk binnen de rampenbestrijding concurreren
met andere vormen van vrijetijdsbesteding waar spanning, techniek en teamwork
gecombineerd kunnen worden. Ook het dienstbaar zijn aan de samenleving kan
op andere wijzen worden ingevuld. Het is zaak om actief vrijwilligers te werven
en de randvoorwaarden waaronder rechtspositionele voorzieningen aantrekkelijk
te maken.De brandweer, maar ook organisaties als het Nederlands Rode Kruis en de
Nationale Reserve hebben bij het aantrekken van vrijwilligers lange tijd kunnen
vertrouwen op het hebben van een goede naam en op mond tot mond reclame. Nu
moeten deze organisaties echter actief naar buiten treden en een duidelijk
positief imago opbouwen.Vrijwilligers waren voorheen vooral mannen van autochtone afkomst. Vanuit
de overtuiging dat ook de rampenbestrijdingsorganisatie een afspiegeling van
de samenleving dient te zijn en omdat de noodzaak groeit om de potentiële
doelgroep te vergroten, zal bijvoorbeeld de brandweer ook aantrekkelijk moeten
zijn voor vrouwen en mensen van allochtone afkomst. Dat vergt een gerichte
werving bij deze nieuwe doelgroepen naast de oude. Dit gaat niet vanzelf.
Ik ondersteun inspanningen op dit terrein van bijvoorbeeld gemeenten graag
en ben voornemens deze zonodig te activeren. In dat licht overweeg
ik het initiëren van nationale wervingscampagnes.Eerder memoreerde ik aan het onderzoek Brandweer en vrijwilliger. Dit
onderzoek krijgt een vervolg waarin bekeken wordt hoe de rechtspositie van
de vrijwilliger en de houding van werkgevers ten opzichte van vrijwilligers
kunnen worden verbeterd. Het vervolgonderzoek zal naar verwachting aan het
einde van dit jaar gereed zijn. 3. Voorkomen is beterRealiseren van een organisatie die in staat is om op adequate wijze
invulling te geven aan het beperken, beheersen en het voorkomen van risico's
die kunnen leiden tot rampen en zware ongevallen.3.1 Inleiding Winst aan de voorkantDe laatste jaren wordt steeds meer onderkend dat de meeste winst te halen
is aan de voorkant van de veiligheidsketen. De voorkant van de veiligheidsketen
bestaat uit pro-actie en preventie. Bij pro-actie gaat het, zoals gezegd,
om het structureel tegengaan van onveiligheid, dus om het wegnemen van de
oorzaak van gevaar. Preventie is het samenstel van maatregelen ter voorkoming
van ongevallen en ter beperking van de gevolgen ervan.Indien in een vroege fase van de besluitvorming over (potentieel) risicovolle
zaken aandacht wordt gegeven aan alle veiligheidsaspecten kunnen veel effectievere
maatregelen worden genomen. Bovendien is het een gegeven dat het achteraf
aanbrengen van veiligheidsvoorzieningen óf onmogelijk is óf
aanzienlijk meer kosten met zich meebrengt. Het belang van de fasen pro-actie
en preventie in de veiligheidsketen vormt een essentieel onderdeel van de
integrale benadering van veiligheidsbeleid, zoals die door het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties sinds 1995 wordt uitgedragen. Relevant voor infrastructuur en ruimtelijke ordeningHet beleid ter bevordering van veiligheid door middel van pro-actie en
preventie is relevant voor veel verschillende zaken: grote infrastructurele
bouwwerken, zoals de Hoge Snelheidslijn; voor ondergrondse bouwwerken, zoals
de Westerscheldetunnel; voor chemische bedrijven met de kans op een zwaar
ongeval, maar ook voor grootschalige branden in andere bouwwerken. Kortom,
bij ontwikkelingen op het terrein van infrastructuur, ruimtelijke ontwikkeling
en ontwikkelingen rond bouwen en bouwwerken. Hierbij zijn uiteraard vele actoren
betrokken, zoals lokale overheden, hulpverleningsorganisaties, andere departementen
en vele partijen uit de marktsector. Pro-actie en preventie langs twee sporenAan pro-actie en preventie moet langs twee sporen worden gewerkt. Het
ene is het rijksniveau, waarbij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
vanuit zijn coördinerende verantwoordelijkheid voor integrale veiligheid
betrokken is bij de planontwikkeling voor grote infrastructurele projecten.
Tevens is de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verantwoordelijk
voor de algemene beleidsontwikkeling op het gebied van pro-actie en preventie.Het andere spoor is het gemeentelijke en regionale niveau. Gemeenten worden
immers ook in de voorbereidende fase geconfronteerd met de aanleg
van grote infrastructurele projecten. Gemeentelijke en regionale brandweren
zijn betrokken bij de vergunningverlening. Daarnaast zijn de gemeenten verantwoordelijk
voor de pro-actie en preventie waar het gaat om niet-landelijke of bovenregionale
projecten met bijzondere risico-aspecten. Integraal VeiligheidsprogrammaOnlangs heeft het kabinet het Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) uitgebracht,
ter voortzetting van het integraal veiligheidsbeleid van het vorige kabinet.
Het gaat daarbij om zowel sociale als fysieke aspecten van veiligheid en de
inbreng van medeoverheden, maatschappelijke organisaties en private partners.
In het IVP komen de onderwerpen jeugdcriminaliteit, overlast, geweld en horeca,
veilige leefomgeving, overvallen en straatroof, voertuigencriminaliteit en
verkeersveiligheid aan de orde. Met name bij de onderwerpen veilige leefomgeving
en verkeersveiligheid ligt een relatie met de rampenbestrijding.In het IVP is ook onafhankelijk ongevallenonderzoek opgenomen. De regering
hecht grote waarde aan diepgaand onderzoek naar de oorzaken van zware ongevallen
en rampen, om achterliggende oorzaken van het ongeval te achterhalen en om
maatschappelijke verontrusting weg te nemen door het verschaffen van helderheid
voor slachtoffers dan wel nabestaanden. Deze lessen vormen tevens de basis
om herhaling te voorkomen en dus pro-actief en preventief te handelen.Voor het diepgaand onderzoek naar transportongevallen zal de onafhankelijke
Raad voor de Transportveiligheid in 1999 van start gaan. Voor het onderzoeken
van defensieongevallen is er de onafhankelijke Defensieongevallenraad i.o.
Het onderzoek naar ongevallen en incidenten die buiten het werkterrein van
deze raden vallen, heeft mijn bijzondere aandacht. Het gaat dan onder andere
om natuur- en milieurampen, kernrampen, industriële rampen, ernstige
verstoringen van de openbare orde en gevaren voor de volksgezondheid.Zoals reeds eerder aan de Tweede Kamer is gemeld laat het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, samen met onder andere Verkeer
en Waterstaat, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een verkenning uitvoeren
naar nut en noodzaak van onafhankelijk onderzoek naar deze ongevallen. Speciale
aandacht zal daarbij worden gegeven aan de onafhankelijkheid en de integrale
aanpak van het ongevallenonderzoek.In het belang van het diepgaand ongevallenonderzoek in het algemeen, is
het wenselijk om de drie ontwikkelingen op het gebied van onafhankelijk onderzoek
(in de transportsector, bij defensieongevallen en op het resterende terrein)
in onderling verband te plaatsen en te stroomlijnen. Het gaat dan om het vinden
van gezamenlijke uitgangspunten voor ongevallenonderzoek en het voorkómen
van versnippering. De verkenning zal in het voorjaar 2000 worden afgerond. 3.2 ResultatenOnder meer in het kader van het integraal veiligheidsbeleid van de afgelopen
jaren zijn op rijksniveau belangrijke aanzetten gegeven voor meer pro-actie
en preventie. Het instrumentarium voor de VeiligheidsEffectRapportage (VER)
is in opbouw en de ontwikkeling van het beveiligingsconcept voor ondergrondse
bouwwerken is ter hand genomen. De VeiligheidsEffectRapportageOm bij lokale overheden, hulpverleners, maar ook ontwerpers, toekomstige
gebruikers en eigenaren veiligheid al bij het begin van het ontwerpproces
onder de aandacht te brengen en gedurende de bouw en het gebruik onder de
aandacht te houden, is de VeiligheidsEffectRapportage ontwikkeld. De VER en
het bijbehorende instrumentarium bieden hulpmiddelen om de besluitvorming
rond projecten zo te organiseren dat op de daarvoor geëigende momenten
de juiste veiligheidsvragen worden gesteld en de juiste veiligheidsactiviteiten
worden gestart.Recentelijk is gestart met de toepassing van het instrumentarium in een
beperkt aantal projecten (ruimtelijke ordening en infrastructuur) om de bruikbaarheid
te toetsen en eventueel te verbeteren. Daarbij wordt tevens bezien of de VER
beperkt moet blijven tot ruimtelijke ordening en infrastructuur of dat uitbreiding
tot andere soorten besluiten wenselijk is. Er zal voor worden zorggedragen
dat de VER geen doublures oplevert met andere effectrapportages, als bijvoorbeeld
de MilieuEffectRapportage (MER). Ook is het niet de bedoeling dat de VER leidt
tot aanpassingen van de formele besluitvorming.Er begint nu vanwege de proefprojecten aandacht bij gemeenten te ontstaan
voor de VER. In samenwerking met het Informatiepunt Lokale Veiligheid van
de VNG zal een databank voor «best practices» worden opgezet.
Ook zal in 2000 flankerend beleid worden gevoerd om de mogelijkheden van de
VER voor toepassing in gemeenten verder onder de aandacht te brengen. Het
streven is erop gericht dat daardoor aan het einde van deze kabinetsperiode
25% van de gemeenten het instrument VER heeft toegepast. Beveiligingsconcept ondergrondse bouwwerkenIn verband met de beperkte ruimte in Nederland wordt steeds vaker ondergronds
gebouwd of worden wegen en spoorwegen overkapt. Dit heeft consequenties voor
de gevolgen van en risico's bij calamiteiten, zowel voor burgers als voor
het optreden van hulpverleningsorganisaties. In 1996 is daarom een gezamenlijk
project van het ministerie van Binnenlandse Zaken en het Centrum Ondergronds
Bouwen gestart, het project «Beveiligingsconcept ondergrondse bouwwerken».
In dit project worden voor onder andere de fysieke veiligheid veiligheidsnormen
ontwikkeld, aan de hand waarvan besluitvorming kan plaatsvinden over voorzieningen
en maatregelen ter bevordering van de veiligheid van ondergrondse gebouwen.Allereerst is een «Leidraad bij de besluitvorming» gemaakt.
Hierin staat welke veiligheidsaspecten moeten worden meegewogen bij beslissingen
over een ondergronds bouwwerk, op welke wijze, wanneer dat moet gebeuren en
wie waarvoor verantwoordelijk is.Dit najaar wordt de leidraad in regionale voorlichtingsbijeenkomsten onder
de aandacht gebracht. De leidraad wordt uitgebracht in een papieren versie
en op CD-rom. Tevens wordt de leidraad gepubliceerd op internetsites van het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Centrum Ondergronds
Bouwen.Daarnaast zijn «Specifieke beveiligingsconcepten» voor bepaalde
ondergrondse bouwwerken voorzien, waarin is aangegeven welke maatregelen en
voorzieningen nodig zijn om een ondergronds bouwwerk voldoende veilig te maken.
De beveiligingsconcepten zijn bedoeld voor ontwerpers, bouwers, hulpverleners,
vergunningsverleners en gebruikers. In de loop van 2000 zullen beveiligingsconcepten
voor ondergrondse parkeergarages en winkelcentra worden opgesteld.
Hierna zal bezien worden of ook voor andersoortige ondergrondse bouwwerken
specifieke beveiligingsconcepten ontwikkeld moeten worden.Met betrekking tot ondergrondse bouwwerken zoals verkeers- en spoorwegtunnels
is het ook van belang dat ook daarin gecommuniceerd kan worden. Het C2000
netwerk zal ten behoeve van de hulpverleningsdiensten ook in dergelijke ondergronds
bouwwerken moeten kunnen functioneren. Daarvoor zal in een aantal gevallen
een speciale voorziening nodig zijn. Ik ben voornemens de verantwoordelijkheid
voor het aanbrengen van deze voorzieningen bij de eigenaar dan wel beheerder
van het object te leggen. Grote infrastructurele projectenBij vele grote infrastructurele projecten is de aandacht voor fysieke
veiligheidsaspecten toegenomen. Het gaat hierbij om de HogeSnelheidsLijn-zuid,
de Betuweroute en de Westerscheldetunnel.Het ministerie van BZK vervult ten aanzien van fysieke veiligheid bij
dergelijke projecten in relatie tot de andere betrokken departementen een
coördinerende rol, die met name gericht is op de bevordering van de hulpverlening.Ik acht het van groot belang om het ingezette beleid op dit gebied voort
te zetten en verder te ontwikkelen. Pro-actie en preventie op regionaal en gemeentelijk niveauIn het kader van het Project Versterking Brandweer is onderkend dat pro-actie
en preventie ook regionaal en lokaal meer aandacht moeten krijgen als essentiële
schakels in de veiligheidsketen. Integrale veiligheid kan op deze niveaus
anders niet worden gerealiseerd. Bij pro-actie en preventie moet niet slechts
worden gedacht aan grootschalige infrastructurele projecten. Ook bij de totstandkoming
of wijziging van bijvoorbeeld bestemmingsplannen of inrichten van openbare
ruimten zijn op een kleinere schaal elementen van voorkomen en beperken aan
de orde.In de referentiekaders Project Versterking Brandweer is derhalve ook aandacht
besteed aan de pro-actie en preventie. Naast deze referentiekaders zijn producten
verschenen als de publicaties Stappenplan integrale veiligheid, Brandweer
en integrale veiligheid, de VNG-publicatie Gemeentelijk veiligheidsbeleid
en de Effectwijzer. Deze producten geven een eerste aanzet voor een gemeentelijk
en regionaal beleid gericht op pro-actie en preventie en de betrokkenheid
van de rampenbestrijdingsorganisatie daarbij. 3.3 Huidige aandachtspunten Normering fysieke veiligheidHet gedachtegoed van de integrale benadering van veiligheid is nog onvoldoende
uitgekristalliseerd. Het betrekken van de fysieke aspecten van veiligheid
al in de beginfase van de besluitvorming over grote projecten is nog niet
vanzelfsprekend. Daarom is de VeiligheidsEffectRapportage in de steigers gezet.
Dit instrument richt zich op het proces van besluitvorming zonder inhoudelijk
richting te geven aan de besluitvorming.Bij de planning en uitvoering van infrastructurele projecten is bij beleidsmakers,
lokale overheden, projectontwikkelaars en uitvoerders ook een sterke behoefte
gebleken aan normering op het gebied van fysieke veiligheid. Men vraagt zich
af wanneer voldoende maatregelen zijn genomen om een adequaat veiligheidsniveau
te waarborgen. Te vaak is er sprake van een ad-hoc benadering,
waarin voor elk project afzonderlijk een ingewikkelde exercitie nodig is om
te bepalen of een voldoende veiligheidsniveau wordt bereikt. Gemeenten en regioPro-actie en preventie met betrekking tot de rampenbestrijding behoren
tot nu toe in beperkte mate tot het takenpakket van de regionale brandweer
en gemeenten. Mede hierdoor zijn gemeenten en regionale brandweren nog niet
voldoende toegerust om de taken op het gebied van pro-actie en preventie uit
te kunnen voeren. De ongeveer honderd formatieplaatsen die in het kader van
het Project Versterking Brandweer ter beschikking zijn gesteld aan de regionale
brandweren waren bedoeld voor de bedrijfsvoering en beleidsondersteuning en
zijn dus niet gericht op de aandachtsvelden pro-actie en preventie. Daarnaast
bestaat er nog niet altijd voldoende bestuurlijke aandacht voor deze onderwerpen.
Op korte termijn vragen enkele ontwikkelingen echter wel om extra inspanningen.Zo komen er op grond van de Seveso II-richtlijn van de Europese Unie nieuwe
verplichtingen op het gebied van de veiligheidszorg ten aanzien van de meest
risicovolle industrieën, waarbij ook de brandweer een belangrijke taak
heeft. Ook zijn er de nieuwe grote infrastructurele projecten zoals HSL-Oost
en Betuweroute Noordtak, waarbij deelname door regionale brandweren in de
besluitvorming dringend gewenst is. Het ontbreekt echter aan de capaciteit,
kennis en kunde daarvoor.Een rapport van de Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding van april
1999 bevestigt dit beeld1. De betrokkenheid en
kennis van de brandweer bij het ontwerpen en ontwikkelen van ruimtelijke ordening
en infrastructurele projecten en de kennis van risico's en effecten is in
het algemeen te gering om op de juiste wijze pro-actief te handelen.Door het ontbreken van deugdelijke pro-actie is niet uit te sluiten dat
gevaren van ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening of infrastructuur
pas blijken op het moment dat (de plannen voor) bijvoorbeeld een industrie(gebied)
of een autoweg zich al in een vergevorderd stadium bevinden.Uit het weinig toepassen van gebruiksvergunningen, het geringe aantal
controles dat wordt uitgevoerd en de beperkte deskundigheid waarover kan worden
beschikt, kan worden afgeleid dat aan de preventie ten aanzien van gevaarlijke
stoffen geen hoge prioriteit wordt gegeven. 3.4 Oplossingsrichtingen RisicobeleidOm in de leemte in normering van fysieke aspecten van veiligheid te voorzien,
ben ik voornemens de komende jaren een risicobeleid te ontwikkelen, als onderdeel
van het gehele veiligheidsbeleid.Het doel daarvan is om bij projecten eenduidige antwoorden te realiseren
op de vragen wat een aanvaardbaar veiligheidsniveau is, wanneer de hulpverlening
adequaat kan optreden bij calamiteiten en welke risico's overblijven na toepassing
van pro-actieve en preventieve maatregelen.Het betreft hier een algemeen kader. Ook voor specifieke beleidsterreinen
zal mede aan de hand van dat algemeen kader een aanvaardbaar veiligheidsniveau
moeten worden geformuleerd. Als voorbeeld zijn de te ontwikkelen specifieke
beveiligingsconcepten voor ondergrondse bouwwerken te noemen. De behoefte hieraan bestaat ook bij andere ministeries. Met Verkeer en
Waterstaat en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer zal
nauw worden samengewerkt om gezamenlijk deze meetlat en normen te ontwikkelen.Het eerste onderwerp dat in dat verband alsmede in het kader van het Integraal
Veiligheidsprogramma zal worden aangepakt, is een maatschappelijk aanvaardbaar
veiligheidsniveau voor infrastructuur en transport. Doelstelling is ten behoeve
van bestuurders normen te ontwikkelen aan de hand waarvan ten aanzien van
infrastructurele projecten en bouwprojecten in de nabijheid van infrastructuur
getoetst kan worden hoe dit maatschappelijk aanvaardbaar veiligheidsniveau
moet worden bereikt. Het streven is deze veiligheidsnormen in 2002 beschikbaar
te hebben. Versterking regionale brandweerZoals gezegd dienen de regionale brandweren hun pro-actieve en preventieve
taken beter te kunnen uitoefenen dan thans mogelijk is. Daarbij gaat het vooral
om taken die behoren tot de verantwoordelijkheid van de betrokken gemeenten.De organisatie van de regionale brandweren zal hiertoe adequaat moeten
worden ingericht. Gezien de specifieke deskundigheid die is gewenst ligt het
niet voor de hand dat deze binnen iedere gemeente voorhanden is. Een concentratie
van deskundigheid bij de regionale brandweer ter ondersteuning van de deelnemende
gemeenten verdient de voorkeur.Ten eerste zal de taakomschrijving van de regionale brandweer zoals opgenomen
in de Brandweerwet 1985 moeten worden aangepast. In de taakomschrijving is
pro-actie en preventie ten aanzien van de rampenbestrijding niet opgenomen.
Wel bestaat alom overeenstemming dat juist de regionale brandweer terzake
een belangrijke rol kan spelen.Daarnaast is er bij de regionale brandweren een tekort aan mensen met
de benodigde kennis en kunde omtrent pro-actie en preventie. Ook omdat Rijksbeleid
ten aanzien van grote infrastructurele projecten het nodige veroorzaakt in
de regio's wil ik stimuleren dat op regionaal niveau voldoende personele capaciteit
beschikbaar komt om de taken op het gebied van pro-actie en preventie naar
behoren te kunnen uitvoeren. Als onderdeel van de implementatie van het Project
Versterking Brandweer zal die extra capaciteit verwezenlijkt worden.Twee bijzondere knelpunten zullen met voorrang worden aangepakt, te weten
de reeds eerder genoemde verplichtingen vanuit de Europese Seveso II richtlijn
en de taken die er zijn ten aanzien van de bovenregionale infrastructurele
projecten.Voor deze knelpunten zal op korte termijn extra personele capaciteit met
voldoende specifieke deskundigheid beschikbaar komen. Het Rijk draagt bij
aan de financiering hiervan. 4 Normen voor veiligheidNaar een organisatie waarvan een kwalitatief goed functioneren is
gewaarborgd.4.1 Inleiding Kwaliteit als bestuurlijke verantwoordelijkheidHet bestuur is verantwoordelijk voor het waarmaken van een adequaat niveau
van fysieke veiligheid voor de burgers door de systematische zorg voor kwaliteit
van de betrokken organisaties. Dit betekent dat de bijdrage van
de rampenbestrijdingsorganisatie aan veiligheid moet worden uitgedrukt in
meetbare normen en criteria.Het is noodzakelijk dat de kwaliteitsnormen worden geaccepteerd door de
verschillende betrokkenen. Draagvlak bij de uitvoerende organen, maar ook
bij de bestuurlijk verantwoordelijken is nodig. De kwaliteitsnormen zullen
uiteindelijk de eigen normen van de betrokken partijen moeten worden waarvoor
zij zich verantwoordelijk voelen.De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is mede verantwoordelijk
voor de bevordering van een adequaat niveau van de rampenbestrijdingsorganisatie
in Nederland. Deze taak wordt enerzijds geconcretiseerd door de bevordering
van de totstandkoming van kwaliteitsnormen en anderzijds door de sturende
en toetsende rol van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
ten aanzien van de wijze waarop betrokken overheden hun taak vervullen. Twee vormen van kwaliteit; proces en inhoudMet betrekking tot de rampenbestrijdingsorganisatie onderscheid ik twee
vormen van kwaliteit. De eerste kent een procesmatige en de tweede een inhoudelijke
invalshoek. Beide invalshoeken kunnen niet los van elkaar worden gezien. Bij
beide vormen van kwaliteit geeft het verantwoordelijke bestuur aan welk niveau
wordt nagestreefd.Niet alle risico's kunnen worden uitgesloten. Indien zich een ramp of
zwaar ongeval voordoet, dienen de gevolgen daarvan te worden beheerst. Om
te bepalen aan welke eisen de rampenbestrijdingsorganisatie moet voldoen,
behoort een systematisch proces doorlopen te worden. Ten eerste moeten de
risico's in de regio en de daaraan verbonden gevolgen zo goed mogelijk in
kaart worden gebracht. Ten tweede dient op basis daarvan een besluit te worden
genomen over de mate waarin men op deze risico's voorbereid wil zijn. Ten
derde kan dan de gewenste rampenbestrijdingsorganisatie tot stand worden gebracht.
Ten slotte dient de organisatie actueel gehouden te worden omdat de risico's
in een regio kunnen veranderen, bijvoorbeeld door de aanleg van industriële
complexen en snelwegen. Dit vergt een regelmatig herbezinning op de gemaakte
keuzes, bijvoorbeeld in een vierjaarlijkse cyclus.Het systematisch en gestructureerd doorlopen van het bovenstaand proces
van risicowaardering naar de inrichting van de rampenbestrijdingsorganisatie
levert bij elke stap een veelheid aan producten op. Enkele voorbeelden daarvan
zijn een lijst van gevaarlijke objecten en activiteiten, rampbestrijdingsplannen,
oefenplannen, opleidingsplannen en meerjarige materieelplannen. Om deze producten
te kunnen opstellen en toetsen zijn heldere inhoudelijke kwaliteitsnormen
nodig die van tijd tot tijd geactualiseerd moeten worden. Bestuurlijke afwegingBurgemeester en wethouders zijn ingevolge de Wet rampen en zware ongevallen
belast met de voorbereiding op de bestrijding van rampen en zware ongevallen
in de gemeente. Het gemeentebestuur heeft dan ook een nadrukkelijke positie
in het waarderen van risico's en het hanteren van kwaliteitsnormen.Het ontwerpen van de gewenste rampenbestrijdings-organisatie vereist dat
gemeenten keuzen maken. Het gewenste ontwerp behoeft namelijk niet alle risico's
repressief af te dekken. Dat zou soms een bovenmatige en wellicht zelfs onevenredige
investering vragen. In de afweging in hoeverre de risico's repressief afgedekt zouden moeten
worden kan door het gemeentebestuur ook het verminderen van de risico's door
extra preventieve maatregelen meegewogen worden. Indien mogelijk kunnen bijvoorbeeld
bij verlengen van een vergunning op basis van de Wet milieubeheer hogere eisen
worden gesteld of kan deze zelfs worden ingetrokken.Het gaat er om niet alleen op incidenten te reageren, maar permanente
systematische aandacht voor risico's te hebben. Dat bij de vormgeving van
de rampenbestrijdingsorganisatie uitgegaan zou moeten worden van een deugdelijke
risicoinventarisatie en -waardering heeft de regering ook aangegeven in de
beantwoording van de schriftelijke vragen van de Tweede Kamer over het eindrapport
van de parlementaire enquêtecommissie Bijlmerramp. 4.2 Het probleemIn het kader van het Project Versterking Brandweer en het Project Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen is geconstateerd dat de voorbereiding
op de rampenbestrijding nog niet overal systematisch ter hand is genomen.
Het risicobewustzijn bij het bestuur groeit, maar is nog niet in alle gevallen
in voldoende mate aanwezig en expliciete keuzen met betrekking tot de te realiseren
rampenbestrijdingsorganisatie in relatie tot de aanwezige risico's en mogelijke
gevolgen daarvan, worden door het gemeentebestuur nog niet altijd gemaakt.
Alhoewel inventarisaties van risico's beschikbaar zijn, zijn deze veelal niet
compleet. Vaak is ook niet geëxpliceerd wat de mogelijke effecten zijn
van de aanwezige risico's, bijvoorbeeld in termen van te verwachten aantal
slachtoffers. De risicoinventarisaties zijn niet vertaald in concrete opdrachten
aan en operationele prestaties van de rampenbestrijdingsorganisatie.Voor de brandweer zijn in het kader van het Project Versterking Brandweer
kwaliteitsnormen ontwikkeld, die echter nog niet voldoende zijn uitgewerkt
in meetbare prestaties. Het betreft hier de zogenoemde Referentiekaders.Voor het grootschalig politieoptreden, waaronder rampenbestrijding, worden
thans in opdracht van de Raad van hoofdcommissarissen eveneens referentiekaders
opgesteld.Voor de organisatie van de geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen
en rampen zijn evenwel nog geen kwaliteitsnormen ontwikkeld. Het gaat hier
om kwaliteitsnormen met betrekking tot het organiek functioneren en niet om
het medisch inhoudelijk handelen. Zolang voor de organisatie van de geneeskundige
hulpverlening bij rampen deze kwaliteitsnormen nog niet zijn ontwikkeld, ontbreekt
het dus nog aan een samenhangend geheel aan kwaliteitsnormen voor de totale
rampenbestrijdingsorganisatie. 4.3 OplossingsrichtingenDeze kabinetsperiode is mijn inzet erop gericht om de voorbereiding op
de rampenbestrijding meer systematisch en structureel te laten verlopen en
de bestuurlijke betrokkenheid daarbij te vergroten. Enerzijds door in nauwe
samenspraak met de verantwoordelijke besturen en inhoudelijk deskundigen de
gemeenten en regionalen brandweren te ondersteunen bij die voorbereiding.
Anderzijds door de gemeenten en regio's meer aan te spreken op gerealiseerde
en te realiseren producten en te leveren prestaties, hetgeen uiteindelijk
zijn weerslag zal vinden in een nieuwe financieringssystematiek. Hieronder
ga ik nader in op deze voornemens. Ondersteunen risicowaarderingIn de Handleiding rampenbestrijding is een globaal overzicht opgenomen
van ramptypen die zich kunnen voordoen. Te denken valt daarbij aan een ongeval
met brandbare dan wel explosieve stoffen, aan de instorting van een groot
gebouw of aan paniek in menigten. Deze lijst met ramptypen is opgesteld om
de gemeenten behulpzaam te zijn bij het inventariseren van de aanwezige risico's.
Ik zal samen met het veld bezien in hoeverre deze lijst nog actueel is en
eventueel per ramptype een verdere uitwerking geven met voorbeelden van objecten
dan wel activiteiten. Uiterlijk 1 januari 2001 zou dan iedere regio dienen
te beschikken over een uitputtende risicoinventarisatie die bestuurlijk is
vastgesteld. Het gaat daarbij niet zozeer om de kleinschalige risico's als
bijvoorbeeld een auto-ongeluk, maar om de meer grootschalige risico's als
de aanwezigheid van industriële complexen.De grootste moeilijkheid bij de regio's is evenwel niet zozeer de risicoinventarisatie,
maar het in kaart brengen van de mogelijke effecten van die risico's en de
gevolgen voor opdrachten aan en de operationele prestaties die worden verwacht
van de rampenbestrijdingsorganisatie. Dit is ook gebleken in het traject van
verbetering van de voorbereiding van vliegtuigongevallen op luchtvaartterreinen.
Gemeentebesturen waren slecht op de hoogte van welke concrete gevolgen dergelijke
ongevallen met zich mee zou kunnen brengen. Mijn ministerie heeft daarom samen
met andere betrokken ministeries een leidraad ontwikkeld die inzichtelijk
maakt welke effecten te verwachten zijn bij vliegtuigongevallen. Het gaat
daarbij bijvoorbeeld om het aantal te verwachte slachtoffers en het aantal
verwanten dat om inlichtingen zal bellen.Gebleken is dat een dergelijke leidraad behulpzaam is bij het ontwerpen
van een rampenbestrijdingsorganisatie die toegesneden is op de aanwezige risico's.Deze kabinetsperiode ben ik voornemens samen met het veld soortgelijke
instrumenten te ontwikkelen gericht op de grotere ramptypen uit de Handleiding
rampenbestrijding. Ondersteunen kwaliteitsnormenNaast het ondersteunen van het proces van risicoafweging ben ik voornemens
samen met operationeel deskundigen de reeds ontwikkelde Referentiekaders verder
uit te werken. Een belangrijke inbreng daarbij zal zijn de in hoofdstuk 3
beschreven uitkomsten van het risicobeleid. Voorts is het wenselijk ook voor
de organisatie van geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen en rampen
referentiekaders te ontwikkelen. Daarbij kan aangesloten worden op de door
de gezondheidssector zelf ontwikkelde normen in het kader van harmonisatie
kwaliteitsbeoordeling zorginstellingen. Verder is ook aanvulling van de huidige
referentiekaders gewenst om samenwerking tussen de diverse diensten en organisaties
te verbeteren. Daarbij gaat het ook om kaders voor wat van bijvoorbeeld actoren
als waterleidingbedrijven en de Nederlandse Spoorwegen kan worden verwacht.Daarnaast zou vastgelegd kunnen worden dat indien het verantwoordelijke
lokaal bestuur van mening is dat afgeweken kan worden van de Referentiekaders,
het per geval een deugdelijke motivering moet kunnen geven. Afwijken van Referentiekaders
zou dan een expliciete keuze zijn. Voor het vastleggen kan gedacht worden
aan het sluiten van bestuursovereenkomsten of het verankeren in wet- en regelgeving.
Het gaat er om helder te maken wat van iedere partner in de rampenbestrijding
mag worden verwacht. Niet alleen het hanteren van de Referentiekaders dient naar mijn mening
te worden verzekerd, maar ook het onderhoud ervan. Voortschrijdend inzicht
kan ertoe leiden dat bepaalde kwaliteitsnormen moeten worden aangepast. Ik
zal samen met het veld bezien op welke wijze structureel voorzien kan worden
in het actueel houden van de Referentiekaders.Bovenstaande initiatieven dienen om het lokale bestuur te ondersteunen
bij alle genoemde stappen in het proces van risicowaardering naar de inrichting
van de rampenbestrijdingsorganisatie. Het organisatieplan rampenbestrijding: een stelsel van
heldere afsprakenIndien de bestaande rampenbestrijdingsorganisatie als uitkomst van het
proces van risicowaardering afwijkt van de gewenste organisatie zullen door
de verantwoordelijke gemeenten heldere afspraken moeten worden gemaakt over
de noodzakelijke kwaliteitsverbetering. Deze bestuurlijke afspraken dienen
hun weerslag te vinden in de regionale organisatieplannen.Het organisatieplan wordt thans vastgesteld door het bestuur van de brandweerregio.
Zoals ik in hoofdstuk 2 heb aangegeven, ligt het voor de hand dat in de toekomst
het organisatieplan rampenbestrijding zal worden vastgesteld door het bestuur
van de regionale brandweer in overleg met het regionaal college van politie
en het regionale bestuur voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen. Daarmee wordt recht gedaan aan de bestuurlijke verantwoordelijkheid
van alle drie de regionale besturen. Ik ben ervan overtuigd dat deze gedeelde
bestuurlijke verantwoordelijkheid de onderlinge samenwerking een extra impuls
geeft en ertoe zal leiden dat de taken en prestaties van de drie hulpverleningsorganisaties
in onderlinge samenhang in het organisatieplan zullen worden opgenomen.Gelet op de spilfunctie van de brandweer stel ik mij voor dat ten aanzien
van de opstelling van het organisatieplan rampenbestrijding de regionale brandweer
het voortouw heeft. De taken van de afzonderlijke betrokken hulpverleningsorganisaties,
brandweer, geneeskundige hulpverlening en politie als uitvloeisel van het
organisatieplan kunnen als deelplannen bij het organisatieplan worden gevoegd.Omdat de situatie in een regio zich kan wijzigen dient het organisatieplan
regelmatig te worden herzien. Daarbij denk ik aan een periode van vier jaar.
Het opnieuw vaststellen van een organisatieplan valt dan samen met het aantreden
van een nieuw gekozen gemeentebestuur. Het organisatieplan als sturingsinstrumentHet organisatieplan dient als waarborg voor een voldoende kwaliteitsniveau
voor de rampenbestrijding in de regio. Vanuit mijn verantwoordelijkheid voor
het systeem van de rampenbestrijding acht ik het daarom alleszins wenselijk
dat de deugdzaamheid van dit organisatieplan wordt verzekerd.Gelet op de rol van de provincie in het kader van de rampenbestrijding
ligt het voor de hand dat de regionale brandweer jaarlijks niet alleen aan
de gemeentebesturen maar ook aan de provincie rapporteert over de voortgang
van de uitvoering van het organisatieplan. De provincies zouden de uitvoering
van het organisatieplan zonodig kunnen bijsturen en de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties kunnen informeren1. Daarbij kan de provincie ook haar coördinerende taak uitvoeren zodat
de voorzieningen in de verschillende regio's binnen de provincie goed op elkaar
zijn afgestemd.Aan de gedachte om de rol van de provincie in het kader van samenwerking
tussen gemeenten, regio en provincie binnen de rampenbestrijding te verbreden
is tevens in hoofdstuk II van deze hoofdlijnennotitie aandacht besteed. Een
nadere gedachtewisseling over de rol van de provincie is zeer op zijn plaats
in een discussie over het organisatieplan als sturingsinstrument en als basis
voor een managementrapportage systeem.Binnen deze discussie over de vormgeving van een managementrapportage
systeem kan ook huidige periodieke rapportage door de Commissarissen van de
Koningin over de stand van zaken met betrekking tot het oefenen door gemeenten
en regio's worden meegenomen. In het kader van de parlementaire enquêtecommissie
is de Tweede Kamer medegedeeld dat de aard en diepgang van die huidige rapportages
verschilt en dat wordt gewerkt aan meer stroomlijning van een dergelijk systeem.Een rapportage aan de provincie zal uiteraard de inspectietaak van het
Rijk onverlet laten. Ik stel mij voor dat de Inspectie brandweerzorg en rampenbestrijding
het regionaal organisatieplan en de voortgang van de uitvoering daarvan steekproefsgewijs
zal toetsen. FinancieringssystematiekDe huidige financieringssystematiek is gericht op input. De Rijksbijdrage
is gericht op de bekostiging van mensen en middelen zonder daarbij een relatie
te leggen met de aanwezige risico's in een regio en de te realiseren prestaties.
Een dergelijk systeem acht ik niet meer van deze tijd. Mijn gedachten gaan
ernaar uit meer te gaan sturen op te leveren prestaties. Bij de ontwikkeling
van een financieringssystematiek onderscheid ik stappen op korte en lange
termijn. Korte termijnOm de kwaliteit van een op de risico's toegesneden rampenbestrijdingsorganisatie
te vergroten ben ik bereid de totstandkoming van bepaalde producten als een
deugdelijke risicoinventarisatie enwaardering, het oefenplan, een opleidingsplan
en een meerjarige materieelplan financieel te ondersteunen. Hiertoe zal ik
in overleg treden met de gemeenten en in aanvulling op het huidige Besluit
doeluitkering bestrijding rampen en zware ongevallen een financieringsregeling
ontwerpen.Voor deze financieringsregeling stel ik mij een programmatische aanpak
voor. Rekening houdend met de verschillen in tempo en fasering per regio wil
ik met de besturen van de regionale brandweren concrete afspraken maken over
te realiseren activiteiten en producten. Niet elke regio is immers even ver
gevorderd met de verbetering van de rampenbestrijdingsorganisatie. Zoals reeds
in hoofdstuk II vermeld, zal voor de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen de Rijksbijdrage geleidelijk worden verhoogd. Ook in dit verband
wil ik eenzelfde aanpak ontwikkelen.De nieuwe regeling die uiterlijk op 1 januari 2000 in werking moet treden
beschouw ik als een interimregeling. Op de korte termijn kan op basis van
de huidige Referentiekaders immers beperkt aangegeven worden aan welke prestatienormen
de diverse producten moeten voldoen. Lange termijnDe gemeentebesturen zijn verantwoordelijk voor het uiteindelijk na te
streven niveau van de fysiek veiligheid. Toch acht ik het vanuit mijn verantwoordelijkheid
voor het systeem van de rampenbestrijding mijn taak, om samen met alle betrokkenen
te bezien of het mogelijk en wenselijk is een minimum aan capaciteit en kwaliteit
van de rampenbestrijdingsorganisatie in de regio te garanderen.Voor de lange termijn werk ik daarom aan een nieuwe doeluitkering die
het bestaande Besluit doeluitkering bestrijding van rampen en zware ongevallen
en alle daarop gebaseerde financieringsregelingen zal vervangen. Ik streef
naar invoering van deze nieuwe doeluitkering op 1 januari 2003. Dit is het
jaar waarin het nieuwe structurele niveau van financiële middelenverstrekking
aan de regio's wordt bereikt.De nieuwe doeluitkering zal veel meer op te leveren prestaties moeten
sturen. Daarvoor is het evenwel noodzakelijk meer inzicht te krijgen op welke
wijze deze prestaties meetbaar kunnen worden omschreven. De uitbreiding en
verdere verdieping van de Referentiekaders zal hiervoor op termijn uitkomst
bieden. Naast aandacht voor medefinanciering van meetbare prestaties zal in
die nieuwe doeluitkering een aantal andere aspecten plaats krijgen.Allereerst ben ik voornemens om binnen de nieuwe doeluitkering ruimte
te scheppen om verschillende regio's verschillende bedragen toe te kennen.
Het mag duidelijk zijn dat voor een regio met veel en complexe risico's het
realiseren van diverse producten meer inspanning vergt. Aan de andere kant
kan het ook zo zijn dat regio's met meer risico's ook meer inkomsten hebben
door bijvoorbeeld een hogere onroerende zaakbelasting. Een en ander kan inhouden
dat herverdeeleffecten optreden ten opzichte van de huidige toedeling en de
tijdelijke toedeling tot aan 2003.In overleg met het veld zal ik nagaan in hoeverre een dergelijke op basis
van risico's geënte bekostigingssystematiek effectief is voor zowel het
Rijk als de besturen van de desbetreffende instanties.Daarnaast wil ik nagaan in hoeverre het mogelijk is om met de nieuwe doeluitkering
een minimumcapaciteit (inclusief paraatheid) van de rampenbestrijdingsorganisatie
te garanderen. De rampenbestrijdingsorganisaties in de regio's moeten tezamen
ook uiteindelijk een landelijk dekkende organisatie kunnen vormen, die een
bovenregionale of nationale ramp kan bedwingen. Daartoe zijn bijstandsafspraken
gemaakt. Indien in voorkomende gevallen een regio zijn organisatie echter
niet op orde heeft en de bijstand dus niet kan leveren, kan dat negatieve
gevolgen hebben voor de bestrijding van een bovenregionale, grootschalige
ramp. 5. Samenvatting en actiepuntenNaar een veiligheidsorganisatie van de 21e eeuw.5.1 Nogmaals het eindbeeld rampenbestrijdingsorganisatieIn hoofdstuk 1 heb ik geschetst hoe de rampenbestrijdingsorganisatie er
idealiter uitziet. Het is een organisatie die:1. bij grootschalige incidenten en rampen bestuurlijk, organisatorisch
en operationeel samenhangend functioneert;2. in staat is om op adequate wijze invulling te geven aan het voorkomen,
beperken en beheersen van risico's die kunnen leiden tot rampen en zware ongevallen; 3. en waarvan een kwalitatief goed functioneren is gewaarborgd.In het verleden zijn reeds vele stappen gezet om tot een dergelijke organisatie
te komen. Daarmee is veel voortgang geboekt, maar het eindbeeld is nog niet
bereikt. In de hoofdstukken twee tot en met vier heb ik een aantal beleidsvoornemens
neergezet die een verdere verbetering van de rampenbestrijdingsorganisatie
tot stand kan brengen en kan zorgdragen voor een goede implementatie van de
resultaten van de projecten Versterking Brandweer en Geneeskundige Hulpverlening
bij Ongevallen en Rampen. 5.2 Beleidsvoornemens in een vogelvluchtOnderstaand geef ik in het kort aan welke beleidsvoornemens opgenomen
zijn in deze hoofdlijnennotitie. De nadere discussie met het rampenbestrijdingsveld
over hoe verder te gaan met de rampenbestrijding zal zich mijn inziens moeten
toespitsen op in ieder geval deze ideeën. Samenwerking en professionaliteit– Voor het jaar 2002 zal de territoriale indeling van de brandweer,
geneeskundige hulpverlening bij rampen en de politie congrueren. Omtrent de
wijze waarop treed ik in overleg met provincies en gemeenten. Het sluitstuk
van het proces is wettelijke verankering van de gebiedsindelingen.– Bezien wordt in hoeverre het samengaan van de regionale besturen
van brandweer en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, bijvoorbeeld
in een personele unie met het regionaal college van politie moet en kan worden
bevorderd. Hieromtrent en over de taken en bevoegdheden van een dergelijk
geïntegreerd bestuur brengt de Raad voor het openbaar bestuur mij in
de tweede helft van dit jaar advies uit. Daarbij betrekt de Raad tevens of
en hoe de Regionale Ambulance Voorziening in deze mogelijke integratiebevordering
kan worden betrokken.– Het opstellen van het regionaal organisatieplan kan als wettelijke
taak van de regionale brandweer worden opgenomen. Daarbij kan tevens aangegeven
worden wat minimaal in het organisatieplan dient te worden geregeld. De bevoegdheid
tot het vaststellen van het regionaal organisatieplan dient te berusten bij
het regionale bestuur van de brandweer met een inbreng van het regionaal bestuur
geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en van de politie. In
het organisatieplan zijn de afspraken over kwaliteitsverbetering van de rampenbestrijdingsorganisatie
waarvan die drie diensten deel uitmaken neergelegd.– Ik wil actief streven naar het behoud van het vrijwilligerskarakter
van de rampenbestrijdingsorganisatie in het algemeen en de brandweer in het
bijzonder. Enerzijds door te streven naar minder tijdsbelasting van de brandweervrijwilliger
en anderzijds door het aanbod van vrijwilligers in het algemeen te vergroten.
De opleidingseisen van de brandweervrijwilliger kunnen worden gekoppeld aan
de functie en niet aan de rang. Ik ben voornemens het Besluit brandweerpersoneel
in die zin aan te passen. Het onderzoek Brandweer en vrijwilliger krijgt een
vervolg waarin ondermeer bekeken wordt hoe de randvoorwaarden voor vrijwilligers
in het algemeen kunnen worden verbeterd. Voorkomen is beter– Mijn voornemen is het risicobeleid krachtig in te zetten. Dit
risicobeleid moet een methode bieden waarmee vastgesteld kan worden wat een
maatschappelijk aanvaardbaar veiligheidsniveau is. Het geeft een meetlat
voor veiligheid en normen die aangeven of het veilig genoeg is. Het eerste
onderwerp dat wordt aangepakt is infrastructuur en transport. In 2002 moet
de meetlat voor veiligheid en de normen voor dit onderwerp tot stand zijn
gekomen.– Mijn streven is dat aan het einde van deze kabinetsperiode 25%van
de gemeenten de VeiligheidsEffectRapportage heeft toegepast. De VeiligheidsEffectRapportage
is een hulpmiddel om de besluitvorming rond projecten zo te organiseren dat
op de daarvoor geëigende momenten de juiste veiligheidsvragen worden
gesteld en de juiste veiligheidsactiviteiten worden gestart. Toepassing van
het instrument in een beperkt aantal projecten op het terrein van infrastructuur
en ruimtelijke ordening is gestart. Daarmee wordt de bruikbaarheid getoetst
en het instrument eventueel verbeterd. Ook zal worden bezien of de VeiligheidsEffectRapportage
beperkt moet blijven tot ruimtelijke ordening en infrastructuur of dat uitbreiding
tot andere soorten besluiten wenselijk is.– De taakomschrijving van de regionale brandweer kan worden uitgebreid
met pro-actie en preventie ten aanzien van de rampenbestrijding. Alom bestaat
overeenstemming dat de brandweer een belangrijke rol kan spelen op dat punt.
Om de brandweer in staat te stellen deze taak daadwerkelijk adequaat op te
pakken zal ik extra personele capaciteit bij de regionale brandweren financieren.
Hetzij door middel van structurele uitbreiding van de personele capaciteit,
hetzij door projectfinanciering. Dit mede omdat het Rijksbeleid ten aanzien
van grote infrastructurele projecten het nodige veroorzaakt binnen de regio's. Normen voor veiligheid– Het structurele en systematische proces van ontwerpen van een
op de aanwezige risico's toegesneden rampenbestrijdingsorganisatie kan worden
bevorderd en ondersteund door het Rijk. Enerzijds door in nauwe samenspraak
met de verantwoordelijke besturen en inhoudelijk deskundigen producten te
ontwikkelen die de gemeenten en regionale brandweren bij dat proces ondersteunen.
Anderzijds door de gemeenten en regio's meer aan te spreken op gerealiseerde
en te realiseren producten hetgeen zijn weerslag kan vinden in een nieuwe
financieringssystematiek. Ik streef ernaar op 1 januari 2000 een programmatische financieringsregeling
in werking te laten treden. Op basis van deze interimregeling wil ik met de
besturen van de regionale brandweren concrete afspraken maken over te realiseren
activiteiten en producten. Uiterlijk op 1 januari 2002 moet een geheel nieuwe doeluitkering in werking
treden die het huidige Besluit doeluitkering bestrijding van rampen en zware
ongevallen en de daarop gebaseerde financiële regelingen vervangt. Het
idee is dat deze nieuwe doeluitkering nadrukkelijk aandacht krijgt voor afrekenen
op meetbare prestaties. Tevens kan ruimte worden ingebouwd om regio's met
meer risico's een grotere vergoeding te geven en wordt de mogelijkheid verkend
omwille van bijstandsverlening bij bovenregionale of nationale rampen, een
minimum aan capaciteit per regio te verplichten.– Samen met het veld worden de bestaande Referentiekaders verbreed
en verdiept. Met name voor de organisatie van de geneeskundige hulpverlening
bij rampen dienen Referentiekaders te worden ontwikkeld. De bestaande Referentiekaders
voor de rampenbestrijding zouden verder dienen te worden uitgewerkt, in het
bijzonder die gericht op samenwerking tussen de betrokken diensten en organisaties. Naast het verbreden en verdiepen, dient het stelsel van Referentiekaders
onderhouden te worden. Na verloop van tijd kunnen bepaalde denkbeelden
zijn achterhaald, waardoor actualisatie van de Referentiekaders nodig is.
Voor dit structurele onderhoud zal ik in overleg met het veld bezien welke
constructie benodigd is.– Samen met het veld worden de mogelijkheden uitgewerkt die het
organisatieplan biedt. Ik doel hierbij op een basis voor een management informatiesysteem.
Over de uitvoering van het organisatieplan kan gerapporteerd worden aan de
gemeenten en de provincies. De provincies kunnen vervolgens het Rijk informeren.
Hoe dit informatiesysteem exact moet worden ingevuld en wat de definitieve
vormgeving van het organisatieplan is, is onderwerp van overleg tussen mij,
gemeenten en provincies. Bij deze discussie over het organisatieplan wordt
nadrukkelijk aandacht geschonken aan de rol van de provincie in de voorbereiding
op de rampenbestrijding 5.3 Overleg met betrokkenenEen nauwe relatie met het bestuurlijke en operationele veld is onontbeerlijk
voor een adequate ontwikkeling en uitvoering van de beleidsvoorstellen zoals
die in deze hoofdlijnennotitie zijn aangekondigd. Momenteel wordt door de
mij in het kader van het Project Versterking Brandweer en het Project Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen veelal separaat over de rol van de
brandweer bij rampenbestrijding en over geneeskundige hulpverlening gesproken.
Daarnaast bestaat regulier overleg met bestaande koepels als de Vereniging
Nederlandse Gemeenten, het Inter Provinciaal Overleg, de Koninklijke Nederlandse
BrandweerVereniging, het College Commandanten Regionale Brandweren, de Nederlandse
Brandweer Federatie, de Landelijke Vereniging voor GGD'en en de Federatie
van de werkgevers in de ambulancezorg.De projecten Versterking Brandweer en Geneeskundige Hulpverlening bij
Ongevallen en Rampen inclusief de daarbij behorende overlegstructuur zullen
in de nabije toekomst worden afgerond. Vanwege de veelomvattendheid van het
beleid met betrekking tot de rampenbestrijding hecht ik ook in de toekomst
aan een zo integraal mogelijke discussie met het veld. In aanvulling op het
bestaande overleg met de sectorale koepels acht ik daarom een breed samengesteld
multidisciplinair overleg wenselijk over de rampenbestrijding. Dit multidisciplinair
overleg dient structureel, maar wel informeel van aard te zijn. Ook langs
deze weg kan aan de rampenbestrijdingsorganisatie in ons land de zo noodzakelijke
impuls worden gegeven. Om die reden zal ik het initiatief nemen tot de inrichting
van een Landelijk Beraad Rampenbestrijding (LBRB). 5.4 FinanciënDe versterking van de rampenbestrijding zal gepaard moeten gaan met een
structurele financiële impuls ten behoeve van de brandweer en de organisatie
van de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Op basis van
gedegen en goed onderzoek zijn de totale kosten geraamd op circa 145 miljoen
structureel.Alle betrokkenen, inclusief de leden van de Tweede kamer, hebben de juistheid
van deze raming benadrukt.Bij de behandeling van de begroting 1999 van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
is eind 1998 uitgebreid gesproken over de bekostiging van deze middelen. Bij
die gelegenheid heeft de Tweede Kamer bij motie aan de regering gevraagd om
in overleg met betrokken overheden mogelijkheden te scheppen om de ontbrekende
financiële middelen beschikbaar te krijgen en daarover uiterlijk bij
voorjaarsnota te rapporteren. Naar aanleiding hiervan kan ik u mededelen dat de regering voornemens
is om in deze kabinetsperiode een substantieel deel van de benodigde middelen
voor de versterking van de rampenbestrijding beschikbaar te stellen.Concreet zal het rijksaandeel in de rampenbestrijding, samen met de bedragen
die reeds vorig jaar en dit jaar zijn vrijgemaakt, in 2003 zijn toegenomen
tot 85 miljoen structureel.Daarnaast heb ik met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten overleg gevoerd
over de benodigde financiële inspanning van de gemeenten. Met de VNG
ben ik van mening dat gemeenten de afgelopen jaren reeds een forse financiële
inspanning hebben geleverd in de kwaliteitsverbetering van de brandweerzorg
en de rampenbestrijding.Zo zijn de gemeentelijke uitgaven voor de brandweerzorg en rampenbestrijding
in de periode 1992–1997 met 105 miljoen gestegen.Uit een extern onderzoek dat in opdracht van de Koninklijke Nederlandse
Brandweervereniging is verricht naar de gemeentelijke uitgaven voor de brandweerzorg
en de rampenbestrijding blijkt dat gemeenten in de periode 1997–1999
tussen de 55 en 65 miljoen meer zijn gaan uitgeven. Verreweg het grootste
deel hiervan vloeit voort uit de in het kader van de versterking rampenbestrijding
te realiseren kwaliteitsverbetering van de brandweer.Gemeenten hebben hiermee aangetoond hun verantwoordelijkheid voor de aanpak
van knelpunten bij de gemeentelijke brandweren voortvarend aan te pakken.Met de bestaande en de nieuwe hiervoor ter beschikking komende rijksmiddelen
en de middelen die gemeenten hiervoor de laatste jaren extra zijn gaan uitgeven,
kan geconcludeerd worden dat de voorgestane versterking van de rampenbestrijding
kan worden gerealiseerd. In de BZK-begroting 2000 zal een financiële
meerjarenreeks worden opgenomen. Met de besturen van de regionale brandweren
en de samenwerkingsverbanden GHOR zal ik afspraken maken over een traject
om deze versterking te realiseren.XNoot1De mate van interactie en de strakheid van de koppeling van een systeem
vormen de basis van de theorie van Perrow. Naarmate een systeem een hogere
mate van interactieve complexiteit heeft (en dus ingewikkelder is) en de koppeling
binnen het systeem strakker is (en dus meer zaken met elkaar te maken hebben),
neemt de kans op ongevallen en rampen toe. Het systeem is meer rampgevoelig
(accident prone). Een chemisch bedrijf is bijvoorbeeld een systeem met strakke
koppeling en complexe interactie.XNoot1Burgemeester en wethouders zijn belast met de voorbereiding van de bestrijding
van rampen en zware ongevallen (Wet rampen en zware ongevallen, artikel 2).
Burgemeester en wethouders hebben de zorg voor het voorkomen, beperken en
bestrijden van brand (Brandweerwet 1985, artikel 1). Burgemeester en wethouders
dragen zorg voor de geneeskundige hulpverlening in de gemeente (Wet geneeskundige
hulpverlening bij rampen, artikel 2).XNoot1De veiligheidsketen bestaat uit de schakels pro-actie, preventie, preparatie,
repressie en nazorg (kamerstukken II 1994/95, 24 225, nrs. 1 en 2, blz.
26).XNoot2Kamerstukken II 1994/95; 24 225; nrs 1–2; blz 27.XNoot3Kamerstukken II 1994/95, 24 225, nrs. 1 en 2.XNoot1EB97/1050, 3 juni 1997.XNoot2Zie voor de beleidsvoornemens de nota Met zorg verbonden.XNoot3Referentiekaders zijn kwaliteitsnormen in de zin van deskundigenadviezen
voor de rampenbestrijdingsorganisatie.XNoot1Geneeskundige combinaties zijn samenwerkingsverbanden van twee ambulance
teams, een snel inzetbare groep ter medische assistentie en een medisch mobiel
team.XNoot2Voortgangsrapportage Spoedeisende geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen, d.d. 7 april 1999, EB1999/59862.XNoot1Rapport Brandweer en vrijwilligers, blz. 71.XNoot1Met betrekking tot het implementatietraject van C2000 heeft de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in mei dit jaar de Tweede Kamer
toegezegd te bezien in hoeverre het model van de landelijke roll-out na een
eventuele go-beslissing ten behoeve van de regio's in de grensstreek kan worden
geoptimaliseerd.XNoot1«Meer en beter oefenen voor de rampenbestrijding», Eindrapport
adviescommissie oefenen rampenbestrijding, december 1995.XNoot1Brief d.d. 30 maart 1999, nummer PVB1999/ 61591.XNoot1Rapport stand van zaken risicobeheersing van gevaarlijke stoffen bij de
brandweer (Inspectie Brandweerzorg en Rampenbestrijding).XNoot1Kortheidshalve wordt hier (en verder in de tekst) geen onderscheid gemaakt
tussen de Commissaris van de Koningin en Gedeputeerde Staten. Beiden hebben
verschillende posities in de wet- en regelgeving op het terrein van de brandweer,
rampenbestrijding inclusief de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen
en rampen en de politie. In de discussie over de rol van de provincie zal
bij de uitkomst daarvan uiteindelijk in de uitwerking van de voorstellen een
onderscheid tussen de verschillende entiteiten worden gemaakt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26659-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl