Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19941995-23041, nr. 31b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

20-04-1995

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23041 nr. 31b

12-04-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23041Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 041Regels ter bevordering van de medezeggenschap van de cliënten van
uit collectieve middelen gefinancierde zorgaanbieders op het terrein van de
maatschappelijke zorg en gezondheidszorg (Wet medezeggenschap cliënten
zorginstellingen)nr. 31bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 12 april 1995Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van de opmerkingen en vragen
van de leden van de verschillende fracties over het wetsvoorstel medezeggenschap
cliënten zorginstellingen. Tot onze spijt is met de beantwoording van
de gestelde vragen relatief veel tijd heengegaan. Wij vertrouwen er echter
op dat thans in constructief overleg met de kamer kan worden gekomen tot een
snelle behandeling van het wetsvoorstel.De leden van de CDA-fractie vroegen om een reactie op de brief van de
Federatie van Ouderverenigingen van 15 november 1994, waarin de vrees wordt
uitgesproken dat het wetsvoorstel de mogelijkheid opent om bestaande, goed
functionerende ouder- en familieverenigingen terzijde te schuiven ten gunste
van nog in te stellen cliëntenraden. Ook de leden van de PvdA-fractie
vroegen op deze kwestie in te gaan. Zij vroegen waarom met het wetsvoorstel
niet is aangesloten bij de huidige stand van zaken in de praktijk.Zoals de leden van de CDA-fractie met hun verwijzing naar de passage in
de memorie van toelichting op pagina 5 reeds aangeven, achten wij de vrees
niet gegrond dat het wetsvoorstel ertoe zal leiden dat in de praktijk gegroeide
goed functionerende medezeggenschapsvormen terzijde zullen worden geschoven.
Het is juist zo dat het wetsvoorstel voor de bestaande medezeggenschapsvormen
een wettelijke basis biedt. Het bieden van een dergelijke wettelijke basis
kan naar ons oordeel als zodanig voor zorgaanbieders geen argument zijn om
afbreuk te doen aan bestaande goed functionerende en vrijwillig tot stand
gekomen medezeggenschapsvormen. Ook in de memorie van antwoord aan de Tweede
Kamer, blz. 6 en 7, zijn wij op deze kwestie ingegaan. Wij hebben daar onder
meer opgemerkt dat het in het belang is van de zorgaanbieder om de bestaande
belangenorganisaties bij de instelling van een cliëntenraad te betrekken.
Voorts wijzen wij in dit verband op de garanties die artikel 13, tweede lid,
biedt. Daar wordt bepaald dat de bevoegdheden van bestaande medezeggenschapsorganen
van kracht blijven totdat er een cliëntenraad is geïnstalleerd overeenkomstig
de eisen die de wet daaromtrent stelt en dat, voor zover zij verder reiken
dan het wetsvoorstel regelt, deze bevoegdheden overgaan op de (nieuwe) cliëntenraad.
De zorgaanbieder kan op deze verder reikende bevoegdheden slechts met de instemming
van de (nieuwe) cliëntenraad terugkomen. Aldus wordt naar ons oordeel gegarandeerd dat geen afbreuk wordt gedaan aan de in de praktijk gegroeide
medezeggenschapsvormen. Veelal zal het bestaande medezeggenschapsorgaan eenvoudig
kunnen worden aangewezen als cliëntenraad.Met betrekking tot de verstandelijk gehandicaptensector verwachten wij,
mede in het licht van het bovenstaande, dat de ouderraden binnen het kader
van hun wetsvoorstel hun werkzaamheden zullen kunnen continueren als cliëntenraad.Het instemmingsrecht van de cliëntenraad bij de benoeming van afdelingshoofden
bij instellingen, waarin gedurende het etmaal zorg wordt verleend aan cliënten
die in de regel langdurig in een instelling verblijven, riep bij vrijwel alle
fracties vragen op. Zo vroegen de leden van de fractie van het CDA naar onze
reactie op de brief van de Nederlandse Zorgfederatie van 10 november 1994.Naar ons oordeel berusten de bezwaren van de Nederlandse Zorgfederatie
tegen het instemmingsrecht van de cliëntenraad bij de benoeming van een
afdelingshoofd, op een niet geheel juiste interpretatie van het wetsvoorstel
op dit punt. Met inachtneming van de bevoegdheden van de ondernemingsraad
terzake, is en blijft de zorgaanbieder verantwoordelijk voor de aanstelling
van het personeel. De cliëntenraad wordt tengevolge van het instemmingsrecht
niet verantwoordelijk voor het personeelsbeleid. De cliëntenraad werft,
selecteert en benoemt immers niet – dit in antwoord op een vraag van
de leden van de PvdA-fractie – maar stemt al dan niet in met een voorgestelde
benoeming. Het gaat daarbij geenszins om een veto-recht: het wetsvoorstel
voorziet in een procedure volgens welke de leiding van een instelling een
op redelijke gronden voorgenomen benoemingsbesluit dat afwijkt van de mening
van de cliëntenraad, kan doorzetten.In antwoord op de door de leden van de D66-fractie gestelde vragen merken
wij op dat de praktijk genoeg voorbeelden laat zien, waaruit blijkt dat de
inspraak van de cliëntenraad zonder problemen in de benoemingsprocedure
kan worden ingepast en zeker niet tot stagnatie leidt. In de gehandicaptenzorg
betrekken reeds vele instellingen cliënten daadwerkelijk bij de benoemingsprocedure
van afdelingshoofden. Ook in de psychiatrie komt het regelmatig voor dat alvorens
de directie overgaat tot de benoeming van een afdelingshoofd, eerst het advies
of de instemming van de patiëntenraad wordt gevraagd met betrekking tot
de laatste drie geselecteerde kandidaten. Aan de inspraak van de patiëntenraad
wordt een grote betekenis toegekend, ook al omdat er een vertrouwensrelatie
moet zijn tussen de psychotherapeutische gemeenschap en het afdelingshoofd.Naar ons oordeel worden de zorgaanbieders door het instemmingsrecht van
de cliëntenraad bij het benoemen van afdelingshoofden derhalve niet voor
moeilijk oplosbare problemen geplaatst. Zowel de leiding van een instelling
als de cliëntenraad zal de juiste man of vrouw op de juiste plaats willen
hebben. De inbreng van de cliëntenraad ligt daarbij niet zozeer in het
vellen van een oordeel over de deskundigheid van de kandidaat, maar in de
beoordeling of betrokkene voldoende vertrouwen geniet van degenen die van
zijn of haar zorg afhankelijk worden. Voor die beoordeling is overigens geen
bijzondere deskundigheid vereist, zoals de leden van de D66-fractie meenden.In antwoord op de opmerkingen van de leden van de VVD-fractie merken wij
op dat het cliëntenbelang naar ons oordeel niet vergelijkbaar is met
het werknemersbelang. Werknemers hebben belang bij een eerlijk en open personeelsbeleid;
cliënten zijn 24 uur per dag afhankelijk van de sfeer op de afdeling.
Om die reden achten wij een instemmingsrecht wat betreft het benoemen van
afdelingshoofden meer op zijn plaats dan een adviesrecht. Het voorstel van
de leden van de PvdA-fractie om het instemmingsrecht uit te breiden
tot alle verzorgers gaat ons evenwel, gezien het na te streven belang, te
ver.In antwoord op vragen en opmerkingen van de leden van de fracties van
het CDA, de PvdA en D66, merken wij op dat een evaluatie van de wet zinvol
is op het moment dat in de verschillende sectoren van de gezondheidszorg en
maatschappelijke dienstverlening voldoende ervaring is opgedaan met het functioneren
van cliëntenraden. In sommige sectoren, bijvoorbeeld de ouderenzorg,
de zwakzinnigenzorg en de psychiatrie, is die ervaring thans reeds aanwezig;
in andere sectoren, bijvoorbeeld ziekenhuizen en ambulante voorzieningen als
RIAGG's en het kruiswerk, is een cliëntenraad nog een veel minder bekend
verschijnsel. Wij menen dat een zinvolle evaluatie van de wet kan plaatsvinden
drie jaar na inwerkingtreding van de wet. Bij deze evaluatie zal, overeenkomstig
de toezegging die wij aan de Tweede Kamer hebben gedaan, ook de relatie tussen
de cliëntenraden en ondernemingsraden aan de orde komen.De leden van de CDA-fractie vroegen of de cliëntenraad rechtspersoonlijkheid
heeft.Het antwoord op deze vraag luidt ontkennend: de cliëntenraad bezit
geen rechtspersoonlijkheid. Het is een door de zorgaanbieder ingesteld orgaan,
dat functioneert binnen de structuur van de instelling. Wel is het zo dat
de raad in rechte kan optreden (artikel 10, tweede lid).Verder wilden deze leden weten of artikel 2, vijfde lid, zo moet worden
opgevat dat de zorgaanbieder voordat een rechtsgeding wordt aangespannen,
niet alleen in kennis moet worden gesteld van het feit dat er kosten zullen
worden gemaakt, maar ook van het mogelijke beloop van de te maken kosten.Ingevolge artikel 2, vijfde lid, komen de kosten van het voeren van rechtsgedingen
door de cliëntenraad zoals bedoeld in artikel 10, tweede lid, slechts
ten laste van de zorgaanbieder, indien deze van de te maken kosten vooraf
in kennis is gesteld. De cliëntenraad voldoet niet aan deze verplichting,
wanneer hij de zorgaanbieder slechts meldt dat er kosten gemaakt zullen worden.
Wij zijn het met deze leden eens, dat het vaak moeilijk zal zijn van tevoren
nauwkeurig aan te geven hoeveel de te maken kosten zullen bedragen. De cliëntenraad
zal de zorgaanbieder echter wel een zo goed mogelijke indicatie van deze kosten
moeten geven. De zorgaanbieder op zijn beurt kan dan een (voorlopig) maximum
aangeven dat hij zal accepteren. Hij kan uiteraard ook overwegen het geschil
op andere wijze te beëindigen.De kennisgevingsplicht geldt voor iedere nieuwe fase in het rechtsgeding
zoals hoger beroep, waarbij de cliëntenraad, nadat een rechterlijke uitspraak
is gedaan, de keuze moet maken het rechtsgeding al of niet voort te zetten.
Op een dergelijk moment dient de cliëntenraad de zorgaanbieder derhalve
opnieuw op de hoogte te stellen van de te verwachten kosten.De leden van de PvdA-fractie vroegen of er een sanctie is, indien er geen
cliëntenraad wordt of kan worden ingesteld en zo ja, op wie die sanctie
betrekking heeft.Artikel 10, tweede lid, bepaalt, dat iedere cliënt van een instelling
de kantonrechter kan verzoeken de zorgaanbieder te bevelen artikel 2 na te
leven. Dit verzoek kan betrekking hebben op de verplichting van de zorgaanbieder
een cliëntenraad in te stellen en een regeling als bedoeld in artikel
2, tweede lid, te treffen. Bovendien dient de zorgaanbieder volgens artikel
2, zesde lid, na de vaststelling van deze regeling de voorzieningen te treffen
die op grond van die regeling noodzakelijk zijn voor de benoeming van de leden
van de cliëntenraad. De zorgaanbieder moet deze voorzieningen opnieuw
treffen telkens wanneer de cliëntenraad gedurende twee jaar
niet heeft gefunctioneerd wegens het ontbreken van het in de regeling vastgestelde
aantal leden. Ook de naleving van deze bepaling kan via de kantonrechter worden
afgedwongen. Weigert de zorgaanbieder vervolgens de door de kantonrechter
gegeven beschikking na te leven, dan zijn op hem de procedures en sancties
van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van toepassing (dwangsom,
artikel 10, vierde lid).De leden van de PvdA-fractie leek de cliëntenraad het geschikte orgaan
om over de kwaliteit van de te verlenen zorg te spreken. Mede met het oog
op de voorgenomen Kwaliteitswet zorginstellingen, riep het feit dat er op
dat punt sprake is van een instemmingsrecht in plaats van een adviesrecht,
echter de vraag bij hen op hoe zij zich dit instemmingsrecht moeten voorstellen.
Is de instemming van de cliëntenraad omtrent de systematische bewaking,
beheersing en verbetering van de kwaliteit (kwaliteitssystemen) aanvullend
op de voorgenomen kwaliteitswet, zo vroegen zij.Het normstellende gedeelte van de voorgenomen Kwaliteitswet beperkt zich
tot een aantal globale eisen: de zorg moet van een verantwoord niveau zijn,
de zorgverlening moet zo zijn ingericht dat deze redelijkerwijze leidt tot
verantwoorde zorg en voorts dient de kwaliteit van de zorg door de zorgaanbieder
op een systematische wijze te worden bewaakt, beheerst en verbeterd. De voorgenomen
Kwaliteitswet bevat derhalve geen uitgewerkte en gedetailleerde normen en
criteria. De uitwerking van de globale wettelijke eisen behoort volgens de
systematiek van dit wetsvoorstel tot de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieders.
Het instemmingsrecht van de cliëntenraad op het punt van de kwaliteit
heeft derhalve betrekking op de wijze waarop de zorgaanbieder invulling geeft
aan de in de voorgenomen Kwaliteitswet neergelegde eis dat hij de kwaliteit
van de geleverde zorg systematisch bewaakt, beheerst en verbetert. In die
zin kunnen de voorgenomen Kwaliteitswet en het onderhavige wetsvoorstel inderdaad
als elkaar aanvullend worden gezien. De voorgenomen Kwaliteitswet bevat algemene
en globale kwaliteitsnormen en legt de verantwoordelijkheid voor de uitwerking
daarvan bij de zorgaanbieder. Het voorliggende wetsvoorstel geeft de cliëntenraad
instemmingsrecht met betrekking tot de wijze waarop de zorgaanbieder met die
verantwoordelijkheid omgaat.Op de vraag van de leden van de D66 fractie of de omschrijving «systematische
bewaking, beheersing en verbetering van de kwaliteit» niet te ruim is,
merken wij op dat – anders dan deze leden veronderstelden – niet
alle besluiten die uiteindelijk tot doel hebben de kwaliteit te verbeteren
onder deze omschrijving vallen. Bij de systematische bewaking, beheersing
en verbetering van de kwaliteit gaat het, kort gezegd, om de invoering en
toepassing van zogenoemde kwaliteitssystemen. Een kwaliteitssysteem is een
stelsel van vastgelegde eisen, regels en procedures dat tot doel heeft te
verzekeren dat de zorg- en dienstverlening aan de gestelde eisen voldoet en
blijft voldoen. Daarvan maakt deel uit een systematische verzameling en registratie
van gegevens over de kwaliteit van de verleende zorg of diensten, het aan
de hand van deze gegevens systematisch toetsen of de zorg- of dienstverlening
van verantwoord niveau is en ten slotte – indien nodig – het aanpassen
van de zorg- of dienstverleningsprocessen. De term «systematische bewaking,
beheersing en verbetering van de kwaliteit verwijst derhalve naar een kenbaar
geheel van activiteiten van de zorgaanbieder. Met deze term en de hierboven
gegeven uitleg daarvan, wordt overigens aangesloten bij de terminologie van
en toelichting op de voorgenomen Kwaliteitswet zorginstellingen. De leden van de PvdA-fractie merkten op, dat de begroting van belang is
voor de produktie-afspraken die de zorgaanbieder met de zorgverzekeraars maakt.
Zij vroegen welke rol de cliëntenraad hierbij kan vervullen, gelet op
het adviesrecht dat de cliëntenraad op grond van artikel 3, eerste lid,
onder g, toekomt.De verantwoordelijkheid voor het maken van produktie-afspraken berust
in de eerste plaats bij de zorgaanbieder. Dit neemt niet weg dat de cliëntenraad
bij het opstellen van een advies omtrent de begroting de produktie-afspraken
tussen de zorgaanbieder en de zorgverzekeraars kan betrekken. Op een dergelijk
advies van de cliëntenraad dient de zorgaanbieder te reageren overeenkomstig
de in het wetsvoorstel voorgeschreven procedure. Bij het overleg met de zorgverzekeraars
kan de zorgaanbieder het advies van de cliëntenraad uiteraard laten meewegen.
Het staat de zorgaanbieder bovendien steeds vrij het advies van de cliëntenraad
omtrent de te maken produktie-afspraken in te winnen.De leden van de PvdA-fractie vroegen een uiteenzetting omtrent de wijze
waarop artikel 3, derde lid, dient te functioneren. Zij achtten het feit dat
de cliëntenraad een ongevraagd advies schriftelijk moet uitbrengen een
voorbeeld van te strakke regelgeving.Artikel 3, derde lid, geeft de cliëntenraad de bevoegdheid de zorgaanbieder
ook ongevraagd te adviseren inzake de in het eerste lid genoemde en andere
onderwerpen die voor de cliënten van belang zijn. Ingevolge artikel 4,
eerste lid, mag de zorgaanbieder geen van een door de cliëntenraad schriftelijk
uitgebracht advies afwijkend besluit nemen, voordat hij ten minste éénmaal
met de cliëntenraad overleg heeft gepleegd. Een dergelijk afwijkend besluit
dient de zorgaanbieder schriftelijk en onder opgave van redenen mede te delen
aan de cliëntenraad. Wij zijn het niet met deze leden eens dat de eis
een (ongevraagd) advies schriftelijk uit te brengen tot bureaucratisering
van de medezeggenschap van de cliënten leidt. Het staat de cliëntenraad
te allen tijde vrij de zorgaanbieder een mondeling advies te geven. Dit zal
in de praktijk ook regelmatig gebeuren; binnen een goede samenwerkingsrelatie
voeren zorgaanbieder en cliëntenraad regelmatig overleg met elkaar, zowel
tijdens formele vergaderingen als via meer informele contacten. Wanneer de
cliëntenraad echter wenst dat haar advies aanspraak maakt op behandeling
door de zorgaanbieder volgens de in het wetsvoorstel neergelegde procedure,
dan dient het advies op schrift te zijn gesteld. Deze eis is noodzakelijk,
omdat op deze wijze wordt gewaarborgd dat geen meningsverschillen kunnen ontstaan
omtrent de vraag of er werkelijk een advies is uitgebracht, de inhoud van
het advies en het tijdstip waarop het is uitgebracht. Zeker wanneer het een
advies betreft dat een uitvoerige motivering behelst en meerdere aspecten
van één onderwerp behandelt, stelt een schriftelijk stuk de
zorgaanbieder beter in de gelegenheid grondig over het advies na te denken
en er deugdelijk gemotiveerd op te reageren. Dit geldt evenzeer voor een gevraagd
als voor een ongevraagd advies.Deze leden vroegen voorts hoe het begrip «redelijkheid» moet
worden uitgelegd in de in artikel 4, tweede lid, opgenomen zinsnede dat «de
zorgaanbieder bij de afweging van de betrokken belangen in redelijkheid tot
zijn voornemen heeft kunnen komen». Hoe rekbaar is dit begrip, zo vroegen
zij.De zorgaanbieder heeft behalve het cliëntenbelang ook nog andere
belangen te dienen, zoals die van zijn personeel en zijn financier. De afweging
van deze belangen moet in voorkomend geval leiden tot een redelijk besluit.
Het is daarbij, indien de zorgaanbieder afwijkt van het advies van de cliëntenraad,
ter marginale beoordeling aan de in artikel 10 bedoelde commissie of de zorgaanbieder
inderdaad in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen. Bij deze marginale
toetsing is niet aan de orde de vraag of de vertrouwenscommissie, daarvoor
geplaatst, een ander besluit zou hebben genomen, maar de vraag
of een redelijk handelend zorgaanbieder – rekening houdend met alle
belangen waarop hij moet letten – tot een dergelijk besluit kan komen.De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe deze wet zich verhoudt tot de
verantwoordelijkheden van een bestuur.Het onderhavige wetsvoorstel doet in geen enkel opzicht afbreuk aan de
verantwoordelijkheden van het bestuur van een instelling. Het bestuur is verantwoordelijk
voor het goed functioneren van de instelling, voor het verlenen van kwalitatief
verantwoorde zorg, voor het voeren van een adequaat financieel beleid, voor
het voeren van een goed personeelsbeleid, etc. Het wetsvoorstel biedt de cliënten
de mogelijkheid te participeren in de besluitvorming en zodoende het beleid
te beïnvloeden. Het verleent de cliëntenraad bepaalde advies- en
instemmingsrechten ten aanzien van zaken die voor de cliënten van bijzonder
belang zijn. Het bestuur kan vervolgens besluiten een advies te volgen dan
wel er gemotiveerd en na overleg met de cliëntenraad van af te wijken.
Wanneer de cliëntenraad weigert in te stemmen met een besluit dat ingevolge
artikel 4, eerste lid, de instemming van de cliëntenraad nodig heeft,
kan het bestuur pogen vervangende toestemming van de commissie van vertrouwenslieden
te verkrijgen. Het bestuur kan er ook voor kiezen het besluit niet te nemen
en eventueel een ander besluit aan de cliëntenraad voor te leggen. Voorts
waarborgt het wetsvoorstel dat ten minste één van de bestuursleden
kan worden benoemd op bindende voordracht van de cliëntenraad. De desbetreffende
persoon draagt dezelfde verantwoordelijkheid als de overige bestuursleden
en is geen behartiger van uitsluitend het cliëntenbelang. Het bestuur
dient samen te werken met de cliëntenraad zoals het dit op grond van
de Wet op de ondernemingsraden ook met de ondernemingsraad moet doen. Het
bestuur blijft echter de instantie die de besluiten neemt en daar de verantwoordelijkheid
voor draagt.De leden van de fractie van D66 vroegen wat met het begrip cliënt
wordt bedoeld als het om minderjarigen gaat.Volgens het wetsvoorstel is een cliënt een natuurlijke persoon ten
behoeve van wie de instelling werkzaam is. Voor de inhoud van het begrip cliënt
maakt het niet uit of deze minder- of meerderjarig is. Daarmee wil overigens
niet gezegd zijn dat cliëntenraden van instellingen die overwegend minderjarigen
als cliënt hebben, ook steeds uit minderjarigen moeten bestaan. Cruciaal
in dat verband is de in artikel 2, derde lid, onder b, neergelegde voorwaarde
dat de cliëntenraad in staat kan worden geacht de gemeenschappelijke
belangen van de cliënten te behartigen. Of een cliëntenraad die
bestaat uit minderjarige cliënten aan die voorwaarde kan voldoen, kan
van geval tot geval verschillen en is ter beoordeling van de zorgaanbieder.
Waar het gaat om voorzieningen specifiek voor jonge minderjarigen, zoals de
peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang, zal een cliëntenraad vanzelfsprekend
bestaan uit vertegenwoordigers (de ouders) van deze kinderen.Deze leden merkten vervolgens op, dat het wetsvoorstel de samenstelling
van de cliëntenraad overlaat aan de zorgaanbieder. Zij vroegen, waarom
is afgezien van het opnemen van minimale voorwaarden om punten als onafhankelijkheid
en voeling met de achterban te garanderen.Het hebben van voeling met de achterban is een subjectief gegeven, dat
moeilijk wettelijk valt af te dwingen. Het onderhouden van contacten met en
het regelmatig polsen van de cliënten is een verantwoordelijkheid die
bij de cliëntenraad berust. Het wetsvoorstel stelt echter wel bepaalde
eisen die garanderen dat de cliëntenraad een goede vertegenwoordiging
van de cliënten vormt. Volgens artikel 2, tweede lid, dient de regeling
die de zorgaanbieder moet treffen zodanig te zijn, dat de cliëntenraad redelijkerwijze representatief kan worden geacht voor de cliënten
en redelijkerwijze in staat kan worden geacht hun gemeenschappelijke belangen
te behartigen. Het eerst genoemde vereiste betekent dat de cliëntenraad
een goede afspiegeling van het cliëntenbestand van een instelling moet
zijn. Het tweede brengt met zich mee, dat de cliëntenraad moet kunnen
opkomen voor die zaken die voor de gezamenlijke cliënten – d.w.z.
de achterban van de cliëntenraad – relevant zijn. Indien een cliënt
van oordeel is dat de door een zorgaanbieder getroffen regeling niet aan de
in artikel 2, tweede lid, gestelde eisen voldoet, kan hij de kantonrechter
verzoeken de zorgaanbieder te bevelen alsnog een passende regeling vast te
stellen. Onafhankelijkheid in die zin dat in de cliëntenraad personen
zitting hebben, die daadwerkelijk de belangen van de cliënten behartigen
en niet die van bijvoorbeeld de zorgaanbieder of van het personeel, wordt
op deze wijze eveneens gegarandeerd. Dit wil overigens niet zeggen dat in
de cliëntenraad nooit een personeelslid zitting zou kunnen hebben. Indien
de instellingsregeling dat mogelijk maakt en cliënten van mening zijn
dat de betrokken persoon in het bijzonder geschikt is om hun belangen te behartigen,
is een dergelijk lidmaatschap niet uitgesloten.De leden van de D66-fractie vroegen ten slotte om een reactie op de brief
van de VNB en het LOBB van november 1994.In bedoelde brief spreken de VNB en het LOBB het voornemen uit om voor
de sector verzorgingshuizen een sectorale commissie van vertrouwenslieden
in te stellen. Wij merken hierover op dat wij het totstandkomen van sectorale
commissies van vertrouwenslieden een goede zaak vinden. Sectorale commissies
kunnen voor de zorgaanbieders om een aantal redenen, zoals de beschikbaarheid
van voldoende deskundige leden en een doelmatige organisatie, een aantrekkelijk
alternatief zijn voor een zelf in te stellen commissie. Wij delen evenwel
niet het standpunt van de VNB en het LOBB dat een commissie van vertrouwenslieden,
ingesteld voor één of enkele instellingen, niet zou kunnen voldoen
aan de uit een oogpunt van zorgvuldigheid daaraan te stellen eisen van onafhankelijkheid,
onpartijdigheid en deskundigheid. In het wetsvoorstel is nadrukkelijk ruimte
gelaten voor het instellen van een commissie per instelling. Omdat de commissie
van vertrouwenslieden – in geval van een commissie voor één
instelling – moet worden ingesteld in overeenstemming met de cliëntenraad,
kan de wetgever het gevoeglijk aan de zorgaanbieder en de cliëntenraad
overlaten zelf te bepalen op welke wijze dat geschiedt. Voorts ware niet over
het hoofd te zien dat de commissie van vertrouwenslieden een belangrijke rol
heeft op het vlak van bemiddeling in geschillen tussen zorgaanbieder en cliëntenraad.
Voor het goed vervullen van die rol is de aanwezigheid van vertrouwen in de
commissie bij beide partijen wezenlijk. Mede om die reden moet de mogelijkheid
open blijven voor een individuele instelling om een eigen commissie in te
stellen en daarbij in onderlinge overeenstemming vast te stellen op welke
wijze deze zal zijn samengesteld.De leden van de fracties van de RPF, het GPV en de SGP, vroegen, welk
bestaand probleem het wetsvoorstel oplost en of wetgeving daarvoor een geschikte
oplossing is.In de samenleving valt een tendens waar te nemen, waarbij aan cliënten
die voor hun welbevinden in hoge mate afhankelijk zijn van een instelling,
medezeggenschapsrechten worden toegekend. Het wetsvoorstel heeft tot doel
deze ontwikkeling te stimuleren en een wettelijke basis te scheppen, waarop
cliënten zich zonodig kunnen beroepen. In die instellingen waar de cliënten
tot op heden nog geen invloed op de bestuurssamenstelling kunnen uitoefenen
of waar nog geen cliëntenraad bestaat, dwingt het wetsvoorstel de zorgaanbieder
hiertoe de nodige maatregelen te treffen. Wetgeving is zeker niet het enige
instrument om medezeggenschap van cliënten te realiseren,
maar kan hieraan wel een belangrijke bijdrage leveren.Voorts vroegen deze leden wat het belang is van de openbare orde om via
het wettelijk vastleggen van democratiseringsregels en van de bestuurssamenstelling
artikel 8 van de Grondwet in te perken.Artikel 8 van de Grondwet opent de mogelijkheid bij wet beperkingen aan
het recht van vereniging te stellen, wanneer dit geschiedt in het belang van
de openbare orde. Het wetsvoorstel vormt dan ook geen beperking van artikel
8, doch is daarvan een uitwerking. Het is aan de wetgever te bepalen wat onder
openbare orde moet worden verstaan en of een concrete wettelijke beperking
gerechtvaardigd is in het belang van die openbare orde. Het begrip openbare
orde zoals gebruikt in de Grondwet dient niet uitsluitend te worden opgevat
als verwijzend naar «het bewaren van rust en orde», doch moet
ruimer worden geïnterpreteerd. Het kan ook betrekking hebben op andere
belangen die algemeen van aard zijn. Het belang dat cliënten van een
instelling medezeggenschap met betrekking tot de gang van zaken in die instelling
kunnen uitoefenen, behoort hiertoe. Het feit dat de wetgever deze ruimere
interpretatie van de openbare orde voorstaat, blijkt uit het gegeven dat de
onderhavige wet niet de enige is waarbij democratiseringsregels aan rechtspersonen
worden opgelegd. Ook de onderwijswetgeving bijvoorbeeld kent aan ouders en
scholieren medezeggenschapsrechten toe.Deze leden vroegen hoe voorkomen kan worden dat een kwaliteitszetel voor
een cliëntenvertegenwoordiger in het bestuur de andere bestuursleden
de vrijheid geeft eventuele andere dan cliëntenbelangen te behartigen.Wij merken hierover in de eerste plaats op dat het cliëntenbelang
niet het enige belang is dat door het bestuur behartigd dient te worden. Behalve
het belang van de cliënten zijn er bijvoorbeeld ook de belangen van het
personeel en van de financier. Het belang van de rechtspersoon is een optelsom
van deze deelbelangen. Van alle bestuursleden wordt verwacht dat zij het belang
van de rechtspersoon dienen. Naar ons oordeel is er geen grond voor de vrees
dat het feit dat een bestuurslid wordt benoemd op bindende voordracht van
de cliëntenraad, een reden zou zijn voor de andere bestuursleden om het
cliëntenbelang bij hun bestuurlijke afwegingen te verwaarlozen.Voorts vroegen deze leden naar financiële gevolgen van het wetsvoorstel
voor de zorgaanbieders.Zoals wij in de memorie van antwoord en de nota naar aanleiding van het
eindverslag aan de Tweede Kamer reeds aangaven, zal het wetsvoorstel slechts
geringe kosten voor de zorgaanbieder met zich brengen. De opzet van de voorgestelde
regeling is bescheiden. Voorts wijzen wij erop dat in de praktijk in vele
instellingen reeds sprake is van een gestructureerde medezeggenschap van cliënten
zonder dat daarvoor ten behoeve van deze instellingen specifieke financiële
voorzieningen zijn getroffen. Wij zijn van oordeel dat de kosten die gepaard
gaan met de instelling van cliëntenraden gefinancierd kunnen en moeten
worden uit het reguliere budget van de zorgaanbieders. Wij hebben daarvoor
ook een inhoudelijk argument. Het creëren van voldoende medezeggenschapsmogelijheden
voor cliënten kan beschouwd worden als een wezenlijk element van de reguliere
inspanningen die zorgaanbieders dienen te leveren om de kwaliteit van hun
zorgverlening te bevorderen.Deze leden vroegen ten slotte of de toekomstige Wet klachtrecht cliënten
zorgsector het voorliggende wetsvoorstel niet overbodig maakt.De door deze leden gestelde vraag moet ontkennend worden beantwoord. Het
wetsvoorstel klachtrecht geeft cliënten de mogelijkheid bij de zorgaanbieder
een klacht in te dienen omtrent een gedraging van de zorgaanbieder of van
voor hem werkzame personen jegens de cliënt. Het verplicht de zorgaanbieder
hierop met inachtneming van bepaalde waarborgen te reageren. Zo wordt de individuele
cliënt in de gelegenheid gesteld gevoelens van onvrede omtrent een behandeling
die hij heeft ondergaan onder de aandacht van een klachtencommissie te brengen.
Indien meerdere cliënten van een zorgaanbieder gelijkluidende klachten
indienen, kan dit wijzen op een structurele tekortkoming in de dienstverlening
van de zorgaanbieder. Dit dient voor hem een signaal te zijn zich te bezinnen
op de kwaliteit van het betrokken aspect van de door hem geboden zorg. Uitgangspunt
blijft echter steeds de individuele cliënt die erkenning en zo mogelijk
oplossing van zijn klacht zoekt. Het onderhavige wetsvoorstel richt zich daarentegen
op de behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de cliënten
door een orgaan dat als vertegenwoordiging van de collectieve cliënten
optreedt. De cliëntenraad wordt in staat gesteld het beleid mede vorm
te geven en zodoende de gang van zaken binnen een instelling structureel te
beïnvloeden. Elk van beide wetsvoorstellen vervult een geheel eigen functie
bij de versterking van de positie van de cliënten, bij het afstemmen
van de dienstverlening op de wensen van de cliënten en bij de verbetering
van de kwaliteit van de zorg. Wel is het zo dat beide wetsvoorstellen elkaar
op deze punten aanvullen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Terpstra 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19941995-23041-31b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl