Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg op 1 november 2001, over de eindevaluatie Koppelingswet
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 630

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-12-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

19637 nr. 630

26-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 630VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 26 november 2001De vaste commissies voor Justitie1, voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid2, voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport3 en voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer4 hebben op 1 november
2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Kalsbeek van Justitie, minister
Vermeend van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, minister Borst-Eilers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en staatssecretaris Remkes van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer over de eindevaluatie Koppelingswet
(19 637, nr. 600).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Middel (PvdA) maakt wat de categorieën
die onder de Koppelingswet vallen betreft, een onderscheid tussen degenen
die rechtmatig in Nederland verblijven en degenen die onrechtmatig in Nederland
verblijven. Hij vraagt of de regering wel eens heeft overwogen voorzieningen
te treffen voor degenen die rechtmatig in Nederland verblijven, bijvoorbeeld
analoog aan de Zelfzorgarrangementregeling (ZZA) voor asielzoekers.De effecten van de Koppelingswet zijn moeilijk te meten, omdat de registratie
niet zo goed is. Hij vraagt hoe dat komt.De gemeenten beroepen zich op hun zorgplicht voor bijvoorbeeld uitgeprocedeerde
en afgewezen asielzoekers die niet vertrekken. Er is een spanning tussen die
zorgplicht en de Koppelingswet. De wachttijden bij Vreemdelingendienst en
IND blijven een probleem. Hij vraagt wanneer het koppelingsfonds, voor medische
zorg, wordt geëvalueerd.Na de aanneming van de motie van mevrouw Albayrak kunnen mishandelde vrouwen
van buitenlandse afkomst wel een huisvestingsvergunning krijgen als zij zich
via de vrouwenopvang melden, maar niet als zij dat buiten die opvang om doen,
bijvoorbeeld doordat de capaciteit van de vrouwenopvang tekortschiet. Dat
was niet de bedoeling van die motie.Er blijkt hier en daar spanning te zijn tussen de Koppelingswet aan de
ene kant en allerlei internationale en bilaterale verdragen aan de andere
kant. Heeft de regering een overzicht daarvan?De fractie van de PvdA ergert zich eraan dat het in Nederland nog steeds
mogelijk is dat op grote schaal zwart wordt gewerkt. Zij vraagt zich af of
meer gedaan kan worden aan de aanpak van de bronnen van zwart werk, dus van
degenen die zwart werk verschaffen aan illegalen. Illegalen kunnen onderwijs
volgen, maar geen stages die in dat onderwijs horen.De doorverwijzing van illegalen naar de tweede lijn van de gezondheidszorg
blijkt vaak een probleem te zijn. In de grote steden wordt op grote schaal
onderverhuurd aan illegalen. De macht van de regering is op dit punt niet
zo groot als de sociaal-democratie graag zou willen, maar het is de vraag
of de problematiek voldoende in kaart is en hoe er wat aan kan worden gedaan.De fractie van de PvdA is nog steeds akkoord met de Koppelingswet, al
had zij er in de praktijk meer van verwacht.De heer Kamp (VVD) merkt op dat illegaal verblijf
in Nederland moet worden tegengegaan, omdat het essentieel is dat alle burgers
gelijke rechten en plichten hebben, omdat de toestroom van illegalen anders
onbeheersbaar wordt en om te voorkomen dat mensen in een kwetsbare positie
door kwaadwillenden worden uitgebuit. Illegaal verblijf effectief tegengaan
kan door actief vreemdelingentoezicht, door het beperken van collectief gefinancierde
voorzieningen tot wie legaal in Nederland is, volgens de Koppelingswet en
door consequent op te treden tegen degenen zonder verblijfsvergunning. Hij
meent dat het hoog tijd wordt dat weer eens wordt onderzocht om hoeveel illegaal
in Nederland verblijvenden het eigenlijk gaat. Dat zou eens in de vijf jaar
kunnen gebeuren. Van actief vreemdelingentoezicht is geen sprake. De regering
komt vaak niet verder dan de obligate opmerking dat zij geen razzia's wil.
Ook van consequent optreden tegen illegalen waarvan eenmaal per ongeluk is
vastgesteld dat zij in Nederland verblijven is geen sprake. Twee weken geleden
werden in het Westland 110 illegalen die met vervalste documenten aan het
werk waren, opgepakt. Dezelfde dag nog zijn 70 van hen zonder verder onderzoek
op straat gezet, wegens gebrek aan celruimte. De door de Kamer aangenomen
motie om iedere constatering van illegaal verblijf bij een centraal punt te
melden, gevolgd door een uitzettingsactie, wordt gewoon niet uitgevoerd. Het
is nog steeds een uitzondering dat iemand tot ongewenst vreemdeling wordt
verklaard. De Koppelingswet is voor de fractie van de VVD een hoeksteen van het vreemdelingenbeleid.
Uit de eindevaluatie blijkt dat er in beginsel brede steun voor is, dat er
bereidheid tot uitvoering is, dat er geen uitvoeringsproblemen zijn en dat
de wet effectief is. Er zijn echter bijzonder weinig harde gegevens. De evaluatie
is gebaseerd op meningen en inschattingen en maakt op de heer Kamp geen overtuigende
indruk. Essentieel is dat degenen die de wet moeten uitvoeren, de vraag of
iemand legaal of illegaal in het land is heel snel en eenduidig kunnen beantwoorden,
op basis van de gemeentelijke basisadministratie (GBA). In sommige gemeenten
schijnt de aanvraag van een verblijfsvergunning direct te leiden tot GBA-inschrijving.
Als de verblijfsvergunning wordt geweigerd, leidt dat niet tot uitschrijving
uit de GBA. De systematiek van de Koppelingswet werkt dan niet.Het gebruik van vervalste documenten of documenten van anderen door illegalen
is een ernstig en onderschat probleem. Hij vraagt of het juist is dat sinds
1996 van 450 000 Nederlandse paspoorten is opgegeven dat zij vermist,
verloren of gestolen zijn. Eenzelfde probleem doet zich voor met rijbewijzen.
Bovendien worden buitenlandse gestolen of vervalste documenten gebruikt. Hij
vraagt om een risicoanalyse op dit punt.De onderwijsinstellingen worden geacht de verblijfsdocumenten te controleren.
HBO-instellingen en universiteiten gaan af op de documenten die de vreemdeling
zelf toont, een allerminst waterdichte controle. De ROC's gaan ervan uit dat
zij niet zelf hoeven te controleren, omdat de gemeente dat al heeft gedaan.
Hij vraagt of de staatssecretaris inmiddels actief is om te bereiken dat de
ROC's zich aan de regels houden.De GBA-verificatieprocedure liep bij een van de zorgverzekeraars nog niet
goed. Is dat probleem inmiddels opgelost? Er blijkt ook weinig inzicht te
bestaan in de wijze waarop woningverhuurders in de praktijk controleren. Op
dit punt had de evaluatie duidelijkheid moeten scheppen. De heer Kamp verzoekt
de staatssecretaris om op dit punt aanvullend onderzoek te verrichten.De heer Rouvoet (ChristenUnie) herinnert eraan
dat zijn fractie destijds nogal moeite had met de Koppelingswet, maar nu zij
die eenmaal heeft geaccepteerd, loopt zij daar niet voor weg. Hij neemt aan
dat de wetgever bij de totstandkoming ervan overtuigd was dat de wet legitiem
was en niet in strijd met hogere rechtsregels. Misschien is in de evaluatie
alleen geduid op het draagvlak in de samenleving. Er is brede steun voor het
principe van de Koppelingswet, maar minder voor de reikwijdte. Het verrast
hem dat er geen harde gegevens zijn over de effecten van de wet, de omvang
van de illegaliteit in Nederland en in- en uitstroom, terwijl de Koppelingswet
desalniettemin effectief wordt genoemd.Door het falend terugkeerbeleid ontstaan morele dilemma's, vooral op lokaal
niveau, waar de opvatting heerst dat mensen die er nu eenmaal zijn niet aan
hun lot kunnen worden overgelaten. Vervolgens worden creatieve oplossingen
verzonnen. Vooral Dublinclaimanten en vergelijkbare groepen leveren problemen
op. Hij vraagt of inmiddels meer te melden valt over mogelijke strijd met
internationale verdragen. Dat het falende terugkeerbeleid de effectiviteit
van de wet dwarsboomt is een tamelijk harde conclusie. Zou de Koppelingswet
eigenlijk nodig zijn als zowel op het punt van het terugkeerbeleid als met
het tegengaan van zwart werk beter werd gepresteerd? In het rapport wordt
voorzichtig geformuleerd dat de Koppelingswet te zwaar is.Door een amendement van de heer Rouvoet is in de wet in plaats van van
acute medische noodsituaties sprake van medisch noodzakelijke zorg. Sommige
artsen zeggen dat dit laatste een wat vaag begrip is. Zelf heeft hij de indruk
dat illegalen als het erop aankomt, de zorg krijgen die zij nodig hebben door
het Koppelingsfonds.Een belangrijk neveneffect van de wet is dat illegalen onzichtbaarder
en daardoor ongrijpbaarder zijn geworden, hetgeen de heer Rouvoet verontrust. Hij vraagt of het van meet af aan de bedoeling was dat Dublinclaimanten
onder de vigeur van de Koppelingswet werden uitgesloten van voorzieningen.Bij controle op identiteit en illegaliteit zou ook een zelfstandige transactiebevoegdheid
van de uitvoeringsorganisaties na de komst van de SIOD in overweging kunnen
worden genomen.De heer De Wit (SP) wijst erop dat vele rapporten
die naar de Kamer zijn gestuurd erop duiden dat juist rechtmatig in Nederland
verblijvende buitenlanders hard door de Koppelingswet worden getroffen, doordat
zij van voorzieningen verstoken zijn. Hij vraagt of oude regelingen als de
regeling Verstrekkingen asielzoekers (RVA) en de ZZA niet kunnen worden hersteld
voor deze groepen. Onder andere doordat er geen harde gegevens zijn over in-
en uitstroom van illegalen is niet te zien welke effecten de Koppelingswet
heeft. Bij de fractie van de SP wordt hierdoor de vraag opgeroepen of de Koppelingswet
noodzakelijk is. Hij hoort graag hoe de stand van zaken rond de opvang door
de gemeenten is. Hebben de groepen die rechtmatig in Nederland zijn enige
baat bij de afspraken? Vluchtelingenwerk noemt een stuk of vijf categorieën
van buitenlanders die rechtmatig in Nederland verblijven, maar in dezelfde
positie verkeren als de Dublinclaimanten.Volstrekt onduidelijk is of de hulpverleners in de zorg inmiddels voldoende
zicht hebben op de betekenis en de mogelijkheden van het koppelingsfonds.
Het probleem van de doorverwijzing is nog niet opgelost. Op landelijk niveau
zouden afspraken kunnen worden gemaakt over bijvoorbeeld protocollen voor
doorverwijzing. Het werk zou ook beter moeten worden verdeeld tussen de zorgverleners.
De Witte Jas is gestopt met het idee dat er voldoende eerstelijns opvang is,
maar dat blijkt nu toch een probleem. Het onderzoek Leven zonder vangnet van
E-Quality wijst erop dat vrouwen en meisjes de gevolgen van de Koppelingswet
op dit punt ondervinden. Er zijn onderzoeken gedaan naar illegalen en zorg,
bijvoorbeeld door Staring en Van der Leun. In hoeverre hebben kinderen van
illegalen toegang tot de jeugdgezondheidszorg? In hoeverre worden zij geregistreerd?
Als zij niet geregistreerd worden, krijgen zij bijvoorbeeld ook geen vervolgvaccinaties.Wie zelf legaal in Nederland woont, maar samenleeft met een illegaal,
heeft helemaal geen aanspraak meer op huursubsidie. De heer De Wit zou het
logisch vinden om de legaal in Nederland verblijvende partner een aanspraak
op huursubsidie als alleenstaande te geven. Nu kan zich de situatie voordoen
dat in een gezin één kind illegaal aanwezig is, waardoor voor
het hele gezin geen huursubsidie wordt verstrekt. Hij vindt dat onredelijk.De heer Rabbae (GroenLinks) vraagt of de staatssecretaris
bereid is nader onderzoek te doen naar de positie van vrouwen en kinderen,
omdat daarover wel erg weinig gegevens beschikbaar zijn. Hij constateert dat
na een appèlprocedure of een bezwaarprocedure de gegevens niet snel
worden verwerkt, waardoor betrokkenen soms langdurig het recht op een voorziening
missen.Voor het onderwijs is het compromis bereikt dat leerplichtige kinderen
toegang tot het onderwijs hebben, maar kinderen boven die leeftijd niet. Bibliotheken
weigeren soms leerplichtige illegale kinderen boeken te lenen. Misschien moet
aan bepaalde voorzieningen informatie worden verstrekt wat zij wel of niet
moeten en kunnen doen. Hij vindt het onjuist dat de ouders van illegale kinderen
die leerplichtig zijn, via het leerlingennummer kunnen worden getraceerd.
Het Internationaal Juristencomité wijst erop dat het in strijd met
internationale verdragen is om de categorie van 18 jaar en ouder uit te sluiten
van onderwijs.Uit onderzoek van het NIVEL blijkt dat illegalen zeer laat naar de zorg
gaan met hun gezondheidsklachten. De heer Rabbae beseft dat het moeilijk is om een voorlichtingscampagne voor illegalen te houden, maar toch moet
ook hun duidelijk worden gemaakt dat zij de weg naar de huisarts kunnen vinden.
De regels voor de behandeling van zwangere vrouwen zouden in strijd zijn met
het VN-Vrouwenverdrag.Dat illegalen die werk verrichten, uitgesloten zijn van sociale verzekeringen
is naar zijn mening niet proportioneel. Hij is blij dat de staatssecretaris
van VROM zich tot de gemeenten zal wenden om duidelijk te maken wat mogelijk
is en wat niet. Hij vraagt wanneer dat gaat gebeuren. Wat de toewijzing van
woonruimte aan vrouwen in de opvang en andere vrouwen betreft, overweegt zijn
fractie eventueel een motie in te dienen.Hij betwijfelt of de wet effectief is. Hij meent dat er in elk geval hardere
cijfers moeten komen. Er is wel een draagvlak voor de doelstelling van de
wet, maar de samenleving gaat kennelijk toch niet akkoord met de wet, want
verschillende groepen proberen de effecten voor de illegaal in ons land verblijvenden
te versoepelen. Gelet op de belasting die de wet met zich brengt voor de rechterlijke
macht, voor hulpverleners, voor de advocatuur enz. is zij disproportioneel.
Dat sombere verwachtingen bij de totstandkoming van de wet niet zijn uitgekomen,
verklaart hij, doordat gemeenten, kerken, sociale groepen etc. het gat hebben
gevuld dat het Rijk had laten vallen.De heer Rabbae wijst er nog op dat de categorie die na afloop van een
tijdelijke verblijfsvergunning vraagt om verlenging in afwachting van de beschikking
op die aanvraag ook verstoken is van voorzieningen.De heer Dittrich (D66) is van oordeel dat
de schrikbeelden die tijdens de behandeling van de wet in de Kamer werden
opgeroepen niet bewaarheid zijn geworden. Er zijn lang niet zoveel problemen
als men vreesde voordat de wet in werking trad. Dat kan komen doordat het
nog steeds goed gaat met de economie en veel mensen die in Nederland verblijven
helemaal niet afhankelijk zijn van de overheid. Misschien verandert dat in
de toekomst.Het terugkeerbeleid leidt tot invoelbare dilemma's op gemeentelijk niveau.
Het gemeentelijk beleid op basis van de zorgplicht van gemeenten mag niet
indruisen tegen het landelijk beleid. Hij vraagt of de staatssecretaris van
Justitie inzicht heeft in de noodverbanden die gemeenten soms aanleggen, of
die noodverbanden van korte duur zijn en of zij de mensen er niet van weerhouden
het land te verlaten.In de antwoorden van de staatssecretaris op schriftelijke vragen van de
heer Kamp, van eind juli, valt hem op dat over de omvang van fraude met sofinummers
heel weinig met zekerheid te zeggen is. De heer Dittrich vraagt of toch niet
meer inzicht in dat probleem kan worden verkregen. Als counterpart voor de
SIOD wordt bij het openbaar ministerie een functionele eenheid opgericht.
Hij vraagt of er in het bijzonder naar bepaalde bedrijfstakken wordt gekeken.
Wanneer er maatregelen in gang worden gezet, moet daar ook een vervolg op
komen, want anders is alle moeite voor niets geweest.De illegale onderverhuur is een probleem dat zich onder andere manifesteert,
doordat studenten veel moeilijker aan kamers kunnen komen. Hij verneemt graag
of het juist is dat particuliere verhuurders en onderverhuurders op ruime
schaal aan vreemdelingen verhuren.De Koppelingswet werkt wel, al lijken sommige effecten niet groot te zijn.
Er gaat wel een signaalfunctie van de wet uit. Als men wil dat mensen met
een kansloze zaak niet naar Nederland komen, moet de overheid consequent zijn.
Dat kan er bijvoorbeeld toe leiden dat, zoals de Kamer al bij motie heeft
uitgesproken, Dublinclaimanten geen beroep op voorzieningen meer kunnen doen.De heer Rietkerk (CDA) betoogt dat de aanwezigheid
van illegalen kan leiden tot zwerfgedrag, gevaren voor de volksgezondheid,
overlast en criminaliteit. Zij kan ook leiden tot uitbuiting door werkgevers
die in de verleiding komen om gebruik te maken van goedkope arbeidskrachten.
Op die manier maken werkgevers een bestaan in de illegaliteit ook mogelijk.
Dat leidt tot oneerlijke concurrentieverhoudingen met bedrijven die zich wel
aan de regels houden en tot arbeidsbemiddeling door malafide uitzendorganisaties.
Illegaliteit heeft dus ontwrichtende effecten op de samenleving.Naar zijn gevoel vertoont de eindevaluatie niet een wezenlijk ander beeld
dan de tussenevaluatie van maart 2000. De wet wordt in grote lijnen loyaal
uitgevoerd. In hoeverre de toets op verblijfsrecht door uitvoeringsorganen
daadwerkelijk leidt tot uitsluiting van voorzieningen is hem niet geheel duidelijk.
Hij vraagt of uit het feit dat het aantal uitsluitingen van voorzieningen
maar klein is moet worden afgeleid dat de illegalen bekend zijn met de werking
van de Koppelingswet en zich bijvoorbeeld niet meer melden aan een overheidsloket.
Gelet op het ontbreken van echt harde gegevens vraagt ook hij zich af wat
precies de waarde en betrouwbaarheid van het evaluatieonderzoek is.Voor het COA is het lastig dat het niet zelf kan controleren of verstrekkingen
op grond van de Regeling verstrekkingen bijzondere categorieën vreemdelingen
rechtmatig zijn. Andere uitvoeringsinstellingen geven aan dat de controle
complex, tijdrovend en kostbaar is. Voor het controleren van de verblijfsstatussen
mag wat de fractie van het CDA betreft best worden gedacht aan één
centraal informatiepunt, waar iedere instantie de verblijfsstatus kan controleren.Respondenten geven aan dat een beroep op sociale voorzieningen geen rol
speelt bij de motieven van vreemdelingen om naar Nederland te komen. Dat wordt
eerder bevorderd door verwachtingen omtrent de mogelijkheden om werk te vinden
en de aanwezigheid van familie, kennissen en landgenoten. Dat pleit voor strafbaarstelling
van illegale tewerkstelling en illegaal verblijf. De heer Rietkerk vraagt
of in kwantitatieve zin kan worden aangegeven hoe de gezamenlijk door vreemdelingendienst
en arbeidsinspectie uit te voeren controles op illegale arbeid en het intensievere
toezicht op vreemdelingen zich ontwikkelen. Een economische neergang zal in
de toekomst kunnen leiden tot een groter beroep op gemeentelijke en kerkelijke
noodvoorzieningen. In het evaluatierapport wordt aangegeven dat het bestrijden
van illegale arbeid en een stringentere aanpak van malafide werkgevers meer
effect kan hebben om illegaal verblijf tegen te gaan dan het uitsluiten van
overheidsvoorzieningen. De Koppelingswet dient gepaard te gaan met een actief
uitzettingsbeleid en een aanpak van illegale tewerkstelling.Lokale uitvoerders en bestuurders voelen morele dilemma's bij het uitzettingsbeleid.
Lokale bestuurders zien zich genoodzaakt tot het creëren van noodvoorzieningen
en bypasses, ook voor Dublinclaimanten. Met VluchtelingenWerk meent de heer
Rietkerk dat Dublinclaimanten opvang moeten krijgen.Hij deelt de conclusie dat er geen aanleiding is tot beleidswijziging
niet helemaal. Het rapport biedt de staatssecretaris enkele handreikingen
tot aanscherping van het beleid. De fractie van het CDA is voor een sluitende
aanpak om illegaal verblijf in Nederland zo onaantrekkelijk mogelijk te maken.Het antwoord van de bewindsliedenDe staatssecretaris van Justitie deelt de
opvatting van de heer Dittrich dat de bij de totstandkoming van de Koppelingswet
opgeroepen spookbeelden van mensen die naar de marge van de samenleving worden
gedrukt zich niet hebben voorgedaan. Verschillende gemeenten hadden, bescheiden,
noodfondsen ingesteld, maar die zijn niet uitgeput geraakt. Als degenen die
de wet moeten uitvoeren haar illegitiem zouden achten en daarom niet zouden
uitvoeren zoals de bedoeling was, had de rijksoverheid wellicht grote problemen
gekregen. Als de kerken zich in grote mate zouden ontfermen over
mensen die het land moeten verlaten, had dat frustrerend kunnen zijn. In de
evaluatie wordt gelukkig vastgesteld dat daarvan geen sprake is. De samenleving
blijkt de Koppelingswet breed te dragen. Het is van groot belang dat overheidsbeleid
consistent is. Als de ene overheidslaag bepaalt dat sommige mensen niet in
Nederland kunnen zijn, mogen andere overheidslagen of uitvoeringsinstanties
die mensen niet behandelen alsof zij volstrekt legaal zijn. Of illegaal verblijf
wordt tegengegaan door de wet is moeilijk vast te stellen. Illegaliteit is
natuurlijk altijd moeilijk vast te stellen. Voor het tegengaan van illegaal
beleid zijn een terugkeerbeleid en het tegengaan van illegaal werk van groot
belang. De staatssecretaris hoopt de Kamer op afzienbare termijn een notitie
te sturen waarin de stand van zaken rond het terugkeerbeleid wordt beschreven.In de memorie van antwoord bij de Vreemdelingenwet 2000 staat dat het
kabinet erkent dat de gemeente op basis van de Gemeentewet een zorgplicht
heeft voor haar inwoners, maar dat het verlenen van structurele bijstand in
strijd is met de geest van de Koppelingswet en met het terugkeerbeleid. De
Koppelingswet laat naar de letter van de wet ruimte voor autonome bevoegdheden
van de gemeenten. De zorgplicht van de gemeente kan niet zover strekken dat
rijksbeleid daardoor de facto wordt gefrustreerd. Als organisaties en instellingen
onderdak verlenen aan bijvoorbeeld uitgeprocedeerde asielzoekers, blijkt dat
doorstroming en uitstroom snel plaatsvinden. Dat kan betekenen dat betrokkene
na korte tijd ervaart in Nederland niets meer te zoeken te hebben. In het
zogenaamde draagvlakoverleg met de gemeenten is afgesproken dat wordt onderzocht
in hoeverre deze mensen lange tijd kunnen blijven doorstromen. Na 14 november
kunnen waarschijnlijk conclusies worden getrokken, die aan de Kamer zullen
worden meegedeeld.De Koppelingswet regelt niet alleen dat mensen die onrechtmatig in het
land verblijven geen voorzieningen krijgen, maar ook dat bijzondere groepen
wel kunnen worden geholpen. De Kamer heeft bij herhaling gediscussieerd over
de Dublinclaimanten. Voor deze groep zou geen opvang meer worden gerealiseerd.
Daarover bestaan kristalheldere politieke afspraken, waaraan de staatssecretaris
zich gebonden acht. De groep is niet als uitzonderingsgroep in de wet genoemd.
Het is natuurlijk mogelijk die beslissing terug te draaien, maar het kabinet
wil dat niet. Dat zou alleen kunnen als de capaciteitsnood van het COA is
opgelost. De staatssecretaris zegt toe dat de juridische implicaties van de
uitsluiting van de Dublinclaimanten nog eens goed zullen worden bestudeerd.
De Kamer hoort daar dan over.Interdepartementaal wordt op het ogenblik overleg gevoerd over de voorbereiding
van de kabinetsnota fraudebestrijding 2002–2006, waarin fraude met sofinummers
en het gebruikmaken van valse of geleende documenten aan de orde komt. Het
vreemdelingentoezicht is een van de prioriteiten binnen de beleidsafspraken
met de politie, waarvoor de staatssecretaris zich steeds weer hard maakt.
De samenwerking tussen de arbeidsinspectie en de vreemdelingendiensten bij
de bestrijding van illegale arbeid wordt geïntensiveerd. Ook een verbetering
van de communicatie tussen de vreemdelingendiensten, de IND en bijvoorbeeld
de dienst Justitiële inrichtingen moet de effectiviteit van het vreemdelingentoezicht
bevorderen. Ten slotte wordt gewerkt aan een verbetering van de terugkeerorganisatie.
Op verzoek van de vaste commissie voor Justitie wordt de Kamer apart informatie
gestuurd over het onderzoek van de heer Staring naar illegaliteit. Inschrijving
in de GBA leidt tot een effectieve koppeling tussen het VAS (vreemdelingen
administratiesysteem) en de GBA. Hierdoor werkt de Koppelingswet juist wel.
In de GBA zijn codes opgenomen waaruit het verblijfsrecht van de vreemdeling
blijkt. Uitschrijving vindt plaats bij daadwerkelijk vertrek uit Nederland.Nader onderzoek naar de positie van vrouwen en kinderen lijkt de staatssecretaris
niet nodig, want de Koppelingswet biedt maatwerk voor vrouwen
en kinderen. Bijvoorbeeld onderwijs en medische zorg zijn mogelijk. De Centrale
raad van beroep heeft uitspraak gedaan in een aantal zaken waarin werd aangevoerd
dat de Koppelingswet strijdig zou zijn met internationale verdragen. Inmiddels
zijn er ook procedures bij de rechter geweest. De hoogste rechter heeft de
rijksoverheid vrijwel steeds in het gelijk gesteld. Gebeurde dat niet, dan
is het beleid gecorrigeerd. Het ging dan voornamelijk over het ontbreken van
overgangsrecht.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zegt dat de bestrijding van de illegale tewerkstelling de afgelopen jaren
behoorlijk is geïntensiveerd. Sociale Zaken werkt samen met belastingdienst,
economische controledienst en politie. Hij ergert zich er overigens dood aan
dat als een aantal illegale werkers worden opgepakt zij binnen de kortste
keren weer op straat staan. Er worden wel processen-verbaal opgemaakt, maar
bijvoorbeeld bij de actie in het Westland bleken veel meer mensen illegaal
aan het werk te zijn dan verwacht, waardoor het aantal gereserveerde cellen
onvoldoende was. Hij staat sympathiek tegenover de gedachte om de werkgevers
van illegale werknemers te laten opdraaien voor de kosten van de uitzetting.
Hij verwacht daar een afschrikkende werking van. Nagegaan wordt hoe de acties
nog beter kunnen worden gecoördineerd en hoe de gevolgen beter kunnen
worden ingeschat. De acties zullen worden voortgezet.De SIOD treedt per 1 januari 2002 in werking. De minister neemt zich voor
afspraken te maken dat zwaardere zaken bij het openbaar ministerie terechtkomen.
Ook daarvan gaat een afschrikwekkende werking uit. Hij overweegt een strafheffing
in de premiesfeer. In een aantal gevallen wordt niet het cao-loon betaald,
maar veel minder. Hij wil nagaan of het juridisch mogelijk is de werkgever
te sanctioneren op het niveau van het totale cao-loon dat bij die werkgever
van toepassing zou zijn. Hij wil voorts nagaan wat tegen de illegale uitzendbureaus
kan worden gedaan.De minister vindt het alsnog opnemen van illegale werkers in de sociale
verzekeringen de omgekeerde wereld. Alleen wie een vergunning heeft kan arbeid
verrichten met alle daaraan verbonden rechten. De enige cijfers die hem bekend
zijn over illegale arbeid zijn die van Research voor beleid. Hij neemt de
suggestie van de heer Kamp om er eens in de vijf jaar onderzoek naar te doen
graag over.Arbeidsinspectie en vreemdelingendienst houden op jaarbasis ongeveer 3000
acties. In ongeveer een kwart van de gevallen wordt proces-verbaal opgemaakt.
De minister weet dat er in het kader van de Wet arbeid vreemdelingen problemen
zijn geweest met stages voor illegaal in Nederland verblijvende leerlingen.
Hij zal nagaan of er meer van dergelijke problemen zijn.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
heeft de stellige indruk dat de Koppelingswet heel redelijk functioneert.
Uit onderzoek van het NIVEL blijkt bijvoorbeeld dat de verloskundigen voor
f 260 000 per jaar declareren bij het koppelingsfonds. Vermoedelijk
worden alle illegale kinderen die in Nederland geboren worden met verloskundige
hulp geboren. De verwijzing naar de tweede lijn is het grootste probleem.
Enerzijds is daarvoor een inspanning van de verwijzende arts nodig. Anderzijds
komt de verwezen illegale patiënt vaak niet opdagen. Eind november wordt
met alle betrokken partijen een conferentie op uitnodiging gehouden over diverse
onderzoeken. Zij zal de problematiek van de verwijzing daar uitdrukkelijk
aan de orde stellen. Het is moeilijk om voorlichtingscampagnes aan illegalen,
mensen die eigenlijk niet in Nederland zouden moeten zijn, te adresseren.
De organisatie van medische hulp aan illegalen lijkt het best te werken via
de stichting Koppeling, waarin organisaties die zich de verbetering van medische
hulp aan illegalen ten doel zijn vertegenwoordigd zijn. In het NIVEL-rapport
staat dat bij ziekte het gedrag van illegalen nauwelijks verschilt van dat
van de bevolking in totaal. 11% van de illegalen meldt zich later
dan verstandig is bij de huisarts. Van de bevolking als geheel is dat 9%.Het College toezicht zorgverzekeringen is gevraagd extra toezicht uit
te oefenen op de verzekeringsgrondslag van de ziekenfonds- en AWBZ-verzekerden.
Voorzover de minister weet houdt elke verzekeraar zich nu aan de identificatieplicht,
maar zij zal nog eens navraag doen.Het opnemen van de term «medisch noodzakelijke zorg» in de
wet is volgens de minister een hele verbetering geweest. Feitelijk hebben
alle illegalen in Nederland toegang tot medisch noodzakelijke zorg. Er is
geen strijdigheid met VN-verdragen. De bekendheid van zorgverleners met het
koppelingsfonds wordt steeds beter. Ook verlopen de processen steeds eenvoudiger
en effectiever. De werkdruk voor zorgverleners kan erg groot worden doordat
illegalen in de grote steden bijvoorbeeld zich slechts tot een beperkt aantal
huisartsen wenden. De minister kan moeilijk een regeling maken voor de herverdeling
van illegale patiënten over de huisartsen. Zij kan alleen de huisartsen
in het algemeen laten weten dat er een goede regeling is.Er is geen aanwijzing dat voor zieke illegale kinderen de weg naar de
gezondheidszorg niet gevonden wordt. Omdat echter vaak geen aangifte van de
geboorte wordt gedaan, worden er ook geen oproepen voor vaccinaties gedaan.
Als een klein aantal kinderen niet gevaccineerd is, is dat niet ernstig voor
de volksgezondheid, omdat de hele omgeving immuun is. Die omgeving beschermt
weer de niet gevaccineerde enkeling.De staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer merkt op dat de motie-Albayrak geen betrekking
had op mishandelde vrouwen van buitenlandse afkomst, die niet via de vrouwenopvang
hulp hebben gezocht. In een brief van september heeft hij aangegeven hoe die
motie wordt uitgevoerd. De vaste commissie voor VROM heeft de brief voor kennisgeving
aangenomen, dus hij gaat ervan uit dat de Kamer daarmee instemt. De groep
allochtone vrouwen in opvanghuizen wordt op dezelfde wijze behandeld als de
groep autochtone vrouwen in opvanghuizen. Inmiddels is de gemeentebesturen
een circulaire gestuurd. De formuleringen in wet- en regelgeving zullen overigens
sekseneutraal zijn. Dat mishandelde vrouwen buiten de vrouwenopvang om woonruimte
zouden zoeken is een probleem dat hem tot nu toe niet is gemeld. Hij heeft
er daarom op dit moment geen reactie op. Hij zal ernaar kijken.In de vaste commissie voor VROM heeft enkele malen een discussie plaatsgevonden
over illegale onderverhuur. Dat is een primair probleem in de grote steden.
De corporaties zullen nadrukkelijk worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid.
Ook gemeentebesturen hebben een verantwoordelijkheid. Het is niet eenvoudig
om achter de precieze oorzaken en omvang te komen. Er heeft enig indicatief
onderzoek plaatsgevonden, waaruit bijvoorbeeld blijkt dat het verschijnsel
in Amsterdam zeer omvangrijk is. Ook door niet rechtmatig in Nederland verblijvende
mensen wordt er gebruik van gemaakt. De staatssecretaris ziet heel weinig
heil in onderzoek door het Rijk. Dat zal door gemeentebesturen moeten worden
gedaan. Daar is over te praten. Het ministerie van VROM heeft wel een coördinerende
rol. Het huursubsidiesysteem blijkt redelijk sluitend te zijn, maar op het
punt van de huisvestingsvergunning doen zich af en toe nog ongewenste situaties
voor. Hij is bereid de Kamer in een brief uiteen te zetten hoe het systeem
van huursubsidie en de Huisvestingswet in dezen functioneren en waar eventueel
gaten in het systeem zitten. Als bepaalde verhuurders nog eens uitdrukkelijk
op hun verantwoordelijkheden gewezen moet worden, zal dat ook gebeuren. Het
is uitdrukkelijk bij wet uitgesloten dat een rechtmatige bewoner die een illegale
partner onderdak verleent huursubsidie krijgt. Nadere gedachtewisselingDe heer Middel (PvdA) vraagt of de minister
aan de Kamer wil rapporteren over de aanpak van werkgevers die illegalen werk
verschaffen. Hij verzoekt de staatssecretaris van Justitie, bij de VNG te
verifiëren of haar interpretatie van de zorgplicht in relatie tot de
Koppelingswet door de VNG wordt gedeeld. Hij heeft de stellige indruk dat
dit nu niet het geval is. Hij sluit niet uit dat hij naar aanleiding van het
antwoord van de staatssecretaris van VROM inzake de uitvoering van de motie-Albayrak
een plenaire voortzetting van het debat over de Koppelingswet zal vragen.De heer Rabbae (GroenLinks) hoopt dat de staatssecretaris
van Justitie dieper wil ingaan op de positie van de diverse categorieën
rechtmatig in Nederland verblijvende buitenlanders die uitgesloten zijn van
voorzieningen. Hij vermoedt dat hij nog terug zal komen op het antwoord van
de staatssecretaris van VROM inzake huursubsidies.De heer Kamp (VVD) heeft geen antwoord gekregen
op de vragen over controle door onderwijsinstellingen. Hij vraagt zich af
op welke wijze hbo-instellingen en universiteiten de juistheid van documenten
kunnen nagaan en of wordt nagegaan of die instellingen wel echt controleren.
Hij wacht graag de uitvoering van de toezegging van de minister over onderzoek
van de illegalenproblematiek eens in de vijf jaar af. De staatssecretaris
van Justitie herinnert hij aan toezeggingen van haar voorgangers over het
vreemdelingentoezicht.De heer Rietkerk (CDA) vraagt of de staatssecretaris
van Justitie behalve naar de juridische implicaties van de uitsluiting van
Dublinclaimanten van voorzieningen ook wil kijken naar materiële implicaties.De staatssecretaris van Justitie kan niet
overzien wat dat zou inhouden, dus zij zegt dat nog niet toe.De voorzitter stelt vast dat het overleg moet
worden beëindigd. Nog onvoldoende beantwoorde vragen uit de eerste termijn
en de opmerkingen uit de tweede termijn kunnen schriftelijk worden beantwoord.
Als die antwoorden er zijn zal worden bezien of er plenair verder moet worden
vergaderd.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,Van LenteDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Th. A. M. MeijerDe griffier van de vaste commissie voor Justitie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP),
Ross-van Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks)
Weekers (VVD), Van der Staaij (SGP) en Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Cörüz (CDA),
Van Vliet (D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA),
Hoekema (D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob
(Christen Unie), Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen
(SP), Buijs (CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), De Vries (VVD),
Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA) en Arib (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Van Lente (VVD),
Van Dijke (ChristenUnie), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP),
Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman (PvdA), Örgü
(VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders (VVD), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Depla (PvdA) en Bolhuis (PvdA).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop
(ChristenUnie), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Ten Hoopen
(CDA), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Dankers (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Middel (PvdA), Weekers
(VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Van Splunter (VVD),
Van der Hoek (PvdA) en Hamer (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Middel (PvdA), Van Lente (VVD), voorzitter, Dankers (CDA),
Oudkerk (PvdA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Rouvoet (ChristenUnie), Van
Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Passtoors (VVD), Gortzak (PvdA), Hermann
(GroenLinks), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), Kant
(SP), E. Meijer (VVD), Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Mosterd (CDA),
Cörüz (CDA) en Pitstra (GroenLinks).Plv. leden: Lambrechts (D66), Rehwinkel (PvdA), Apostolou (PvdA), Örgü
(VVD), Verburg (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Weekers (VVD), Ravestein (D66),
Slob (ChristenUnie), Van 't Riet (D66), Terpstra (VVD), Udo (VVD), Belinfante
(PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Ross-van Dorp (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Duijkers (PvdA), Smits (PvdA), Marijnissen (SP), O. P. G.
Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD), Rietkerk (CDA), Visser-van Doorn
(CDA) en Van Gent (GroenLinks).XNoot4Samenstelling: Leden: Witteveen-Hevinga (PvdA), Van Middelkoop (ChristenUnie),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Augusteijn-Esser
(D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), ondervoorzitter, Th. A. M.
Meijer (CDA), voorzitter, Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA),
Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), Rietkerk
(CDA), Oplaat (VVD), Van der Staaij (SGP), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA),
Udo (VVD), Mosterd (CDA), Ten Hoopen (CDA) en Depla (PvdA).Plv. leden: Dijksma (PvdA), Stellingwerf (ChristenUnie), Valk (PvdA),
Van Lente (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Van
Beek (VVD), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA),
Crone (PvdA), Giskes (D66), M. B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks),
Van den Akker (CDA), Niederer (VVD), Van 't Riet (D66), Spoelman (PvdA),
Hindriks (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Visser-van Doorn (CDA) en Leers
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-630.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl