Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2003; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600-VIII, nr. 15

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

01-11-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600-VIII nr. 15

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234567891011121314(bedragen x € 1 miljoen) 15Bedragen x € 1 000 16171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485Bedragen x € 1 000 8687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119Bedragen x 1 miljoen Bedragen x 1 miljoen 120121122123Bedragen in miljoenen guldens 124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203Aantallen leerlingen (x 1000) en percentage vrouwen in
1999/2000 en 2000/2001 204205206207208209210211212213214215216217218219220(bedragen x € 1 miljoen) 221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311(bedragen x € 1) 312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352Overzicht lesgeld schooljaar 1997/1998–2003/2004
in euro's 353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410Naleving programmavoorschriften, in aandeel van de zendtijd,
tijdvak 16–24 uur 411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443(x € 1000) 444445446447448449450451BIJLAGE I vraag 43Verdeling aantal ID-werknemers onderwijs per gemeente BIJLAGE II vraag 61Overzicht initiatieven en maatregelen (hoofdstuk 2) BIJLAGE III vraag 374Instellingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 400 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2003nr. 15VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 29 oktober 2002De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen.De daarop door de regering gegeven antwoorden zijn hierbij afgedrukt.De voorzitter van de commissie,CornieljeDe wnd. griffier van de commissie,De Kler1Als de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Van Leeuwen, in een interview met het Financieele Dagblad d.d. 5 oktober
jl. spreekt over zijn ambitie de huidige fiscale maatregelen (regeling vrijstelling
cultuurprojecten 2002, vrijstelling voorwerpen kunsten en wetenschap) te handhaven,
is dit niet in tegenstelling tot de gemaakte afspraken in het strategisch
akkoord? Geldt hetzelfde voor zijn uitspraken over nieuwe instrumenten om
het beleggen in kunst te stimuleren, de zogenoemde kunstinvesteringsaftrek
en stimulering via successierecht? Hoe ver is het overleg hierover gevorderd
tussen OCW en Financiën? Wanneer kan de Kamer voorstellen tot behoud
van de huidige, en invoering van de nieuwe fiscale maatregelen verwachten?Met de staatssecretaris van Financiën heeft een eerste oriënterende
bespreking over een aantal fiscale onderwerpen plaatsgevonden. Over eventuele
voorstellen zal de Tweede Kamer worden geïnformeerd. Zie ook het antwoord
op vraag 380.2Als de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Van Leeuwen, in een interview met het Financieele Dagblad d.d. 5 oktober
jl. belooft «alles in het werk te stellen om nog een extra bedrag beschikbaar
te krijgen» voor het project «bibliotheek in beweging»,
op basis waarvan wordt dit gefinancierd? Aan welke bedragen wordt hiervoor
gedacht? Op welke wijze worden deze bedragen ingezet?Daarbij is gedacht aan herschikkingen binnen de eigen begroting. Daarnaast
zal de staatssecretaris, zoals toegezegd in het AO bibliotheken van 26 september
2002, in overleg treden met andere departementen, met name BZK en Justitie/VI,
om te kijken waar in termen van uitvoering van staand beleid gemeenschappelijke
belangen liggen met betrekking tot de bibliotheekvernieuwing.3Als de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Van Leeuwen, in een interview met het Financieele Dagblad d.d. 5 oktober
jl. zegt van plan te zijn om de maatschappij te «culturaliseren»,
waarom zijn hierover echter geen concrete beleidsvoornemens terug te vinden
in de OCW-begroting? Kan aangegeven worden met welke beleidsdoelstellingen
aan het begrip «culturalisatie» invulling wordt gegeven?Met de term «culturalisatie» heeft de staatssecretaris aangegeven,
zich in het bijzonder sterk te zullen maken voor voorzieningen waarvan grote
delen van Nederlandse bevolking over een breed spectrum profijt hebben. Dat
sluit naadloos aan op de doelstelling die de staatssecretaris zou willen formuleren
als: «het versterken van de culturele factor in onze samenleving»,
ofwel meer culturele ervaringen in het leven van alledag.Meer subsidiegeld is niet de enige, en ook niet altijd de beste manier
om dat doel te bereiken.Samenwerking met andere departementen, andere overheden, of het bedrijfsleven
is vaak minstens zo effectief om meer mensen op een vanzelfsprekende, geïntegreerde
manier te laten deelnemen aan het culturele leven. Het media-aanbod, de kwaliteit
van onze woonomgeving, mode en design, zijn onderwerpen waar met overleg,
het bieden van faciliteiten, het geven van het goede voorbeeld, samenwerking
en overreding, vaak meer wordt bereikt dan met subsidies. Dit soort initiatieven
vindt u inderdaad niet onmiddellijk terug in de begroting.4Kan in het kader van de in de begroting bepleite vermindering
van de administratieve lasten een duidelijke ambitie worden geformuleerd,
vergelijkbaar met die van het ministerie van Economische Zaken, te weten 25%
reductie ten opzichte van het niveau van 1994? Op welke manier wordt hierover
gerapporteerd aan de Kamer?Het beleid rond de vermindering van de administratieve lasten steunt op
een aantal pijlers. De aandacht richt zich op een efficiënte verzameling
van gegevens, op het beschikbaar stellen van OCenW informatie aan betrokkenen
en op service verlening aan instellingen waarmee de uitvoeringlast reduceert.
Het beleid op deze aandachtgebieden bevindt zich in verschillende fases en
heeft niet voor alle sectoren hetzelfde effect. De hoge ambitie op het terrein
van de administratieve lasten laat zich hierdoor niet goed in een cijfer vatten.Naast een efficiënte gegevensverzameling met de invoering van het
onderwijsnummer als speerpunt, wordt veel verwacht van de service verlening
aan instellingen. Met name het «elektronisch bekostigen» biedt
perspectief. Deze service verlening bevindt zich in een verkennende fase.
In de voortgangsrapportage informatiebeleid (brief 5 juni 2002,
FEZ/IR/2002/8188) is de Tweede Kamer geïnformeerd over de start van een
pilot «elektronisch bekostigen» in het voortgezet onderwijs. De
verwachting is dat deze service een substantiële reductie van de uitvoeringslast
bewerkstelligt. Met ervaringen uit de pilot kan inzicht komen over de omvang
van de reductie.De mate van reductie door het beschikbaar stellen van OCenW-informatie
is afhankelijk van het gebruik van deze gegevens door andere partijen met
reguliere informatierelaties met de instellingen. OCenW zal het initiatief
nemen om het gebruik van de beschikbare gegevens door deze partijen te stimuleren.In de begroting van 2003 is aangekondigd dat de Tweede Kamer door middel
van het voorschreven format in de verantwoording 2003 geïnformeerd zal
worden. Dit zal ook geschieden in de daarop volgende jaren.5Stemt de regering in met het gezamenlijk voorstel van
VNO-NCW, VSNU, KNAW, TNO en NWO om te komen tot een kennisstrategie, waarin
de regering haar ambities neerlegt, evenals haar voornemens om die ambities
te kunnen realiseren, inclusief de daarmee gemoeide middelen?De regering acht het een vanzelfsprekend en wezenlijk element van het
kabinetsbeleid Nederland krachtig te equiperen om als kenniseconomie in de
voerhoede van de EU zijn rol te spelen, conform de doelstelling die Nederland
zichzelf bij de top van Lissabon heeft gesteld. De wens van VNO-NCW, VSNU,
KNAW, TNO en NWO sluit daar precies op aan.De plannen van het kabinet om Nederland als kenniseconomie en -maatschappij
te versterken zullen terug te vinden zijn in de strategieplannen voor wetenschapsbeleid,
hoger onderwijsbeleid en innovatiebeleid, inclusief de financiële kaders.
Gezien de huidige economische situatie zullen deze kaders zuinig zijn.Een krachtige kenniseconomie komt alleen tot stand als alle partijen hun
verantwoordelijkheid nemen. Het kabinet nodigt de genoemde organisaties daarom
uit aan te geven welke bijdrage zijzelf zullen leveren. Afspraken hierover
zullen op hoofdlijnen in de verschillende strategieplannen worden opgenomen.Inmiddels is er op 20 november a.s. een brainstorm georganiseerd
met de Manifestpartijen (NWO, KNAW, TNO, VSNU, VNO-NCW), de DG Innovatie (EZ) en DGHW, ter voorbereiding van een gesprek op ministersniveau
over een mogelijke verdere uitwerking en aanpak. Ten behoeve van de brainstorm
maakt NWO een voorstel.6Wanneer vindt de evaluatie van de MUB (Wet Modernisering
universitaire bestuursorganisateie) plaats?De Tweede Kamer heeft bij brief van 6 september 2002 gevraagd om een standpuntbepaling
over het functioneren van de MUB. Dit standpunt is thans in voorbereiding
en zal u op korte termijn worden toegezonden. In dat standpunt zal worden
ingegaan op de resultaten van de bezinning op het functioneren van de MUB,
met name op het gebied van medezeggenschap. Ook zal daarin de door u gevraagde
beleidsreactie worden gegeven op het inspectierapport over klachtenregelingen
en de ombudsfunctie. Tenslotte zal in die brief worden ingegaan op de vraag
of en wanneer evaluatie van de MUB zal plaatsvinden.7Welke indruk heeft de regering over hoe er met de bezinning
MUB is omgegaan?Zie het antwoord op vraag 6.8Kan op basis van het feit dat in de begroting voor
het jaar 2003 niet wordt gesproken over de vaste boekenprijs worden verondersteld
dat de regering ten aanzien van dit onderwerp van plan is te wachten op het
initiatiefwetsvoorstel Dittrich of kan de Kamer voor die tijd eigen initiatieven
van de regering verwachten?Omdat de huidige regeling inzake de vaste boekenprijs loopt tot het jaar
2005 én omdat deze geen geld kost, is dit onderwerp niet opgenomen
in de OCenW-begroting 2003. De vorige staatssecretaris en de minister van
Economische Zaken hebben bij brief 13 juni 2002 hun voorlopige reactie
op het CPB/SCP-onderzoek over de vaste boekenprijs aan de Kamer gestuurd.
Tevens is een advies aan de Raad voor Cultuur gevraagd, dat begin december
wordt verwacht. Naar verluidt zal het initiatiefwetsvoorstel voor of tegen
die tijd worden ingediend. Het kabinet is in ieder geval gehouden het advies
van de Raad voor Cultuur af te wachten om tot een standpuntbepaling te komen.
Hoe dit zich in de tijd ten opzichte van het genoemde initiatief-wetsvoorstel
zal verhouden, is nog niet te zeggen.9Is het waar dat brailletijdschriften minder of niet
meer gesubsidieerd worden waardoor de prijs van brailletijdschriften enorm
is gestegen?Neen. Ik verwijs u hiervoor naar het Rijksvoorzieningenplan bibliotheekwerk
voor blinden en slechtzienden, toegezonden bij brief van 9 oktober 2002.10Waarom wordt in de begroting geen aandacht besteed
aan de problematiek rond zwarte en witte scholen en daarmee de toename van
segregatie in het onderwijs? Welke maatregelen worden genomen om het proces
van etnische segregatie in het onderwijs tegen te gaan?De Onderwijsraad heeft een verkenning uitgevoerd naar de interpretatie
van artikel 23 van de Grondwet in relatie tot de huidige maatschappelijke
ontwikkelingen. Deze verkenning getiteld Vaste grond onder
de voeten is op 10 juli 2002 aangeboden aan de Tweede
Kamer. In de verkenning besteedt de Onderwijsraad ruim aandacht aan de segregatieproblematiek
op grond van etniciteit (witte en zwarte scholen). Momenteel wordt een beleidsreactie
op de verkenning voorbereid en binnenkort aan de Tweede Kamer aangeboden.11Klopt het dat er voor alfabetiseringscursussen geen
extra budget is uitgetrokken? Zo neen, hoe groot is dat dan? Zo ja, hoe verhoudt
dit zich met het Actieplan Alfabetisering dat onlangs van start is gegaan
en waarmee de regering 75 000 Nederlandstalige analfabeten het komende
jaar wil laten beginnen aan een cursus lezen en schrijven?In 2002 heeft OCenW € 250 000 beschikbaar gesteld voor
de landelijke campagne alfabetisering en de ontwikkeling van een meerjarenplan
2003–2006. Voor 2003 wordt dit bedrag verhoogd tot € 400 000,
zodat de campagne kan worden voortgezet en enkele noodzakelijke faciliteiten
(landelijke bellijn, monitoring) verzekerd zijn. Het budget voor de volwasseneneducatie
blijft gelijk. Wel wijs ik erop dat met ingang van 2001 het (BZK, nu Justitie/V&I)
budget voor taalonderwijs aan «oudkomers» (allochtonen die al
in Nederland waren voordat in 1998 de Wet inburgering nieuwkomers van kracht
werd) substantieel is verhoogd. Hierdoor is in beginsel meer ruimte ontstaan
om prioriteiten te stellen binnen het educatiebudget dat gemeenten van OCenW
ontvangen.OCenW wil de gemeenten stimuleren om te peilen welke behoefte er bestaat
aan een aanbod Nederlandse taal (NT1), zodat zij daarmee rekening kunnen houden
bij de inkoop van cursussen bij een regionaal opleidingencentrum (roc). Ter
ondersteuning is het Actieplan alfabetisering autochtone Nederlanders opgesteld.
Dit bestaat uit een campagne (die op 9 september 2002 van start is gegaan)
en de ontwikkeling van een meerjarenplan. De eerste resultaten van de campagne
en de beschikbare middelen zullen nader moeten uitwijzen wat de komende jaren
nodig en mogelijk is.12Wat is het plan van aanpak ten aanzien van de bestrijding
van analfabetisme?Conform zijn toezegging op 17 oktober 2001, heeft minister Hermans van
OCenW de Tweede Kamer op 19 december 2001 een Actieplan alfabetisering
autochtone Nederlanders toegezonden (OCW0 200 002). Dit actieplan
richt zich op de naar schatting 250 000 «echte» analfabeten
onder de autochtone bevolking. Het actieplan kent twee onderdelen: een campagne
(die op 9 september 2002 van start is gegaan) en een meerjarenplan dat
de Kamer nog dit jaar wordt aangeboden. Bedoeling is meer autochtone analfabeten
te bereiken met een passend cursusaanbod. Gemeenten kunnen dit aanbod inkopen
bij een regionaal opleidingencentrum (roc).13Klopt het dat er voor de ontwikkeling van brede scholen
geen extra budget is uitgetrokken? Zo neen, hoe groot is dat dan? Zo ja, waarom
is dat zo juist nu blijkt dat brede scholen een succes blijken te zijn, met
name voor allochtone kinderen? Waarom worden de inspanningen die tot goede
resultaten leiden niet beloond? Welke concrete maatregelen worden genomen
opdat het concept brede school verder gestalte krijgt?Brede scholen zijn een instrument van gemeenten, scholen en instellingen
om verschillende doelen te bereiken. Brede scholen zijn geen doel op zich,
maar voorzien in een lokale behoefte aan samenwerking om de ontwikkelingskansen
van alle kinderen te vergroten. Het rijk ondersteunt deze ontwikkeling.Voor de stimulering van brede scholen is door OCenW de komende jaren een
bedrag van € 0,35 miljoen uitgetrokken.In het eerste kwartaal 2003 zal uw Kamer een uitgangspunten- en actieprogramma
ontvangen waarin onder andere de koers van de brede scholen wordt uitgezet.
Daarnaast worden in het uitgangspunten- en actieprogramma verschillende door
het vorige kabinet toegezegde voortgangsrapportages opgenomen, met name de
voortgangsrapportage onderwijskansen, de voortgangsrapportage brede scholen,
de verantwoording van de resultaten vve-regelingen 2000–2002, alsmede
een kabinetsreactie op de OR- en RMO-adviezen over de voor- en vroegschoolse
educatie.14Kan aangegeven worden welke financiële middelen
beschikbaar zijn voor tussenschoolse opvang? Zo neen, wanneer komt hier duidelijkheid
over?Het totaal beschikbaar budget voor 2002 en 2003 bedraagt € 4,5
miljoen. Op grond van amendering tijdens de begrotingsbehandeling 2002 is
dit bedrag éénmalig beschikbaar gesteld. Het totale budget is
in zijn geheel reeds verplicht en is als volgt samengesteld.(bedragen x € 1 miljoen)  20022003OCenW1,2  VWS1,01,0SZW1,3 Totaal3,51,015Kan een overzicht worden gegeven van de budgetflexibiliteit
van de OCW-begroting?In de begroting zijn de voorgenomen uitgaven uitgesplitst in drie categorieën:1. Juridisch verplichte uitgaven. Deze uitgaven zijn voor de rechter afdwingbaar
en liggen derhalve vast. Hier is geen ruimte voor nadere prioriteitstelling.2. Complementair noodzakelijke of bestuurlijk gebonden uitgaven. Bij deze
uitgaven is er tot op zekere hoogte ruimte voor nadere prioriteitstelling.
Daarbij moet wel worden opgemerkt dat voor dit type uitgaven geldt dat er
bijvoorbeeld een bestuurlijke afspraak is gemaakt over de besteding van die
middelen. Die bestuurlijke afspraak zal dan opnieuw in discussie moeten worden
gebracht met degene met wie die afspraak is gemaakt. De hardheid van de afspraken
en de schade die uit het niet nakomen van die afspraak kan voortvloeien verschilt.3. Vrije ruimte. Deze middelen zijn voor het grootste deel beleidsmatig
verplicht op grond van regelingen of beleidsprogramma's waarmee de Tweede
Kamer heeft ingestemd, maar nadere prioriteitstelling is mogelijk.De navolgende bedragen zijn de totale vrije ruimte en de totale complementair
noodzakelijke/bestuurlijk gebonden uitgaven.Bedragen x € 1 000  2003200420052006Complementair noodzakelijk/bestuurlijk gebonden63 09683 274583 134616 366Vrije ruimte14 48012 80414 29612 540Totaal77 57696 078597 430628 90616Op welke punten wil de regering zoal gaan schrappen
in de gedetailleerde subsidievoorwaarden die een bron van irritatie vormen?In het algemeen streeft het kabinet naar deregulering en verlaging van
administratieve lasten; subsidievoorwaarden inbegrepen. Een voorbeeld hiervan
is de invoering van lumpsum in het primair onderwijs.Zo veel mogelijk bekostigingsvoorschriften komen te vervallen. Ook komt
er bestedingsvrijheid voor de middelen in het kader van «Groepsgrootte
& Kwaliteit». In de bve-sector wordt de CREBO-procedure vereenvoudigd.
Als een school een nieuwe opleiding wil starten, kan dat straks sneller. In
de cultuursector worden subsidies verleend met behulp van het cultuurnotastelsel.
Deze systematiek zal de komende periode kritisch tegen het licht worden gehouden.
Hierover wordt u per separate brief nader geïnformeerd. De stand van
zaken met betrekking tot deze voornemens, en andere, zullen in de toegezegde
voortgangsrapportage «deregulering en verantwoording» worden opgenomen.17Op welke wijze worden in het mediabeleid voorwaarden
geschapen om ook de kennis, cultuur en normen en waarden vanuit de allochtone
groepen op een volwaardige en verantwoorde wijze aan de orde te laten komen?Ten aanzien van de publieke omroep bestaat de taakstelling zoals neergelegd
in artikel 13c van de mediawet: het verzorgen van een pluriform en kwalitatief
hoogstaand aanbod van radio- en televisieprogramma's voor zowel een breed
publiek als voor speciale doelgroepen binnen de bevolking. Het diversiteitsbeleid
neemt daarbij binnen de publieke omroep een belangrijke plaats in en de Nederlandse
Programma Stichting heeft op dit vlak een speciale taakstelling. Daarnaast
bevordert OCenW in de vier grote steden de productie van televisieprogramma's
gericht op allochtone groepen via productiemaatschappij Multiculturele Televisie
Nederland. Ook het initiatief G4-radio multiculturele radio in de vier grote
steden – moet hierbij vermeld worden.18Wat wordt bedoeld met «een open dialoog met de
samenleving aangaan»? Op welke wijze wil de overheid in het kader van
de aangekondigde aandacht voor «alledaagse ergernissen» ook de
dialoog vormgeven met de individuele allochtone burger? Welke communicatielijnen
staan daarbij open en welke zullen worden gebruikt, dan wel gecreëerd?Met een «open dialoog met de samenleving aangaan» wordt bedoeld
dat wij rechtstreeks met het betrokken veld en/of burgers in gesprek willen
treden over zaken aangaande de beleidsterreinen van het ministerie van OCenW,
zonder vooraf beperkingen te stellen aan de onderwerpen die daarbij ter sprake
kunnen komen.De «alledaagse ergernissen» van individuele allochtone burgers
bereiken ons ondermeer via de telefonische, schriftelijke en digitale vragen
en opmerkingen die bij het departement binnenkomen. Daarnaast
zijn er enkele websites met discussiefaciliteiten waarop men zijn stem kan
laten horen, met name www.bredeschool.net en www.onderwijsachterstanden.nl.Bovendien neemt het departement zelf het initiatief deze groepen te benaderen
wanneer (beleids)projecten worden geïnitieerd, waarbij verondersteld
mag worden dat het relevant is de mening van allochtone groeperingen te kennen.
In het verleden heeft OCenW hiertoe gespecialiseerde onderzoekers rechtstreeks
allochtonen laten bevragen in de taal die zij het best beheersen, ondermeer
bij projecten ter stimulering van ouderparticipatie en rond schooluitval.
Het voornemen is bij een aantal nieuwe beleidstrajecten gebruik te maken van
methoden voor «interactieve beleidsvorming». Daarbij zullen ook
leden van allochtone groeperingen worden uitgenodigd.19Moet uit het feit dat de overheid een luisterend oor
moet hebben, signalen serieus moet nemen en dus responsiever moet worden de
conclusie worden getrokken dat de regering ten aanzien van het onderwijs geen
initiërende taak voor zich ziet weggelegd? Zo niet, op welke thema's
ziet de regering dan wel een initiërende taak voor de overheid op het
gebied van het onderwijs?De achtergrond van de aangehaalde passage is, dat OCenW met enige regelmaat
de kritiek krijgt dat zij te weinig oog heeft voor problemen, zorgen en wensen
in het veld en bij burgers. Die kritiek willen wij serieus nemen. De aangehaalde
passage bedoelt uit te drukken dat het aangrijpingspunt voor overheidsbeleid
niet enkel en uitsluitend bij de probleemdefinitie
van de overheid dient te liggen, maar zeker ook
door de zorgen en problemen zoals die door burgers en het veld worden beleefd.Maar dat wil niet natuurlijk niet zeggen dat de politiek en het departement
geen initiërende taak meer zou hebben. De beste metafoor is hier de dialoog:
beide partijen kunnen hun eigen gesprekspunten inbrengen, maar beide partijen
worden ook verondersteld naar elkaar te luisteren. De overheid brengt dus
beleidsinitiatieven in, maar veel van die voorstellen zijn wel weer uitvloeisel
van de problemen, zorgen en wensen die worden geuit door het veld en door
burgers, en die de politiek bereiken – hetzij in rechtstreeks contact,
hetzij via politieke partijen en andere organisaties.Wat zijn de thema's waarop de overheid een initiërende taak voor
zichzelf ziet weggelegd, en dus inbreng zijn voor deze dialoog? Deze worden
geïmpliceerd door de concrete prioriteiten en voorstellen uit de begroting,
gelet op de demissionaire status van het kabinet.20Wordt met «de juiste balans tussen loslaten en
vasthouden» zomaar een of andere beargumenteerde middenweg bedoeld,
of kan de juistheid van de balans ook nader worden geoperationaliseerd?Het «operationaliseren» van de balans zal verschillen van
onderwerp tot onderwerp. Een aantal algemene uitgangspunten hiervoor zijn
in deze paragraaf toegelicht.21Welke stappen in de procedure tot het uitbrengen van
Koers BVE en het Hoger Onderwijs en Onderzoeksplan zullen worden bekort teneinde
deze beleidsdocumenten vervroegd te kunnen uitbrengen? Welke overwegingen
liggen daaraan ten grondslag?Het oogmerk is dat Koers BVE en het ontwerp-HOOP in mei 2003 aan de Tweede
Kamer zullen worden aangeboden.In beide documenten wordt een toekomstvisie op de bve-sector respectievelijk
het hoger onderwijs neergelegd op hoofdlijnen, maar wel uitmondend in concrete
stappen. Het is van belang de onderwijssectoren in een zo vroeg mogelijk stadium
te laten weten wat onze inzet is gedurende de komende kabinetsperiode. Vandaar
een keuze voor een versnelling in het proces. Aan beide documenten gaat een
interactief proces vooraf dat als input dient voor Koers BVE en HOOP.In tegenstelling tot eerdere jaren wordt voor het HOOP het overleg met
externe partijen niet ná maar zoveel en intensief mogelijk voorafgaand
aan het ontwerp-HOOP gevoerd. Het ontwerp-HOOP kan aldus spoedig na het verschijnen
met de Tweede Kamer worden besproken.22Is de regering bereid de voornemens tot deregulering,
teneinde fusies tussen universiteiten en hogescholen mogelijk te maken, en
het uitbreiden van het voucherexperiment, die niet zijn opgenomen in de beleidsagenda,
alsnog te vertalen in concrete doelen, acties en deadlines?Ik ben voornemens instellingenfusie tussen hogescholen en universiteiten
mogelijk te maken. Gezien de fundamentele aanpassing van de regelgeving die
dat vergt, zal dit op langere termijn geschieden. In het HOOP 2003 zal dit
onderwerp aan de orde komen.Voucher-experimenten die nog niet in de beleidsagenda zijn opgenomen,
zullen nader worden geconcretiseerd.23Is meer duidelijkheid te geven over de tijdsplanning
met betrekking tot het terugdringen van administratieve lasten en bureaucratie
met betrekking tot de diverse sectoren Cultuurbeleid inclusief de eigenaren
van monumenten?Over dit onderwerp wordt de Tweede Kamer in een afzonderlijke brief geïnformeerd.
Het streven is deze brief nog voor de mondelinge behandeling van de begroting
cultuur toe te zenden.24Wordt er in het concrete dereguleringsprogramma tevens
rekening mee gehouden dat een grotere beleidsvrijheid voor de scholen tevens
een zwaardere druk betekent op de bestuurlijke inzet van deze scholen? Zo
ja, welke concrete consequenties verbindt de regering daaraan?Met dit aspect zal rekening worden gehouden. Meer autonomie in het funderend
onderwijs betekent dat meer verantwoordelijkheden bij de scholen worden gelegd.
Het accent bij scholen verschuift van uitvoering van landelijke regels naar
meer eigen beleidsontwikkeling. Dit stelt nieuwe eisen aan het management
en bestuur van de scholen. Daar tegenover staat dat een deel van het dereguleringsprogramma
betrekking heeft op het uitwerken en invoeren van concrete voorstellen tot
vermindering van de administratieve lasten voor scholen.Door beide ontwikkelingen in het kader van het programma in samenhang
te bezien, zal meer inzicht worden gekregen over het effect van autonomie
en deregulering op de bestuurlijke inzet van scholen.25Betekent het voornemen van de regering om de autonomie
en de beleidsruimte in de sector beroepsonderwijs en volwasseneneducatie te
vergroten dat het in de toekomst niet langer nodig zal zijn om instellingen tot wijzigingen in hun organisatie te prikkelen bijvoorbeeld teneinde
voortijdig schoolverlaten te bestrijden of een betere aansluiting of het vervolgonderwijs
en de arbeidsmarkt te bewerkstelligen?Bij de beantwoording van deze vraag wil ik een onderscheid maken tussen
enerzijds mijn bredere beleidsdoelstellingen met betrekking tot de bve-sector
en het beleid van de instellingen, en anderzijds de organisatie van de instellingen.Met betrekking tot het eerste ga ik ervan uit dat het ook bij verdergaande
deregulering zo blijft, dat de instellingen beleid van de overheid doorvertalen
in hun eigen instellingsbeleid. Deels tracht ik de instellingen door een continue
dialoog te overtuigen van mijn beleid, maar uiteindelijk zal ik natuurlijk
blijven toetsen – onder meer via het toezicht van de inspectie of de
instellingen in voldoende mate bijdragen aan het realiseren van de maatschappelijk
gewenste doelen.Wat betreft de organisatorische vormgeving van de instellingen meen ik
dat terughoudendheid van mijn kant gewenst is; er is immers niet één
recept voor de institutionele vormgeving van bijvoorbeeld de beroepskolom
in een bepaalde regio. In mijn dereguleringsvoorstellen voor de bve-sector
ga ik nader op de toekomstige institutionele vormgeving van de sector in.Deze voorstellen zullen onderdeel uitmaken van de voortgangsrapportage
deregulering, die ik de Tweede Kamer nog dit jaar zal zenden.26In welke opzichten zullen de nieuwe voucher-experimenten
in het hoger onderwijs en de bve-sector gaan afwijken van de ideeën die
de commissie Kemner destijds formuleerde in het rapport «Leerwegen gewogen»?De experimenten in het hoger onderwijs en in de bve-sector zijn erop gericht
de studenten maximale keuzevrijheid te geven bij de keuze van hun onderwijspakket.
Dat geldt de samenstelling van de eindtermen, maar ook de wijze waarop die
worden bereikt. Deze keuzemogelijkheden vinden hun grens bij de eisen die
gesteld worden aan de eindkwalificaties van elke opleiding. Deze kwalificaties
worden in opdracht van het bestuur van de onderwijsinstelling, bewaakt door
examencommissies.De kwintessens van de voorstellen die de commissie Kemner in 1995 heeft
gedaan lag in de introductie van een systeem van (gelimiteerde) leerrechten
voor de studiekwalificerende (bovenbouw havo en vwo) en in de beroepskwalificerende
fase (mbo, hbo en wo). In enkele experimenten wordt beperking van leerrechten
van studenten weliswaar gesimuleerd maar niet daadwerkelijk ingevoerd. Het
gaat hier om de simulatie bekostiging masters-opleidingen én het «verdiepte»
experiment met vraagfinanciering binnen het mkb-voucher experiment.27Wanneer kan de Kamer het aangekondigde concrete dereguleringsprogramma
verwachten?Nog dit jaar ontvangt de Tweede Kamer het programma in de vorm van een
eerste voortgangsrapportage autonomie en deregulering. Deze rapportage bevat
een (samenhangend) overzicht van de feitelijke stand van zaken met betrekking
tot dit thema.28In hoeverre en op welke wijze zal de omvang van scholen
worden meegenomen als relevante factor in het concrete dereguleringsprogramma?De omvang van scholen vormt een bijzonder aandachtspunt bij de ontwikkeling
en invoering van voorstellen inzake autonomie en deregulering. Een
randvoorwaarde bij het proces van autonomievergroting en deregulering is dat
de kleine schaal waarop onderwijs in basisscholen wordt gegeven, behouden
blijft.29Deelt de regering de visie van het vorige kabinet dat
fusie van hogescholen met universiteiten het onderscheid tussen hbo en wo
niet nuanceert, maar vanwege het wegvallen van de onderlinge concurrentie
juist aanzet tot verheldering van dat onderscheid?Ja.30Is het de bedoeling van de regering om studenten door
middel van vouchers maximale inhoudelijke keuzevrijheid te bieden of wil de
regering studenten motiveren om te kiezen voor een samenhangend geheel van
vakken?Het systeem van de wet is zo dat een opleiding altijd een samenhangend
geheel van vakken is. De afgifte van een diploma is daar de uitdrukking van.
Daarmee wordt niet geëxperimenteerd. Maar een opleiding is meer dan een
samenhangend geheel van vakken. Afgestudeerden dienen competent te zijn op
een bepaald niveau. In het kader van deze experimenten kan een student een
groter aantal keuzemogelijkheden worden geboden dan thans het geval is. Een
andere variabele is de manier waarop of de weg waarlangs het eindniveau wordt
bereikt.Ook daarmee kan worden geëxperimenteerd.31Kan nauwkeurig worden aangegeven wat het budget is
voor veiligheid op scholen en op welke wijze en voor welke doelen dit geld
precies wordt ingezet? Hoeveel budget is er voor (boven-)schoolse opvang en
de opvang van probleemjongeren? Hoeveel budget is er voor het tegengaan van
geweld op scholen?Scholen worden geacht in de eerste plaats zelf zorg te dragen voor een
pedagogisch verantwoord en veilig schoolklimaat. Omdat OCW het belang van
veilige scholen onderkent, worden aanvullende maatregelen genomen om scholen
extra te ondersteunen.Het budget dat is gereserveerd voor veiligheid op scholen, inclusief jeugdbeleid,
tegengaan geweld in scholen en het Transferpunt jongeren, school en veiligheid
bedraagt € 520 000.Dit bedrag wordt onder meer ingezet voor het Transferpunt jongeren, school
en veiligheid, ondergebracht bij het Algemeen Pedagogisch Studiecentrum, waar
scholen terecht kunnen voor allerlei vragen op het gebied van veiligheid.
Ook de Onderwijstelefoon en Pestweb maken hier deel van uit.Daarnaast is er samen met het ministerie van BZK een omvangrijk traject
opgezet (looptijd tot 2006), gericht op sociale competentie en conflicthantering
in het onderwijs. Voor (bovenschoolse) opvang van probleemjongeren zijn middelen
beschikbaar via de Regeling sociale integratie en veiligheid van het grotestedenbeleid.32In welke opzichten zal het verminderen van de administratieve
lasten substantieel méér om het lijf hebben dan reeds voortvloeit
uit het ingezette beleid van de invoering van het onderwijsnummer?De invoering van het onderwijsnummer is een belangrijke pijler, maar niet
de enige pijler om de administratieve lasten voor instellingen rond het gegevensverkeer terug te dringen. Het beleid richt zich op het efficiënt
verzamelen van gegevens, het breed beschikbaar stellen van informatie en daaraan
gekoppeld een moderne serviceverlening.Naast enkelvoudig opvragen van gegevens over deelnemers (invoering onderwijsnummer),
personeel, financiën en andere instellingsgegevens, biedt het meervoudig
gebruik van OCenW-informatie goede mogelijkheden de administratieve lasten
te verminderen. Door OCenW-informatie beschikbaar te stellen neemt de informatiedruk
voor de instellingen vanuit andere partijen af.Door moderne serviceverlening aan instellingen komt enerzijds benchmarkinformatie
beschikbaar ter ondersteuning van het management, maar kan ook het bekostigingsproces
voor instellingen vereenvoudigen.Voor de verstrekking van benchmarkinformatie zijn de eerste stappen gezet
met de introductie van de site Onderwijs in cijfers voor vo- en bve-instellingen.
Rond de serviceverlening bij bekostigingsprocessen zijn pilots in voorbereiding
in de vo-sector. De service zal de administratieve lasten reduceren.33Op welke termijn kunnen leraren verwachten dat er een
eind komt aan de alledaagse irritatie die de verplichte registratie van arbeidstijden
voor hen betekent? Welke consequenties hangen de leraren tot die tijd boven
het hoofd indien zij niet meewerken aan deze arbeidstijdenregistratie?Vooropgesteld dient te worden dat de arbeidstijdenregistratie een verplichting
is voor de werkgever en niet de leraar. Het niet meewerken aan deze registratie
heeft dientengevolge geen directe gevolgen voor de leraar. Voor het onderwijs
is inmiddels de afspraak gemaakt dat het lesrooster uitgangspunt is voor de
registratie. Dit brengt een aanzienlijke reductie van de administratieve belasting
met zich mee, omdat de administratieve last van de werkgever beperkt blijft
tot de afwijkingen van het standaardrooster.Overigens dient de leraar zijn werkgever wel (maandelijks) te informeren
over de voorkomende afwijkingen ten opzichte van het rooster. Voorts zijn
er voornemens tot verdere vereenvoudiging van regelgeving op de terreinen
van arbeidsverhoudingen, arbeidsomstandigheden, sociale zekerheid en arbeidsmarkt.
De arbeidstijdenwet maakt ook deel uit van deze voornemens tot deregulering.
In dit kader zal worden bezien ter zake van de registratieverplichting tot
een verdere (uitvoeringstechnische) vereenvoudiging van de regeling kan worden
gekomen.34Op welke wijze meent de regering dat bureaucratie voor
onderzoekers kan worden verminderd? Kunnen daarvan concrete voorbeelden worden
gegeven?De bureaucratie voor onderzoekers heeft een aantal oorzaken: (1) de informatievoorziening
t.b.v de kwaliteitsbeoordeling en t.b.v. de ontwikkeling van onderzoekprogramma's;
(2) de verantwoording; (3) de aanvraagprocedures t.b.v. project- en programmasubsidies.Wat
het eerste betreft wordt er in 2003 een nieuw kwaliteitszorgsysteem ingevoerd
door de organisaties NWO, KNAW en VSNU dat als uitgangspunt heeft vermindering
van bureaucratie. Dit uitgangspunt geldt uiteraard ook voor de verantwoording
waarbij vanuit de overheid én de organisaties maatwerk dient te worden
geleverd over wat wel en niet relevant is voor een goed verantwoordingsproces.
Wat betreft de aanvraagprocedures streeft de overheid naar afspraken met instellingen
over minder, eenvoudiger instrumenten, regelingen en procedures waarin middelen
veel meer in grote gehelen en voor langere periodes worden toegedeeld op basis
van excellentie van onderzoeksgroepen en onderzoekers. Goede voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld het genomicsprogramma dat ondergebracht
is bij NWO. Een ander goed voorbeeld is de aanpak ten aanzien van de toponderzoekscholen.
Ook zijn er programma's zoals ICES-KIS en de technologische topinstituten.35Klopt het dat door een relatie te leggen met de verplichte
begintoets en de eindtoets de toegevoegde waarde van een school zal worden
vastgesteld? Wat wordt bedoeld met «toegevoegde waarde»? Waarom
worden leerlingen door middel van testen gebruikt om de kwaliteit van scholen
te toetsen? Worden scholen met zwakke leerlingen hierdoor niet onterecht negatief
beoordeeld? Zo neen, kan dit worden toegelicht?Momenteel brengt de inspectie de opbrengsten van basisscholen in kaart
aan de hand van de toetsen die scholen zowel aan het eind van de basisschool
als tussentijds afnemen. De basis hiervoor is gelegd in de Wet op het onderwijstoezicht,
die op 1 augustus jongstleden van kracht is geworden. Het is de bedoeling
deze oordelen van de inspectie te verfijnen door gebruik te maken van een
begintoets. Zo'n begintoets maakt het mogelijk om de opbrengsten van de basisschool
te relateren aan de kwaliteiten waarmee kinderen de basisschool binnenkomen,
zodat een genuanceerder oordeel mogelijk is over de «toegevoegde waarde»
van een school.Het begrip «toegevoegde waarde» moet in dit verband als een
metafoor gezien worden: het gaat erom de opbrengsten van de school te kunnen
relateren aan kenmerken van de leerlingenpopulatie. Een school die hoofdzakelijk
bezocht wordt door kinderen die op hun vierde jaar al veel geleerd hebben
van hun opvoeders of van de peuterspeelzaalleidsters heeft het immers makkelijker
om hoge opbrengsten te realiseren dan een school die vooral bezocht wordt
door kinderen die met relatief weinig bagage op cognitief en sociaal-emotioneel
gebied de basisschool binnenkomen.De kwaliteit van scholen wordt door de inspectie afgemeten aan een groot
aantal indicatoren. De opbrengsten van het onderwijs vormen één
van de aspecten van kwaliteit waarop een school beoordeeld wordt. Een oordeel
over de opbrengsten van een school is niet mogelijk zonder gebruik te maken
van gegevens over de vorderingen van de leerlingen.In de manier waarop de inspectie de opbrengsten van een school in kaart
brengt, wordt rekening gehouden met de aanwezigheid van zwakke leerlingen.
Een school krijgt dus geen negatieve beoordeling van de opbrengsten op grond
van een hoog aandeel van zwakke leerlingen. Integendeel, als een school veel
zwakke leerlingen binnen het reguliere onderwijs weet op te vangen (en dus
weinig leerlingen verwijst naar het speciaal basisonderwijs), zal dat juist
leiden tot een hogere beoordeling van de kwaliteit van die school.36Hoe verhoudt het afnemen van een begintoets zich volgens
de regering met de aard van en de variatie in de ontwikkeling van jonge kinderen?Het is het kabinet bekend dat de ontwikkeling van jonge kinderen schoksgewijs
kan verlopen. De ene week beheerst een kind een bepaalde vaardigheid in het
geheel niet, een week later kan er een enorme sprong gemaakt zijn. Voor het
bepalen van de «toegevoegde waarde» van een school is deze variatie
op individueel niveau minder relevant. Het gaat hierbij immers om gemiddelden
over alle kinderen van een bepaalde jaargang. Het kabinet gaat nog na in hoeverre
de variatie op individueel niveau doorwerkt in de variatie of stabiliteit
van dergelijke groepsgemiddelden.Daarnaast beziet het kabinet op welke wijze een begintoets een bijdrage
zou kunnen leveren aan een doelgerichtere verdeling van de middelen voor de
bestrijding van onderwijsachterstanden. Hierover heeft de Onderwijsraad onlangs
een advies uitgebracht. In dit advies wordt voorgesteld om deze middelen voor
een deel te verdelen op grond van het opleidingsniveau van de ouders en voor
een deel op grond van de resultaten van een taaltoets. Bij de besluitvorming
wordt dit advies nadrukkelijk betrokken.37Kan de regering streefcijfers geven ten aanzien het
terugbrengen van de omvang van het ministerie van OCW in de komende jaren?
Hoe wil de regering de beoogde cultuuromslag bereiken?Zoals ik in de begroting heb aangegeven ben ik binnen het ministerie bezig
met een verandertraject genaamd de «Kwaliteitsslag». De keuze
voor een ministerie dat minder regelt en meer aan het veld overlaat heeft
verstrekkende gevolgen voor de positionering en werkwijze van OCenW. Autonomie
en deregulering veronderstelt een ander type departement, met andere interventies,
andere competenties en een andere mentaliteit. De kwaliteitsslag strekt er
toe om de discrepantie tussen het interne functioneren en de extern van OCenW
gewenste rol co-regisseur in een veld met autonome instellingen – te
overbruggen.Om de slag naar een vernieuwd departement te kunnen maken is een activiteitenprogramma
in gang gezet dat bijdraagt aan het verwezenlijken van de volgende drie doelstellingen:1. Scherpere focus. Bereikt moet worden dat directies een scherp oog hebben
voor wat zich in de samenleving afspeelt en gesignaleerde ontwikkelingen snel
en transparant kunnen doorvertalen naar doeltreffend en uitvoerbaar beleid.2. Verbetering sturing en controle. Op het vlak van de bedrijfsvoering
wordt gewerkt aan efficiëntere werkprocessen en systemen (o.a. integrale
planning en controlcyclus, herinrichting personele-, informatie- en financiële
functie). Hierdoor zal de administratieve lastendruk van de instellingen beduidend
kunnen verminderen.3. Vernieuwing van het HRM beleid. Hierbij gaat het onder meer om het
ontwikkelen van een andere leiderschapsstijl en andere competenties, passend
bij het departement van de toekomst.Ik verwacht met deze kwaliteitsslag tevens gericht invulling te kunnen
geven aan de taakstelling en kies dus bewust niet voor een kaasschaafmethode.
Op dit moment zijn directies en bestuursraad bezig met het ontwikkelen van
scenario's waarbij op basis van beleidsprioriteiten scherpe keuzes worden
gemaakt ten aanzien van welke taken kunnen worden beëindigd of verminderd.
De invulling in concrete fte's is op dit moment nog niet aan te geven. Zoals
ik al in de begroting heb aangegeven heb ik in financieel-technische zin de
taakstelling verwerkt.De uiteindelijke verdeling over de departementale eenheden zal van die
verdeling kunnen afwijken, afhankelijk van de nog nader te nemen beslissingen
op de hierboven aangeduide scenario's.De precieze omvang van de opbrengsten van de kwaliteitsslag is nog niet
aan te geven. Ik ga ervan uit dat ik u daarover uiterlijk in de eerste suppletore
begroting inzicht kan geven.38Kan de regering een overzicht geven van de taken die
het ministerie van OCenW zal gaan afstoten met daarbij een specificatie van
de vermindering van de omvang van het departement?Zoals uit het antwoord op vraag 37 blijkt, ben ik op dit moment bezig
met de kwalitatieve invulling van de veranderslag die het ministerie van OCenW
in de komende jaren zal maken. In dat kader wordt ook bezien welke taken het
ministerie zal gaan afstoten, en op welke wijze dat zijn neerslag zal krijgen
in een vermindering van de omvang van het ministerie. Ik zal u daar uiterlijk
bij de eerste suppletore begroting nader inzicht in geven.39Welke veranderingen van de bestuurlijke verhoudingen
in het veld kan de, voor het waarmaken van de grotere verantwoordelijkheid
en beleidsruimte benodigde cultuuromslag vereisen?De inhoud van deze verandering verschilt per onderwijssector en hangt
samen met de mate van autonomie en beleidsruimte waarover een sector nu beschikt.Dit betekent dat gekozen dient te worden voor specifieke benaderingen
die aansluiten bij de bestuurlijke omstandigheden in de verscheidende sectoren
van het onderwijsbestel. Hieronder worden als voorbeeld van verschillende
sectoren het primair- en voortgezet onderwijs toegelicht.Zo zal het accent om de genoemde cultuuromslag in het primair onderwijs
te maken in eerste instantie moeten worden gelegd op de versterking van de
bestuurs- en managementkracht in de scholen.In het voortgezet onderwijs, waarin deze kracht tegen de achtergrond van
de grotere autonomie en beleidsruimte sterker is ontwikkeld, kan de omslag
bevorderd worden door een gerichte ontwikkeling naar een brancheorganisatie.
Deze organisatie zou niet alleen moeten functioneren als werkgeversorganisatie
maar de scholen ook in hun integrale beleid moeten faciliteren en ondersteunen.
Hierbij valt te denken aan kwaliteitsbeleid, het onderwijsbeleid, financiën
en organisatie.40Is het al bekend wie er in de Taskforce leraren zullen
plaatsnemen? Op welke termijn wordt de Taskforce ingesteld?Op het departement is een programma-organisatie ingericht die zich zal
bezighouden met de voorwaarden voor het personeelsbeleid in de school, en
die tegelijkertijd de scholen bij zal staan bij de implementatie van hun personeelsbeleid.
Deze programma-organisatie zal als «taskforce» opereren in nauwe
samenwerking met scholen, werkgevers- en schoolorganisaties, het samenwerkingsorgaan
beroepskwaliteit leraren (SBL) en uitvoeringsorganisaties zoals het bureau
van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO).De programma-organisatie wordt aangehaakt bij de directie Arbeidsmarkt-
en Personeelsbeleid (AP) die binnen het departement de eindverantwoordelijkheid
heeft voor het arbeidsmarkt- en personeelsbeleid. Uitgangspunt is een departementsbrede
aanpak, waarin alle relevante directies – PO, VO, BVE, HBO en WO –
hun bijdrage leveren.De programma-organisatie gaat medio november van start; kwartiermakers
zijn inmiddels bezig met de voorbereidingen.41Hoeveel ID-banen zijn er momenteel in het onderwijs
en welke functies betreft dat?In de sector onderwijs werken momenteel circa 9 000 ID-werknemers.
Scholen zijn vrij in het creëren van ID-functies, mits aan de daarbij
gestelde voorwaarden wordt voldaan. Het gaat om functies als bijvoorbeeld
schoolassistent (hulpconciërge), lokaalassistent, assistent-toezichthouder,
administratief assistent, assistent-medewerker tuinonderhoud,
assistent-medewerker technisch onderhoud, medewerker opvang/verzorging, toezichthouder,
assistent bibliotheek/mediatheek, assistent medewerker automatisering, assistent
pc-beheerder, assistent verzuimbeleid/spijbelwacht.42Hoeveel ID-banen in het onderwijs verwacht de regering
in het onderwijs te verliezen? Neemt de regering maatregelen om dit aantal
zoveel mogelijk te beperken? Zo ja, welke?In de sector onderwijs werken momenteel circa 9 000 ID-werknemers.
De omvang van het verlies aan ID-banen is nog niet bekend, deze is afhankelijk
van de invulling die gemeenten aan deze maatregel geven.Maar de inzet is erop gericht om zoveel mogelijk ID-werknemers voor het
onderwijs te behouden:• De tijdelijke subsidieregeling onderwijsondersteuners 2002 (budget
4,5 miljoen), gericht op het bevorderen van ontwikkeling, beroepsgerichte
scholing, begeleiding en aanstelling van onderwijsondersteuners is één
van de maatregelen van OCenW die daartoe zou kunnen bijdragen. ID-werknemers
behoren expliciet tot de doelgroep. Hiermee kunnen ID-werknemers doorstromen
naar reguliere functies.• Er worden nauwe contacten onderhouden met SZW en de VNG, de G4/G25;
met werkgevers en werknemers in het georganiseerd overleg en met besturenorganisaties
in periodiek overleg om tot oplossingen en draagvlak te komen.• Zoveel mogelijk communicatiekanalen zullen worden gebruikt om de
gebruikers relevante informatie te verstrekken.43Wanneer wordt duidelijk hoeveel ID banen in het onderwijs
kunnen worden omgezet in reguliere banen? Kan er per gemeente een overzicht
gegeven worden van het aantal ID-banen in het onderwijs?Deze vraag is momenteel moeilijk te beantwoorden. Er zijn essentiële
factoren die daar invloed op hebben en die nog niet bekend zijn. Bijvoorbeeld
de nadere invulling van de taakstelling uit het strategisch akkoord door het
ministerie van SZW, hoe de verdeling over de sectoren zal zijn, in welke mate
de scholen en de gemeenten onderling afspraken maken over het behoud van de
betreffende functies.Gegevens over de verdeling van ID-plaatsen over gemeenten zijn bekend.
Een volledige lijst beslaat meerdere pagina's. Dit overzicht over de verdeling
van I/D banen treft u als bijlage 1 aan bij de beantwoording van deze vragen.
Ongeveer een derde deel van alle ID-plaatsen is gesitueerd in de vier grote
steden, maar in totaal kennen bijna 400 gemeenten ID-banen in het onderwijs.44Hoe verhoudt het bezwaar van enkele politieke groeperingen
tegen ID-banen dat deze onvoldoende zouden resulteren in doorstroming naar
reguliere banen, zich tot de overweging dat inkrimping van het budget voor
ID-banen zo min mogelijk moet leiden tot verlies van nuttige onderwijsfuncties?
Welke financiële middelen zijn noodzakelijk teneinde deze nuttige onderwijsfuncties
te waarborgen?De bezorgdheid die van vele kanten wordt geuit over het verlies van deze
nuttige onderwijsfuncties is een duidelijke indicatie dat ID-banen van grote
waarde zijn voor de scholen. Het loongebouw bij onderwijs kent relatief weinig
laaggeschoolde functies. Dat betekent, dat uitstroom vanuit een ID-baan naar
een reguliere baan in het onderwijs vaak lastig is. De laatste tijd begint
daar enigszins verandering in te komen. De eerder genoemde tijdelijke
subsidieregeling onderwijsondersteuners 2002 helpt daarbij.De totale kosten die gemoeid zijn met ID-banen in het onderwijs betreffen
structureel een bedrag van ongeveer € 140 miljoen. Het aantal ID-banen
dat mogelijkerwijs verloren gaat is niet bekend. De omvang hiervan is afhankelijk
van de invulling die gemeenten aan deze maatregel geven.45Op welke wijze wordt het budget voor competentiebeloning
verdeeld over scholen? Krijgen scholen met een groot aantal achterstandsleerlingen
hiervoor meer budget?Deze vraag heeft kennelijk betrekking op het primair onderwijs. Het voortgezet
onderwijs kent hiervoor geen apart budget. Het budget voor competentiebeloning
(integraal personeelsbeleid) zit in het schoolbudget. Het schoolgewicht is
medebepalend voor de hoogte van het schoolbudget. Het aantal onderwijsassistenten
bijvoorbeeld is verdubbeld. Dat betekent dat scholen met achterstandsleerlingen
naar verhouding meer krijgen.46Welke maatregelen worden nog meer genomen naast de
bonus van het ABP om senioren te behouden voor het onderwijs?Verdere versterking van de autonomie en zelfstandigheid van instellingen
met meer mogelijkheden om integraal personeelsbeleid te voeren is van groot
belang. Aandacht voor de individuele wensen en mogelijkheden van oudere werknemers,
verdere functiedifferentiatie en een andere taakinvulling zoals de begeleiding
van jongere leraren en zij-instromers komen daarbij aan de orde.Ook kunnen de maatregelen in het kader van de uitvoering van de Arbo-convenanten,
de preventie van ziekteverzuim en het terugdringen van de werkdruk genoemd
worden.47Hoe verklaart de regering dat scholen en instellingen
vooralsnog maar gedeeltelijk zijn gekomen tot een effectieve inzet van de
vrij besteedbare schoolbudgetten? Wat is er in die tijd gebeurd met deze middelen?De verhoging van de schoolbudgetten per 1 augustus 2001 maakte deel uit
van het akkoord dat op 4 september 2001 met de werknemersorganisaties
is gesloten over de verlenging van de cao 2000–2002 en de uitwerking
van de maatregelen naar aanleiding van het rapport van de werkgroep Van Rijn.
De effecten van dit akkoord op instellingsniveau zijn pas na de start van
het schooljaar 2001–2002 zichtbaar geworden.Om toch zo spoedig mogelijk inzicht te krijgen in de wijze waarop de instellingen
de verhoogde schoolbudgetten gaan inzetten, is reeds in januari 2002 via een
representatieve steekproef een onderzoek uitgevoerd naar de (plannen voor
de) besteding van deze budgetten. Deze vroegtijdige meting heeft echter tot
gevolg gehad dat nog niet alle scholen op dat moment konden aangeven waaraan
het gehele schoolbudget zou worden besteed; op een deel van de instellingen
was de besluitvorming nog niet afgerond. Zolang de besluitvorming over de
inzet van (een deel van) de middelen nog niet is afgerond, worden deze middelen
door de instelling vooralsnog gespaard.In 2003 wordt opnieuw een onderzoek uitgevoerd naar de besteding van de
schoolbudgetten.48Hoeveel middelen zijn bestemd voor de imagocampagne?
Kan een overzicht worden gegeven van middelen die de afgelopen periode (1998–2002)
naar imagocampagnes voor het onderwijs zijn gegaan?Er is € 2,7 miljoen per jaar beschikbaar voor de periode 2000
t/m 2006.In 1998 is € 0,8 miljoen besteed en in 1999 € 1,8
miljoen.49Op welke wijze wil de regering aandacht geven aan de
positie van schoolleiders in het primair onderwijs, teneinde een voldoende
potentieel te behouden respectievelijk te creëren?Op de volgende wijze wordt aandacht gegeven aan de positie van schoolleiders
in het primair onderwijs.In de eerste plaats is bij de cao 2000–2002 de salarisstructuur
van de schoolleiding aanzienlijk verbeterd, waardoor er een ten opzichte van
de leraar afzonderlijke salarispositionering is ontstaan. Dit draagt bij tot
het aantrekkelijker maken van het beroep van schoolleider in het primair onderwijs.In de tweede plaats is de mogelijkheid gecreëerd om in het primair
onderwijs een directeur te benoemen, zonder lesgevende taak, die niet de vereiste
onderwijsbevoegdheid bezit, maar wel over managementervaring beschikt.Zodoende wordt de mogelijkheid gecreëerd om vacatures als directeur
te vervullen en de tekorten te bestrijden.Voorts is met ingang van het studiejaar 2001–2002 een opleiding
voor leraren met leidinggevende talenten – kandidaat schoolleiders –
in het leven geroepen. Schoolbesturen kunnen investeren in de toekomst door
talentvolle leraren binnen de schoolteams deze managementopleiding te laten
volgen.Tenslotte zal dit najaar een werkgroep «Arbeidsmarkt schoolleiders»
starten.Deze breed samengestelde werkgroep heeft tot taak nieuwe maatregelen te
bedenken en uit te werken die ertoe zullen leiden dat er voldoende aanwas
van leidinggevende functies in het primair onderwijs zal zijn, zowel vanuit
de sector zelf als van buiten de (onderwijs)sector.50Is reeds voor alle academische studies een verkorte
opleiding beschikbaar voor het behalen van een onderwijsbevoegdheid (naast
of na de studie)? Zo neen, voor welke studies niet en waarom niet?Voor vrijwel alle vakken in het vwo kan via de universiteit een eerstegraads
bevoegdheid worden gehaald.In het convenant met de universiteiten van 1998 over de universitaire
lerarenopleidingen is afgesproken dat voor alle lerarenopleidingen (naast
het éénjarige ulo-programma in aansluiting op de wo-opleiding)
nieuwe varianten ontwikkeld zullen worden in duale vorm, danwel als «ingezakt»
traject in de wo-opleiding of als op maat gesneden postdoctoraal traject.
Het algemene beeld is thans dat het convenant veel in beweging heeft gebracht
en dat de instellingen met het ontwerpen en invoeren van die varianten een
flinke voortgang hebben geboekt. Het convenant krijgt een eindevaluatie in
2005; een tussenevaluatie medio 2003 zal het algemene beeld kunnen preciseren.Niet alle wo-opleidingen zijn qua discipline en curriculum even relevant
voor de vakken in het vwo; niettemin bestaan er zeer ruime mogelijkheden om
via een wo-opleiding een traject te volgen dat leidt tot een bevoegdheid en
dus tot het leraarsberoep.51Wat is er de oorzaak van dat een groot aantal jongeren
wel een opleiding tot leraar in het voortgezet onderwijs volgt, maar vervolgens
kiest voor een ander beroep?De lerarenopleiding is voor jongeren een aantrekkelijke opleiding, omdat
het een goede arbeidsmarktpositie garandeert, ook buiten het onderwijs. In
de praktijk blijken deze jongeren namelijk ook terecht te kunnen in andere
beroepen. Zo blijkt uit onderzoek (Onderwijsmonitor 2001) dat afgestudeerden
van de tweede graads opleidingen vo/bve die niet voor het onderwijs kiezen,
aan het werk gaan in administratieve functies in de (commerciële) dienstverlening,
als sociaal cultureel medewerker of als onderwijskundig medewerker. Een deel
van de afgestudeerden van de tweede graads lerarenopleidingen vo/bve kiest
bovendien voor een vervolgstudie.Studenten die voortijdig uitstromen uit de opleiding geven aan liever
een andere opleiding gevolgd te hebben dan een lerarenopleiding, geen motivatie
te hebben door te gaan, of de lessen te weinig interessant te vinden. Uitvallers
met een secundaire beroepsopleiding geven als reden de opleiding vaak te moeilijk
te vinden.Bijna de helft van alle afgestudeerden wil in het onderwijs (blijven)
werken. Een iets kleinere groep wil dit alleen onder bepaalde voorwaarden.
De belangrijkste voorwaarden die genoemd worden, zijn: kleinere klassen, lagere
werkdruk, betere salariëring, en loopbaanmogelijkheden als gevarieerdere
werkzaamheden en mogelijkheden tot doorgroei naar hogere functies.Bij de uitwerking van de plannen voor het vergroten van de instroom van
onderwijspersoneel, zal in het bijzonder aandacht worden besteed aan de groep
afgestudeerden van de lerarenopleiding die voor een ander beroep kiest.52Wat wordt bedoeld met een innovatie-arrangement dat
opgezet gaat worden om grensverleggende vernieuwingen van instellingen met
bijvoorbeeld het regionale bedrijfsleven te stimuleren?Het innovatie-arrangement is bedoeld om samenwerkingsverbanden van onderwijsinstellingen
in de beroepskolom met het bedrijfsleven in staat te stellen innovatieve ontwikkelingen
ter versterking van de beroepskolom tot stand te brengen. Deze innovaties
dienen substantieel te zijn, een regionale/sectorale insteek te hebben, van
onderop plaats te vinden met co-financiering van het regionale/sectorale bedrijfsleven.53Is het bekend dat de audiovisuele sector geen gestructureerde
sectororganisatie kent en ook geen opleidingsstructuur (vmbo-mbo-hbo) die
(in overleg) met de sector regulier opleidt tot (technische, facilitaire en
inhoudelijke) beroepen in de av-sector (met uitzondering van de scholen voor
journalistiek)? Vormt dit geen belemmering voor met name jonge allochtone
Nederlanders om op gelijkwaardige en professionele wijze in de media aan het
werk te komen? Wordt hieraan in het kader van het versterken van de beroepskolom
aandacht besteed? Kunnen de impulsgelden hierin een rol spelen?Algemeen kenmerk van de av-sector is dat deze geen grote structurele samenhang
kent. Werknemers uit de av-sector komen uit allerhande achtergronden en opleidingen.
De arbeidsmobiliteit is hoog. Dit brengt met zich mee dat het eigen initiatief
van de individuele werknemer op de eerste plaats deelname in deze beroepsgroep
bepaalt.In het kader van de impuls beroepskolom ontvangen alle (bekostigde) onderwijsinstellingen
en de kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven extra middelen voor
het ontwikkelen van doorlopende leerwegen. Dit betekent dat impulsmiddelen
kunnen worden ingezet daar waar reguliere opleidingen aansluiten op de behoeften
van de av-sector (zoals bijvoorbeeld gebeurd in opleidingen voor de grafische
sector; de reclamewereld en de techniek in de bve-sector en het kunstenonderwijs
en communicatieopleidingen in het hbo).Vanuit het mediabeleid worden diverse initiatieven ontplooid om participatie
van leden uit minderheidsgroepen in brede zin te bevorderen. Bij de NOS bestaat
hiervoor het diversiteitsbureu «Meer van Anders». Daarnaast subsidieert
het ministerie van OCenW Mira Media en Mixed Media, beide stichtingen die
zich onder andere richten op de instroom van leden van minderheidsgroepen
in de av- en perssector.54Vormt uitspraak over moderne schoolgebouwen in alle
sectoren van het onderwijs, gezien de decentralisatie van de huisvesting,
een gratuite constatering, of gaat de regering op dit punt nieuw beleid voeren?
Als dit laatste het geval is, op welke wijze wordt dit beleid vormgegeven?De Regering is niet voornemens nieuw beleid te voeren waar het gaat om
de decentralisatie van de verantwoordelijkheid voor huisvesting. Hier wordt
slechts geconstateerd dat de staat van gebouwen een belangrijke factor is
bij de vormgeving van onderwijsvernieuwingen en de uitstraling van het onderwijs.Overigens wil het feit dat de verantwoordelijkheid voor huisvesting niet
meer bij de rijksoverheid berust, niet zeggen dat zij geen enkele invloedsmogelijkheid
meer heeft op de staat van de gebouwen. Vanaf 2002 bijvoorbeeld, zijn
extra middelen ter beschikking gesteld aan gemeenten. Hiermee kunnen extra
vierkante meters worden gebouwd voor scholen in het primair- en voortgezet
onderwijs.In het kader van deregulering en autonomievergroting wordt, zoals toegelicht
op pagina 9, de verantwoordelijkheid voor het gehele onderhoud van de schoolgebouwen
belegd bij scholen voor voortgezet onderwijs. Een zelfde maatregel voor het
primair onderwijs zal worden verkend.55Is de regering van plan ook Kennislink in de beleidsvoornemens
te betrekken inzake «de innovatieve onderwijsomgeving die moderne ict-voorzieningen
vereist», aangezien met het alleen toekennen van gelden aan Kennisnet
een te beperkt onderwijsgebied lijkt te worden bediend?Nee, zie ook het antwoord op vraag 134.56Waarom is de financiering van de Kennisnetverbinding
vanaf 2004 niet meer in de begroting opgenomen? Op welke wijze komt de
visie op verdere integratie van ict in het onderwijs tot stand? Kan exacter
worden aangegeven wanneer het standpunt wordt bepaald over de internetvoorziening
van onderwijsinstellingen en de beslissing over de financiering voor de verbinding
vanaf 2004? Is het de bedoeling dat de overheid in de komende jaren een
substantiële bijdrage aan Kennisnet blijft leveren? Zo neen, op welke
wijze moeten scholen die de kosten niet kunnen opbrengen de doelen halen van
Kennisnet?Vanaf 2004 is de financiering van de kennisnetverbinding nog niet
geregeld. Over de inrichting van de internetvoorziening voor het onderwijs
vanaf 2004 zal de Tweede Kamer in november een brief van het kabinet
ontvangen.57Wordt door de aanpak van een zo vroeg mogelijke bestrijding
van achterstanden via de voorschool en kinderopvang de lat niet op steeds
jongere leeftijd steeds hoger gelegd?In de voor- en vroegschoolse programma's vanaf 2 jaar wordt aangesloten
bij de ontwikkeling van het kind.Het accent in het aanbod ligt op spelend leren, waarbij veel nadruk ligt
op het aanleren van de Nederlandse taal.58Op welke wijze wordt de taalachterstand gemeten op
basis van de begintoets? In hoeverre zijn de resultaten van zo'n meting betrouwbaar?Momenteel wordt bezien of reeds bestaande toetsen voor dit doel geschikt
zijn. Als dat niet het geval is, zal een nieuwe toets ontwikkeld worden. Gezien
het belang van de begintoets zal deze uiteraard moeten voldoen aan de hoogste
kwaliteitseisen.59Is de regering van mening dat een begintoets in combinatie
met een eindtoets een goed middel is om de toegevoegde waarde van het onderwijs
van een school te meten? Zo ja, hoe verhoudt zich dat tot de leerervaringen
die leerlingen buiten de school opdoen?Het begrip «toegevoegde waarde» is een metafoor voor de opbrengsten
van een school, rekening houdend met kenmerken van de leerlingen op die school.
Tussen het moment van een begintoets en het moment van een eindtoets doen
kinderen vele ervaringen op, zowel binnen als buiten de school. Datgene wat
ze tussen die beide toetsen bijgeleerd hebben, kan dan ook niet geheel aan
de school toegeschreven worden. Daar gaat het ook niet om bij het vaststellen
van de opbrengsten van een school. Waar het om gaat, is dat sommige scholen
er beter in slagen om leerlingen tot hoge leeropbrengsten te brengen dan andere
scholen. De inspectie doet bij het schooltoezicht uitspraken over die leeropbrengsten,
rekening houdend met kenmerken van de leerlingen. Momenteel baseert de inspectie
zich daarvoor op de resultaten van leerlingvolgsystemen en eindtoetsen. Introductie
van een begintoets maakt het mogelijk in de uitspraken over de opbrengsten
van een school rekening te houden met het beginniveau van de leerlingen.60Is er reeds een adequate begintoets beschikbaar?Er zijn op dit moment reeds diverse toetsen voor kleuters beschikbaar.
Al deze toetsen zijn ontwikkeld voor diagnostische doeleinden. Ze verschaffen
leraren in groep 1 en 2 van de basisschool een inzicht in de ontwikkeling
van deze kinderen. Of deze toetsen ook adequaat zijn voor de andere doeleinden
die in het strategisch akkoord zijn genoemd (het in samenhang met een eindtoets
bepalen van de toegevoegde waarde van een school en het verdelen van middelen
voor de bestrijding van onderwijsachterstanden), wordt nog onderzocht.61Welke budgetten staan de regering ter beschikking voor
de financiering van het beleid inzake «leven lang leren»?In de beleidsagenda «Leven lang leren» (BVE/KenO/2002/10 802)
van 17 april 2002 is in de bijlage een overzicht gegeven van initiatieven
en maatregelen met bijbehorende budgetten. Dit overzicht is als bijlage 2
toegevoegd.62Betekent de opsomming van voorschool, basisschool,
voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en hoger onderwijs dat het volgens
de regering normaal is of moet worden dat kinderen een voorschoolse voorziening
bezoeken? Wat zijn daarvan dan de consequenties?Het kabinet acht het van belang onderwijsachterstanden terug te dringen.
Hiervoor zijn ambitieuze doelstellingen geformuleerd in het landelijk beleidskader
onderwijsachterstandenbeleid. Om die reden acht het kabinet het wenselijk
dat jonge kinderen met achterstanden deelnemen aan een educatief programma
in de vooren vroegschoolse periode. Gemeenten krijgen goa-middelen om dit
in overleg met voorschoolse instellingen en scholen te realiseren.63Naar aanleiding van de afspraak in Lissabon om Europa
te laten uitgroeien tot de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie:
wanneer zal Nederland de afgesproken 3% BNP (bruto nationaal product) bereiken?
Is er een tijdpad om dat percentage te halen? Als deze begrotingsvoorstellen
worden uitgevoerd, hoeveel procent van het BNP besteedt Nederland dan aan
onderwijs?Zoals ook aangegeven in het antwoord op vraag 429, geldt het streefcijfer
van 3% voor de Unie als geheel, niet voor individuele lidstaten. Het streefcijfer
van 3% is dan ook geen planningsinstrument; het geeft echter wel de richting
aan voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling.Op 11 september 2002 heeft de Commissie een mededeling over dit onderwerp
gepubliceerd. Op basis van deze mededeling is er in de komende maanden een
discussie over de strategie die de Unie zal volgen om de investeringen in
onderzoek en ontwikkeling te verhogen in lijn met de conclusie van de Europese
Raad. De Commissie komt vervolgens in het voorjaar van 2003 met een actieplan.Ook in Nederland zal het nodige moeten gebeuren, waarbij het accent op
de investeringen aan de private kant zal liggen. De ministers van Economische
Zaken en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zullen verdere acties uitwerken.64Kan de regering een overzicht geven van de percentages
BNP die de overige leden van de EU uitgeven aan onderwijs?De meest recente, internationaal vergelijkbare, gegevens over onderwijsuitgaven
zijn gepubliceerd in Education at a Glance 2001 en betreffen het jaar 1998:LandPublieke en private uitgaven aan onderwijsinstellingen als percentage van
het bruto binnenlands product Nederland4,6 Ierland4,7Griekenland4,8 Verenigd Koninkrijk4,9Italië5,0 België5,0 Spanje5,3Duitsland5,6 Finland5,7 Portugal5,7Frankrijk6,2 Oostenrijk6,4 Zweden6,8Denemarken7,2 LuxemburgMBron: Education at a Glance 2001, tabel B2.1a (expenditure on educational
institutions as a percentage of GDP), blz. 80.65Hoe denkt de regering bij invoering van differentiatie
in collegegelden de toegankelijkheid van het onderwijs en de rechtsgelijkheid
te kunnen waarborgen?In het strategisch akkoord van het huidige kabinet staat aangegeven dat
differentiatie van collegegelden mogelijk wordt «in geval van specifieke
opleidingen met erkende evidente meerwaarde». De regering zal op basis
van de uitkomsten van een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) naar
de mogelijkheid van een gedifferentieerd collegegeld bij opleidingen met evidente
meerwaarde, voorstellen doen voor collegegelddifferentiatie en dus ook hoe
de toegankelijkheid van het onderwijs en de rechtsgelijkheid gewaarborgd wordt.
De rapportage van het IBO wordt het tweede kwartaal van 2003 verwacht.66Mogen instellingen zelf de hoogte van de collegegelden
bepalen? Is er een maximum aan de hoogte van het collegegeld gesteld? Zo ja,
wat is het maximum en zo neen, waarom niet? Kan er een overzicht worden gegeven
van de ontwikkeling van de rijksbijdrage per student in het hbo en wo in de
periode 2002–2006?Studenten die bij de aanvang van een voltijdse opleiding jonger zijn dan
30 jaar (én studiefinanciering genieten en afkomstig zijn uit de Europese
Economische Ruimte) betalen voor het collegejaar 2002–2003 een wettelijk
vastgesteld collegegeld van € 1 395,83 (art 7.43, WHW). De
collegegelden worden jaarlijks geïndexeerd.Krachtens art. 7.43, tweede lid en art. 7.44 WHW, kunnen de instellingsbesturen
voor studenten die bij de aanvang van hun opleiding 30 jaar of ouder zijn
en studenten die een deeltijdse of duale opleiding volgen het collegegeld
zelf vaststellen; het collegegeld (collegejaar 2002–2003) bedraagt dan
ten minste € 1 395,83 respectievelijk € 567,23. Voor
de laatste twee categorieën van studenten is geen maximum collegegeld
vastgesteld. De instellingen krijgen daardoor de ruimte om een koopkrachtige
vraag te ontwikkelen en een actief doelgroepenbeleid te voeren.Voor het antwoord op de vraag naar een overzicht van de rijksbijdrage
per student verwijs ik naar de tabellen 6.13 en 7.2 (hbo respectievelijk wo)
in de ontwerp-begroting 2003.67Wanneer verschijnt het zogenaamde «vooradvies»
inzake het cultuurbeleid voor de periode 2005–2008 van de Raad voor
Cultuur?Op grond van de afspraken en het activiteitenplan zal de Raad voor Cultuur
in het voorjaar van 2003 zijn vooradvies voor de Cultuurnota 2005–2008
uitbrengen.68Uit welke componenten gaat «een regionaal cultuurprofiel»
bestaan?In het algemeen kader cultuurconvenanten, zoals overeengekomen met het
Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG), is vastgelegd dat de regionale cultuurprofielen bestaan uit enerzijds
een «State of the art», waarin een analyse van de regionale culturele
infrastructuur, alsmede de daarop gebaseerde uitgangspunten van het cultuurbeleid
van de regionale convenantpartners zijn verwerkt, en anderzijds een beschrijving
van de politiek-bestuurlijke prioriteiten van de regionale convenantpartners
voor de komende convenantperiode, waarin tevens wordt aangegeven welke inspanning
van de betrokken overheden wordt verwacht. De convenantgebieden kunnen hier
naar eigen inzicht invulling aan geven.69Wordt het mediabeleid weer onderdeel van het cultuurbeleid?
Zo ja, op welke wijze wordt aandacht besteed aan geconstateerde knelpunten
zoals het beperkte aantal media-organisaties dat is opgenomen in de cultuurnotasystematiek,
het niet aansluiten van de uitgangspunten, aanvraag- en beoordelingsprocedure
sloten bij de activiteiten van deze media-organisaties en het ondersneeuwen
van het onderwerp media door het geweld van de grote cultuurinstellingen?Het mediabeleid heeft diverse raakvlakken met het cultuurbeleid, zoals
het streven naar kwaliteit, pluriformiteit en onafhankelijkheid van het aanbod,
dat gericht is zowel op het brede publiek als op smalle(re) publieksgroepen.Daarnaast
heeft het mediabeleid specifieke doelstellingen. Ten eerste het stimuleren
van een gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig aanbod van radio, televisie,
kranten, tijdschriften en nieuwe media en ten tweede, er voor zorgen dat dit
aanbod toegankelijk, betaalbaar en beschikbaar is voor alle lagen van de bevolking.
Deze specifieke doelstellingen maken het niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk
om het mediabeleid zelfstandig te formuleren en regelmatig te actualiseren,
buiten de vierjaarlijkse cyclus van de Cultuurnota.Dit doet niet af aan de
culturele functie die de publieke omroep ook heeft. Daarom worden de meerjarenplannen
van de landelijke publieke omroep, het Stimuleringsfonds Nederlandse culturele
omroepproducties, het Muziekcentrum voor de omroepen (MCO) en het Nederlands
instituut voor beeld en geluid (voorheen Nederlands Audiovisueel Archief)
overeenkomstig mediawettelijk voorschrift bij de advisering door de Raad voor
cultuur en de besluitvorming door de regering in het kader van de Cultuurnota
betrokken. De financiering van genoemde instellingen vindt evenwel niet plaats
via de cultuurnotaprocedure, maar uit de omroepmiddelen en de daarmee verbonden
voorschriften in de Mediawet. Daarbuiten dingt slecht een beperkt aantal instellingen
mee naar een cultuurnotasubsidie.In 1999 waren dit Omroep Allochtonen (nu: Mira Media), Jongeren Onderwijs
Media, Grenzeloos Geluid en Het Nederlands Persmuseum. De twee eerstgenoemde
instellingen verkregen cultuurnotasubsidie, voor de laatstgenoemde werd een
oplossing gevonden bij het budget subsidies mediabeleid (rente omroepreserve).Daarom bestaat er geen grond voor de stelling dat media-instellingen onvoldoende
aan hun trekken komen bij de cultuurnota.70Betekent «meer ruimte voor scholen» in
praktijk dat er meer ruimte voor leraren, ouders en leerlingen komt of meer
ruimte voor schoolbesturen?De ruimte voor scholen zal merkbaar zijn voor alle geledingen die tezamen
de schoolorganisatie vormen (leerlingen, ouders, leerkrachten, schoolmanagement
en bestuur). De mate waarin dit voor een bepaalde geleding het geval is, kan
per concreet onderwerp verschillen. Zo zullen voorstellen ter vermindering
van de administratieve lastendruk vooral in eerste instantie merkbaar zijn
bij het management en bestuur.Voorstellen om scholen onderwijsinhoudelijk meer ruimte te geven (bijvoorbeeld
ten aanzien van de kerndoelen in het primair onderwijs of meer ruimte voor
een eigen invulling van het studiehuis) zullen ook duidelijk merkbaar zijn
bij de leerlingen, ouders en leerkrachten.71Welke feitelijke reductie van het lerarentekort en
de daarmee verbonden lesuitval wordt nagestreefd? Welke concrete doelen worden
gesteld? Hoe ziet het tijdpad eruit?De voorspellingen voor de komende jaren laten zien dat het probleem –
vooral in het voortgezet onderwijs – nog zal toenemen. De komende jaren
zal er nog een groot beroep worden gedaan op de creativiteit van scholen.
Zo moeten scholen worden gestimuleerd om uit nieuwe bronnen personeel te werven.
Daar horen prestatieafspraken en beloningen bij. Een mogelijke uitwerking
daarvan zou zijn dat afspraken worden gemaakt over het niet naar huis sturen
van klassen.Op het departement is een programma-organisatie ingericht die zich zal
bezighouden met de voorwaarden voor het personeelsbeleid in de school, en
die tegelijkertijd de scholen bij zal staan bij de implementatie van hun personeelsbeleid.
Deze programma-organisatie zal werken aan maatregelen die ten minste de volgende
kwantitatieve doelstellingen voor de periode 2002–2006 kunnen realiseren:• 4000 zij-instromers in po, vo en bve;• 3200 extra onderwijsassistenten en andere ondersteunende functies
op mbo-niveau;• 1000 fte extra lio's (leraren in opleiding), en• 2500 fte nieuwe herintreders in primair en voortgezet onderwijs.Over de uitwerking van deze plannen zullen op korte termijn afspraken
worden gemaakt met alle betrokkenen. De Tweede Kamer zal nog voor het einde
van 2002 van de resultaten hierover op de hoogte worden gesteld.72Aan welke randvoorwaarden moet een onorthodoxe aanpak
van het lerarentekort voldoen?Een onorthodoxe aanpak van het tekort aan onderwijspersoneel moet altijd
zijn gericht op kwaliteitsbehoud.Hoewel de urgentie van het lerarentekort groot is, zijn niet alle soorten
maatregelen die dienen tot het in de school houden van leerlingen wenselijk.Een goed voorbeeld is het anders organiseren van het onderwijsproces en
het daarmee samenhangende arbeidsproces.Dat biedt oplossingen voor het personeelstekort en stimuleert de kwaliteit
van het onderwijs, maar vergt een fundamentele cultuuromslag in de scholen.73Is de regering van mening dat er een koppeling moet
komen tussen deelname van leraren aan een post HBO-opleiding (lesgeven aan
scholen in een achterstandsituatie die door verschillende Pabo's gegeven wordt)
en de extra beloning? Kan een overzicht worden gegeven van het aantal leerkrachten
dat tot nu toe gebruik heeft gemaakt van deze opleiding?Extra beloning is gewenst voor leraren die in scholen werken met een hoog
percentage kinderen met leer- en/of ontwikkelingsachterstanden. Het gaat daarbij
om de koppeling tussen werkplek en beloning en niet om een expliciete koppeling
tussen werkplek en gevolgde nascholing.In 2001–2002 zijn ongeveer 40 leraren begonnen aan de post-hbo-opleiding
«lesgeven op onderwijskansenscholen».De verwachting is dat de belangstelling nog zal toenemen.74Betekent de nadruk op «doorlopende leerwegen»
in het regeerakkoord dat er ook geld beschikbaar wordt gesteld voor de doorstroom
van hbo naar wo? Acht de regering deze doorstroom van belang? Zo ja, op welke
wijze zal dit worden bekostigd en in beleid tot uiting worden gebracht? Hoe
groot is het beschikbare budget? Zo neen, waarom niet?De middelen die extra beschikbaar zijn gesteld voor de beroepskolom en
die in dat kader door instellingen kunnen worden gebruikt voor doorlopende
leerwegen zijn bestemd om de doorstroom van vmbo naar mbo en van mbo naar
hbo te versterken.De regering hecht ook waarde aan de doorstroom van hbo naar wo. In het
kader van de extra middelen, die in 2002 aan universiteiten beschikbaar worden
gesteld voor de invoering van de bachelor-masterstructuur, is het bevorderen
van de doorstroom van studenten met een hbo-bachelor naar wo-masteropleidingen
dan ook één van de prioriteiten. Voor deze prioriteit is een
budget van circa € 3 miljoen beschikbaar. De voorstellen van universiteiten
met betrekking tot samenwerking met hogescholen op het terrein van doorstroom
hbo-wo worden beoordeeld door een commissie van experts. Op grond van het
advies van deze commissie zal eind november a.s. worden besloten welke voorstellen
met de genoemde extra middelen worden gefinancierd.75Zijn op het ministerie van OCW niet reeds de mogelijkheden
voor vermindering van regels geïnventariseerd en bekend? Zo ja, is het
mogelijk de Kamer ook dit inzicht te verschaffen?Door het ministerie worden voortdurend de mogelijkheden tot deregulering
verkend. Daarbij wordt gewerkt langs drie sporen:1. een concreet dereguleringsprogramma gericht op autonomievergroting
van scholen, met opties voor de korte en de lange termijn;2. het ontwikkelen van «algemene beginselen van onderwijskwaliteit»
als een fundamenteel andere wijze van onderwijswetgeving die nauw aansluit
bij de idee van een kaderstellende overheid en zelfverantwoordelijke scholen;3. het vergroten van de experimenteerruimte voor scholen.Het concrete dereguleringsprogramma zoals dat door het ministerie wordt
gehanteerd, is geen «ambtelijk product»: het gaat bij concrete
beslissingen over de noodzaak van bepaalde regelgeving steeds om politieke keuzen. Die politieke keuzen zijn beschreven in de beleidsagenda bij
de begroting. Concreet gaat het dan om:• meer ruimte voor een eigen invulling van het studiehuis, de basisvorming
en de klassenverkleining;• meer financiële bevoegdheden naar de scholen (invoering van
lumpsumbekostiging in het primair onderwijs); vermindering van administratieve
lasten;• meer eigen ruimte voor scholen bij de invulling van het onderwijsprogramma;• overdracht van de verantwoordelijkheid voor het onderhoud van gebouwen
naar de scholen.Daarnaast kan nog gewezen worden op reeds langer lopende initiatieven
om scholen meer ruimte te geven voor eigen personeelsbeleid (introductie van
een schoolbudget, decentralisatie van de arbeidsvoorwaardenvorming), en om
de middelen voor schoolbegeleiding aan de scholen uit te keren.Over het tweede spoor is door mijn ambtsvoorganger reeds gerapporteerd
in de notitie «Mogelijkheden tot modernisering onderwijswetgeving voor
primair en voortgezet onderwijs» (als bijlage gevoegd bij een brief
over de Wet op het onderwijstoezicht, Kamerstukken II 2001/02, 27 783,
nr. 22). Vervolgens vond op 5 april 2002 een conferentie over dit thema
plaats met vertegenwoordigers uit het onderwijsveld, de wetenschappelijke
bureaus van de politieke partijen, de inspectie, de Onderwijsraad en de universitaire
wereld. Gelet op de instemming met de aanpak die daarbij bleek, is in juni
2002 aan de universiteit van Tilburg verzocht een begin te maken met de uitwerking
van een proeve voor een wet tot invoering van algemene beginselen van onderwijskwaliteit,
en wel via een gefaseerde aanpak. De resultaten daarvan verwacht ik eind dit
jaar.Het derde spoor is in de beleidsagenda bij de begroting ook reeds kort
aangestipt: de overheid wil meer ruimte geven voor experimenten, zodat vernieuwingen
eerst op kleine schaal in de praktijk kunnen worden beproefd. De afgelopen
jaren is hiermee ervaring opgedaan in de projecten «initiatiefrijke
scholen» en «teamonderwijs op maat». Het is de bedoeling
van het kabinet om de ruimte voor dergelijke experimenten te vergroten. Met
ingang van volgend schooljaar kan dan bijvoorbeeld een pilot starten met scholen
in het primair onderwijs die reeds met lumpsumbekostiging aan de slag gaan.76Wat verstaat de regering in verband met schoolgebouwen
onder de «menselijke maat»? Zijn er in dit verband maximum leerlingenaantallen
te noemen voor primair en voortgezet onderwijs?Onder een menselijke maat wordt gedoeld op een organisatie van het onderwijsproces
binnen een school waarbinnen leerlingen en onderwijspersoneel een aantrekkelijke
en veilige leer- en werkomgeving aantreffen.Een omgeving die zodanig is dat er geen sprake is van anonimiteit, maar
van directe onderlinge betrokkenheid. Het in dit verband noemen van maximum
leerlingaantallen per schoolgebouw is van relatieve betekenis, omdat de kwaliteit
van de organisatie van grotere invloed lijkt op het welbevinden van leerlingen
en onderwijspersoneel. Om een beter inzicht te krijgen in de feitelijke situatie,
ook zoals die door scholen wordt beleefd, zal in het basisonderwijs een inventarisatie
plaatsvinden.In het voortgezet onderwijs kijkt de inspectie nu nauwkeurig naar de relatie
tussen schoolgrootte, interne organisatie en kwaliteitskenmerken zoals het
schoolklimaat. Ook loopt er een inventarisatie naar bouwkundige (her)inrichtingsmogelijkheden
voor schoolgebouwen in het voortgezet onderwijs. Scholen worden gestimuleerd
om daar waar nodig en mogelijk zelf actie te ondernemen en bijvoorbeeld
goede voorbeelden voor bouwkundige (her)inrichting over te nemen.De beantwoording van de vragen 77, 78, 79 en 80, die allemaal betrekking
hebben op de schaalgrootte, richt zich in eerste instantie op de situatie
in het voortgezet onderwijs, omdat grote scholen in het primair onderwijs
een uitzondering zijn.77Wat gaat de regering doen indien een gemeente van plan
is om een grote school te bouwen, aangezien de vorming van steeds grotere
scholen wordt afgeremd?Als het om de bouw van een nieuwe school gaat blijft het schoolbestuur
(en dat kan ook de gemeente zijn als bevoegd gezag) verantwoordelijk voor
het bieden van een aantrekkelijke en veilige werk- en leeromgeving in een
nieuw gebouw. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van goede voorbeelden met
betrekking tot een inrichting van een gebouw die leidt tot een kleinschalige
leeromgeving. Een dergelijk overzicht van goede praktijken wordt momenteel
ontwikkeld en zal ter beschikking worden gesteld aan gemeenten en schoolbesturen.78Wat gaat de regering doen indien een gemeente van plan
is twee of meer scholen te fuseren, aangezien fusies worden afgeremd?In feite is er al sprake van een sterke afname van fusies. Het toetsingkader
voor splitsing nevenvestiging en verplaatsing ex artikel 75 van de WVO zal
worden doorgelicht en waar nodig aangepast. Ik ga echter wel uit van autonomie
van de scholen. Fusies zullen niet worden verboden en scholen zullen niet
worden gedwongen om te splitsen. Een voorbeeld van het stimuleren van de vorming
van kleinere eenheden is de inmiddels gerealiseerde stichtingsnorm van 450
leerlingen (i.p.v. 600) voor nevenvestigingen in bovengenoemd toetsingskader.79Op welke wijze kunnen scholen invulling geven aan de
wens van de regering om te komen tot een omvang op menselijke maat als de
regering niet bereid is daar geld voor uit te trekken?Het hanteren van een norm van 600 leerlingen, zoals sommigen doen, zal
niet in alle gevallen leiden tot extra materiële uitgaven. Immers, het
huidige gemiddeld aantal leerlingen per gebouw ligt rond de 320. Om bij nieuwbouw
tot de gewenste kleinschalige leer- en werkomgeving voor leerling en leraar
te komen, is niet als eerste en enige factor extra budget bepalend. Wat betreft
bouwkundige (her)inrichtingsmogelijkheden van schoolgebouwen wacht ik het
resultaat van een inventarisatie af (zie ook het antwoord op vraag 77).Om scholen beter in staat te stellen zelfstandig afwegingen te maken en
prioriteiten te stellen op het gebied van huisvesting, is in de begroting
het plan opgenomen om te komen tot doordecentralisatie van het onderhoud van
de scholen.80Heeft het streven naar een omvang op menselijke maat
ook betrekking op het bestuurlijke niveau in het onderwijs?Het streven naar een omvang op menselijke maat is gericht op de leer-
en werkomgeving van de leerling en leraar en niet op het bestuurlijke niveau.81Betekent de grotere autonomie en keuzevrijheid die
de regering wil invoeren «ten aanzien van profielen (vrij te kiezen
vakkenpakketten)» dat het onderwijs weer teruggaat naar de wirwar van
vakkenpakketten zoals die voor de invoering van de profielen tweede fase vo
bestonden? Op welke punten wil de regering de vrije keuzes toch beperkter
houden dan dat deze destijds waren?De voorstellen voor verbeteringen in de tweede fase havo/vwo gaan uit
van handhaving van de profielstructuur met vier profielen. Daarbij zal de
opbouw van elk profiel blijven bestaan uit een gemeenschappelijk deel, een
profieldeel en een vrij deel. Er is dus geen sprake van een terugkeer naar
vrije vakkenpakketten zoals die voor de invoering van de nieuwe tweede fase
met profielen bestond.Grotere autonomie en keuzevrijheid worden nagestreefd door het scheppen
van voldoende ruimte in het vrije deel om daarin twee volwaardige examenvakken
te kiezen, en voorts door – waar mogelijk – binnen de profieldelen
een beperkte keuzemogelijkheid tussen vakken aan te bieden. Over de verdere
uitwerking hiervan wordt nog gesproken met de onderwijsorganisaties.82Wat voor regelgeving omtrent het studiehuis wordt herzien,
aangezien het studiehuis nooit wettelijk is vastgelegd?Het is juist dat het studiehuis in strikte zin nooit wettelijk is vastgelegd.
In het spraakgebruik echter wordt met de term studiehuis veelal verwezen naar
het geheel van de tweede fase havo/vwo, dus met inbegrip van de regelgeving
rond de profielen. Wat betreft dit laatste zullen voorstellen tot herziening
worden gedaan (zie het antwoord op vraag 81 voor de aard van de voorstellen).83Is de regering voornemens om naast de middelen die
oorspronkelijk bedoeld waren voor de groepsgrootteverkleining in de onderbouw
ook middelen vrij te maken voor groepsgrootteverkleining in de bovenbouw van
het primair onderwijs?Nee. Het voornemen is de oormerking van middelen voor groepsverkleining
in de onderbouw los te laten en daarmee de inzet van deze middelen in de bovenbouw
mogelijk te maken. Daarbij wordt uitgegaan van het beschikbare budget voor
groepsverkleining. Voor de scholen bedraagt dit budget circa € 560
miljoen in 2003, oplopend tot circa € 585 miljoen jaarlijks vanaf 2006.84Als scholen in de toekomst zelf mogen bepalen of ze
het geld dat is gegeven voor klassenverkleining in de onder- of bovenbouw
willen inzetten, zonder dat er geld bijkomt, hoe groot acht de regering dan
de kans dat er van klassenverkleining in noch de onder- noch de bovenbouw
iets terecht komt?De klassenverkleining is in 1997 gestart in de onderbouw van het basisonderwijs.
Inmiddels is de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw gedaald van 23,7
leerlingen per 1 oktober 1994 naar 21,9 per 1 oktober 2001.Uit onderzoek blijkt dat scholen – naast een feitelijke verkleining
van groepen – steeds vaker kiezen voor de inzet van «meer handen
in de klas» (onder andere een extra bevoegde leraar, onderwijsassistenten,
leraren in opleiding), onderbouw coördinatoren, vakleraren en remedial
teachers.Het loslaten van de oormerking voor de groepsverkleining stelt scholen
in staat professionele keuzes te maken bij de inzet van middelen. Hoewel aandacht
voor het onderwijs aan het jonge kind ook door het huidige kabinet als prioriteit
wordt gezien, kunnen door de voorgestelde ruimere bestedingsvrijheid van scholen
eventuele knelpunten in de bovenbouw tijdig worden aangepakt. Daarmee staat –
bij gelijk blijvende financiële middelen – het leveren van maatwerk
toegespitst op de omstandigheden in de school voorop. De gedachte hierbij
is dat scholen zelf het best in staat zijn zorgvuldige afwegingen te maken
voor de inzet van middelen in onder- of bovenbouw.85Kan de regering inzicht verschaffen in de verschillen
tussen de begrote en gerealiseerde personeelsbudgetten voor het primair onderwijs
(declaratiebudget) in de jaren 1996–2001?Onderstaand treft u aan de totale uitgaven op het personele artikel primair
onderwijs (artikel 18.01) zoals opgenomen in de desbetreffende jaarverslagen.
Deze uitgaven betreffen zowel declaratie-uitgaven als overige uitgaven. Voor
een uitgebreide toelichting op de verschillen tussen de oorspronkelijk vastgestelde
begrotingen en de realisaties verwijs ik u naar genoemde kamerstukken.Bedragen x € 1 000 KalenderjaarKamerstuknummerOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie 199625 479 nr. 103 560 5043 640 479 199726 025 nr. 103 750 0413 788 444 199826 542 nr. 54 054 4674 143 062 199927 127 nr. 174 356 0554 434 544 200027 700 nr. 174 472 1294 708 233 200128 380 nr. 165 082 5405 353 21886Hoe worden scholen geselecteerd voor de pilot «lumpsum»?
Kunnen scholen zich daarvoor vrijwillig aanmelden?Vooruitlopend op de introductie van lumpsumfinanciering in augustus 2005
zal per augustus 2003 een beperkt aantal bevoegd gezagsorganen uit het primair
onderwijs in de gelegenheid worden gesteld om, op vrijwillige basis, deel
te nemen aan een pilot. Deze bevoegd gezagsorganen krijgen de ruimte om te
experimenteren met meer bestedingsvrijheid. Doel hiervan is ervaring op te
doen en instrumenten te ontwikkelen. De pilot krijgt een wettelijke basis.
Het betreffende wetsvoorstel wordt de Tweede Kamer binnenkort aangeboden.
De pilotresultaten worden gebruikt bij het flankerend beleid dat de introductie
van lumpsumfinanciering zal begeleiden. Er is veel belangstelling vanuit het
veld voor deze pilot. Met de besturenorganisaties wordt een selectieprocedure
ontworpen die er zorg voor draagt dat de ervaringen van pilotscholen overdraagbaar
zijn naar de rest van het veld.87Wordt bij de invoering van de lumpsumfinanciering,
en de pilot die hiervoor wordt uitgevoerd, ook gekeken naar mogelijkheden
om de middelen en verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting en achterstandbeleid
ook direct bij de scholen neer te leggen i.p.v. bij de gemeenten, net zoals
met onderwijsbegeleiding gebeurt? Zo neen, waarom niet?Het traject tot invoering van lumpsumfinanciering is gericht op de, op
zichzelf zeer ingrijpende, operatie om voor de personele vergoedingen aan
scholen af te stappen van de huidige declaratiesystematiek. Deze operatie
is een basisvoorwaarde om scholen in het primair onderwijs meer bestedingsvrijheid
te geven. Uit oogpunt van uitvoerbaarheid en van risico's voor het tempo waarin
deze operatie kan worden uitgevoerd, is het bezwaarlijk deze invoering als
zodanig te belasten met discussies en mogelijk daaruit voortkomende besluitvorming
over verschuivingen van verantwoordelijkheden en bijbehorende budgetten op
andere beleidsdossiers. Dit ook omdat per dossier de omstandigheden en daarmee
ook het tijdpad, anders liggen.Dit laat onverlet dat het kabinet de mogelijkheden zoals genoemd in de
vraag aan het verkennen is.Via de voortgangsrapportage autonomie en deregulering (zie ook het antwoord
op vraag 27) wordt de Tweede Kamer periodiek inzicht geboden over de voortgang
en onderlinge samenhang tussen van deze dossiers.88Wordt bij de invoering van de lumpsumfinanciering,
en de pilot die hiervoor wordt uitgevoerd, ook gekeken naar mogelijkheden
om de middelen en verantwoordelijkheid voor het Weer-Samen-Naar-School beleid
meer direct bij de scholen neer te leggen i.p.v. bij de WSNS-verbanden? Zo
neen, waarom niet?Zie het antwoord op vraag 87.89Hoe denkt de regering in het kader van de introductie
van de lumpsum bekostiging om te gaan met de aan de bestuurlijke schaal gerelateerde
onderscheiden risicoprofielen in het primair onderwijs?Bij de invoering van lumpsumbekostiging wordt rekening gehouden met deze
risicoprofielen die met name samenhangen met de voor het primair onderwijs
kenmerkende kleinschalige organisatie van het onderwijs.Daarom is randvoorwaarde bij invoering, dat de goede bereikbaarheid van
scholen en pedagogische kleinschaligheid in het belang van het kind en de
ouders behouden blijven.90Waarom is de VOO (Vereniging voor Openbaar Onderwijs)
niet opgenomen als actor bij de verzelfstandiging van het openbaar onderwijs?De verzelfstandiging van het openbaar onderwijs gaat over de bestuurlijke
vormgeving. De Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO) is niet als bestuurlijk
betrokken actor genoemd omdat deze vereniging geen representant is van schoolbesturen
in het openbaar onderwijs. Bij genoemde vormgeving zijn de bestuurlijk relevante
actoren: de VNG vanuit de invalshoek van hoe gemeenten als lokale overheid
aankijken tegen de bestuurlijke rol ten aanzien van het openbaar onderwijs
en de VOS/ABB als organisatie van de schoolbesturen binnen het openbaar onderwijs.De VOO is, naast behartiger van de belangen van ouders in het openbaar
onderwijs, een vereniging van voorstanders van het openbaar onderwijs. Vanuit
deze hoedanigheid zal de VOO door ons bij dit onderwerp worden betrokken.91Wat zal de strekking zijn van het convenant dat wordt
afgesloten met de VNG in verband met de bestuurlijke verzelfstandiging van
het openbaar onderwijs?Wat betreft het kabinet zal de strekking van het convenant zodanig moeten
zijn dat dit gemeenten, waarbinnen het college van burgemeester en wethouders
nog steeds bestuur is van het openbaar onderwijs, stimuleert om het openbaar
onderwijs bestuurlijk op afstand te zetten. De wijze waarop dit het beste
gestalte kan krijgen is mede afhankelijk van de resultaten van de in 2003
uit te voeren inventarisatie naar bestuursvormen in het openbaar onderwijs
en naar «good practices» met betrekking tot bestuurlijke verzelfstandigingen
binnen dit onderwijs.92Op welke termijn kan de Kamer het wetsvoorstel inzake
de samenwerkingsscholen verwachten?Het wetsvoorstel inzake de samenwerkingsscholen wordt naar verwachting
in april 2003 ingediend.93Wat wordt verstaan onder initieel onderwijs? Is het
waar dat de regering verantwoordelijk is voor het initieel onderwijs? Komt
er collegegelddifferentiatie in het initieel onderwijs?De regering draagt de verantwoordelijkheid voor het initieel onderwijs,
d.w.z. het onderwijs tot en met het niveau van de hbo-bachelor en het niveau
van de wo-master. In verband met de in het strategisch akkoord opgenomen afspraak
om differentiatie van collegegelden voor opleidingen met een erkende evidente
meerwaarde mogelijk te maken wordt een Interdepartementaal Beleidsonderzoek
(IBO) gehouden, dat zal worden afgerond in het voorjaar van 2003. Ook de werkgroep
«topmasters» zal hierop haar visie geven.94Klopt het dat in het kader van de aangekondigde fundamentele
herbezinning op de beroepsuitoefening van artsen, verpleegkundigen en paramedici
er een ophoging van de opleidingscapaciteit in het wo en extra middelen voor
het wo zijn te verwachten? Zal een vergelijkbare capaciteitsverhoging en upgrading
ook plaatsvinden in het hbo en worden daarvoor ook extra middelen beschikbaar
gesteld?In lijn met het strategisch akkoord wordt een geleidelijke ophoging van
de opleidingscapaciteit in de medische opleidingen nagestreefd. Per september
2002 is een instroom in de opleidingen geneeskunde gerealiseerd van 2550 studenten.
Voor de verdere verhoging per september 2003 en over de daarvoor noodzakelijke
middelen zullen nieuwe afspraken in het kabinet gemaakt moeten worden.In de begroting voor 2003 worden voor de desbetreffende opleidingen in
het hbo geen extra middelen beschikbaar gesteld. Ik wijs u erop dat voor de
capaciteitsuitbreiding van de opleidingen mondhygiëne van 210 naar 300
plaatsen in de begroting 2002 een bedrag van 0,5 oplopend tot 2 miljoen euro
in 2005 ter beschikking is gesteld. De upgrading dit studiejaar van de 3-jarige
mondhygiëneopleidingen tot 4-jarige opleidingen mondzorg (tevens kwalificerend
voor het verrichten van restauratieve werkzaamheden), vindt plaats op basis
van autonome financiering. Hetzelfde geldt voor de studielastverzwaring bij
de opleidingen Mensendieck, Caesar, Podotherapie en Orthoptie. Door het ministerie
van VWS worden voor het studiejaar 2002 – 2003 een tweetal projecten
gefinancierd (Utrecht en Nijmegen) gericht op het totstandkomen van een hbo-masteropleiding
Physician Assistant.95Is het mogelijk om in het kader van het aangekondigde
organisatieonderzoek in verband met de korting die aan de publieke omroepen
wordt opgelegd, ook (zowel organisatorisch als financieel) aandacht te besteden
aan het diversiteitsbeleid binnen de publieke omroepen, waarvoor in de wet
aanwijzingen zijn opgenomen?Momenteel wordt een onderzoeksopdracht voorbereid. Kern van deze opdracht
zal zijn te onderzoeken welke mogelijkheden er binnen de mediabegroting zijn
om – zonder programmatische gevolgen besparingen te realiseren. Hierbij
wordt, conform het regeerakkoord, door de staatssecretaris primair gedacht
aan een verhoging van de efficiency en een vermindering van overheadkosten.
Verdergaande samenwerking tussen de omroeporganisaties en een verbetering
van de productieprocessen zal daaraan ook kunnen bijdragen. De staatssecretaris
acht het van belang dat het diversiteitsbeleid, zoals dat de afgelopen periode
is ingezet, wordt gecontinueerd.96Waarop zijn de kwantitatieve doelstellingen voor het
wegwerken van het tekort aan leraren gebaseerd?De kwantitatieve doelstellingen voor het beleidsprogramma zijn gebaseerd
op (eerste) ervaringsgegevens met betrekking tot de werving van nieuwe groepen
zoals de zij-instromers, waarbij is verondersteld dat de aanloopmoeilijkheden
geleidelijk worden overwonnen en de nieuwe beleidsinspanningen op dit terrein
zullen leiden tot een vergrote effectiviteit van de maatregel. Voorts is waar
het de groep onderwijsassistenten en andere ondersteunende functies betreft
gekeken naar de capaciteit van de opleidingen en financieringsmogelijkheden.
In de doelstelling aangaande de leraren in opleiding (lio's) is tevens gekeken
naar ramingen aangaande de instroom in de lerarenopleidingen (de potentiële
groep lio's) en het gebruik dat vierdejaars maken van de mogelijkheid om lio
te worden. Bij de groep herintreders is bij de inschatting van de potentiële
instroom in het onderwijs tevens rekening gehouden met de door de betrokken
bemiddelaars gemaakte inschatting van het potentieel aan herintreders (in
met name het primair onderwijs).97Welke bijdrage(n) verwacht de regering van de Stichting
samenwerkingsorgaan beroepskwaliteit leraren (SBL) voor het aantrekkelijker
maken van het leraarsberoep?De Stichting Samenwerkingsorgaan Beroepskwaliteit Leraren (SBL) speelt
een centrale rol bij het ontwikkelen van bekwaamheidseisen voor onderwijspersoneel
en bij de ontwikkeling en hantering van professionaliseringsinstrumenten zoals
het bekwaamheidsdossier, waarvan sprake is in het voorstel van de Wet op de
beroepen in het onderwijs. Kringen van leraren spelen bij die ontwikkeling,
onder regie van SBL een heel belangrijke rol. Op die wijze werken aan de professionalisering
van het beroep, vooral ook door de beroepsbeoefenaren zelf, zal kunnen bijdragen
aan de aantrekkelijkheid van dat beroep.98Wat gaat de regering doen indien de gestelde doelen
niet gehaald worden, ofwel als er bijvoorbeeld geen 4000 zij-instromers geplaatst
worden in de periode 2002–2006?We prijzen ons gelukkig dat de belangstelling voor zij-instroom zeer groot
is. Dat blijkt onder andere uit het hoge aantal mensen dat zich heeft ingeschreven bij de diverse bemiddelaars. Gezien ook de ervaringen tot
nu toe ga ik er daarom vanuit dat deze 4 000 zij-instromers gehaald kunnen
worden.99Hoe groot is de uitval, zowel in percentages als in
absolute getallen, in het vmbo, mbo en hbo? Hoe loopt deze uitval uiteen in
het eerste, tweede en de volgende lesjaren?Het rmc (regionale meld- en coördinatiefunctie)-beleid richt zich
op voortijdige schoolverlaters. Dit zijn leerlingen die zonder startkwalificatie
het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie wordt behaald met een diploma
van het havo, van het vwo of van een opleiding op minimaal niveau 2 van het
mbo.Onderstaande gegevens over aantallen voortijdige schoolverlaters uit het
v(s)o en uit het mbo zijn afkomstig uit de RMC-analyse 2001 van Sardes. Deze
gegevens geven alleen de aantallen en percentages weer met betrekking tot
de voortijdige schoolverlaters van wie de herkomst bekend is. Het totaal aantal
voortijdige schoolverlaters in 2001 bedroeg 47 059. Van 34 050 voortijdige
schoolverlaters is bekend of zij uit het v(s)o komen of uit het mbo.De percentages drukken de verhouding uit van het aantal voortijdige schoolverlaters
ten opzichte van het totaal aantal ingeschreven leerlingen in alle leerjaren
op alle niveaus. Het gaat hier dus niet om de uitval per cohort van leerlingen.Aantal voortijdige schoolverlaters in v(s)o: 15 153 Percentage voortijdige
schoolverlaters in v(s)o van het aantal ingeschreven leerlingen in het v(s)o:
2% Aantal voortijdige schoolverlaters in mbo: 18 897 Percentage voortijdige
schoolverlaters in mbo van het aantal ingeschreven leerlingen in het mbo:
5% Gegevens over uitval in het eerste, tweede en volgende lesjaren zijn niet
bekend.Op dit moment wordt in het kader van de beroepskolom de slaagkans, en
daarmee de uitval, van deelnemers in het vmbo, mbo en hbo gemeten. Binnenkort
zal hierover aan de Tweede Kamer worden gerapporteerd. De melding- en registratiepraktijk
van het rmc-beleid zal verbeterd worden door invoering van het onderwijsnummer.Gegevens over de uitval in het hbo zijn afkomstig uit het Centraal register
inschrijving hoger onderwijs (CRIHO).Van de ongeveer 305 000 studenten die in in 2000–2001 in het
hbo waren ingeschreven, vertrokken er 55 100 met en 21 300 zonder
diploma.Van de 84 300 studenten die in het studiejaar 2000–2001 voor
de eerste maal in het hbo waren ingeschreven, waren er 17 400 (21%) in
het studiejaar 2001–2002 niet meer ingeschreven. Het vertrek zonder
diploma na 2 jaar (van degenen die in 1999–2000 voor de eerste maal
waren ingeschreven) was ca. 25%, na 5 jaar is het uitvalpercentage opgelopen
tot 27%, na 10 jaar tot 31%. Een deel van de «uitgevallen» studenten
keert later weer terug in het hbo. Uiteindelijk behaalt ongeveer 70% van de
studenten een diploma.100Welke oorzaken van uitval in het vmbo zijn op dit moment
bekend? Hoe worden deze oorzaken onderzocht? Welke maatregelen treft de regering
om deze oorzaken weg te nemen?Naar de oorzaken van uitval in het vmbo is onderzoek gedaan onder verantwoordelijkheid
van de Inspectie van het onderwijs. In het rapport van dit onderzoek, Voor wie is de school (2000), wordt aangegeven dat het schoolklimaat, de motivatie en het gedrag van leerlingen de belangrijkste
oorzaken zijn. De zorgstructuur van de vmbo-scholen, opvangmogelijkheden als
time-outvoorzieningen voor leerlingen met ernstige gedragsproblemen en een
goed functionerend netwerk van hulpverleninginstellingen rond de school voor
advies en behandeling voor leerlingen met problemen zijn maatregelen om de
genoemde oorzaken positief te beïnvloeden.Daarnaast zijn er algemene maatregelen om voortijdig schoolverlaten te
verminderen, zoals de leerplicht, de regionale meld- en coördinatiefunctie
voortijdig schoolverlaten, het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid en
het grotestedenbeleid.101Welke rol speelt de verhouding van algemeen vormend
onderwijs en praktijkonderwijs in het lesprogramma bij de uitval in het vmbo?
Onderzoekt de regering de mogelijkheid om praktijkonderwijs eerder, of vaker,
in het lesprogramma aan te bieden als mocht blijken dat deze verhouding een
significante rol speelt bij de overwegingen van scholieren om hun opleiding
te staken?Sommige groepen leerlingen kunnen met meer praktijk, minder theorie en
een praktijkgerichte didactiek en pedagogiek efficiënter naar een (start)kwalificatie
worden begeleid. Deze leerlingen hebben overwegend een andere leerstijl; het
zijn lerende doeners. Scholen kunnen dergelijke leerlingen in de basisberoepsgerichte
leerweg sinds vorig schooljaar een leerwerktraject aanbieden, een flexibele
variant waarbij een combinatie van binnenschools en buitenschools leren zorgt
voor een aantrekkelijk en inspirerend leerklimaat. De leerlingen zijn een
aanzienlijk deel van de onderwijstijd aan de slag in een leerbedrijf. De leerwerkplek
is een opleidingsplek waar een groot stuk van het programma op een praktische
manier wordt geleerd.In de middellange termijnverkenning van de beroepskolom is het voornemen
opgenomen om te onderzoeken of het leerwerktraject ook voor sommige groepen
leerlingen inde kaderberoepsgerichte leerweg een aantrekkelijk traject zou
zijn.102Hoe definieert de regering «onvoldoende doorstroom
naar vervolgopleidingen» in de beroepskolom? Wat zijn de streefwaarden
voor de jaren 2003–2007 voor doorstroom naar vervolgopleidingen en hoe
wordt dit gemeten?Eind oktober 2002 verschijnt de nulmeting «kwalificatiewinst in
de beroepskolom». In deze meting wordt het rendement en de doorstroom
van de beroepskolom – van vmbo tot en met hbo – in kaart gebracht.Het gebruik van de term kwalificatiewinst is nieuw. In de doorstroomagenda
van de commissie Boekhoud wordt kwalificatiewinst omgeschreven als «meer
gekwalificeerden op alle kwalificatieniveaus» door het verbeteren van
het (interne) rendement en de doorstroom binnen de beroepskolom.Op basis van de resultaten van deze meting zullen in overleg met het veld
reële streefwaarden worden bepaald als het gaat om het terugdringen van
de uitval en het bevorderen van de doorstroom in de beroepskolom. Het streven
is in het voorjaar van 2003 met het veld een hoofdlijnenakkoord af te sluiten
waarin deze streefwaarden worden vastgesteld.Ik zal deze nulmeting – samen met de tussenrapportage van de kwalitatieve
monitor en een begeleidende brief waarin ik zal aangeven hoe het vervolgtraject
wordt ingericht – zo spoedig mogelijk aan de Kamer toesturen.103Welke concrete maatregelen neemt de regering om doorstroming
naar vervolgopleidingen binnen de beroepskolom te verbeteren?In het kader van de impuls beroepskolom ontvangen alle onderwijsinstellingen
(inclusief het groene onderwijs) en de kenniscentra voor beroepsonderwijs
en bedrijfsleven in de komende vier jaar extra middelen voor het verbreden
en intensiveren van de inhoudelijke vernieuwing die noodzakelijk is om de
beroepskolom in de regio gestalte te geven (zie ook het antwoord op vraag
222 voor de hoogte van de extra middelen).Over de inzet van de middelen en de ontwikkelingen die in gang zijn gezet,
wordt u binnenkort via de monitorbrief beroepskolom geïnformeerd. De
eerste resultaten zijn dat de instellingen in mbo en hbo de toegekende middelen
volledig aanwenden voor activiteiten ter versterking van de beroepskolom.
Alle instellingen houden zich bezig met het verbeteren van de pedagogisch-didactische
en programmatische aansluiting tussen delen van de beroepskolom. Het grootste
deel van de middelen gaat hier naar toe.104Wat wordt bedoeld met kwalificatiewinst en wat zijn
de streefwaarden bij het realiseren hiervan in de periode 2003–2007?Zie het antwoord op vraag 102.105Welke «grootschalige experimenten» worden
opgestart om de uitval in het vmbo te bestrijden? Hoeveel scholen en leerlingen
worden hierbij betrokken? Hoe lang duren deze experimenten en wat is het effect
van deze experimenten op scholieren en onderwijskrachten? Welke concrete doelstellingen
hebben de experimenten, hoe worden de resultaten gemeten en op welke wijze
wordt hierover gerapporteerd?In het vmbo is sprake van een zeer heterogene leerlingengroep. Vooral
in de basisberoepsgerichte leerweg zitten kinderen die betere resultaten halen
met een combinatie van theorie en praktijk en meer individuele aandacht door
leerwegondersteunend onderwijs. Om de mogelijkheden voor ondermeer deze kinderen
verder te vergroten zijn in gaande vorig schooljaar de leerwerktrajecten ingevoerd.
Ondanks deze variant van de basisberoepsgerichte leerweg vreest een aantal
scholen dat een categorie leerlingen mogelijk uit de boot gaat vallen. Het
zou 15 á 20% van de leerlingen in de basisberoepsgerichte leerweg kunnen
zijn. Deze leerlingen zijn te goed voor het praktijkonderwijs en niet plaatsbaar
in leer-werktrajecten. De omschrijving van de leerlingengroep varieert per
school waarbij vaak wordt aangegeven dat het beeld nog niet compleet is. Thans
wordt deze problematiek in overleg met het veld verder geïnventariseerd
en besproken. Algemene beleidsinitiatieven zijn op dit moment dan ook nog
niet aan de orde.In juni 2002 is tussen OCenW, het College van B&W Rotterdam en de
onderwijsinstellingen vmbo en mbo in Rotterdam een convenant getekend Beroepsonderwijs ontketend – naar een integrale aanpak startkwalificaties. In het convenant wordt het streven geformuleerd dat in het belang
van sociale integratie meer jongeren mét een startkwalificatie het
onderwijs moeten verlaten. Het convenant formuleert daarbij twee doelstellingen,
te weten een doorlopende leerlijn richting instroom op de arbeidsmarkt én
het beter verbinden van de schoolloopbaan van jongeren met de domeinen jeugdbeleid,
jeugdzorg en veiligheidsbeleid. De uitwerking van het convenant betreft een
integrale aanpak die het aanbod van voorzieningen richt op het versterken
van de schoolloopbaan en maatschappelijke participatie van risicojongeren.
In het convenant wordt een aantal uitwerkingen genoemd, waaronder de invoering
van een 40-urige«werkweek» voor jongeren mede omvattende de onderwijstijd,
een beroepskwalificatie op maat voor elke leerling en verhoging van de ouderbetrokkenheid
bij de leerling-loopbaan. Tevens worden randvoorwaarden verkend waaronder
de integrale aanpak gerealiseerd moet worden, zoals een sterker human resource
beleid in scholen en verbetering van de huisvestingssituatie.Thans wordt door
Rotterdam het plan van aanpak afgerond dat vervolgens met OCenW zal worden
besproken. 106Zijn er verschillen bekend in de percentages uitval
binnen resp. de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte, gemengde en theoretische
leerwegen binnen het vmbo? Zijn er factoren bekend die de verschillen kunnen
verklaren?Uw vraag is op korte termijn niet te beantwoorden. Reden daarvoor is dat
de ingestuurde gegevens ten behoeve van de integrale leerlingentelling (ilt)
16 november ter controle aan de scholen worden toegezonden, waarna op
17 januari 2003 er gevalideerde ilt-cijfers betrekking hebbende op het
leerjaar 2002–2003 beschikbaar zijn, zodat dan een vergelijking tussen
2001 en 2002 plaats kan vinden.107In welke mate blijkt de lesuitval in het mbo bij te
dragen aan het voortijdig schoolverlaten in deze onderwijssector?Over de relatie tussen uitval en voortijdig schoolverlaten zijn geen harde
gegevens bekend. Bij voortijdig schoolverlaten is vaak sprake van een complex
van factoren, onder meer gerelateerd aan de persoonlijke omstandigheden van
de leerling in kwestie, waarvan verzuim een gevolg kan zijn. Er zijn ook leerlingen
die ondanks lesuitval of verzuim succesvol de eindstreep halen.108Klopt het dat de beroepskolom zo sterk is als haar
zwakste schakel, nl het vmbo? Welke maatregelen worden genomen om de kwaliteit
en aantrekkingskracht van het vmbo te verbeteren? Welke gelden gaan specifiek
naar begeleiding van vmbo-scholen en verbetering van huidige problemen?Het vmbo is het fundament van de beroepskolom. Het is voor de beroepskolom
cruciaal dat het vmbo een stevige basis vormt.In het strategisch akkoord wordt mede daarom extra aandacht voor het vmbo
gevraagd. Van de € 136 miljoen die voor de beroepskolom beschikbaar
is, gaat structureel de helft naar het vmbo. Naast het deel dat de vmbo-scholen
via de lumpsum ontvangen, bereikt een deel van de financiële middelen
de school via aanvullende bekostiging voor het opzetten van leerwerktrajecten
en de invoering van leerwegen en via de beschikbaar gestelde ondersteuning
van consulenten en onderwijsdeskundigen. Tevens worden gerichte impulsprojecten
ter versterking van het vmbo gehonoreerd.De maximale opbrengst van de vernieuwingen in het vmbo zoals leerwegen
en zorgstructuur zijn 1 jaar na invoering nog niet voluit zichtbaar.109Kan worden toegelicht hoe de aandacht voor maatschappelijke
oriëntatie in het onderwijsprogramma verwerkt zou kunnen worden? Waaraan
moet minimaal worden voldaan? Heeft dit voornemen gevolgen voor het vak maatschappijleer?De kerndoelen en de eindtermen in de examenprogramma's bepalen waaraan
minimaal moet worden voldaan. De wijze waarop de kerndoelen basisvorming op
dit punt worden herzien, bepaalt de eventuele gevolgen voor bijvoorbeeld het
vak maatschappijleer.Aandacht voor maatschappelijke oriëntatie is op dit moment op verschillende
manieren in het onderwijsprogramma verwerkt. In de basisvorming is het bijvoorbeeld
terug te vinden in de algemene onderwijsdoelen van het kerndoelenbesluit basisvorming.
Als uitvoering hiervan zijn scholen verplicht onder andere in de volgende
vakken subdoelen op te nemen: moderne vreemde talen, aardrijkskunde, geschiedenis,
economie, verzorging, dans, drama en muziek. In de 2e fase van havo/vwo en
het vmbo is het vak maatschappijleer verplicht als eindexamenvak. Daarnaast
zijn bovengenoemde subdoelen onderdeel van de verschillende eindexamenprogramma's.Om de aandacht voor maatschappelijke oriëntatie te vergroten wordt
een tweesporenbeleid gevolgd. Aan de ene kant zal bezien worden hoe het onderwijsprogramma
kan worden aangescherpt (de taakgroep vernieuwing basisvorming zal bij de
voorstellen voor de nieuwe kerndoelen maatschappelijke oriëntatie nadrukkelijk
meenemen). Aan de andere kant zal de verbinding tussen school en omgeving
worden versterkt (o.a. door stimulering van de ontwikkeling van brede scholen),
om dan maatschappelijke oriëntatie een plek te geven.110De media spelen een belangrijke rol in de aandacht
voor en beeldvorming over verschillende levensbeschouwingen en beïnvloeden
de maatschappelijke oriëntatie van de leerlingen. In hoeverre wordt binnen
dit kader aandacht besteed aan media-educatie in de vorm van kritisch mediagedrag
en zijn bij de actoren op dit terrein ook relevante organisaties en instellingen
betrokken?Zie het antwoord op vraag 391.111Zullen scholen tevens de vrijheid krijgen om de aandacht
voor maatschappelijke oriëntatie en levensbeschouwingen vorm te geven
geïntegreerd in andere vakken?Ja. Integratie binnen andere vakken wordt reeds minimaal bepaald via een
aantal subdoelen en eindtermen.Zie ook het antwoord op vraag 109. Scholen krijgen zoveel mogelijk de
ruimte om hieraan een eigen invulling te geven.112Hoe groot acht de regering de kans dat de invoering
van een begintoets als middel om de bekostiging te verdelen zal leiden tot
fraude?Bij de verdere uitwerking van de begintoets zal het aspect van de fraudegevoeligheid
nadrukkelijk betrokken worden. Indien de begintoets gevolgen heeft voor de
bekostiging van de scholen, dient de afname van de begintoets aan hoge eisen
van betrouwbaarheid te voldoen.113Heeft de regering een begintoets voor ogen die door
de school of door een externe instantie wordt afgenomen?De begintoets kan in de ogen van het kabinet drie functies vervullen.
Ten eerste kan de school aan de hand van een toets (of een aantal toetsen)
het beginniveau van de leerling vaststellen, zodat zij daar in
het onderwijsaanbod rekening mee kan houden. Deze «diagnostische functie»
van de begintoets komt het best tot haar recht als de school zelf de toets
afneemt. Ten tweede kan de begintoets in combinatie met de eindtoets gebruikt
worden om de toegevoegde waarde van een school te bepalen. En ten derde kan
de begintoets een basis vormen voor de toedeling van een deel van de middelen
voor de bestrijding van onderwijsachterstanden.Voor de tweede en derde functie dient de afname van de toets aan hoge
eisen van betrouwbaarheid te voldoen.Het kabinet studeert nog op de wijze waarop hieraan vorm kan worden gegeven.114Wat is het causaal verband tussen de noodzaak tot het
afschaffen van OALT (onderwijs in allochtone levende talen) en het leren van
de Nederlandse taal, mede gelet op het strategisch akkoord?Vanuit het integratieperspectief geeft het kabinet prioriteit aan de beheersing
van de Nederlandse taal.Het kabinet beschouwt het Nederlands als één van de fundamentele
waarden die de Nederlandse samenleving kenmerken die van essentieel belang
is om in de Nederlandse samenleving als volwaardig burger te participeren.
Alle aandacht moet dan ook gericht worden op het zo snel mogelijk leren van
het Nederlands bij allochtone kinderen; het leren van de eigen taal past daar
niet in.115Hoe wordt het sociaal plan gefinancierd, dat erop gericht
is om zoveel mogelijk OALT-leraren voor de onderwijsarbeidsmarkt te behouden?In een brief aan de Kamer van 27 september 2002 (kenmerk PO/OO/2002/36 381)
is in reactie op een verzoek van de Kamer gemeld dat in overleg met de werkgeversorganisaties,
de vakbonden en de VNG flankerend beleid zal worden ontwikkeld om bij de beëindiging
van de bekostiging van oalt per 1-8-2004 zoveel mogelijk oalt-leraren te behouden
voor de (onderwijs)arbeidsmarkt. Dit overleg is nog niet gestart. Bij de indiening
van het wetsvoorstel met betrekking tot de beëindiging van de bekostiging,
voorzien begin 2003, zal worden aangegeven hoe het flankerend beleid wordt
gefinancierd.116Wat houdt de herinrichting van het Transferpunt «Jongeren,
school en veiligheid» precies in?Om de veiligheid in en om de school te vergroten zullen de diensten van
het Transferpunt «jongeren, school en veiligheid» meer vraaggericht
ingezet worden. De genoemde herinrichting van het transferpunt houdt een omslag
in naar een meer ondersteunende, faciliterende manier van werken. Het transferpunt
kan hierdoor beter ingaan op vragen van scholen.De omslag wordt vanuit OCenW geregisseerd. Veldorganisaties en ouder/leerlingorganisaties
zullen hier intensief bij worden betrokken.117Als overheden worden aangesproken op hun verantwoordelijkheden
waar het een sluitend netwerk van voorzieningen rond de school betreft, waarbij
ook op cultuurterrein de samenwerking wordt bevorderd, is dan bij de opbouw
van het netwerk (zoals omschreven op p. 90) ook rekening gehouden met initiatieven
en instellingen die zich bezighouden met wijkmedia-activiteiten,
ict en samenleving en digitale trapvelden? Zo ja, welke instellingen worden
als actor betrokken?Brede scholen zijn lokale initiatieven. Scholen en instellingen werken
inhoudelijk samen om de ontwikkelingskansen van kinderen te vergroten en om
andere doelen te bereiken. Uit het Jaarbericht brede scholen 2002 is op te
maken dat de samenwerking tussen basisscholen, peuterspeelzalen en de kinderopvang
het hart vormt van de brede scholen. Daarnaast zijn welzijns- en zorginstellingen
in veel gemeenten van de partij. Van de culturele instellingen is de bibliotheek
de meest actieve partner. Daarnaast zijn ook muziekscholen (in 25% van de
gemeenten) en centra voor kunst en cultuur (in 23% van de gemeenten) partners
binnen brede scholen.Uit het jaarbericht blijkt eveneens dat naast doorgaande educatieve lijnen
ook vrijetijdsbesteding nadrukkelijk deel uitmaakt van het aanbod van brede
scholen. Hierbij gaat het vooral om culturele activiteiten (waaronder bibliotheekbezoek,
muziek, dans en theater), sportieve activiteiten en ict.Vrijetijdsbesteding is aan de orde op brede scholen in alle wijken.118Kan duidelijker worden aangegeven in welke richting
gedacht wordt bij de invulling van de uitgavenruimte enveloppe in 2004? Wanneer
kan een concrete invulling worden gegeven van de uitgavenruimte van de enveloppe
over de gehele periode?Oorspronkelijk was toegezegd de nadere invulling van de enveloppe voor
de begrotingsbehandeling aan de Tweede Kamer te zenden. Als gevolg van de
demissionaire status van het kabinet is vooralsnog niet duidelijk of en zo
ja, wanneer dit zal gebeuren.119Kan de regering een opbouw van de taakstellingen voor
wo en hbo geven vanaf de begrotingsstand ontwerpbegroting 2002, waaruit duidelijk
blijkt op welke manier de loonsomevenredige verdeling is vastgesteld? Is het
waar dat het hbo onevenredig zwaar moet bezuinigen? Is de regering bereid
om de bezuiniging evenwichtiger te spreiden?Bij de beantwoording van deze vraag ga ik er vanuit dat u doelt op de
efficiencytaakstellingen hbo en wo.De efficiencykorting loopt op van € 35,8 miljoen in 2003 tot € 143,1
miljoen vanaf 2006. De verdeling van deze korting over het hbo en het
wo is gebaseerd op de loonsom 2006 naar de stand Miljoenennota 2002, verhoogd
met de loonbijstelling 2002. Dit resulteert in de volgende loonsommen:Bedragen x 1 miljoen HBO1 616,6 WO (excl. academische ziekenhuizen)1 959,1Verdeling van de efficiencykorting op basis van deze loonsommen leidt
tot het volgende beeld:Bedragen x 1 miljoen  200320042005vanaf 2006 HBO16,232,348,564,7 WO (excl. academische ziekenhuizen)19,639,258,878,4Voor hbo en wo zijn voor de berekening van de taakstelling dezelfde uitgangspunten
gehanteerd. Op grond hiervan zie ik geen aanleiding om voor deze korting een
verdeelmethodiek toe te passen die leidt tot een andere spreiding van deze
taakstelling.120Kan worden toegelicht wat de gevolgen zijn van de efficiencykorting
op het hoger onderwijs? Klopt het dat deze korting tot een bezuiniging zal
leiden van 8 tot 10% op het budget van hbo-instellingen? Zo neen, waarom niet?
Kan worden toegelicht op welke wijze de administratieve lasten moeten worden
verlicht? Welke administratieve handelingen zullen verdwijnen om de bezuiniging
van 8 tot 10% op te vangen? Klopt de stelling van Fontys-voorzitter Verbraak
dat de administratieve last met een orde van grootte van 40% zou moeten afnemen
om de totale bezuiniging op te vangen? Zo neen, waarom niet?De efficiencykorting zal tot gevolg hebben dat hogescholen en universiteiten
efficiencymaatregelen zullen moeten nemen om deze taakstelling te realiseren.
Dit blijft een taak van de betreffende individuele instelling. Ik ben op dit
moment in technisch overleg met de VSNU en de HBO-raad om te bezien op welke
wijze de overheid een adequate bijdrage kan leveren aan de invulling van deze
taakstelling, daarbij wordt ook bezien welke administratieve lastenverlichting
mogelijk is.Uw veronderstelling dat de korting zal leiden tot een bezuiniging van
8 tot 10% op het budget van de hbo-instellingen is niet juist. De efficiencykorting
die is toegepast loopt op tot 4% in 2006 (berekening is toegelicht bij het
antwoord op vraag 119).De heer Verbraak heeft mij geen onderbouwing van zijn uitspraak toegezonden.
Een antwoord op deze vraag kan ik dus niet geven.121Klopt het dat in de afgelopen jaren het hbo een bedrag
van ongeveer € 60 miljoen aan stimuleringsgelden heeft ontvangen
en dat in deze begroting dat bedrag wordt teruggebracht tot circa € 35
miljoen? Kan de regering verzekeren dat bij nieuwe stimuleringsinitiatieven
het hbo-budget niet wordt aangesproken voor de financiering van deze initiatieven?Zowel in 2001 als in 2002 lag het uitgavenkader voor stimuleringsgelden
iets boven de € 60 miljoen.Dat het bedrag voor stimuleringsgelden in deze
begroting wordt teruggebracht van ongeveer € 60 miljoen naar € 35
miljoen is niet juist.Reeds bij de vaststelling van de ontwerpbegroting 2002 bedroeg het budget
voor specifieke stimulering in 2006 € 48,6 miljoen.Verder wordt opgemerkt dat de ontwikkeling van het meerjarenbeeld wordt
beïnvloed door stimuleringsactiviteiten die een tijdig karakter hebben.
Als voorbeelden hiervan worden genoemd het Convenant lerarenopleidingen
vo en bve en AXIS (zie ontwerpbegroting 2003; tabel 6.13 onder «*doelgroepenbeleid»).Een verzekering dat bij nieuwe stimuleringsinitiatieven het hbo-budget
niet wordt aangesproken voor de financiering van deze initiatieven kan niet
worden gegeven.122Kan worden aangegeven met welke efficiencymaatregelen
en of bezuinigingen het hoger beroepsonderwijs in de afgelopen tien jaar is
geconfronteerd? Kan hierbij worden aangegeven om welke bedragen dit gaat?Onderstaand is een overzicht opgenomen van de financiële gevolgen
vanaf 2002 (afgerond op miljoenen euro's) van de taakstellingen voor
het hbo vanaf het regeerakkoord 1994.  200220032004200520062007Rijksbegroting 1995      Bijdrage dekking regeerakkoord– 18– 18– 18– 18– 18– 18Rijksbegroting 1996      Verlaging rijksbijdrage/verhoging collegegeld1– 56– 56– 56– 56– 56– 56subsidietaakstelling– 3– 3– 3– 3– 3– 3Rijksbegroting 1997      Taakstelling kunstvakonderwijs2– 11– 11– 11– 11– 11– 11Verblijfsduurakkoord3– 31– 31– 31– 31– 31– 31Overige bezuinigingen– 1– 1– 1– 1– 1– 1Rijksbegroting 1998      Geen       Rijksbegroting 1999      Arbeidsproductiviteit4– 22– 22– 22– 22– 22– 22Budgettering incidenteel5– 8– 8– 8– 8– 8– 8Indexatie collegegeld1– 22– 22– 22– 22– 22– 22Rijksbegroting 2000      Beperking incidenteel5– 6– 9– 9– 9– 9– 9Korting projectmiddelen– 4– 4– 4– 4– 4– 4Rijksbegroting 2001      Taakstelling 2e en 3e studies6– 5– 12– 15– 15– 15– 15Motie kunstvakonderwijs2555555Rijksbegroting 2002      Wachtgelden/incidenteel7– 2– 3– 3– 3– 3– 3Rijksbegroting 2003      Budgetflexibiliteit8 – 1– 2– 7– 9– 9Efficiencytaakstelling8 – 16– 32– 49– 65– 65Taakstelling incident. looncomponent8 – 2– 3– 5– 6– 6Taakstelling subsidies8 – 1– 11– 2– 21 De verlaging van de rijksbijdrage is gecompenseerd door een
verhoging/indexatie van de collegegelden.2 Nieuwe maatregelen (i.h.k.v. de lopende herstructurering)
gericht op kwaliteitsdifferentiatie en capaciteitsreductie leiden tot oplopende
besparingen. De taakstelling is gecorrigeerd in de begroting 2001 (motie).3 Vermindering rijksbijdrage t.g.v. studiefinanciering. Deze
overheveling is het gevolg van afspraken over de verblijfsduur in het hbo
die onderdeel uitmaakten van het HOOP 1996.4 Bij de overheid is – net als in de marktsector –
sprake van een jaarlijkse stijging van de arbeidsproductiviteit. Ingevolge
het regeerakkoord wordt jaarlijks 0,55% afgeroomd.5 De vergoeding voor incidentele loonontwikkeling is door het
kabinet vastgesteld op 6% (in tegenstelling tot de raming van 8%).6 Korting op tweede en derde studies in het hoger onderwijs.7 Taakstelling i.v.m. meevallende wachtgelduitgaven/korting
op vergoeding voor incidentele loonuitgaven.8 Conform ontwerpbegroting 2003.123Kan worden aangegeven met welke efficiencymaatregelen
en of bezuinigingen het wetenschappelijk onderwijs in de afgelopen tien jaar
is geconfronteerd? Kan worden hierbij aangegeven om welke bedragen dit gaat?De bezuinigingen en efficiencymaatregelen in het wetenschappelijk onderwijs
hebben voornamelijk betrekking gehad op de universiteiten. In de bijgevoegde
tabel is aangegeven met welke bezuinigingen en in welke omvang universiteiten
vanaf 1993 zijn geconfronteerd. De bedragen luiden in miljoenen guldens.Bedragen in miljoenen guldens  19931994199519961997199819992000200120022003200420052006Begroting 1993              Beperking incidenteel  – 5,8– 11,6– 11,6– 11,6– 11,6– 11,6– 11,611,6– 11,6– 11,6– 11,6– 11,6 Beperking ziekteverzuim– 30,5– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6– 45,6Begroting 1994              Efficiencytaakstelling – 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0– 11,0Gewijzigd aansprakenregime voor studenten – 10,0            Begroting 1995              Gewijzigd aansprakenregime voor studenten  – 10,0– 34,5– 34,5– 34,5– 34,534,5– 34,5– 34,5– 34,5– 34,5– 34,5– 34,5Taakstelling budgettaire problematiek  – 20,0– 20,0– 20,0– 20,0– 20,020,0– 20,0– 20,0– 20,0– 20,0– 20,0– 20,0 Begroting 1996              Bijdrage dekking regeerakkoord   – 18,0– 22,0– 26,0– 26,0– 26,026,0– 26,0– 26,0– 26,0– 26,0– 26,0 Taakstelling HO: efficiencykorting   – 22,1– 25,9– 20,2– 15,4– 15,415,4– 15,4– 15,4– 15,4– 15,4– 15,4  Taakstelling HO: verlaging rijksbijdrage   – 23,4– 50,6– 77,5– 78,278,2– 78,2– 78,2– 78,2– 78,2– 78,2– 78,2 Begroting 1997              Stelselwijziging HO        – 50,0100,0– 150,0– 200,0– 200,0– 200,0Begroting 1999              Regeerakkoord: arbeidsproductiviteit/incidenteel      14,8– 33,2– 42,9– 49,9– 41,3– 41,3– 41,3– 41,3Regeerakkoord: indexatie collegegeld      – 6,913,5– 20,2– 27,5– 27,7– 27,7– 27,7– 27,7Begroting 2001              Bekostiging 2e en 3e ho-studies         5,0– 13,3– 16,7– 16,7– 16,7Begroting 2002              Taakstelling Voorjaarsnota/Kaderbrief        7,7– 8,3– 10,1– 10,1– 10,1 Subtotaal in miljoenen guldens– 30,5– 66,6– 92,4– 186,2– 221,2– 246,4– 264,0– 289,0355,4– 432,4– 482,9– 538,1– 538,1– 538,1Subtotaal in miljoenen euro's– 13,8– 30,2– 41,9– 84,5– 100,4– 111,8– 119,8– 131,2161,3– 196,2– 219,1– 244,2– 244,2– 244,2bedragen in miljoenen euro's                             Begroting 2003              Efficiencytaakstelling          – 19,1– 38,1– 57,2– 76,3 Taakstelling incidentele loonontwikkeling          – 2,0– 3,9– 5,9– 7,9Totaal in miljoenen euro's– 13,8– 30,2– 41,9– 84,5– 100,4– 111,8– 119,8– 131,2– 161,3– 196,2– 240,2– 286,3– 307,3– 328,3Naast de in de tabel opgenomen bezuinigingen zijn de universiteiten geconfronteerd
met het niet of gedeeltelijk toekennen van prijscompensaties. In de jaren
1993, 1994 en 2002 zijn daarvoor structureel geen middelen beschikbaar gesteld,
in de jaren 1996 en 1998 heeft dit in een beperkte omvang plaatsgehad.124Waarom is in tabel 3 (ombuigingen) het «niet-uitkeren
prijsbijstelling 2002» ter grootte van € 81,1 miljoen niet
opgenomen, terwijl dit wel wordt genoemd als een ombuiging bij OCW in antwoord
op vraag 69a bij de feitelijke vragen van de miljoenennota?De prijsbijstelling tranche 2002 is voor een kwart uitgedeeld over de
departementale begrotingen. De resterende driekwart is niet uitgedeeld. Bij
de 1e suppletore begroting van OCenW is aangegeven dat het kabinet voor die
sectoren binnen de OCenW begroting waarvoor prijsbijstelling verplicht is,
bijstelling zal plegen. In deze context heeft OCenW de maatregel niet als
een ombuiging uit het strategisch akkoord gezien.125Hoeveel wordt exact omgebogen op OCW, is dit voor 2006 € 352,1
miljoen of is dit € 352,1 + 81,1 miljoen?Het bedrag dat wordt omgebogen is voor 2006 € 352,1 miljoen.De prijsbijstelling tranche 2002 is voor een kwart uitgedeeld over de
departementale begrotingen. De resterende driekwart is in niet uitgedeeld.
OCW heeft de prijsbijstelling die juridisch verplicht is naar de beleidsterreinen
uitgedeeld. Het verschil in de jaren 2003 en verder dient nog in de komende
begrotingen te worden opgelost.126Op wat voor posten wordt bezuinigd als gevolg van de
«taakstelling subsidies» van € 10,4 miljoen in 2006?De korting is naar de volgende beleidsartikelen doorvertaald: basisonderwijs,
expertisecentra, voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie,
hoger beroepsonderwijs, wetenschappelijk onderwijs en onderzoek en wetenschappen.
Binnen de stimuleringsuitgaven zal de komende jaren worden bepaald op welke
specifieke posten de korting gerealiseerd zal worden.127Bestaat de grond voor het al of niet verlenen van subsidies
voor de regering uit het belang van de voor subsidie voorgedragen activiteiten
of redeneert de regering bij subsidieverlening vanuit de verantwoordelijkheid
van de overheid?De regering redeneert vanuit de verantwoordelijkheid van de overheid.
Dat blijkt ook uit artikel 2 van de Wet overige OCenW-subsidies dat er op
neer komt dat subsidieverstrekking altijd moet passen binnen het regeringsbeleid
inzake onderwijs, onderzoek en cultuur.128Is de regering ervan op de hoogte dat 70% van de OALT-gelden
wordt ingezet voor taalondersteuning? Is het afschaffen van OALT niet in tegenspraak
met de prioriteit die moet worden gegeven aan het leren van Nederlands? Zijn
er gegevens of onderzoeken die aantonen dat OALT als taalondersteuning geen
noemenswaardige bijdrage levert aan het bevorderen van het Nederlandse taalniveau?
Kan het budget dat nu wordt ingezet voor taalondersteuning voor dit doel worden
behouden?Ja, de regering is ervan op de hoogte dat ongeveer 70% van het huidige
oalt-budget door gemeenten wordt ingezet voor taalondersteuning. Desondanks
is het kabinet voornemens de bekostiging van oalt met ingang van 1 augustus
2004 te beëindigen.Vanuit het integratieperspectief is het kabinet van mening, dat de inzet
van alle betrokkenen nodig is om te mobiliseren wat de samenleving bindt,
met behoud van pluriformiteit en met respect voor de fundamentele waarden
die de Nederlandse samenleving kenmerken. De basis daartoe wordt gevormd door
het beheersen van de Nederlandse taal. Vanuit deze gedachte wil het kabinet
niet langer middelen beschikbaar stellen voor lessen in allochtone talen (cultuureducatie),
noch voor het benutten van de allochtone taal ten behoeve van het leren van
het Nederlands (taalondersteuning). Dit voornemen is mede ingegeven door het
ontbreken van empirische gegevens die het positieve effect aantonen van eigentaalonderwijs
op de beheersing van de Nederlandse taal. De Onderwijsraad schrijft hierover
in het advies Samen naar de taalschool (Onderwijsraad,
december 2001), dat «wetenschappelijke consensus ontbreekt over de problematiek
rond onderwijs in eigen taal en de beste aanpak daarvan». Ook het SCP
concludeert in de epiloog van het rapport Taal lokaal:
gemeentelijk beleid onderwijs in allochtone levende talen»
(SCP, Juni 2002), dat «harde empirische bewijzen dat stimulering van
de eigen taal een positief effect heeft op de tweede taalverwerving ontbreken».Ten tweede is de uitvoering van de huidige OALT-wet, sinds de inwerkingtreding
in 1998, problematisch gebleken, mede als gevolg van de dubbele doelstelling
(cultuureducatie én taalondersteuning) van de wet.De verwerving van de Nederlandse taal heeft echter een centrale plaats
gekregen in het onderwijsachterstandenbeleid. In de afgelopen jaren zijn goede
randvoorwaarden gecreëerd om de beheersing van het Nederlands te bevorderen.
Onder andere voor voor- en vroegschoolse educatie en onderwijskansen zijn
veel extra middelen beschikbaar gekomen. In het landelijk beleidskader 2002–2006
is de ambitie neergelegd om taalachterstanden van gewichtenleerlingen in vier
jaar met 25% terug te dringen. De beëindiging van de bekostiging van
oalt en daarmee het opheffen de dubbele doelstelling zorgen ervoor dat gemeenten,
in het kader van hun goa-beleid, één geldstroom ontvangen die
effectief voor taalbeleid kan worden ingezet.129Waarop is de daling in de bekostiging van de opvang
van asielzoekers gebaseerd? Is deze gerelateerd aan de prognoses voor de instroom
van asielzoekers van het ministerie van Justitie? Zo ja, hoe?Ja, de prognoses voor de instroom van asielzoekers die zijn gehanteerd
zijn dezelfde als die van het ministerie van Justitie van de Voorjaarsnota
2002. In de raming is rekening gehouden met een afname van de instroom en
daarmee ook een afname van de voorraad.Van de instroom van asielzoekers (inclusief alleenstaande minderjarige
asielzoekers) valt 30% binnen de leerplichtige leeftijd; per instromende leerplichtige
asielzoeker wordt een bedrag van € 4 625 aan de begroting van
OCenW toegevoegd.130Kan de regering nadere uitleg geven waarom de leerling-
en studentenaantallen als gevolg van nieuwe telgegevens stijgen?Voor de begroting wordt jaarlijks een nieuwe leerlingen- en studentenraming
(Referentieraming) gemaakt. Nu leverden de tellingen van het studiejaar 2001/2002
zowel bij het middelbaar beroepsonderwijs als bij het hoger onderwijs circa
10 000 meer studenten op dan was geraamd ten behoeve van de vorige begroting.
Een hogere telling dan vorig jaar was verwacht betekent ook een verhoging
van de nieuwe raming ten opzichte van de voorgaande raming. Het verschil tussen
de nieuwe raming en de voorgaande raming loopt in de prognosejaren tot 2006
op tot circa 25 000 meer deelnemers in het middelbaar beroepsonderwijs
en eveneens circa 25 000 meer studenten in het hoger onderwijs. Deze
oploop in ramingsverschillen komt voort uit het feit dat stijging van de eerstejaars
in het mbo en het hbo met vertraging ook doorwerkt in de hogerejaars.131Zijn de financiële middelen die de stichting Kennisnet
ter beschikking staan inmiddels voldoende om aan haar doelstellingen te kunnen
voldoen? Geldt dit voor de langere termijn? Over welk budget kan zij in totaal
beschikken?Het genoemde bedrag van € 55 miljoen heeft geen betrekking op
de stichting Kennisnet, maar is bedoeld voor extra middelen voor de dekking
van het contract met nl.tree in 2003. De stichting Kennisnet heeft voor 2002
een subsidie ontvangen van € 19,2 miljoen. Voor de jaren 2003 tot
en met 2005 is € 18,6 miljoen gereserveerd. Hiermee is de stichting
in staat aan haar doelstellingen op het gebied van het ontsluiten van informatie,
het aanbieden van diensten en het koppelen van content, diensten en infrastructuur, te voldoen zodat tegemoet kan worden gekomen aan de vragen
van het onderwijsveld.132Wordt met de € 55 miljoen aan extra middelen
voor Kennisnet niet slechts een beperkt deel van de onderwijsinstellingen
bediend? Waarom zijn andere initiatieven als Kennislink niet betrokken in
het onderstrepen van het belang van ict in het onderwijs, temeer daar Kennislink
aanvullend is ten aanzien van Kennisnet, aangezien het een grote waarde aan
betrouwbare, actuele en voor middelbare scholieren toegankelijke content biedt
(n.b. een erkend probleem voor Kennisnet)? Is de Minister van plan haar stimuleringsbeleid
te verbreden?De € 55 miljoen extra middelen worden gebruikt voor het continueren
van de kennisnetverbinding voor de onderwijssectoren primair- en voortgezet
onderwijs en het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie om ict meer als onderwijsmiddel
in het onderwijs te integreren. Kennislink is een specifiek terrein op het
gebied van onderzoek en wetenschapsbeleid. Wanneer Kennislink betrouwbare,
actuele en voor scholieren toegankelijke content aanbiedt kan dit aanbod naar
de scholen via Kennisnet worden uitgebreid.133Hoe kijkt de regering tegen een de vorm van synergie
aan die een groot aantal kennisinstellingen en onderwijsorganisaties proberen
te bereiken door het ontwikkelen van digitale leeromgevingen ter ondersteuning
van nieuwe inzichten op het gebied van zelfstandig, actief en tijdig leren,
waarvoor Kennislink, inclusief haar netwerk van kennispartners, een betrouwbare
kennisbron biedt?De regering juicht de ontwikkeling van digitale leeromgevingen toe en
waardeert het als positief indien daarbij een vorm van synergie tussen kennisinstellingen
en onderwijsorganisaties wordt bereikt. Met betrekking tot kennislink: zie
het antwoord op vraag 134.134Als in de begroting wordt aangegeven dat ict een bijdrage
moet leveren aan de verbetering en vernieuwing van het onderwijs, welke rol
kan Kennislink in dat verband spelen? Wordt met het aflopen van de subsidiegelden
(overbruggingskrediet voor 2002–2003, exploitatiegarantie voor daarna)voor
Kennislink deze doelstelling juist niet ondermijnd als het gaat om de integratie
van ict in het middelbaar onderwijs?Kennislink is door de stichting Weten ontwikkeld op basis van een subsidie
uit het NAP. Van stond af aan is daarbij duidelijk gestipuleerd dat het alleen
ging om een ontwikkelingssubsidie en dat in de exploitatie op een andere wijze
moest worden voorzien. Thans is aangeboden nog eenmaal een overbruggingskrediet
toe te kennen vanuit het NAP, op voorwaarde dat de exploitatie daarna gegarandeerd
is. Het is Weten evenwel niet gelukt om in het voortgezet onderwijs of elders
voldoende betalende klanten te vinden om de exploitatie voort te zetten. Een
structurele kostendekkende subsidie van de overheid is niet mogelijk omdat
de overheid niet de kosten van de productie van leermiddelen vergoedt. Kennislink
behoort tot deze categorie.De regering is overigens van oordeel dat de doelstelling dat ict een bijdrage
levert aan de verbetering en vernieuwing van het onderwijs, heel goed te realiseren
valt zonder Kennislink.135Wat is de relatie tussen het afschaffen van de regeling
bestuurlijke krachtenbundeling en de introductie van de lumpsumfinanciering?
Wordt de lumpsum met het budget voor de regeling bestuurlijke krachtenbundeling
verhoogd?De regeling bestuurlijke krachtenbundeling heeft als doel om de management-
en bestuurskracht in de scholen te versterken. Deze regeling loopt door tot
1 augustus 2004. Hiermee wordt een belangrijke basis gelegd voor invoering
van de lumpsumbekostiging in 2005. Het is aan een volgend kabinet om te bezien
hoeveel middelen na 1 augustus 2004 nodig zijn.136Blijft het bedrag dat wordt bezuinigd op de post bestuurlijke
krachtenbundeling beschikbaar voor bestuurskosten in het primair onderwijs?
Zijn er plannen om de negatieve gevolgen te compenseren van het besluit om
bestuurlijke krachtenbundeling te schrappen voor bestaande samenwerkingsverbanden
en zelfstandige rechtspersonen die een gedeelte van hun organisatiekosten
uit dit bedrag dekken? Op welke manier denkt de regering tegemoet te komen
aan dit probleem en welke budgetten zijn hiervoor beschikbaar?Zie het antwoord op vraag 135.Te zijner tijd wordt bij de voorstellen voor de invoering van lumpsumbekostiging
op dit aspect ingegaan.137Wat wordt precies bedoeld met de Uitvoeringsorganisaties
«onderwijs», «cultuur» en «wetenschappelijk»?Hier wordt verwezen naar de niet-beleidsartikelen 21, 22 en 23 in de begroting.
De uitvoeringsorganisaties onderwijs en wetenschappen zorgen ervoor dat scholen,
instellingen, leerlingen en studenten het geld krijgen waarop zij recht hebben.
Voorbeelden zijn de Centrale Financiën Instellingen (CFI) en de Informatie
Beheer Groep. De uitvoeringorganisaties cultuur voeren een specifieke, wettelijke
taak uit op het beleidsterrein cultuur. Te noemen zijn de Rijksarchiefdienst
(RAD) en de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek.Meer informatie over de uitvoeringsorganisaties is te vinden in de toelichtingen
bij de bovenvermelde artikelen op pag. 337 t/m pag. 346, en de begrotingen
van de baten lastendiensten CFI en RAD op pag. 354 t/m pag. 371.138Wat is het voornemen van de regering met betrekking
tot het wetsvoorstel dat de verlaging van de leerplichtige leeftijd van vijf
naar vier jaar regelt?Het kabinet heeft het voornemen het wetsvoorstel verlaging enige leeftijdsgrenzen
waaronder leerplicht in te trekken. Invoering van een leerplicht van 4-jarigen
beknot de vrijheid van ouders en verzorgers om te beslissen over de schoolgang
van hun kinderen. Dat strookt niet met het strategisch akkoord van de huidige
regeringspartijen, dat juist meer ruimte voor scholen voorstaat, de verantwoordelijkheid
van ouders en leerlingen benadrukt en administratieve lasten waar mogelijk
wil beperken. Daarnaast zouden scholen worden opgezadeld met extra administratieve
lasten, terwijl de effectiviteit beperkt is. Daarbij komt dat binnen het goa
m.b.v. de VVE maatwerk geleverd kan worden.139Heeft de leerplichtmonitor die vanaf 1994 wordt
gehanteerd, alleen betrekking op de leerlingen die bij geen enkele onderwijsinstelling
als leerling ingeschreven staan, of maakt deze ook inzichtelijk hoeveel leerlingen
geen onderwijs volgen ondanks het feit dat ze formeel ingeschreven staan bij
een van de onderwijsinstellingen?De leerplichtmonitor met gemeentelijke gegevens zal een beeld geven van
het aantal leerlingen dat (nog) geen onderwijs volgt. Dit betreft dan zowel
de ingeschreven leerlingen die verzuimen/thuis zitten als de niet ingeschreven
leerlingen.140Kan worden aangeven hoeveel gemeenten er beschikken
over een eigen monitor rond het gemeentelijke onderwijs achterstandenbeleid?
Zo ja, wat is de indruk over de uitkomsten van beschikbare monitors?Gemeenten die over een eigen gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid
(goa) monitor beschikken en deze ook uitvoeren, rapporteren dit vooralsnog
niet aan OCenW. Van een aantal gemeenten is wel bekend dat zij over een dergelijke
monitor beschikken, onder andere de G4. De monitor verschilt onderling in
deze steden. De goa (kern)monitor is nog in ontwikkeling.141Is het ministerie van OCW op enigerlei wijze betrokken
bij de realisatie van de multiculturele educatieve serie «Circus Kiekeboe»,
die de NPS sinds kort uitzendt en die gericht is op de taalverwerving in de
voorschoolse fase? Zo ja, hoe wordt de serie geëvalueerd en is er een
voortzetting voorzien? Zo neen, hoe wordt de serie gewaardeerd en bestaan
er plannen om een verdere ontwikkeling van deze serie mede mogelijk te maken?
Zo neen, waarom niet?De ontwikkeling van educatieve en schooltelevisieprogramma's is een verantwoordelijkheid
van de omroepen en van onafhankelijke audiovisuele producenten. Scholen en
andere onderwijsinstellingen kunnen als zij willen hun waardering uitspreken
over televisieprogramma's.De minister van onderwijs noch de staatssecretaris cultuur heeft rechtstreekse
betrokkenheid bij of verantwoordelijkheid voor de inhoud van educatieve programma's.Het betreffende programma heeft wel een eenmalige startsubsidie ontvangen
van de Stichting Lezen. Ook de Nederlandse Taalunie werkt er aan mee. Het
is aan hen om te beslissen over betrokkenheid bij een eventueel vervolg van
de serie.142Waarom is de doelstelling m.b.t. het «verbeteren
van de startpositie in het onderwijs d.m.v. het realiseren van deelname aan
voor- en vroegschoolse educatie (vve)» gesteld op «tenminste 50%»
van de doelgroep? Waarom niet tenminste 75 of 100%? Op welke veronderstellingen,
wensen en/of verwachtingen is dit streefpercentage gebaseerd? En geldt dit
streefpercentage voor het jaar 2006 of moet dit al eerder behaald zijn? Waarom
blijft het oploopbudget achterwege?In overleg met de gemeenten is besproken dat een hoger percentage dan
50% te ambitieus zou zijn gelet op de forse inspanning die door gemeenten
moet worden verricht om een groot aantal kinderen te bereiken. Bovendien zijn
de extra middelen die aan het goa-budget voor voor- en vroegschoolse educatie
zijn toegekend gebaseerd op 50% van de doelgroep. Deze doelstelling moet per
1 augustus 2006 zijn gehaald. Demiddelen voor het gemeentelijk
onderwijs achterstandenbeleid worden voor een periode van vier jaar toegekend.143Kan een geactualiseerd totaaloverzicht van de uitgaven
voor het onderwijsachterstandenbeleid worden gegeven?Zie bladzijde 50 van de ontwerpbegroting 2003, tabel 1.3. Aanvullend kan
nog worden opgemerkt dat in deze tabel niet begrepen zijn de goa/cumi-middelen
van het beleidsartikel voortgezet onderwijs onderdeel «personele uitgaven».
Voor het gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid gaat het vanaf 2003
om een bedrag € 14 miljoen en voor culturele minderheden voor 2003
een bedrag van € 80 miljoen en vanaf 2004 € 90 miljoen.144Klopt het dat wordt gedacht over een totstandbrenging
en uitbreiding van het aanbod gestructureerde vve-programma's? Momenteel worden
er drie programma's gebruikt:. Is het de bedoeling dat er nieuwe programma's
komen in de plaats van huidige programma's Pyramide, Kaleidoscoop en Startblokken,
of komen er programma's bij? Is er enige gedachtevorming over de (on)wenselijkheid
van een uitgebreid of juist beperkt aanbod aan vve-programma's?Het is mij niet bekend of marktpartijen het initiatief nemen voor de ontwikkeling
van een nieuw vve-programma.Het ministerie van OCenW zal niet het initiatief nemen voor de ontwikkeling
van nieuwe vve-programma's omdat er een voldoende kwalitatief aanbod aan vve-programma's
ligt waar voorschoolse instellingen, scholen en gemeenten een keuze uit kunnen
maken.De ontwikkeling van educatieve programma's of de inhoud van het onderwijs
is een eerste verantwoordelijkheid van de markt (vraag en aanbod partijen).145Hoe wordt de bevordering van de deskundigheid van medewerkers
van kinderopvangvoorzieningen, peuterspeelzalen en de onderbouw van het basisonderwijs
vormgegeven, gericht op het uitvoeren van effectieve vve-programma's? In hoeverre
en op welke wijze wordt er zowel in de opleiding als in de huidige praktijk
aandacht aan besteed?Gemeenten hebben tot 1 augustus 2002 middelen ontvangen op basis van de
vve-regeling van oktober 2000 en de aanvullende vve-regeling van juli 2001
voor het proces van voorbereiding, implementatie en uitvoering van vve-programma's.
Gemeenten hebben hierin een belangrijke rol. De deskundigheidsbevordering
van peuterleidsters en onderbouwleerkrachten maken deel uit van dit proces,
waar overigens het ministerie van VWS verantwoordelijk is voor de deskundigheid
en professionalisering van de medewerkers van de voorschoolse instellingen.
Daarnaast zijn medewerkers van onderwijsbegeleidingsdiensten en welzijnsinstellingen
geschoold om trainingen te verzorgen voor het personeel van voor- en vroegschoolse
voorzieningen.In de lerarenopleiding basisonderwijs is de aandacht voor het jonge kind
met achterstanden, onderdeel van het reguliere curriculum. In de startbekwaamheidseisen
leraren basisonderwijs staan eisen opgenomen die betrekking hebben op het
om kunnen gaan met jonge kinderen met achterstanden.146Kan in relatie tot de gegevens over inzet van gewichtengelden
in het basisonderwijs voor onder meer klassenverkleining ook informatie worden
gegeven over hoe scholen voor voortgezet onderwijs de middelen uit de «cumi-regeling»
inzetten en hoe het effect van deze regeling wordt gemeten?De scholen voor voortgezet onderwijs krijgen de cumi-middelen als aanvullende
bekostiging in de lumpsum. Dit houdt in dat scholen vrij zijn deze te besteden.
Er is geen breed onderzoek beschikbaar naar de invulling van de middelen.
Wel is van diverse scholen bekend dat de middelen met name ingezet worden
ten behoeve van intensieve begeleiding van nieuwkomers om ze Nederlands te
leren en te integreren in het onderwijssysteem van het voortgezet onderwijs.
Zo wordt bijvoorbeeld ingezet op eerste opvang in kleine klassen, lessen NT2
per niveau in kleine groepjes, aparte decaan/mentoren voor begeleiding, huiswerkbegeleiding
en sociaal werkers voor opvang van specifieke problemen.147Gaat de regering het advies van de Onderwijsraad opvolgen
om een nieuwe NT2-regeling (Nederlands als tweede taal) te introduceren?In relatie tot de begintoets die het kabinet voornemens is in te voeren
in het basisonderwijs, wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn die toets
te benutten voor de verdeling van de middelen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden.
Bij het vaststellen van een beleidsstandpunt rond herijking van de gewichtenregeling
zullen de elementen opleidingsniveau van ouders als (taal)toetsen, betrokken
worden. Of dit resulteert in het overnemen van het advies van de Onderwijsraad
om tot een nieuwe NT2-regeling te komen, zal in samenhang worden bezien. Het
kabinet kiest er voor eerst de mogelijkheden van de begintoets (zoals bedoeld
in het strategisch akkoord) te onderzoeken, alvorens tot definitieve keuzes
te komen over een herziening van de gewichtenregeling.148Gaat de regering het advies van de Onderwijsraad opvolgen
om de mate van taalachterstand te meten d.m.v. taaltoetsen?Het kabinet onderzoekt momenteel welke mogelijkheden er zijn om (naast
het criterium «opleidingsniveau van ouders»), bij de verdeling
van de middelen voor de bestrijding van onderwijsachterstanden, de uitkomsten
van (begin)toetsen te betrekken.149Is het mogelijk de gegevens uit onderzoek door de inspectie
en de Prima-cohortgegevens met betrekking tot de constatering dat de achterstanden
van 0.90-leerlingen bij taal worden ingelopen, uit te splitsen naar lezen,
spreken en schrijven? Hoe staat het met het inlopen van de achterstanden op
het gebied van rekenkundige vaardigheden?De Prima-taaltoets die in groep 4, 6 en 8 wordt afgenomen, is een algemene
taalvaardigheidstoets en staat geen uitsplitsing naar deelvaardigheden toe.
Bovendien worden vaardigheden als spreken, luisteren en technisch lezen in
Prima niet getoetst. Wel wordt in groep 6 en 8 een aparte toets voor begrijpend
lezen afgenomen.De afgenomen 10 tot 12 jaar lopen de allochtone leerlingen hun rekenachterstand
in. Turkse, Marokkaanse en Surinaamse leerlingen hebben in groep 8 minder
dan een half jaar achterstand op autochtone leerlingen.150Verwacht de regering dat na het schrappen van OALT
er nog steeds sprake zal zijn van een inlopen van de onderwijsachterstanden
op het gebied van taal, zoals in het Prima-cohortonderzoek werd geconstateerd?In de afgelopen jaren zijn goede randvoorwaarden gecreëerd om de
beheersing van de Nederlandse taal te bevorderen. De taakstelling vormt één
van de pijlers van het Landelijk Beleidskader 2002–2006 (gemeentelijk
onderwijsachterstandenbeleid). Ook de doelstelling met betrekking tot voor-
en vroegschoolse educatie is mede gericht op het aanleren van de Nederlandse
taal door jonge risico-leerlingen. Daarom verwacht ik dat ook na het schrappen
van oalt de onderwijsachterstanden op het terrein van taal worden ingelopen.151In hoeverre is de regering voornemens om de regelgeving
ten aanzien van de leerlinggebonden financiering een vervolg te geven, nu
de minister in de richting van het onderwijsveld heeft aangegeven dat zij
niet voornemens is om na de inwerkingtreding van de nu bij de Eerste Kamer
voorliggende regeling leerlinggebonden financiering met nieuwe voorstellen
betreffende de bestuurlijke vormgeving van regionale expertisecentra te komen?In de memorie van toelichting bij de begroting is gemeld dat het kabinet
streeft naar invoering van het wetsvoorstel leerlinggebonden financiering
per 01-08-2003. Vervolgens is het van belang dat de werking van de nieuwe
wetgeving in de praktijk vanaf begin af aan goed wordt geëvalueerd. Ik
acht het ongewenst om direct na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel en
vooruitlopend op de evaluatie-uitkomsten alweer met nieuwe voorstellen te
komen over de bestuurlijke vormgeving van regionale expertisecentra. Op basis
van de evaluatie-uitkomsten zal blijken of en op welke punten verbeteringen
en aanpassingen binnen het nieuwe wettelijke kader gewenst zijn.152Voorkomt de controle door de Landelijke commissie toezicht
indicatiestelling (LCTI) op afdoende wijze dat Commissies voor de Indicatiestelling
(CvI's) vanwege de financiering onnodige indicatiestellingen afgeven?De werkwijze van de Landelijke commissie toezicht indicatiestelling (LCTI)
wordt zodanig vormgegeven dat de LCTI toezicht houdt op het volgens wet- en
regelgeving voorgeschreven gebruik van de vastgestelde criteria voor de bepaling
van de toelaatbaarheid tot het (voortgezet) speciaal onderwijs of de leerlinggebonden
financiering.Op de indicatiestelling wordt dus streng toezicht gehouden. Het toezicht
heeft als doel te zorgen dat leerlingen die extra zorg behoeven deze zorg
ook krijgen. De criteria zijn hierop gericht.153Op blz. 54 en 55 wordt gesproken over respectievelijk
een evaluatie «wetgeving leerlinggebonden financiering» en een
evaluatie «in het kader van de eerste fase wetgeving leerlinggebonden
financiering». Wanneer vindt de eerste evaluatie van beide plaats ?Het kabinet streeft naar invoering van het wetsvoorstel leerlinggebonden
financiering per 01-08-2003. In het schooljaar 2003/2004 zal voor het eerst
ervaring kunnen worden opgedaan met de nieuwe wettelijke regeling. Zoals ook
toegezegd aan de Tweede Kamer zal een zorgvuldige monitoring en evaluatie
plaatsvinden van de nieuwe wetgeving. Deze evaluatie richt zich met name op
het stelsel van indicatiestelling, de integratie van leerlingen
met een handicap in het regulier onderwijs en het functioneren van de regionale
expertisecentra. Eind 2004 is het mogelijk de ervaringen in het eerste schooljaar
te evalueren.De resultaten van deze evaluatie zullen in samenhang worden gebracht met
de evaluatie van het wsns-beleid die gelijktijdig plaatsvindt.154Als het aantal leerlingen in het speciaal basisonderwijs
is gedaald van 3,7% in 1994 naar 3,2% in 2001, wat is dan het landelijk deelnamepercentage
in beide jaren voorafgaand aan de regelgeving inzake speciaal basisonderwijs
en de voorlopers daarvan?De onderlinge verhouding van het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs
en het speciaal onderwijs in de genoemde jaren zijn als volgt:  19942001Basisonderwijs94,8%94,9% Speciaal basisonderwijs3,7%3,2% Speciaal onderwijs1,5%1,9%Het voortgezet speciaal onderwijs is hier buiten beschouwing gelaten omdat
dit een andere leeftijdscategorie betreft.155Wordt de klassenverkleining zoals ingevoerd in het
basisonderwijs ook doorgevoerd in het speciaal basisonderwijs en de REC-scholen
(Regionale expertisecentra)?Nee, de groepsverkleining geldt alleen voor het reguliere basisonderwijs.Wel zijn er voor onderdelen van het speciaal onderwijs extra middelen
beschikbaar gesteld voor klassenassistenten.156Op welke aantallen leerplichtige asielzoekers in de
periode 2003–2007 zijn de budgetten in tabel 1.9 gebaseerd?Het aantal leerplichtige asielzoekers waarop de budgetten zijn gebaseerd
bedraagt 2900 leerlingen. Dit zijn de leerlingen die voor eerste opvang onderwijs
in het primair onderwijs in aanmerking komen. Dit aantal is als volgt tot
stand gekomen: 30% van de instroomprognose van asielzoekers (inclusief ama's)
van het ministerie van Justitie, zoals die bij de Voorjaarsnota 2002 is gehanteerd,
valt onder de leerplichtige leeftijd. Ongeveer een derde deel hiervan neemt
deel aan het primair onderwijs.157Welk deel van de beschikbare middelen, genoemd in tabel
1.10, gaat op aan de overheadkosten van de Stichting Nederlands Onderwijs
in het Buitenland?Aan overheadkosten wordt € 0,1 miljoen besteed.158Waarom is het streefbeeld met betrekking tot het aantreffen
van de kwaliteitskenmerken voor goed basisonderwijs op alle scholen nog niet
vertaald in een streefwaarde? Wanneer is die streefwaarde wel gedefinieerd?De inspectie hanteert een groot aantal indicatoren voor de kwaliteit van
het onderwijs op de scholen. In het algemeen streeft het kabinet naar verhoging
van het aantal scholen dat op elk van de indicatoren voldoende scoort.159Heeft de regering kennisgenomen van het advies van
het Platform Media Educatie aan de Commissie Wijnen? Zo ja, op welke wijze
is hier in de nieuwe kerndoelen rekening mee gehouden? Is het mogelijk met
een aparte notitie te komen over de integratie van media-educatie in het onderwijs
curriculum en de opname van media-educatie in de kerndoelen?Ja. Het advies van het Platform Media Educatie is mij bekend. In de afgelopen
maanden is een groot aantal reacties binnengekomen op het advies van de Commissie
kerndoelen basisonderwijs. De reacties vragen om zorgvuldige afweging. Daarbij
is duidelijk dat er een spanningsveld bestaat tussen enerzijds het creëren
van vrije ruimte voor scholen voor het maken van eigen inhoudelijke keuzes
en anderzijds het honoreren van verzoeken tot aanvullingen op de huidige kerndoelen.
De Tweede Kamer heeft nog een reactie tegoed op het advies van de Commissie
kerndoelen basisonderwijs.Daarbij is een samenhangend oordeel aan de orde over alle leergebieden.Een afzonderlijke notitie over media-educatie zou afbreuk doen aan de
integrale afweging die over de kerndoelen gemaakt moet worden.160Kan de regering aangeven welke effecten worden verwacht
m.b.t. meer handen in de klas nu er zo fors in het aantal ID-banen wordt geschrapt?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar het antwoord op de vragen
41, 42 en 43.161Worden de beide doelstellingen die de wet OALT op dit
moment heeft, te weten cultuureducatie en taalondersteuning, per 1 augustus
2004 afgeschaft? Is de minister genegen de doelstelling taalondersteuning
ook na 1 augustus 2004 te financieren?Ja, het kabinet is voornemens de bekostiging van oalt met ingang van 1 augustus
2004 te beëindigen en dus voor de beide doelstellingen met ingang van
genoemde datum niet langer middelen beschikbaar te stellen. Ook de doelstelling
taalondersteuning zal met ingang van 1 augustus 2004 niet langer uit
oalt-middelen gefinancierd kunnen worden (zie verder het antwoord op vraag
128).162Is er geld gereserveerd voor de invoering voor verplicht
schoolzwemmen? Zo ja, hoeveel is dat dan? Zo neen, waarom niet?Door het vorige kabinet is er niet voor gekozen om het schoolzwemmen verplicht
te stellen. In antwoord op vragen van de kamerleden Atsma en de Vries (via
een brief met kenmerk PO/KB-02–35 996, d.d 27 september 2002)
heb ik dit beleid bevestigd.Wel is er meerjarig een reeks van € 4,5 miljoen binnen mijn
begroting gereserveerd voor specifiek beleid op dit punt. Hiermee kunnen,
om te beginnen, de 36 gemeenten die deelnemen aan de uitvoering van het plan
van aanpak zwemvaardigheid aanvullingen treffen op hun reguliere beleid om
zo de zwemvaardigheid bij 4- tot 12-jarigen te bevorderen.163Op welke gegevens is de bewering gebaseerd dat «het
percentage kinderen dat de basisschool verlaat met een zwemdiploma in de deelnemende
gemeenten in 2004 zal zijn gestegen tot 95%»?In het algemeen gaan gemeenten de aan hen ter beschikking gestelde budgetten
voor verbetering van de zwemvaardigheid specifiek inzetten voor kinderen die
na het reguliere schoolzwemmen nog onvoldoende zwemvaardig zijn. Gemiddeld
betreft dit zo'n 15% van de kinderen. Concreet streefdoel is dat ongeveer
twee derde van de kinderen die via het reguliere schoolzwemmen al enige watergewenning
hebben opgedaan, via de specifieke maatregelen alsnog een zwemdiploma zullen
behalen.164Hoeveel van de middelen van het Vervangingsfonds en
het Participatiefonds zijn in 2001 besteed?Het Participatiefonds heeft in 2001 een exploitatieoverschot van € 26,8
miljoen Hiervan is € 22,7 miljoen teruggegeven aan het de scholen
voor primair onderwijs (€ 3,6 miljoen) en voortgezet onderwijs (€ 19,1
miljoen). Het Vervangingsfonds behaalde in 2001 een overschot van € 52,5
miljoen, met name door minder vervangingskosten en door extra ontvangsten
WAO-gelden. Dit overschot is toegevoegd aan de reserve.Aan schoolbudgetten is in 2001 € 113,3 miljoen aan de scholen
ter beschikking gesteld. Voor een nadere toelichting wordt kortheidshalve
verwezen naar Kamerstuk vergaderjaar 2001–2002 nummer 28 380 nr.
16.In de aanvraag vaststelling rijksvergoeding 2002 is opgenomen een informatieformulier
schoolbudget, waarin door de scholen wordt aangegeven op welke wijze de besteding
schoolbudget heeft plaatsgevonden. Aangezien de vaststelling van de rijksvergoeding
plaatsvindt in november 2002 kan op dit moment nog geen totaalbeeld worden
gepresenteerd.Over het schooljaar 2000–2001 heeft overigens een monitoring plaatsgevonden,
waaruit naar voren is gekomen dat de meeste scholen het schoolbudget hebben
benut.165Waarop is de streefwaarde gebaseerd voor zij-instromers
in het primair onderwijs van 400 personen per jaar tot en met 2007? Is deze
streefwaarde niet erg laag ten opzichte van het aantal benodigde docenten
in de komende jaren?De streefwaarde van 400 zij-instromers per jaar in het primair onderwijs
tot en met 2007 is gebaseerd op de verwachte realisatie van het aantal aangestelde
zij-instromers in de genoemde jaren. Daarbij is rekening gehouden met het
feit dat de zij-instromer in de school een nieuw begrip is, waardoor met name
in de eerste jaren het aantal aanstellingen relatief laag is geweest. In 2002
zal naar alle waarschijnlijkheid voor het eerst het aantal aanstellingen van
400 gehaald worden.De streefwaarde is inderdaad relatief laag ten opzichte van het aantal
benodigde leraren de komende jaren. Het aanstellen van zij-instromers is echter
maar één van de mogelijkheden voor scholen om het probleem op
de onderwijsarbeidsmarkt op te lossen. De aanpak van het tekort aan onderwijspersoneel
vereist het combineren van alle mogelijke oplossingen, waarbij met name ook
functiedifferentiatie belangrijk is. De ervaring leert dat schoolbesturen
die een samenhangend pakket aan maatregelen nemen om hun integraal personeelsbeleid
vorm te geven, er het best in slagen om de krappe arbeidsmarkt het hoofd te
bieden.166Hoe lang blijft de beperking van kracht dat het schoolbudget
vooralsnog uitsluitend mag worden besteed aan personele doeleinden? Zijn er
ook scholen die dit schoolbudget aan niet toegestane zaken besteden?De besteding van personele vergoedingen uitsluitend aan personele doeleinden
is bepaald in artikel 149 van de Wet op het primair onderwijs (WPO). De mogelijke
wijziging van bestedingsvoorschriften in de bekostiging wordt nader overwogen
bij de invoering van lumpsumbekostiging.Op dit moment is nog niet duidelijk of er scholen zijn die het schoolbudget
aan niet toegestane zaken besteden. De aanvragen rijksvergoeding over 2001
zijn ontvangen, maar nog niet afgehandeld. De besteding van het schoolbudget
moet apart verantwoord worden. Onrechtmatige bestedingen zullen moeten blijken
uit opmerkingen van de externe accountant. In november 2002 worden de eerste
afrekenbeschikkingen verzonden. Na afhandeling van de aanvragen rijksvergoeding
kan aangegeven worden of en hoeveel scholen er zijn die het schoolbudget aan
niet toegestane zaken besteden. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat
hiervan sprake is.167Is de regering van mening dat het schoolbudget toereikend
is?Het schoolbudget is een belangrijke stap op weg naar meer bestedingsvrijheid
voor de scholen. Mede door de extra investeringen in het schoolbudget per
1 augustus 2001 is er op totaalniveau meer geld voor de scholen beschikbaar
dan voorheen via aparte budgetten ter beschikking werd gesteld. Het schoolbudget
is naar mijn mening in het algemeen toereikend.De essentie van het schoolbudget is dat scholen een grote mate van vrijheid
hebben in de besteding van dit budget. Uiteraard is het in bepaalde gevallen
mogelijk dat het wensenpakket van de scholen de beschikbare middelen overtreft.
Scholen moeten dan keuzes maken, prioriteiten stellen.168Wat zijn de gevolgen voor de lumpsumfinanciering als
het schoolbudget niet toereikend is?Zie ook het antwoord op vraag 200. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen
dat het schoolbudget niet toereikend zou zijn. Het schoolbudget gaat op in
de lumpsumfinanciering voor het primair onderwijs. Uitgangspunt bij de invoering
van lumpsumfinanciering is dat het primair onderwijs voldoende bekostigd wordt.
Randvoorwaarden daarbij zijn dat, gegeven het lumpsumbedrag, scholen eigenstandige
keuzes maken rond de aanwending van beschikbaar gestelde middelen en daartoe
een adequaat financieel beheer voeren.169Aan wie wordt het bedrag van € 13,6 miljoen
extra voor onderwijshuisvesting (later structureel € 68 miljoen)
uit het zogenaamde accres uitgekeerd?Het budget voor de onderwijshuisvesting (inclusief de naar € 68
miljoen oplopende reeks van het accres) wordt via het gemeentefonds uitgekeerd
aan de gemeenten. Dit gebeurt aan de hand van de daarvoor gebruikelijke maatstaven
voor onderwijshuisvesting in het gemeentefonds.170Hoe beschouwt de regering de regeling bestuurlijke
krachtenregeling (bkb) in het licht van de afspraken die zijn vastgelegd in
het strategisch akkoord, zoals de afspraak «fusies en de
vorming van steeds grotere scholen worden afgeremd»? Is de regering
voornemens om in 2004 en later nog middelen voor de bkb-regeling beschikbaar
te stellen?De regeling bestuurlijke krachtenbundeling is gericht op de versterking
van de managements- en bestuurskracht in scholen. De regeling heeft niet geleid
tot de vorming van grotere scholen. Dat was ook niet de bedoeling van de regeling.
De regeling eindigt per 1 augustus 2004.171Wat zijn de uitkomsten van het onderzoek naar de financiële
gevolgen van de invoering van de stelselwijziging van de schoolbegeleidingsdiensten,
waarvoor in het kader van de formulering van randvoorwaarden binnen de begroting
van OCW geld beschikbaar is gesteld? Hoe wordt omgegaan met de uitkomsten
van dit onderzoek?Er zijn onder verantwoordelijkheid van Edventure, de brancheorganisatie
van de schoolbegeleidingsdiensten, 3 deelonderzoeken uitgevoerd naar de gevolgen
van de stelselwijziging voor de kwaliteitseisen die gesteld moeten worden
aan schoolbegeleidingsdiensten en producten van schoolbegeleidingsdiensten,
naar de kosten van marktconforme arbeidsvoorwaarden en naar de risico's van
de stelselwijziging.Uitgaande van een aantal vooronderstellingen, zijn de berekende financiële
consequenties aanzienlijk; deze kunnen echter niet zonder meer worden opgeteld.
Edventure gebruikt het onderzoek als inbreng bij het overleg over flankerend
beleid. Over de resultaten van dit overleg en het onderzoek zal ik u in december
2002 nader informeren.Het is op de eerste plaats de sector die met behulp van de gemaakte analyses
en aanbevelingen maatregelen moet treffen om goed op de situatie van vraagfinanciering
te kunnen inspelen.Voor mij is het uitgangspunt dat de schoolbegeleidingsdiensten op een
zorgvuldige en verantwoorde wijze in de markt worden geplaatst. Er is een
driejarige overgangstermijn voorgesteld waarin geleidelijk op volledige vraagfinanciering
wordt overgeschakeld. Daarnaast worden afspraken gemaakt met de onderwijsorganisaties
over de invoering van de vraagfinanciering.De sector (Edventure) is uitgenodigd om aan te geven op welke onderdelen
ondersteuning van het rijk noodzakelijk is om een goede uitgangspositie te
realiseren. Dit als aanvulling op de inspanningen van de sector zelf.172Heeft de minister van OCW in het kader van flankerend
beleid overeenstemming bereikt ten aanzien van een financiële tegemoetkoming
voor schoolbegeleidingsdiensten, aangezien zij bezig zijn zich voor te bereiden
op de invoering van de stelselwijziging die marktconformer werken noodzakelijk
maakt, evenals een aanpassing in arbeidsvoorwaarden en bedrijfsvoering?Zoals in het antwoord op vraag 171 is aangegeven, is het uitgangspunt
dat de sector op een zorgvuldige en verantwoorde wijze in de markt wordt geplaatst.
Schoolbegeleidingsdiensten zijn zelf verantwoordelijk voor hun bedrijfsvoering
en de in hun sector geldende arbeidsvoorwaarden. Op basis van het uitgevoerde
onderzoek kan de sector zelf maatregelen treffen om goed op de situatie van
vraagfinanciering te kunnen inspelen. Over de noodzaak en omvang van een eventuele
facilitering van deze maatregelen in het kader van flankerend beleid loopt
nog overleg met Edventure.173Worden er met het oog op de aangekondigde ontwikkelingen
rond schoolbegeleidingsdiensten afspraken gemaakt over het opvangen van de
wachtgeldrisico's als gevolg van eventuele vraaguitval? Heeft de regering
overwogen om in dit kader te kiezen voor een vangnetregeling voor wachtgeldkosten
die tijdens een bepaalde overgangsperiode kunnen ontstaan, in relatie met
een regeling verplichte aansluiting Participatiefonds en een wettelijke basis
voor BWOO (Besluit Werkloosheid Onderwijs en Onderzoek)?De noodzakelijke inspanningen van de sector schoolbegeleiding, de geleidelijke
overgang naar vraagfinanciering en de afspraken met de betrokken organisaties
moeten samen de wachtgeldrisico's minimaliseren.Een garantie vooraf voor wachtgeldrisico's prikkelt de sector onvoldoende
om snel in te spelen op een vraaggefinancierde situatie.Schoolbegeleidingsdiensten zijn zelf verantwoordelijk voor de in hun sector
geldende werkloosheidsvoorziening. Deze verantwoordelijkheid wordt door de
sector genomen. De verplichte aansluiting bij het Participatiefonds is vervallen
per 1 januari 2002; daarna hebben de schoolbegeleidingsdiensten zich
vrijwillig bij het Participatiefonds aangesloten. De sector onderzoekt ook
mogelijkheden om aansluiting te zoeken bij een ander fonds dan het Participatiefonds.In de collectieve arbeidsovereenkomst onderwijsbegeleidingsdiensten voor
het jaar 2002 zijn de protocolonderwerpen uit de cao sector onderwijs 2002–2003
opnieuw van overeenkomstige toepassing verklaard. Onder de protocolonderwerpen
vallen onder meer de rechten en plichten van het personeel bij ontslag.Aangezien de sector de eigen verantwoordelijkheid neemt voor de aansluiting
bij het Participatiefonds of een vergelijkbaar fonds en voor een werkloosheidsvoorziening
zie ik geen reden om hiervoor een wettelijke voorziening te treffen.174Zijn er ook afspraken gemaakt met gemeenten voor wat
betreft de BTW-compensatie, althans voor zover het vraaggestuurde activiteiten
betreft, dit in relatie tot de toezegging in de brief van de staatssecretaris
d.d. 27 juni 2001 dat het kabinet de rijksbijdrage voor schoolbegeleiding
met een bedrag ter compensatie voor deze BTW-afdracht zal verhogen?De voorstellen voor vraagfinanciering schoolbegeleiding hebben alleen
betrekking op de rijksmiddelen voor schoolbegeleiding en niet op de middelen
die gemeenten hiervoor beschikbaar stellen. Momenteel wordt overleg gevoerd
met de VNG over het vraagstuk van btw-heffing in relatie met de gemeentelijke
middelen voor schoolbegeleiding. In de in het antwoord op vraag 171 toegezegd
brief zal ik u hierover nader informeren.175Is het mogelijk om het huidige rijksbudget voor de
schoolbegeleidingsdiensten al per 1 januari 2003 rechtstreeks uit te
keren aan de scholen?Nee, dit is niet mogelijk. De vraagfinanciering schoolbegeleiding moet
bij wet worden geregeld. In december 2002 zal ik u informeren over de resultaten
van het overleg dat met de betrokken organisaties is gevoerd over een verantwoorde
en zorgvuldige invoering van de vraagfinanciering schoolbegeleiding en over
de wijze waarop dit wettelijk gestalte moet krijgen.176Worden de gelden voor schoolbegeleiding die rechtstreeks
aan scholen worden uitgekeerd geoormerkt? Hoeveel vrijheid hebben scholen
bij de besteding van deze middelen? Op welke wijze worden de
middelen verdeeld over de onderwijsinstellingen? Wat zijn, in dit licht, de
plannen ten aanzien van andere gesubsidieerde ondersteunende organisaties
zoals de landelijke pedagogische centra (LPC), de Stichting Leerplanontwikkeling
en het Centraal Instituut voor Toetsontwikkeling (CITO)?Zoals in het antwoord op vraag 175 is gesteld zal ik u in december informeren
over de plannen voor de invoering van vraagfinanciering voor schoolbegeleiding.
De inzet is dat scholen, na afloop van een overgangsperiode waarin de bestedingsverplichting
gefaseerd wordt afgebouwd, maximale bestedingsvrijheid krijgen ten aanzien
van de middelen voor schoolbegeleiding. De verdeling van deze middelen over
de scholen zal gaan via een bedrag per leerling.De vraagfinanciering van Cinop/LPC is per 1 januari 2001 geheel gerealiseerd:
één derde van de budgetten voor deze instellingen is geïncorporeerd
in de lumpsum systematiek van de vo-scholen en de bve-instellingen.Voor de innovatiebudgetten verwijs ik u naar de antwoorden op de vragen
179 en 227.177Wat is het modale aantal leerlingen per school en op
hoeveel scholen heeft dat modale aantal betrekking in relatie tot het gemiddeld
aantal leerlingen per school waarover in tabel 3.2. wordt gesproken?In de begroting wordt het begrip school gebruikt in de betekenis van bekostigingseenheid.
Houden we deze omschrijving aan dan heeft de modale school in het voortgezet
onderwijs ruim 1300 leerlingen. Er zijn 35 scholen van deze grootte; het gaat
dan om de klasse van 1300 tot 1400 leerlingen.Echter kijken we naar de praktijk dan zien we dat de bekostigde school
vaak uit meer dan een gebouw bestaat. De belevingswereld van de leerling sluit
aan bij het gebouw waar hij/zij dagelijks onderwijs geniet en niet bij iets
abstracts als een bekostigingseenheid. Het gemiddeld aantal leerlingen per
gebouw is momenteel circa 320.178Wat is de oorzaak van de daling (1%) van het aantal
leerlingen dat na het vbo géén of een bbl-opleiding (beroepsbegeleidende
leerweg) gaat volgen?De genoemde groep leerlingen omvat mede het aantal voortijdige schoolverlaters
(dit zijn leerlingen die geen vervolgopleiding gaan volgen om een startkwalificatie
te kunnen behalen). Uit de Tweede voortgangsrapportage voortijdig schoolverlaten
(brief aan TK d.d. 15 april 2002) blijkt dat het aantal voortijdig schoolverlaters
die naar het onderwijs worden teruggeleid van 1999 tot 2001 jaarlijks stijgt.
De genoemde vermindering van het aantal leerlingen dat geen of een bbl-opleiding
gaat volgen kan dan ook worden gezien als een positief effect van de maatregelen
ter vermindering van voortijdig schoolverlaten (zie ook het antwoord op vraag
100).179Is het niet in strijd met de systematiek van de Nederlandse
Mededingingsautoriteit als op basis van Wet SLOA (subsidiëring landelijke
onderwijsondersteunende activiteiten) subsidies worden verstrekt voor specifieke
activiteiten? Krijgen de diverse Pedagogische Centra allemaal hetzelfde bedrag
aan subsidie? Zo neen, waarop zijn de verschillen gebaseerd?Op basis van de Wet overige OCenW-subsidies verstrekt de minister subsidies
volgens de daarvoor vastgestelde (aanbestedings)procedures. Voor
de subsidieverstrekking voor SLOA-activiteiten is dit niet aan de orde. Deze
vindt plaats op grond van zelfstandige wetgeving, met daarin door de wetgever
indertijd vervatte taakstellingen. Derhalve is strijd met de systematiek van
de NMA niet aan de orde.Op basis van bepalingen in de Wet op de onderwijsverzorging (WOV, zie
de artikelen 4, 11 en 51) werden de landelijke pedagogische centra bekostigd
in relatie tot de diensten die zij verrichtten voor aantallen scholen en aantallen
leerlingen. Van KPC en APS waren deze aantallen ongeveer gelijk.Voor het CPS lag dit lager.De overgang van de WOV naar de Wet SLOA maakte een budgettair neutraal
kader voor de instellingen noodzakelijk. Dit ter voorkoming van herverdeeleffecten
en daaraan verbonden wachtgeldproblematiek. Zie ook het antwoord op vraag
196.De bestaande verhoudingen werden bij de overgang naar de Wet SLOA doorgetrokken.
Daarop zijn de verschillen tussen subsidiebedragen van de instellingen gebaseerd.180Hoe groot is naar verwachting het percentage leerlingen
uit het leerwegondersteunend onderwijs (lwoo) dat op grond van beperkte capaciteiten
(de voormalige A-leerling) het diploma basisberoepsgerichte leerweg niet behaalt,
gerelateerd aan de omzetting van het voormalige vso-mlk in praktijkonderwijs
en het voormalige vso-lom in lwoo?Hoeveel leerlingen uit het lwoo op grond van beperkte capaciteiten het
diploma basisberoepsgerichte leerweg niet behalen kan nog niet worden aangegeven.Hierbij spelen de volgende zaken een rol.Met de examinering is ervaring opgedaan in pilots. Naar aanleiding van
deze pilots worden waar nodig aanpassingen gepleegd. Uit de pilotexamens over
2002 blijkt dat zowel voor de maakbaarheid als de organiseerbaarheid goede
vooruitgang is geboekt.Voor leerlingen uit het lwoo met beperkte capaciteiten geldt dat vanuit
het extra budget voor leerwegondersteunend onderwijs door de scholen extra
individuele aandacht en zorg kan worden gegeven. Ook een andere manier van
onderwijs geven is hierdoor beter mogelijk.Daarnaast is er de mogelijkheid voor leerlingen die beter leren in de
combinatie van leren en praktijk in te stromen in leerwerktrajecten met welke
variant het diploma leerwerken basisberoepsgerichte leerweg wordt behaald.181Zal de monitoring van de invoering van het vmbo in
de toekomst even gedetailleerd plaatsvinden als dat is geschied bij de invoering
van de Tweede fase havo/vwo? Zo neen, welke overwegingen liggen daaraan ten
grondslag?De voorbereiding op de invoering van de leerwegen en de zorgstructuur
is driemaal – van 1999 tot en met 2001 gemonitord. De meest recente
monitor beschrijft de stand van zaken in de maand mei 2002 van het eerste
schooljaar, waarin de daadwerkelijke uitvoering van de leerwegen en de zorgstructuur
hun beslag hebben gekregen. De monitor is opgebouwd uit een veldscan verricht
door Regio-plan en een rapportage over de stand van zaken in de samenwerkingsverbanden
vo-vso door het SCO Kohnstamm Instituut. Om de monitor van het eerste uitvoeringsjaar
vmbo te kunnen vergelijken met de drie voorgaande invoeringsmonitors is zoveel
als mogelijk aangesloten bij de vraagstelling in de voorafgaande monitors.
De monitor vmbo 2002 is op dit moment geagendeerd voor het algemeen overleg
op 30 oktober 2002.Deze monitor betreft meer een «scan» over de breedte van de
ontwikkelingen, dan dat een beeld «in de diepte» wordt gegeven.
Nu de uitvoering van het vmbo goed op gang is gekomen wil ik mijn informatiebehoefte
meer richten op het blootleggen van belemmeringen die de uitvoering van wet-
en regelgeving in de weg zitten om daar waar nodig bij te kunnen sturen. Dan
is het logischer om gerichte dieptemonitors in te zetten bijvoorbeeld gericht
op de verbetering van de kwaliteit van zorg waarover overleg plaats heeft
met het technisch overleg (waar o.a. de besturenorganisaties deel van uitmaken).
Dat betekent dat de reeks van integrale, frequente monitors ter ondersteuning
van het invoeringstraject vmbo wordt afgesloten.182Wat is de laatste stand van zaken ten aanzien van de
Tweede fase? Wat is het oordeel van de regering over de wijze waarop de Tweede
fase tot nu toe verloopt? Wat zijn de plannen voor de komende tijd? Waar zijn
scholen op dit moment aan toe?Er is een veelheid van gegevens over de ontwikkeling van de tweede fase
havo/vwo beschikbaar. Met name verdienen vermelding de rapporten van het Tweede
fase Adviespunt (monitoring en schoolbezoeken; alle aan de Tweede Kamer toegezonden),
die van de SLO (vakdossiers) en die van de Inspectie (het meest recente daarvan
is De tweede fase een fase verder, aan de Tweede
Kamer toegezonden bij brief van 22 november 2001).In deze studies wordt vastgesteld dat scholen en leraren veel in de vernieuwing
hebben geïnvesteerd, en er veel mee bereikt hebben. Maar ook dat ondanks
deze positieve resultaten niet alle ambities die met deze vernieuwing zijn
verbonden, ook zijn gerealiseerd. Er worden knelpunten gesignaleerd die voor
een deel door scholen op eigen kracht overwonnen zullen kunnen worden. Andere
obstakels zijn echter van meer structurele aard: het gaat daarbij om zaken
als de versnippering van het curriculum en overladenheid, die te weinig ruimte
laten voor de didactische vernieuwing.Deze knelpunten vragen om aanpassing van de centrale regelgeving. Het
is mijn voornemen om voorstellen te formuleren die voorzien in het scheppen
van voldoende ruimte voor de scholen. Ik ben thans bezig deze voorstellen
te formuleren, in nauwe samenspraak met de vertegenwoordigende organisaties
van het onderwijsveld en met de scholen.183Kan gespecifieerd worden op welke wijze verschillende
omstandigheden invloed zullen hebben op de termijn waarop grote wijzigingen
in de Profielen tweede fase havo/vwo (het zogenoemde groot onderhoud) in werking
zullen treden?Uiteraard zal het volledig proces van wetswijziging moeten worden doorlopen,
en zal ook de regelgeving moeten worden aangepast op het punt van de inrichting
van het onderwijs en de examenprogramma's van de afzonderlijke vakken. Daarnaast
is van groot belang dat de educatieve uitgevers de gelegenheid krijgen om
de schoolboeken aan te passen en dat de leraren de gelegenheid krijgen zich
op de wijzigingen in de programma's voor te bereiden. Invoering van de nieuwe
situatie zal daarom niet voor augustus 2005 zijn beslag kunnen krijgen.184Hoe wil de regering realiseren dat voldoende scholen
deelnemen aan PISA 2003? In hoeverre kunnen scholen en/of leerlingen verplicht
gesteld worden mee te werken aan PISA 2003?Het overeenkomen van een verplichting voor scholen is binnen gemeen overleg
met de organisaties van bestuur en management niet mogelijk gebleken.In het bestuurlijk overleg informatievoorziening voor het voortgezet onderwijs
is nagegaan of deelname aan PISA en vergelijkbare peilingen verplicht gesteld
zou kunnen worden aan scholen via het informatiestatuut VO.De besturenorganisaties wensten hier niet aan mee te werken en een dwingende
eenzijdige actie vanuit het ministerie zonder bestuurlijk draagvlak is niet
behulpzaam bij het laten meedoen van gemotiveerde scholen en leerlingen.Met de uitvoerder van PISA 2003 in Nederland, het Cito, is een no cure
no pay contract gesloten, waarbij de cure bestaat uit het behalen van voldoende
respons.Cito besteedt veel aandacht aan het individueel benaderen van de juiste
personen op scholen voor deelname, leerlingen en betrokken coördinatoren
op scholen ontvangen een (bescheiden) vergoeding.Daarnaast wordt met de OECD en het voor PISA verantwoordelijke gremium
de discussie aangegaan, dat niet de hoogte van de respons maar de representativiteit
van de deelnemende leerlingen in de steekproef naar niveau het belangrijkste
criterium zou moeten zijn. Door zijn gelede onderwijssysteem is Nederland
beter dan welk ander land ook in staat te waken voor een evenredige vertegenwoordiging
van leerlingen naar verschillende cognitieve niveaus (lwoo, vmbo bbl en kbl,
vmbo, havo en vwo).185Waarom is de doelstelling ten aanzien van de onvoldoende
leerresultaten «de negatieve ontwikkelingen een halt toeroepen»
(woorden) in plaats van «de negatieve ontwikkelingen tot staan brengen
en terugdringen» (daden)?De negatieve ontwikkelingen ten aanzien van onvoldoende leerresultaten
als geconstateerd in het inspectiejaarverslag «een halt toeroepen»
betekent dat in eerste instantie de inspectie met de betrokken scholen afspraken
maakt die moeten leiden tot verbeteringen. In die zin wordt dus ook ingezet
op het terugdringen van de negatieve ontwikkelingen. Daarbij is er flankerend
beleid op de verschillende terreinen: onderwijsachterstandenbeleid, lerarenbeleid
en kwaliteitsbeleid.186Op welke overwegingen is het minimumpercentage van
80% gebaseerd als het gaat om het percentage leerlingen dat zich veilig voelt
op school?Uit onderzoek naar de veiligheidsbeleving van leerlingen in het voortgezet
onderwijs is gebleken dat 83% van de leerlingen zelf aangeeft dat zij zich
meestal of altijd veilig voelen op school (T. Mooij: Veilige scholen en (pro)sociaal
gedrag in het voortgezet onderwijs, 2001). Daarnaast zijn er leerlingen die
zich vaak veilig voelen op school (9%). Streven moet zijn, dat vrijwel alle
leerlingen zich veilig voelen op school. Het aangegeven minimumpercentage
van 80% is gebaseerd op de aangegeven waarden.187Welk percentage van leerlingen met onderwijsachterstand
is niet-allochtoon?Om deze vraag te kunnen beantwoorden lees ik voor «allochtonen»,
«cumi-leerlingen», waarbij een cumi-leerling een leerling is waarvoor
de school een vergoeding krijgt op grond van de Regeling personele vergoeding
culturele minderheidsgroepen en anderstalige leerlingen WVO.Verder lees ik, om deze vraag te kunnen beantwoorden, voor «leerlingen
met onderwijsachterstand» leerlingen die leerwegondersteunend onderwijs
volgden, praktijkonderwijs volgden, svo-lom of svo mlk volgden.Het percentage niet-cumi-leerlingen onder de leerlingen die in het schooljaar
01/02 lwoo-onderwijs volgden, pro-onderwijs volgden, svo-lom of svo mlk onderwijs
volgden, is 70%. Het percentage niet-cumi-leerlingen onder de leerlingen die
in het schooljaar 01/02 overig voortgezet onderwijs volgden is 93%.188Wat zijn de meest recente cijfers over het aantal scholen
waar de meerderheid van de leerlingen van allochtone afkomst is?Ik kan deze vraag beantwoorden als ik voor «leerlingen van allochtone
afkomst» mag lezen «cumi-leerlingen», waarbij een cumi-leerling
een leerling is waarvoor de school een vergoeding krijgt op grond van de Regeling
personele vergoeding culturele minderheidsgroepen en anderstalige leerlingen
WVO.Opgemerkt zij dat de cumi-leerlingen slechts een deelpopulatie vormen
van de leerlingen van allochtone afkomst.Op basis van de telling met peildatum 1 oktober 2001 zijn er 36 scholen
waarvan de meerderheid van de leerlingen wordt gevormd door cumi-leerlingen.189Aan hoeveel leerlingen wordt concreet gedacht bij de
uitspraak «zoveel mogelijk leerlingen moeten minimaal een startkwalificatie
halen»?Er is geen streefcijfer vastgesteld voor het aantal leerlingen dat een
startkwalificatie moet halen.Er is wel een streefcijfer rond het verminderen van het aantal voortijdig
schoolverlaters. In 2010 moet het aantal vsv'ers met 50% verminderd zijn,
te bereiken via een vermindering met 30 procent in 2006.In 2001 is 48% van de voortijdig schoolverlaters terug naar het onderwijs
geleid met als doel alsnog een startkwalificatie te behalen.190In hoeverre wordt in het onderwijsachterstandenbeleid
rekening gehouden met de ontwikkeling dat na 11 september 2001 veel onderwerpen
in de multiculturele scholen gevoelig liggen en dat communicatie en discussie
daarover confrontaties en misverstanden veroorzaakten? In welke zin is taal
daarbij belangrijk en ook kennis van en begrip voor elkaars religieuze en
culturele achtergrond om ongewenste confrontaties te voorkomen?In de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertise centra en de
Wet op het voortgezet onderwijs is opgenomen, dat het onderwijs er mede van
uitgaat dat leerlingen opgroeien in een multiculturele samenleving. Ook in
de kerndoelen komt het omgaan met verschillen in een multiculturele samenleving
expliciet aan bod. In het onderwijsachterstandenbeleid vormen de gebeurtenissen
van 11 september 2001 als zodanig, waar het landelijk beleid betreft,
geen specifiek onderwerp. Op lokaal niveau kunnen scholen en gemeenten uiteraard
tot maatwerk komen en daarbij dit thema aan de orde stellen. Scholen zijn
zich er hierbij van bewust dat taal en ook kennis van en begrip
voor elkaars religieuze en culturele achtergrond van belang zijn.Overigens heeft het ministerie van OCenW, mede gelet op het overleg in
januari 2002 met de Nationale Jeugdraad, een quick scan laten uitvoeren door
het NICL naar de mate waarin leermiddelen intercultureel zijn, en een inventarisatie
door FORUM naar de wijze waarop scholen reageerden op de spanningen in de
samenleving naar aanleiding van de gebeurtenissen van 11 september. Deze
gegevens zijn voor scholen beschikbaar.191Wat wordt bedoeld met expliciet en integraal taalbeleid?Het voeren van een integraal taalbeleid is een van de doelstellingen binnen
het landelijk beleidskader 2002–2006 van het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid,
waaraan scholen en gemeenten gezamenlijk invulling geven. Het leren van een
taal beperkt zich niet tot de taalles.Ook de overige vakken binnen het curriculum bieden gelegenheid om specifieke
(schoolse) taalvaardigheden te leren die noodzakelijk zijn voor een succesvolle
onderwijsloopbaan. Met name achterstandsleerlingen hebben baat bij een rijke
taalomgeving op school. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie met
betrekking tot de gewenste taalaanpak binnen de school, die tegemoet komt
aan de speciale behoeften van anderstalige kinderen en die zich uitstrekt
tot Nederlandse taal in lessen in andere vakken dan Nederlands, is hierbij
van belang.192Is er al begonnen met de uitvoering van het onderwijs
aan alleenstaande minderjarigen die in de terugkeervariant onder de nieuwe
vreemdelingenwet worden opgevangen? Zo ja, hoe ziet de uitvoering eruit en
wat zijn de resultaten hiervan? Zo neen, waarom niet? Kan worden aangegeven
hoeveel budget er is voor de terugkeervariant?Per 1 november 2002 start in Vught een pilot voor alleenstaande minderjarige
asielzoekers (ama's) die worden opgevangen in de terugkeervariant. Het gaat
dan om ama's waarvan aangenomen wordt dat zij geen kans maken op een positieve
beschikking. Op de campus in Vught kunnen maximaal 360 ama's worden opgevangen.
Per 6 januari 2003 zal een vergelijkbare pilot starten in Ede, met een
capaciteit van 180 ama's.Door het KPC is in samenwerking met de SLO een blauwdruk voor een onderwijsprogramma
gemaakt, dat aansluit bij de 24-uurs opvang door het COA. Uitgangspunt is
zoveel mogelijk aan te sluiten bij de capaciteiten van het kind en wat nodig
is in het land van herkomst. Het onderwijs op de campus wordt gefinancierd
op basis van de WVO (€ 7 414,22 per ama per jaar). Daarnaast
wordt er gefinancierd op basis van de regeling specifieke uitkering (€ 1 363,00
per ama per 4 maanden).Justitie draagt zorg voor de huisvesting en inrichting van de faciliteiten
op de campus. Voor opvang is een bedrag beschikbaar van € 28 134
per ama per jaar.De looptijd van de pilots bedraagt 1 jaar, waarna evaluatie van het experiment
plaatsvindt op basis van het aantal al dan niet vrijwillig teruggekeerde ama's
naar het land van herkomst. Aan de hand van de resultaten van deze evaluatie
zal worden bepaald of deze wijze van opvang in de terugkeervariant wordt voortgezet.193Op welke termijn wordt er bezien of «er in de
kabinetsperiode extra geld kan worden uitgetrokken voor personeelsbeleid op
achterstandsscholen, in het vmbo en voor het belonen van extra prestaties»?Gezien de huidige politieke situatie kan op dit moment geen termijn worden
genoemd en geen concrete invulling worden gegeven omtrent het budget dat beschikbaar
komt voor het versterken van de aantrekkelijkheid van het beroep in het onderwijs.Voor de concrete invulling van deze prioriteit is mede van belang de afspraken
die worden gemaakt in het cao-overleg voor de sectoren po en vo (de huidige
cao loopt per 1-2-2003 af).194Kan worden toegelicht op welke punten de vraagstructuur
van SLOA voor verbetering vatbaar blijft ondanks de gegevens die worden geïnterpreteerd
als aanwijzingen van tevredenheid in het veld over de geleverde diensten en
producten?In het aan de Tweede Kamer op 13 december 2001 toegezonden verslag over
de eerste twee hoofdlijnenbrieven SLOA is enerzijds geconstateerd dat er tevredenheid
is in het veld over de gesubsidieerde activiteiten, maar dat anderzijds de
vraagstructuur aandacht vraagt. In dat kader is de lijn ingezet dat bij innovaties
de scholen veel meer rechtstreeks betrokken zullen worden. Derhalve vinden
innovaties veel meer plaats in relatie met directe schoolparticipatie. Met
het op dit punt verbeteren van de vraagstructuur zal de kwaliteit van de te
leveren diensten en producten toenemen. Bij alle subsidieaanvragen voor de
uit te voeren activiteiten in het kader van innovatiebeleid vindt op dit punt
een check plaats.195Moet in tabel 3.14 niet staan «x € 1000»
in plaats van «x € 1 mln»?Ja, u heeft gelijk. De SLOA-activiteiten moeten gelezen worden als € 1,377
miljoen en niet in miljarden.196Wanneer zal het gehele innovatiebudget vrij te besteden
zijn door de scholen?Eenderde deel van het reguliere SLOA-budget van CINOP/LPC is in de overgangsperiode
(1999–2001) overgeheveld naar scholen en roc's. Het innovatiebudget
van de SLOA (LPC/SLO/CITO) is vanaf 1-1-2002 vrijgesteld voor open aanbesteding
door de minister (vrijvalprocedure). In deze vrijvalactiviteiten wordt zoveel
mogelijk door scholen geparticipeerd.Het ineens vrijvallen van het gehele innovatiebudget bleek onmogelijk
vanwege de enorme wachtgeldgevolgen ten laste van de rijksbegroting. Om deze
reden is gekozen voor een gefaseerde opbouw van de vrijval. Met werkgevers-
en werknemersorganisaties is een langdurig, meerjarig faseringsakkoord gesloten.
Thans laat het zich aanzien dat verkorting van de faseringsperiode mogelijk
is met eenderde van de aanvankelijk overeengekomen termijn. Derhalve kan voorzien
worden dat de volledige vrijval in het schooljaar 2007/2008 gerealiseerd kan
worden, mits dit met de werkgevers- en werknemersorganisaties overeengekomen
kan worden.197Wanneer wordt het wetsvoorstel tot introductie van
de ondernemingsraad voor het voortgezet onderwijs aan de Kamer aangeboden?Op dit moment is daarover geen uitspraak te doen.198Als het gaat om schoolomvang, hoe definieert de regering
in dat geval cijfermatig de «menselijke maat»?Zie het antwoord op vraag 76.199Op welke overwegingen is de wens om in het schooljaar
2002–2003 te komen tot minimaal tien regionale arrangementen gebaseerd?
Heeft de regering daarbij speciale regio's of opleidingsinstituten op het
oog?In het schooljaar 2001–2002 hebben 5 regionale arrangementen een
start gemaakt. Inmiddels heeft de beleidsnotitie «Planningsvrijheid
vmbo» van de Kamer brede steun gekregen. De bevordering van het tot
stand komen van regionale arrangementen zal ik dan ook krachtig ter hand nemen.
Gelet daarop en de geluiden uit het veld lijkt voor het schooljaar 2002–2003
een aantal van 10 haalbaar, temeer omdat er extra ondersteuning zal worden
verleend. Er is een projectleider voor dit doel aangesteld en er is een iets
ruimere financiële ondersteuning in de proceskosten mogelijk gemaakt.Ik heb geen speciale regio's op het oog. Er hebben zich echter wel al
voldoende regio's gemeld.200Waarom moet een parameter inzake leeftijdscorrectie
afgeschaft worden waarmee de feitelijke kosten van een school zuiverder in
beeld komen dan zonder leeftijdscorrectie?Een van de doelstellingen van de modernisering van de bekostiging is door
eenvoud en transparantie scholen meer inzicht te geven in de inkomsten voor
de komende jaren zodat scholen het beleid daarop beter kunnen afstemmen.Om dit te bereiken is het noodzakelijk het aantal parameters dat gebruikt
wordt bij de berekening van de bekostiging te verlagen. Een van die parameters
is de leeftijdscorrectie.Het effect van de leeftijdscorrectie is een onzekere factor voor de school.Niet alleen de leeftijdsontwikkeling van de leraren op de school zelf
maar ook de leeftijdsontwikkeling van de schoolsoortgroep waartoe de school
behoort bepaalt het effect van de leeftijdscorrectie. De leeftijdsontwikkeling
van de schoolsoort-groep is voor de school niet goed te bepalen. Overigens
leiden belonings- en functiedifferentiatie tot een minder sterke band tussen
leeftijd en beloning; dit pleit eveneens voor afschaffing. De in overleg met
het veld overeengekomen afschaffing van de leeftijdscorrectie leidt derhalve
tot meer zekerheid en een verlaging van de administratieve last voor de school
en schooladministratie. De school hoeft bijvoorbeeld geen gegevens meer te
leveren inzake de leeftijdsopbouw.Het beleidsvoerend vermogen, de positie van de school wordt versterkt
en de school kan zich nog beter richten op de onderwijsprestaties. Deze neveneffecten
passen in het streven naar meer autonomie en rekenschap.201Is de regering van mening dat de bezuinigingen die
voortvloeien uit het verlagen van de administratieve lastendruk de scholen
voldoende in de gelegenheid stellen om voldoende eigentijds materiaal en functionele
gebouwen te realiseren?Er zal sprake zijn van een gecombineerd pakket aan maatregelen.In de eerste plaats betekent een afname van administratieve lasten voor
de school meer ruimte, financieel en beleidsmatig, om zelf keuzes te maken.Bovendien wordt de volledige verantwoordelijkheid voor het buitenonderhoud
van vo-schoolgebouwen en (een deel) van de aanpassingen aan de binnenzijde
van de gemeente overgeheveld naar de scholen.Door dit pakket aan maatregelen zijn scholen in elk geval beter in staat
zelfstandig afwegingen te maken en prioriteiten te stellen op het gebied van
gewenste investeringen in materiaal en huisvesting, zoals bijvoorbeeld het
vormgeven aan kleinschaliger onderwijs.202Zijn er gegevens beschikbaar over het gebruik van internet
in het onderwijsprogramma? Kan ook inzicht worden gegeven in het gebruik van
Kennisnet en Kennislink in deze? Zo neen, vindt de regering dan niet dat naar
de toegevoegde waarde van Kennislink voor het voortgezet onderwijs nader onderzoek
moet worden gedaan?Er zijn geen gegevens beschikbaar over het gebruik van internet in het
onderwijsprogramma sinds de aansluiting van de scholen op kennisnet in juni
2002 is afgerond. Uit de ict-onderwijsmonitor blijkt dat het gebruik van internet,
na het gebruik van een tekstverwerkingsprogramma, het grootste gebruiksdoel
is. Voorts blijkt uit dezelfde monitor dat 20 procent van de leerlingen gebruik
maakt van de portalsite Kennisnet. Via Kennisnet wordt content voor het onderwijs
centraal ontsloten.Kennislink is één van de activiteiten waar, naast het brede
publiek, ook in het voortgezet onderwijs gebruik van wordt gemaakt. Over het
gebruik zijn thans geen gegevens beschikbaar om de toegevoegde waarde te kunnen
beoordelen. Er kan een onderzoek worden gestart, mits het NAP-programma (EZ/OCW)
de subsidiëring van Stichting Weten voor Kennislink dit schooljaar zou
willen aanhouden. Op grond van de uitkomsten van het onderzoek kunnen vo-scholen –
in relatie tot de prijs/kwaliteit verhouding bepalen of zij met de Stichting
Weten/Kennislink financiële arrangementen zouden willen treffen. Binnen
de lumpsumsystematiek ontvangen scholen jaarlijks een vrij besteedbaar bedrag
voor activiteiten die zij van belang achten in het kader van het onderwijs.
Daartoe kunnen scholen ook de ontwikkelde content van Kennislink toerekenen.203Kan bij het schema over het aantal leerlingen per schoolsoort
worden aangeven om hoeveel jongens en hoeveel meisjes het gaat? Klopt het
dat er een trend zichtbaar is waarbij de laatste jaren meer meisjes dan jongens
hoger onderwijs gaan volgen?Bijgaand treft u het schema aan met de verdeling van jongens/meisjes over
het aantal leerlingen per schoolsoort.Aantallen leerlingen (x 1000) en percentage vrouwen in
1999/2000 en 2000/2001  1999/20002000/2001 mannenvrouwentotaal%vrouwmannenvrouwentotaal%vrouw(V)SO29.514.043.532%31.314.545.832%SBAO35.516.552.032%35.116.551.632%BAO783.6759.71 543.349%786.0760.61 546.649%         SVO/MLK10.96.617.538%11.87.118.938%SVO/LOM8.83.111.926%8.62.911.525%LWOO/A5.24.19.344%5.54.610.146%LWOO37.325.562.841%40.627.868.441%LAS10.59.620.148%10.610.320.949%BASISV.168.3170.1338.450%170.5169.4339.950%VBO45.934.280.143%45.834.580.343%MAVO48.751.299.951%48.952.3101.252%HAVO57.464.8122.253%55.162.1117.253%VWO60.067.8127.853%59.668.7128.354%DTBOL+BBL100.355.0155.335%104.264.5168.738%MAO9.46.816.242%8.87.115.945%BOL124.9130.1255.051%124.3130.5254.851%pHBO24.327.651.953%26.331.157.454%HAO5.33.28.538%5.03.38.340%HBO114.9124.0238.952%115.7126.0241.752%WOA2.01.83.847%1.91.83.749%WO83.375.3158.647%83.877.7161.548%Ten aanzien van een trend waarbij de laatste jaren meer meisjes dan jongens
het hoger onderwijs volgen kan ik melden dat deze zich inderdaad voordoet.In 1998 overschreed het aantal vrouwelijke eerstejaars in het wetenschappelijk
onderwijs voor het eerst de 50%. Sindsdien is het verder gestegen tot 51,5%
in 2001.In het hoger beroepsonderwijs was het aantal vrouwelijke eerstejaars in
2000/2001 53,7%.204Zijn er gegevens bekend over de bevordering van deskundigheid
van docenten die betrokken zijn bij de inburgeringcursussen die gegeven worden
vanuit de regionale opleidingscentra's (roc's)? Zo ja, hoe staat het met de
bevordering van de deskundigheid?In het algemeen is het personeels- c.q. scholingsbeleid van docenten aan
roc's de verantwoordelijkheid van de individuele instellingen. Daarnaast is
er in de cao een bepaling opgenomen waardoor voor individuele docenten tijd
voor deskundigheidsbevordering is gegarandeerd.De deskundigheidsbevordering van docenten die betrokken zijn bij inburgering
kan op verschillende manieren plaats vinden. Zo zijn er voor de docenten Nederlands
als tweede taal post-hbo opleidingen aan hogescholen. Daarnaast worden bijvoorbeeld
door het Centrum van innovatie van opleidingen (CINOP) en het Instituut voor
taalonderwijs en taalonderzoek anderstaligen (ITTA) docententrainingen verzorgd.
Deze trainingen kunnen gericht zijn op vaardigheden voor het verzorgen van
Nederlands als tweede taal. Daarbij kan Nederlands als tweede taal ook onderdeel
uitmaken van duale of geïntegreerde inburgeringscursussen, waar de nieuwkomer
ook werkt aan het behalen van een beroepskwalificatie.205Is het waar, dat de hoogte van de vergoeding aan gemeenten
voor educatie niet gerelateerd is aan het aantal personen dat feitelijk een
educatietraject doorloopt? Hoe controleert de regering de besteding van de
toegewezen middelen?Ja, dat is waar. Het educatiebudget is een vast budget dat wordt verdeeld
over de gemeenten aan de hand van de in wet educatie en beroepsonderwijs genoemde
maatstaven; de volwassen inwoners, de volwassen inwoners met een laag opleidingsniveau
en de volwassen inwoners met een nader bepaalde etnische achtergrond. De gemeenten
moeten dit budget aan het begin van het jaar geheel contractueel aanbesteden
bij instellingen. De rechtmatige besteding van de middelen wordt jaarlijks
verantwoord door de gemeenten en gewaarmerkt door de gemeenteaccountant.206Kan worden gespecificeerd wat wordt bedoeld met de
«daarbinnen geleverde prestaties» voor wat betreft de hoogte van
de vergoeding voor de inburgering van nieuwkomers? Wat zijn de
criteria om een inburgeringstraject vergoed te krijgen?De prestaties worden gemeten aan de hand van twee criteria, te weten:het
aantal door de gemeente afgegeven beschikkingen leidend tot een inburgeringsprogramma
of een vrijstelling daarvan en het door de gemeente ontvangen aantal verklaringen
van het roc dat het educatief programma van het inburgeringsprogramma is afgerond
en de toets is afgelegd.De criteria om een inburgeringstraject vergoed te
krijgen zijn: De lasten die gemaakt zijn voor het inburgeringstraject moeten
gemaakt zijn voor een nieuwkomer in de zin van de Wet inburgering nieuwkomers
(WIN) en de lasten van het educatieve programma moeten berusten op een of
meer tussen de gemeente en een regionaal opleidingscentrum (roc) afgesloten
overeenkomst.207Welke maatregelen worden genomen om de financieel zwakkere
instellingen weer financieel gezond te maken?De instellingen zijn zelf verantwoordelijk om hun interne bedrijfsvoering
zo in te richten dat hun financiële positie gezond is en blijft. Daarmee
wordt de continuïteit van het primaire proces gewaarborgd. Er vindt geen
specifieke financiële ondersteuning plaats. Dat past niet in de verantwoordelijkheidsverdeling.
Om de instellingen er toe te bewegen – ook in financieel opzicht –
de juiste afwegingen te maken, wordt door de overheid de ontwikkeling van
verantwoordingsinstrumenten van de instellingen naar hun omgeving gestimuleerd.
Een belangwekkend initiatief in dat verband is de monitor «BVE in bedrijf»
die jaarlijks voor alle instellingen in de sector wordt opgesteld. Deze monitor
is een initiatief van de bve-sector zelf. Hierin worden de instellingen op
een groot aantal bedrijfsvoeringsaspecten onderling vergeleken.208Wat zijn erkende leerbedrijven? Op basis van welke
criteria wordt een leerbedrijf erkend, en door wie?Erkende leerbedrijven zijn bedrijven of organisaties die na een gunstige
beoordeling van het kenniscentrum beroepsonderwijs/bedrijfsleven, de beroepspraktijkvorming
voor een opleiding of een groep van opleidingen mogen verzorgen. De criteria
op basis waarvan een leerbedrijf wordt erkend worden vastgesteld en bekend
gemaakt door het desbetreffende kenniscentrum beroepsonderwijs/bedrijfsleven.
De kenniscentra beroepsonderwijs/bedrijfsleven dragen zorg voor de beoordeling
en erkenning van de bedrijven.209Welke sancties hangen de instellingen boven het hoofd
indien zij bijvoorbeeld door lesuitval niet de beloofde prestaties leveren?
Waarborgen deze sancties ook dat de positie van de deelnemer werkelijk wordt
versterkt?Doordat de instellingen transparant maken hoe de opleidingsprogramma's
zijn opgebouwd en welke prestaties zij daarvoor gaan leveren, is voor de deelnemer
helder wat hij van de instelling mag verwachten. Deze is daarmee in een sterkere
positie als het er op aankomt om de instelling te houden aan die verwachtingen
en de instelling er zonodig op aan te spreken. Dat is het eerste aangrijpingspunt.
Via de meervoudige publieke verantwoording laat de instelling zien welke prestaties
er feitelijk geleverd zijn en ook daarbij speelt de deelnemer, als belanghebbende
te betrekken bij de zelfevaluatie van de instelling, een rol. De inspectie
ziet – binnen de kaders van de Wet op het onderwijstoezicht –
toe en bij in gebreke blijven volgt daar de normale route: instelling
aanspreken en eventueel een bestuurlijk natraject. Als ultimum remedium is
er het normale sanctieregime waarin de WEB voorziet: financiële sancties,
of zelfs het ontnemen van rechten met betrekking tot een opleiding.210Wat waren de uitgangspunten en doelstellingen van het
actieplan publieke verantwoording van Colo (Centraal orgaan van de landelijke
opleidingsorganen)? Op welke wijze wordt de Tweede Kamer over de afronding
hiervan in 2003 geïnformeerd?Doelstellingen van het actieplan publieke verantwoording van Colo zijn
(1) het afleggen van verantwoording van kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven
over hun wettelijke taken aan de minister, (2) het helder over het voetlicht
brengen van taken van de kenniscentra, de uitvoering en de financiering daarvan,
en (3) het verbeteren van de kwaliteit van de producten en dienstverlening
en het betrekken van de partijen in de omgeving daarbij.Het project wordt eind 2003 afgerond. De Tweede Kamer wordt begin 2004
schriftelijk over de afronding van het project geïnformeerd.211Wat heeft de SER in september 2002 geadviseerd over
de betrokkenheid van sociale partners/bedrijfsleven bij het innovatie-arrangement?
Wat is de reactie van de regering op het SER-advies?Het SER-advies is nog niet uitgebracht. Het ontwerpadvies zal op 18 oktober
2002 in een openbare raadsvergadering van de SER worden vastgesteld. Op het
definitieve advies zal ik u nog dit jaar een reactie toezenden.212Kan per sector worden gekwantificeerd hoeveel studenten
in de beroepsopleidende leerweg (bol) en de beroepsbegeleidende leerweg (bbl)
op dit moment nog niet voorzien zijn van een beroepspraktijkvormingsplaats?Nee, deze informatie over deelnemers zonder beroepspraktijk vormingsplaats
is niet beschikbaar. Dit komt omdat er maar 1 peildatum voor de tellingen
is, namelijk 1 oktober. Op 1 oktober worden de aantallen deelnemers
bol en bbl geteld. Een deelnemer telt alleen mee als deze een beroepspraktijkvormingsplaats
(bpv) heeft.213Welke maatregelen staan ter beschikking indien de leerlingbegeleiding
op de beroepspraktijkvormingsplek of de praktijkbegeleiding bij het leerbedrijf
structureel tekort blijft schieten?Uit gegevens van Inspectie blijkt dat op iets minder dan tweederde van
de onderzochte onderwijsinstellingen de kwaliteit van de beroepspraktijkvorming
(bpv) voldoende is. De rest is onvoldoende, waarbij vooral leerlingbegeleiding
als probleem werd ervaren, en niet zozeer de begeleiding door het bedrijf.
Mede naar aanleiding van dit signaal wordt op landelijk niveau met alle betrokken
partijen gewerkt aan een aantal maatregelen die de kwaliteit van de bpv moeten
verbeteren. Op dit moment wordt bijvoorbeeld een nulmeting van de kwaliteit
van de bpv ontwikkeld, en wordt door zowel de Bve Raad als de Vereniging Colo
een aantal acties uitgevoerd, die met name de rolverdeling en samenwerking
tussen partijen (bijvoorbeeld tussen onderwijsinstelling en bedrijf) moet
verbeteren.Op dit moment is mij geen situatie bekend waarbij ofwel bij een onderwijs
instelling ofwel bij een bedrijf de kwaliteit van de begeleiding structureel
(d.w.z. over een reeks van jaren) tekortschiet. De kwaliteit van de leerlingbegeleiding
is een verantwoordelijkheid van de onderwijsinstelling. De onderwijsinstelling
is verantwoordelijk voor deze begeleiding, voor een systeem van kwaliteitszorg
ter bewaking en bevordering van die kwaliteit, en voor de publieke verantwoording
over die kwaliteit en kwaliteitszorg. De Inspectie controleert de kwaliteit
van de leerlingbegeleiding. Indien een instelling structureel tekort schiet
in de kwaliteit van de deelnemerbegeleiding, wordt eerst door de Inspectie
met de instelling een verbetertraject afgesproken. Indien dit traject niet
het gewenste effect heeft, kan de Inspectie dit aan mij melden, waarna ik
kan besluiten tot bestuurlijke interventie. Dit kan in het uiterste geval
leiden tot het ontnemen van het recht de opleiding waar de gebreken geconstateerd
zijn aan te bieden en het onthouden van de bekostiging.Het leerbedrijf is verantwoordelijk voor de condities van de praktijkplaats.
Het Kenniscentrum Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (KBB) houdt er via de erkenningsprocedure
van leerbedrijven toezicht op dat leerbedrijven voldoen aan de door het KBB
gestelde kwaliteitseisen. Het KBB houdt ook toezicht op die kwaliteit en heeft
de mogelijkheid om – als ultimum remedium – de erkenning van het
leerbedrijf in te trekken als niet (meer) voldaan wordt aan de gestelde kwaliteitseisen.214Is de betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het Kwaliteitscentrum
Examens mbo (KCE) nog steeds gegarandeerd?Ja. Het bestuur van de Stichting kwaliteitscentrum examinering beroepsopleidingen
(KCE) is geformeerd op voordracht van Colo, de Bve Raad en Paepon. Binnen
het KCE is sprake van sectorale examenplatforms, die zijn samengesteld uit
deskundige personen afkomstig uit het bedrijvenveld en uit het onderwijsveld.
In de Raad van Advies hebben vertegenwoordigers zitting van onder andere de
sociale partners.215Waar is de in het strategisch akkoord genoemde eigen
bijdrageregeling voor inburgering als inkomsten geboekt?De eigen bijdrage regeling voor inburgering is niet op de begroting van
OCenW geboekt.Gezien de overheveling van de verantwoordelijkheid van de WIN-budgetten
naar de minister voor Vreemdelingenbeleid en Integratie per 1-1-2003, ligt
een dergelijke inboeking bij OCenW ook in de toekomst niet voor de hand.216Is er in de bestaande budgetten voldoende ruimte voor
de inburgering van oudkomers?Het budget voor de inburgering van oudkomers staat op de begroting van
het ministerie van Justitie. Dit budget kan door gemeenten zowel bij roc's
als bij andere instellingen worden besteed. Uit de evaluatie van de Wet inburgering
nieuwkomers in 2002 blijkt, dat de financiering voor de nieuwkomers voldoende
is en dat veel gemeenten daadwerkelijk een reserve kunnen opbouwen.Gemeenten kunnen reserveringen uit het budget voor de inburgering van
nieuwkomers toevoegen aan educatie en vervolgens kunnen oudkomers ook ingeburgerd
worden uit de middelen voor educatie. Het is aan gemeenten om te bepalen of
oudkomers een van de doelgroepen van educatiemiddelen zijn.217Zal het budget voor inburgering worden overgeheveld
naar de begroting van het ministerie van Justitie? Zo ja, wanneer? Wat zijn
de gevolgen in relatie tot het budget voor educatie en de betrokkenheid van
roc's?Ja, het budget voor inburgering nieuwkomers zal per 1 januari 2003
worden overgeheveld naar de begroting van het ministerie van Justitie. Dit
moet nog bekrachtigd worden bij Koninklijk besluit. In eerste instantie zijn
er geen gevolgen voor het budget educatie en de betrokkenheid van roc's. Mogelijke
veranderingen kunnen pas worden doorgevoerd bij wijziging van de desbetreffende
bepalingen in de WIN en de WEB.218Wat moet men zich concreet voorstellen bij het risico
van «afromen van de markt» dat het loslaten van verplichte winkelnering
van de gemeenten bij een roc in zich draagt? Is dit risico onlosmakelijk verbonden
met dat loslaten van de gedwongen winkelnering?Bij het afschaffen van de gedwongen winkelnering zijn gemeenten vrij in
het kiezen van de aanbieder. Naast de roc's kunnen dat ook andere aanbieders
zijn bijvoorbeeld particuliere opleidingsinstituten. Dit zou er toe kunnen
leiden dat dergelijke andere aanbieders alleen geïnteresseerd zijn in
het verzorgen van een aanbod voor de makkelijk te scholen deelnemers waar
een snel resultaat te boeken valt. De kans is aanwezig dat voor een moeilijk
te scholen groep dan onvoldoende aanbod beschikbaar is. Momenteel zijn gemeenten
namelijk weliswaar verplicht trajecten in te kopen bij een roc, maar daar
staat tegenover dat een roc zowel voor de makkelijk als de moeilijk te scholen
deelnemers een aanbod moet verzorgen.219Wat is het totaalbudget van de zender Educatieve TV
en hoe wordt dit bekostigd? Op welke wijze wordt getoetst of de aanpak succesvol
is? Welk bedrag wordt in 2003 en in de volgende jaren voor dit initiatief
gereserveerd?De bijdragen aan het experiment educatieve TV zijn in 2002 begroot op € 3,3
miljoen. De bijdragen van de rijksoverheid zijn verdeeld als volgt: OCenW € 1,1
miljoen, SZW € 0,68 miljoen en BZK € 0,45 miljoen. Bijdragen
van derden: gemeenten € 0,76 miljoen en provincies € 0,29
miljoen.Onlangs is een projectonderzoek uitgevoerd naar aanpak en organisatie
van het experiment.ETV.nl zal zelf met een evaluatie van het rapport komen. Deze zal o.a.
ook inzicht bieden in het gebruik van educatieve TV door de doelgroep. Dit
zal zijn in termen van kijkcijfers en niet in termen van het daadwerkelijk
starten van een opleiding.Er zijn nog geen middelen gereserveerd voor 2003 en volgende jaren. De
rol en de bijdragen van de rijksoverheid bij een eventuele voortzetting van
educatieve TV moeten nog worden bezien.220Kan een overzicht worden gegeven van alle directe en
indirecte bezuinigingen op de kennisinfracstructuur en kunnen daarbij ook
andere ministeries worden betrokken. (bijvoorbeeld het afschaffen van het
belastingvoordeel voor bedrijven die in onderzoek investeren)?Op het gebied van de kennisinfrastructuur (OenW/LNV, EZ, Fonds Economische
Structuurversterking en fiscale faciliteiten) is in het kader van het strategisch akkoord en het nadere ombuigingspakket een ombuiging van€ 506,4
miljoen ingeboekt (bedrag 2006, exclusief loon- en prijsbijstelling). Overigens
staat daar een intensivering van € 504 miljoen tegenover. Deze bedragen
kunnen als volgt worden gespecificeerd:(bedragen x € 1 miljoen) Ombuigingen Intensiveringen Uitgaven: Leerlingen164,0– OALT72,0Enveloppe
onderwijs340,0 – efficiency taakstelling183,9   – subsidietaakstelling8,5   – bevorderen innovatiekracht72,0   Ontvangsten:   scholingsaftrek120,0  – WBSO50,0  Totaal506,4 504,0221NWO is als geheel vrijgesteld van een efficiencykorting
maar waarom wordt een onderdeel van NWO, namelijk STW, wel getroffen door
een efficiencykorting?Deze efficiencykorting betreft het deel van het ministerie van Economische
Zaken in de STW-begroting.222Wat zijn de concrete bedragen voor de sectoren vmbo,
mbo en hbo afzonderlijk binnen de € 136 miljoen die in het kader
van de «impuls beroepsonderwijs» in de beroepskolom vanaf 2002
structureel zijn vrijgemaakt?De verdeling per sector gebeurt volgens de verhouding 3:2:1. Per sector
leidt dit tot de volgende bedragen (deze bedragen zijn inclusief het aandeel
voor het LNV-onderwijs):• vmbo € 68 miljoen;• mbo € 45,3 miljoen;• hbo € 22,7 miljoen.Een deel van deze middelen wordt ingezet voor algemeen beleid rond de
beroepskolom, zoals het platform beroepsonderwijs (€ 1,6 miljoen)
en monitoring en voorlichting (€ 0,3 miljoen).De rest van de middelen
wordt in de betreffende sector ingezet. Dit kan zijn via de regeling impuls
beroepskolom of via specifieke activiteiten. Zie hiervoor ook het overzicht
op pagina 145 van de begroting.223Hoe groot is het deel van de impuls beroepsonderwijs
dat ten goede komt aan het hbo?Zie het antwoord op vraag 222.224Wat zijn de kosten van de diverse monitors die worden
gebruikt of ontwikkeld voor het hbo en het wo?Voor het hbo en het wo worden diverse monitors gebruikt of ontwikkeld.
Hieronder wordt per monitor aangegeven wat de (verwachte) kosten zijn:• studentenmonitor: € 185 000 per jaar;• ICT-monitor hoger onderwijs: € 280 000;• internationale hoger onderwijs monitor: circa € 195 000
per jaar;• arbeidsmarktmonitor: wordt uitgevoerd in opdracht van en betaald
door de HBO-raad en de VSNU;• project Onderwijs en Arbeidsmarkt: € 128 000 per
jaar;• monitor van het bachelor-masterstelsel: € 32 000;225Hoe moet een representatieve deelname van de bevolking
aan het onderwijs bijdragen aan het bevorderen van de sociale cohesie?Verschillen in deelname aan het onderwijs op basis van bijvoorbeeld etniciteit
kunnen de sociale cohesie schaden. Het streven naar representatieve deelname
beoogt dergelijke effecten te voorkomen. Onderwijsdeelname kan daarenboven
een emancipatoir effect hebben op (minderheids)groepen in de samenleving.226Komen alle bestaande voortgezette hbo-opleidingen in
aanmerking voor de categorie bekostigde masteropleidingen in het hoger beroepsonderwijs?Beoogd is de voortgezette hbo-opleidingen aan te merken als hbo-master
indien voldaan wordt aan de criteria kwaliteit, maatschappelijke behoefte
en doelmatigheid.227Waarom wordt het internationaliseringbeleid alleen
gericht op economisch interessante gebieden? Betekent dit dat er geen samenwerkingsverbanden
komen met ontwikkelingslanden?Internationaliseringsbeleid wordt in beginsel gericht op landen die onderwijskundig,
cultureel dan wel economisch voor Nederland relevant zijn. Daarbij wordt zo
veel mogelijk aangesloten bij het buitenlandbeleid van het kabinet. Het is
overigens zo dat in het kader van Human Resource Development betrekkingen
worden gestimuleerd met een aantal Aziatische landen (in het bijzonder Indonesië
en China) door middel van technologische samenwerking, kennisoverdracht en
training.Instellingen zijn autonoom in het formuleren van internationaliseringsbeleid
en het aangaan van samenwerkingsverbanden. De overheid zorgt in beginsel voor
de benodigde randvoorwaarden. Dat betekent vooral:• het faciliteren van instellingen bij hun positionering op de internationale
onderwijsmarkt;• het zorgdragen voor een transparant en toegankelijk onderwijsstelsel;• het wegnemen van allerhande niet-functionele belemmeringen voor
instroom van lerenden uit het buitenland.Speerpuntlanden zijn in dit kader met name de landen van de EU, de landen
die zullen toetreden tot de EU, een aantal zogenaamde opkomende markten, zoals
China, Indonesië en Taiwan, Zuid-Afrika en de herkomstlanden. Het beleidsaccent
voor het hoger onderwijs ligt met name op het verwerven van een goede internationale
positie op de internationale onderwijsmarkt. Dit betekent overigens niet dat
er geen samenwerkingverbanden bestaan of worden gestimuleerd met (andere)
ontwikkelingslanden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) formuleert
het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Nederlandse instellingen kunnen op basis
van programma's die BuZa ontwikkelt samenwerkingsverbanden aangaan met ontwikkelingslanden.
Goede interdepartementale afstemming en samenwerking met dit departement is
uiteraard essentieel.228Wat is de achtergrond voor de keuze van prioritaire
landen., te weten China, Indonesië, Taiwan en Zuid-Afrika, bij de internationalisering
van het hbo?Het versterken van de internationale positie van het Nederlands hoger
onderwijs is sinds «Kennis: Geven en Nemen» en «HOOP 2000»
een belangrijke prioriteit in het internationaliseringsbeleid. De economische
basis voor het positioneringsbeleid wordt gevormd doordat op veel opkomende
markten in vooral Azië een grotere vraag naar hoger onderwijs bestaat
dan het eigen aanbod aankan. OCenW heeft in dit licht het Deltabeurzenprogramma
ingesteld. Het programma stelt instellingen in staat om beurzen te verlenen
aan studenten uit China, Taiwan, Indonesië en Zuid-Afika. Daarnaast zijn
er de Netherlands Education Support Offices (NESO's) gerealiseerd in China
(Beijing), Taiwan (Taipei) en Jakarta (NEC). Taken zijn: generieke promotie,
het verschaffen van informatie over het Nederlands hoger onderwijs en de beurzenprogramma's,
assistentie bij visaverlening en het bieden van een platform voor samenwerking
tussen instellingen.De keuze voor deze prioritaire landen is in overleg met het veld gemaakt.
Samenwerking met Indonesië en Zuid-Afrika komt onder meer voort uit de
culturele banden die Nederland met deze landen heeft. Een aantal instellingen
was reeds actief in Taiwan. En de keuze voor China komt met name voort uit
het feit dat China een opkomende markt is die niet in staat is al haar eigen
studenten een hoger onderwijsopleiding aan te bieden. China richt haar blik
in dit kader ook op Europa.229Wat zijn de criteria op basis waarvan lectoraten in
de praktijk al dan niet worden goedgekeurd?De toetsingscriteria zijn neergelegd in de toekenningsregeling lectoren
en kenniskringen, die door de HBO-raad is vastgesteld.. Naast een aantal vormvereisten
zijn er inhoudelijke eisen neergelegd. Deze hebben met name betrekking op:
het domein, taken en inbedding van het lectoraat, de indicatoren voor het
meten van het behalen van doelstelling, het competentieprofiel, het werkplan,
omvang en de kwaliteiten van de kenniskring.230Hoeveel aanvragen voor bekostiging van lectoraten heeft
de Stichting kennisontwikkeling hbo in 2002 beoordeeld, en hoeveel aanvragen
zijn/worden goedgekeurd? Op welke gronden zijn in 2001 en 2002 aanvragen afgewezen?
Hoeveel lectoren zijn in 2001 en 2002 daadwerkelijk aangesteld? Wat is de
motivatie om reeds in 2004, dus als de eerste aangestelde lectoren zo'n twee
jaar in dienst zijn, het programma te evalueren en de toekenning van verdere
bedragen hiervan af te laten hangen? Welke criteria hanteert u, bij de evaluatie
van de eerste lectoren en kenniskringen?Van de 89 aanvragen die in 2001 zijn ingediend, zijn er 87 goedgekeurd.
In 2002 zijn tot nu toe 76 aanvragen ingediend. Van deze 76 aanvragen zijn
er 51 goedgekeurd. Aanvragen worden afgewezen indien uit toetsing aan de regeling
blijkt dat niet of in onvoldoende mate aan de daarin gestelde voorwaarden
wordt voldaan. Elke negatieve beslissing wordt schriftelijk gemotiveerd.Hogescholen
hebben tot nu toe de aanstelling van 43 lectoren gemeld. De reden om het bestuurlijk
arrangement voor de lectoraten en kenniskringen in 2004 te evalueren is dat
op grond van de evaluatie de effectiviteit van het arrangement kan worden
getoetst en een weloverwogen beslissing kan worden genomen over het eventueel opnieuw inzetten van middelen voor de lectoraten en kenniskringen.
In mijn brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer van 29 oktober 2001,
kenmerk HBO/AS/2001/34 150 waarbij de Tweede Kamer is geïnformeerd
over het met de HBO-raad overeengekomen bestuurlijk arrangement heb ik destijds
aangegeven dat vooralsnog additionele middelen ter dekking van de kosten van
het instellen van lectoraten en kenniskringen beschikbaar zijn voor de periode
tot en met 2004 (met een uitloop in 2005). In die brief is ook aangegeven
op grond van welke prestatie-indicatoren de effectiviteit van het arrangement –
mede aan de hand van de voorgenomen evaluatie – in 2004 zal worden beoordeeld.231Hoe verhoudt zich de voor lectoren en kenniskringen
in 2005 gereserveerde € 15 miljoen tot tabel 6.4 waarin een bedrag
van € 29,754 miljoen is opgenomen?In tabel 6.4 is aangegeven welk bedrag jaarlijks beschikbaar is voor lectoren
en kenniskringen: vanaf 2002 is dit € 29,8 miljoen per jaar.
Met het Convenant lectoren en kenniskringen in het hbozijn de middelen tot en met 2004 volledig juridisch verplicht. In
verband met de looptijd van de aanstelling van lectoren en kenniskringen (in
het algemeen 4 jaar) is in datzelfde convenant vastgelegd dat er toewijzingen
kunnen worden gedaan welke verder strekken dan het jaar 2004. Voor 2005 zijn
deze uitgaven door de HBO-raad geraamd op € 15 miljoen. De reservering
in deze ontwerpbegroting heeft hierop betrekking.232Kan de opmerking «Gezien de omvang van de verplichte
uitgaven in 2005 tot en met 2007 dient nog besluitvorming plaats te vinden
over de hoogte van de budgetten in die jaren» nader worden toegelicht?
Kan de regering uitleggen op welke manier er een dekking voor de verplichte
uitgaven wordt verkregen? Waarom wordt het budget voor kwaliteitsborging verlaagd?Zoals blijkt uit tabel 6.14 van de ontwerpbegroting 2003, bedraagt de
budgetflexibiliteit in elk van de jaren 2003 tot en met 2007 nul procent.In verband met het ontbreken van onverplichte ruimte is de taakstelling
budgetflexibiliteit voorlopig ingevuld op de verplichte uitgaven van de onderdelen:
borging kwaliteit en overige specifieke stimulering. De nog te ontvangen loon-
en prijsbijstellingen voor de komende jaren zullen worden ingezet om dit tekort
te dekken. Indien deze dekking onvoldoende is, dient compensatie plaats te
vinden ten laste van het reguliere exploitatiebudget voor de hogescholen.233Welke vergoeding wordt voor een stageplaats lerarenopleiding
gegeven? Hoeveel stageplaatsen kunnen per jaar gerealiseerd worden in de periode
2003–2007?Op grond van de regeling «Stagebegeleidingsvergoeding voor scholen
voor basis- en voortgezet onderwijs en instellingen voor beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie» (Uitleg Gele Katern nr. 18a, 25 juli 2001)
wordt per onderwijsvragende student in het hoger beroepsonderwijs aan zowel
voltijdse, duale als deeltijdse opleidingen per jaar € 114 beschikbaar
gesteld. Uitgaande van een inschrijvingsduur van 4 jaar komt dit neer op een
totaalbedrag gedurende de opleiding van € 456 per student.De universiteiten ontvangen € 454 per inschrijving aan een voltijdse,
duale of deeltijdse universitaire lerarenopleiding.Het subsidieplafond van deze regeling is vastgesteld op € 6,5
miljoen.Er wordt vanuit gegaan dat voor alle betreffende studenten een stageplaats
wordt gerealiseerd.234Wanneer kan het project (digitale) keuzegids hoger
onderwijs worden afgerond? Hoe wordt de raming van € 1.3 miljoen
op jaarbasis onderbouwd voor het vervaardigen van een onafhankelijke (digitale)
keuzegids hbo? Waarom blijft dit bedrag over de periode 2003–2007 gelijk?
Kan een specificatie worden gegeven van verwachte aanloopkosten in 2003 en
operationele kosten in de latere jaren?Het project (digitale) keuzegids kan worden afgerond nadat de Europese
aanbestedingsprocedure is afgesloten met het verlenen van de opdracht en het
platform met vertegenwoordigers van schooldecanen, scholieren en studenten
en het forum met onafhankelijke experts beide zijn ingericht. Dit is naar
verwachting nog dit jaar het geval.De raming van € 1,3 miljoen op jaarbasis is gebaseerd op de
huidige kosten van de studentenenquête en de papieren keuzegids aangevuld
met een realistische schatting van de kosten die gepaard gaan met de verdere
verbetering van de informatievoorziening voor de studiekeuze. Het gaat hier
onder meer om uitbreiding van de studentenenquêtes, het verzamelen van
extra gegevens, het consolideren van de verzamelde informatie naar een voor
derden beschikbare database en de kosten van bijsturing (platform en forum)
en monitor-activiteiten.Het geraamde bedrag over 2003–2007 blijft gelijk omdat de hiervoor
genoemde verdere verbetering van de informatievoorziening voor de studiekeuze
geleidelijk, in de loop der jaren zal worden gerealiseerd. Dit geschiedt binnen
het geraamde budget.De geraamde aanloopkosten in 2003 bedragen € 200 000 voor
het verder ontwikkelen van de studentenenquêtes en het consolideren
van beschikbare gegevens naar een voor derden bruikbare database met inbegrip
van voorzieningen voor het gebruik.Inclusief voorzieningen voor kwaliteitsborging en monitoring bedragen
de structurele operationele kosten voor de studentenenquêtes € 500 000,
voor het consolideren van de beschikbare informatie naar een voor derden bruikbare
database € 250 000 en voor het uitgeven van de papieren keuzegids € 350 000.
Voor verdere verbetering van de informatievoorziening voor de studiekeuze
is € 200 000 geraamd.235Zijn in het platform dat adviseert over de manier waarop
de informatievoorziening voor studiekeuze verbeterd kan worden, ook organisaties
van allochtone scholieren en studenten vertegenwoordigd? Zo ja, welke? Zo
neen, waarom niet?Het platform is momenteel in oprichting. Vooralsnog is er aan schooldecanen,
algemene studenten- en scholierenbonden (NVS/ISO/LSVb/LAKS/JOB) gevraagd zitting
te nemen in het platform. Op deze wijze meen ik dat alle studenten en scholieren
adequaat vertegenwoordigd zijn, waaronder de allochtone studenten en scholieren. 236Welke posten worden meegerekend bij het bepalen van
de uitgaven per student en is het wenselijk al deze posten daarin mee te nemen?In de kosten zoals gepresenteerd in tabel 6.13 van de begroting is het
aantal deelnemers afgezet tegen alle uitgaven voor de reguliere bekostiging
en de specifieke stimulering, minus de ontvangsten.Tot de reguliere bekostiging wordt gerekend de normatief berekende rijksbijdrage
voor personele en materiele kosten (inclusief de werkloosheidsuitkeringen)
en huisvestingslasten. De uitgaven voor de specifieke stimulering zijn in
de tabel gespecificeerd. Op het totaalbedrag is tenslotte in mindering gebracht
de oploop ten opzichte van 2002 van het loon- en prijspeil. De gehanteerde
systematiek is eenduidig voor alle onderwijssectoren.237Op welke wijze worden de middelen voor «overige
stimulering», in 2003 € 3.1 miljoen, aangewend? Op welke wijze
worden de middelen in de jaren 2004–2007 aangewend?De geraamde middelen voor de jaren 2003 tot en met 2007 zullen worden
ingezet voor een groot aantal ad hoc activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn:• (aanvullende) bijdrage aan het mkb-voucher experiment;• subsidie verbetering kwaliteit docenten muziek in het basis- en
speciaal onderwijs;• bijdrage aan de Stichting Handicap en Studie;• de financiering van de ho-prijs;• Keuzegids 2002 (alleen 2003);• subsidie Thinkquest uit de kunst (alleen 2003);• de kosten i.v.m. de afstudeerfondsen;• uitvoeringskosten uitvoeringsorganisaties;• medefinanciering onderwijsdeel bestuursafspraken Friese Taal en
Cultuur;• aanvullende subsidie studentenorganisaties;• bijdrage aan ckv-vouchers lerarenopleidingen basisonderwijs;• publicatiekosten;• kosten voor onderzoek, advisering en evaluaties.238Kan naar aanleiding van tabel 6.12 een overzicht en
kostenspecificatie worden gegeven van de activiteiten die in 2002 zijn/worden
gefinancierd en welke budgetten worden voorzien in de jaren 2003 t/m 2005?
Door wie moet hier nog nadere besluitvorming over plaatsvinden en waar komt
eventuele extra dekking vandaan?Het aantal activiteiten dat wordt gefinancierd ten laste van het budget
voor «overige specifieke stimulering» is omvangrijk. Dit wordt
vooral veroorzaakt door het ad hoc karakter én de aard van de uitgaven.
Om een beeld te geven van de uitgaven die ten laste van het budget 2002 zijn
gebracht, worden onder meer genoemd:• voorziening excellerende jonge musici;• subsidie verbetering kwaliteit docenten muziek in het basis- en
speciaal onderwijs;• bezwaarschrift regeling herstructurering kunstonderwijs hbo;• subsidie opleiding tolk/vertaler Hogeschool Zuyd;• afwikkeling arbeidspool Noordelijke Hogeschool Leeuwarden;• subsidie Thinkquest uit de kunst;• project mkb-voucher experiment;• subsidie project bedrijfstak voucher metalektro;• dataconsolidatie elektronische keuzegids;• keuzegids 2001;• keuzegids 2002;• ontwikkelen website studiekeuze;• aanvullende subsidie studentenorganisaties;• bijdrage convenant nautisch onderwijs;• bijdrage Stichting Studie en Handicap;• uitvoeringskosten IB-Groep;• uitvoeringskosten CFI;• onderzoek, advisering en evaluatie.Het totaal van de uitgaven op het onderdeel «overige specifieke
stimulering» wordt voor 2002 geraamd op ruim € 11 miljoen.Voor de verdere beantwoording van deze vraag verwijs ik naar het antwoord
op vraag 232.239Op welke wijze wordt de onderzoekscomponent van de
universitaire budgettering verdeeld? Welke (historische) afspraken bestaan
hierover en hoe vaak en op welke wijze worden deze afspraken herzien?Het onderzoekdeel in de rijksbijdrage aan de universiteiten wordt verdeeld
op basis van vaste voeten, aantallen proefschriften, aantallen ontwerperscertificaten,
bedragen voor (top)onderzoekscholen en vanaf 2003 aantallen diploma's
per universiteit.De rijksbijdrage wordt verdeeld op basis van het Bekostigingsbesluit WHW.
Dit besluit wordt in de praktijk jaarlijks gewijzigd. Een ontwerp-besluit
tot wijziging van het Bekostigingsbesluit WHW wordt voorgehangen bij de Tweede
Kamer.Zoals is aangegeven op pagina 175 van de Rijksbegroting OCenW, wordt de
bekostiging voor het begrotingsjaar 2003 aangepast aan de bachelor-masterstructuur.
Binnen het onderzoekdeel wordt de component basisvoorziening onderzoek afhankelijk
van aantallen diploma's per universiteit. Daardoor wordt ruim 15% van het
onderzoekdeel verdeeld op basis van diploma's.240Wat zijn de consequenties van de sterkere nadruk op
het verantwoordingstraject van instellingen voor de administratieve lastendruk
voor instellingen en hun wetenschappelijk personeel?Het streven is gericht op een harmonisatie met respectievelijk een conformering
aan het Burgerlijk Wetboek, de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving van de
Raad voor de Jaarverslaggeving en de maatschappelijk gangbare praktijk van
segmentatie. Op onderdelen betekent dit een extra inspanning van de kant van
de instellingen. Tegelijkertijd is het rijksbrede beleid om waar mogelijk
de administratieve lastendruk te verminderen, bijvoorbeeld door deregulering,
ook door mijn ministerie ter hand genomen. Mijn streven is gericht op een
per saldo vermindering van de administratieve lastendruk.241Kan een vergelijking worden gemaakt tussen de onderwijskosten
per student in het wetenschappelijk onderwijs en de onderwijskosten per student
in het hbo?De ontwikkeling van de uitgaven per student is voor het hbo opgenomen
in tabel 6.13 en voor het wo in tabel 7.2 van de ontwerpbegroting 2003. Bij
de beantwoording van vraag 236 is aangegeven welke posten zijn meegenomen
bij de berekening van de uitgaven per student bij het hbo.Ten aanzien van de bepaling van de prijs per student in het wo wordt opgemerkt
dat het om een benadering gaat. Het is niet mogelijk een precies onderscheid
te maken tussen het onderwijsgedeelte en uitgaven ten behoeve van onderzoek
(verwevenheid onderwijs/onderzoek).242Kan worden aangegeven wat wordt gedaan met de conclusies
van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeid (ROA) en het CBS dat er een
toenemende behoefte is aan hoger en wetenschappelijk opgeleiden? Hoe valt
dit te rijmen met de bezuinigingen in het hoger onderwijs?Om tegemoet te komen aan de blijvend grote vraag naar hoger opgeleiden
wordt op verscheidene fronten initiatief genomen. Ten eerste wordt de doorstroom
vanuit het mbo naar het hbo gestimuleerd via de beroepskolom. Ten tweede zijn
ter verbetering van de aansluiting van opleiding met arbeidsmarkt duale leerwegen
geopend ook bij de universiteiten. Ten derde zijn er verscheidene maatregelen
genomen of in voorbereiding voor specifieke beroepsgroepen. Ter bestrijding
van het tekort aan leraren in het voortgezet onderwijs is zij-instroom mogelijk
gemaakt. Tegen de tekorten in de medische sector zijn de numeri fixi reeds
verhoogd en zullen die nog verder worden verhoogd. Bovendien wordt werk gemaakt
van differentiatie van de werkzaamheden in de gezondheidszorg zodat nieuwe
beroepen ontstaan die door nieuwe extra krachten kunnen worden vervuld. Voorst
wordt met name met het oog op de tekorten aan mensen in de R&D en in het
kader van verdere internationalisering bekeken hoe de toelating van wetenschappers
uit het buitenland kan worden vereenvoudigd.De instellingen voor hoger onderwijs zijn autonoom bij het bepalen van
de (hoogte van de) bekostiging van hun eigen vestigingen en faculteiten. Bij
zulke grote instellingen is het mogelijk kosten te besparen zonder dat dat
ten koste gaat van de primaire taak van het opleiden van studenten. De bezuinigingen
bedreigen niet het aantal hogere scholen of universiteiten noch de toegankelijkheid
ervan. Verder hebben hoger-onderwijs-instellingen mogelijkheden zelf inkomsten
te verwerven uit de markt.243Wordt in de bekostigingssystematiek voor het wetenschappelijk
onderwijs op enigerlei wijze rekening gehouden met de staat van de huisvesting?De component huisvesting binnen de totale lumpsum rijksbijdrage van een
universiteit wordt vastgesteld naar rato van de omvang van de compartimenten
onderwijs, onderzoek en – indien van toepassing – het budget voor
universitaire lerarenopleidingen. Daarbij wordt geen rekening gehouden met
de staat van de huisvesting.244Kan een overzicht worden geven van de financiële
situatie van de verschillende universiteiten ten aanzien van hun huisvesting?
Wat betekent dit voor de exploitatiekosten op de begroting van universiteiten?De financiële situatie van de verschillende universiteiten wordt
met name op basis van de jaarlijkse, voorgeschreven verslaggevingsdocumenten
gemonitord.Zoals op 11 april 2001 geantwoord op vragen van het lid Hamer (2000108570)
is de financiële situatie van een universiteit de resultante van een
groot aantal determinanten: het marktaandeel in de instroom van studenten,
het marktaandeel in behaalde diploma's, het marktaandeel in dissertaties en
publicaties, de gemiddelde leeftijd van het universitaire gebouwencomplex,
de mate waarin universiteiten neveninkomsten weten te genereren, maar ook
bijvoorbeeld de behaalde exploitatiesaldi in het verleden. Huisvesting is
slechts één van de vele factoren die de financiële situatie
beïnvloeden en een directe relatie tussen «de financiële situatie»
en «de huisvesting» is niet aanwezig.In antwoord op vragen van het lid Hamer (2010208500) in april 2002 is
benadrukt dat op grond van artikel 2.17 WHW het College van Bestuur de middelen
van de instelling zodanig beheert, dat een behoorlijke exploitatie en het
voortbestaan van de instelling zijn verzekerd. Dit betekent dat het instellingsbestuur –
gegeven de lumpsumfinanciering – zelf een afweging dient te maken tussen
de noodzaak van nieuwbouwprojecten enerzijds en bijvoorbeeld het kwaliteitsniveau
van de universitaire taken op het gebied van wetenschappelijk onderwijs en
onderzoek anderzijds.Uit een eerste analyse van de jaarrekeningen over 2001 blijkt dat de financiële
situatie, gemeten aan indicatoren als liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit,
ten opzichte van 2000 iets is afgenomen, maar nog steeds als «goed»
gekwalificeerd kan worden. Op niveau van de sector: liquiditeit van 1,36 naar
1,26, solvabiliteit van 0,62 naar 0,59 en rentabiliteit van 1,1% naar 0,8%.Op instellingsniveau is de belangrijkste conclusie dat de technische universiteiten
op dit punt beneden het sectorgemiddelde presteren. Met name deze instellingen
ramen de meest omvangrijke investeringen in universitaire huisvesting, waardoor
op termijn de huisvestingslasten juist voor die universiteiten verder zullen
toenemen.Voor de komende jaren is voorzien in omvangrijke investeringen in universitaire
huisvesting.De VSNU raamt voor een periode van 16 jaar voor de gezamenlijke universiteiten
in totaal een bedrag van 3,8 miljard euro. Dat deze investeringen een bepalende
invloed zullen hebben op de financiële positie van de universiteiten
is evident.245Welke instellingen voor internationaal onderwijs worden
in de nabije toekomst gekoppeld aan universiteiten? Is het in alle gevallen
de bedoeling dat bestuur en financiën ook bij de betreffende universiteiten
komt te liggen? In welke gevallen niet? Wat zijn de criteria om een instelling
voor internationaal onderwijs bestuurlijk en financieel bij een universiteit
onder te brengen?Per 1 januari 2002 zijn het International Institute for Aerospace Survey
and Earth Sciences (ITC) en het Institute of Social Studies (ISS) een samenwerkingsverband
aangegaan met de Universiteit Twente, respectievelijk de Universiteit Utrecht.
De Maastricht School of Management (MSM) heeft in de zomer van dit jaar een
overeenkomst gesloten met de Open Universiteit. Het Institute for Housing
and Urban Development Studies (IHS) hoopt dit jaar een overeenkomst te sluiten
met de Erasmus Universiteit. Het International Institute for Infrastructural
Hydraulic and Environmental Engineering (IHE) wordt ondergebracht –
op basis van een gezamenlijk werkplan – in het in november 2001 door
de Algemene Vergadering van UNESCO opgerichte UNESCO IHE Institute for watereducation.
Wat ITC, ISS, MSM en IHS betreft is het de bedoeling (en in geval van de eerst
genoemde drie instituten als zodanig vastgelegd) dat de betrokken universiteit –
als penvoerder – verantwoordelijk is voor het financiële beheer
van de instelling voor internationaal onderwijs, hetgeen het uitgangspunt
was bij het in het HOOP 1998 ingezette integratieproces. In de gesloten samenwerkingovereenkomsten
is ook sprake van bestuurlijke verwevenheid tussen de universiteit en de instelling
voor internationaal onderwijs.Het criterium op grond waarvan de bovengenoemde instellingen in aanmerking
zijn gebracht voor integratie met een universiteit is hun status van instelling voor internationaal onderwijs, die een basissubsidie
ontvangen van het ministerie van OCenW. De instellingen die het betreft zijn met name genoemd in het ontwerp HOOP 2000, hoofdstuk 4.5«Integratie
van instellingen voor internationaal onderwijs met universiteiten».246Wat zijn de argumenten om levensbeschouwelijke instellingen
niet bestuurlijk en financieel onder te brengen bij bekostigde universiteiten?
Zijn er levensbeschouwelijke instellingen, die wel reeds enige vorm van partnerschap
met een bekostigde universiteit onderhouden? Wat zijn de resultaten van dergelijke
partnerships? Wordt er op dit moment onderzoek verricht naar de wenselijkheid,
haalbaarheid en te verwachten resultaten van het bestuurlijk en financieel
onderbrengen van levensbeschouwelijke instellingen bij universiteiten?De levensbeschouwelijke instellingen zijn onder te verdelen in drie categorieën.
(Aangewezen) theologische universiteiten, zogenoemde duplex ordo ambtsopleidingen
en zelfstandige ambtsopleidingen.Voor al deze opleidingen geldt dat de bijdrage van het Rijk verstrekt
wordt aan het betrokken kerkgenootschap ten behoeve van de (aangewezen) universiteit
of de ambtsopleiding.In Boek 2, artikel 2 van het Burgerlijk Wetboek is vastgelegd dat kerkgenootschappen
worden geregeerd door hun eigen statuut, voor zover dit niet in strijd is
met de wet. Daaruit vloeit ook voort dat de verantwoordelijkheid voor vorm
en inhoud van de eigen ambtsopleiding voorbehouden is aan het betrokken kerkgenootschap.
Levensbeschouwelijke instellingen bestuurlijk en financieel onderbrengen bij
de bekostigde universiteiten zou hiermee in strijd zijn.Voor de aangewezen universiteiten geldt overigens wel dat zij vanwege
hun aangewezen status moeten voldoen aan de eisen die in de WHW worden gesteld
omtrent een adequaat kwaliteitszorgsysteem en een regelmatige beoordeling
van onderwijs en onderzoek (de visitatie).Samenwerking met bekostigde universiteiten komt in verschillende vormen
voor. De Theologische Faculteit Tilburg onderhoudt nauwe banden met de Universiteit
van Tilburg, de Katholieke theologische universiteit Utrecht werkt nauw samen
met de Universiteit Utrecht, de faculteit Godgeleerdheid in Nijmegen is onderdeel
van de Katholieke Universiteit Nijmegen hoewel er bestuurlijk en financieel
een directe band is met de Katholieke Kerk. De faculteit Godgeleerdheid van
de Rijksuniversiteit Groningen werkt nauw samen met de Theologische Universiteit
Kampen. De ambtsopleidingen van de Nederlandse Hervormde Kerk zijn vorm gegeven
in combinatie met de theologische opleidingen aan de Universiteiten Leiden
en Utrecht (duplex ordo ambtsopleidingen). De Vrije Universiteit verzorgt
zelfstandig ambtsopleidingen voor enkele kerkgenootschappen. Een aantal kleinere
kerkgenootschappen heeft een binding met de universiteiten Leiden en Utrecht.Enkele jaren geleden is door de Vrije Universiteit en de Samen-op-Weg
Kerken de mogelijkheid onderzocht van een fusie van de faculteit Godgeleerdheid
van de VU met de Theologische Universiteit Kampen. Over deze fusie kon geen
overeenstemming worden bereikt.Er wordt op dit moment geen onderzoek verricht naar de wenselijkheid,
haalbaarheid en te verwachten resultaten van het bestuurlijk en financieel
onderbrengen bij universiteiten van levensbeschouwelijke instellingen.247Wat verklaart het grote verschil in jaarlijkse subsidiering
tussen het Interstedelijk Studentenoverleg (€ 227 000) en de
Landelijke Studenten Vakbond (€ 98 000)?Het verschil wordt veroorzaakt door de tijd. De subsidieaanvraag van het
Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) was eerder ingediend dan die van de
Landelijke Studentenvakbond (LSVb). Daardoor was bij de opstelling van de
ontwerpbegroting 2003 nog geen rekening gehouden met de verhoging van de subsidie
van de LSVb. Inmiddels is besloten dat beide organisaties de beschikking krijgen
over hetzelfde bedrag van € 227 000.248Wordt bij de herziening van het opleidingstraject geneeskunde
ook rekening gehouden met een herziening van de wet BIG? Zo neen, waarom niet?Neen, de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) hoeft
hiervoor niet aangepast te worden.De fundamentele herbezinning op de opbouw van het gehele opleidingstraject
van het eerste jaar van de opleiding tot arts tot aan de afsluiting van een
medische specialisatie heeft plaats in het KNMG-project «het medisch
opleidingscontinuüm; de arts van straks». Uitkomst van dit project
is onder meer de aanbeveling om een betere aansluiting te realiseren van tussen
de opleiding tot basisarts en het daaropvolgend specialisatietraject, waardoor
in het totale opleidingstraject enige tijdwinst te halen zou zijn. De waarborgen
van de wet BIG ten aanzien van registratie, titelbescherming en bevoegdheden
inzake opleidingseisen voor de arts en de diverse specialismen blijven van
toepassing.249Is de numerus fixus geneeskunde per 1 september
2002 daadwerkelijk opgehoogd naar 2550? Hoeveel inschrijvers zijn per 1 september
2002 afgewezen voor een opleiding geneeskunde? Wanneer wordt de additionele
ophoging van 250 plaatsen gerealiseerd?Ja. Gegevens over de afgewezen gegadigden voor de opleiding geneeskunde
per 1 september 2002 zijn opgevraagd bij de Informatie Beheer Groep.
Volgens die gegevens zijn er dit studiejaar circa 1400 geschikte gegadigden
voor geneeskunde uitgeloot. Het streven is er op gericht de additionele ophoging
van 250 plaatsen per september 2003 te realiseren. Deze realisatie is echter
afhankelijk van besluitvorming van het volgende kabinet over de financiële
gevolgen.250Is actief beleid gericht op «brain gain»
een belangrijk element van het beleid? Welke stappen worden ondernomen om
de obstakels weg te nemen die thans bestaan bij het aantrekken van buitenlandse
wetenschappers?Het voeren van een goed personeelsbeleid is de verantwoordelijkheid van
de instellingen. De instellingen bepalen daarbij zelf hoe zij zich zo aantrekkelijk
mogelijk kunnen maken voor de beste wetenschappers uit binnen- en buitenland.Over de voornemens van de regering voor het wegnemen van obstakels in
de Wet arbeid vreemdelingen bij het aantrekken van kenniswerkers bent u geïnformeerd
bij brief van 24 mei 2002 van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Thans werkt de Interdepartementale werkgroep toelating kennismigranten
aan een advies over het wegnemen van obstakels in de Vreemdelingenwet en de
invoering van één loket voor de afhandeling van aanvragen voor
tewerkstellingsvergunningen en verblijfsvergunningen.251Op welke wijze worden de «Van Rijn-gelden»
ingezet? Worden deze middelen ook daadwerkelijk besteed aan verbetering van
de doorstroom van vrouwelijke wetenschappers en een combinatie van arbeid
en zorg? Wat zijn de conclusies van de eerste rapportage hierover van de VSNU
(Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten)?De VSNU meldt in haar rapportage van augustus 2002 over de inzet van de
Van-Rijnmiddelen dat het late tijdstip waarop deze middelen beschikbaar zijn
gesteld, alsook het sectorale overleg met de vakorganisaties over de besteding
van die middelen ertoe geleid hebben dat deze middelen in 2001 door de universiteiten
amper feitelijk besteed konden worden. Dat betekent dat de VSNU de verantwoording
over de besteding van deze middelen zal bezien in samenhang met de rapportage
aan mij over de besteding van de tweede tranche over het jaar 2002. De VSNU
heeft toegezegd deze rapportages zo vroeg mogelijk in 2003 toe te zenden.252Wat zijn de feitelijke aantallen assistenten in opleiding
(aio's) in fte voor de jaren 2001 en 2002? Tonen deze cijfers een stabiel
genoeg beeld in de zin van de conclusies in het rapport Van Vucht Tijssen
over het aio-stelsel, het promotiestelsel en de doorstroom van aio's naar
functies in de vaste wetenschappelijke staf?De feitelijke aantallen aio's in fte, ultimo 2002 zijn thans nog niet
bekend. In het kader van de informatieafspraken met de VSNU worden de personele
kengetallen over ultimo 2002, medio 2003 door de VSNU geleverd.Het feitelijk aantal aio's in fte's ultimo 2001 bedraagt 5276. Dat zijn
326 aio's meer dan de extrapolatie die tabel 7.28 voor 2001 aangeeft. Het
is aanzienlijk meer dan de prognoses in het rapport van Vucht Tijssen. De
prognoses in dat rapport voorzien in 4343 aio aanstellingen in 2003 en 4360
aio aanstellingen in 2008.Vanuit de aanname dat het aantal aio's vanaf 2001
gelijk blijft, vertoont de ontwikkeling van het aantal aio's vanaf 2001
een stabiel en gunstiger beeld dan de prognoses in het rapport van Vucht Tijssen.253Wat wordt bedoeld met begrenzing van leerrechten?Het begrip leerrechten verwijst naar een bepaalde hoeveelheid rechten
(b.v. in de vorm van geld of trekkingsrechten) die studenten krijgen toegekend
om hun opleiding vorm te geven. Omdat de overheid niet onbeperkt de opleidingswensen
van studenten kan en wil financieren zijn leerrechten noodzakelijkerwijs beperkt.
Zo geldt voor het recht op studiefinanciering en om onderwijs te volgen tegen
het gereduceerde wettelijke collegegeld, de grens van 30 jaar.254Wanneer worden de resultaten van de experimenten en
simulatie met vraagsturing bekend?De eindrapportage van de (eerste fase van de) simulatie «vraagfinanciering
in het wetenschappelijk onderwijs» is voorzien voor uiterlijk 31 januari
2003. Op grond van de resultaten zal worden besloten tot verdere stappen in
de simulatie of tot een experiment in de werkelijkheid. Vanzelfsprekend zult
u hierover worden geïnformeerd.255Welk percentage van de studenten geneeskunde maakt
op dit moment gebruik van een werkplaatsfunctie in een algemeen (d.w.z. niet-academisch) ziekenhuis? Worden bij dit percentage ook werkplaatsen in de
eerstelijnszorg betrokken? Welk percentage van de studenten geneeskunde zal
in de jaren 2003–2007 gebruik maken van een werkplaatsfunctie in een
algemeen (d.w.z. niet-academisch) ziekenhuis? Welke invloed hebben deze verhoudingen
bij het opstellen van de verdeling van de middelen onder de Rijksbijdrage
Academische Ziekenhuizen?Een exact inzicht in de procentuele verdeling van de co-assistentschappen
tussen de academische en niet-academische ziekenhuizen is niet voorhanden.
Elk medisch curriculum kent 2 jaar co-assistentschappen, waarvan ongeveer
de helft – ca. 42 weken – buiten het academisch ziekenhuis in
de affiliatie (meestal een algemeen ziekenhuis) wordt gevolgd. Het gaat dan
om 1500 à 2000 co-assistenten. In alle opleidingen geneeskunde zijn
co-assistentschappen geprogrammeerd in de eerste lijn: huisartsgeneeskunde
en (meestal ook) sociale geneeskunde. Deze curriculumonderdelen beslaan 4
à 10 weken in totaal.In de komende jaren zal het beroep op affiliatieplaatsen aanzienlijk toenemen.
Dit hangt samen met het feit dat in de afgelopen periode de instroom in de
opleiding geneeskunde aanzienlijk is toegenomen. Voor deze capaciteitsuitbreidingen
is medewerking van niet-academische ziekenhuizen hard nodig. De verhouding
tussen co-schappen in de academische ziekenhuizen en de affiliatie zal ten
gunste van de laatste groep gaan verschuiven. De relaties van de universitair
medische centra met de partner-ziekenhuizen zullen dus intensiever worden
en van karakter veranderen.De wijzigende verhoudingen hebben geen invloed op de verdeling van het
rijksbijdragedeel, dat door de minister wordt vastgesteld als bijdrage voor
de academische ziekenhuizen voor hun, in de WHW vastgelegde, taak op het gebied
van ondersteuning van het wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.Bij de algehele herziening van het verdeelmodel rijksbijdragedeel academische
ziekenhuizen in 1997 verdween de parameter «co-assistentschappen»,
die sinds 1992 onderdeel uitmaakte van het verdeelmodel. Partijen waren van
mening dat die parameter in de praktijk niet voldeed en daarmee afdeed aan
de doelstelling van de verdelingssystematiek: met een normatieve grondslag
te komen tot een objectieve en rechtvaardige verdeling.Daarbij is overwogen dat naast het rijksbijdragedeel academische ziekenhuizen
ook in het rijksbijdragedeel van de universiteit (deel medische faculteit)
middelen zijn begrepen die bedoeld zijn om affiliatielasten buiten het academisch
ziekenhuis te kunnen bekostigen. 256Welke overwegingen liggen ten grondslag aan de daling
van het budget voor het subtotaal instellingen internationaal onderwijs en
onderzoek ten opzichte van 2001?De daling van het budget voor het internationaal onderwijs heeft alleen
betrekking op het ISS, ITC en JNI.Voor het ISS en ITC komt dit door de budgettering van de uitkeringen na
ontslag per 1-1-1998. Vanaf 2002 en verder is de taakstelling structureel
doorgetrokken. Voor het ITC geldt bovendien dat een deel, te weten het ISRIC
(International Soil Reference and Information Centre) per 1-1-2002 is ondergebracht
bij de Wageningen Universiteit waardoor de subsidie voor het ITC evenredig
is verlaagd.De lagere subsidie voor het JNI ten opzichte van 2001 is te verklaren
doordat een eerdere bestuurlijke afspraak met betrekking tot het verhogen
van de subsidie met € 46 000 geldt voor de periode van 1998–2002.257Moet uit tabel 7.33 worden opgemaakt dat er vanuit
de directie WO van het ministerie van OCW in het geheel geen beleidsgericht
onderzoek meer wordt uitgezet bij derden? Wat zijn de gevolgen hiervan voor
het beleid?In tabel 7.33 op pagina 194 is het bedrag van € 817 000
voor het beleidsgericht onderzoek in 2002 weggevallen. Het is niet de bedoeling
dat de directie wetenschappelijk onderwijs in de toekomst geen beleidsgericht
onderzoek zal doen. In 2003 en verder wordt – net als in 2001 en 2002 –
jaarlijks binnen de OCenW begroting een bedrag overgeboekt naar artikel 7
ten behoeve van het beleidsgericht onderzoek.258Waaronder valt het Talentenprogramma, mede gelet op
de overzichtsconstructie internationaal beleid?Onder de doelstelling van het bevorderen van mogelijkheden van de lerende
voor internationale oriëntatie en kennisverwerving. In de overzichtsconstructie
onder «mobiliteit» (zie ook het antwoord op vraag 261).259Kan worden gekwantificeerd in welke mate er sprake
is van internationale mobiliteit in het middelbaar beroepsonderwijs?In het studiejaar 1999/2000 gingen er 5 379 bve-leerlingen met een
Nederlandse of Europese beurs naar het buitenland, dat is circa 2,5% van een
jaarcohort (zie ook pagina 207). Goede gegevens over de omvang van de inkomende
mobiliteit zijn er niet.260Waaruit bestaan de verplichtingen genoemd in tabel
8.5 inzake budgettaire gevolgen van internationaal onderwijsbeleid? In hoeverre
zijn hierin – na evaluatie van opbrengst en effectiviteit – nog
wijzigingen aan te brengen? Kan inzicht worden gegeven in hoe de uitgaven
verdeeld worden over de verschillende programma's?De verplichtingen genoemd in tabel 8.5 zijn (meerjarige) wettelijke, juridische
en beleidsmatige verplichtingen, die zijn aangegaan teneinde de doelstellingen
van het internationale onderwijsbeleid te realiseren. Indien effectmetingen
door middel van periodieke evaluaties en monitoring daartoe aanleiding geven,
kunnen met name binnen de beleidsmatige verplichtingen en binnen de vrije
begrotingsruimte in meerjarig perspectief nieuwe accenten worden gelegd en
eventuele wijzigingen worden aangebracht. De beleidsmatige verplichtingen
worden in tabel 8.6 aangeduid als complementair noodzakelijk en/of bestuurlijk
gebonden. De toelichting bij tabel 8.6 geeft een beschrijving van de belangrijkste
programma's (in termen van geld) per type uitgave.261Klopt het bericht betreffende de financiering hoger
onderwijs dat te verwachten is dat de huidige, ongeveer 70/30 verhouding tussen
overheidsfinanciering en andere bronnen zal worden omgedraaid? Wat is hierin
de stellingname van de regering bij de GATS-onderhandelingen (General Agreement
on Trade in Services)? Wat is het officiële regeringsstandpunt hierover?Naar de toekomst kijkend meent het kabinet dat universiteiten en hogescholen
er verstandig aan doen om naast publieke taken ook andere activiteiten te
ontplooien. De verhouding tussen de inkomsten die instellingen van
de overheid krijgen voor het bekostigen van hun publieke taken en wat de instellingen
zelf aan middelen «verdienen» kan dus in de toekomst wijzigen.
In dat verband heb ik het buitenlandse voorbeeld aangehaald waar de publieke
taken ongeveer dertig procent van het takenpakket uitmaken, en dus ook van
de totale inkomsten. Die verhouding is voor mij geen streefcijfer, maar een
voorbeeld. Veel universiteiten en hogescholen zijn deze weg overigens al ingeslagen;
gemiddeld halen universiteiten op dit moment zo'n vijfentwintig procent van
hun geld uit de markt, de hogescholen zeven procent.In de onderhandelingen met betrekking tot GATS speelt het bovenstaande
geen rol. Bij de GATS-onderhandelingen gaat het om het openstellen van markten
voor commerciële dienstverlening.262Wat bedoelt de regering precies met de stelling dat
GATS een symboolfunctie voor de verdere nationale beleidsontwikkeling heeft?
Hoe werkt deze symboolfunctie? Waar staat GATS dan symbool voor?GATS staat voor het openstellen van «markten» voor elkaar
en buitenlandse aanbieders. Het gaat daarbij om zaken als de relatie tussen
publiek- en privaat onderwijs en hoe daarmee om te gaan. Voorts dient het
als een forum om tot dergelijke afspraken te komen.Deze internationale ontwikkelingen hebben repercussies voor het nationale
beleid, waarmee in verdere beleidsontwikkeling rekening mee moet worden gehouden.263Welke gevolgen verwacht de regering als nieuwe aanbieders
zich tot Brussel of de NMa wenden met een klacht over oneerlijke concurrentie
voor het publiek gefinancierde hoger onderwijs en voor de verstrekking van
publieke middelen aan deze nieuwe toetreders? Zijn deze gevolgen al in kaart
gebracht voordat in 1995 de GATS-verplichtingen werden aangegaan? Wat was
toen de afweging om hiermee in te stemmen?Gelet op de thans geldende situatie verwacht ik geen problemen indien
aanbieders zich tot Brussel of de NMa wenden met een klacht over oneerlijke
concurrentie voor het publiek gefinancierde hoger onderwijs.Volgens de huidige stand van het gemeenschapsrecht is dit onderwijs geen
dienst in de zin van het Verdrag. Het Hof van Justitie heeft zich in zaak Humbel1 hierover duidelijk
uitgelaten. In een recent Commissiedocument2
dat betrekking heeft op diensten van algemeen belang in relatie tot staatssteun
wordt deze uitspraak herhaald en als argument gehanteerd dat dergelijk onderwijs
niet onder de verdragsbepalingen aangaande staatssteun valt. Dit wil dus zeggen
dat de nationale overheid instellingen van hoger onderwijs zonder meer op
dit punt mag subsidiëren en steunen.In dit verband ben ik mij er terdege van bewust dat bij verdere nationale
beleidsontwikkeling in de toekomst internationale regelgeving, waaronder zowel
die van de WTO/GATS als die van de Europese Unie, nauw betrokken moet worden.In mijn brief aan EU-commissaris Reding inzake GATS wijs ik expliciet
op de doorwerking van internationale regelgeving op het nationale beleidsproces.De situatie in 1995 is niet in alle opzichten vergelijkbaar met die van
heden. Belangrijke overweging in 1995 bij het aangaan van commitments is dat
de GATS-bepalingen toezien op het commercieel onderwijs en niet op het publieke
bestel. Dat bestel is van de werking van de GATS uitgezonderd
als een specifieke overheidstaak en verantwoordelijkheid, zodat zonder bezwaren
samen met de overige EG-lidstaten commitments op het terrein van commercieel
onderwijs konden worden aangegaan. Buiten dat kent Nederland vrijheid van
onderwijs. Buitenlandse aanbieders van commerciële onderwijsdiensten
dienen dus ook de mogelijkheid te hebben om op de Nederlandse markt te opereren
binnen het kader van de Nederlandse wet- en regelgeving.264Welke verzoeken zijn er gericht aan de EU in het kader
van de GATS-onderhandelingen met betrekking tot het hoger onderwijs direct,
dan wel indirect via de lijn van de subsidiëring?Aan de EG en de lidstaten zijn geen voor Nederland relevante specifieke
verzoeken gericht, direct of indirect.Zoals bekend zijn Nederland en de overige EG lidstaten reeds in 1995 verplichtingen
aangegaan op het terrein van commerciële onderwijsdiensten, waardoor
de onderwijsmarkt in dit opzicht vrij toegankelijk is voor aanbieders van
commerciële onderwijsdiensten.265Valt het publiek gefinancierd hoger onderwijs volgens
de definities die worden gehanteerd in het GATS-verdrag (artikel 1.3 lid b)
nu wel of niet onder haar werking?De desbetreffende GATS bepaling is zodanig geformuleerd dat het door de
overheid bekostigde onderwijs niet onder de werking van deze overeenkomst
valt.266Klopt het dat niet alleen de liberalisering in de audiovisuele
sector maar ook onderwijs in het algemeen in het kader van WTO-GATS hoog op
de agenda staan? Zo ja, wanneer is dat door wie besloten? Wat was/is de rol
van Nederland bij deze prioriteitstelling?Er is in WTO/GATS-kader geen sprake van besluitvorming omtrent prioritering
van specifieke (sub-)sectoren of horizontale onderwerpen binnen de dienstenonderhandelingen.
Daarnaast maken onderwijsdiensten en audiovisuele diensten relatief slechts
een klein deel uit van de brede dienstenonderhandelingen. Voor deze onderwerpen
bestaat wel de nodige politieke aandacht.267Wat zijn de verwachtingen voor de komende jaren ten
aanzien van de omvang van de inkomende buitenlandse studenten en uitgaande
Nederlandse studenten in het hoger onderwijs?Inkomend: de instroom van buitenlandse studenten via programma's is de
afgelopen twee jaar gestegen van 8200 studenten tot 8851, vooral vanwege het
Delta-programma (zie ook pagina 208 van de begroting). Het totale aantal buitenlandse
studenten is overigens duidelijk groter: de Nuffic schat dat er in het jaar
1999/2000 ongeveer 21 500 waren. Het overgrote deel komt uit EU-landen.
Het Nederlandse beleid is erop gericht om het aantal buitenlandse studenten
ook van buiten de EU te vergroten om het Nederlands hoger onderwijs te positioneren
op de wereldmarkt, onder meer met het Delta-programma voor studenten uit China,
Indonesië, Taiwan en Zuid-Afrika (zie het ook antwoord op vraag 228).
Omdat dit beleid vorig jaar succesvol was, is de verwachting dat de komende
jaren het aantal studenten uit vooral China nog verder zal stijgen. In 2003
wordt overigens het positioneringsbeleid geëvalueerd, inclusief
de effecten ervan op de inkomende mobiliteit.Uitgaand: gemeten over de afgelopen jaren (zie ook pagina 207) gaat gemiddeld
27,8% van de hbo-studenten en 38,1% van de wo-studenten in de loop van de
studie naar het buitenland. Dit beeld is vrij constant en zal dat naar verwachting,
bij ongewijzigd beleid, zo blijven.268Welke concrete maatregelen worden genomen om het ziekteverzuim
van leraren in de diverse sectoren van het onderwijs terug te dringen?Naast het bestaande pakket van maatregelen is er sinds november 2000 sprake
van een convenant Arbo- en Verzuimbeleid Onderwijs en Wetenschappen. Door
middel van vijf deelconvenanten wordt de verzuimbegeleiding en reïntegratie
en de psychische belasting in het po, vo, bve en hoger onderwijs aangepakt.
Daarnaast wordt scholen en instellingen de mogelijkheid geboden om bijvoorbeeld
van regioadviseurs gebruik te maken, wordt er voorlichting en informatie aangeboden,
kan men meedoen aan een arbeidszorgsysteem en wordt mediation in het onderwijs
en intervisie voor directie en leerkrachten aangeboden. Binnen de onderwijssectoren
zijn het Vervangingfonds en het Sectorbestuur Onderwijs verder zeer actief
met het bieden van oplossingen en advies.269Wat is de definitie van de «stille reserve»
die gemobiliseerd moet worden om het lerarentekort terug te dringen?De stille reserve bestaat uit personen die in het onderwijs als leraar
gewerkt hebben en een bevoegdheid hebben dat te doen. Naast de bron van de
stille reserve bestaat sinds de invoering van de Interimwet zij-instroom de
mogelijkheid voor iedereen met een hoger onderwijsdiploma om na gebleken geschiktheid
in het onderwijs als zij-instromer te gaan werken.270Hoe worden de WAO-ers, fpu-ers, wachtgelders e.d. weer
voor het onderwijs teruggewonnen?WAO-ers worden teruggewonnen voor het onderwijs via het opdrachtgeverschap
voor reïntegratietrajecten dat door sociale partners in het onderwijs
in 2002 is ingevuld. Voor het primairen voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs
ben ik via een convenant met sociale partners overeengekomen dat de reïntegratie
op cao-niveau wordt vormgegeven.In het kader van de cao 2000–2002 voor het po, vo en bve is intensivering
van de reïntegratie van gedeeltelijk arbeidsongeschikten overeengekomen.
Via een project dat in opdracht van het Participatiefonds en Bve-Raad wordt
uitgevoerd, wordt invulling aan de intensivering gegeven.Met de Onderwijs BV wordt momenteel bezien of er mogelijkheden zijn een
pilot te starten in regionale setting om «situatief arbeidsongeschikten»
terug te leiden naar het onderwijs.Voor oudere werknemers die langer doorwerken dan de spilleeftijd fpu is
een flankerend beleid geïntroduceerd op basis waarvan langer doorwerken
wordt beloond met het verhogen van het niveau van de fpu-uitkering. Deze verhoging
kan naar keuze direct ingaan dan wel worden vertaald in extra ouderdomspensioen.Voor fpu-ers die zijn uitgetreden geldt een relatief gunstige anticumulatieregeling;
zij kunnen tot 100% van het laatst verdiende loon bijverdienen.Wachtgelders worden voor het onderwijs teruggewonnen door activerend arbeidsmarktbeleid
dat op subsectoraal niveau is vormgegeven. Het beleid bestaat uit preventie,
activeringsprogramma's, trajectbegeleiding en scholing.Daarnaast geldt voor nieuwe wachtgelders die sinds 1 januari 2001
onder de Werkloosheidswet vallen het wettelijke reïntegratieregime dat
is aangevuld met sectorspecifieke activiteiten zoals de preventief werkende
voormelding en het door sociale partners ingevulde opdrachtgeverschap voor
reïntegratietrajecten bij een afstand tot de arbeidsmarkt (fase 2 en
3).In de eerder genoemde pilot zal ook worden getracht wachtgelders die werden
ontslagen op grond van een verstoorde arbeidsverhouding terug te leiden naar
het onderwijs.271Hoe wordt «integraal personeelsbeleid»
gedefinieerd als het gaat om vernieuwende projecten op het gebied van arbeidsvoorwaarden,
personeelsbeleid en arbeidsmarkt?In het kader van de nota's Maatwerk, maar ook uit hoofde van de cao's
(met name de cao 1999), hebben de organisaties van werkgevers en schoolleiders
een actieve rol bij de invoering van integraal personeelsbeleid. Ook de werknemersorganisaties
bereiden hun leden en de personeelsgeledingen uit de medezeggenschapsraden
voor op dit personeelsbeleid zodat zij op de werkvloer hieraan een verantwoorde
bijdrage kunnen leveren. Zij onderschrijven de gezamenlijk opgestelde definitie
van integraal personeelsbeleid en hebben meegewerkt aan de totstandkoming
van het handboek integraal personeelsbeleid.Integraal personeelsbeleid betekent het regelmatig en systematisch afstemmen
van de inzet, kennis en bekwaamheden van de medewerkers op de inhoudelijke
en organisatorische doelen van de school. Deze afstemming is ingebed in de
strategische positie en gerelateerd aan de onderwijscontext van de school.
Hierbij wordt professioneel gebruik gemaakt van een samenhangend geheel van
instrumenten en middelen die gericht zijn op de ontwikkeling van individuele
medewerkers.272Uit welke «subgroepen» bestaat de groep
«post-actieven» in tabel 9.3 en 9.4?In artikel 1 van de regeling van het «Aanwijzingsbesluit regeling
ziektekostenvoorziening onderwijs- en onderzoekpersoneel» zijn de betrokkenen
in de zin van de Regeling ziektekostenvoorziening onderwijs- en onderzoekpersoneel
gedefinieerd.De betrokkenen zijn zowel actieven als post-actieven.De post-actieven zijn personen die niet meer werkzaam zijn bij een openbare
of uit openbare kas bekostigde instelling voor openbaar onderwijs.Deze categorie omvat de volgende personen, genoemd in artikel 1, onderdeel
b, c, d, e, g, h, i, j, l, m, en n Aanwijzingsbesluit Regeling ziektekostenvoorziening
onderwijs- en onderzoekpersoneel:• wachtgelders;• vutters en fpu-ers;• gepensioneerden;• een weduwen- of weduwnaarspensioen genietende, niet hertrouwde
weduwen en weduwnaars van betrokkene;• wao-ers;• wachtgelders die werkzaam waren bij een door het ministerie van
OCenW, dan wel het ministerie van LNV bekostigde instelling die zijn aangewezen
als werkgever bedoeld in artikel B3 van de ABP-wet, zoals dit luidde op 31 december
1995, of artikel 2, derde lid, sub b van de Wet privatisering ABP (de zgn.
B3 instellingen);• vutters en fpe-ers, die werkzaam waren bij een zgn. B3-instelling;• personen die wegens ziekte niet meer werkzaam zijn bij een B3–instelling
en enigerlei uitkering is toegekend o.g.v. artikel 11, eerste lid, van de
Regeling aanspraken wegens ziekten of gebreken voor bepaalde groepen ambtenaren
in de zin van de Algemene burgerlijke pensioenwet, zoals deze luidde op 31 december
1995;• gepensioneerden die werkzaam waren bij een zgn. B3-instelling;• een weduwen- of weduwnaarspensioen genietende, niet hertrouwde
weduwen en weduwnaars van betrokkenen die werkzaam waren bij een zgn. B3-instelling;• wachtgelders, vutters, fpu-ers en gepensioneerden die werkzaam
waren bij een van de geheel of ten dele door het ministerie van OCenW bekostigde
instelling in de sector van het wetenschappelijk onderwijs. Het betreft de
instellingen: Stichting Internationaal Instituut voor Sociale Studiën
(ISS) te 's-Gravenhage, Katholieke Theologische Universiteit Utrecht, Theologische
Hogeschool van de Gereformeerde Kerken in Nederland te Kampen, Nederlands
Instituut voor Onderzoek ter Zee (NIOZ) te Texel, Universiteit voor Humanistiek,
Stichting theologische faculteit Tilburg;• een weduwen- of weduwnaarspensioen genietende, niet hertrouwde
weduwen en weduwnaars van degenen die op de dag van overlijden betrokkenen
waren in de zin van dit besluit, of betrokkenen zouden zijn geweest, indien
dit besluit op die dag van kracht zou zijn geweest.273Hoe wordt het bevorderen van marktconforme loonontwikkeling
aangepakt?De huidige cao sector onderwijs (po, vo, bve) expireert per 31 januari
2003. Dit betekent dat op korte termijn de onderhandelingen voor een nieuwe
cao zullen starten. Daarbij zal voor de sectoren po en vo een centrale cao
worden gesloten, onder directe verantwoordelijkheid van de minister. Voor
de sector bve zal voor het eerst een volledig decentrale cao worden gesloten,
wat voor de sectoren hogescholen, universiteiten en onderzoeksinstellingen
reeds sinds 1999 het geval is.Een marktconforme loonontwikkeling draagt bij aan de noodzakelijke versterking
van de wervingspositie. Gezien de huidige sombere economische vooruitzichten
staat echter voorop dat zowel de sector onderwijs (po, vo) als de decentrale
onderwijssectoren bijdragen aan de voor alle maatschappelijke sectoren noodzakelijke
loonmatiging. Er van uitgaande dat sociale partners in de marktsector eveneens
hun verantwoordelijkheid voor loonmatiging nemen, is een marktconforme loonontwikkeling
ook onder de huidige omstandigheden binnen bereik. Overigens betekent marktconformiteit
niet zondermeer dat de gemiddelde loonontwikkeling in de marktsector strikt
gevolgd zouden moeten worden. Ook in de marktsector leggen de verschillende
cao-sectoren eigen accenten. Voor de wervingspositie van de sector is van
minstens even groot belang, dat scholen de ruimte hebben gekregen voor specifieke
oplossingen van arbeidsvoorwaardelijke knelpunten (onder andere verbetering
carrièreperspectief via functie- en beloningsdifferentiatie).274Hoe worden de reïntegratie van arbeidsongeschikten
en wachtgelders en het beperken van de instroom in arbeidsongeschiktheid aangepakt?De reïntegratie van arbeidsongeschikten is de verantwoordelijkheid
van de werkgever, daarbij ondersteund door de arbodienst. Wanneer reïntegratie
naar werk bij een andere werkgever aan de orde is, kan de werkgever een reïntegratiebedrijf
inschakelen die de toeleiding naar ander werk verzorgt. Om de werkgever hiertoe
in staat te stellen ben ik met sociale partners overeengekomen
dat op cao-niveau het opdrachtgeverschap voor reïntegratietrajecten in
het kader van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI)
wordt vormgegeven.De reïntegratie van wachtgelders wordt gerealiseerd via activerend
arbeidsmarktbeleid dat op subsectoraal niveau is vormgegeven. Het beleid bestaat
uit preventie, activeringsprogramma's, trajectbegeleiding en scholing.Daarnaast geldt voor nieuwe wachtgelders die sinds 1 januari 2001
onder de Werkloosheidswet vallen het wettelijke reïntegratieregime dat
is aangevuld met sectorspecifieke activiteiten zoals de preventief werkende
voormelding en het door sociale partners ingevulde opdrachtgeverschap SUWI
voor reïntegratietrajecten bij een afstand tot de arbeidsmarkt (fase
2 en 3).Het beperken van de instroom in arbeidsongeschiktheid wordt aangepakt
door ten eerste ziekte-uitval te voorkomen. In november 2000 zijn deelconvenanten
met de onderwijssector afgesloten die verlaging van de psychische belasting
en werkdruk in het po, vo, bve en hoger onderwijs als doelstelling hebben.
Door middel van de modelcontracten met de Arbodiensten is de dienstverlening
sterk verbeterd. Het beperken van instroom in de WAO wordt verder door de
Wet verbetering poortwachter bewerkstelligd.275Waarom is er nog geen oplossing gevonden voor 6000
voltijdbanen?Bij het opstellen van de arbeidsmarktbalans voor de komende jaren is uitgegaan
van het bestaande beleid om de tekorten terug te dringen. Van alle beschikbare
aanbodcategorieën is nagegaan wat de mogelijke ontwikkeling zou kunnen
zijn gegeven de huidige maatregelen en het verwachte effect ervan.Beleidsontwikkeling is een echter continu proces en dit proces gaat door
met het verder verkennen van de mogelijkheden de dreigende tekorten te bestrijden.
Hierbij gaat het onder andere ook om het stimuleren van initiatieven die scholen
zelf ontplooien, en eventuele knelpunten die daarbij optreden op te lossen.276Wordt in de praktijk in alle gevallen vastgehouden
aan de vereiste vooropleiding voor de zij-instroom, nl. een hbo- of wo-diploma?Een getuigschrift van een met goed gevolgd afgelegd eindexamen van een
hbo of wo opleiding is een wettelijke voorgeschreven voorwaarde om deel te
kunnen nemen aan het assessment zij-instroom (artikel 4 van de Interimwet
zij-instroom primair en voortgezet onderwijs). Daar kan niet van worden afgeweken.277Op welke inschattingen is in tabel 2 de verwachte instroom
van 500 fte's gebaseerd als gevolg van het terugdringen van ziekteverzuim
en arbeidsongeschiktheid.Dit cijfer is gebaseerd op 850 voorgenomen reïntegratietrajecten
die de komende jaren worden uitgevoerd, met een slaagpercentage van 60% (ervaringsgetal).278Is te verwachten dat de subsidieregelingen in het primair
en voortgezet onderwijs op basis waarvan een school een bijdrage in de kosten
krijgt voor het aanstellen van een zij-instromer een tweede keer
worden verlengd? (deze regelingen verliepen op 31 juli 2002, maar zijn
met een jaar verlengd)Het ondersteunen van scholen in het po en vo bij het aanstellen van een
zij-instromer blijft van groot belang. Over de wijze waarop deze financiële
ondersteuning in de toekomst vorm krijgt wordt nog gesproken.279Hoeveel geld is er in het schooljaar 2001–2002
besteed aan de subsidie voor de kosten van assessment-centra gericht de beoordeling
van potentiële zij-instromers? Hoe worden deze assessment-centra gecontroleerd
op kwaliteit? Hanteren deze assessment-centra allemaal dezelfde criteria bij
de beoordeling van een potentiële zij-instromer? Hoeveel potentiële
zij-instromers zijn er sinds het begin van de subsidieregeling negatief beoordeeld?
Is er een beroepsprocedure voor afgewezen zij-instromers? En zo ja, hoe vaak
is daarvan gebruik gemaakt en hoe vaak is de beoordeling herzien?Assessmentcentra worden niet rechtstreeks gesubsidieerd. Scholen krijgen
een bedrag per zij-instromer (€ 9 000 in het primair onderwijs
en € 10 000 in het voortgezet onderwijs) dat naar eigen inzicht
besteed kan worden ter bestrijding van de kosten van het aanstellen van een
zij-instromer (assessment, scholing en begeleiding, verletkosten etc.).De inspectie houdt toezicht en heeft in dat verband op mijn verzoek voor
de zomervakantie alle assessmentcentra voor het voortgezet onderwijs bezocht.
In het najaar van 2002 richt zij zich op de assessmentcentra voor het primair
onderwijs. Eind 2002/begin 2003 zal over de bevindingen van de inspectie worden
gerapporteerd. Daarbij kan ook de vraag aan de orde zijn hoe de assessmentcentra
beoordelingscriteria hanteren en hoeveel kandidaten bij het geschiktheidsonderzoek
afvallen. Exacte gegevens over dat laatste zijn thans niet bekend.De criteria voor het assessment zijn in algemene zin vastgelegd in het
Uitvoeringsbesluit Interimwet zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs.Voor zij-instromers zijn geen speciale beroepsprocedures ingesteld. Het
is niet bekend hoe vaak er gebruik is gemaakt van de normale beroepsprocedures
bij de Bestuursrechter en derhalve ook niet hoe vaak de beoordeling dan is
herzien.280Is het subsidiebedrag voor de zij-instromers, bezien
per kostenpost, toereikend?De kosten voor zij-instromers zijn afhankelijk van de elders verworven
competenties van de kandidaat; op basis daarvan kan de duur van een individueel
opleidings- en begeleidingstraject worden bepaald. De kosten bestaan dus uit
het geschiktheidsonderzoek, de scholing en begeleiding van de zij-instromer
en het verlet om de zij-instromer in staat te stellen de scholing te volgen.Het
subsidiebedrag dat scholen krijgen en het verhoogde schoolbudget waarover
scholen sinds augustus 2001 beschikken geven scholen voldoende ruimte om zij-instromers
aan te stellen.281Heeft de eerste vervolgmeting Interimwet zij-instroom
al plaatsgevonden? En zo ja, wat zijn daarvan de bevindingen?De eerste vervolgmeting heeft nog niet plaatsgevonden. Bij het plannen
van de metingen wordt rekening gehouden met het onderzoek van de Inspectie
naar de kwaliteit van de assessments. De resultaten van dat onderzoek worden
eind van dit jaar verwacht.282Door wie worden de pilots met meer gedifferentieerde
functies van onderwijspersoneel gemonitord?Het beleid ter bevordering van functiedifferentiatie en meer handen in
de school wordt op diverse manieren vormgegeven. Zo zijn er projecten in het
primair en voortgezet onderwijs van scholen die op basis van nieuwe visies
op onderwijs streven naar een andere vormgeving van het onderwijs, de onderwijskundige
organisatie en de inzet in teams van diverse soorten functies. Hun ervaringen
worden overgedragen naar de scholen in Nederland. De ervaringen met Team onderwijs
op maat, worden systematisch geïnventariseerd door het Instituut voor
Arbeidsmarktvraagstukken.Ook verschijnen bijvoorbeeld brochures over de diverse mogelijkheden en
verkrijgen scholen (schoolbudget) meer financiële armslag voor functiedifferentiatie
en personeelsbeleid. Het effect van alle beleidsinspanningen op dit punt zal
worden onderzocht, onder meer door elk jaar na te gaan wat de ontwikkeling
is in de samenstelling van het personeelsbestand in de scholen. De opdracht
voor dit soort onderzoek wordt thans voorbereid en is nog niet verstrekt.283Waarom wordt in de BVE-sector zo weinig gebruik gemaakt
van de mogelijkheid een leraar-in-opleiding in dienst te nemen tijdens diens
laatste opleidingsjaar?De in de rijksbegroting opgenomen cijfers hebben betrekking op het jaar
2001. De leraar in opleiding (lio) kwam aanvankelijk alleen voor in het primair
onderwijs. In 2001 was de lio voor vo en bve dus nog betrekkelijk nieuw. Dat
verklaart voor een belangrijk deel de lage aantallen in die sectoren.Van oudsher is het beeld echter dat de studenten van lerarenopleidingen
hun stages vooral in het voortgezet onderwijs lopen en veel minder in de bve-sector.
Het lijkt er op dat die trend ook zichtbaar is als het gaat om het lio-schap.
In 2002 zal dat niet anders zijn. Daar komt bij dat studenten die het leraarschap
in een roc ambiëren tijdens hun studie ook bijvoorbeeld als instructeur
kunnen zijn aangesteld en hun studie in die functie ook afronden, dus zonder
formeel als lio te zijn aangesteld.284Welke positie neemt de functie van managementassistent
qua inhoud en waardering in binnen het geheel van de als onderwijsondersteunend
aangeduide functies van klassenassistent, onderwijsassistent en lerarenondersteuner?Binnen de voor het primair onderwijs geldende normfuncties komt de functie
van managementassistent niet voor. Wel bestaat voor het primair onderwijs
de normfunctie administratief medewerker. Hiervoor geldt als waardering schaal
3 of schaal 4, afhankelijk van de functie-inhoud. In de functie van administratief
medewerker op schaal 3-niveau is sprake van het verrichten van type-werkzaamheden
en overige administratieve werkzaamheden, van financieel administratieve werkzaamheden
en van werkzaamheden ten behoeve van de leerlingenadministratie. In de functie
van administratief medewerker op schaal 4–niveau is tevens sprake van
het verrichten van secretariaatswerkzaamheden en/of van eenvoudige financieel/cijfermatige
administratieve taken.De functie van administratief medewerker is, zoals de functiebenaming
ook aangeeft, een administratief/secretariële functie. De functies van
klassenassistent, onderwijsassistent en lerarenondersteuner daarentegen zijn
ondersteunende functies ten behoeve van het primaire proces.Voor de functie van klassenassistent in het (voortgezet) speciaal onderwijs
geldt een waardering volgens schaal 3 of 4, afhankelijk van de functie-inhoud.
De klassenassistent op schaal 3-niveau verricht verzorgende taken met betrekking
tot de leerlingen. De klassenassistent op schaal 4-niveau verricht daarnaast
ook eenvoudige routinematige onderwijsinhoudelijke taken.In de functie van onderwijsassistent, waarvoor schaal 4 geldt, is sprake
van het ondersteunen van de leraar bij het verrichten van eenvoudige routinematige
onderwijsinhoudelijke taken en van het begeleiden van leerlingen bij de verwerving
van vaardigheden.Voor de voorbeeldfunctie van lerarenondersteuner, die inhoudelijk zwaarder
is dan de functie van onderwijsassistent, geldt schaal 7.285Met welk bedrag is het schoolbudget per 1 augustus
2001 verhoogd voor de introductie van betaald ouderschapsverlof van onderwijspersoneel?Het schoolbudget is per 1-8-2001 verhoogd met structureel € 266,6
miljoen. De vrije besteedbaarheid van het schoolbudget betekent dat niet zondermeer
kan worden gesproken van een bedrag binnen het verhoogde schoolbudget dat
expliciet is bestemd voor de introductie van betaald ouderschapsverlof. Besteding,
resp. reservering van het schoolbudget voor betaald ouderschapsverlof zal
per individuele school/instelling verschillen.Wel is een macro-raming van de kosten van betaald ouderschapverlof gemaakt.
Destijds zijn de kosten van een regeling ouderschapsverlof (conform de bestaande
regeling in de sector Rijk) geraamd op circa. € 25 miljoen structureel
voor de sectoren po, vo en bve. In deze raming is rekening gehouden met de
kosten van vervanging, de gedeeltelijke (75%) doorbetaling van het salaris
van de verlofganger en de fiscale facilitering van betaald ouderschapsverlof.
Op basis van deze kostenraming is destijds aangegeven dat de financiering
van betaald ouderschapsverlof structureel goed inpasbaar is binnen het schoolbudget.286Voor welk deel bevindt zich de extra gerealiseerde
kinderopvang voor onderwijspersoneel binnen of in de buurt van het schoolgebouw
waar het personeelslid werkt?De regeling kinderopvang onderwijspersoneel voorziet in een financiële
bijdrage van de werkgever aan de kosten van kinderopvang en in bemiddeling
aan de ouders bij het zoeken van een geschikte opvangplaats. Deze bemiddeling
gebeurt door de uitvoeringsorganisatie Kintent.Er is geen sprake van dat OCenW zelf opvangplaatsen koopt en aanbiedt
aan de ouders. Ouders zijn vrij om zelf een kinderopvangplaats te kiezen in
elk gewenst kinderdagverblijf (mits dat voldoet aan officiële normen)
of bij een gastouder. De ouders kiezen de plaats die hen het beste uitkomt.
Dit zou bijvoorbeeld in de buurt van de eigen werkplek kunnen zijn, maar elders
is ook mogelijk. Kintent kan de ouders bij het vinden van een plaats behulpzaam
zijn.287Waarom kan de lumpsumfinanciering voor het primair
onderwijs niet al per 1 augustus 2003 ingaan?De invoering van lumpsumfinanciering is een ingrijpende operatie. Naast
het wetgevingstraject (aanpassing WPO en WEC, alsmede een ingrijpende vereenvoudiging
van diverse uitvoeringsbesluiten) dienen scholen ook over voldoende voorbereidingstijd
te beschikken. Een voortvarend en zorgvuldig invoeringstraject wordt daarvoor
momenteel uitgestippeld. Het tijdpad is er op gericht scholen 1 jaar vóór
de feitelijke invoering, dus 1 augustus 2004, duidelijkheid te verschaffen
over de wet- en regelgeving en een duidelijke indicatie voor de omvang van
de lumpsumvergoeding. De Kamer zal daarover binnenkort nader worden geïnformeerd.
Een sneller tijdpad is niet realistisch met dien verstande dat in het kader
van de pilot «lumpsum» er scholen zijn die per 1 augustus
2003 al feitelijk ervaring kunnen op doen met lumpsum bekostiging (zie ook
het antwoord op vraag 86).288Hoeveel geld gaat er naar het «Netwerk arbeidsmarkt-
en personeelsbeleid»?Het «Netwerk arbeidsmarkt- en personeelsbeleid is een netwerk waarin
werkgevers, schoolleiders enerzijds en opleiders (roc's en lerarenopleidingen)
anderzijds met elkaar spreken over vernieuwingen die moeten leiden tot krachtig
arbeidsmarkt- en personeelsbeleid door scholen.Het netwerk als zodanig ontvangt dan ook geen geld. Wel is er op bescheiden
schaal ondersteuning mogelijk voor vernieuwingsprojecten die voortkomen uit
het netwerk.289Hoe verhouden zich de aantallen instellingen in de
bve-sector die in drie tranches zijn gestart met de voorbereiding en ontwikkeling
van integraal personeelsbeleid (totaal 60) zich tot het totaal van de instellingen
in de bve-sector? Wordt bij het vaststellen van bovenstaande cijfers onderscheid
gemaakt tussen «voorbereiding en ontwikkeling» en daadwerkelijke
«invoering»? Op welke veronderstellingen zijn de geprognosticeerde
kengetallen van 1,00 gebaseerd voor de jaren 2005 en 2006 voor zowel po, vo
als bve?In totaal zijn nu in de bve-sector 60 instellingen gestart met de voorbereiding
en ontwikkeling van integraal personeelsbeleid (26 in de eerste tranche; 24
in de tweede tranche en 10 in de derde tranche).In dit cursusjaar zijn er
72 bve-instellingen. De instellingen ontvangen bij de deelname in een tranche
gedurende twee jaar en extra bedrag voor voorbereiding en ontwikkeling ten
behoeve van de invoering van integraal personeelsbeleid. Er wordt geen onderscheid
gemaakt in ontwikkeling en invoering.Nu 60 bve-instellingen actief met de ontwikkeling en invoering van integraal
personeelsbeleid bezig zijn, is het gerechtvaardigd te verwachten dat in 2005
en 2006 alle bve-instellingen integraal personeelsbeleid ingevoerd hebben.290Hoe kan de plotselinge stijging worden verklaard van
het gebruik van de BAPO-regeling in 1998 t.o.v. de daling in de periode 1995–1997
(tabel 3)? Wat zijn de verwachtingen omtrent het gebruik van de BAPO-regeling
voor de jaren 2003–2006?In 1998 heeft de minister van OCenW met de centrales van besturenorganisaties
een akkoord gesloten over de wachtgelden. In dit akkoord kwamen zij onder
meer een verruiming van de Bapo-regeling in het primair onderwijs overeen.Deze verruiming omvat:• verlaging van de eigen bijdrage van 50% naar 35% voor personeel
in schaal 9 en hoger;• verlaging van de eigen bijdrage van 50% naar 25% voor personeel
in schaal 1 tot en met 8;het recht op verkorting van de werkweek op grond
van de Bapo-regeling wordt omgezet in een totaalrecht voor de leeftijdscategorie
52 tot 65 jaar;• het totaalrecht kan flexibel worden opgenomen vanaf de leeftijd
van 52 jaar.Gelet op de toenemende vergrijzing is de verwachting dat het gebruik van
de Bapo-regeling zal toenemen. De gedragseffecten met betrekking tot het percentage
van de relevante leeftijdscategorie dat van de Bapo-regeling gebruik maakt,
is moeilijk in te schatten.291Wat is de verklaring dat niet alle scholen zijn ingegaan
op de mogelijkheid om een overeenkomst af te sluiten met de Arbodienst om
de stijging van het ziekteverzuim een halt toe te roepen?Meer dan 60% van scholen in primair- en voortgezet onderwijs maakt gebruik
van de zogenoemde «modelcontracten». Er zijn een aantal oorzaken
dat niet alle scholen hiervan gebruik maken. Een deel van de scholen hebben
nog lopende langdurige contracten met Arbo-diensten. Een ander deel is niet
genegen de kosten van een dergelijk contract voor zijn rekening te nemen en
voorziet op andere wijze in arbo-zorg. Voor de resterende scholen geldt dat
zij nadrukkelijk maatwerk willen en dat het modelcontract onvoldoende aansluit
bij hun eigen wensen.292Wanneer is de pilot verzuimregistratie- en analyse
voor de bve-sector en de hoger-onderwijs-sectoren klaar? Is het de bedoeling
dat onderwijsinstellingen die verzuimen een deugdelijke verzuimregistratie
te voeren in de toekomst worden aangepakt? Zo ja, hoe dan?De pilot verzuimanalyse en pilot implementatie verzuimbeleid zijn inmiddels
afgelopen. Voor de bve-sector heeft eind 2001 een bijeenkomst plaatsgevonden
waar de resultaten van de pilot zijn gepresenteerd en waar de toolkit «verzuimregistratie
en- analyse» is aangeboden. De ziektecijfers van het 2de kwartaal van
2002 voor de bve-sector zijn gebaseerd op de nieuwe verzuimdefinities. Voor
de sector hoger onderwijs heeft op 18 juni jl. een vergelijkbare bijeenkomst
plaatsgevonden en zullen de instellingen binnenkort gebruik gaan maken van
de toolkit en nieuwe verzuimdefinities.Onderwijsinstellingen die verzuimen een deugdelijke verzuimregistratie
te voeren blijven een doorlopend aandachtspunt. De werkgeversverenigingen
van bve en ho zijn echter verantwoordelijk voor het controleren en indien
nodig sanctioneren van onderwijsinstellingen die geen gebruik maken van bovengenoemde
toolkit en verzuimdefinities.293Waarom zet de trend van een dalende werkloosheid zich
niet voort in het primair onderwijs?De werkloosheid onder leraren in het primair onderwijs is de afgelopen
jaren zeer sterk gedaald. De verwachting is dat de werkloosheid in het primair
onderwijs daalt van ruim vier procent in 1997 naar minder dan twee procent
in 2004. Net als in andere economische sectoren zal ook in het primair onderwijs
altijd sprake zijn van zogenoemde «frictiewerkloosheid». Deze
overgangswerkloosheid door baan-baan mobiliteit is onvermijdelijk
en zal net als in andere sectoren met veel hoger opgeleiden naar schatting
circa twee procent bedragen.294Wanneer is het TNO-rapport over reïntegratie van
arbeidsongeschikt onderwijspersoneel klaar?Het rapport «Reële reïntegratiemogelijkheden voor gedeeltelijk
arbeidsongeschikt onderwijspersoneel» is afgerond en wordt momenteel
besproken met de werknemers- en werkgeversorganisaties in het primair- en
voortgezet onderwijs.Het rapport kan worden geraadpleegd via de website van het ministerie
van OCenW: OCenW-plein.295Wat zijn de exacte getallen waarop figuur 6 (ontwikkeling
aantal personen in de WAO) gebaseerd is?Stromen19971998199920002001Beginstand42 09343 14943 43843 70744 378Instroom5 4034 7295 0745 9367 319Uitstroom4 3474 4414 8055 2655 497Waargenomen ultimostand43 14943 43843 70744 37846 200296Waarom blijkt de deskundigheidsbevordering van docenten
op het gebied van didactische ict-vaardigheden «een grotere hobbel dan
verwacht»? Wat is de regering voornemens hieraan te gaan doen? Welke
rol kunnen de stichting Ict op school, de stichting Kennisnet, en commerciële
bedrijven specifiek spelen bij de deskundigheidsbevordering van docenten op
het gebied van didactische ict-vaardigheden? Welk kader wordt geschapen om
genoemde instellingen de gelegenheid te bieden dit knelpunt aan te pakken?De deskundigheid van docenten ten aanzien van de ict-basisvaardigheden
heeft zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld («learn to use»).
Deze ontwikkeling heeft zich nog niet voldoende vertaald naar de meer didactisch/pedagogische
vaardigheden, waarmee ict een krachtig en vanzelfsprekend middel is in de
onderwijspraktijk van de toekomst («use to learn»). Gezien de
relatief korte looptijd van de ict-innovaties binnen het onderwijs is dit
ook te begrijpen.De afgelopen jaren is immers aanzienlijk geïnvesteerd in onderwerpen
zoals de infrastructuur binnen scholen, de contentontwikkeling en samenwerkingsverbanden
e.d.. Deze onderwerpen vormen – samen met de deskundigheidsbevordering
noodzakelijke randvoorwaarden om tot feitelijk didactisch gebruik van ict
binnen het onderwijs te komen.Verschillende voorzieningen zullen leiden tot een verdere vergroting van
de deskundigheid van docenten:• Vooral in de pioniersfase van de ict-vaardigheden heeft de aanwezigheid
van een Digitaal Rijbewijs Onderwijs (DRO) en het Europese Rijbewijs (ECDL)
docenten in staat gesteld ict-vaardigheden op te doen.• Op grond van de ervaringen uit met name Canada (met de GrassRoots-projecten)
en Zweden (ITiS) worden in Nederland de zogenaamde GrassRoots-projecten uitgevoerd.
Uit de evaluatie van de pilotfase (in 2001–2002) blijkt dat deze manier
van werken ook in Nederland leraren «over de drempel van ict-gebruik
in de klas helpt». In 2003 worden de GrassRoot-projecten voortgezet
en verder ingebed in het reguliere onderwijs.• Zowel bij de Stichting ICT op School als bij Stichting Kennisnet
staan de didactische ict-vaardigheden hoog in het vaandel. De Stichting Ict
op School stimuleert de regionale samenwerking tussen scholen en leraren,
waarbij het accent op allerlei technische zaken nu steeds meer verschuift
naar het beleid van de scholen en naar het daadwerkelijke gebruik van ict
in de klas.Nu Kennisnet is «uitgerold» kunnen leraren optimaal gebruik
maken van allerlei diensten en informatie op kennisnet en die benutten in
hun onderwijs. Ook dit zal de deskundigheid – learning by doing –
verder vergroten.297Welke rol kunnen de stichting Ict op school, de stichting
Kennisnet, en commerciële bedrijven specifiek spelen bij het verlichten
van de beheerslast voor ict-coordinatoren van een lokaal netwerk en een kennisnetaansluiting?
Wordt hierbij ook voldoende gedacht aan de mogelijkheden van beheer-op-afstand
door bijvoorbeeld schoolbegeleidingsdiensten of commerciële bedrijven?
Wordt in dit verband ook aandacht geschonken aan de voor- en nadelen van het
gebruik van Windows-programma's ten opzichte van bijvoorbeeld Linux-applicaties?
Welk kader wordt geschapen om genoemde instellingen de gelegenheid te bieden
dit knelpunt aan te pakken?Het organiseren van bovenschools beheer via regionale samenwerking is
volgens stichting Ict op School een kansrijke manier voor het verlichten van
de beheerslast van scholen (ict-coördinatoren). Ict op School zal de
komende periode aandacht besteden aan de mogelijkheden van beheer op afstand.In het kader van het activiteitenplan 2003 zal ik hier afspraken met de
stichting over maken.Stichting Ict op School en Stichting Kennisnet gaan gezamenlijk voorlichting
geven over de voor- en nadelen van het gebruik van open source software (onder
andere Linux).Waar nodig zullen praktijkproeven worden gedaan.298Waarom investeert «de markt» onvoldoende
in innovatieve educatieve programmatuur? Wat zijn de voornemens om dit te
bevorderen?Er zijn meerdere redenen waarom de markt terughoudend kan zijn bij de
ontwikkeling van educatieve programmatuur:De (Nederlandse) markt wordt voor sommige vakken/onderwijsdomeinen als
klein en versnipperd ervaren, waardoor de vraag niet omvangrijk genoeg is
voor grote investeringen.Traditionele leermiddelen worden over vele jaren afgeschreven, nieuwe
middelen worden pas aangeschaft nadat deze periode voorbij is. Op korte termijn
is er dus sprake van beperkte koopkracht.Betalingssystemen op het internet functioneren onvoldoende, waardoor het
terugverdienen van bepaalde investeringen voor digitaal materiaal onvoldoende
is geregeld.De rol van de overheid ligt niet bij het (centraal) aanschaffen van licenties.
De onderwijsinstellingen moeten zelf de keuze kunnen maken voor het gebruik,
en de aanschaf, van leermiddelen. De overheid kan wel een omgeving creëren
die dit vereenvoudigt en bovenstaande knelpunten vermindert.Vergroting van de transparantie van de markt. De portalsite www.kennisnet.nl, de leermiddelenbanken op Kennisnet en de expertisecentra
ict spelen hierbij een belangrijke rol.Binnen de subsidieregeling 2000 en 2001/2002 worden ontwikkelprojecten
(samenwerkingsverbanden van scholen, contentleveranciers en/of expertisecentra)
uitgevoerd, leidend tot digitale content op terreinen waar leemtes worden
geconstateerd.Via het Entree-dienst binnen Kennisnet wordt het mogelijk om educatieve
digitale content beschikbaar te stellen voor betalende gebruikers.Als gevolg van afspraken met de educatieve uitgeverijen worden vele on
line methodensites ontwikkeld. Voor dit schooljaar zijn dat er 180. In het
schooljaar 2003–2004 zal het aantal methoden gestegen zijn tot 277 (volgens
opgaaf van ESCON-uitgeverijen).Scholen worden gestimuleerd binnen samenwerkingsverbanden te werken aan
de verdere integratie van ict in het onderwijs.Vraagbundeling binnen deze verbanden behoort uiteraard tot de mogelijkheden,
ook wat betreft de vraag naar digitale educatieve content.299Kunnen streefwaarden worden aangegeven bij de constatering
dat «de huidige ict-infrastructuur en toegang daartoe [...] zowel kwantitatief
als kwalitatief niet op het peil [is] dat recht doet aan de ambitie van Nederland
om tot de Europese kopgroep te behoren»? Wat is het ambitieniveau van
Nederland? Hoeveel computers zijn daarbij «voldoende» en hoe wordt
«modern» gedefinieerd?Op dit moment kan worden geconcludeerd dat – in het verlengde van
de eindrapportage Onderwijs On Line, maar ook rapportages in het kader van
de Digitale Delta – Nederland feitelijk onderdeel uitmaakt van de Europese
kopgroep. Het is echter cruciaal dat de beslissingen in de toekomst de aansluiting
bij deze kopgroep waarborgen. De scholen zijn daarbij zelf drager van de ict-innovatie
binnen het leren van morgen. Zij zullen de beslissingen moeten nemen met betrekking
tot de verdere positionering en inzet van ict binnen hun onderwijs, die aansluiten
bij de specifieke situatie van deze school en de pedagogische visie die zijn
hebben. Daarvoor zijn geen blauwdrukken en uniforme streefwaarden te formuleren.De randvoorwaarden zijn aanwezig om een breder verspreidde stap naar het
didactisch gebruik van ict in het onderwijsproces te zetten. Zeker nu de uitrol
van kennisnet is voltooid en de portalsite steeds meer educatieve content
gaat bevatten. Zie ook het antwoord op vraag 56.300Kunnen streefwaarden worden aangegeven bij de doelstelling
dat «scholieren in staat worden gesteld om «tegelijkertijd»
en «onafhankelijk van elkaar» gebruik te maken van ict-toepassingen
in het onderwijs»?Bij de start van het netwerk kennisnet is een basisvoorziening aan bandbreedte
gedefinieerd die er per onderwijssector als volgt uit ziet;primair onderwijs: 10 kilobit per sec. per 10 leerlingenvoortgezet onderwijs: 15 kilobit per sec. per 10 leerlingenberoepsonderwijs en volwasseneneducatie: 5 kilobit per sec. per 10 leerlingen.Het betreft gegarandeerde bandbreedtes, waarbij de ondergrens aan inkomende
bandbreedte gegarandeerd is. De piekcapaciteit is vele malen hoger dan de
gegarandeerde capaciteit. Deze is echter niet altijd gegarandeerd beschikbaar.Een voorbeeld:Een vo-school met 1000 leerlingen heeft gegarandeerd de beschikking over
1500 kilobit per seconde (= 1,5 Mb) en een piekcapaciteit van 10 000
kilobit per seconde (= 10 mb).Daarnaast is in januari 2002 afgesproken om de minimum gegarandeerde bandbreedte
voor een school te verhogen van 128 naar 256 kilobit per seconde.301Wanneer is de regering voornemens om het vervolg op
het project Onderwijs on line van start te laten gaan? Hoelang duurt dit vervolgproject?
Wanneer wordt de Kamer geïnformeerd over de inhoud van dit vervolgproject?
Welke kosten zijn gemoeid met dit vervolgproject? Wat worden de streefwaarden
van dit vervolgproject?In april jl. is de discussienota «ICT na 2002, netwerken in het
onderwijs» uitgebracht. Hierop zal een beleidsreactie worden opgesteld,
die begin 2003 aan de Tweede Kamer wordt toegezonden. Deze reactie zal enerzijds
de laatste ontwikkelingen en stand van zaken op het terrein van ict-integratie
in het onderwijs bevatten.Daarnaast zal de reactie ingaan op de toekomst van de ict in het onderwijs,
waarbij een belangrijk uitgangspunt is dat – na de pioniersjaren –
de onderwijsinstellingen zoveel als mogelijk worden gepositioneerd en gefaciliteerd
om zelf drager van de (ict)onderwijsinnovatie te zijn.302Kan worden aangegeven hoe ict zal gaan worden ingezet
om de tweede fase vo en het studiehuis te faciliteren? Kan worden aangegeven
hoe ict zal gaan worden ingezet bij de modernisering van de onderwijsarbeidsmarkt
en bij het wegwerken van onderwijsachterstanden?Scholen zijn zelf drager van de onderwijsinnovatie. Ict is daarin geen
doel op zich, maar een middel. De exacte inzet van ict kan per school verschillen:
daar zijn geen blauwdrukken voor te geven.Bij de inzet die scholen kiezen is het van belang de kracht van ict als
innovatief middel te onderkennen. Op www.ictna2002.nl
is in de publicatie Zin en onzin van het rendement van
ict beschreven dat een goede inzet van ict in zijn concrete toepassing
in het didactische proces o.a. kan leiden tot meer motivatie (bij leraar en
leerling) en betere schoolprestaties (juist ook van achterstandsgroepen).Daarnaast maakt ict meer maatwerk en zelfstandigheid van leren mogelijk,
hetgeen het studiehuisconcept kan ondersteunen.303Kan worden aangegeven in hoeverre Nederland de afspraken
heeft gerealiseerd over ict in het onderwijs, die zijn gemaakt tijdens de
top in Lissabon (maart 2000) en de top in Barcelona, over het aansluiten van
alle scholen op internet, het beschikbaar hebben van tenminste één
on line computer voor elke 15 leerlingen en dat docenten over voldoende ict-vaardigheden
beschikken om binnen het onderwijs het onderwijs gebruik te kunnen maken van
de mogelijkheden van internet en multimedia? Indien Nederland niet alle afspraken
heeft gerealiseerd, kan dan worden aangegeven hoever Nederland achterloopt
ten opzichte van de overige Europese lidstaten? Kan in dat geval worden aangegeven
hoe en wanneer deze achterstand is of wordt weggewerkt?Op dit moment zijn alle scholen die dit wilden aangesloten op Kennisnet.Uit de ict-onderwijsmonitor ICT in cijfers,
2001–2002 blijkt dat:• De computer-leerling-ratio ligt tussen de 1 op 9,7 in het voortgezet
onderwijs en 1 op 6,5 in de lerarenopleidingen.• In het primair onderwijs hebben 39% van de computers een internetaansluiting.
In de lerarenopleidingen ligt dit op 100%.• Tussen de 64% van de leraren in het primair onderwijs en 96% bij
de lerarenopleidingen beschikken over ict-basisvaardigheden.Uit deze cijfers blijkt dat Nederland ruimschoots voldoet aan de Europese
afspraken en zich tot de internationale kopgroep mag rekenen als het gaat
om ict in het onderwijs.Scholen hebben zelf de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling en uitvoering
van hun ict-beleid. Er is niet gekozen voor het landelijk formuleren van doelstellingen
voor de school van de toekomst.De overheid bevordert condities die scholen in staat stellen aan de algemeen
geldende eisen van deugdelijkheid te voldoen en daarnaast om door henzelf
te formuleren, verder gelegen doelen te bereiken.De onderwijsinspectie betrekt de ontwikkeling van de ict component op
de scholen in haar toezicht. Over de ontwikkelingen op nationaal niveau wordt
jaarlijks gerapporteerd middels de ict-onderwijsmonitor.304Wat zijn de concrete streefwaarden voor de bevordering
van ict-deskundigheid van onderwijzend personeel? Hoe wordt dit gemeten?In het ict-onderwijsbeleid hebben de scholen een grote eigen verantwoordelijkheid.
Zo ook voor de deskundigheid(sbevordering) van hun docenten. De scholen hebben
de middelen ontvangen om de bij hun onderwijsvisie passende deskundigheid
te realiseren. Hiervoor zijn geen centrale doelstellingen geformuleerd. Via
de ict-onderwijsmonitor en het inspectietoezicht wordt nagegaan hoe scholen
hiermee omgaan.305Wat zijn de concrete streefwaarden voor de ontwikkeling
van educatieve software en het opzetten van educatieve websites door uitgeverijen?In de intentieverklaring tussen de minister van OCenW en vier grote educatieve
uitgeverijen is afgesproken dat de uitgeverijen zo'n 200 methodesites zouden
ontwikkelen.Daarnaast blijkt dat er een groeiend aantal partijen is dat interesse
heeft in gebruik van de mogelijkheden van de Entreedienst en in de toekomst
via deze dienst content wil gaan aanbieden.306Wat wordt bedoeld met «andere infrastructurele
voorzieningen» waarvoor scholen het bedrag van € 57,86 per
leerling mogen aanwenden? Worden hierin beperkingen aangebracht? Hoe wordt
de besteding van deze bedragen gecontroleerd?Met andere infrastructurele voorzieningen wordt bedoeld dat de scholen
kunnen investeren in hard- en software, netwerken, deskundigheid en digitale
content. De scholen zijn vrij in de besteding van het bedrag per leerling
voor ict-doeleinden. De besteding wordt gecontroleerd in het kader van rekenschap
met behulp van de ict monitor, de schoolportretten van de onderwijsinspectie
en in de jaarverslaglegging van de scholen, waarin zij een inhoudelijke en
financiële verantwoording doen.307Wanneer worden de via Kennisnet aangeboden diensten
uitgebreid met een abonnementssysteem? Wat houdt dit precies in? Welke diensten
zullen zonder, en welke alleen met een abonnementssysteem kunnen worden afgenomen?
Wie bouwt dit abonnementssysteem? Welke kosten zijn specifiek gemoeid met
de ontwikkeling van dit abonnementssysteem? Zijn er, na gereedkomen van het
systeem, extra kosten voor op kennisnet aangesloten scholen,
docenten of leerlingen om gebruik te maken van het abonnementssysteem? Wat
is precies de meerwaarde van dit abonnementssysteem ten opzichte van vrijelijk
op Kennisnet of internet benaderbare informatie?De zogeheten Entreedienst is een dienst die ervoor zorgt dat content van
allerlei contentaanbieders via één login-naam en password toegankelijk
zijn. Dat zorgt ervoor dat leerlingen en docenten niet gedwongen worden vele
van deze combinaties te onthouden en verlaagt de drempel voor gebruikers (met
1 login-naam kom je bij die content die voor jou geschikt is) en aanbieders
om elektronische content te gebruiken en te maken.De dienst is in nauwe samenspraak met een aantal grote uitgevers ontwikkeld.
Zij hebben ervoor gezorgd dat er tweehonderd methodesites beschikbaar zijn
die van de Entreedienst gebruik kunnen maken. Concreet betekent dit dat als
scholen een bepaalde methode aanschaffen zij er een licentie voor de elektronische
content bij kunnen kopen. De Entreedienst zorgt ervoor dat er aan de hand
van login-naam en password gecheckt wordt of de gebruiker recht heeft de content
te raadplegen. Als dit het geval is, krijgt de gebruiker al die content te
zien waar ouder of instelling een licentie voor heeft gekocht. De Entreedienst
wordt op de Nederlandse Onderwijs Tentoonstelling gelanceerd. De dienst vult
een behoefte van onderwijs en contentaanbieders in, waaraan door de markt
niet werd voldaan. De Stichting Kennisnet is bij uitstek de partij die hieraan
invulling kan geven, gezien haar positie als boven de marktpartijen staande
organizer. De privacygevoeligheid van gegevens van gebruikers speelt hierbij
uiteraard ook een rol. De omvang van het platform (voor 2,5 miljoen gebruikers
die mogelijk allen gelijk inloggen) stelt bijzondere eisen aan de technische
inrichting. De Stichting Kennisnet heeft hiervoor een aanbesteding uitgeschreven
en deze dienst aanbesteedt aan Price Waterhouse en Coopers. Met de ontwikkeling
van dit systeem is € 2,8 miljoen gemoeid. De dienst kan naast het
afschermen van bepaalde content ook andere gebruikersprofielen onthouden waardoor
het voor leerlingen en docenten gemakkelijk wordt om bij de voor hen geschikte
content te komen, zonder dat zij daar heel internet en Kennisnet voor hoeven
afzoeken. De dienst kent uiteraard ook een exploitatielast. Over de wijze
waarop deze last, gedragen gaat worden vind nog nader overleg plaats.Daarnaast biedt Entree bijvoorbeeld de mogelijkheid om gecontroleerd toegang
tot diensten te verschaffen bijvoorbeeld aan een veilige chatomgeving op Kennisnet.308Kunnen de kosten van € 11 miljoen voor «bijzondere
aansluitingen en breedband» worden gespecificeerd? Wat wordt verstaan
onder bijzondere aansluitingen en om hoeveel aansluitingen gaat het? Wie komen
in aanmerking voor een bijzondere aansluiting? Wat wordt in dit artikel verstaan
onder breedband?Eind 2001 en begin 2002 zijn met nl.tree een aantal aanvullende afspraken
gemaakt, waaronder het aansluiten van de laatste instellingen uit het po,
vo en bve op Kennisnet voor 1 juni, meer mogelijkheden voor instellingen
uit het bve om internetdienstverlening op maat af te spreken, een hernieuwd
(strenger) boeteregime en de mogelijkheid tot een tussentijdse beëindiging
van het contract.De bandbreedte van de in dit kader gerealiseerde aansluitingen (ca. 1700)
is bepaald op basis van het aantal leerlingen.Als bijdrage in de kosten is afgesproken dat OCenW een aanvullende vergoeding
van € 18,2 miljoen aan nl.tree betaalt. Hiervan wordt € 11
miljoen in 2003 betaald. (zie ook kamerstuk 25 733 nr. 79, nr. 81 en
nr. 83).309Wat is precies de streefwaarde van de doelstelling
van de Stichting ict op school dat «eind 2004 het merendeel van de scholen
in het primair onderwijs op enigerlei wijze participeert in een samenwerkingsverband
en/of gebruik kan maken van de diensten van een regionaal steunpunt ict»?
Om welk percentage scholen gaat het hier? Hoeveel regionale steunpunten ict
zijn voorzien en op welke wijze worden deze opgezet? Is het de bedoeling dat
de regionale steunpunten ict alleen kunnen worden opgericht vanuit de onderwijsinstellingen
en de Stichting ict op school, of kunnen hierbij ook commerciële bedrijven
een rol spelen? Onder welke voorwaarden kunnen commerciële bedrijven
een rol spelen in de regionale steunpunten ict?Het primair onderwijs omvat circa 7600 scholen. Al deze scholen zouden
volgens de ambitie van Stichting Ict op School eind 2004 moeten kunnen deelnemen
aan een regionaal samenwerkingsverband. Participatie in een samenwerkingsverband
vindt plaats op basis van vrijwilligheid. Ict op School houdt er rekening
mee dat een aantal scholen, al dan niet op principiële gronden, niet
zal willen participeren in een samenwerkingsverband. Vooralsnog wordt ervan
uitgegaan dat 95% van de scholen voor primair onderwijs daadwerkelijk zal
deelnemen aan een samenwerkingsverband. Het inventariserende onderzoek naar
samenwerkingsverbanden (zie ook vraag 310) moet laten zien of deze inschatting
reëel is.Naar de mening van Ict op School telt het aantal scholen dat deelneemt
aan een samenwerkingsverband zwaarder dan het aantal samenwerkingsverbanden.
Uitgaande van het huidige gemiddelde aantal van 50 scholen per samenwerkingsverband
zou in de eindsituatie gedacht kunnen worden aan ongeveer 150 samenwerkingsverbanden.Ict op School gaat uit van samenwerkingsverbanden die worden opgericht
door onderwijsinstellingen. Bij samenwerking gaat het vooral om het bundelen
van de vraag naar (ict-) producten en diensten en het uitwisselen van ervaring
tussen scholen.De relatie van commerciële bedrijven met samenwerkingsverbanden is
er in het algemeen een van leverancier en klant.310Wanneer wordt de Kamer geïnformeerd over de resultaten
van het grootscheepse inventariserende onderzoek naar samenwerkingsverbanden
op het terrein van ict in het onderwijs? In opdracht van wie is dit onderzoek
uitgevoerd en welke kosten zijn met dit onderzoek gemoeid? Welke vragen beoogt
men met dit onderzoek te beantwoorden? Hoe is dit onderzoek uitgevoerd en
wie heeft eraan meegedaan?De resultaten van het onderzoek worden in november van dit jaar verwacht.
Stichting Ict op School zal de onderzoeksresultaten publiceren zodat ook de
Kamer daarvan kennis kan nemen.Het onderzoek wordt in opdracht van Ict op School uitgevoerd door het
onderzoeksinstituut Oberon te Utrecht. De kosten van het onderzoek bedragen € 150 000
en worden gedekt binnen de begroting van Ict op School. Dit bedrag is inclusief
de kosten die verbonden zijn aan de inschakeling van de schoolbegeleidingsdiensten
bij de verzameling van gegevens.Het onderzoek brengt in kaart waar wordt samengewerkt op het terrein van
ict en waar dus niet. Op die manier krijgt Ict op School scherper in beeld
waar gerichte stimulering van samenwerking moet plaatsvinden.Tevens is het de bedoeling dat het onderzoek inzicht verschaft in de omstandigheden
die gunstig, dan wel ongunstig zijn om in een regio tot samenwerking tussen
scholen te komen.311Kan worden gespecificeerd op welke wijze het tweederde
deel van het jaarlijks budget van € 2,7 miljoen van de stichting
Ict op school, dat niet gericht wordt ingezet ter stimulering van regionale
samenwerking, wordt besteed?De verdeling van het jaarlijkse budget van € 2,7 miljoen van
de stichting Ict op school is als volgt:(bedragen x € 1) Regionale samenwerking525 000Organisatie en leerprocessen300 000 Techniek en beheer250 000 Onderzoek en analyse75 000Website150 000 Communicatie200 000De resterende kosten hebben betrekking op de apparaatskosten (€ 1,2
miljoen) van de stichting. Hiervan is één derde deel toe te
rekenen aan regionale samenwerking en tweederde deel aan de overige activiteiten.
De werkwijze van de stichting en rol die ze vervult is die van procescoördinator
en consumentenorganisatie.312Kan worden aangegeven op welke wijze de stichting Kennisnet
ervoor denkt te gaan zorgen dat er voldoende aanbod beschikbaar is van educatieve
software voor docenten en leerlingen?De Stichting Kennisnet is niet verantwoordelijk voor het ontwikkelen van
educatieve software. Dat zijn de content-leveranciers. De Stichting Kennisnet
probeert wel drempels te verlagen voor content-aanbieders om educatieve software/content
te ontwikkelen, zodat er digitaal lesmateriaal voor het onderwijs beschikbaar
komt. De Entree-dienst (zie ook vraag 307) is hiervan een voorbeeld.Met de ontwikkeling van zo'n dienst zijn aanzienlijke kosten gemoeid,
terwijl het voor aanbieders van content wel belangrijk is dat zij een mechanisme
hebben waarlangs zij kunnen controleren of een gebruiker er recht op heeft
hun software/content te raadplegen. Als elke aanbieder dit zelf zou moeten
ontwikkelen zou dat niet van de grond komen en een onacceptabele last voor
gebruiker inhouden (de vele login-namen en passwords). Nu de Stichting Kennisnet
deze dienst heeft laten ontwikkelen, blijken vele content-aanbieders geïnteresseerd.
Daarnaast maakt Kennisnet reeds bestaand aanbod geordend toegankelijk via
de portal www.kennisnet.nl. Dat stimuleert het
gebruik in het onderwijs en daardoor weer de interesse van content-leveranciers
om te investeren.313Op welke wijze moet de portalsite www.kennisnet.nl
gezien worden als een «virtueel intern» netwerk?Het kennisnetdomein is een virtueel netwerk voor het onderwijs. Binnen
dit domein hebben onderwijsgebruikers de mogelijkheid om bij informatie en
diensten voor het onderwijs te komen via verbindingen waarvan de kwaliteit
gewaarborgd is.De kennisnetportal (www.kennisnet.nl) biedt
een geordende toegang tot de informatie op het kennisnetdomein.314Kunnen cijfers worden gegeven bij het aanbod van software
en content dat via de portalsite www.kennisnet.nl gebundeld moet worden? Om hoeveel websites of educatieve programma's gaat het? Op welke wijze
bundelt de portalsite dit aanbod? Wat is precies de meerwaarde van de portalsite
van Kennisnet ten opzichte van reeds op het internet aanwezige startpagina's
of zoekmachines?De hoeveelheid aanbod groeit steeds. Er zijn nu zo'n 60 000 pagina's
beschikbaar. Kennisnet ordent deze pagina's zodat de gebruiker niet lang hoeft
te zoeken naar wat voor hem of haar geschikt is, maar direct die content vindt
die voor zijn rol in het onderwijs hulp biedt. De portal bestaat nu uit ingangen
voor drie sectoren (po, vo en bve) en daarin kan meteen op de eerste pagina
gekozen worden voor de rol die iemand binnen die sector vervult (leerling,
docent etc.). Er zijn zo'n 25 van deze subportals.De meerwaarde van deze aanpak
is gelegen in het feit dat er zoveel op internet te vinden is dat docenten
en leerlingen daar veel tijd aan kwijt zijn. De ordening die Kennisnet biedt
maakt het gebruik van internet in het onderwijs gemakkelijker.Een goed voorbeeld
hiervan is de vakwijzer, waarin op bijvoorbeeld vakken en sectoren gezocht
kan worden naar links op internet. Deze links zijn door collega-docenten gevonden,
beschreven en beoordeeld, waardoor een docent meteen weet wat hij eraan heeft
in de les.315Wat zijn de streefwaarden van de stichting Kennisnet
ten aanzien van «tevreden klanten»? Waarover moeten deze klanten
precies tevreden zijn? Hoe wordt dit gemeten? Hoe worden deze streefwaarden
uitgesplitst over de verschillende onderwijssectoren?De Stichting Kennisnet vindt het een voorwaarde dat haar klanten tevreden
zijn over het aanbod dat zij op Kennisnet vinden.Streefwaarden hebben betrekking op de frequentie van het gebruik en de
beoordeling van het aanbod op Kennisnet door managers, ict-coördinatoren
en docenten.Periodiek wordt de tevredenheid gemeten. Er is een nulmeting van
het NIPO in het najaar van 2001 gedaan. De volgende meting vindt eind 2002
plaats. Op basis van de nulmeting vindt longitudinaal onderzoek naar de tevredenheid
van de gebruikers plaats.Daarnaast wordt de tevredenheid meegenomen in het kader van de ict-monitor
en de rapportages van de inspectie van het onderwijs.316Wat wordt precies bedoeld met de «vraagsturing»
waardoor de stichting Kennisnet zich in zijn meerjarenplan laat leiden? Om
wat voor vraag gaat het precies en welke instanties stellen deze vragen? Op
welke wijze neemt de stichting kennis van deze vragen?De strategie van vraagsturing houdt in dat de Stichting Kennisnet zich
laat leiden door de vraag van het onderwijs naar ondersteuning en aanbod en
niet zelf invult wat zij denkt dat het onderwijs nodig heeft. Dat houdt in
dat de sites getest worden door het onderwijs, er steeds contact is met scholen,
leerlingen en managers om het aanbod te optimaliseren naar de wensen van de
gebruikers. Sinds het bestaan van de Stichting Kennisnet (nu 1 jaar) heeft
de Stichting allerlei acties ondernomen om het aanbod goed af te stemmen op
de wensen van gebruikers. Er zijn vele klankbordgroepen van docenten, leerlingen,
en managers actief die de inrichting van de site en de toepasbaarheid van
het aanbod toetsen. Voor de rol van toezichthouder op het contract met nl.tree
zijn gebruikersgroepen actief die bijvoorbeeld ook instrumenten ontwikkelen
om de tevredenheid van scholen over hun aansluiting te meten. Zo heeft de
leverancier van de aansluitingen direct zicht op de tevredenheid en kan de
Stichting Kennisnet namens het onderwijs nl.tree aanspreken op goede en slechte
kanten aan de dienstverlening.317Wat wordt bedoeld met «personalisatie»
in het meerjarenplan van de stichting Kennisnet?Hiermee wordt bedoeld dat het aanbod zoveel als mogelijk op maat van de
gebruikers gesneden is. Daarom is de portal opnieuw ingedeeld in een veelheid
aan portals voor specifieke gebruikersgroepen (zie vraag 314) en wordt de
Entreedienst geïntroduceerd (zie vraag 307). Zie ook het antwoord op
vraag 56.318Wat wordt precies bedoeld met «het aanbod van
educatieve content» in het meerjarenplan van de stichting Kennisnet?Om Kennisnet succesvol in te zetten ten dienste van het onderwijs zijn
drie bouwstenen voorwaardelijk: educatieve content, diensten en infrastructuur.
Er moet een verbinding zijn waarlangs men met een goede kwaliteit bij de educatieve
content kan komen, er moet een aantal diensten zijn die het mogelijk maakt
goed gebruik te maken van die content (bijvoorbeeld Entree) en er moet een
aanbod aan educatieve content zijn. Voor dat laatste is de Stichting Kennisnet
niet verantwoordelijk. Dit aanbod wordt ontwikkeld door partijen in de markt,
bijvoorbeeld de educatieve uitgevers. Kennisnet zorgt ervoor dat dit aanbod
goed geordend voor het onderwijs toegankelijk is.319Wat wordt in tabel 10.1 bij de streefwaarden 2003–2005
voor de doelen van Kennisnet precies bedoeld met «maandelijks gebruik
docenten/leerlingen»? Gaat het hierbij om toegang tot internet via de
Kennisnetaansluiting, het zoeken van informatie of het gebruik van applicaties
op de portalsite van Kennisnet, het gebruik van de e-maildienst of de hostingdienst?
Kunnen deze streefwaarden nader worden gespecificeerd naar de soort dienst?
Gaat het hierbij om percentages van de lestijd dat men gebruik maakt van de
voorziening, of om percentages docenten/leerlingen die gebruik maken van de
voorziening? Waarom ligt de streefwaarde voor leerlingen beduidend lager dan
die van docenten, terwijl leerlingen in het algemeen betere ict-skills hebben
dan docenten? Waarom ligt zelfs in 2005 de streefwaarde voor scholieren nog
op 50% of minder? Waarom wordt voor de periode 2003–2005 geen toename
van het gebruik nagestreefd?Bij de streefwaarde gaat het erom dat docenten en leerlingen minstens
maandelijks gebruik maken van het aanbod aan content en applicaties op Kennisnet.
Dit is niet te specificeren naar applicatie of aanbod, omdat dit voor elke
leerling of docent anders zal zijn. De één is op zoek naar informatie
in de werkstukbank, de ander naar een lesvoorbereiding. In de streefwaarden
zoals genoemd voor 2003–2005 is geen toename te zien, omdat deze waarden
in deze periode bereikt worden, dus uiterlijk in 2005. Indien de streefwaarden
eerder bereikt worden, worden de doelen door de Stichting Kennisnet bijgesteld.
Kennisnet richt zich eerst op docenten omdat voor hen het gemak, genot en
gewin groot kunnen zijn. Lesvoorbereidingen hoeven minder tijd te kosten,
actuele informatie is zo gevonden.320Wat wordt in tabel 10.1 bij de streefwaarden 2003–2005
voor de doelen van Kennisnet precies bedoeld met «100% educatieve aanbod
content»? Houdt dit in dat 100% van het aanbod op Kennisnet educatief
van karakter zou moeten zijn? Welk ander aanbod zou er nog kunnen zijn naast
educatieve content? Indien de waarde reeds 100% is, waarom wordt dit dan nog
als streefwaarde gehanteerd?In de begroting wordt gedoeld op de gemaakte afspraken met de educatieve
(Escon-) uitgeverijen. Zij zullen voor al hun onderwijsmethoden digitaal educatief
materiaal ter beschikking stellen dat kan worden benaderd via Kennisnet. Uiterlijk
2005 zal dit zijn gerealiseerd (zie ook vraag 325).In de begroting 2004 zal in overleg met de stichting kennisnet meer specifieke
streefwaarden worden genoemd.321Wat wordt in tabel 10.1 bij de streefwaarden 2003–2005
voor de doelen van Kennisnet precies bedoeld met «80% on-line leeractiviteit»?
Moeten scholieren 80% van hun lestijd bezig zijn met on-line leren? Moet 80%
van de scholieren (wel eens) bezig zijn met on-line leren? Waarom blijft deze
streefwaarde in de periode 2003–2005 gelijk?Hiermee wordt bedoeld dat 80% van de tijd die leerlingen on line leren,
zij dit op of via Kennisnet doen. In de streefwaarden zoals genoemd voor 2003–2005
is geen toename te zien, omdat deze waarden in deze periode bereikt worden,
dus uiterlijk in 2005.322Op welke wijze zal de stichting Kennisnet een kwalitatief
hoogwaardig aanbod van content realiseren voor het onderwijsveld? Welke instantie
zal het extern onderzoek uitvoeren naar de meetbaarheid van de doelstellingen?Zie ook vraag 312 en 318. De doelstellingen zoals genoemd in het meerjarenplan
worden gemeten door het NIPO.323Hoe wordt de jaarlijkse subsidie van € 18,6
miljoen voor de stichting Kennisnet verdeeld over salarissen en huisvesting,
onderhoud en uitbouw van de portalsite Kennisnet en ontwikkeling van educatieve
content?De Stichting Kennisnet ontwikkelt geen educatieve content.Zij heeft als taken de ontwikkeling en onderhoud van de portalsite en
daarvoor benodigde diensten en het toezicht. Dit is globaal als volgt verdeeld:Personeel: € 7,5 miljoen, waarvan:• € 2 miljoen toezicht infrastructuur• € 2 miljoen ontwikkeling en onderhoud portalsite www.kennisnet.nl• € 0,5 miljoen productontwikkeling• € 3 miljoen communicatie, staf en overige Activiteiten: € 8,0
miljoenHuisvesting en facilitaire zaken: € 0,8 miljoenReserveringen, afschrijvingen, diversen: € 2,5 miljoen.324Op welke wijze worden marktpartijen gestimuleerd om
educatieve software/content te ontwikkelen?Zie de antwoorden op de vragen 312 en 318.325Hoeveel van de 200 methodensites die door de vier grote
educatieve uitgeverijen zijn toegezegd voor het schooljaar 2001–2002,
zijn inmiddels gerealiseerd? Wat zijn de oorzaken van de achterstand voor
die sites die nog niet zijn gerealiseerd en wanneer worden deze sites volgens
planning wel opgeleverd? Hoeveel van deze sites zijn uitsluitend via Kennisnet
toegankelijk? Op welke wijze zijn methodensites via Kennisnet toegankelijk?
Welke kosten zijn er voor leerlingen/docenten om methodensites van educatieve
uitgeverijen te benaderen en op welke wijze worden deze kosten verrekend met
de uitgevers?Volgens opgave van de ESCON uitgevers van juli 2002, zijn er per dit schooljaar
180 methodesites online. In het schooljaar 2003–2004 zal het aantal
methoden ruim de 200 overstijgen.Daar de brede introductie van de Entreedienst per schooljaar 2003 plaats
zal vinden zijn er nu nog geen sites uitsluitend via Kennisnet toegankelijk.Via Kennisnet zijn per doelgroep en per vak overzichten beschikbaar van
online lesmateriaal met verwijzing naar de desbetreffende sites van de uitgevers.De kosten voor de leerlingen/docenten om de methodesites te kunnen gebruiken
zullen naar alle waarschijnlijkheid worden versleuteld in het gebruik van
de methode.326Welk bedrag is voor 2003 beschikbaar voor de subsidieregeling
ict-projecten in het onderwijs?Het bedrag voor de afwikkeling van de subsidieregeling in het onderwijs
bedraagt € 2,5 miljoen. De subsidieregeling ict is voor nieuwe aanvragen
gesloten. De financiering betreft de financiële afwikkeling van de lopende
projecten.327Hoeveel geld wordt in 2003 en daaropvolgende jaren
beschikbaar gesteld voor VICTO (vmbo ict onderwijs)? Hoelang duurt dit project
en wanneer en op welke wijze worden de resultaten hiervan geëvalueerd?Er is op het moment geen geld ter beschikking gesteld voor VICTO in het
jaar 2003 en verdere jaren. Het project loopt officieel af op 31 december
2002 met een mogelijke uitloop naar 2003. Met de projectorganisatie wordt
overlegd hoe en op welk moment de evaluatie ter hand zal worden genomen.328Voor welke expertisegebieden zijn inmiddels expertisecentra
ict in onderwijs opgericht? Wat zijn de criteria voor het oprichten van een
expertisecentrum? Wie mag een expertisecentrum oprichten en welke financiële
middelen zijn daarvoor beschikbaar?Expertisecentra ict zijn aangewezen voor acht onderwerpen: Nederlandse
taal, rekenen/wiskunde, natuurwetenschappen en techniek, moderne vreemde talen,
NT2, beroepsgerichte vakken vmbo, culturele vakken, elektronische leeromgevingen.In 2000 zijn open aanbestedingsprocedures gevolgd voor het aanwijzen van
expertisecentra ict.De expertisecentra ict zijn (consortia van) bestaande organisaties die
zich al jaren hebben bewezen op het gebied van onderwijsvernieuwing op elk
van de acht onderwerpen. Rede voor oprichting van deze expertisecentra is
gelegen in de noodzaak additionele stimulansen te ontplooien gericht op een
adequate ict integratie binnen deze onderwijs domeinen. In totaal hebben de
acht expertisecentra ict over de jaren 2001 en 2002 voor € 442 435
subsidie ontvangen voor bovengenoemde activiteiten. In 2003 is een bedrag
van € 0,6 miljoen gereserveerd.329Binnen welke kaders kunnen scholen experimenteren met
de inzet van ict binnen de projecten «proeftuinen ict in innovatief
onderwijs»?De scholen die op dit moment betrokken zijn bij een zogenaamde proeftuin
innovatief leren en ict hebben als voorwaarde voor het ontvangen van subsidie
een projectplan opgesteld. Binnen de kaders van deze projectplannen staat
het deze scholen vrij om te experimenteren met de inzet van ict.330Is er reeds een ict-innovatiefonds opgericht waarin
het bedrijfsleven kan participeren om de ontwikkeling van professionaliseringstrajecten
voor onderwijsmedewerkers op het gebied van ict te bevorderen? Zo neen, waarom
is dit nog niet gebeurd en wanneer zou een dergelijk fonds wel opgericht kunnen
worden? Zo ja, welke bedrijven hebben reeds bijgedragen aan het fonds? Onder
welke voorwaarden kunnen bedrijven (in de toekomst) bijdragen aan zo'n fonds?
Wie organiseert (in de toekomst) de besteding van middelen uit het ict-participatiefonds
en hebben bedrijven ook enige zeggenschap in de besteding van deze middelen?Sinds april 2001 is de stichting Platform Onderwijs en Informatiesamenleving
actief. Deze stichting ontvangt subsidie om het bedrijfsleven te betrekken
bij initiatieven rond ict in het onderwijs. Momenteel worden deze initiatieven
uitgewerkt in de navolgende vormen:Vorming van een samenwerkingsverband tussen bedrijfsleven en scholen waarbij
bedrijven menskracht en knowhow ter beschikking stellen voor het beheer van
de lokale ict-infrastructuur. Er wordt aansluiting gezocht bij de regionale
samenwerkingsverbanden van onderwijsinstellingen (en anderen). Het idee is
dat het bedrijfsleven helpt de infrastructuur te ontwikkelen en de school
leert het beheer zelf structureel te organiseren. VNO-NCW ondersteunt dit
initiatief.Inrichten van een digitale consultdesk waar vragen van scholen worden
beantwoord en andere scholen van de antwoorden gebruik kunnen maken.Een overzicht van de – complexe – bedrijfskolom waarbij het
ict bedrijfsleven haar aanbod voor het onderwijsveld duidelijk presenteert.Het
platform werkt samen met de stichting Ict op school, waarbij het platform
de zijde van het bedrijfsleven vertegenwoordigd en Ict op school de zijde
van het onderwijs.De economische situatie is momenteel van dien aard dat bedrijven aarzelen
om zich te binden aan een bijdrage. Het Platform Onderwijs en Informatiesamenleving
zal de producten met een publiciteitscampagne later dit jaar presenteren.331Wat zijn voor het Nederlandse onderwijs de belangrijke
doelstellingen van eEurope en het eLearning ActiePlan? Op welke wijze wordt
over deze initiatieven gerapporteerd?In vervolg op eEurope heeft de Europese Raad in Lissabon in maart 2001
het Actieplan eLearning aangenomen. In dit plan zijn doelstellingen vastgelegd
voor Europese samenwerking op het gebied van infrastructuur en uitrusting,
deskundigheidsbevordering, diensten en content en versterking van samenwerking
en dialoog. Tot deze doelstellingen horen het aansluiten van alle scholen
op internet, het beschikbaar hebben van tenminste één on line
computer voor elke 15 leerlingen, en dat docenten over voldoende ict-vaardigheden
beschikken om binnen het onderwijs gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden
van internet en multimedia.In de afgelopen periode hebben het eEurope initiatief en het eLearning
actieplan van de Europese Commissie meer vaart en omvang gekregen. Nederland
levert een vertegenwoordiger in de overlegorganen van de Europese
Commissie die in dit kader zijn opgericht (eEurope benchmarking expertgroep,
eLearning ActiePlan werkgroep). Bovendien zijn de doelstellingen van eEurope
en eLearning vertaald naar activiteiten in het kader van Onderwijs on line.Uit cijfers van de ict-onderwijsmonitor ICT in cijfers
2001–2002 blijkt dat Nederland zich tot de internationale kopgroep
mag rekenen als het gaat om ict in het onderwijs.Over de positionering van Nederland in internationaal verband is regelmatig
gerapporteerd in de rapportages over de uitvoering van het actieplan Onderwijs
On Line.332Met welke landen binnen Europa wordt samengewerkt om
Europese projectvoorstellen in te dienen? Hoe is de keuze voor deze landen
bepaald? Wanneer zullen de eerste concrete projectvoorstellen worden ingediend?Nederland participeert in het samenwerkingsverband European Schoolnet
(EUN), waaraan ministeries van onderwijs van in totaal 23 landen deelnemen.
De doelstelling van dit samenwerkingsverband is het uitwisselen van kennis
en ervaringen en samenwerking op het gebied van ict in het onderwijs. Het
EUN organiseert voor de Europese Commissie onder ander het jaarlijkse evenement
eSchola.Nederland stimuleert actieve bemiddeling tussen enerzijds Europese activiteiten
en fondsen en anderzijds Nederlandse scholen en initiatieven, bijvoorbeeld
door participatie in het Europees Netwerk van Innovatieve Scholen en deelname
aan ontwikkelings- en onderzoeksnetwerken op ict-gebied. Een ander recent
voorbeeld is de deelname van het expertisecentrum Elektronische Leeromgevingen
en het Europees Platform aan de Networks of Excellence in het 5e Framework Programme van de
Europese Commissie. Dit netwerk is geïnitieerd door het EUN en is bedoeld
om onderzoeksresultaten op het gebied van ict en onderwijs sneller te verspreiden
naar scholen.Een beperkt aantal intermediaire instellingen werkt samen om scholen te
ondersteunen bij internationale activiteiten en projecten. OCenW faciliteert
hen daarvoor. Deze instellingen hebben onder andere de volgende activiteiten
reeds ondernomen: eSchola: In dit project kunnen scholen, docenten, steden
en regio's in Europa met elkaar on-line ervaringen, good practices en innovatieve
resultaten uitwisselen over het gebruik van ict in het onderwijs (zie ook
www.escola.nl);eSchola Wedstrijd: een wedstrijd gekoppeld aan eSchola, waaraan
scholen uit heel Europa kunnen deelnemen door een door leraren en leerlingen
ontwikkelde ict-lespraktijk in te zenden;Netdgen: een initiatief van de Europese Commissie waarbij gedurende een
week in heel Europa activiteiten worden georganiseerd om het gebruik van internet
en nieuwe media door jongeren (15–25 jaar) te stimuleren (zie ook www.netdays.org);MyEurope:
meer dan 1 100 Europese scholen nemen deel aan projecten en een community
met als doel meer aandacht in het onderwijs voor Europese waarden en cultuur
(www.eschoolnet.org). Hiervoor zijn samenwerkingsverbanden opgezet en wordt
de Europese dimensie geïntegreerd in het dagelijks leren. Daarbij is
speciale aandacht voor Midden- en Oost-Europese scholen en scholen in de EU-lidstaten.333Klopt het dat in tabel 10.2 een bedrag van € 3
miljoen is gereserveerd voor «gebruik ict als onderwijsmiddel»,
terwijl in de uitwerking van dit beleidsartikel op p. 244 € 2,5
miljoen is gereserveerd voor projecten om ict als onderwijsmiddel
te bevorderen en € 1 miljoen voor de projecten binnen Grassroots?
Hoe wordt dit verschil van € 500 000 verklaard?Het klopt dat in de tabel voor gebruik van ict als onderwijsmiddel € 3
miljoen is gereserveerd. In de tabel worden onderwerpen van de operationele
doelen in hele bedragen gepresenteerd. Ten opzichte van het totaal dat beschikbaar
is voor ict was de afronding nodig.334Klopt het dat in de meerjarenbegroting onder beleidsartikel
10 voor de beleidsdoelstelling «het faciliteren van scholen bij de integratie
van ict» (infrastructuur Kennisnet) nà 2003 geen bedrag is opgenomen?
Is het niet verder investeren in de Kennisnet-infrastructuur nà 2003
geen enorme desinvestering? Wat is de regering voornemens hieraan te gaan
doen?Zie het antwoord op vraag 56.335Wat zijn de «overige activiteiten», waarvoor
in 2004 € 1 miljoen en in 2005–2007 jaarlijks € 3
miljoen wordt gereserveerd?De overige activiteiten betreffen de kosten voor communicatie en draagvlak,
inhuur deskundigheid en het beleid voor cultuur en emancipatie. Op cultuur
en emancipatie zal voor het jaar 2003 circa € 0,5 miljoen nodig
zijn voor inhoudelijke projecten op Kennisnet. Voor de andere componenten
zullen de resterende middelen worden besteed. De oploop naar € 3
miljoen is nodig voor bestuurlijk gebonden kosten van de beleidsprogrammering
inclusief de activiteiten zoals hiervoor genoemd.336Wanneer vindt de eindevaluatie plaats van het educatief
programma van de stichting SURF? Op welke wijze wordt de Kamer hierover geïnformeerd?
Kunnen de bevindingen in de eindevaluatie nog van invloed zijn op de hoogte
van de toegezegde overheidsbijdrage voor 2003?SURF heeft dit jaar zijn meerjarenplan 2003–2006 «de kern
van de zaak» bekend gemaakt. Het plan betreft een breed terrein van
ict-dienstverlening voor onderwijs, onderzoek en organisatie.Voortzetting van het programma SURF-educatief maakt onderdeel uit van
dit programma. SURF heeft voor een deel van deze activiteiten, in het bijzonder
de vernieuwende projecten, steun gevraagd bij de overheid. De voornemens voor
het SURF-educatief programma zijn gebaseerd op een evaluatie die SURF zelf
heeft laten uitvoeren. Op basis van het meerjarenplan heeft de staatssecretaris
steun toegezegd ter hoogte van € 6 miljoen, waarbij prioriteit is
uitgesproken voor het SURF-educatiefprogramma. Bij de definitieve toekenning
zullen nadere afspraken worden gemaakt over evaluatie. Zodra de evaluatie
beschikbaar is zal de Kamer hierover worden geïnformeerd. Deze evaluatie
kan geen invloed hebben op de toewijzing voor 2003, mogelijk wel voor de latere
jaren.337Waarom is het voornemen tot het instellen van een commissie
inzake de invoering van studentenbelasting (zoals meegedeeld in het persbericht
bij de begroting) niet opgenomen in de begroting? Kan de Kamer hierover afzonderlijk
en tijdig worden geïnformeerd?Het instellen van een commissie is aangekondigd in de begroting (pag.
27). In het beleidsprogramma 2003–2006 is opgenomen dat een commissie
zal worden ingesteld die studie verricht naar een passend stelsel van studiefinanciering
voor de langere termijn.Een stelsel dat recht doet aan verregaande differentiatie en flexibilisering
binnen het hoger onderwijs en de internationale mobiliteit van studenten.
Hiervoor zal een internationaal vergelijkend onderzoek naar inkomensafhankelijke
leenstelsels worden verricht. De Kamer zal hier op korte termijn nader over
worden geïnformeerd.338Hoe verhoudt het streven onderwijs voor iedereen toegankelijk
te maken, ook voor mensen met een lager inkomen, zich tot het voornemen differentiatie
in de collegelden toe te passen?Onderzocht moet worden in hoeverre en in welke gevallen differentiatie
van collegegelden doorgevoerd kan worden.Daarnaast moet gekeken worden naar voorzieningen om de toegankelijkheid
te waarborgen, bijvoorbeeld binnen het stelsel van studiefinanciering.339Waarom wordt de verhoging van het les- en collegegeld
alleen gecompenseerd via de aanvullende beurs en niet via de basisbeurs?Alle normen in de begroting 2003 zijn, overeenkomstig de begrotingsvoorschriften
op prijspeil 2002. Dit betekent dat deze normen voor het jaar 2003 en volgende
vooralsnog constant zijn gehouden op het niveau 2002.In de begrotingsvoorschriften wordt een uitzondering gemaakt voor de raming
van het les- en collegegeld. Bij de raming hiervan dient wel reeds rekening
gehouden te worden met de jaarlijkse indexering, die plaatsvindt op basis
van de inflatie. In de raming van de begrotingsuitgaven is dit verwerkt door
ook dit alvast te vertalen in een verhoging van de norm voor de aanvullende
beurs.Bij definitieve vaststelling van alle normbedragen van de studiefinanciering
voor het jaar 2003 worden alle normen geïndexeerd op basis van inflatie,
zowel de normen van de basisbeurs, de maximale aanvullende beurs als de maximale
rentedragende lening. De indexering van de les- en collegegelden werkt door
in de hoogte van het normbudget van de studiefinanciering, die vervolgens
weer mede bepalend is voor de hoogte van de aanvullende beurs. De systematiek
van indexering van de normen voor studiefinanciering ligt exact vast in de
WSF2000.340Kan uit de uitspraak dat «het vergroten van het
leenvolume geen zelfstandige doelstelling van het overheidsbeleid is»
worden afgeleid dat de hoogte van basisbeurs en de aanvullende beurs in relatie
tot het leengedeelte in elk geval niet verder zal dalen?Iedereen met de juiste vooropleiding moet verder kunnen studeren. De overheid
geeft daarom iedereen die gaat studeren een basisbeurs en een ov-studentenkaart
en eventueel een aanvullende beurs en een lening. Studiefinanciering is een
zaak van drie partijen. Van ouders en studenten wordt verwacht dat zij meebetalen
aan de opleiding. Studenten kunnen hun deel van de kosten betalen door bijvoorbeeld
een lening te nemen. Het is in dit laatste geval van belang dat de leenfaciliteit
voor studenten goed toegankelijk is. Het verstrekken van een lening is geen
doel op zichzelf, maar om het onderwijs toegankelijk te houden. Het leengedeelte
wordt evenals de basisbeurs en de aanvullende beurs jaarlijks geïndexeerd.341Is de Algemene Maatregel van Bestuur rond de kwijtschelding
van de aanvullende beurs van studenten die hun studie niet afgemaakt hebben
reeds in werking getreden?De Algemene Maatregel van Bestuur rond de kwijtschelding van de aanvullende
beurs treedt in werking met ingang van 1 januari 2003.342Kan de regering nader verklaren wat zij bedoelt met
«het expliciteren van de rol van de ouders in het stelsel van studiefinanciering»?
Is de regering bereid als onderdeel hiervan de ouderlijke bijdrage op grond
van de WSF2000 te fiscaliseren om zo het probleem van de zogeheten «weigerouders»
tegen te gaan?Ten opzichte van de oude wet (WSF) is de rol van de ouders explicieter
aangegeven geworden in het stelsel van studiefinanciering van de WSF2000.
Studiefinanciering is een zaak van drie partijen: de overheid, de ouders en
de student.Er wordt aangegeven welke bijdrage ouders geacht worden te geven. De gedachte
hierachter is dat ouders nadrukkelijk worden betrokken bij de financiering
van de studie van hun kinderen.Om deze reden is fiscalisering van de ouderlijke bijdrage geen optie.
De betrokkenheid van ouders zou afnemen omdat hun bijdrage niet meer rechtstreeks
naar hun studerende kind gaat.Voor situaties waarin de relatie tussen kind en ouder dusdanig verstoord
is dat er voor lange tijd geen contact tussen beiden meer is, is een voorziening
gecreëerd in de WSF2000.343Is de regering bereid om de aanvullende beurs volledig
onder de werking van de prestatiebeurs uit te halen om zo na afloop van de
studie een gelijke uitgangspositie te realiseren voor degenen die tijdens
hun studie recht hadden op een aanvullende beurs en degenen die dat niet hadden?Bij de behandeling van de WSF2000 is deze discussie gevoerd met als resultaat
het uit de prestatiebeurs halen van de aanvullende beurs in het eerste jaar
en in een mogelijkheid voor kwijtschelding van de aanvullende beurs in latere
jaren.Debiteuren die – objectief gezien – draagkrachtig genoeg zijn
om hun studieschuld te kunnen aflossen, behoren naar mijn mening niet voor
kwijtschelding in aanmerking te komen. Een dergelijke operatie zou incidenteel
een stijging van de relevante uitgaven betekenen van € 430 miljoen.
Dit is niet wenselijk.344Kunnen studenten hun resterende studiefinancieringsrechten
inzetten voor alle (ook commerciële) postinitiële opleidingen?Bij de invoering van de bachelor-mastersystematiek in het hoger onderwijs
zijn de mogelijkheden voor studenten om resterende rechten in te zetten verruimd.
Studenten kunnen hun resterende studiefinancieringsrechten nu ook inzetten
voor geaccrediteerde postinitiële masteropleidingen.345Is het definitieve contract voor de reisvoorziening
vanaf 2003 inmiddels ondertekend? Wordt de Kamer hierover geïnformeerd?Het definitieve contract over de ov-studentenkaart is 17 juli jl.
ondertekend. De Tweede Kamer zal hierover in november nader worden geïnformeerd.346Kan de regering uiteenzetten wat haar ambities zijn
met betrekking tot de uitvoering van de notitie «Studeren zonder grenzen»,
ofwel het meeneembaar maken van studiefinanciering naar andere landen binnen
Europa? Hoe beoordeelt de regering de stelling van de vorige minister van
Onderwijs dat een grootschalige meeneembaarheid van studiefinanciering, zoals
bedoeld in de notitie, niet meer mogelijk is? Hoe verhoudt deze stelling zich
tot de ambitie te komen tot de verregaande internationalisering van het hoger
onderwijs?Recente uitspraken van het Europees Hof van Justitie en de Europese Commissie,
duiden erop dat het begrip «Europees burgerschap» steeds meer
een zodanige invulling krijgt dat dit kan leiden tot forse onbedoelde aanspraken
op studiefinanciering door Europese burgers.Tenminste als de studiefinanciering ongeclausuleerd meeneembaar wordt
gemaakt. In het ergste scenario zullen de kosten zeer hoog zijn. Daarom zal,
binnen de kaders van «Studeren zonder grenzen», nader worden verkend
op welke wijze het meenemen van studiefinanciering naar het buitenland wél
kan worden verruimd en dus ook wanneer niet. Voor de langere termijn is dit
bovendien een van de redenen om een commissie in te stellen die zich buigt
over een nieuw stelsel voor de studiefinanciering.347Hoe staat het met het onderzoek naar de mogelijkheid
om ook studenten in het middelbaar beroepsonderwijs een OV-studentenkaart
aan te bieden en de besluitvorming daarover?Zoals mijn ambtsvoorganger u bij brief d.d. 3 juni 2002 heeft laten
weten is bij de onderhandelingen die onlangs zijn gevoerd over een nieuw contract
voor de studenten die aanspraak kunnen maken op studiefinanciering (ho-studenten
en bol-deelnemers van 18 jaar en ouder) de mogelijkheid van een ov-kaart voor
jonge bol-deelnemers betrokken en is dit onderzoek afgerond. De kosten voor
een ov-kaart voor bol-deelnemers jonger dan 18 jaar variëren, afhankelijk
van de doelgroep, tussen de € 25 miljoen en € 65 miljoen.
In de begroting 2003 zijn hier geen middelen voor beschikbaar.348Op welke wijze zal de koppeling van de WSF2000-bestanden
aan de Gemeentelijkee Basisadministratie Persoonsgegevens (GBA) worden geëvalueerd?
Welke effecten merken studenten op de kamermarkt van het inwerkingtreden van
deze maatregel, bijvoorbeeld door het slinken van het aanbod van kamers? Is
de regering voornemens deze mogelijke nadelige gevolgen te compenseren?Per 1 september 2002 zullen studenten die voor de eerste keer gebruikmaken
van studiefinanciering alleen in aanmerking komen voor een uitwonendenbeurs
als zij correct staan ingeschreven in de Gemeentelijke Basisadministratie
Persoonsgegevens. Voor al ingeschreven studenten geldt dit niet. Mogelijke
effecten van de koppeling zijn af te meten aan de mate van uitwonendheid van
eerstejaarsstudenten. Ik heb de Informatie Beheer Groep dan ook gevraagd om
dit vanaf 1 september 2002 te monitoren.In hoeverre inwerkingtreding van deze maatregel effecten heeft op de kamermarkt
is nu nog niet te zeggen. Het ministerie van VROM heeft een aantal
acties voorgesteld om het aanbod op de woningmarkt voor studenten te vergroten
in een brief die op 4 juni 2002 aan de Kamer is aangeboden. Op dit moment
vindt overleg plaats met VROM om te bezien welke mogelijkheden er zijn om
gemeenten, hogescholen en universiteiten te stimuleren zich in te spannen
voor meer studentenhuisvesting.349Waarom vertoont de post «reisvoorziening overig»
in 2003 een zeer sterke daling in vergelijking met 2002?Bij de verwerking van de mutaties in de standen van de begroting is één
mutatie verkeerd verwerkt. Ten onrechte is een mutatie ter grootte van € 14
miljoen in 2002 verwerkt op de post «overig» van het programmaonderdeel
«reisvoorziening», waar deze geboekt had moeten worden op het
programmaonderdeel «basis- en aanvullende beurs».Door deze onjuiste mutatie valt in de begroting de post «reisvoorziening
overig» in het jaar 2002 hoger uit dan in andere jaren. De juiste stand
van de post «reisvoorziening overig» had in 2002 € 3,0
miljoen moeten zijn, waardoor er geen sprake meer is van een «zeer sterke
daling» in 2003 ten opzichte van 2002.350Is in de referentieramingen rekening gehouden met de
gevolgen van de internationalisering waardoor het aantal studerenden in het
hoger onderwijs en het aantal basisbeursgerechtigden sterker zou kunnen toenemen?Bij de referentieraming wordt impliciet rekening gehouden met de gevolgen
van de internationalisering door de systematiek die wordt gehanteerd bij het
opstellen. De raming wordt namelijk jaarlijks geactualiseerd voor de nieuwe
instroom in het hoger onderwijs, waarbij deze gegevens worden geëxtrapoleerd
op grond van ervaringscijfers. Een toename van het aantal buitenlandse studenten
betekent niet tevens een toename van het aantal basisbeursgerechtigden. Studenten
uit de Europese Unie krijgen een collegegeldvergoeding. Studenten van buiten
de Europese Unie krijgen geen enkele vorm van studiefinanciering.351Waarom is in de begroting geen rekening gehouden met
de jaarlijkse indexering op grond van inflatie en wel met de jaarlijkse indexering
van de les- en collegegelden? Op grond waarvan worden de les- en collegegelden
precies geïndexeerd en in hoeverre gaat deze indexering de indexering
op grond van inflatie te boven?Volgens de begrotingsvoorschriften dient bij het vaststellen van de begroting
voor 2003 uitgegaan te worden van het prijspeil van 2002. Gedurende de begrotingsuitvoering
wordt de prijsbijstelling op basis van indexering op grond van inflatie in
de raming verwerkt.In de begrotingsvoorschriften wordt een uitzondering gemaakt
voor de raming van het les- en collegegeld. Bij de raming hiervan dient wel
rekening gehouden te worden met de jaarlijkse indexering. Ook deze vindt plaats
op basis van de inflatie. Als maatstaf voor de inflatie wordt de ontwikkeling
van het consumentenprijs indexcijfer van het Centraal Bureau voor de Statistiek
gehanteerd.352Klopt het dat het lesgeld voor kinderen van zestien
jaar of ouder in het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs de afgelopen
vijf jaar met 29% is gestegen? Kan een overzicht worden gegeven van het lesgeld
per kind per jaar in de periode van 1998–2005? Kan er een geactualiseerd
overzicht worden gegeven van de kosten gerelateerd aan het onderwijs, die
ouders maken om hun schoolgaande kinderen te faciliteren? In
hoeverre is het onderwijs nog betaalbaar voor grote gezinnen met een laag
inkomen?Het lesgeld in het schooljaar 1997–1998 bedraagt omgerekend € 684
en is met € 201 gestegen naar € 885 voor het lopende schooljaar
2002/2003. De procentuele stijging van het lesgeld over de afgelopen 5 jaren
bedraagt dus inderdaad 29%.In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de stijging in het
lesgeld over de periode 1998 tot 2005:Overzicht lesgeld schooljaar 1997/1998–2003/2004
in euro's  1997/19981998/19991999/20002000/20012001/20022002/20032003/2004Lesgeld684684805827852885916Recentelijk is het lesgeld voor 2003/2004 vastgesteld. Het lesgeld voor
het schooljaar 2004/2005 zal, conform de Les- en cursusgeldwet, voor 1 oktober
2003 worden vastgesteld.Het NIBUD heeft onderzoek gedaan naar de schoolkosten in het voortgezet
onderwijs en de beroepsopleidende leerweg in het schooljaar 2000–2001.
In de brief van mijn voorganger (d.d. 15 oktober 2001) naar aanleiding
van dit onderzoek is een overzicht gegeven van de gemiddelde schoolkosten
2000–2001. In 2003 zal dit onderzoek worden herhaald. Ik zal de Tweede
Kamer hierover uiteraard informeren.Overigens wordt er in de WTOS rekening gehouden met het aantal schoolgaande
kinderen binnen een gezin (telkindersystematiek), waardoor gezinnen in een
gelijke financiële positie gebracht worden, onafhankelijk van het aantal
studerende kinderen.353Welke maatregelen beoogt de regering om tegemoet te
komen aan het probleem dat de tegemoetkoming in de schoolkosten vooral in
de bovenbouw van havo en vwo niet kostendekkend is? Welk maatregelen om meer
inspraak en transparantie te bevorderen zijn inmiddels genomen? Wanneer krijgt
de Kamer de beschikking over de resultaten van het nieuwe onderzoek naar de
schoolkosten?Juist met het oog op de extra kosten die ouders moeten maken voor leerlingen
in de bovenbouw havo en vwo is de tegemoetkoming in de schoolkosten bij inwerkingtreding
van de WTOS (2001 – 2002) extra verhoogd met € 68.07. Voor
de leerlingen in de examenklas is deze tegemoetkoming toereikend, voor de
leerlingen 4 havo en 4/5 vwo worden inderdaad niet alle kosten gedekt. Toch
is er niet voor gekozen om voor deze leerlingen een extra bedrag beschikbaar
te stellen. Het betreft hier immers een relatief korte periode in de schoolloopbaan.Bovendien zijn er voor de groep ouders die echt in de problemen komen,
vangnetvoorzieningen op gemeentelijk en schoolniveau.Daarnaast is het de vraag in hoeverre de kosten vermijdbaar waren geweest
als er andere keuzes waren gemaakt door ouders en schoolbesturen.Om de schoolkosten te beheersen en ouders beter in stelling te brengen
heeft mijn voorganger op 26 april 2002 een pakket aan maatregelen aan
de Kamer voorgesteld. Transparantie van schoolkosten en inspraak van ouders
zijn daar onderdeel van.Voor een uitputtend overzicht verwijs ik u naar de desbetreffende brief.
Ik zal u nader informeren over de voortgang van dit traject vóór
het algemeen overleg in december a.s. over dit onderwerp.De ontwikkeling van de schoolkosten wordt om de twee jaar gemonitord.
Dit betekent dat een nieuw onderzoek zal plaatsvinden in 2003. De Kamer zal
uiteraard over de uitkomsten hiervan worden geïnformeerd.354Kan aangegeven worden wat de concrete plannen zijn
omtrent de uitbreiding van het meenemen van studiefinanciering naar het buitenland?
Zijn er plannen om een quota in te stellen voor 5000 studenten? Zo neen, wat
gebeurt er dan wel?Sinds de brief van mijn voorganger van 17 juni jl. hebben zich nieuwe
ontwikkelingen in EU verband voorgedaan die het nodig maken om de voornemens
tot internationalisering van de studiefinanciering opnieuw te bezien. De regering
bestudeert nog wat de consequenties zijn van recente uitspraken van het Europees
Hof en de Europese Commissie. Vooralsnog wordt, binnen de kaders van «Studeren
zonder grenzen», nader verkend op welke wijze het meenemen van studiefinanciering
naar het buitenland kan worden verruimd binnen aanvaardbare risico's. Daarbij
wordt de optie van een quotum betrokken.355Welke aanvullende maatregelen beoogt de regering om
het niet-gebruik van de Wet Tegemoetkoming onderwijsbijdrage en schoolkosten
(WTOS) tegen te gaan?De WTOS is een regeling die grote bekendheid geniet. De gehele doelgroep
wordt bereikt door een mailing van de Sociale Verzekeringsbank op het moment
dat de regeling voor ouders relevant is (als hun kind 12 jaar wordt). Daarnaast
ligt er een folder bij postkantoren en bibliotheken. Heel belangrijk zijn
ook de scholen (decanen) die ouders informatie verstrekken over de WTOS. De
IB-Groep heeft als uitvoerder van de WTOS periodiek overleg met decanen en
verspreidt een magazine waarin op de WTOS wordt geattendeerd. Er vindt op
dit moment overleg plaats met gemeenten om ook via die zijde informatie over
de WTOS te verspreiden. Concluderend: er zijn vooralsnog geen aanwijzingen
dat de doelgroep onvoldoende wordt bereikt. Omdat de mate van niet-gebruik
een indicatie geeft of de doelstelling van de WTOS het optimaliseren van de
financiële toegankelijkheid van het onderwijs – daadwerkelijk wordt
bereikt, zal ik nader onderzoeken of het mogelijk is om de mate van niet-gebruik
beter in kaart te brengen.356Op welke wijze kan de mate van niet-gebruik de komende
jaren een kengetal zijn voor het beleidsdoel van de WTOS?De WTOS beoogt de financiële toegankelijkheid van het onderwijs te
optimaliseren. De mate van niet-gebruik van de WTOS geeft een indicatie of
deze doelstelling wordt bereikt en vormt zo een relevant kengetal in het kader
van VBTB.Omdat onderzoek naar niet-gebruik methodologisch voor problemen zorgt
(de niet-gebruiker is lastig op te sporen), zal ik eerst onderzoek laten doen
naar de mate waarin het mogelijk is om niet-gebruik in kaart te brengen.357Als wordt geconstateerd dat er sprake is van een achterstand
in arbeidsvoorwaarden in de culturele sector, hoe ziet de regering dit in
het licht van de concurrentiepositie van culturele instellingen en wat wil
de regering hieraan doen?Tijdens de vorige kabinetsperiode is uitgebreid onderzoek verricht naar
de aard en omvang van de arbeidsvoorwaarden problematiek in de kunstensector.
De adviezen die door de onderzoekers werden verstrekt over het niveau van
de primaire arbeidsvoorwaarden zijn mede gebaseerd op een analyse van de concurrentiepositie
van een aantal functies ten opzichte van andere sectoren.Door de onderzoekers
werd tevens gebruik gemaakt van recente, bestaande onderzoeken zoals het rapport Arbeidsverhoudingen in de ensemblesector.Nog onder het vorige kabinet is een substantiële financiële
bijdrage geleverd aan de verbetering van de arbeidsvoorwaarden in de kunstensector.
Daarmee werd zowel uitvoering gegeven aan de motie Rosenmöller als aan
de later ingediende motie Crone.Met de beschikbaar gestelde middelen kon een bijdrage geleverd worden
aan de verbetering van de primaire arbeidsvoorwaarden en aan de totstandkoming
van een aantal structuurverbeterende maatregelen. Zo is met ingang van dit
jaar een bedrag van € 3 540 000 aangewend voor de verbetering
van de primaire arbeidsvoorwaarden en is met een structurele bijdrage van € 2 950 000
een start gemaakt met een pensioenvoorziening voor zelfstandig werkende kunstenaars.Wat betreft de structuurverbeterende maatregelen noem ik de oprichting
van de stichting ARBO-podium, die zich richt op de verbetering van de arbeidsomstandigheden
in de podiumkunsten sector, de uitbreiding van het budget van het Scholingsfonds
voor kunst en cultuur en de oprichting van de stichting Ad-Hoc die een deel
van de werkgeverstaken van de kleine instellingen voor zijn rekening zal gaan
nemen. Ook reken ik hiertoe de verhoging van het budget van de Stichting omscholingsregeling
dansers met een extra bijdrage mijnerzijds van € 90 756 gedurende
een periode van vijf jaar en de eenmalige bijdrage van de minister van SZW
hiervoor van € 453 780.Ik ben van mening dat met de thans beschikbaar gestelde middelen een aanzienlijk
deel van de arbeidsvoorwaardenproblematiek is opgelost. Bij de totstandkoming
van de cultuurnota kan bezien worden of enkele instellingen/sectoren nog in
aanmerking kunnen komen voor een aanvulling.358Hoe verhoudt het geven van prioriteit aan cultuureducatie
zich met het feit dat de regering geen extra middelen uittrekt om cultuureducatie
in het basisonderwijs in te voeren en het aanbod te versterken?Cultuureducatie kent een lange traditie in het basisonderwijs.Sinds een aantal jaren heeft cultuureducatie ook een belangrijke plaats
in het voortgezet onderwijs. Dat betekent overigens niet dat cultuureducatie
geen aandacht meer behoeft.Tot nu toe is er nogal eens sprake van een te aanbodgerichte aanpak. Cultuur
en School kiest voor de komende periode voor een meer resultaatgerichte aanpak
die veel ruimte laat aan scholen om zelf invulling te geven aan hun cultuureducatieve
beleid. Er wordt bezien op welke wijze de Cultuur en School-budgetten optimaal
kunnen worden ingezet. Er wordt bekeken op welke wijze het aanbod cultuureducatie
beter kan aansluiten op de vragen en mogelijkheden van scholen. Voor het primair
onderwijs wordt een taakgroep ingesteld die antwoord moet geven op de vraag
wat cultuureducatie in het primair onderwijs zou kunnen inhouden en op welke
wijze scholen die inhoud vorm kunnen geven. 359Als cultuureducatie in dit kabinet hoge prioriteit
heeft, waarom zijn dan geen extra middelen voor structurele investeringen
ten behoeve van cultuureducatie in het basis- en voortgezet onderwijs in de
begroting terug te vinden? Hoe wil de regering die prioriteit
dan aandacht geven en is de regering bereid hiervoor middelen in te zetten?Zie het antwoord op vraag 358.360Kan de Kamer een overzicht van de actuele samenstelling
van de Raad voor Cultuur ontvangen? Kan daarbij tevens worden aangeven hoe
de regionale spreiding van de leden over Nederland is?De Raad voor Cultuur bestaat op dit moment uit 19 leden, te weten: mw.
mr. W. Sorgdrager (Enschede), C. S. Alons (Utrecht), P. Ballings (Amsterdam),
mw. F. van Dijk – de Bloeme (Merselo), mw. drs. R. J. F. Gianotten
(Amsterdam), H. Holtappels (Den Haag), G. J. Hulshof (Amsterdam), mw.
drs. A. S. J. Kamstra (Amsterdam), dr. R. Knoop (Amsterdam), mw.
drs. I.B.S. van Koningsbruggen (Hilversum), ir. B. O. Lootsma (Rotterdam),
mw. drs. A. H. Netiv (Leiden), mw. drs. E.H.A. Rozenboom (Ede), mw. ir.
M. A. A. Schoenmakers (Den Haag), dr. M. Schwarz (Amsterdam), S.
Verster (Amsterdam), mw. prof. mr. I. C. van der Vlies (Amsterdam), drs.
L. Voogt (Alphen a/d Rijn) en mw. drs. S. C. F. van Voorst (Helvoirt).361Waarom is nog geen document met daarin de beleidsvoornemens
van de regering op het gebied van cultuur naar de Kamer gezonden, zoals gevraagd
in de motie De Graaf (28 375, nr. 36)? Kan de regering dit document vóór
1 november aanstaande alsnog aan de Kamer zenden? Zo neen, waarom niet?We hebben in Nederland een zorgvuldige procedure volgens welke de beleidsvoornemens
van de regering op het terrein van de cultuur totstandkomen. Voor een deel
is die procedure zelfs wettelijk verankerd. Overleg, debat en consultatie
hebben daarin een belangrijke plaats. De Raad voor Cultuur, de andere overheden,
bewindslieden die verantwoordelijk zijn voor verwante beleidsterreinen, en
het parlement zijn in dat proces belangrijke partners. Ook via het openbare
debat wordt er invloed op uitgeoefend.Het document waarin de visie van de regering aan de Kamer wordt voorgelegd,
is de zogenaamde Uitgangspuntenbrief. Volgens geldende regels en gemaakte
afspraken zal deze de Kamer in de zomer van 2003 bereiken.362Hoe staat de regering tegenover de aanbevelingen van
Janssen en Gubbels in «Kunst te koop» om kunstaankopen deels fiscaal
aftrekbaar te maken en om musea te verplichten om kunstaankopen met Rijksgelden
via een galerie te doen?De mogelijkheden voor het fiscaal aftrekbaar maken van kunstaankopen zal
ik nader bezien bij de formulering van mijn beleid voor de cultuurnotaperiode
2005–2008. Musea verplichten om kunstaankopen met Rijksgeld via een
galerie te doen, lijkt mij geen goede beleidslijn. De essentie van een galerie
is dat het een commerciële marktpartij is. Een besluit als voorgesteld
staat haaks op het streven naar meer marktwerking. Dat geldt ook voor de musea.
Met de (internationaal gezien) beperkte aankoopbudgetten moeten zij in de
gelegenheid worden gesteld op een duurder geworden markt tegen concurrerende
prijzen aan te kopen.363Hoe staat de regering tegenover het verzoek van de
Mondriaanstichting om haar budget voor kunstaankopen (afgezien van de reeds
afgesproken verhoging) met € 1,5 miljoen te verhogen, omdat de prijzen
op de kunstmarkt de afgelopen jaren bijzonder sterk zijn gestegen?
Bent u bereid het gevraagde bedrag ter beschikking te stellen? Zo neen, waarom
niet?Uitbreiding van de kunstkoopregeling van de Mondriaan Stichting zal nader
worden bezien bij de formulering van het beleid voor de cultuurnotaperiode
2005–2008.364Wat is de stand van zaken ten aanzien van het gratis
toegankelijk maken van Nederlandse musea voor jongeren?Bij een nadere uitwerking van «het gratis toegankelijk maken van
Nederlandse musea voor de jeugd» lijkt het meest kansrijk het landelijk
overdragen van succesvolle onderdelen van het Leidse Museum & Schoolproject
met als doelgroep de basisschooljeugd en wel om de volgende reden Voor het
voortgezet onderwijs zijn er reeds verschillende succesvolle regelingen (vouchers
in combinatie met CJP; lokale regelingen) Daarnaast sluit het project aan
bij een aantal behoeften van het onderwijs zoals:Doorlopende leerlijnen: iedere fase van het onderwijs grijpt inhoudelijk
terug op voorgaande fasen«Meer handen voor de klas».Het docententekort is nijpend, waardoor de school, met inachtneming bevoegdheidskwesties,
een beroep doet op professionals uit de maatschappij.
Bovendien wordt de interactie tussen school en culturele omgeving bevorderd,
een belangrijk uitgangspunt van het beleidsprogramma Cultuur en School.Binnen het Leidse Museum & School-project, maken basisschoolleerlingen
in achtereenvolgende groepen kennis met verschillende musea. In ieder museum
komt een ander aspect van het lesprogramma aan bod. Het project loopt op deze
manier evenwijdig aan de onderwijscarrière van de leerling.Of landelijke invoering financieel haalbaar is zal het komende halfjaar
worden uitgezocht.365Wanneer volgt ratificatie door Nederland van het Unidroit-verdrag?
Waarom laat de ratificatie nog steeds op zich wachten?Voor de beantwoording van deze vraag wordt verwezen naar de op 6 augustus
2002 gestelde kamervragen van het lid Dittrich en naar de mededeling op die
vragen (Aanhangsel Handelingen II 2001/02, nr. 1589). Op dit moment vindt
nog interdepartementaal overleg plaats over de beantwoording van de vragen.
De beantwoording kan binnenkort worden verwacht.366Waarom is de motie Dittrich over de omscholingsregeling
dansers nog altijd niet volledig uitgevoerd? Wanneer zal de regering tot volledige
uitvoering overgaan?Zie het antwoord op vraag 357.367Hoe staat de regering tegenover de suggestie om, samen
met de Vlaamse overheid en analoog aan bijvoorbeeld het Goethe Instituut,
een Huis der Nederlandse Taal en Cultuur te openen in Brussel, om zo de Nederlandse
taal en cultuur internationaal uit te dragen?Mede op basis van het in december 2001 uitgebrachte advies van de Commissie
Cultureel Verdrag Vlaanderen Nederland, voert de Nederlandse
overheid overleg met de Vlaamse overheid over de opzet van een Vlaams-Nederlands
Centrum voor Europa in Brussel.Door Vlaanderen is reeds overgegaan tot aankoop van een pand.Naar de mening van de Nederlandse regering dient een dergelijk gezamenlijk
initiatief zich in de eerste plaats te richten op het debat en ontmoeting
in de Europese context (een platform om te discussiëren over actuele
en maatschappelijke vraagstukken in Europa) met daarnaast een functie voor
informatievoorziening en dienstverlening op het gebied van de Nederlandse
taal en cultuur.368Waarom gaapt er een kloof tussen de aanbevolen toekenningen
in de rapporten over de arbeidsvoorwaarden in de kunstensector en de door
de regering tot nu toe toegekende bedragen van respectievelijk € 10,4
miljoen structureel en € 30 miljoen incidenteel? Deelt de regering
de mening dat in feite nog slechts zeer beperkte verbeteringen zijn opgetreden
in de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden in de kunstensector? Welke
middelen stelt de regering ter beschikking om te komen tot een werkelijke
verbetering van de arbeidsomstandigheden in de kunstensector? Waarom is de
motie Crone/Van Walsem over dit onderwerp nog steeds niet volledig uitgevoerd?
Welke beleidsgevolgen geeft de regering aan het rapport «Arbeidsverhoudingen
in de ensemblesector»?Zie het antwoord op vraag 357.369Waarom is nog geen notitie naar de Kamer gezonden over
een mogelijke nieuwe cultuurnotasystematiek waarin de fondsen een grotere
rol spelen, zoals toegezegd door de vorige staatssecretaris Van der Ploeg?
Wanneer is een dergelijke notitie te verwachten?Een ambtelijke werkgroep heeft deze zomer een aantal scenario's verkend.
Daartoe is een aantal rondetafelgesprekken gevoerd met de betrokkenen in het
veld, waarvoor ook de fondsen en de Raad voor Cultuur waren uitgenodigd, alsmede
een gesprek met IPO en VNG. Zodra dit mogelijk is, zal ik de Tweede Kamer
over de uitkomsten en de door mij voorgestelde aanpak berichten.370Bent u bereid om extra middelen ter beschikking te
stellen om de 2500 tot 3000 ID-banen in de culturele sector om te zetten in
reguliere banen? Zo neen, waarom niet?De verantwoordelijkheid ten aanzien van de ID-banen ligt bij de gemeenten.
Ik onderken het belang van de taken die de mensen in ID-banen verrichten.
Gelet op het ontbreken van budgettaire ruimte in de begroting ben ik echter
niet in staat extra middelen ter beschikking te stellen.371Wanneer zal de regering duidelijkheid bieden over het
voortbestaan op lange termijn van de zogenaamde «film-cv constructie»?
Hoe verhoudt het feit dat in 2004 € 7 miljoen minder beschikbaar
is voor ontwikkeling van de Nederlandse film, zich tot de toezegging dat op
cultuur niet zou worden bezuinigd?Zoals bekend is het huidige pakket stimuleringsmaatregelen voor de film
van kracht tot eind 2003. Onderdeel daarvan is de film-cv. Deze zal van kracht
blijven tot eind 2003. Voor volgend jaar staat hiervoor een bedrag van € 23
miljoen gereserveerd op de begroting van Financiën. Begin volgend jaar
zal de fiscale maatregel worden geëvalueerd. Naast de € 23 miljoen op grond van de fiscale maatregel is tot en met 2003 een
bedrag van € 7 miljoen beschikbaar voor een aanvullende regeling
met specifieke aandacht voor het publieksbereik.De Raad voor Cultuur zal begin 2003 een sectoranalyse over de filmsector
uitbrengen. De regering zal op basis van deze bevindingen beslissen voor de
periode na 2003. Het beleid op dit terrein loopt tot 2004. De afgesproken
termijn wordt aangehouden. Er is in dit verband geen sprake van een korting
op het cultuurbudget.372Waarom wordt in de cultuurparagraaf van de OCW-begroting
uitsluitend (de structuur van) bestaand beleid beschreven?De structuur van de cultuurparagraaf is zo opgebouwd dat eerst cultuurbrede
doelstellingen beschreven worden en daarna sectorspecifieke doelstellingen.
De sectorspecifieke doelstellingen zijn ingedeeld naar artikelonderdelen:
kunsten, cultureel erfgoed en letteren en bibliotheken.In 2001 is de Cultuurnota 2001–2004 van start gegaan. Het beleid
dat in deze cultuurnota is beschreven staat voor 4 jaar vast. Nieuw beleid
is vooral opgenomen in de sectorspecifieke doelstellingen.373Welke gevolgen heeft dit op lange termijn voor de financiële
middelen die worden toegewezen aan deze specifieke bibliotheekvoorziening,
aangezien het fonds voor het blindenbibliotheekwerk per 1-1-2002 is geliquideerd
en de bekostiging nu rechtstreeks plaatsvindt vanuit het departement?Voor zover te overzien geen. De subsidiëring van het bibliotheekwerk
voor blinden en slechtzienden vindt plaats in het kader van de cultuurnotasystematiek.
De staatssecretaris acht het echter niet verstandig nu al vooruit te lopen
op (de advisering van de Raad voor Cultuur over) de volgende cultuurnotaperiode
(2005–2008).374Op welke wijze kunnen instellingen in aanmerking komen
voor de landelijke 2%-stimuleringsmaatregel? Hoeveel en welke instellingen
hebben hier reeds gebruik van gemaakt? Welk budget is hiermee gemoeid?In 2001 is € 4 miljoen voor doelgroepactiviteiten uitgekeerd
aan culturele instellingen. Uit de enquête cultuureducatie blijkt dat
instellingen die in 2000 een deel van hun budget besteedden aan dergelijke
activiteiten, meer dan de helft (52%) van die activiteiten richtten op multiculturele
doelgroepen.Rijksgesubsidieerde instellingen worden aangemoedigd om activiteiten te
ontwikkelen gericht op speciale doelgroepen zoals culturele minderheden en
jongeren. Zij kunnen vanaf 2001 opteren voor een stimuleringssubsidie
voor zogenaamde doelgroepactiviteiten, bijvoorbeeld door het programmeren
van speciaal aanbod voor nieuwe publieksgroepen, of door het bieden van educatieve
begeleiding aan de nieuwe publieksgroepen. De stimuleringssubsidie bedraagt
2 procent van de subsidie, mits de instelling al minimaal 3 procent van het
totale subsidie aan doelgroepactiviteiten besteedt. Pas uit de jaarverslagen,
die het ministerie in mei ontvangt, zal blijken hoe de regeling in het eerste
jaar heeft uitgewerkt.In bijlage 3 zijn de instellingen genoemd die reeds gebruik maken van
deze regeling.375Kunnen leerlingen van het voorbereidend beroepsonderwijs
(dit zijn naast de mavo-leerlingen de andere leerlingen van het vmbo) ook
gebruik maken van cultuurvouchers? Zo ja, waarom zijn zij niet in de tabel
opgenomen?Met ingang van het schooljaar 2000–2001 worden ook in het voorbereidend
middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) vouchers beschikbaar gesteld. Dit geldt
voor het derde leerjaar in alle vormen binnen het vmbo. In de bewuste tabel
hebben zowel de kolommen «mavo» als «overige» betrekking
op het vmbo.376Kunnen cultuurvouchers, die de drempel tot het bezoeken
van culturele instellingen verlagen, ook worden gebruikt voor deelname aan
media-educatie-activiteiten die worden georganiseerd in samenwerking met CKV-instellingen
en regionale omroepen?Ja. Culturele instellingen, ook als zij actief zijn op het gebied van
media-educatie, kunnen indien zij een jongerenbeleid voeren, en voldoen aan
één van de volgende criteria zich bij het CJP aanmelden als
acceptant van CKV-vouchers. De bedoelde criteria zijn: lidmaatschap van een
door OCenW erkende koepelorganisatie, subsidie uit de cultuurbegroting van
één van de overheden en/of in aanmerking komend voor het lage
btw-tarief voor culturele prestaties.377Bij het gebruikmaken van cultuurvouchers loopt het
percentage mavo-leerlingen dat hiervan gebruik maakt 12% achter op het percentage
lyceumleerlingen. Welke initiatieven onderneemt het kabinet om ook mavo-leerlingen
meer gebruik te laten maken van de vouchers?Het vmbo geniet prioriteit binnen het project Cultuur en School. Als onderdeel
van de voorbereiding op het vak culturele en kunstzinnige vorming in het vmbo
zijn sinds het schooljaar 2000–2001 ook voor het vmbo vouchers beschikbaar
gekomen. Om de besteding van vouchers in het vmbo te stimuleren heeft het
kabinet onder meer extra middelen beschikbaar gesteld aan het Fonds voor amateurkunst
en podiumkunsten voor de ontwikkeling van passend aanbod. In de decentrale
plannen Cultuur en School van gemeenten en provincies worden eveneens veel
initiatieven voor vmbo-scholen ondersteund.378Bij het tonen van museumcollecties krijgt de vraagkant
bijzondere aandacht, onder andere door presentaties op verrassende plekken,
zo valt in de OCW-begroting te lezen. Hoe staat het met de concretisering
van deze wens?Een viertal presentaties op verrassende plekken wordt met (financiële)
steun van OCenW gerealiseerd. Bij de uitvoering speelde in de meeste gevallen
het Instituut Collectie Nederland (ICN) een belangrijke rol. Het betreft het
project Tweede Kamer, waar in de publieke ruimtes met objecten uit depots
aspecten van de Nederlandse geschiedenis zichtbaar worden gemaakt. Ten tweede
de (tijdelijke) presentatie Zuiderzeemuseum op de Floriade, waar dagelijks
tussen de 3 500 en de 5000 bezoekers de inzending van het museum bezochten.
Vervolgens de presentatie op Schiphol die naar verwachting eind 2002 wordt
geopend; er zullen permanent een tiental werken van beroemde meesters uit
de Gouden Eeuw uit de collectie van het Rijksmuseum worden getoond met daarnaast
kleine tentoonstellingen over het cultureel erfgoed in Nederland. En ten slotte
de komende presentatie van Japan-collecties in het Siebold Huis
aan de Rapenburg in Leiden, een initiatief van het Rijksmuseum voor Volkenkunde,
Naturalis, de universiteit Leiden en de gemeente Leiden. Deze en vele andere
ontwikkelingen en activiteiten op het gebied van de collectiemobiliteit (als
recentelijk de inrichting met cultureel erfgoed van de Hoftoren te Den Haag)
zullen worden besproken en geëvalueerd tijdens een congres dat het ICN
in 2003 organiseert. Daarnaast worden tijdens een conferentie eind van dit
jaar in het kader van het Actieplan Cultuurbereik de ervaringen met betrekking
tot het zichtbaar maken van het cultureel vermogen gezamenlijk met provincies
en gemeenten uitgewisseld.379Wat is de actuele stand van zaken rond de fiscale regelingen
cultuur, met name de voortgang van de implementatie, het aantal deelnemers
en het totaalbedrag aan participatie?De Regeling cultuurprojecten 2002 is gereed. Zowel de regeling als het
artikel waarop de regeling is gebaseerd, artikel 5.18a Wet inkomstenbelasting
2001, treden in werking nadat deze zijn aangemeld bij en goedgekeurd door
de Europese Commissie. OCenW heeft de aanmeldingsprocedure inmiddels opgestart.Omdat de regeling nog niet van kracht is geworden zijn er nog geen deelnemers
en is geen geld ingelegd. Op dit moment is nog niet bekend wanneer de regeling
in werking treedt, zodat onduidelijk is of de in de begroting 2003 van OCenW
opgenomen raming van het financiële belang van toegelaten projecten van € 100
miljoen in 2003 gehaald wordt.In 2001 is een gewijzigde fiscale regeling voor aftrek van kosten, lasten
en afschrijvingen voor monumentenpanden in werking getreden. De regeling maakt
het mogelijk om kosten, lasten en afschrijvingen van een monumentenpand, voor
zover deze een bepaalde drempel overschrijden, als persoonsgebonden aftrekpost
in aftrek te brengen. Geschat wordt dat in 2003 circa 7 000 eigenaren
belastingaftrek zullen opvoeren voor in totaal € 79 miljoen.De regeling vrijstelling voorwerpen van kunst of wetenschap is in 2001
ingevoerd. Voorwerpen van kunst of wetenschap worden vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing
van 4%, voor zover ze niet als belegging worden aangehouden. Geschat wordt
dat voor een bedrag van € 0,45 miljard kunst in particuliere handen
is, en niet ter belegging wordt aangehouden. De belastingderving bedraagt
circa € 5 miljoen.380Mag uit de vermelding in de voorliggende begroting
van de regeling cultureel beleggen als middel om particulieren te stimuleren
te investeren in culturele zaken, worden afgeleid dat deze regeling ongewijzigd,
dat wil zeggen zonder afschaffing van de huidige heffingskorting, wordt voortgezet?
Zo neen, waarom wordt dit net ingestelde instrument dan nu al weer ontmanteld?
Is de regering eventueel bereid middelen ter beschikking te stellen voor behoud
van de regeling cultureel beleggen? Zo neen, waarom niet?De Regeling cultureel beleggen gaat ervan uit dat commerciële banken
cultuurfondsen instellen. De banken hebben medegedeeld dat deze fondsen niet
van de grond komen indien het kabinet het voorstel op grond van het strategisch
akkoord om de heffingskorting te schrappen effectueert.Vooralsnog is de regering niet bereid middelen ter beschikking te stellen
voor het behoud van deze regeling. Dit vloeit voort uit de prioriteiten die
in het strategisch akkoord zijn gesteld.381Om te voorkomen dat films voor de Benelux-markt buiten
de fiscale regeling vallen is een aanvullende regeling ontwikkeld, waarbij
ook nadrukkelijk op het publieksbereik wordt gelet. Wat zijn de criteria met
betrekking tot publieksbereik? Is de fiscale regeling oorspronkelijk niet
bedoeld voor films die anders niet tot stand waren gekomen en zijn dat niet
juist films die op voorhand niet verzekerd zijn van een groot publiek?Er zijn geen absolute criteria op grond waarvan het publieksbereik wordt
getoetst. Het vereiste publieksbereik kan echter herleid worden uit de criteria
die zijn verwoord in de Uitvoeringsregeling en betrekking hebben op de voorverkopen
van de films. In de regeling is opgenomen dat er opbrengstgaranties voor een
film dienen te bestaan waaruit blijkt dat een film ten minste 25% van de productiekosten
kan opbrengen. Deze opbrengstgaranties zullen slechts gegeven worden door
belanghebbenden in de filmindustrie indien zij er vertrouwen in hebben dat
de film voldoende publieksbereik heeft. De fiscale regeling is bedoeld om
particuliere investeerders aan te trekken voor films voor een groter publiek.382Klopt het dat volgens Stadsherstel Amsterdam haar werkzaamheden
op het gebied van restauratie en verhuur van monumentale panden in Amsterdam
in groot gevaar komen door het opheffen van de vrijstelling van de vennootschapsbelasting
van 35 procent, door een subsidieverlaging en door het ontbreken van nadere
fiscale regelingen? Hoe reageert de regering op deze constatering van Stadsherstel?
Kan worden aangegeven op welke schaal deze problematiek zich elders in Nederland
bij soortgelijke organisaties voordoet? Is de regering bereid toe te zeggen
dat de opheffing van de vrijstelling van de vennootschapsbelasting zal worden
opgeheven of niet zal worden doorgevoerd? Zo neen, waarom niet?Op dit moment ontvangen stadsherstelbedrijven een vrijstelling voor de
vennootschapsbelasting, indien zij aantonen dat hun werkzaamheden voor meer
dan 90% worden verricht ten behoeve van de volkshuisvesting. Aangezien stadsherstelbedrijven
zich steeds meer toeleggen op het restaureren van monumentenpanden zonder
woonfunctie, komt de vrijstelling in gevaar.Mijn voorganger heeft in zijn brief van 18 december 2001 aan de Kamer,
waarbij ik mij aansluit, er echter op gewezen, dat het van belang is dat stadsherstel-lichamen
in het belang van de monumentenzorg meer werkzaamheden buiten het terrein
van de volkshuisvesting gaan verrichten. Daarom is toegezegd na te gaan welke
mogelijkheden er zijn om hen op een andere manier te ondersteunen. Hierbij
zal worden aangesloten bij de nieuwe instandhoudingsregeling op het terrein
van de monumentenzorg, die thans wordt ontwikkeld. Hierin is een duidelijke
rol weggelegd voor organisaties die zich toeleggen op het beheer van monumenten
waarbij het eigen aandeel in de kosten van restauratie en onderhoud niet uit
de exploitatie op te brengen is. Voorts wordt gekeken of een inhoudelijk en
bestuurlijk gemeenschappelijk kader of «vangnet» ontwikkeld kan
worden ten behoeve van monumenten die niet rendabel zijn te exploiteren.Uitgangspunt van de regeling is dat gestreefd wordt naar een situatie
waarbij meer aan onderhoud van panden wordt gedaan, in plaats van dure restauraties
die na verloop van tijd plaatsvinden.Daarnaast kan het volgende worden opgemerkt. Het kabinet heeft in het
kader van het project Marktwerking, Deregulering en Wetgeving afschaffing
van de Vpb-vrijstelling voor woningcorporaties aangekondigd. Het is echter
nog te vroeg om aan te geven hoe dit concreet zal worden uitgewerkt
en of dit consequenties zal hebben voor stadsherstelbedrijven, die voor meer
dan 90% van hun activiteiten werkzaam zijn in de volkshuisvesting.383Is de regering bereid om, in vervolg op de aankondiging
van de vorige staatssecretaris van Cultuur, Van der Ploeg, een structureel
beleid ten aanzien van het mobiel industrieel erfgoed te gaan voeren en daarvoor
middelen ter beschikking te stellen? Zo neen, waarom niet?Op dit moment werkt de Stichting Mobiele Collectie Nederland (MCN), de
koepel voor het mobiele erfgoed, aan het verkrijgen van inzicht in en waardering
van de mobiele collectie, alsmede het in kaart brengen van de (financiële)
problematiek van de sector. Hiervoor heeft de koepel in de huidige cultuurnotaperiode
subsidie voor ontvangen. Voor de vier sectoren water, rail, weg en lucht worden
vier registers samengesteld, evenals vier inventarisaties van knelpunten in
beheer en behoud.Op basis van de uitkomsten van de gegevens, waarvan is afgesproken dat
de MCN deze in de huidige cultuurnotaperiode zal verzamelen, zal ik bezien
welke vervolgstappen ik zal nemen. Begin 2003 verwacht ik een tussenrapportage
van MCN over de verrichtingen tot nu toe.384Aangezien in Nederland geen Rijksmuseum voor hedendaagse
kunst bestaat, aan welke voorwaarden zou een nieuw te vormen museum voor hedendaagse
kunst, zoals bijvoorbeeld het nu in Amsterdam besproken «Museum voor
de 21e eeuw», moeten voldoen om te worden beschouwd als Rijksmuseum
en dienovereenkomstig te worden gefinancierd?In Nederland zijn het van oudsher de steden die de verantwoordelijkheid
op zich hebben genomen om met behulp van de respectieve stadsmusea collecties
hedendaagse kunst te verzamelen en tentoon te stellen. Zo zijn kwalitatief
interessante en gevarieerde collecties moderne en hedendaagse kunst met verscheidene
accenten ontstaan.Voor Museum Kröller Müller, met een belangwekkende collectie
moderne en hedendaagse kunst, is het Rijk eerstverantwoordelijk.385In hoeverre is in het verleden onderzocht of het Stedelijk
Museum in Amsterdam een «rijks»museum kan worden dan wel dat het
Stedelijk Museum (gematigd) geprivatiseerd zou kunnen worden? Kan de Kamer
hierover een overzicht ontvangen?Vanwege de eerstverantwoordelijkheid van de gemeente Amsterdam voor het
Stedelijk Museum is niet aan de orde geweest te onderzoeken of het museum
een «rijks»museum zou kunnen worden, dan wel geprivatiseerd zou
kunnen worden.Inhoudelijk is het van belang dat de grote musea aan het Museumplein (Rijksmuseum,
Van Gogh Museum en Stedelijk Museum) in samenwerking en afstemming met elkaar,
zoals dat nu al gedeeltelijk gebeurt, hun collecties en tentoonstellingen
laten zien aan het publiek.386Bestaat er in Nederland een museum voor Nederlandse
popmuziek? Zo neen, zijn er initiatieven om tot een dergelijk museum te komen?
Is de regering bereid een dergelijk initiatief te ondersteunen?Neen, er bestaat geen museum voor Nederlandse popmuziek. Wel beschikt
het Nationaal Pop Instituut over een uitgebreide mediatheek met een zo compleet
mogelijke collectie van beeld- & geluidsdragers, tijdschriften,
literatuur en andere items betreffende de Nederlandse popmuziek en popmuziekcultuur.
De Stichting Rock & Art Hall of Fame Holland ontwikkelt op dit moment
plannen om te komen tot een nationaal museaal cultuurcentrum voor popmuziek
en heeft deel 1 van zijn businessplan onder de aandacht gebracht van de staatssecretaris
van Cultuur. De regering ziet geen aanleiding om gedurende de lopende cultuurnotaperiode
te besluiten tot ondersteuning van dit initiatief.387Wat is het geplande tijdpad met betrekking tot de implementatie
van het Verdrag van Malta in Nederlandse wetgeving? Op welke wijze en op welke
termijn wordt het eerdere advies van de Raad van State over de zogeheten «Wet
op de Archeologie» verwerkt in een nieuw wetsvoorstel? Wat betekenen
de vertragingen in de implementatie voor de praktijk van onderzoek naar en
behoud van archeologische waarden in Nederland?Ik heb het voornemen mijn wetsvoorstel met betrekking tot de implementatie
van het verdrag van Malta nog voor het kerstreces naar de Tweede Kamer te
sturen. Dat wetsvoorstel bevat tevens het nader rapport waarmee ik in ga op
het advies van de Raad van State over het wetsvoorstel van mijn voorganger.Omdat nooit zeker is, waar precies welke archeologische sporen in de bodem
worden aangetroffen, kan ik weinig zinnigs zeggen over het precieze effect
van een tot nu toe niet ingevoerd verdrag op het behoud van het bodemarchief.
Maar dat het in algemene zin niet tot een beter behoud van het bodemarchief
heeft geleid lijkt mij geen al te stellige bewering.388Welke concrete activiteiten worden ondernomen met het
genoemde bedrag van € 7,1 miljoen voor de invoering van het Verdrag
van Malta?Het genoemde bedrag van € 7,1 miljoen is voornamelijk bedoeld
voor 1) een tegemoetkoming in de kosten van provincies en gemeenten die straks
een rol zullen spelen in de uitvoering van de wet (bestuurslasten), 2) een
tegemoetkoming van rijkswege in mogelijk excessieve opgravingskosten en 3)
diverse maatregelen ter bevordering van de kwaliteitszorg in de archeologische
monumentenzorg. Bij dit laatste moet u met name denken aan het functioneren
van de Rijksinspectie voor de Archeologie (RIA) en het College voor de Archeologische
Kwaliteit (CvAK). Ook de kosten voor het verder voltooien van het centraal
databestand (ARCHIS) bij de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek
(ROB) worden uit dit budget gefinancierd. Ten slotte worden deze middelen
ook ingezet voor enkele communicatiedoeleinden (o.a. provinciale voorlichtingsbijeenkomsten
en een tweemaandelijks uit te geven Malta Magazine) om er voor te zorgen dat
straks zowel gemeenten als provincies als het betrokken bedrijfsleven voldoende
op de hoogte zijn van de aanstaande invoering van «Malta».389Kan beargumenteerd worden aangegeven hoe, naar de mening
van de regering, de financiering van onderzoek naar en behoud van archeologische
waarden in de bodem in concrete gevallen moet worden vormgegeven? Hoe dienen
hier de verantwoordelijkheden te worden verdeeld over rijk, provincie, gemeente
en bouwer/projectontwikkelaar? Wat is het regeringsstandpunt over de introductie
van een «archeologieheffing», te betalen door projectontwikkelaars,
waarmee een fonds kan worden gevormd waaruit opgravingen betaald kunnen worden?
Kan dit standpunt voor of tegen een dergelijk fonds – worden beargumenteerd?Al de vragen die u hier stelt komen – beargumenteerd en wel –
aan de orde in mijn wetsvoorstel. Ik stel voor – en wat mij betreft
agendeert uw Kamer dat zo spoedig mogelijk – deze vragen te beantwoorden
bij de kamerbehandeling van het wetsvoorstel. Nu, op voorhand – zonder
dat u kennis heeft genomen van het integrale wetsvoorstel – over één
aspect, namelijk de financiering van archeologisch onderzoek, met elkaar van
gedachten wisselen lijkt mij geen goed uitgangspunt voor degelijke besluitvorming.390In hoeverre is een gebrekkige planning van bouwwerkzaamheden
de oorzaak van problemen rondom opgraving van archeologische vondsten? Wat
is het oordeel over de suggestie om samen met bijv. VNG en Neprom een handleiding
voor gemeentebesturen op te stellen over hoe te handelen bij het aantreffen
van archeologische vondsten?Een gebrekkige planning van bouwwerkzaamheden zal niet in de eerste plaats
voor problemen zorgen rondom een opgraving alsmede er wel veel gemakkelijker
toe leiden dat er moet worden opgegraven. En dat laatste probeert het verdrag
van Malta, alsmede mijn wetsvoorstel juist zo veel mogelijk te voorkomen.In archeologische termen hebben we het dan over «behoud in situ».
In gewone mensen taal: we moeten belangrijke archeologische sporen zoveel
mogelijk in de bodem laten zitten.Generaties na ons hebben, waarschijnlijk met andere wetenschappelijk inzichten
en betere opsporingstechnieken, zo ook nog de mogelijkheid «de geschiedenis
verder te raadplegen en te (her)schrijven».In dit stadium van het verder brengen van het verdrag van Malta in Nederland
zie ik niet zo veel in de suggestie om samen met bijvoorbeeld VNG en de Neprom
een handleiding op te stellen over hoe te handelen bij het aantreffen van
archeologische vondsten. Dat legt mijns inziens te veel nadruk op het opgravingsaspect,
terwijl het mij er juist om gaat te voorkomen dat er een archeologische vondst
wordt aangetroffen.391Kan worden onderschreven dat «ontlezing»
voor een deel veroorzaakt wordt doordat kinderen een steeds groter deel van
hun tijd besteden voor de tv en internet? Er wordt veel gesproken over de
(negatieve) effecten hiervan, maar er is weinig (preventief) beleid om kinderen
te leren hoe om met de media om te gaan en hoe de «beeldtaal»
kritisch te interpreteren. Zijn er plannen om in het kader van Cultuur en
school hier een beleid op te ontwikkelen? Hoe staat de regering tegenover
de suggestie om de Stichting Lezen, gezien hun ervaring, en enkele media-educatie-organisaties
hierin een rol te laten spelen?In het kader van Cultuur en School is media-educatie één
van de vier aandachtsgebieden («luiken»). De Stuurgroep media-educatie
levert eind 2002 een advies waarin de resultaten van de gehonoreerde media-educatieprojecten,
uitgevoerd door verschillende media-educatie-organisaties en openbare bibliotheken,
worden besproken. Het advies zal tevens een toekomstvisie bevatten, op basis
waarvan binnen Cultuur en School het beleid nader zal worden bepaald. De Stichting
Lezen heeft leesbevordering tot taak, geen media-educatie.392Heeft de regering een analyse gemaakt of gemeenten
de verantwoordelijkheid en financiering van de lokale openbare bibliotheekvoorziening
nog wel kunnen waarmaken in het licht van de voorgestelde maatregelen, zoals
de korting op het Gemeentefonds en de afschaffing van de onroerend zaakbelasting
(OZB)?De staatssecretaris heeft in het eerste overleg met de VNG besproken op
welke wijze vorm gegeven kan worden aan de bibliotheekvernieuwing in het huidige
financieel-economische klimaat. Zowel VNG als OCW hebben daarbij de intentie
uitgesproken om in ieder geval met het traject voort te gaan.Het investeringsniveau, de financiële rolverdeling tussen de convenantpartners
en het tempo van uitvoering zijn onderwerpen van vervolgoverleg.393Is de regering van mening dat de herstructurering van
de bibliotheken op basis van de met VNG en IPO gesloten bestuursovereenkomst
doorgang moet vinden? Zo ja, wat is de investering vanuit het rijk?Is de regering ervan op de hoogt dat de VNG heeft laten
weten dat wanneer een investering vanuit het rijk achterwege blijft zij overweegt
zich terug te trekken uit het convenant? Bestaat daardoor het gevaar dat het
proces van vernieuwing stil komt te liggen? Hoe wil de regering de ongewenste
gevolgen hiervan, met name voor bibliotheken in kleine gemeenten, ondervangen?De afspraken die gemaakt zijn in het koepelconvenant zijn onverminderd
geldig. Over de voortgang is inmiddels gesproken met VNG en IPO. Zie ook het
antwoord op vraag 392.394Wat is de stand van zaken met betrekking tot het wetsvoorstel
28 203, dat onder meer de (vrije) toegang tot de kabel regelt?Aan de Nota naar aanleiding van het verslag en een Nota van wijziging
wordt momenteel gewerkt.395Klopt het dat acht regionale omroepen op korte termijn
worden gedwongen van frequentie te veranderen? Op welke wijze worden de directe
en indirecte kosten verband houdend met de frequentiewijziging, vergoed? Hoe
ziet de verdeling per regionale zender eruit?Acht regionale omroepen zullen als gevolg van de zerobase operatie binnenkort
van frequentie veranderen. Als gevolg van de rechterlijke uitspraak van 24 juli
jl. vindt de verdeling van commerciële omroepfrequenties op een later
tijdstip plaats.De implementatie van de publieke omroepen (landelijk, regionaal en lokaal)
kan al wel plaatsvinden en daar wordt op dit moment aan gewerkt.Met het overkoepelend orgaan van de regionale omroepen, de ROOS, en apart
met Radio TV West is de hoogte van de vergoedingen voor de niet-technische
omschakelingskosten als gevolg van de frequentiewijziging overeengekomen.
Bij de vaststelling van de hoogte is het demografische bereik van de te wijzigen
frequenties als uitgangspunt gehanteerd. De vergoedingen hebben betrekking
op de vervangingskosten en promotie activiteiten van de omroepen en bevatten
een extra bijdrage in verband met de functie van de zenders bij calamiteiten.
De vergoedingen voor de niet-technische omschakelingskosten bedragen in totaal € 2,5
miljoen. Het betrokken ministerie (Economische Zaken) heeft daartoe aan de
betreffende omroepen een opgave gevraagd. Daarnaast zullen ook de technische
omschakelingskosten worden vergoed.396Op welke wijze wordt het bedrag van € 81
miljoen dat in het financieringsstelsel media wordt genoemd onder «Overig»,
precies besteed?Het bedrag van € 81 miljoen betreft een voorlopige raming die
is gebaseerd op de begrotingsbrief van 21 november 2001.Het betreft hier uitgaven aan instellingen die worden gefinancierd uit
de mediabegroting, zoals het Muziekcentrum van de Omroep (MCO), het Nationaal
Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG), het Stimuleringsfonds. In de begrotingsbrief
media die medio november naar de Tweede Kamer wordt gezonden worden alle bedragen,
mede op basis van de meerjarenbegrotingen van de NOS, de Wereldomroep en de
verwachting van de Ster en de adviezen van het Commissariaat voor de Media
en de Raad voor Cultuur, voor het jaar 2003 ingevuld en toegelicht.397Op welke wijze wordt het bedrag van € 676
miljoen dat in het financieringsstelsel media wordt gereserveerd voor de landelijke
omroep, precies verdeeld over de verschillende omroepen? Op welke wijze controleert
de regering de jaarlijkse besteding van deze gelden? Op welke wijze leggen
de omroepen verantwoording af over het gebruik van deze middelen?Het bedrag van € 676 miljoen betreft een voorlopige raming die
is gebaseerd op de begrotingsbrief van 21 november 2001. In de begrotingsbrief
media die medio november naar de Tweede Kamer wordt gezonden worden alle bedragen,
mede op basis van de meerjarenbegrotingen van de NOS, de Wereldomroep en de
verwachting van de Ster en de adviezen van het Commissariaat voor de Media
en de Raad voor Cultuur, nader ingevuld en toegelicht. Het bedrag voor de
landelijke publieke omroep wordt ter beschikking gesteld aan de raad van bestuur
van de NOS, die het budget vervolgens op basis van de Mediawet toewijst aan
de verschillende zendgemachtigden.Op grond van de Mediawet is het financieel toezicht opgedragen aan het
Commissariaat voor de Media. Het Commissariaat beoordeelt of de aan de publieke
omroepinstellingen ter beschikking gestelde middelen rechtmatig zijn aangewend
voor de verzorging van de programma's. Deze beoordeling geschiedt aan de hand
van de door de instellingen die zendtijd hebben verkregen bij het Commissariaat
in te dienen jaarrekeningen. De jaarrekeningen over het voorgaande boekjaar
worden vóór 1 juni bij het Commissariaat ingediend. De
jaarrekeningen moeten zijn voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring.
Hierin wordt verklaard dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de
grootte en de samenstelling van het vermogen en van het resultaat en dat de
financiële administratie in overeenstemming is met het Handboek Financiële
Verantwoording. Dit Handboek bevat voorschriften die door het ministerie van
OCenW zijn vastgesteld. Na de controle van de jaarrekeningen en de toelichtingen
stelt het Commissariaat de definitieve vergoeding vast die de landelijke publieke
omroepen uit de omroepgelden ontvangen.Ook vindt er jaarlijks een review plaats bij de accountant van het Commissariaat
voor de Media door de departementale accountantsdienst.Naast de hierboven genoemde jaarrekeningen wordt jaarlijks door de landelijke
publieke omroep een meerjarenbegroting opgesteld waarin voor een periode van
vijf jaren een raming is opgenomen van de verwachte uitgaven. In deze meerjarenbegroting
wordt tevens teruggeblikt op het vorige jaar en wordt een overzicht verstrekt
van de feitelijke bestedingen in de afgelopen twee jaar. Het Commissariaat
brengt advies uit over de Meerjarenbegroting van de landelijke publieke omroep.
Dit advies bevat analyses van de plannen van de landelijke publieke omroep
en de daaraan verbonden financiële gevolgen. Mede op basis van dat advies
wordt door de staatssecretaris een beslissing genomen over de omvang van de
aan de landelijke publieke omroepen toe te kennen budgetten. In november wordt
de Tweede Kamer middels genoemde begrotingsbrief bericht over
de meest recente raming van de inkomsten en uitgaven van het volgende jaar.
De uitgaven liggen na behandeling in de Tweede Kamer juridisch vast in de
rijksbegroting.398Hoe groot was de rente op de omroepreserve in 2002?
Op welke wijze is deze rente besteed? Hoe zijn de vooruitzichten voor 2003?De rente op de algemene omroepreserve wordt nu voor 2002 geraamd op ruim € 4,5
miljoen. Voor de besteding van deze middelen wordt verwezen naar bijlage 6
(Bestedingsplan subsidies mediabeleid 2002) van de begrotingsbrief van 21 november
2001. Op de vooruitzichten voor 2003 wordt nader ingegaan in de begrotingsbrief
media 2003.399Provincies en middelgrote gemeenten ontvangen een specifieke
uitkering voor ondersteuning van hun beleid. Er wordt gemeld: «De uitkering
wordt nu nog jaarlijks vastgesteld». Betekent dit dat het kabinet voornemens
is om hierin verandering te brengen? Zou het inderdaad niet beter zijn voor
de langetermijnplanning van provincies en middelgrote gemeenten als zij voor
meerjaren, bijvoorbeeld voor de periode van 4 jaar, zekerheid krijgen over
de specifieke uitkering die zij ontvangen?Om de specifieke uitkeringen zo goed mogelijk te synchroniseren met het
vierjarig beleidsstramien van de cultuurnota, wordt inderdaad bekeken wat
de mogelijkheden zijn voor het maken van meerjarige afspraken.Uiteraard onder het parlementaire voorbehoud dat specifieke uitkeringen
in de begrotingswet jaarlijks worden vastgesteld.400De wettelijke taak van de minister van OCW op het terrein
van cultuur ligt vast, namelijk «het scheppen van voorwaarden voor het
in stand houden, ontwikkelen, sociaal en geografisch spreiden of anderszins
verbreiden van cultuuruitingen». Welke concrete doelen stelt de regering
om deze zaken te realiseren?Zie het antwoord op vraag 361.401Op welke wijze kunnen de media bijdragen tot een open
en gelijkwaardige dialoog tussen overheid en burger en tussen burgers onderling?
Wordt hier met de media en andere gerelateerde organisaties over gesproken?
Wordt hier vanuit de media en de overheid specifiek beleid op ontwikkeld?Media vervullen diverse vitale functies binnen de samenleving.Zij treden op als intermediair door informatie te selecteren en te ontsluiten
voor het publiek. Vanuit hun rol als waakhond volgen media kritisch de maatschappelijke
en politieke ontwikkelingen en leveren daar achtergrond, commentaar en opiniëring
bij. Ook signaleren media maatschappelijke knelpunten waar overheden en andere
betrokken partijen op in kunnen spelen; zij agenderen onderwerpen en bieden
een forum voor debat tussen burgers onderling en tussen overheid en burgers.
Ook vormen media een podium voor expressie van culturele identiteit.Tot slot kunnen media ook een samenbindende functie vervullen doordat
zij een gemeenschappelijk referentiekader bieden, bijvoorbeeld wanneer burgers
onderling de actuele maatschappelijke en politieke ontwikkelingen bespreken.De vervulling van deze functies is inherent aan het wezen van de media,
zij het dat niet ieder mediumtype in even sterke mate alle genoemde functies
vervult. Dat hoeft ook niet, want een wezenskenmerk van de media is dat dankzij
de redactionele autonomie ieder mediumtype zelf verantwoordelijk is voor de
vorm en inhoud van zijn programma's c.q. artikelen.Het mediabeleid is er nadrukkelijk op gericht om de kwaliteit, onafhankelijkheid
en pluriformiteit van de informatievoorziening te stimuleren, omdat dit de
beste waarborg biedt voor een optimale vervulling van bovengenoemde functies
door de media.402Hoe verhoudt de toezegging om niet op cultuur te bezuinigen
zich tot de aanzienlijk bezuinigingen op de omroepen?Zoals in het strategisch akkoord is verwoord, meent het kabinet dat tegen
de achtergrond van de doelmatigheids- en volume taakstelling van de hele overheid
het in de rede ligt dat ook de publieke omroep kritisch kijkt naar overmatige
bureaucratie en overhead in de eigen organisatie. Het is de intentie om de
bezuiniging te doen realiseren zonder programmatische gevolgen.Het aangekondigde organisatieonderzoek, dat zich richt op het verbeteren
van de organisatie, zal hiermee rekening houden.403Wat wordt precies verstaan onder de resultaatverantwoordelijkheid
ten aanzien van de landelijke publieke omroep van de NOS? Hoe zijn de taken
en verantwoordelijkheden van de toezichthouder NOS gescheiden van de omroep
NOS? Hoe zijn de taken en verantwoordelijkheden van de toezichthouder NOS
gescheiden van de koepelorganisatie Publieke omroep? Wie heeft er precies
zitting in de Raad van Toezicht van de publieke omroep?Sinds de inwerkingtreding op 1 februari 1998 van de wet van 13 november
1997 tot wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met een herziening
van de organisatiestructuur van de landelijke publieke omroep is de verantwoordelijkheid
van de toedeling en verantwoording van de voor de landelijke omroep beschikbare
middelen opgedragen aan de NOS, in het bijzonder de raad van bestuur. Deze
dient er voor zorg te dragen dat de beschikbare budgetten voor landelijke
publieke omroep binnen de daarbij aangegeven kaders worden verdeeld en ingezet.
In de jaarlijkse meerjarenbegrotingen van de NOS dient daarover elk jaar verantwoording
te worden afgelegd.Bij de in 2000 in werking getreden concessiewet is de coördinatie
en samenhang binnen de landelijke publieke omroep versterkt. Elementen van
die versterking vormen de wettelijke verankering van de taakopdracht van de
publieke omroep, de verlening van één concessie voor landelijke
publieke omroep als geheel aan de NOS, de versterking van de coördinerende
structuur en taak van de NOS, de wettelijk vastgelegde specifieke programmatische
opdrachten van de landelijke publieke omroep als geheel en per zendernet en
tot slot een nadrukkelijker verantwoordelijkheid van de individuele omroepinstellingen
om onder coördinatie van de NOS samen te werken binnen het verband van
de landelijke publieke omroep.Daarbij is aan de NOS nadrukkelijk een verantwoordelijkheid gegeven om
de doelstellingen/taakopdracht van de landelijke publieke omroep als geheel
te realiseren, met inachtneming en inschakeling van de wettelijke verantwoordelijkheden
van de individuele omroepinstellingen.Naast de coördinerende taakopdracht heeft de NOS een specifieke wettelijke
opdracht om een programma te verzorgen. De verantwoordelijkheid voor het verzorgen
van het NOS-programma is in de wet opgedragen aan de raad van bestuur van
NOS.Daarbij is bepaald dat de raad van bestuur ten behoeve van de verzorging
van het NOS-programma een programmadirecteur benoemt. De functie van programmadirecteur
is niet verenigbaar met het lidmaatschap van de raad van toezicht of de raad
van bestuur. De raad van toezicht stelt naast de algemene uitgangspunten voor
landelijke televisie- en radio omroep ook de algemene uitgangspunten voor
het NOS-programma vast. Wat betreft de programmataak valt de NOS verder onder
hetzelfde coördinatieregime als de andere landelijke omroepinstellingen
en onder het algemene toezicht door de raad van toezicht.Onlangs heeft de raad van bestuur van de NOS in het kader van de nieuwe
huisstijl zijn naam verandert in «raad van bestuur van de Publieke Omroep».
Daarmee is beoogd duidelijker onderscheid te maken tussen het bestuurlijke
deel van de NOS en het journalistieke deel van de NOS, NOS/RTV dat belast
is met de verzorging van het NOS-programma. Hoewel de nieuwe naam anders zou
kunnen doen vermoeden, bestaat er naast of boven de NOS en de landelijke publieke
omroepinstellingen geen formele koepelorganisatie die Publieke Omroep heet.
De Publieke Omroep is het geheel van onder de bestuurlijke coördinatie
van de raad van bestuur samenwerkende landelijke publieke omroepinstellingen,
te weten de omroepverenigingen, de NOS, de NPS, de STER, de Educom en de 39f-zendgemachtigden
(kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag). De raad van
toezicht van de NOS maakt als orgaan van de NOS deel uit van de organisatie
van de landelijke publieke omroep.De raad van toezicht is thans wettelijk als volgt samengesteld: een onafhankelijke
voorzitter, benoemd bij koninklijk besluit; een aantal door de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen benoemde onafhankelijke leden, de zgn.
Kroonleden (waarvan één lid op voordracht van de gezamenlijke
ondernemingsraden van NOS, NPS en omroepverenigingen). Dit aantal is gelijk
aan het aantal omroepverenigingen minus drie. Thans zijn er vijf Kroonleden.
acht door de omroepverenigingen benoemde leden (elke omroepvereniging benoemt
een lid); een door de NPS benoemd lid; een door de Educom benoemd lid; een
door de kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag die
zendtijd hebben verkregen gezamenlijk benoemd lid.Totaal 17 leden, waarbij de vertegenwoordigers van de omroepinstellingen
de meerderheid hebben (11 tegen 6), maar de omroepverenigingen in de minderheid
zijn (8 tegen 9).404Aangezien de voorzitter van de raad van bestuur van
de publieke omroep, Wolffensperger, recentelijk zijn aftreden bekend maakte,
wat zijn de voornemens voor de wijze waarop een nieuwe voorzitter van de raad
van bestuur wordt benoemd? Worden er bij de benoeming van een nieuwe voorzitter
nog andere wijzigingen doorgevoerd binnen het bestuur?Sinds de inwerkingtreding van de concessiewet in 2000 worden de leden
van de uit drie personen bestaande raad van bestuur benoemd door de raad van
toezicht van de NOS. De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft
geen initiatief bij benoemingen; dat is primair de verantwoordelijkheid van
de raad van toezicht. Een besluit van de raad van toezicht tot benoeming behoeft
echter wel de instemming van genoemde minister. Bij voorgenomen benoemingen
zal op passende wijze consultatie plaatsvinden; het is immers van belang dat
de te benoemen personen kunnen rekenen op vertrouwen zowel aan de kant van
de raad van toezicht als aan de kant van de minister.Behalve een nieuwe voorzitter zal ook een nieuw lid benoemd worden, omdat
de heer Van Beers reeds eerder te kennen heeft gegeven geen tweede termijn
te ambiëren.405Op welke wijze definieert de regering precies «voldoende
draagvlak onder de bevolking» voor de publieke omroepen op drie netten
en op welke wijze is hiervoor de streefwaarde van 40% kijktijdaandeel vastgesteld?
Op welke wijze zou de streefwaarde veranderen, indien de publieke omroepen
slechts op twee netten zouden uitzenden?Voldoende draagvlak onder de bevolking is gedefinieerd in termen van kijk-
en luistertijdaandelen en in termen van bereik van de landelijke publieke
omroep. Dit zijn de gebruikelijke maatstaven in de internationale omroepwereld.De publieke omroep heeft in zijn concessiebeleidsplan, op basis waarvan
de tienjarige concessie is verleend, als streven opgenomen dat hij in de kijktijd
van het publiek gemiddeld een aandeel haalt van 40%. Voor de radio is de doelstelling
een aandeel in de luistertijd van 33%. Daarnaast geldt een streefbereik: het
streven is dat tenminste 85% van de bevolking minimaal een kwartier per week
afstemt op de landelijke publieke omroep.Deze percentages zijn gebaseerd op uitzenden via drie algemene televisiezenders
en vijf radiozenders, zoals in de Mediawet (artikel 40) vastgelegd. Het aantal
netten waarop de publieke omroep uitzendt, is een instrument voor het gewenste
draagvlak bij de bevolking.De wettelijke opdracht om de gehele bevolking te bedienen is hier dus
vertaald in meetbare resultaatafspraken tussen overheid en omroep.Veranderende omstandigheden, bijvoorbeeld toename van het aantal commerciële
zenders of de opkomst van internet, vormen geen automatische aanleiding om
de streefwaarden naar beneden bij te stellen. De publieke omroep zal zich
altijd moeten inspannen om voldoende draagvlak onder de bevolking te behouden,
met een aantrekkelijke, gevarieerde en hoogwaardige programmering.Onder de marktomstandigheden, zoals die nu in het duale omroepbestel in
Nederland zijn ontstaan, kunnen streefwaarden van 40% bij het uitzenden via
twee zenders niet gehaald worden.Volgens een onderzoek van de NOS zou het resulterende kijktijdaandeel
dan, afhankelijk van de profilering van de twee televisiezenders «smal
of breed», tussen 20% en 27% kunnen liggen.406Op welke wijze wordt het kijk- en luistergedrag van
allochtone kijkers gemeten? Zijn hier specifieke methoden voor ontwikkeld?
Wat zijn de resultaten van de regelmatige onderzoeken? Wat is bekend over
de waardering van de allochtone groepen voor de programma's van de publieke
omroep? Is hier specifiek onderzoek naar gedaan? Kan een indicatie worden
gegeven van het gebruik van de kabel, ether en satelliet door allochtone kijkers
en luisteraars?Kijk- en luistercijfers zijn afkomstig uit het continu kijk- en luisteronderzoek,
waarvoor een representatieve steekproef van respondenten is samengesteld die
dagelijks hun kijkgedrag en luistergedrag rapporteren. Het aantal respondenten
afkomstig uit etnische minderheden in deze panels is laag. Om aan deze lacune
tegemoet te komen wordt iedere drie jaar een onderzoek naar het mediagebruik
van minderheidsgroepen gehouden. In 1999 verscheen het rapport «mediagebruik
etnische publieksgroepen 1998». Dit volgt een langere traditie die teruggaat
tot 1980.In 2000 is dit driejaarlijks onderzoek, tot dan toe uitgevoerd door Bureau
Veldkamp, overgenomen door de NOS. Dit onderzoek Mediagebruik Etnische Publieksgroepen
(MEP) bestaat uit een enquête, afgenomen door tweetalige enquêteurs
onder Nederlanders van Chinese, Marokkaanse, Turkse, Antilliaanse
en Surinaamse afkomst. Het brengt het mediagebruik van deze groepen in kaart.Het gebruik van alle publieke en commerciële zenders, lokale, regionale,
en buitenlandse zenders wordt onderzocht. Ook wordt er gevraagd naar het bezit
van schotelantennes en kabelaansluiting. De meest recente samenvatting van
het mediagebruik en het gebruik van kabel, ether en satelliet is gegeven in
de nota «media- en minderhedenbeleid» van juni 1999.Kamerstukken II, 1998–1999, 26 597, nr. 1. Begin 2003 worden
de resultaten van het thans lopende onderzoek naar mediagebruik onder etnische
publieksgroepen gepubliceerd.In opdracht van publieke omroeporganisaties wordt verder regelmatig ad
hoc onderzoek gedaan naar de waardering van specifieke doelgroepen (met name
jongeren en allochtonen) voor bepaalde programma's. Zo is in opdracht van
de NPS bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de waardering voor de dramaseries Bradaz en Desi en Dunya. Via
dit onderzoek wordt het programma verbeterd. De resultaten hiervan zijn om
bedrijfsmatige redenen niet openbaar.407Klopt het dat 20% van de televisiezendtijd van de NPS
moet worden besteed aan minderhedenprogramma's? Wat is de definitie van deze
programma's? Gaat het hier om doelgroepgerichte programma's? Voldoet de NPS
aan deze norm? Hoe worden deze programma's bij de betreffende groepen ontvangen
en gewaardeerd?De wetsgeschiedenis over dit onderdeel benoemde het als «programma's
voor, door of over minderheden». In de praktijk heeft dit geleid tot
de volgende, door de NPS gehanteerde definitie van minderhedenprogrammering:
programma(onderdelen) waarin aspecten van de multiculturele samenleving naar
voren komen en waarbij deze aspecten een concreet onderdeel uitmaken van de
doelstelling van het programma(onderdeel). Het klopt dat 20% van de televisieprogramma's
van de NPS moet voldoen aan deze norm. De NPS voldoet hieraan. Dat blijkt
uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media. In 2001 viel 27% van de
NPS-programma's onder deze definitie. Zie voor de beoordeling van de waardering
vraag 406.408Op welke wijze wordt gemeten of het algemeen programma
aanbod een reflectie is van de multiculturele samenleving? Wordt dit gemonitord
door het Commissariaat van de Media?Diverse instrumenten worden gehanteerd om dit te meten. In april 2002
is door KLO een onderzoek gedaan naar de representatie van etniciteit, gender
en leeftijd op de Nederlandse televisiezenders. Hiervoor is 100 uur commerciële
televisie en 100 uur publieke televisie geanalyseerd. Deze Monitor Diversiteit
wordt eind 2002 gepubliceerd. De monitor wordt beschouwd als een nulmeting.
Het is de bedoeling dat deze monitor eenmaal per vijf jaar plaatsvindt, mede
als voorbereiding van de vijfjaarlijkse beoordeling van de publieke omroep
in het kader van de Concessiewet.Daarnaast is geïnventariseerd welke programma's die door de publieke
omroep in 2001 zijn uitgezonden voldoen aan een brede, in 2002 ontworpen definitie
voor multiculturele programmering en hoeveel budget hieraan door de omroepen
is besteed. Dit wordt binnenkort gepubliceerd en zal over de volle breedte
van de publieke omroep een overzicht geven hoe de veelkleurige samenleving
in de programmering is vertaald. Dit staat overigens los van
de speciale taakstelling en opdracht van de NPS. Verder wordt verwezen naar
het antwoord op vraag 406: het MEP onderzoek.409Hoe zijn de normen voor het kijktijdaandeel en het
bereik tot stand gekomen? Is het mogelijk dat, bij gewijzigd media-aanbod,
deze normen zullen wijzigen?Zie het antwoord op vraag 405.410Kan de formulering «in het algemeen voldoen de
publieke omroepen aan de eisen van de programmavoorschriften» nader
worden toegelicht? Kan er zowel met cijfers als inhoudelijk worden onderbouwd
wat de afwijkingen ten opzichte van de programmavoorschriften inhouden?De Mediawet bevat meerdere kwantitatieve programmavoorschriften. Het Commissariaat
voor de Media houdt toezicht op de naleving hiervan, door controle van de
rapportages van de publieke omroep. Sinds 2001 werkt de publieke omroep met
een verbeterd indelingssysteem dat in overleg met het Commissariaat voor de
Media is vastgesteld. In november 2001 heeft de Tweede Kamer hierover een
uitgebreide brief ontvangen (Kamerstukken II, 2001/2002, 2800 VIII, nr.18).Hieronder is voor de belangrijkste programmavoorschriften aangegeven in
hoeverre zij in 2001 zijn gerealiseerd. Basis vormt de opgave in het programmatisch
jaarverslag van de publieke omroep over 2001, onderdeel van de meerjarenbegroting
2003–2007. Alle programmavoorschriften worden ruimschoots gerealiseerd.
De lage percentages bij verstrooiing zijn het resultaat van de gekozen indelingssystematiek.
Voornamelijk de grote spelshows worden hiervoor meegeteld en dit is bij de
publieke programmering nu eenmaal een kleine categorie.Educatieve quizzen, cabaret en kleinkunst, satire, muziekregistraties
en drama worden vanwege hun educatieve of culturele functie niet meegeteld.
Deze indeling is in overeenstemming met de memorie van toelichting bij de
concessiewet en de operationele afspraken met het Commissariaat. Gezien de
publieke belangstelling voor de realisering van de programmavoorschriften
lijkt een regelmatige evaluatie van het indelingssysteem van belang. De staatssecretaris
zal hierover overleg voeren met het Commissariaat voor de Media en de publieke
omroep.Naleving programmavoorschriften, in aandeel van de zendtijd,
tijdvak 16–24 uur  WettelijkProgrammering 2001 Cultuur/kunst: omroepverenigingenMinimaal 25%35%Informatie/educatie: omroepverenigingenMinimaal 35%54%Cultuur/kunst: NPSMinimaal 40%78% Minderheden: NPSMinimaal 20%27% Onafhankelijk product: totaalMinimaal
25%29% Verstrooiing: ned 1Maximaal 25%1% Verstrooiing: ned 2Maximaal 25%4%Verstrooiing: ned 3Maximaal 25%0%411Wat wordt precies bedoeld met «nieuwe media»?
Waar ligt, afhankelijk van de invulling van deze media, de eerste verantwoordelijkheid
voor de invoering ervan?Onder nieuwe media wordt verstaan: de digitale productie, opslag en distributie
van informatie, educatie, cultuur en amusement. In de praktijk gaat
het nu voornamelijk om internet (op de pc), maar ook om nieuwe internetachtige
en interactieve toepassingen voor digitale televisie en mobiele telefoon.
Voor zover de begrotingstekst de indruk wekt dat de nieuwe media worden «ingevoerd»
en «ingevuld» door de overheid, is dit onbedoeld. Ook stelt de
overheid geen criteria die bepalen welke zaken op internet «interessant»
of «maatschappelijk relevant» zijn. De passage verwijst slechts
naar stimulering van ict-gebruik door de publieke omroep, bibliotheken, musea
en andere gesubsidieerde culturele instellingen. Gedachte is dat deze partijen
ook leveranciers zijn van content («digi-taal» voor inhoud) die
bijdraagt aan maatschappelijke ontplooiing en zinvolle vrijetijdsbesteding
van burgers. De overheid wil daarom graag dat genoemde organisaties hun collecties
en informatie toegankelijk maken op internet. De overheid doet dit onder meer
door incidentele subsidies te verschaffen, door de werkingsfeer van fondsen
aan te passen (ten gunste van ict-projecten), door kennisbundeling en door
afspraken met instellingen. Sinds kort is er een bescheiden subsidieregeling
gericht op vrijwilligersinitiatieven van (groepen) burgers. Het gaat om internetinitiatieven
in de sfeer van informatie-uitwisseling en maatschappelijk debat, met een
landelijk karakter. De regeling voor maatschappelijke content – met
de werknaam De Digitale Pioniers – wordt gefinancierd uit het interdepartementale
budget bij het Nationaal Actieprogramma Elektronische Snelwegen (beheerd door
het ministerie van Economische Zaken) en het budget subsidies mediabeleid
van OCenW (rente omroepreserve). Voor de periode 2002–2004 is 2 miljoen
beschikbaar aan eenmalige projectsubsidies. Hierna wordt de regeling geëvalueerd.412Wordt bij de nieuwe media «interessante inhoud»
gelijk gesteld aan «maatschappelijk waardevolle inhoud»? Wat zijn
hierbij de criteria en hoe zijn deze tot stand gekomen?Zie het antwoord op vraag 411.413Voor digitale ethertelevisie wordt gestreefd naar regionale
dekking in 2003 en landelijke dekking in 2004. In hoeverre biedt deze ontwikkeling
ruimte aan wensen van gemeenten om directe (en interactieve) communicatielijnen
met allochtone groepen te openen? Is er ook ruimte voor specifieke allochtone
en multiculturele televisie initiatieven, die van deze kanalen willen gebruiken
om vanuit deze groepen een zichtbare bijdrage te leveren aan het publiek debat?De uitzendingen van digitale ethertelevisie waarvoor onlangs vergunningen
zijn uitgegeven zijn in beginsel landelijk.Slechts in de aan de publieke omroep toegekende frequentieruimte bestaat
de mogelijk de programmering te differentiëren per provincie. Dit is
nodig om daarmee de programma's van de regionale publieke omroepen digitaal
in de ether te kunnen uitzenden.Programma's die door de regionale omroepen worden uitgezonden ten behoeve
van specifieke doelgroepen zijn dus ook digitaal te ontvangen en kunnen in
principe interactief zijn.De commerciële exploitant van de overige frequentieruimte (Digitenne)
heeft beperkte mogelijkheden om per regio verschillende programma's uit te
zenden. Voorts heeft Digitenne geen must-carry-verplichtingen en kan zij vrij
bepalen welke programma's zij wil uitzenden.Het gevraagde type programmering zal eerder op de kabel kunnen worden
gerealiseerd dan in de ether, omdat via de kabel een veel groter aantal programma's
(digitaal) kan worden aangeboden.414Naar aanleiding van de aankondiging in box 15.2 dat
er thema-portals komen voor specifiek doelgroepen: komt er ook een multiculturele
portal? Zo ja, waar gaat deze zich specifiek op richten? Welke organisaties
en instellingen en organisaties buiten de omroepen worden bij de realisatie
betrokken?De voorbereidingen voor een multiculturele portal op omroep.nl zijn reeds
in gang gezet. Naar verwachting zal de portal eind 2002 of begin 2003 actief
zijn. Vooralsnog zijn alleen omroepen betrokken bij de totstandkoming van
de portal.415Wat is de doelstelling van migrantentelevisie? Wat
is de bijdrage van de regionale omroepen in het geheel? Wat zijn de kosten
en op welke wijze worden deze gedekt? Zijn er plannen om migrantentelevisie
ook naar andere regio's te verspreiden? In hoeverre wordt in dit kader invulling
gegeven aan artikel 28 m. van de Mediawet?De productieopdracht van MTNL (Multiculturele Televisie Nederland, Amsterdam)
bestaat uit het wekelijks produceren van een programma voor vier grote minderheidsgroepen
in de randstad (Turken, Marokkanen, Antillianen en Surinamers). Dit bestaat
uit 30 minuten grootstedelijk aanbod en 15 minuten lokaal nieuws. De televisieprogramma's
zijn gericht op informatie, actualiteit, cultuur, amusement en educatie. Alle
programma's zijn tweetalig en zodanig geproduceerd dat zij altijd toegankelijk
zijn voor een breed publiek. De programma's worden uitgezonden door de publieke
lokale en regionale omroepen in de randstad. Er bestaat belangstelling vanuit
andere regio's voor de programma's van MTNL. Dit is in de eerste plaats een
zaak van MTNL zelf, die met geïnteresseerden moet overleggen over uitzend-
en productiemogelijkheden inclusief de financiering hiervan. Artikel 28m Mediawet
spreekt van «bijdragen aan regionale en lokale omroep ten behoeve van
minderhedenprogrammering». Vanwege het principe «overheid op afstand»
vindt vanuit het mediabeleid geen rechtstreekse subsidiëring plaats van
radio- en televisieprogramma's. Artikel 28m Mediawet ziet op een structurele
voorziening, een vast samenwerkingsverband, georganiseerd op professionele
grondslag met als doel voor minderheden programma's te produceren. Een voorbeeld
hiervan is MTNL.416Wat zijn de bereik- en kijktijdaandeelcijfers van migrantentelevisie
in de vier grote steden? Voldoen deze tot nu toe aan de verwachtingen? Hoe
zijn mogelijke verschillen te verklaren?MTNL is met haar programma's vanaf januari 2002 volledig operationeel.
Een evaluatie is voorzien in 2004. Op dit moment zijn over het bereik en kijktijdaandeel
geen gegevens beschikbaar. Per week heeft MTNL momenteel de beschikking over
de volgende hoeveelheid zendtijd: Amsterdam: 24 uur Utrecht: 4 uur Den Haag:
3 uur en Rotterdam: 8 uur.417Wat is de stand van zaken betreffende de realisatie
van een multiculturele radiozender voor jongeren waarvan in een eerder notitie
over media en minderheden sprake was? Wordt deze zender gerealiseerd? Op welke
wijze gaat dit dan gebeuren en welke financiële middelen zijn hier mee
gemoeid?Eind 2002 wordt uitsluitsel verwacht over deelname van de vier grote steden.
Uitgangspunt vormt hierbij dat de kosten (subsidiebehoefte ruimanderhalf
miljoen euro op jaarbasis) gezamenlijk door de vier grote steden en het rijk
worden gedragen. In Rotterdam heeft G4 Radio onder de naam «FunX»
van augustus tot december 2002 proefuitzendingen verzorgd om format en organisatie
te testen. Bij een positieve besluitvorming door de vier grote steden kan
de zender begin 2003 van start gaan.418Kan een garantie gegeven worden dat op de programmering
van kunst en cultuur bij de omroepen (bijvoorbeeld speelfilms en documentaires
over kunst en cultuur en het Muziekcentrum voor de Omroep) niet zal worden
bezuinigd en de diversiteit in het aanbod uitgangspunt van de programmering
zal blijven, aangezien in het strategisch akkoord is bepaald dat op kunst
en cultuur niet wordt bezuinigd?Zie de antwoorden op de vragen 95 en 402.419Hoe wordt de efficiencykorting van 4% die aan de publieke
omroep wordt opgelegd, verdeeld over de lokale, regionale en nationale publieke
omroep? Op welke wijze wordt de korting verdeeld over de verschillende zendgemachtigden
binnen het landelijke publieke bestel?Wellicht is hier sprake van enige onduidelijkheid. De efficiencykorting
van 4% heeft betrekking op de G&G-sector. De omroeporkesten zijn aangeslagen
voor een bedrag van € 0,3 miljoen in 2003 oplopend tot € 1,1
miljoen in 2006.Aangezien de staatssecretaris het niet redelijk acht om de omroeporkesten,
die binnen het G&G-regime zijn gebracht, om in de pas te blijven lopen
met de andere orkesten, nu als enige deze korting op te leggen, is hij van
mening dat genoemde bedragen bij de bezuinigingstaakstelling voor de mediabegroting
dienen te worden betrokken.Indien bij de vraag wordt gerefereerd aan de 5% bezuinigingsdoelstelling,
opgelegd aan de publieke omroep in de vorm van een te bezuinigen bedrag van € 30
miljoen op de mediabegroting wordt verwezen naar de antwoorden op de vragen
95 en 402.Aangezien de lokale omroep niet vanuit de mediabegroting wordt gefinancierd,
is de opgelegde besparing voor hen niet van toepassing.420Geeft de regering bij de bezuiniging van € 30
miljoen in 2004 op de rijksomroepbijdrage die is overeengekomen in het strategisch
akkoord, ook richtlijnen aan de sector op welke wijze deze gerealiseerd moet
worden? Worden de lasten van deze bezuiniging geheel gedragen door de publieke
omroepen, of moeten ook regionale en lokale omroepen en de wereldomroep hierin
een deel leveren? Zo ja, hoe worden de lasten verdeeld?Zie de antwoorden op de vragen 95, 402 en 419.421Op welke wijze controleert de regering of, zoals bedoeld
in het strategisch akkoord, de bezuiniging van € 30 miljoen in 2004
daadwerkelijk gerealiseerd wordt door terugdringen van bureaucratie en overhead?
Welke afspraken zijn gemaakt met de publieke omroepen omtrent het bewerkstelligen
van bezuinigingen door middel van snijden in het personeelsbestand, bijvoorbeeld
van parttimers, tijdelijke aanstellingen e.d.?Zie de antwoorden op de vragen 95, 402 en 419.422Hoe verhouden de ramingen van de NOS en de STER zich
tot elkaar? En, bij onderlinge verschillen, op basis waarvan vindt de raming
van OCW plaats? Hoe hoog is het bedrag in Euro's met betrekking tot de efficiencykorting
van 4%? Wordt deze bezuinigingsdoelstelling gerealiseerd via de indirecte
kosten?Het is mogelijk dat de NOS en de Ster verschil van inzicht hebben met
betrekking tot de ramingen van de Ster opbrengsten.Deze verschillen zijn doorgaans niet onoverbrugbaar (zie de begrotingsbrief
van 21 november 2001). Aan deze verschillen liggen bepaalde veronderstellingen
ten grondslag. De raming van OCenW vindt, rekening houdend met deze onderliggende
veronderstellingen, plaats op basis van beide inzichten. Deze overwegingen
worden nader uitgelegd in de begrotingsbrief.Voor de efficiencykorting en de bezuinigingsdoelstelling wordt verwezen
naar de antwoorden op de vragen 95, 402 en 419.423Wat is het gevolg van de efficiencykorting voor lokale
zenders? Is de bezuiniging niet onevenredig gezien het verschil in hoogte
van het budget?Aangezien de lokale omroep niet vanuit de mediabegroting wordt gefinancierd,
is de opgelegde besparing voor hen niet van toepassing.424Van welke doelstellingen wordt verwacht dat deze niet
verder kunnen worden geconcretiseerd?De bedoelde doelstelling van het beleid zoals in de begroting is uiteengezet,
is onder andere het stimuleren van keuzevrijheid, betaalbaarheid en tegelijkertijd
bescherming van consumenten. In een situatie van aanmerkelijke marktmacht
en (regionale) monopolies dient de consument te worden beschermd.Aan het beoogde maatschappelijke effect van bescherming van consumenten
zit geen concretiseerbare streefwaarde vast. Deze is afhankelijk van de (steeds
veranderende) marktsituatie.Verder wordt keuzevrijheid van consumenten voor een belangrijk gedeelte
bevorderd door concurrentie op en tussen infrastructuren te stimuleren. In
dit kader is een wetsvoorstel over de toegang tot de kabel voor programma-aanbieders
en ISP's naar de Tweede Kamer gestuurd. Het betreft hier voorwaardenscheppend
beleid waarbij het formuleren van streefwaarden niet aan de orde is.425Kunnen de specifieke investeringen die gedaan worden
om het doelmatig functioneren van het onderzoeksbestel binnen de huidige maatschappij
te waarborgen vertaald worden naar bedragen? Wat zijn de mutaties ten opzichte
van de vorige begroting?In de begrotingstoelichting is in de paragraaf over de algemene doelstelling
op pag. 304 als een van de verantwoordelijkheden van de minister van OCenW
aangegeven het goed en doelmatig laten functioneren van het onderzoeksbestel.
In de daarop volgende paragraaf over de operationalisering van de doelstellingen
wordt onder meer ingegaan op de specifieke investeringen die worden gedaan
om die doelstellingen te bereiken. Het betreft de volgende initiatieven (tussen
haakjes zijn de bedragen aangegeven die zijn uitgetrokken voor de realisatie):• versterking kennisinfrastructuur (ICES-KIS 3) (€ 807
miljoen voor de periode 2003–2010);• Genomics programma (in totaal € 189 miljoen voor de periode
2002–2006).• Investeringen in nieuwe huisvesting voor proefdieren en in onderzoek
van het BPRC (€ 6,2 miljoen oplopend naar € 7,5 miljoen
in 2005 en verder);• Conservering papieren erfgoed (het zgn. Metamorfoze programma)
(in totaal € 5,0 miljoen voor de periode 2001–2004).De mutaties ten opzichte van de begroting 2002 zijn de hierboven tussen
haakjes vermelde bedragen (zie voor de uitgavenontwikkeling over de komende
jaren ook tabel 16.6 op pag. 320).426Welke concrete beleidsvoorstellen gaan uit van de Nederlandse
regering en/of de Europese Commissie om van Europa de meest dynamische en
concurrerende regio van de wereld te maken?Voor wat betreft specifiek Nederlandse beleidsvoorstellen die bijdragen
aan de Lissabon-doelstelling kan worden verwezen naar de beantwoording van
vraag 425.Wat betreft voorstellen van de Europese Commissie, ondersteund door de
Nederlandse regering, kan allereerst worden gewezen op het voorstel van Commissaris
Busquin uit 2000 om een Europese onderzoeksruimte tot stand te brengen. In
deze interne markt voor wetenschap en technologie moet wetenschappelijke topkwaliteit,
concurrentievermogen en innovatie worden bevorderd door middel van een betere
samenwerking en coördinatie tussen de betrokkenen op alle niveaus. Het
nieuwe Zesde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en
demonstratie activiteiten 2002–2006, met een budget van € 17,5
miljoen, is gericht op concentratie en integratie van onderzoeksactiviteiten
voor blijvende structurele effecten. De nieuwe grote instrumenten in dit kaderprogramma,
de geïntegreerde projecten en de topnetwerken, zullen bijdragen aan meer
onderzoeksdynamiek op Europees niveau. Tevens kan worden gewezen op het doel
dat de Europese Raad heeft gesteld om de investeringen in wetenschap en technologische
ontwikkeling te verhogen tot 3% van het BNP in 2010. De Europese Commissie
publiceert met grote regelmaat mededelingen die ingaan op de bijdrage van
onderzoek aan de Lissabondoelstellingen. Eén dezer dagen wordt een
mededeling van de Europese Commissie verwacht over de stand van zaken in de
realisering van de Europese onderzoeksruimte, als ook een mededeling over
de relatie tussen universiteiten voor innovatie, mede in het kader van een
«geïntegreerde strategie» voor het gemeenschappelijk onderwijs-
en onderzoeksbeleid.Nederland zelf zet actief en strategisch in op de Europese samenwerking
op het gebied van het onderzoeksbeleid (door «open coördinatie»
met andere lidstaten, bijvoorbeeld op het terrein van human resources en mobiliteit),
op de realisering van de Europese onderzoeksruimte (bijvoorbeeld door het
stimuleren van Europese samenwerking tussen de nationale researchcouncils)
en op het vergroten van de Nederlandse deelname aan het Zesde kaderprogramma.
Concrete beleidsvoorstellen met betrekking tot het laatste zullen worden opgenomen
in het kabinetsstandpunt op het AWT-advies «KP6 laten werken».
Op de consequenties voor Nederland van de 3% doelstelling wordt in het antwoord
op de vragen 429 en 63 verder ingegaan.427Acht de regering beleidsintensivering in het wetenschapsbeleid
noodzakelijk om de Lissabon-doelstelling te realiseren? Zo ja, welke? Zo neen,
waarom niet? Onderschrijft de regering de stelling dat een baanbrekend, departementsoverstijgend
masterplan noodzakelijk is, wil Nederland de Lissabon-doelstellingen in 2010
realiseren? Zo neen, waarom niet? Zo ja, hoe gaat dit worden aangepakt?De uitspraken van Barcelona moeten worden gezien als richtinggevend. Daarbij
moet tevens worden bedacht dat de doelstelling voor de EU als geheel dient
en niet noodzakelijkerwijze voor afzonderlijke lidstaten. Lidstaten kunnen
hun eigen bijdrage geven aan de invulling van die EU-doelstelling. Nederland
neemt in de EU een middenpositie in.Dit laat onverlet dat Nederland het zich niet kan permitteren om achter
te blijven. Nederland onderschrijft het belang van hoge private én
publieke uitgaven voor research and development voor de ontwikkeling van de
Europese kenniseconomie. De meeste inspanningen moeten geleverd worden door
de private sector.Echter als counterpart van de private investeringen zullen flinke publieke
investeringen noodzakelijk blijven. Gezien de huidige economische situatie
is thans echter een strak financieel beleid noodzakelijkIn samenspraak tussen
het ministerie van OCW en EZ zal met de voorzitters van NWO, KNAW, TNO, VSNU
en VNO-NCW (de manifestpartijen) gewerkt worden aan een plan van aanpak om
te komen tot een kennisstrategie.428Op welke manier zijn de forse inspanningen die vanuit
Europa nodig zijn om in 2010 het streefniveau te kunnen benaderen, terug te
vinden in deze begroting? Welke concrete investeringen worden door de regering
gedaan en kunnen deze worden teruggevonden in de begroting?Opgemerkt moet worden dat het bereiken van de Barcelona-doelstelling in
eerste instantie een inspanning betekent voor de private sector. Dit, in combinatie
met de huidige economische situatie en de daarom noodzakelijke taakstellingen
uit het strategisch akkoord, hebben ertoe geleid dat concrete investeringen
nog niet terug te vinden zijn in de begroting van OCenW, noch in de begrotingen
van de andere departementen.429In hoeverre hebben de afspraken van de Top van Barcelona
een verplichtend karakter? Zijn er sancties afgesproken bij het niet naleven
ervan, en zo ja welke?Het betreft hier een afspraak van de Europese Raad die Europeesrechtelijk
geen verbindend karakter heeft. Er zijn geen sancties verbonden aan het als
lidstaat niet nakomen van het leveren van een bijdrage aan de verhoging van
het Europese gemiddelde. De doelstelling spreekt van een «benadering»
van 3%. De 3% geldt voor het EU-gemiddelde, waardoor landen hun eigen bijdrage
aan die EU-doelstelling kunnen formuleren. Er zijn geen afspraken gemaakt
over een rekenkundige verdeling per lidstaat van de benodigde extra inspanningen,
waardoor sancties dus niet in de rede liggen. Het zou ook merkwaardig zijn,
aangezien de afspraak tevens behelst dat 2/3 van de investeringen afkomstig
zouden moeten zijn van het bedrijfsleven, waarop de regeringen vanzelfsprekend
geen directe invloed hebben.Nederland blijft vasthouden aan haar in het kader van het Lissabonproces
in 2000 geformuleerde relatieve doelstelling, namelijk tot de kopgroep van
de EU te behoren.430Wat is precies de rol en het effect (in percentages
en absolute getallen) van ontgroening bij de constatering dat de instroom
in ons onderzoeksbestel te wensen over laat?Er is een scheve verhouding tussen het aantal promovendi (aio's/oio's)
en het aantal beschikbare formatieplaatsen, waardoor instroom in het bestel
wordt belemmerd, terwijl aan de uitstroomkant van het bestel een groot deel
van het wetenschappelijk personeel de komende vijf jaar met emeritaat/pensioen
zal gaan. Dit is te zien aan de tabel die de leeftijdsopbouw bij de universiteiten
per 31–12–2000 toont:  HGLUHDUDOVWPAIO4AIO2SAOBPTotaal<25 15272882915428662 65925 t/m 29 31581 6182 8381951231 7796 71430 t/m 3433636091 74071027152 2745 47135 t/m 391261828811 111127522 6325 06640 t/m 4430339493075831 22 8665 28445 t/m 4942741876953212 13 1445 30350 t/m 546035517794812  3 6906 106 55 t/m 59636576686401 1 2 3604 66060 t/m 64332212244122   6041 51465&>10122   722Totaal2 4702 4015 0637 0374 60231968520 22242 799Het effect van deze tendens is dat enerzijds heel veel kennis verloren
gaat, dat niet ondervangen wordt door het huidige potentieel. Anderzijds zullen
jonge mensen besluiten niet te kiezen voor een carrière binnen het
onderzoekbestel na hun promotie.431Wat is het ambitieniveau van Nederland binnen de ESA
voor wat betreft het vaststellen van de onderzoeksagenda en het leveren van
feitelijke wetenschappelijke bijdragen? Wat zou naar uw mening het ambitieniveau
van de ESA moeten zijn t.o.v. haar Amerikaanse tegenhanger NASA? Op welke
wijze draagt Nederland bij aan internationale samenwerking zowel binnen de
ESA, als van de ESA met bijvoorbeeld Amerikaanse, Russische en Japanse onderzoeksprogramma's
op het gebied van de ruimtevaart?Het Nederlandse ambitieniveau binnen de ESA is neergelegd in de brief
over het ruimtevaartbeleid van 5 oktober 2001 (kamerstukken II, 2000/2001,
24 446, nr. 12). Voor wat betreft het vaststellen van de onderzoeksagenda
en het leveren van feitelijke wetenschappelijk bijdragen is in deze brief
aangeduid dat het hierbij gaat om excellent wetenschappelijk onderzoek in
het Science programma, het aardobservatieprogramma en het programma gericht
op wetenschappelijk gebruik van het International Space Station. Hierbij past
een vraaggestuurde aanpak. Dat wil zeggen: de wetenschap als gebruiker bepaalt.Het door Nederland voorgestane ambitieniveau van de ESA ten opzichte van
de NASA bestaat uit het tot stand brengen van een infrastructuur in de ruimte
om onafhankelijke Europese toegang tot de ruimte te handhaven, het uitvoeren
van wetenschappelijk onderzoek met strategisch belang voor Europa en om ruimtevaart
in te zetten om mondiale vraagstukken te onderzoeken.Vrijwel alle internationale onderzoeksprojecten waar Nederland bij betrokken
is op het gebied van de ruimtevaart met de NASA, Rusland en/of Japan lopen
via de ESA. Nederland steunt veelal ESA initiatieven tot internationale samenwerking,
mits ESA een rol als gelijkwaardige partner kan spelen en mits
het wetenschappelijke gehalte als excellent bestempeld kan worden.432Wat is de rol, binnen de Nederlandse bijdrage aan het
ruimteonderzoek van ESA, van onderzoek naar (bemande) ruimtereizen naar Mars?
Hoeveel geld wordt hiervoor beschikbaar gesteld?Onderzoek naar (bemande) ruimtereizen naar Mars maakt deel uit van het
in 2002 gestarte Aurora programma van ESA. Doelstelling van de voorbereidende
fase van Aurora (2002–2004) is het formuleren van een Europees lange
termijn plan voor onbemande en vervolgens bemande verkenning van ons zonnestelsel,
met de nadruk op planeten en manen waar de kans op het aantreffen van (sporen
van) leven het grootst is. Aurora is in eerste instantie gericht op ruimtereizen
naar Mars. Concreet betekent dit dat in de periode 2002–2004 voornamelijk
studies zullen worden uitgevoerd om dit lange termijn plan inhoudelijk te
onderbouwen.Aurora heeft twee voor Nederland mogelijk interessante componenten. Voor
de wetenschappelijke component van Aurora, namelijk het zoeken naar sporen
van leven, is vanuit de hoek van de exo/astrobiologie in Nederland veel belangstelling
getoond. Nederland heeft in Leiden een excellente onderzoeksgroep op dit gebied,
onder meer blijkend uit de toekenning van de Spinoza-premie 2001 aan Mevr.Prof.dr.
E. F. van Dishoeck. Daarnaast biedt Aurora nieuwe mogelijkheden voor
medisch onderzoek. De industrieel/technologische component van Aurora biedt
kansen voor de Nederlandse industrie, bijvoorbeeld op het gebied van advanced
life support systems, robotica, structuren en warmtehuishouding.In 2004 zullen de ESA lidstaten een beslissing nemen over de volgende
fase van Aurora. Dit zal pas worden genomen na een zorgvuldige evaluatie van
het belang van Aurora voor de Nederlandse wetenschap en industrie alsmede
de politieke aspecten van deelname.Nederland participeert in het studieprogramma van Aurora (2002–2004)
met totaal € 0,9 miljoen. Dat is 2,33% van dit ESA-programma. Deze
bijdrage wordt in de verhouding ¾:¼ door OCenW en EZ gezamenlijk
gedragen.433Wat is de rol, binnen de Nederlandse bijdrage aan het
ruimteonderzoek van ESA, van onderzoek naar vroege detectie en mogelijke tegenmaatregelen
aangaande zgn. NEO's (near-earth objects)? Hoeveel geld wordt hiervoor beschikbaar
gesteld?Nederland onderschrijft het belang van onderzoek naar vroege detectie
en mogelijke tegenmaatregelen aangaande Near-Earth Objects (NEO's). In dit
kader steunt Nederland als ESA lidstaat de door ESA voorgestelde NEO projecten.
Momenteel worden er in ESA kader zes projecten uitgevoerd om te bestuderen
hoe de aarde tegen NEO's beschermd zou kunnen worden. Deze zes projecten zijn
gekozen uit meerdere ideeën vanuit de academische en industriële
wereld. Nederland is inhoudelijk niet bij deze studies betrokken (omdat ze
niet aansluiten bij Nederlandse wetenschappelijke en industriële prioriteiten).Nederland maakt geen geld speciaal hiervoor beschikbaar.Deze studies worden gefinancierd vanuit het ESA General Studies Programme.
Dit programma is onderdeel van het general budget van ESA. Nederland
draagt derhalve indirect ongeveer € 45 000 bij aan deze studies.
Deze bijdrage wordt via het general budget van ESA door EZ betaald.Door het «Global Science Forum» van de OECD wordt januari
2003, in samenwerking met ESA, een workshop georganiseerd om de mogelijke
dreiging van NEO's verder aan de orde te stellen.Nederland zal deze workshop aangrijpen om haar positie ten opzichte van
dit probleem verder te bepalen.434Heeft de minister een beeld van de loopbaanperspectieven
van jonge onderzoekers, zowel waar het in eigen land betreft als in vergelijking
met andere Europese landen? Zijn alleen CAO-onderhandelingen (loonsverhoging)
toereikend om de achterstandsituatie op de arbeidsmarkt van onderzoekers op
te heffen? Welke andere concrete maatregelen kunnen worden genoemd?Voorop staat dat de instellingen zelf verantwoordelijk zijn voor het bieden
van carrièreperspectieven aan onderzoekers. Zij dienen nationale en
internationale vergelijkingen te maken om te beoordelen of zij als werkgevers
aan onderzoekers voldoende kansen bieden. Met het rapport Talent voor de toekomst,
toekomst voor talent, dat op instigatie van mijn ambtvoorganger door mevrouw
Van Vucht Tijssen in nauw overleg met het veld is opgesteld, is een goed beeld
ontwikkeld over wat de instellingen dienen te doen om aantrekkelijke werkgevers
te zijn. De instellingen geven thans uitwerking geven aan het rapport.Naast de arbeidsvoorwaardenruimte en de Van Rijn-middelen geeft de overheid
met de Vernieuwingsimpuls en Aspasia een forse financiële injectie ter
ondersteuning van het HRM-beleid van de instellingen.435Kan inzichtelijk worden gemaakt welke additionele eisen
sinds begin 2001 worden gesteld aan de onderzoeksinstellingen als gevolg van
de verstrekking van extra onderzoeksgelden en de co-financieringsclaims? Kan
inzichtelijk worden gemaakt in hoeverre de inhoudelijke ruimte voor de invulling
van onderzoeken door universiteiten wordt verkleind? Is de regering bereid
om in samenspraak met de universiteiten de problemen met deze matching van
onderzoekssubsidies te onderzoeken en gezamenlijk op zoek te gaan naar mogelijke
oplossingen? Zo neen, waarom niet?De Adviesraad voor het wetenschaps- en technologiebeleid (AWT) heeft in
maart van dit jaar een adviserende brief uitgebracht aan de ministers van
EZ en OCW inzake de matching van onderzoekssubsidies. Onderzoek bij universiteiten
en kennisinstellingen wordt voor een deel gefinancierd uit nationale en Europese
subsidieregelingen. Om die subsidies te krijgen moeten de ontvangende organisaties
in veel gevallen uit eigen middelen een bedrag bijpassen (in geld, voorzieningen
of uren). Deze bijdragen kunnen flink variëren (van circa 20 tot 50%
van de totale kosten). Deze matchingseis legt een flink beslag op de vrije
bestedingsruimte van universiteiten en kennisinstellingen zodat er minder
ruimte overblijft voor vrij, vernieuwend en risicodragend onderzoek.De AWT
stelt dat de meningen en de aard van de matchingsproblemen nogal sterk uiteen
lopen. De AWT heeft aangegeven met een nadere uitwerking van deze problematiek
te komen.436Kan aangegeven worden hoever het staat met de ontwikkeling
van voldoende gevalideerde alternatieven voor proeven met primaten?Wereldwijd wordt evenwel veel onderzoek gedaan naar alternatieven voor
het gebruik van primaten. Het zal echter zeer veel tijd en inspanning vragen
om onderzoek met primaten geheel te vervangen door alternatieven, zo dat ooit
zal kunnen.Het daadwerkelijk in gebruik nemen van alternatieven vereist, na ontwikkeling,
validatie. Validatie is een proces dat gemiddeld 10 jaar duurt waarna het
alternatief geaccepteerd moet worden voor de toelatingsprocedure voor een
medicijn op de markt. Daarbij is meestal een laatste test met primaten verplicht.
Ieder land heeft hiervoor eigen wet- en regelgeving, waardoor toelating van
het alternatief in het ene land niet betekent dat het toegelaten wordt in
een ander land. Hierdoor kiest een bedrijf vaak voor de veiligste weg en gebruikt
een slechts in enkele landen toegelaten gevalideerd alternatief niet. Een
vermindering van het gebruik van primaten (met uitzondering van het gebruik
van chimpansees, waarvoor binnenkort in Nederland een verbod zal gelden) wordt
bevorderd, indien de geduide procedures (en de geschetste consequenties daarvan)
kunnen worden verbeterd.437Wanneer zal het Regieorgaan Genomics zijn eerste jaarlijkse
rapportage openbaar maken?De eerste rapportage van het Regieorgaan Genomics zal naar verwachting
eind april 2003 of zeer kort daarna openbaar worden gemaakt.438Wat wordt precies verstaan onder «risicovol genomics-onderzoek»?
Om welke risico's gaat het?Onder «risicovol genomicsonderzoek» wordt verstaan dat het
van te voren onduidelijk of onzeker is of het onderzoek voldoende of de beoogde
resultaten oplevert. Het is mogelijk dat er ondanks onderzoeksinspanningen
geen bruikbare resultaten uit het onderzoek komen.439Wordt de doelstellingen van Stichting Weten, waaronder
het verbeteren van het imago van wetenschap en techniek onder jongeren, onderschreven
mede gelet op het teruglopend aantal leerlingen in het beroepsonderwijs en
Bèta-wetenschappen? Kan de regering toelichten waarom een initiatief
als Kennislink, dat juist de toegankelijkheid tot wetenschappelijke informatie
bevordert en hiertoe een belangrijke impuls kan geven, niet verder ondersteund
zal worden in de toekomst?De doelstelling van Stichting WeTeN wordt onderschreven. Zij bevordert
de communicatie tussen het brede publiek en de wetenschap(-pers) over wetenschap
en techniek, zodat bij het publiek de algemene kennis en het inzicht toeneemt,
zowel in wetenschap, in (nieuwe) wetenschappelijke ontwikkelingen en hun maatschappelijke
consequenties, als in het wetenschapsbedrijf.Deze brede doelstelling krijgt een nadere toespitsing in het project Adoptierelaties
Onderwijs. Hiervan is het de bedoeling dat structurele relaties tussen het
voortgezet onderwijs en kennisinstellingen worden ontwikkeld die de beeldvorming
over wetenschappelijke beroepen onder scholieren verbeteren. Er wordt onder
meer extra aandacht gegeven aan het imago van de bèta-wetenschappen.De Stichting WeTeN wordt eind 2003 geëvalueerd. De terms of reference
voor deze evaluatie zijn opgenomen in het subsidiebesluit.Kennislink is met additionele steun uit het Nationaal Actieplan Electronische
Snelwegen van de overheid ontwikkeld. Als voorwaarde voor deze steun gold
destijds, dat WeTeN na de ontwikkeling, de exploitatie van de site zelf voor
haar rekening zou nemen. Pas zeer recent heeft WeTeN de overheid geïnformeerd
over onvoldoende financiële ruimte voor exploitatie van de site. Ik heb
vanuit twee invalshoeken tegen dit vraagstuk aangekeken: vanuit de optiek
van het belang van algemene wetenschaps- en techniekcommunicatie en vanuit
de optiek dat het voortgezet onderwijs hier belang bij heeft.Vanuit de eerste invalshoek is er geen aanleiding om deze activiteit vanuit
de overheid financieel extra te steunen. De financiering van wetenschaps-
en techniekcommunicatie is belegd bij WeTeN.Een intensivering en/of een aanpassing zou kunnen leiden tot een heroverweging
van prioriteiten, maar WeTeN zelf kan en wil geen groot deel van het aan WeTeN
toegekende budget hiervoor realloceren.440Kan precies worden aangegeven hoeveel geld wordt uitgetrokken
voor fundamenteel onderzoek?Het is niet mogelijk precies aan te geven wat de financiële omvang
is van het fundamentele onderzoek in Nederland.CBS-gegevens geven hierin slechts gedeeltelijk inzicht, met name omdat
er geen specifieke informatie beschikbaar is over de omvang van het fundamentele
onderzoek binnen universiteiten.Het is daarom alleen mogelijk een zeer globale schatting te geven, die
mede is gebaseerd op enkele veronderstellingen (eerste en tweede geldstroom
universiteiten zijn fundamenteel, derde geldstroom niet). Deze globale schatting
laat zie dat de omvang van het fundamentele onderzoek bij publieke instellingen
in Nederland globaal € 1,8 miljard bedraagt (peildatum 1999), waarvan € 1,6
miljard bij universiteiten en € 0,2 miljard bij onderzoeksinstellingen.441Welke stappen denkt de regering op korte termijn te
gaan nemen om de wisselwerking tussen onderzoeksinstellingen en gebruikers
van kennis te bevorderen?Het kabinet stimuleert al geruime tijd de wisselwerking tussen bedrijven
en kennisinstellingen. Er is een veelheid aan regelingen die deze wisselwerking
stimuleren (innovatiegerichte onderzoeksprogramma's, NWO-stimuleringsprogramma's,
technologische topinstituten, ICES-KIS, technostarters, fiscale faciliteiten,
het grootschalige programma Genomics etc.) TNO en de grote technologische
instituten spelen een belangrijke rol in de vertaalslag van fundamenteel onderzoek
naar toepassing.Het is daarom van groot belang na te gaan of deze organisaties deze brugfunctie
goed uitoefenen. Hiertoe heeft de ministerraad besloten de brugfunctie van
TNO en de grote technologische instituten tussen fundamenteel onderzoek en
toepassing in bedrijfsleven en maatschappelijke sectoren nader te onderzoeken.
De Adviesraad voor het wetenschaps- en technologiebeleid zal advies gevraagd
worden wat de voornaamste vragen van strategische aard zijn die een centrale
plaats moeten hebben bij het toetsingskader voor de wijze waarop de instellingen
de bedoelde brugfunctie vervullen. Ik zal de terms of reference aan de Tweede
Kamer melden in het uit te brengen Wetenschapsbudget.442Is de indruk juist dat de ambtelijke vertegenwoordiging
in Brussel op punten van onderzoek en technologie ondergekwalificeerd is met
als gevolg dat Nederlandse onderzoeksinstituten moeilijk aansluiting vindenbij de Europese netwerken die gaan ontstaan? Acht de regering een
verzwaring van de ambtelijke vertegenwoordiging van Nederland in Europese
circuits van belang en noodzakelijk? Zo ja, welke stappen worden daartoe genomen?
Zo neen, waarom niet?De regering acht het niet allereerst de taak van de ambtelijke vertegenwoordiging
in Brussel om de vorming van Europese onderzoeksnetwerken te bevorderen. Zoals
recent door de AWT in het advies «KP6 laten werken» aangegeven,
ligt hier allereerst een taak voor Senter/EG Liaison en in mindere mate bij
NWO. Van onderkwalificatie kan in dit verband dan ook geen sprake zijn.Echter, het nieuwe kaderprogramma en het naderende Nederlandse EU-voorzitterschap
geven wel aanleiding te kijken naar de recent door de AWT bepleite versterking
van de permanente vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie. Een
uitbreiding van de capaciteit voor de post onderzoek bij de permanente vertegenwoordiging,
tijdens en voorafgaand aan het EU-voorzitterschap, vanuit de departementen,
is in elk geval gewenst om een effectieve voorbereiding en begeleiding van
het EU-voorzitterschap mogelijk te maken. Bezien zal worden of daarnaast een
versterking noodzakelijk is om meer aandacht te kunnen geven aan vraagstukken
rond de Europese onderzoeksruimte, naast de nu dominerende betrokkenheid bij
KP6.Van groter belang voor de Nederlandse aansluiting bij Europese onderzoeksnetwerken
is een hoogwaardige niet-ambtelijke Nederlandse vertegenwoordiging in de verschillende
EU-gremia op onderzoeksgebied (Programmacomités, High Level Groups,
Fora, et cetera). Hieraan wordt door de ministeries van OCenW en EZ veel aandacht
gegeven. De beperkende factor hier is dat gekwalificeerde Nederlanders hiertoe
niet in staat en/of bereid zijn.De Nederlandse regering streeft voor alle beleidsterreinen naar een grotere
Nederlandse aanwezigheid binnen de Europese Commissie. De Tweede Kamer is
over het beleid op dit gebied geïnformeerd in de Trendnota arbeidszaken
overheid 2002 (kamerstukken II, 2001–2002, 298 002, nrs. 1–2).443Wat is de precieze taakstelling voor het ministerie
van OCW voor wat betreft de personeelsomvang van het bestuursdepartement voor
2003 en latere jaren in verband met de efficiency- en volumetaakstelling voortvloeiend
uit het strategisch akkoord? Wat wordt de verwachte personeelsomvang in fte's
voor de jaren 2003–2007, voortvloeiende uit deze taakstelling? Wat levert
deze taakstelling op aan middelen die op andere beleidsartikelen kunnen worden
ingezet in de jaren 2003–2007? Waarop kan er op redelijke termijn worden
afgerekend?De taakstelling voor het bestuursdepartement ziet er als volgt uit.(x € 1000)  20032004200520062007Volume/effiencytaaksteling– 3 962– 6 358– 8 760– 9 594– 9 594Zoals ik in de begroting heb aangegeven ben ik binnen het departement
bezig met een activiteitenprogramma genaamd de «Kwaliteitsslag»
gericht op een vernieuwd departement dat adequaat inspeelt op de nieuwe eisen
die vanuit de samenleving en de politiek worden gesteld. Ik ben op de kwaliteitsslag
in mijn beantwoording op vraag 37 nader ingegaan. Nogmaals benadruk
ik dat ik met deze kwaliteitsslag tevens gericht invulling wil geven aan de
taakstelling; in dat kader is bewust niet voor een kaasschaafmethode gekozen.De precieze omvang van de opbrengsten van de kwaliteitsslag is nog niet
aan te geven. Ik ga ervan uit dat ik u daarover uiterlijk in de eerste suppletore
begroting inzicht kan geven.444Klopt het dat er minder te regelen valt voor het ministerie
van OCenW aangezien er in het strategisch akkoord afspraken zijn gemaakt over
deregulering en meer autonomie voor besturen en gemeenten? Betekent dit ook
dat de wet- en regelgeving wordt vereenvoudigd, wat eveneens minder werkzaamheden
voor het ministerie veroorzaakt? Hoe verklaart de regering het feit dat de
personeelssterkte van het bestuursdepartement desondanks op gelijke grootte
blijft in de jaren 2003–2007? Waarom vertaalt de doelstelling van een
terugtredende overheid zich niet in een gestaag dalend aantal fte's op het
bestuursdepartement, nog bovenop de efficiency- en volumetaakstelling? Wat
wordt het werkelijke effect van deregulering op de personeelssterkte op het
bestuursdepartement in de jaren 2003–2007?Zie ook het antwoord op vraag 443. Bij het behandelen van de scenario's
wordt ook nadrukkelijk bekeken welke taken wel en welke taken niet meer door
het ministerie zullen worden verricht, dan wel dat bepaalde regelgeving verder
zal worden vereenvoudigd. Dat vertaalt zich uitaard in de formatieomvang van
desbetreffende resultaatverantwoordelijke eenheid. Zoals ik in de toelichting
bij de begroting al heb aangegeven heb ik bij de meerjarenramingen van de
personeelssterkte de consequenties van de taakstelling nog niet verwerkt.
Ik neem mij voor u daarover uiterlijk bij de eerste suppletore begroting nader
te informeren.445Welk effect heeft de forse taakstelling bij de Informatie
Beheer Groep (IB-Groep), oplopend tot € 2,2 miljoen in 2006, op
de kwaliteit van de dienstverlening van de IB-Groep? Hoe verhoudt deze taakstelling
zich tot de afspraken in het prestatiecontract van de overheid met de IB-Groep?De afspraken met de IB-Groep over de uit te voeren taken en de kwaliteit
van de dienstverlening, alsmede het daarbij behorende budget zijn vastgelegd
in een jaarlijks af te sluiten prestatiecontract. Het doorvoeren van de taakstelling
is onderwerp van gesprek bij de opstelling van het prestatiecontract.Uitgangspunt
daarbij is dat de IB-Groep als zelfstandig bestuursorgaan zelf verantwoordelijk
is voor de wijze waarop zij de taken uitvoert en ook een eigen verantwoordelijkheid
heeft voor de invulling van een taakstelling, die beoogt de efficiency te
verhogen.Hierbij dient de IB-Groep binnen het beperktere budgettaire kader
hetzelfde niveau van service te blijven verlenen aan haar klanten. De ontwikkelingen
op het terrein van de dienstverlening worden gedurende het jaar gevolgd, zoals
is vastgelegd in het prestatiecontract. Overigens zal, alvorens het met de
IB-Groep wordt afgesloten, het prestatiecontract 2003 in de loop van november
aan de Tweede Kamer worden voorgelegd.446Waarom wordt in de begroting niets vermeld over de € 1
miljoen die was gereserveerd voor de subsidieregeling voor projecten media
en minderheden, die onderdeel uitmaakt van de rente op de omroepreserve? Op
welke wijze is het budget in 2002 besteed en op welke wijze is het budget
in de begroting 2003 opgenomen? Het budget is in 2001 gecreëerd. Is dit
budget geïndexeerd sinds 2001 conform de afspraken in het kader van de omroepbijdrage en de subsidies in de cultuurnota? Zo neen, waarom
niet en kan dit alsnog gebeuren?Op de «subsidies mediabeleid», waarvan de projecten «media
en minderheden» deel uit maken, zal worden ingegaan in de brief over
de mediabegroting 2003, die de Tweede Kamer in november zal worden toegezonden.
Overigens ging het in 2002 om 600 000 en niet om 1,0 miljoen voor «media
en minderheden». In 2002 zijn hieruit onder meer subsidies toegekend
aan Mixed Media, de Nederlandse Vereniging van Journalisten en Mira Media.Deze subsidies vallen buiten de Cultuurnota en er is geen loonbijstellingsregeling
op van toepassing. De geldstroom waaruit OCenW het budget financiert zijn
de rentebaten van de omroepreserve. De omvang van dit budget wisselt omdat
het afhankelijk is van inkomsten van de Ster en de rentestand. Uit dit budget
«subsidies mediabeleid» worden slechts incidentele projectsubsidies
toegekend. Hierbij past geen prijsbijstelling; die is immers bedoeld om oplopende
structurele kosten voor instellingen te compenseren. Voor 2003 is opnieuw
een reservering voor dit budget voorzien. Hierop zal worden ingegaan in de
brief over de mediabegroting 2003.447Hoe groot was de rente op de omroepreserve in 2002?
Op welke wijze is deze rente besteed? Hoe zijn de vooruitzichten voor 2003?Zie het antwoord op vraag 398.448Kan worden gespecificeerd welke onderwijsorganisaties
posities betrokken die ertoe leidden dat er geen consensus kon worden bereikt
inzake een gedragscode voor de vrijwillige ouderbijdragen? Op welke punten
lagen hun meningen te ver uiteen? Op welke wijze geeft de regering een vervolg
aan de geest van de motie op stuk 27 400 VIII, nr. 30, die de Kamer immers
destijds met algemene stemmen heeft aangenomen?In het gevoerde overleg met de besturen- en ouderorganisaties en de scholierenorganisatie
Laks over een gedragscode voor vrijwillige ouderbijdragen werd het belang
van de in de onderwijswetgeving neergelegde uitgangspunten van vrijwilligheid
en transparantie unaniem onderschreven. In de geest van genoemde motie lag
een concept gedragscode (mei 2002) ter ondertekening voor. Na ampele afweging
gaf de Besturenraad Protestants-Christelijk Onderwijs echter op het laatste
moment aan van ondertekening af te zien. Als reden werd hiervoor aangevoerd
dat de Besturenraad de stijgende kosten van les- en boekengeld (gerelateerd
aan de invoering van de basisvorming en tweede fase) een veel groter zorgpunt
vond dan de vrijwillige ouderbijdrage. Dit ook gezien de wettelijke voorzieningen
met betrekking tot de ouderbijdrage en de wijze waarop daaraan -naar opvatting
van de Besturenraad- zonder grote problemen in de praktijk invulling wordt
gegeven. De gedragscode zou daarmee geen of nauwelijks meerwaarde hebben.
Met het niet ondertekenen heeft de Besturenraad ook een signaal willen afgeven
dat de overheid eerst dient te zorgen voor een beheersing van de schoolkosten
voor de consument.Het merendeel van de overige organisaties wilde een gedragscode alleen
ondertekenen wanneer dit unaniem zou plaatsvinden.Overigens zou op basis van de voorliggende tekst bij een eventuele ondertekening
het overleg over twee thema's worden voortgezet. Dit betrof het pleidooi van
de besturenorganisaties om uit oogpunt van administratieve vereenvoudiging
de in de wet opgenomen verplichting tot het sluiten van overeenkomsten tussen
school en ouders over de ouderbijdrage te schrappen en de wens van ouderorganisaties
en Laks voor volledige zeggenschap voor ouders over hoogte en
besteding van de ouderbijdragen.In december 2002 zal de Tweede Kamer per brief worden geïnformeerd
over de handelwijze die ik ten aanzien van dit onderwerp wil volgen tegen
de achtergrond van de hiervoor geschetste omstandigheden en de strekking van
genoemde motie.449Waarom wordt de motie Rijpstra (27 616, nr.9)
niet uitgewerkt naar alleen een bevoegdheid lichamelijke opvoeding voor het
primair onderwijs, zoals ook verwoord is in de motie?In de motie wordt gevraagd in overleg met de opleidingen een opleidingstraject
te ontwikkelen voor afgestudeerde mbo'ers (Cios'ers) opdat deze versneld de
bevoegdheid voor het vak lichamelijke oefening in het primair onderwijs verwerven.
Deze motie is opgenomen in Maatwerk-3 van 10 september 2001; er is daarin
een koppeling gelegd met het onderwijsassistentschap.Er wordt een duaal opleidingstraject ontwikkeld door een werkgroep waarin
vertegenwoordigers van ALO, CIOS en de KVLO zitting hebben.De tekst van de motie spreekt van een bevoegdheid voor alléén
het primair onderwijs. Een afzonderlijke, smalle opleiding gericht op het
behalen van een bevoegdheid lichamelijke oefening voor uitsluitend het primair
onderwijs past echter niet in het huidige stelsel van opleidingen. Dat gaat
er vanuit dat de bekwaamheidseisen voor vakleraren in het primair onderwijs
dezelfde zijn als die voor leraren in het voortgezet onderwijs. Een bevoegdheid
voor het voortgezet onderwijs voor bepaalde vakgebieden levert tevens een
bevoegdheid op voor hetzelfde vakgebied in het primair onderwijs.Het is bovendien
niet verstandig om de huidige brede bevoegdheid van vakleraren waaronder die
voor lichamelijke oefening, namelijk voor het primair onderwijs èn
het voortgezet onderwijs, te versmallen tot alleen het primair onderwijs.
In een arbeidsmarkt die nog steeds krap is, acht ik het niet gewenst de inzetbaarheid
van (vak)leraren te beperken.450Klopt het dat er in de begroting geen geld is gereserveerd
voor intercultureel onderwijs? Zo neen, welke middelen zijn toe te rekenen
aan intercultureel onderwijs? Zo ja, is de conclusie gerechtvaardigd dat de
motie Rabbae (28 000 VIII, nr. 63) niet ten uitvoer wordt gebracht? Ziet
de regering, in het licht van de hernieuwde discussie over normen en waarden,
alsnog aanleiding om over te gaan tot de uitvoering van de motie Rabbae? Zo
neen, waarom niet?De uitgaven voor intercultureel onderwijs in het primair onderwijs vallen
onder de stimuleringsuitgaven. De uitgaven voor intercultureel onderwijs in
het voortgezet onderwijs zijn onderdeel van de projectuitgaven. Daarnaast
wordt ook het budget voor onderwijsondersteunende activiteiten ingezet voor
intercultureel onderwijs. Voor 2003 is voor primair en voortgezet onderwijs
in totaal 0,16 miljoen beschikbaar. Omdat er al veel lesmateriaal en ondersteunende
publicaties zijn ontwikkeld wordt de nadruk gelegd op implementatie van bestaand
lesmateriaal. Scholen worden gestimuleerd om hiervan gebruik te maken of op
andere wijze te voldoen aan het wettelijk voorschrift dat het onderwijs er
mede van uit gaat dat leerlingen opgroeien in een multiculturele samenleving.Dit traject wordt vervlochten met de discussie over normen en waarden
en het stimuleren van actief burgerschap.451Kan de aangenomen motie Van Bommel (28 000 VIII,
67) alsnog worden uitgevoerd? Zo neen, waarom niet?In de in het antwoord op vraag 448 toegezegde brief inzake de vrijwillige
ouderbijdrage zal op dit punt worden ingegaan.BIJLAGE I vraag 43Verdeling aantal ID-werknemers onderwijs per gemeente totaal100,00%8 500Amsterdam13,98%1 188,3 Rotterdam11,03%937,3's-Hertogenbosch3,14%267,2 Utrecht3,12%265,0's-Gravenhage2,47%210,1 Enschede2,46%209,0Zaanstad2,24%190,7 Groningen2,07%175,6Breda1,99%169,1 Nijmegen1,95%165,9Almelo1,91%162,7 Arnhem1,81%154,1Tilburg1,50%127,1 Hengelo1,44%122,8Heerlen1,31%111,0 Maastricht1,28%108,8Eindhoven1,25%106,7 Dordrecht1,10%93,7Leeuwarden1,00%85,1 Apeldoorn0,98%83,0Zwolle0,98%83,0 Almere0,95%80,8Alkmaar0,77%65,7 Helmond0,76%64,6Sittard0,75%63,6 Spijkenisse0,75%63,6Haarlem0,74%62,5 Vught0,70%59,3Rozenburg0,66%56,0 Smallingerland0,66%56,0Hoogezand-Sappemeer0,63%53,9Deventer0,56%47,4 Oss0,56%47,4Venlo0,53%45,2 Emmen0,47%39,9Hoorn0,47%39,9 Nieuwegein0,47%39,9Vlaardingen0,47%39,9 Haarlemmermeer0,46%38,8Zoetermeer0,46%38,8 Amstelveen0,44%37,7Assen0,42%35,6 Haren0,41%34,5Landgraaf0,41%34,5 Middelburg0,39%33,4Sneek0,38%32,3 Waalwijk0,38%32,3 Den helder0,37%31,2 Leiden0,35%30,2Rijswijk0,35%30,2 Houten0,33%28,0Roermond0,32%26,9 Zutphen0,32%26,9 Bergen op zoom0,30%25,9 Capelle aan den ijssel0,30%25,9Delfzijl0,30%25,9 Heusden0,30%25,9Hilversum0,30%25,9 Vlissingen0,30%25,9Heerenveen0,29%24,8 Rijssen0,29%24,8Woerden0,29%24,8 Achtkarspelen0,28%23,7Hellevoetsluis0,28%23,7 Maarssen0,28%23,7Geleen0,27%22,6 Oosterhout0,27%22,6Alphen aan den rijn0,25%21,5Purmerend0,25%21,5 Stad Delden0,25%21,5Rheden0,24%20,5 Tiel0,23%19,4Wageningen0,23%19,4 Amersfoort0,22%18,3Brunssum0,22%18,3 Gouda0,22%18,3Ooststellingwerf0,22%18,3 De ronde venen0,19%16,2 Hoogeveen0,19%16,2Schiedam0,19%16,2 Kerkrade0,18%15,1Lelystad0,18%15,1 Wormerland0,18%15,1Baarle-Nassau0,16%14,0 Borsele0,16%14,0Doetinchem0,16%14,0 Dongeradeel0,16%14,0Ijsselstein0,16%14,0 Vleuten-de Meern0,16%14,0 Zwijndrecht0,16%14,0Beuningen0,15%12,9 Ede0,15%12,9Gorinchem0,15%12,9 Neede0,15%12,9Venray0,15%12,9 Wijchen0,15%12,9Appingedam0,14%11,9 Groesbeek0,14%11,9Maassluis0,14%11,9 Stadskanaal0,14%11,9Valkenburg aan de geul0,14%11,9Zeist0,14%11,9 Avereest0,13%10,8Roosendaal0,13%10,8 Boxtel0,11%9,7 De bilt0,11%9,7 Gulpen-Wittem0,11%9,7Heerhugowaard0,11%9,7 Loenen0,11%9,7Meerssen0,11%9,7 Mook en middelaar0,11%9,7Terneuzen0,11%9,7 Vianen0,11%9,7Voerendaal0,11%9,7 Voorburg0,11%9,7Beverwijk0,10%8,6 Breukelen0,10%8,6Brielle0,10%8,6 Cuijk0,10%8,6Culemborg0,10%8,6 Dronten0,10%8,6Gemert-Bakel0,10%8,6 Goes0,10%8,6Haaksbergen0,10%8,6Hendrik-Ido-Ambacht0,10%8,6 Huizen0,10%8,6Margraten0,10%8,6 Nederweert0,10%8,6Ouder-Amstel0,10%8,6 Uithoorn0,10%8,6Winschoten0,10%8,6 Barendrecht0,09%7,5Bedum0,09%7,5 Bergen0,09%7,5Bernheze0,09%7,5 Bussum0,09%7,5Eijsden0,09%7,5 Halderberge0,09%7,5Krimpen aan den ijssel0,09%7,5Loosdrecht0,09%7,5Nijefurd0,09%7,5 Onderbanken0,09%7,5Ridderkerk0,09%7,5 Schouwen-Duiveland0,09%7,5Valkenswaard0,09%7,5 Veendam0,09%7,5Velsen0,09%7,5 Weststellingwerf0,09%7,5Boarnsterhim0,08%6,5 Born0,08%6,5Borne0,08%6,5 Deurne0,08%6,5Etten-Leur0,08%6,5 Geldermalsen0,08%6,5Heiloo0,08%6,5 Heumen0,08%6,5Huissen0,08%6,5 Kampen0,08%6,5Langedijk0,08%6,5 Lemsterland0,08%6,5Leusden0,08%6,5 Maasdriel0,08%6,5Marum0,08%6,5 Meppel0,08%6,5Noordwijk0,08%6,5 Nuenen C.A. 0,08%6,5Nuth0,08%6,5 Son en breugel0,08%6,5Tubbergen0,08%6,5 Veldhoven0,08%6,5Wierden0,08%6,5 Zaltbommel0,08%6,5Barneveld0,06%5,4 Bunnik0,06%5,4Cranendonck0,06%5,4 Eersel0,06%5,4Elst0,06%5,4 Gendringen0,06%5,4Hellendoorn0,06%5,4 Landsmeer0,06%5,4Leiderdorp0,06%5,4 Littenseradiel0,06%5,4Naarden0,06%5,4 Nieuwerkerk aan den IJssel0,06%5,4 Oldenzaal0,06%5,4Rucphen0,06%5,4 Susteren0,06%5,4Ubbergen0,06%5,4 Valburg0,06%5,4Veghel0,06%5,4 Westervoort0,06%5,4Beesel0,05%4,3 Bleiswijk0,05%4,3Bolsward0,05%4,3 Coevorden0,05%4,3Dantumadeel0,05%4,3 De marne0,05%4,3Druten0,05%4,3 Geldrop0,05%4,3Harenkarspel0,05%4,3 Kesteren0,05%4,3Laarbeek0,05%4,3 Leek0,05%4,3Losser0,05%4,3 Naaldwijk0,05%4,3Oldebroek0,05%4,3 Opsterland0,05%4,3Raalte0,05%4,3 Renkum0,05%4,3Rijnsburg0,05%4,3 Skarsterln0,05%4,3Sliedrecht0,05%4,3 Steenwijk0,05%4,3Tegelen0,05%4,3 Tholen0,05%4,3Weesp0,05%4,3 West Maas en Waal0,05%4,3Wnseradiel0,05%4,3 Zevenaar0,05%4,3Aalburg0,04%3,2 Alphen-Chaam0,04%3,2 Ambt delden0,04%3,2 Axel0,04%3,2Bemmel0,04%3,2 Bergambacht0,04%3,2Bergschenhoek0,04%3,2 Bloemendaal0,04%3,2Cromstrijen0,04%3,2 Doesburg0,04%3,2Driebergen-Rijsenburg0,04%3,2 Echt0,04%3,2Franekeradeel0,04%3,2 Gennep0,04%3,2Gramsbergen0,04%3,2 Harmelen0,04%3,2Hattem0,04%3,2 Heemstede0,04%3,2 Het bildt0,04%3,2 Heythuysen0,04%3,2Hilvarenbeek0,04%3,2 Ijsselmuiden0,04%3,2Kollumerland c.A. 0,04%3,2 Leerdam0,04%3,2Leidschendam0,04%3,2 Lisse0,04%3,2Maasbree0,04%3,2 Moordrecht0,04%3,2Noordoostpolder0,04%3,2 Obdam0,04%3,2Oirschot0,04%3,2 Oud-Beijerland0,04%3,2Pijnacker0,04%3,2 Reiderland0,04%3,2Schoonhoven0,04%3,2Sint-Michielsgestel0,04%3,2 Stede broec0,04%3,2 Texel0,04%3,2Uden0,04%3,2 Vlagtwedde0,04%3,2Vriezenveen0,04%3,2 Winterswijk0,04%3,2Wymbritseradiel0,04%3,2 Zandvoort0,04%3,2Aa en hunze0,03%2,2 Aalten0,03%2,2Alblasserdam0,03%2,2 Ambt montfort0,03%2,2Asten0,03%2,2 Baarn0,03%2,2Bellingwedde0,03%2,2 Bergh0,03%2,2 Den ham0,03%2,2 Edam-Volendam0,03%2,2Eemnes0,03%2,2 Enkhuizen0,03%2,2Ferwerderadiel0,03%2,2Gaasterln-Sleat0,03%2,2Geertruidenberg0,03%2,2 Gendt0,03%2,2Gorssel0,03%2,2 Grave0,03%2,2Grootegast0,03%2,2 Hardenberg0,03%2,2Harderwijk0,03%2,2Hardinxveld-Giessendam0,03%2,2Harlingen0,03%2,2Heemskerk0,03%2,2 Heteren0,03%2,2Hontenisse0,03%2,2 Hulst0,03%2,2Ijsselham0,03%2,2 Katwijk0,03%2,2Lichtenvoorde0,03%2,2 Loon op zand0,03%2,2Maasdonk0,03%2,2 Nederlek0,03%2,2Neerijnen0,03%2,2 Nootdorp0,03%2,2Oegstgeest0,03%2,2 Oisterwijk0,03%2,2Oudewater0,03%2,2 Rhenen0,03%2,2Schijndel0,03%2,2 Schinnen0,03%2,2Soest0,03%2,2 Someren0,03%2,2Stein0,03%2,2 Tynaarlo0,03%2,2Vaals0,03%2,2 Veenendaal0,03%2,2Vlist0,03%2,2 Warnsveld0,03%2,2Wassenaar0,03%2,2 Weert0,03%2,2Werkendam0,03%2,2 Wester-Koggenland0,03%2,2Wijk bij duurstede0,03%2,2Zoeterwoude0,03%2,2 Aalsmeer0,01%1,1Abcoude0,01%1,1 Alkemade0,01%1,1Beek0,01%1,1 Beemster0,01%1,1Belfeld0,01%1,1 Bergeijk0,01%1,1Bladel0,01%1,1 Bodegraven0,01%1,1Boekel0,01%1,1 Borculo0,01%1,1Boskoop0,01%1,1 Broekhuizen0,01%1,1Brummen0,01%1,1 Bunschoten0,01%1,1Delft0,01%1,1 Diemen0,01%1,1Dodewaard0,01%1,1 Dongen0,01%1,1Doorn0,01%1,1 Drechterland0,01%1,1Duiven0,01%1,1 Echteld0,01%1,1Eemsmond0,01%1,1 Egmond0,01%1,1Epe0,01%1,1 Graft-de Rijp0,01%1,1Groenlo0,01%1,1 Grubbenvorst0,01%1,1Haaren0,01%1,1 Heel0,01%1,1Helden0,01%1,1 Jacobswoude0,01%1,1Korendijk0,01%1,1 Laren0,01%1,1Maartensdijk0,01%1,1 Meijel0,01%1,1Menaldumadeel0,01%1,1 Menterwolde0,01%1,1Middelharnis0,01%1,1 Mierlo0,01%1,1Montfoort0,01%1,1 Muiden0,01%1,1Nieuwkoop0,01%1,1 Nieuwleusen0,01%1,1Noord-Beveland0,01%1,1 Noordenveld0,01%1,1Nunspeet0,01%1,1 Oostburg0,01%1,1Oostzaan0,01%1,1 Ootmarsum0,01%1,1Ouderkerk0,01%1,1 Ravenstein0,01%1,1Rijnwoude0,01%1,1 Sas van gent0,01%1,1Schagen0,01%1,1 Schermer0,01%1,1Simpelveld0,01%1,1 Sint anthonis0,01%1,1Sint-Oedenrode0,01%1,1 Staphorst0,01%1,1Steenbergen0,01%1,1 Steenderen0,01%1,1Swalmen0,01%1,1 Ten boer0,01%1,1 Ter aar0,01%1,1 Valkenburg0,01%1,1Voorschoten0,01%1,1 Waddinxveen0,01%1,1Weerselo0,01%1,1 Wehl0,01%1,1Wieringen0,01%1,1 Woensdrecht0,01%1,1Wognum0,01%1,1 Woudenberg0,01%1,1Zelhem0,01%1,1 Zundert0,01%1,1BIJLAGE II vraag 61Overzicht initiatieven en maatregelen (hoofdstuk 2) Actie/regelingOmschrijving actie/regelingDoel/product Fase uitwerkingBudgetEinddatumWerkenden     Experimenten ILR (OcenW) Per 15-2-01 zijn 8 experimenten gestart met de Individuele leerrekening. Binnen
de experimenten worden 1200 leerrekeningen geopend en worden systematieken
voor implementatie van de ILR ontwikkeld.Draagvlak
en systematieken ontwikkelen om gebruik ILR te stimuleren. 1200 leerrekeningen zijn geopend en scholing gestart.€ 1,2 miljoen 15
februari 2002 experimenten worden in 2002 voortgezet (€ 865 000) Fiscale faciliteit POR (EZ, OcenW, SZW)Er worden modaliteiten uitgewerkt voor een fiscale faciliteit
voor de Persoonlijke Ontwikkelings-rekening voor werknemers.Implementatie per 1 januari 2003 van een POR voor werknemers.Een voorkeursvariant is uitgewerkt. Kabinet moet
thans beslissing nemen. Nog onbekend Voorziene implementatie per 1 januari 2003Regeling scholingsimpuls (EZ) Innovatieve opscholingsprojecten voor werkenden met minimaal een startkwalificatie Stimulering voorbeeldwerking binnen en buiten
de branche Eerste tender uitgevoerd € 30 miljoen Juni 2001 –
juni 2005Scholingsaftrek profitsector en afdrachtvermindering
scholing non-profit-sector (EZ) Fiscale faciliteit
Aftrekmogelijkheid voor werkgevers van scholingskosten werknemers, met extra
aftrek voor scholing tot startkwalificatie, NT2 en ouderen MKB en bijdrage
O&O-fondsen. Stimulering scholing binnen bedrijven
met accenten doelgroepen.  € 314 miljoen (2002) structureelAfdrachtvermindering onderwijs (WVA-VO) (OcenW) Fiscale aftrek voor werkgevers als tegemoetkoming
in de kosten voor scholing van BBL-ers. Vergroting
van het aantal leer/arbeidsplaatsen. € 148 miljoen (1999) structureel Aftrek van studiekosten (Fin) Fiscale aftrek van studiekosten als buitengewone lasten of beroepskosten van
inkomstenbelasting Stimulering scholing particulieren  € 209 miljoen
(2002) structureelEmployability adviseurs (EZ) Vanaf 1998 zijn pilots met emplyability-adviseurs gestart om MKB-bedrijven
te overtuigen van het belang van goed personeelsbeleid. Als follow-up vanaf 2002
driejarig programma bij Syntens. 16 000 MKB-bedrijven
adviseren over strategisch personeelsbeleid. Driejarig traject gestart in 2002. € 3.1 miljoen voor de periode 2002–2004Investors in People (EZ) Het keurmerk-IIP wordt vanaf 2000 in Nederland geïntroduceerd door
het Projectbureau IIP Nederland. Het keurmerk is gericht op het bevorderen
van systematisch en structureel personeelsbeleid in ondernemingen. 600 IIP-keurmerken uitgereikt in 2004 Marktintroductie loopt trager dan verwacht. €2.73 miljoen.Eind 2004  Kenniscentrum EVC (EZ, OcenW, SZW) Opgericht in 2001 voor periode van 4 jaar Verspreiding van EVC door facilitering en ondersteuning van bestaande en potentiële
EVC-trajecten, informatievoorziening en kennisuitwisseling, netwerkvorming,
ontwikkeling EVC-procedures. In 2001 accent op
opbouw kenniscentrum en netwerkvorming. In 2002 meer nadruk op ontwikkeling
en ondersteuning. € 3.4 miljoen voor
een periode van 4 jaar.31 december 2004 (maximale
verlenging van 2 jaar behoort tot de mogelijkheden). Transnationaal Kenniscentrum EVC voor niet-traditionele
wervingsgroepen (kenniscentrum EVC)EVC-systematiek
versneld van toepassing laten worden op onder herintreeders, asielzoekers,
laaggeschoolden, allochtonen). De toegankelijkheid
van de arbeidsmarkt voor deze groepen met behulp van EVC bevorderen. EVC-kenniscentrum heeft ESF-Equal-subsidie verkregen voor
uitwerking projectvoorstel. ESF-Equal startsubsidie
84 885 euro. Mei 2002 definitieve projectvoorstel
indienen voor Equal-subsidie (2002–2004). Werkenden en werkzoekenden zonder
startkwalificatie     Pilot Loopbaanadviseurs (OCenW) Er zijn in 2001 5 pilots ingericht en aangehaakt bij RMC-functie
om werkende voortijdig schoolverlaters (100 per pilot) door loopbaanbegeleiders
te begeleiden naar een startkwalificatie,Ontwikkeling
van succesvolle systematieken voor begeleiding en brede inbedding daarvan
in de RMC-functie. In totaal worden 500 jongeren begeleidt naar startkwalificatie. Loopbaanadviseurs zijn aangesteld, systematieken
zijn/worden ontwikkeld, werving is in gang gezet (verloopt stroef). € 1.09
miljoen Oorspronkelijke einddatum 31 december
2002. Wordt met een jaar verlengd.  Duurzame reïntegratie (SZW) Fiscale faciliteit per 1-1-02 (wva-startkwalificatie) voor werkgevers die
voormalig werklozen scholen tot aan startkwalificatieniveau. Het gaat om (indirecte)
kosten die de werkgever maakt naast de scholingskosten. Door startkwalificatie voormalig werkloze werknemers een betere positie op
de arbeidsmarkt bezorgen Pas van start gegaan. € 45,4 miljoenstructureel Werkzoekenden      Verruiming scholing bijstands-gerechtigden (SZW) Bij wetsvoorstel wordt het mogelijk dat dat bijstandsgerechtigden
een voor de arbeidsinschakeling noodzakelijke opleiding kunnen volgen aan
reguliere instellingen voor beroeps- en universitair onderwijs. Bijstandsgerechtigden via scholing meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt
geven.  Bestaande budgetten Streefdatum augustus 2002Verruiming scholing WW-ers (SZW) Per 1 augustus 2000 zijn experimenten van start gegaan met uitbreiding van
scholingsmogelijkheden in de WW. De regeling is voor 4 jaar van kracht.WW-ers via scholing een betere positie op de arbeidsmarkt
bezorgen.Van de mogelijkheden tot scholing wordt
nog onvoldoende gebruik gemaakt. Het LISV onderneemt actie om gebruik te stimuleren.€ 15 miljoen 1 augustus 2004 + evaluatie Digitale vakschool (SZW) Ontwikkeling van trainings- en opleidingsprogramma «systeembeheer»
op niveau 2 van de WEB voor werkzoekenden.Werkzoekenden
een perspectief geven voor de arbeidsmarkt. Landelijke toepassing van de digitale
cursus. Het eerste ontwikkelde materiaal wordt
thans herzien. Binnenkort wordt cursus gegeven op 5 locaties in Nederland.
Voor verdere uitbouw van het project naar andere opleidingsgebieden dan ICT,
heeft SZW aanvullende subsidi beschikbaar gesteld. Uit NAP middelen EZ. + € 180 000 SZW  Convenanten herintredende vrouwen (SZW) 5 maart 2002 ondertekening met partijen die een belangrijke
rol spelen op de arbeidsmarkt een intentieverklaring voor de periode 2002–2005
te sluiten. Het doel is om herintredende vrouwen naar de arbeidsmarkt te brengen
en tegelijkertijd knelpunten in sectoren op te lossen. Partijen zijn: de Centrale
Organisatie voor Werk en Inkomen, de VNG, individuele gemeenten, en werkgevers-
of brancheorganisaties en Werkgelegenheid.    – afspraken gemeenten sluitende aanpak niet-uitkeringsgerechtigden. –
Afspraken werkgevers het aanbieden van vakgerichte scholing gericht op het
behalen van de benodigde kwalificaties Afronding
onderhandelingen 5 maart ondertekening intentieverklaring. Vanaf april 2002
tekening uitvoeringsconvenantennog niet bekend 2005  Scholing vluchtelingen (SZW) Met de G-26 worden afspraken gemaakt over de activering van alle groepen van
bijstandsgerchtigden.afspraken G-26 over een actieve
benadering van hoogopgeleide vluchtelingen, met inzet van internationale diplomawaardering
en erkenning van elders verworven compenties en intensief maatwerk NT2 en
eventueel vervolgopleiding (waaronder duaal) om hoger opgeleide vluchtelingen
efficient te laten uitstromen naar werk op bijbehorend niveau. Afspraken G-26 worden februari/maart 2002 gemaaktBinnen bestaande budgetten agenda van de toekomstx 2004Sociale cohesie/achterstandenbeleid     Educatie voor volwassenen (OcenW) Aanbod door ROC's van programma's NT2, vavo, en bereopsoriëntatie
en -schakeling Bieden van scholingsmogelijkheden
voor volwassenenConstatering van tekorten in de
uitvoering door door gemeenten. Er is een convenant opgesteld ter verbetering. € 205 miljoenstructureel Wet Inburgering Nieuwkomers (BZK) Krachtens wet is nieuwkomer verplicht inburgeringstraject te
doorlopen.Bevordering zelfredzaamheid van nieuwkomersx Vanwege problemen bij de uitvoering van de WIN
is in 2000 Taskforce inburgering ingericht. € 169.5
miljoen in 2002 (€108 mln OCW, € 61.5 mln VWS) WIN wordt thans geëvalueerd Regelingen OudkomersSpecifiek scholingsaanbod voor oudkomers dat zich richt op werkzoekenden en
opvoeders. Doel is achterstandspositie van oudkomers
te verkleinen of weg te nemen.  € 97 miljoen in 2002 als aanvulling op reeds beschikbare
middelen voor educatie. Week van het leren (OCenW) Na 2000 en 2001 wordt ook in 2002 een Week van het leren georganiseerd van
6 t/m 14 september 2002.Bewustmaking voor
een leven lang leren en op lokaal niveau het educatief aanbod onder de aandacht
brengen. De Week van het Leren 2002 wordt thans
voorbereid. € 350 000 Van 6 t/m 14 september 2002 Experiment Educatieve TV (OcenW) In september 2001 is in Rotterdam het Experiment Educatieve TV gestart. Als
experiment goed verloopt volgt uitbreiding naar de andere grote steden (Amsterdam,
Utrecht, Den Haag). Doel is om via een educatieve
zender moeilijk bereikbare groepen weer bij leren te betrekken. Hiervoor wordt
ook specifieke begeleiding ingezet. De zender
is per 23 januari 2002 de lucht ingegaan. Nu komt het aan op het bereiken
van de doelgroepen. € 2.25 miljoen voor
het experiment. + € 19,5 miljoen bij eventuele uitbreidingAfloop experiment: 1 september 2002 Totale project:
1 september 2005Duale trajecten (SZW, BZK, VWS en OCenW) 1. uitvoering pilots duale trajecten in het kader van: –
Raamconvenant Grote Ondernemingen – Ontwikkeltrajecten Taskforce Inburgering –
pilots ITTA en Orbis-Rijnconsult 2. opstellen overdraagbare methodiek duale
trajecten t.b.v. gemeenten, werkgevers en taalaanbieders Een op praktijkervaringen gebaseerde methodiek voor de inzet van duale trajecten
(combinatie NT2 met o.a. werk en/of opleiding) binnen gemeenten als onderdeel
van inburgering (oud- en nieuwkomers) –
genoemde pilots zijn gestart en worden uitgebreid – methodiek is in
ontwikkeling – streefdatum afronding medio 2002 – overdracht methodiek –
tweede helft 2002Binnen bestaande budgetten voor –
inburgering (BZK) – Ruim Baan voor minderheden (SZW) en – Taskforce
Inburgering (4 departementen) eind 2002 Post-funderend onderwijs     Versterking werkend leren (duale trajecten) (OcenW)1. contactgroep werkend leren 2. convenant praktijkgerichte
leerweg vmbo 3. duale leerweg in hbo en wo verbetering
kwaliteit BPV-plaatsen 1. voldoende goede leerarbeidsplaatsen 2. duaal leren
als reguliere leerweg medio 2002 model ideale
BPV-plek 1. fiscale aftrek moet 7000 leerarbeidsplaatsen in 2003 opleveren
2. experimenteerfase is voorbij 2. € 13.7
miljoen voor leerarbeidsplaatsen vmboreguliere bekostigingstructureel Versterking beroepsonderwijs (Stuurgroep IBS) (OCenW) De stuurgroep Impuls beroepsonderwijs en scholing
(overheid, sociale partners en onderwijsinstellingen) is eind 2000 ingericht
om een beleidsagenda op te stellen voor versterking van het beroepsonderwijs
en scholing. Een adequaat stelsel van beroepsonderwijs
en scholing in 2010. Rapportage: Naar een stevig fundament voor de kennissamenleving Oprichting Platform Beroepsonderwijs (hele beroepskolom)
met Taskforce en Transferpunt. Er wordt een werkprogramma opgesteld met als
kernactiviteiten: Doorstroom in beroepskolom, versterking personeel, pedagogisch
didactische vernieuwing en ICT € 136
miljoen structureel (verdeeld over instellingen in lump sum) voorstel innovatiebudget
in richting regeerakkoord  Wending naar competenties: – Stappenplan versterking
kwalificatiestructuur – bachelorprogramma in hbo en wo (OcenW) Acties gericht op omvorming van de kwalificatiestructuur
naar competenties. Vorming van breed bachelorsprogramma Competentiegerichte kwalificatiestructuur die beter aansluit
bij de arbeidsmarkt Competenties die beter aansluiten bij de arbeidsmarkt Medio 2002 plan van aanpak voor algehele invoering
van competenties in de kwalificatiestructuur Invoering voltooid in studiejaar 2005–2006 Plan van aanpak voortijdig schoolverlaters (OcenW) Plan gericht op maximale inspanning om voortijdig
schoolverlaten terug te dringen. Wettelijk verankerd in RMC-wet. Terugdringen van voortijdig schoolverlaten.Door wettelijke verankering en invoering van het onderwijsnummer
zal de RMC-functie verbeteren. € 21
miljoen (GSI) € 30 miljoen (specifieke uitkering OcenW aan 39 contactgemeenten
RMC-functie) structureel monitoring     Onderwijsnummer (OCenW) Invoering van het onderwijsnummer maakt monitoring van leerlingstromen beter
mogelijk.Effectiever volgen van deelnemers    Adult Literacy and Life Skills Survey (OcenW) OESO-onderzoek waarin Nederland participeertx Informatie over de competenties van de beroepsbevolkingx Resultaten worden in 2003/2004 verwacht   Employability monitor Ontwikkeling van een meetinstrument om periodiek competenties te kunnen meten Meten van de ontwikkeling van menselijk kapitaal Nul-meting is verricht  BIJLAGE III vraag 374InstellingenHomodokSchrijversvakschool 't ColofonPoetry InternationalEl HizjraStichting LezersfeestPoeziefestival LandgraafWinternachtenWintertuinStichting LezenSchool der PoezieDoe Maar Dicht MaarBulkboek's Dag van de LiteratuurNederlands Letterkundig MuseumJOMHet Brabants OrkestHet Gelders OrkestHet Nederlands BalletorkestHet Residentie OrkestLimburgs Symphonie OrkestNederlands Philharmonisch OrkestNoord Nederlands OrkestOrkest van het OostenRotterdam Philharmonisch OrkestASKO EnsembleBik Bent BraamCombattimento Consort AmsterdamDe Nederlandse BachverenigingHet Nieuwe EnsembleMaarten Altena EnsembleNederlands Blazers EnsembleOrkest de VolhardingSamponé Music Productions, Fra Fra SoundSchönberg EnsembleSlagwerkgroep Den HaagWillem Breuker KollektiefAmsterdam Loeki Stardust QuartetAurelia Saxofoon KwartetCalefaxCello Octet Conjunto IbiricoConcerto '91De Ereprijsde Oefening de Kunst i.o.DoelenensembleDutch Jazz OrchestraIves EnsembleJazz & Wereldmuziek KollektiefJazz Orchestra of the ConcertgebouwMaatschap Quink Vocaal EnsembleMoer-staalMuziekgezelschap Cappella AmsterdamNieuwe Slagwerkgroep AmsterdamOsiris TrioRonald Snijders (Black Straight Music)The Jungle Warriors i.o.Amsterdam RootsGaudeamusKoninklijke Vereniging voor de Nederlandse Muziekgeschiede KülsanMIXT, stichting voor interculturele projectenMusic MeetingMuziekcentrum De IjsbrekerNationaal Pop InstituutNederlandse PoppodiaNieuwe Muziek ZeelandOrganisatie Oude MuziekParadiso AmsterdamRasa WereldculturencentrumSTEIMWalter Maas HuisAmsterdams Kamermuziekcentrum De SuiteDonemus/Muziekgroep NederlandFestival Musica SacraGrachtenfestivalHaastJazz en Geïmproviseerde Muziek UtrechtJazz in Amsterdam/BimhuisKorzo (muziekprojecten)Muziekcentrum 's-HertogenboschMuziekwerkplaats Brabant i.o.NoorderslagNovember MusicOrganisatie Podiumkunsten Nederland i.o.PrimeThe international Holland Music SessionsTheater Lantaren/Venster (muziekwerkplaats)Internationaal Opera Centrum NederlandDe Nederlandse Opera (reservering)Opera ZuidDagelet c.s. (i.o.)Kameropera TrionfoSpanga, het Verona van WeststellingwerfHet Nationale BalletHet National Ballet t.b.v. TOMNederlands Dans TheaterScapino Ballet RotterdamStichting van de ToekomstConny Janssen DanstDansWerkplaats AmsterdamAlex d'ElectriqueCosmic IllusionDe Daders, Jan LangedijkDe Nieuw AmsterdamDe PaardenkathedraaglFirma Rieks SwarteGrand TheatreHet Nationale ToneelHet Onafhankelijk ToneelHet VervolgHuis aan de WerfHuis van BourgondieMade in da Shade Mug met de Gouden TandNes theatersNoord Nederlands ToneelNoorderzonProductiehuis BrabantStudio PeerSuver NuverTerschellings Oerol FestivalTheater van de Verbeelding (Dogtroep)Theaterproduktie Rotterdam (RO Theater)Toneelgroep AmsterdamToneelschuur ProduktiesTryaterZeebeltAmstelveens PoppentheaterAmsterdams Kleinkunst FestivalCarina MolierCaspar Rapakde Bende De Wetten van KeplerDood PaardGasthuis, werkplaat & theaterGolden Palace (st. Kraan)Het Toneelschap B&DHet Zuidelijk Toneel/Theatergroep HollandiaKeesen & CoMulti Arts ProductiesPlotloos dramaRastRotterdamse Schouwburg (int. programmering)t Barre LandTeatro MungangaTheatergroep AluinDe Theatercompagnie vh Toneelgroep de Trust/Art en ProZepHuis aan de AmstelJeugdtheater SonnevanckJeugdtheatercentrum Den Haag/Stella Den HaagKalebas ProductiesSpeeltheater Hollandt MUZtheaterTheater ArtemisTheater De CitadelTheatergroep MaccusTheatergroep WederzijdsHet FiliaalHet LaaglandHet SyndicaatHet WaterhuisTheater GnaffelDunya FestivalHolland FestivalMelkwegHolland Animation FilmfestivalJoris IvensSkrienEuropees Keramisch WerkcentrumNederlands FilmuseumRijksakademie Beeldende KunstenWitte de With, center for contemporary artBeeldende Kunst MiddelburgFotografie NoorderlichtInter-ArtArchiprixEuropan NederlandNederlands Architectuur InstituutArtisjok/NultwintigBeeldende AmateurkunstBuitenkunstCulture CoalitionGrote Prijs van NederlandJeugdorkest NederlandLandelijk Centrum voor AmateurdansNationaal Jeugd OrkestNederlands Centrum voor VolkscultuurNKT TheaterproductiesOrlando FestivalPrinses Christina ConcoursRicciotti EnsembleSchrijvenSTUT TheaterSwingWereld Muziek ConcoursBeestenbende BZO/Krater Kunstzinnige Vorming ZuidoostDavina van WelyFestivalbureau StormIordens ViooldagenJong Muziektalent NederlandJongerentheatergroep DOX i.o./UCKMeer doen met Cultuur, Kunstbende Nationaal Kinderkoor/Nationaal JeugdkoorNationale Jeugd Blaasorkesten en EnsemblesPlanet jr. ProductionsRotterdams WijktheaterSahneUNISONOWereldfestival Parade Brunssum 2000Beeldverzamelgebouw/ICMCentraal Bureau voor GenealogieKoninklijk PenningkabinetMuseum BoerhaaveMuseu GevangenpoortMuseum CatharijnenconventMuseum Slot LoevestijnMuseum Meermanno WestreenianumNederlands Scheepcaartmuseum AmsterdamPaleis het LooRijksmuseum het ZuiderzeemuseumRijksmuseum MuiderslotRijksmuseum van OudhedenDIVAIndisch HuisNationaal RijtuigmuseumPrincessehofHollandse SchouwburgVereniging digitaal erfgoedVan GoghRijksmuseum AmsterdamXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), Jorritsma-Lebbink (VVD),
Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), voorzitter, Netelenbos
(PvdA), Rehwinkel (PvdA), Monique de Vries (VVD), Atsma (CDA), Hamer (PvdA),
Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Van Ruiten (LPF), Hoogendijk (LPF), Bonke
(LPF), ondervoorzitter, Vergeer-Mudde (SP), Jense (LN), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), Aasted-Madsen-van Stiphout (CDA), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA),
Azough (GroenLinks), Eski (CDA).Plv. leden: Veling (ChristenUnie), Ferrier (CDA), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Dittrich (D66), De Grave (VVD), Van Aartsen (VVD), Adelmund (PvdA),
Bos (PvdA), Luchtenveld (VVD), Hessels (CDA), Van Nieuwenhoven (PvdA), Vacature
(GroenLinks), Vacature (CDA), Wiersma (LPF), Zeroual (LPF), Eerdmans (LPF),
Van Bommel (SP), Teeven (LN), Eberhard (Groep De Jong), Dijksma (PvdA), Van
Fessem (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Vacature (CDA), Halsema (GroenLinks),
Van Bochove (CDA).XNoot1Zaak 263/86 (Humbel), Jur 1988, 5589.XNoot2Mededeling van de Commissie. Diensten van algemeen belang in Europa van
20.09.2000 COM(2000) 580 definitief. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-VIII-15.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl