Vaststelling begroting van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2004; Brief minister over rookvrije horeca en de stand van zaken m.b.t. de uitvoering van de Tabakswet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-XVI, nr. 233

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-05-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-XVI nr. 233

18-05-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamRookvrije horecaRookvrije werkplekRookvrij personenvervoerZorginstellingen met (semi)permanente bewoningTabaksautomatenCampagne «Nederland Start Met Stoppen»Ervaringen Verenigde StatenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29200-XVI, nr. 233 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 32 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 XVIVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2004nr. 233BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 mei 2004Bij brief van 17 februari 2004 (kenmerk: VWS/04/07/LD) heeft de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport gevraagd om het onderzoek
van RIVM en TNO naar ventilatie en mijn standpunt ten aanzien van ventilatie
en het stappenplan dat Koninklijk Horeca Nederland (KHN) in december 2003
heeft ingediend. Tevens heeft de vaste commissie voor VWS laten weten ten
behoeve van het algemeen overleg op 25 mei 2004 prijs te stellen op een
brief met de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de Tabakswet.In deze brief ga ik in op de resultaten van het ventilatieonderzoek dat
is uitgevoerd door RIVM en TNO en op het overleg met KHN over het stappenplan.
Verder zet ik de stand van zaken ten aanzien van uitvoering van de Tabakswet
uiteen. Daarbij komen achtereenvolgens de rookvrije werkplek, het rookvrij
personenvervoer, zorginstellingen, tabaksautomaten en de campagne «Nederland
Start Met Stoppen» aan de orde. Tot slot zal ik, naar aanleiding van
vragen van het Kamerlid Buijs (CDA) tijdens het algemeen overleg van 19 november
2003, kort ingaan op de ontwikkeling van het aantal rokers in de Verenigde
Staten. Rookvrije horecaHet rapport van RIVM en TNO over ventilatie treft u bij deze brief aan.1 Het onderzoek richtte zich op de vraag in welke mate
ventilatie (al dan niet in combinatie met luchtzuivering) kan bijdragen aan
het reduceren van de blootstelling aan omgevingstabaksrook in de horeca.Het antwoord daarop is duidelijk: de blootstelling aan omgevingstabaksrook
kan door middel van ventilatie gereduceerd worden, in theorie tot lage niveaus.Er zijn echter enkele belangrijke voorbehouden die van belang zijn voor
een afgewogen beslissing over ventilatie.– Omgevingstabaksrook bestaat uit duizenden componenten. Uit de
beschikbare literatuur blijkt dat vaak gekeken wordt naar één
of enkele indicatorstoffen. Het is niet bekend in welke mate deze indicatorstoffen
een goed beeld geven van de blootstelling aan tabaksrook en de reductie die
met ventilatie bereikt kan worden.– Omgevingstabaksrook bevat enkele tientallen kankerverwekkende
stoffen waarvoor wat betreft blootstelling geen veilige ondergrens bestaat.
Volledige reductie van gezondheidsrisico's zal door middel van ventilatie
niet haalbaar zijn. Ventilatie kan bijdragen aan het reduceren van risico's
op gezondheidsschade en kan bijdragen aan een comfortabel binnenklimaat. Garanties
ten aanzien van bescherming van de gezondheid van werknemer en bezoeker tegen
omgevingstabaksrook zijn niet te geven.– Het aantal wetenschappelijke publicaties over het reduceren van
blootstelling aan omgevingstabaksrook door middel van ventilatie is beperkt.
Een deel van de conclusies in het rapport over de haalbare reducties is gebaseerd
op metingen onder laboratoriumomstandigheden of op theoretische modelberekeningen.
Onbekend is of dergelijke reducties ook in de praktijk (drukke horecagelegenheden)
te bereiken zijn.– Of de reducties waarvan in het rapport sprake is in de praktijk
ook daadwerkelijk worden gerealiseerd hangt niet alleen af van allerlei verstoringen
(zoals bewegingen) maar in sterke mate ook van een correct gebruik en gedegen
onderhoud. Nalatigheid op het gebied van gebruik en onderhoud vormt een ernstige
bedreiging voor de praktische effectiviteit van de ventilatietechnieken.– De ventilatietechniek waarmee de grootste reducties haalbaar lijkt,
is verdringingsventilatie. De aanschafkosten van deze systemen zijn hoog.
Daar komt bij dat deze systemen tot op heden (vrijwel) niet in de horeca gebruikt
worden. Duidelijk is dat, indien de horeca besluit tot aanschaf van dergelijke
systemen, hiervoor zeer omvangrijke investeringen nodig zijn. RIVM en TNO
schatten in dat benodigde investering de gemiddelde jaarlijkse omzet van cafés
te boven gaat en ruim een-derde van de gemiddelde jaarlijkse omzet van restaurants
bedraagt. Dit is exclusief kosten voor eventuele verbouwingen en onderhoud-
en exploitatiekosten.Ventilatie kan dus bijdragen aan het reduceren van de blootstelling aan
tabaksrook en daarmee aan het verminderen van de gezondheidsrisico's van meeroken,
maar het is niet waarschijnlijk dat een vermindering van de blootstelling
een evenredige reductie van de gezondheidsrisico's betekent. Een volledige
reductie van de gezondheidsrisico's is met ventilatie niet mogelijk. Dat betekent
dat ventilatie wel kan bijdragen aan een comfortabel
binnenklimaat, maar dat een – vanuit het perspectief van meeroken – gezond binnenklimaat met ventilatie niet te realiseren
is. Daarenboven brengt de introductie van de meest effectieve ventilatietechnieken
voor de horeca prohibitieve investeringen met zich mee.Gezien deze gezondheidskundige overwegingen en bovenstaande praktische
voorbehouden kom ik tot het oordeel dat ventilatie niet gezien moet worden
als een effectieve oplossing om werknemers en bezoekers te beschermen tegen
omgevingstabaksrook. Ik heb reeds eerder benadrukt dat de horeca op termijn
rookvrij zal zijn. Ik zie mij daarin bevestigd door de ontwikkelingen in andere
Europese landen, zoals Ierland, Noorwegen en Zweden. Er is dus sprake van
een overgangssituatie waarbinnen ik de horeca de gelegenheid wil geven om
zelf bepaalde stappen te zetten. Ik ben in overleg met KHN over hun stappenplan
om te bezien in hoeverre binnen dit kader overeenstemming over zelfregulering
bereikt kan worden. Binnen dit kader en gezien mijn oordeel over ventilatie
zijn investeringen in ventilatie, mede in het licht van de economische positie
van de horeca, niet de oplossing. De resultaten van genoemd overleg zijn tot dusverre bemoedigend. Ik zal u informeren over het eindresultaat van
dit overleg.Rookvrije werkplekOp 1 januari van dit jaar is de rookvrije werkplek in werking getreden.
Werkgevers hebben op basis van artikel 11a, eerste lid, van de Tabakswet de
verplichting om «zodanige maatregelen te treffen dat werknemers in staat
worden gesteld hun werkzaamheden te verrichten zonder hinder en overlast van
roken door anderen». Voorafgaand aan de invoering van de rookvrije werkplek
is uitgebreid overleg gevoerd met onder andere de Stichting van de Arbeid
(STAR) over uitzonderingen op deze werkgeversverplichting. Ook is hier in
de Kamer uitgebreid over gesproken. Dit overleg heeft geleid tot het Besluit
uitzonderingen rookvrije werkplek dat eveneens op 1 januari 2004 in werking
is getreden.Om werkgevers te ondersteunen bij het invoeren van een goed rookbeleid
in het kader van de rookvrije werkplek heeft STIVORO voor
een rookvrije toekomst in maart 2003 werkgevers het «zevenstappenplan»
gestuurd. In de loop van 2003 is voorlichtingsmateriaal ontwikkeld gericht
op werkgevers en werknemers. Ook heeft STIVORO op 24 september 2003 een
voor werkgevers en personeelsfunctionarissen een symposium over «de
rookvrije werkplek» gehouden. Verder heeft in de laatste maanden van
2003 een massamediale campagne plaatsgevonden om zowel werkgevers als werknemers
te informeren over de rookvrije werkplek. Deze voorlichtingsactiviteiten werden
ondersteund door de algemene website www.rokenendewet.nl en het informatiepunt «Roken en de wet» en de speciale
website www.rokenendewerkplek.nl en het adviescentrum
van STIVORO. Tevens werd maandelijks een digitale nieuwsbrief verzonden met
actueel nieuws over de rookvrije werkplek en veel voorkomende vragen die via
de websites en het adviescentrum waren binnengekomen. Ook werd maandelijks
aandacht besteed aan een «good practice»-voorbeeld. Deze activiteiten
worden in 2004 voortgezet.In 2002 is het PARA-meteronderzoek (inventarisatie Planmatige Aanpak Roken
op de Arbeidsplaats) voor de eerste keer uitgevoerd. Dit onderzoek bestond
uit een deel gericht op werkgevers en een deel gericht op werknemers in 13
bedrijfssectoren in Nederland. De resultaten van 2002 lieten zien dat er grote
verschillen waren tussen de bedrijfssectoren voor wat betreft maatregelen
tegen roken op de werkplek. In het algemeen gaf in 2002 42% van de bedrijven
aan een goed rookbeleid te hebben (dat voldoet aan de Tabakswet). 65% van
de werknemers meldde in 2002 op het werk regelmatig te worden blootgesteld
aan tabaksrook.In het PARA-meteronderzoek werd duidelijk dat werkgevers de Arbo-dienst
als een belangrijke gesprekspartner zien bij het invoeren van een rookbeleid.
In het najaar van 2003 zijn adviseurs van verschillende Arbo-diensten getraind
in het gebruik van het zevenstappenplan voor het ontwikkelen en invoeren van
een rookbeleid.Begin 2004 is het PARA-meteronderzoek herhaald. Het rapport daarvan zal
naar verwachting in juni van dit jaar beschikbaar zijn. Begin 2005 zal het
onderzoek nogmaals worden herhaald.Recent heeft FNV-Bondgenoten de resultaten van een enquête naar
het rookbeleid in bedrijven gepubliceerd. Deze resultaten laten zien dat er
goede voortgang is geboekt bij het invoeren van een rookbeleid op de werkplek
(zie voor de rapportage:http://www.arbobondgenoten.nl/). In vier op de vijf bedrijven is het rookbeleid aangepast en ongeveer
zeventig procent van de niet-rokende werknemers wordt op het werk beschermd
tegen tabaksrook. Tegelijkertijd blijkt dat de rookvrije werkplek nog niet
overal goed is ingevoerd. Om het belang van de rookvrije werkplek nogmaals
te benadrukken en naleving te stimuleren, is de campagne «De Rookvrije
Werkplek» in april en mei 2004 herhaald.Rookvrij personenvervoerOp 1 januari 2004 is, behalve de rookvrije werkplek, ook het rookvrije
personenvervoer in werking getreden. Exploitanten van middelen van personenvervoer
hebben op basis van artikel 11a, tweede lid, van de Tabakswet de verplichting
om zodanige maatregelen te treffen dat passagiers in staat worden gesteld
hun reis te volbrengen zonder hinder en overlast van roken door anderen.De Nederlandse Spoorwegen hebben in de loop van 2003 een aantal maatregelen
ingevoerd om per 1 januari 2004 te voldoen aan Tabakswet. Er zijn zowel
maatregelen genomen vanuit het oogpunt van het rookvrije personenvervoer als
vanuit het oogpunt van de rookvrije werkplek. De invoering van de maatregelen
in de treinen en op de stations is nagenoeg probleemloos verlopen. Medewerkers
en reizigers waren vooraf tijdig en goed geïnformeerd over de veranderingen.
Van de rookvoorzieningen op de overkapte perrons wordt boven verwachting veel
gebruik gemaakt. De acceptatie onder klanten is groot en de perrons en stations
ogen opvallend schoner. Ook de ervaringen met rookvrije werkplekken in de
gebouwen van NS zijn positief: medewerkers roken alleen nog in de speciaal
daarvoor bestemde rookvoorzieningen.Bij het NS-Klantcontactcenter zijn de eerste maanden 26 klantreacties
(0,01% van alle klachten) binnengekomen. Bij de meldkamer van de Voedsel en
Waren Autoriteit, die toeziet op de naleving van de Tabakswet, zijn tot nu
toe twee klachten binnen gekomen over roken op de perrons.In maart heeft NS gekeken of de voorzieningen op de stations tot de beoogde
resultaten hebben geleid. Na de eerste maanden blijkt dat op de perrons de
laatste tijd weer meer rokers buiten de rookzones roken. Klanten zien de vuilnisbakken
met asbakken vaak aan voor rookzuilen. Op basis van deze uitkomsten voert
NS momenteel enkele verbeteringen door. Uit ervaringen van andere bedrijven
en van buitenlandse spoorwegmaatschappijen blijkt dat het erg belangrijk is
dat NS consequent blijft handhaven. Medewerkers dienen klanten die roken waar
dat niet mag, te blijven aanspreken en hen door te verwijzen naar de rookzones.
De asbakken van vuilnisbakken op de stations worden dichtgemaakt.Om reizigers extra te attenderen op het rookbeleid is een nieuw omroepbericht
ontwikkeld dat de stationsmanager kan laten omroepen. Ook komt NS reizigers
tegemoet met een technische aanpassing van de rook(zone)zuil om stank- en
rookoverlast te verminderen. Tot slot zorgt NS voor een duidelijkere verwijzing
naar de rookzones en worden rook(zone)zuilen bij- of verplaatst en wordt aanvullende
bebording en bestickering aangebracht.Zorginstellingen met (semi)permanente bewoningIn 2003 heeft STIVORO het initiatief genomen om, in samenwerking met drie
koepelorganisaties van zorginstellingen, de bestaande 7-stappenmethodiek toe
te snijden op de specifieke situatie in deze instellingen. Het gaat hierbij
om GGZ Nederland, Arcares en Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN).
Deze instellingen ervaren met name knelpunten bij het invoeren van rookbeleid
doordat zij zorg combineren met (semi)permanente bewoning. Als uitgangspunt
is de methodiek «Rookbeleid binnen de GGZ» gebruikt die in 2001
door STIVORO is ontwikkeld.In augustus 2003 zijn drie pilots van start gegaan waar instellingen aangesloten
bij de drie koepels aan deelnamen. Samen met deze instellingen is gekeken
naar welke aanpassingen de methodiek voor het ontwikkelen en implementeren
van rookbeleid vraagt om beter aan te sluiten bij de praktijk in de drie sectoren.
Het gaat dus niet om het inventariseren van knelpunten, maar het geven van
een handreiking om een rookbeleid in te voeren dat voldoet aan de gewijzigde
Tabakswet. De drie methodiekwerkboeken worden in juni 2004 in samenwerking
met de drie koepelorganisaties aan de lidinstellingen aangeboden. Door Arcares
en VGN worden regionale bijeenkomsten georganiseerd. Door GGZ Nederland wordt
in een landelijke bijeenkomst aandacht besteed aan de methodiek. Het adviescentrum
van STIVORO wordt getraind in ondersteuning van de lidinstellingen om met
hulp van deze drie methodieken te komen tot een goed rookbeleid. Ook op de
websitehttp://www.rokenendewerkplek.nl zal hier
aandacht aan worden besteed. Tevens zullen de koepelorganisaties op hun websites
aandacht besteden aan het rookbeleid en de methodiek.Tijdens het vragenuur op 20 januari 2004 heb ik duidelijk gemaakt
welke lijn ik gedurende 2004 zal hanteren ten aanzien van zorginstellingen
met (semi-)permanente bewoning. Op 10 februari 2004 heb ik daarover zowel
een brief gestuurd aan de koepelorganisaties als aan de individuele instellingen.
Van beide brieven heeft u een afschrift ontvangen (kenmerk: POG/GB 2 452 229).STIVORO heeft inmiddels met GGZ Nederland, Arcares en VGN de afspraak
gemaakt dat de koepelorganisaties – conform de lijn in bovengenoemde
brieven – de knelpunten inventariseren en deze vervolgens bespreken
met STIVORO. Daar waar nodig zal ook contact worden gezocht met de individuele
instellingen. Knelpunten die eind 2004 onoplosbaar blijken, kunnen de koepelorganisaties
schriftelijk aan mij melden.TabaksautomatenOp 19 februari 2004 is het Besluit tabaksautomaten gepubliceerd.
Het Besluit treedt op 1 juni 2004 in werking. Het Besluit bepaalt dat
verkoop van tabaksproducten via een tabaksautomaat verboden is tenzij die
standaard vergrendeld is en voor het uitvoeren van een verkooptransactie slechts
ontgrendeld kan worden door of ten behoeve van personen van zestien jaar en
ouder. Het Besluit stelt geen eisen aan de techniek van de ontgrendeling.
Exploitanten van tabaksautomaten zijn vrij zelf de naar eigen inschatting
beste methode te kiezen om te waarborgen dat de leeftijdsgrens wordt nageleefd.Op 25 februari 2004 heeft British American Tobacco een schadeclaim
tegen de Staat ingediend ter hoogte van € 30 miljoen. Deze zaak
dient bij de Rechtbank Den Haag.Campagne «Nederland Start Met Stoppen»In de aanloop tot de jaarwisseling heeft de campagne «Nederland
Start Met Stoppen» plaatsgevonden. Uit metingen van TNS NIPO bleek dat
rond de jaarwisseling ongeveer een miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder
naar eigen zeggen een stoppoging hebben ondernomen. Na 15 januari zijn
nog eens 220 000 rokers gestopt. Van de groep die rond 1 januari
stopte, zijn na ongeveer elf weken ruim 350 000 mensen nog steeds rookvrij
(35%). Dit percentage is hoger dan op basis van wetenschappelijk onderzoek
verwacht mag worden. Normaal ligt het succespercentage na circa drie maanden
namelijk tussen de 10 en 20%. Aannemelijk is dat naast de campagne ook de
rookvrije werkplek, het rookvrije personenvervoer en de stijging van de prijs
van tabaksproducten belangrijke prikkels zijn om te stoppen en om dit vol
te houden. Begin 2005 zal gemeten worden hoeveel mensen het stoppen
een jaar hebben volgehouden. Dan pas is een stoppoging officieel geslaagd.Ervaringen Verenigde StatenUit gegevens van het Centre for Disease Control and Prevention (CDC) blijkt
dat het aantal rokers in de Verenigde Staten de afgelopen jaren redelijk constant
is gebleven. Het percentage rokers lag in 2002 op gemiddeld 23%. Per staat
zijn er echter grote verschillen, zowel wat betreft het tabaksontmoedigingsbeleid
als het percentage rokers. Zo voeren Kentucky en Indiana een zeer beperkt
tabaksontmoedigingsbeleid (lage accijns, weinig beperkingen aan roken in openbare
ruimten en werkplekken). Het percentage rokers in Kentucky en Indiana bedroeg
in 2002 respectievelijk 33% en 28%. In de staten Californië, Massachusetts
en Connecticut wordt een streng tabaksontmoedigingsbeleid gevoerd (relatief
hoge accijns, roken is in vrijwel alle openbare ruimten en werkplekken verboden).
Het percentage rokers bedroeg in 2002 16% (Californië), 19% (Massachusetts)
en 19% (Connecticut). Uit diverse evaluaties in de VS blijkt dat een samenhangend
pakket aan maatregelen om het tabaksgebruik te ontmoedigen samen met goed
opgezette massamediale campagnes een daling van het aantal rokers (zowel bij
volwassenen als bij jeugd) tot gevolg heeft. Staten met veel beperkingen aan
het roken en een hoge accijns vertoonden een grotere daling van het aantal
rokers tussen 1982 en 1998 dan staten met weinig beperkingen aan het roken
en een lage accijns. Ik zie dat als steun voor mijn stelling dat het verkeren
in een land waar niet-roken de norm is een motivatie is om te stoppen met
roken.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-XVI-233.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl