Vreemdelingenbeleid; Verslag algemeen overleg van 15-2-2001 inzake brieven implementatie AMA-beleidsnota en Tussentijds bericht Vreemdelingencirculaire AMA's
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 567

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-03-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

19637 nr. 567

15-03-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 567VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 15 maart 2001De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
15 februari 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Kalsbeek van Justitie
over:– de brief d.d. 20 december 2000 inzake de voortgang
van de implementatie van de AMA-beleidsnota (J-00-906);– de brief d.d. 29 december 2000 t.g.v. het Tussentijds
bericht vreemdelingencirculaire met betrekking tot AMA's (J-01-0017).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Albayrak (PvdA) constateert dat het
aantal niet begeleide alleenstaande minderjarige asielzoekers (AMA's) vorig
jaar met grote sprongen is gestegen en nog steeds stijgt. Het totale aantal
asielzoekers dat naar Nederland komt, blijft gelijk, maar daarbinnen treedt
een duidelijke verjonging van de asielpopulatie op. Er is sprake van een internationale
ontwikkeling wat betreft de migratie van minderjarige jongeren. Haar fractie
is daar zeer bezorgd over. Ook al is het probleem niet nieuw, het wachten
is nog steeds op de uitwerking van de vorig jaar gemaakte afspraken hierover.
Het huidige AMA-beleid komt er in theorie op neer dat jongeren hier alleen
blijvend worden opgevangen als zij nergens anders terechtkunnen, maar de praktijk
is anders. Daarom moet er op korte termijn zichtbaar werk worden gemaakt van
het terugkeerbeleid. Er moet worden gekomen tot een aanscherping van het beleid
en tot strengere regels. Het accent moet worden gelegd op de terugkeer van
AMA's als er sprake is van adequate opvang in het land van herkomst. Als een
minderjarige zichzelf kan redden, dan kan hij of zij terug. Daarbij moet vooral
worden gekeken naar de achttienjarigen die nog geen drie jaar in Nederland
zijn en nog geen band met Nederland hebben. Zij komen momenteel vaak op een
zijspoor terecht, met alle problemen van dien als de terugkeervariant niet
lukt. Dan wordt die groep steeds groter, terwijl daar niets voor gebeurt.Mevrouw Albayrak vraagt of de vorig jaar toegezegde informatie nog vóór
het meireces met de Kamer kan worden besproken. Ook verzoekt zij de staatssecretaris
op zeer korte termijn te starten met project op maat, gericht op de terugkeer
van Chinese AMA's. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt met de Chinese
autoriteiten. Voorts moet een projectgroep in China onderzoek
doen naar de opvang van AMA's en de knelpunten die zich hierbij voordoen.
Tevens moet deze groep de begeleiding van jongeren die teruggaan voor haar
rekening nemen. De ambassade heeft daar geen tijd voor, heeft de kwestie niet
goed op het netvlies, of ziet deze niet als prioriteit.Hoe staat het met de extra kosten? Hebben de huidige scheve AMA-vergelijkingen
met andere Europese landen te maken met een verschil in definities, asielsystemen
of beschermingsniveau? In de toegezegde uitwerking moet ook worden ingegaan
op de manier waarop een minderjarige vluchteling als zodanig wordt erkend
en herkend, want in de huidige AMA-statistieken is sprake van een groot aantal
jongeren dat eigenlijk deel moet uitmaken van de vluchtelingenstatistieken.
Het asielrelaas moet goed worden gecheckt, want anders worden de AMA-statistieken
bevuild. In medische kring bestaan bezwaren tegen het botonderzoek. Wat vindt
de staatssecretaris daarvan? Hoe vaak wordt botonderzoek toegepast en met
welke resultaten?De heer Kamp (VVD) is van mening, omdat het
toch al hoge aantal AMA's afgelopen jaar nog verder is gestegen, van 5500
naar 6700, dat individuele onderzoeken naar de mogelijkheid van opvang inmiddels
niet meer mogelijk zijn. Het gaat deels om volwassenen die beweren kind te
zijn, maar meestal gaat het om kinderen uit landen waar velen in armoede leven.
Toch worden er kapitalen aan mensensmokkelaars betaald om kinderen naar Nederland
te brengen. Deze kinderen kennen Nederland echter niet, spreken de taal niet
en hebben geen of geen adequate opleiding. Uiteindelijk staan ze er alleen
voor. Ze voelen zich vaak doodongelukkig en vormen een grote last voor hun
omgeving. Vorig jaar bedroegen de directe kosten voor AMA's 300 mln. gulden.
Voor 2001 verwacht de heer Kamp een stijging naar 500 mln. gulden.AMA's kiezen vooral voor Nederland, omdat ze hier in de praktijk mogen
blijven, maar door dit beleid komen mensensmokkelaars straks ook nog met hoogbejaarden
en of zwaar gehandicapten, omdat daar in het land van herkomst ook geen opvang
voor is. Het moet echter niet kunnen dat elders op de wereld wordt bepaald
voor wie Nederland moet zorgen. Voor de landen van herkomst telt alleen of
AMA's wegblijven of terugkeren. Als AMA's bijna allemaal en snel terugkeren,
dan stopt de toestroom. Keren ze niet terug, dan komen er steeds meer. Daarom
herhaalt de heer Kamp het voorstel dat zijn fractie vorig voorjaar heeft ingediend:
alle AMA's moeten terug, tenzij vaststaat dat er in het land van herkomst
geen enkele vorm van opvang (naar de normen van het desbetreffende land) bestaat.
AMA's van zestien en zeventien jaar uit China moeten in ieder geval terug,
want ze worden daar als volwassen beschouwd. Voor hen is het opvangcriterium
niet aan de orde.Het in de praktijk ombuigen van het huidige AMA-beleid, op basis waarvan
mensen min of meer worden uitgenodigd hier naar toe te komen, is niet eenvoudig.
Het uitgangspunt moet zijn dat iedereen in principe teruggaat. Het komt aan
op een heldere lijn, een krachtige en consequente uitvoering en steun van
een Kamermeerderheid.De heer Hoekema (D66) herinnert aan de toezegging
van mei vorig jaar dat uiterlijk najaar 2000 op de uitwerking van het AMA-terugkeerbeleid
zou worden teruggekomen. Hoe staat het daarmee? Het AMA-beleid staat of valt
met de mogelijkheid AMA's gastvrij te ontvangen als ze bescherming nodig hebben –
dat vereist zorgvuldigheid – en om ze terug te kunnen sturen naar het
land van herkomst als er opvang is, ook in het belang van de kinderen zelf.
Gelet op de stijging van het aantal AMA's in de afgelopen jaren wordt het
tijd om te komen tot een evenwichtig, geïntegreerd AMA-beleid, meer gericht
op het stoppen van de uitstroom in de landen van herkomst, met name op China,
want de situatie daar is urgent en ook meer gericht op terugkeer. Wellicht
is een specifiek op China gericht terugkeerbeleid zinvol. Dat
kan via een aparte pilot, gericht op de opvangmogelijkheden daar. Kan er voor
China een andere leeftijdsgrens dan die van achttien jaar worden gehanteerd
als het gaat om de meerderjarigheid? Geldt die grens overigens voor heel China?De uitwerking van een verblijfsvariant, met begeleiding, opvang en voogdij,
en de uitwerking van de terugkeervariant vormen de basis van het beleid. Er
moet dus met de landen van herkomst worden gesproken over het streng bestrijden
van het funeste en voor kinderen schadelijke verschijnsel mensensmokkel, maar
ook in Europees verband moet daaraan worden gewerkt. De nota over het terugkeerbeleid
moet uiterlijk in het vroege voorjaar op tafel liggen. Wat vindt de staatssecretaris
van de uitspraak van de rechtbank te Den Bosch over het botonderzoek en de
twijfel in medische kringen over de validiteit van dit leeftijdsonderzoek?De heer Rouvoet (ChristenUnie) stemde vorig
jaar in met de hoofdlijnen en de maatregelen, zoals die in de nota stonden,
omdat die op het snijvlak lagen van het vreemdelingen- en het jeugdbeschermingbeleid.
Op basis daarvan krijgen AMA's opvang, ook zonder een vergunning of een A-status,
totdat terugkeer weer verantwoord is. Dit vloeit ook voort uit het verdrag
inzake de rechten van het kind. Binnen dat verdragskader moet er worden gezocht
naar een oplossing van het AMA-probleem. De belangen van de minderjarige behoren
voorop te staan, maar dat betekent niet automatisch de keus voor een permanent
verblijf hier. Uitgangspunt moet zijn dat terugkeer wordt bevorderd, indien
dat enigszins verantwoord is, want verblijf hier kan in strijd zijn met de
belangen van het minderjarige kind.Al heeft de heer Rouvoet daar geen principiële bezwaren tegen, hij
plaatst nog steeds vraagtekens bij het op een verantwoorde manier operationaliseren
en toetsen van het objectieve criterium voor terugkeer van zestien- en zeventienjarigen,
namelijk dat zij zich zelfstandig moeten kunnen handhaven in het land van
herkomst, gemeten naar de maatstaven aldaar. Omdat dit geen eenvoudige opgave
is, heeft hij de staatssecretaris vorig jaar in een later aangehouden motie
verzocht eerst de rest van de nota uit te werken en de resultaten daarvan
met de Kamer te bespreken.In de brief van 20 december jl. staat dat de herziening van het beleid
is vastgesteld in het notaoverleg van mei, maar dat klopt niet, want de essentie
van het beleid is nog niet uitgewerkt. Wat is er sindsdien gebeurd? Zijn er
al maatregelen genomen? De uitwerking van het terugkeerbeleid moet uiterlijk
in het vroege voorjaar aan de Kamer worden voorgelegd.De heer Rabbae (GroenLinks) vraagt aandacht
voor de leefsituatie van AMA's, want ook die is weinig rooskleurig. In het
onderwijs is veel uitval. Gemeentes weigeren AMA's op te nemen, met het oog
op hun financiële positie. Er zijn AMA's met grote trauma's die adequate
begeleiding nodig hebben. Ook zijn er huisvestingsproblemen. Het lijkt erop
dat die zaken ineens wegvallen nu het aantal AMA's afgelopen jaar flink is
gestegen. Er is echter nog niets zichtbaar van de toegezegde uitwerking van
het instrumentarium, laat staan dat dit al is getoetst. Dat instrumentarium
moet eerst gaan werken. Als dan blijkt dat het niet goed gaat, dan kan er
worden gecorrigeerd.Op basis van het huidige beleid krijgen kinderen tot en met vijftien jaar
een vergunning tot verblijf (VTV). Na drie jaar kan deze worden omgezet in
een permanente verblijfstitel. Jongeren tussen de vijftien en achttien jaar
mogen hier drie jaar blijven, maar hen wordt ook verteld dat de kans bestaat
dat ze, aan de hand van een individuele toetsing, weer terug moeten. De heer
Rabbae vindt dat dit niet kan, want op die manier wordt er voor deze groep
kwetsbare jongeren een soort niemandsland gecreëerd, terwijl ze leerplichtig
zijn. Hoe staat het wat dat betreft met het verdrag inzake de rechten van
het kind? Begeleiders, hulpverleners en onderwijzers komen niet
verder met deze jongeren als ze toch geen perspectief hebben. Het is van essentieel
belang dat ook deze groep jongeren wordt beschermd. Ook zij moeten, in afwachting
van hun terugkeer, zinvol bezig kunnen zijn in de Nederlandse samenleving.
Wat vindt deze staatssecretaris van zijn eerdere voorstel AMA's met een VTV
na één jaar een permanente verblijfsvergunning te geven?De IND is recentelijk in China geweest, maar wat heeft dit opgeleverd
voor het beleid ten aanzien van China? Terre des Hommes heeft laten weten
dat het Landelijk meldpunt verdwenen asielzoekers niet optimaal werkt, omdat
de politie aangiftes van verdwijningen niet altijd doorgeeft. Is dit de staatssecretaris
bekend?De heer De Wit (SP) betreurt het dat er nog
steeds geen duidelijkheid is over de uitwerking van het terugkeerbeleid met
betrekking tot met name zestien- en zeventienjarigen, op basis van zelfstandigheid
en adequate opvang in het land van herkomst. De moties hierover zijn vorig
jaar aangehouden, in afwachting van die nadere uitwerking. Hoe staat het daar
nu mee? Het gestelde in de brief van 20 december dat de Kamer het desbetreffende
beleid op 29 mei 2000 heeft vastgesteld, is niet juist, maar inmiddels is
de nieuwe circulaire al in werking getreden. De begrippen «zelfstandigheid»
en «adequate opvang», zoals die voorkomen in de nota van vorig
jaar, staan daar ook in, maar de heer De Wit gaat ervan uit dat er op die
punten terughoudendheid wordt betracht, omdat daar nog nadere informatie over
moet worden verschaft.In artikel 13.1.1. wordt gesproken over «een concrete opvangplaats»
in het land van herkomst. Is dat iets anders dan een adequate opvangplaats,
of houdt dit in dat er in alle gevallen moet worden gecheckt of er sprake
is van een concrete opvangplaats? Hoe staat het met het botonderzoek, gelet
op het artikel in het Tijdschrift voor geneeskunde? Is dat onderzoek toegespitst
op personen, niet afkomstig vanuit de westerse wereld? Is het wel juist alleen
naar het sleutelbeen te kijken, of moet er ook naar hand en pols worden gekeken?
Hoe staat het met de achterstand in de verwerking van AMA-aanvragen?De heer Wijn (CDA) stelt dat de voorgangers
van deze staatssecretaris het AMA-beleid chronisch hebben verwaarloosd. Zijn
fractie vraagt al sinds 1995 om nieuw beleid op dit punt. De notitie van vorig
jaar heeft weliswaar tot enkele wijzigingen geleid, maar veel andere zaken
moeten nog steeds worden uitgewerkt. Eigenlijk is het beleid vastgelopen,
als gevolg van een volstrekt gebrek aan daadkracht en door verlammende coalitietegenstellingen.Hoe staat het met de geldigheid van het botonderzoek? Wat weet de staatssecretaris
van de verdwijning van een groot aantal AMA's? Het komt regelmatig voor dat
vrouwelijke AMA's in de prostitutie verdwijnen. Met het oog daarop heeft zijn
fractie al vaker gepleit voor een meer gesloten, in de zin van beschermde
opvang, totdat een AMA weerbaar genoeg is. Wanneer wordt er concreet beleid
op dit punt ontwikkeld? Het meldpunt voor verdwenen AMA's werkt volgens Terre
des Hommes nog niet goed. Een duidelijk beeld van de verdwijningen van AMA's
is echter van groot belang.Van goede opvang en begeleiding van AMA's is door hun aantal, ondanks
de inzet van velen, nauwelijks meer sprake. De meeste AMA's redden het hier
niet. Er is veel schooluitval en veel drugsgebruik. Er zijn veel verdwijningen
in de criminaliteit en in de prostitutie. Ook zijn er relatief veel zelfmoordpogingen.
De culturele kloof en de ontworteling zijn vaak te groot. De fractie van de
heer Wijn is tot de overtuiging gekomen dat AMA's in Nederland niet beter
af zijn dan in het eigen land. Veel AMA's komen hier met hulp van mensensmokkelaars.
Deze krijgen steeds nieuwe klanten, omdat AMA's niet terugkeren. In die zin
is er sprake van een vicieuze cirkel. Die cirkel moet worden doorbroken aan
de hand van een nieuw uitgangspunt, namelijk dat AMA's in hun
eigen belang moeten terugkeren. Daarbij spelen allerlei zaken een rol. De
heer Wijn denkt daarbij aan: een mentaliteitsomslag bij voogdij- en begeleidingsinstellingen
en andere maatschappelijke organisaties; een rol voor kerken en andere maatschappelijke
organisaties bij opvang in het land van herkomst; actieve voorlichting in
de landen van herkomst over de gevolgen en de gevaren van migratie; gebruik
van het maatschappelijk middenveld, vooral wat betreft Nigeriaanse meisjes;
samenwerking tussen Justitie en Ontwikkelingssamenwerking; gedifferentieerde
benadering en een plan van aanpak per herkomstland. Zijn fractie steunt de
suggestie met betrekking tot China.Wat vindt de staatssecretaris van het gestelde door de directeur van de
IND dat de Chinese autoriteiten hebben bevestigd dat velen met een geldig
visum en paspoort vertrekken, maar vervolgens niet terugkeren, dat het uitgesloten
is dat minderjarigen zonder hulp van familie China verlaten en dat het probleem
van de alleenstaande minderjarige door het Westen zelf is veroorzaakt? Het
terugkeerbeleid, aan de hand van de notitie daarover, moet nu snel concreet
en effectief worden ingevuld.De heer Van der Staaij (SGP) vraagt wanneer
de uitwerking van het terugkeerbeleid naar de Kamer komt. Wat betekent dit
voor de implementatie van het nieuwe beleid, zoals dat vorig jaar is besproken?
Terugkeer is heel belangrijk, vooral vanwege de gemarginaliseerde positie
waarin AMA's terechtkomen. Aan AMA's die hier mogen blijven moet zo snel mogelijk
een goed perspectief worden geboden. Degenen die hier niet kunnen blijven
moeten zo snel mogelijk een nieuw perspectief in het land van herkomst krijgen.De heer Van der Staaij heeft grote zorgen over de vele verdwijnende AMA's.
Een interne werkgroep heeft de kwestie inmiddels beter in kaart gebracht,
maar wat zijn de bevindingen van die werkgroep? Wanneer worden er aanvullende
maatregelen genomen? Het meldpunt functioneert ook nog onvoldoende.Vorig jaar is het aantal AMA's fors gestegen, maar toen was het nieuwe
beleid nog niet ingezet. Deze stijging wil dus niet zeggen dat het nieuwe
beleid tekortschiet. De minister-president sprak over een extra grondige analyse
van de herkomst van het probleem. Is dat iets extra's ten opzichte van datgene
wat al is toegezegd? Wanneer krijgt de Kamer inzicht in de resultaten van
die analyse? Is de stijging van vorig jaar aanleiding voor aanvullende maatregelen?De operationalisering van het zelfredzaamheidcriterium voor zestien- en
zeventienjarigen komt aan de orde bij de uitwerking van het terugkeerbeleid.
De fractie van de heer Van der Staaij wijst dit niet bij voorbaat af. Hoe
staat het met de toegezegde intensivering van de preboardingchecks? Hij wil
ook meer weten over de leeftijdsbepaling.Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris is zeer doordrongen van
de urgentie van de schrijnende AMA-problematiek. De instroom van AMA's, vooral
uit Angola, China, Guinee en Sierra Leone stijgt gestaag. Vorig jaar nam het
aantal AMA's sterk toe. Dat is niet goed voor het draagvlak van het AMA-beleid,
maar met name niet voor de kinderen zelf. Ze raken ontworteld en ontheemd,
nog afgezien van hun ervaringen met mensensmokkel en drang en dwang. De staatssecretaris
is ervan overtuigd dat slechts weinig kinderen uiteindelijk baat hebben bij
hun uitzending door ouders of omgeving naar het andere eind van de wereld,
al gebeurt dat met de beste bedoelingen. Daarom moet er een eind komen aan
de steeds toenemende instroom. Dat kan alleen door ernst te maken met het
terugkeerbeleid. Dit beleid is al langer uitgangspunt, maar door de manier
waarop er tot nu toe met AMA's is omgegaan, komt daar in de praktijk nauwelijks
iets van terecht. De kinderen worden onvoldoende bevraagd en voorbereid op
hun terugkeer. Zodra een kind hier naar toe komt, moet er direct
worden gestart met een oriëntering op de terugkeer en de mogelijkheden
daartoe.Sinds het overleg over de AMA-beleidsnota vorig jaar mei is er intensief
gewerkt aan de daarin geformuleerde actiepunten. Bij haar aantreden was de
ambtelijke notitie hierover in een vergevorderd stadium, maar de staatssecretaris
vond toch dat een aantal zaken nog scherper moest worden aangezet en uitgewerkt
teneinde nog meer inhoud te kunnen geven aan het terugkeerbeleid. Daar is
heel hard mee aan de slag gegaan. De uitgebreide notitie over de terugkeer
wordt de Kamer in het voorjaar toegestuurd. In die notitie wordt ook op andere
zaken ingegaan, want er moet meer inzicht komen in de vraag waarom de meeste
AMA's naar Nederland komen. Het kan ook geen toeval zijn dat Chinese kinderen
opvallend vaak uit een bepaalde regio komen. Daar wordt in de notitie ook
op ingegaan. Er wordt voorts aandacht besteed aan de opvangmodaliteiten, ook
voor AMA's die moeten terugkeren. De opvang moet er ook op zijn gericht dat
AMA's terugkeren.De kern van het debat op 24 mei vorig jaar over de AMA-beleidsnota was
dat misbruik door meerderjarigen van de AMA-procedure zou moeten worden aangepakt,
dat de asielaanvraag sneller zou moeten worden afgehandeld en dat voogdij
en opvang beter zouden moeten aansluiten bij de perspectieven van de asielzoeker.
In het notaoverleg van 29 mei 2000 is overeenstemming bereikt over de uitgangspunten,
zijnde het versnellen en verbeteren van de toelatingsprocedure en het daadwerkelijk
effectueren en intensiveren van de terugkeer, ook als minderjarigen nog geen
achttien jaar zijn. Er moet wel sprake zijn van adequate opvang in het land
van herkomst, tenzij de minderjarige zich op grond van in de persoon gelegen
omstandigheden zelfstandig kan handhaven. Ook is toen overeenstemming bereikt
over een verbetering van en verdere differentiatie in de opvangvoorzieningen.
De uitwerking hiervan heeft geleid tot het Tussentijds bericht vreemdelingencirculaire
(TBV) dat, met het nieuwe AMA-toelatingsbeleid, op 4 januari in werking is
getreden.Het uitgangspunt met betrekking tot het overgangsrecht houdt in dat de
materiële rechtspositie van vreemdelingen die op het moment van inwerkingtreding
van het TBV rechtmatig in Nederland verblijven, AMA's ook, niet ongunstiger
mag worden. Het nieuwe toelatingsbeleid is van toepassing op situaties, waarbij
de asielaanvraag is ingediend op of na 4 januari jl. Is de asielaanvraag ingediend
vóór 4 januari, dan blijft het oude toelatingsbeleid van toepassing.
Het oude beleid is dus nog op een behoorlijk grote groep van toepassing. Onder
het nieuwe beleid wordt de AMA-VTV beëindigd bij het bereiken van de
achttienjarige leeftijd. Voor de huidige groep achttien-plussers wordt in
het TBV een bijzondere overgangsregeling getroffen.Het TBV bevat een flink aantal maatregelen op het gebied van het toelatingsbeleid
en de toelatingsprocedure. De Kamer heeft daar vorig jaar mei mee ingestemd.
De bewijslast op het punt van de leeftijd lag eerst voor een groot deel bij
de overheid. Als een AMA nu stelt dat hij of zij minderjarig is, dan moet
hij of zij dat echter zelf bewijzen. Lukt dat niet, bij gebrek aan documenten,
dan wordt een leeftijdsonderzoek aangeboden. Wordt dat geweigerd, dan wordt
de desbetreffende persoon voor meerderjarig gehouden. AMA's kunnen nu wel
geclaimed worden op grond van de Overeenkomst van Dublin. Zo lang die claim
loopt, worden ze opgevangen. De AMA-VTV wordt beëindigd bij het bereiken
van de achtttienjarige leeftijd, want er is dan geen reden meer voor een verblijfsvergunning.
Uitgeprocedeerde achttienjarigen vallen, voorzover ze al niet eerder zijn
teruggekeerd, onder het terugkeerbeleid voor volwassenen. Deze gang van zaken
wordt hen direct meegedeeld als er wordt gestart met de asielprocedure. Wordt
men achttien jaar, dan kan er wederom asiel worden aangevraagd maar als er
sprake is van een kennelijk niet ontvankelijke of ongegronde aanvraag, dan
kan die in de AC-procedure snel worden afgedaan. Herhaalde aanvragen
geven, behoudens schrijnende, humanitaire omstandigheden, geen hernieuwd recht
op opvang.De minderjarige wordt niet langer als alleenstaand beschouwd, indien alsnog
blijkt dat de meerderjarige, die de verantwoordelijkheid voor de verzorging
heeft, of die wordt geacht die verantwoordelijkheid te hebben, in Nederland
verblijft. De AMA-VTV wordt ook niet verleend, indien aannemelijk is dat de
minderjarige zich op grond van in zijn persoon gelegen omstandigheden zelfstandig
kan handhaven in het land van herkomst. De beoordeling hiervan vindt niet
plaats als de aanvraag wordt ingediend, maar pas aan het eind, als hierover
beslissing moet worden genomen, want dan komt de terugkeer in beeld. Desondanks
moet de periode van onzekerheid voor een AMA zo kort mogelijk worden gehouden.
Dus moet de beslissing zo snel mogelijk worden genomen. De procedure mag niet
worden gerekt. Het gaat erom dat hij of zij op een verantwoorde manier in
zijn of haar levensonderhoud kan voorzien. Dit subjectieve zelfstandigheidcriterium,
aan de hand van een individuele beoordeling, gold ook vóór de
inwerkingtreding van het TBV, met dien verstande dat dit toen boven iedere
redelijke twijfel verheven moest zijn. Het objectieve zelfstandigheidcriterium
is afhankelijk van de beoordeling van de situatie in een bepaald land.Adequate opvang in het land van herkomst is niet alleen opvang door ouders
en familieleden, maar ook opvang door vrienden, buren, stam-, clan- of dorpsgenoten.
Als iets redelijkerwijs als opvang kan worden aangemerkt, dan is er sprake
van adequate opvang. Een AMA moet asiel aanvragen in een aanmeldcentrum. Hij
of zij doorloopt vervolgens de AC-procedure. Dat geldt ook voor een AMA onder
de twaalf jaar. Tot voor kort kon deze zich melden bij de korpschef, maar
dat leidde tot verwarring en vertraging. Tijdens de AC-procedure kan er ook
leeftijdsonderzoek plaatsvinden. Dat maakt het mogelijk misbruik van de AMA-regeling
tegen te gaan. Ongegronde AMA-verzoeken van meerderjarigen kunnen dan in een
veel eerder stadium in de procedure worden afgewezen. Sinds de toepassing
van het leeftijdsonderzoek, een sleutelbeenonderzoek, vanaf april vorig jaar,
zijn de resultaten als volgt. In 2000 hebben 1066 nieuw ingestroomde AMA's,
bij wie twijfel over hun minderjarigheid bestond, in de AC-fase een leeftijdsonderzoek
ondergaan. Van hen zijn 426 meerderjarig bevonden. Er bleken 475 personen
minderjarig te zijn. Van de andere gevallen was nog geen definitieve uitslag
bekend. Leeftijdsonderzoek loont dus. Twijfelgevallen worden onderworpen aan
een nader onderzoek. Daarbij worden ook andere gegevens gecheckt. Dan kan
bijvoorbeeld blijken dat iemand die twee jaar geleden een aanvraag heeft ingediend,
maar op basis van het botonderzoek eenentwintig-plus blijkt te zijn, onterecht
een beroep op een AMA-VTV heeft gedaan. Er kleven nog onvolkomenheden aan
het botonderzoek, maar er is vooralsnog geen beter instrument voorhanden.Aanvullend op het leeftijdsonderzoek wordt momenteel ook bekeken hoe je
kunt onderzoeken of een AMA al dan niet ouder dan vijftien jaar is. Dat is
van belang, want de toelating van een AMA die bij binnenkomst ouder dan vijftien
is, is per definitie tijdelijk, want deze persoon haalt de driejaarstermijn
niet. Voor dat onderzoek lijkt een onderzoek naar de uitrijping van de hand
en de pols van de asielzoeker de meest geschikte methode. Voorts kan er ook
nog een sleutelbeenonderzoek plaatsvinden. De meervoudige kamer in Den Bosch
heeft op 10 oktober 2000 uitspraak gedaan over de vraag welke leeftijd moet
worden aangenomen als er sprake is van een volledig uitgerijpt sleutelbeen.
De IND heeft daarvoor tot nu toe de leeftijd van eenentwintig jaar aangehouden.
De rechtbank heeft echter overwogen dat het niet is uit te sluiten dat volledige
sleutelbeensluitingen ook voorkomen bij twintigjarigen en in de toekomst misschien
ook bij negentienjarigen. Als gevolg daarvan heeft de beslispraktijk met betrekking
tot zaken, waarin de jongere ten tijde van het leeftijdsonderzoek al enige
tijd in Nederland was en waarbij zou moeten worden teruggerekend om
te bezien of hij of zij bij eerste aanmelding in Nederland minder- of meerderjarig
was, enige tijd stilgelegen. De uitvoering van het leeftijdsonderzoek binnen
de AC-procedure is wel doorgegaan. Het gaat bij een uitgerijpt sleutelbeen
immers in ieder geval om een meerderjarige. Naar aanleiding van de uitspraak
van de rechter zijn de inspectie voor de volksgezondheid en een deskundige
van het Leids universitair medisch centrum gevraagd een nader oordeel te geven
over de conclusies die op grond van het sleutelbeenonderzoek zijn getrokken.
Het is het Leids medisch centrum gebleken dat het toekennen van de leeftijd
van eenentwintig jaar op die basis wetenschappelijk verantwoord is, omdat
de leeftijd voor ten minste 95% van de gevallen met zekerheid kan worden vastgesteld.
Die 95% geldt ook voor bevolkingsgroepen, waarbij de sluiting van het sleutelbeen
nooit is onderzocht. Omdat niet is uit te sluiten dat er ook nog niet onderzochte
bevolkingsgroepen zijn, waarbij de rijping extreem vroeg plaatsvindt, raadt
het Leids medisch centrum aan bij deze bevolkingsgroepen een veiligheidsmarge
van één jaar in te bouwen. Als het sleutelbeen gesloten is,
dan wordt er bij personen uit zo'n bevolkingsgroep van uitgegaan dat ze geen
eenentwintig, maar twintig jaar zijn. Dat leidt tot een betrouwbaarheidsfactor
van 99%. Dus lijkt een sleutelbeenonderzoek behoorlijk verantwoord.Het TBV bevat ook de mogelijkheid van een herhaald leeftijdsonderzoek.
In gevallen, waarin niet met zekerheid is vast te stellen dat betrokkene meerderjarig
is, kan later nogmaals een onderzoek plaatsvinden. Dan kan worden bezien of
het sleutelbeen zich inmiddels zodanig heeft ontwikkeld dat wel een voldoende
zekere conclusie omtrent de leeftijd mogelijk is. Er vindt ook overleg plaats
over de beste wijze van uitvoering van dit herhaald leeftijdsonderzoek. Per
4 januari jl. bestaat ook de mogelijkheid AMA's nader in het AC te horen.
Daarvoor was die mogelijkheid er niet. Er moest eerst vier weken worden gewacht,
maar dat stond op gespannen voet met de opvatting dat terugkeer het best gediend
is met een zo snel mogelijke procedure.Het uitgangspunt is dat AMA's terugkeren naar het land van herkomst, tenzij
aan hen een asielstatus – toelating als vluchteling – een vergunning
tot verblijf op humanitaire gronden of een VVTV is verleend. Dit uitgangspunt
is van toepassing op AMA's zonder en AMA's met een VTV. Dat vloeit voort uit
de grondslag van de AMA-VTV. Er wordt tijdelijk opvang in Nederland geboden,
indien opvang niet of nog niet aanwezig is in het land van herkomst. Om een
snelle terugkeer te bevorderen, is dus intensief onderzoek naar de opvangmogelijkheden
in het land van herkomst noodzakelijk. Samenwerking met Buitenlandse Zaken
en non-gouvernementele organisaties is heel belangrijk. Het daadwerkelijk
realiseren van terugkeer is niet gemakkelijk. Dat geldt voor terugkeer in
het algemeen, maar bij minderjarigen geldt het nog sterker. Het resultaat
van het onderzoek naar de opvang door ouders, familie of anderen in het land
van herkomst is afhankelijk van de bereidheid van de minderjarige om juiste
en volledige gegevens te verstrekken. Zo lang niet is vastgesteld dat betrokkene
geen vluchteling is, moet het onderzoek met de nodige omzichtigheid geschieden,
want de identiteit van betrokkene mag nog niet worden prijsgegeven aan de
autoriteiten van het land van herkomst. De zelfstandige en gedwongen terugkeer
van AMA's staat of valt verder met de beschikbaarheid van reisdocumenten.Voor Angola en Sierra Leone geldt momenteel een uitstel van vertrekbeleid.
Dat is een behoorlijke kwantitatieve beperking van de huidige vertrekmogelijkheden.
Daar komt bij dat het voor Chinezen niet eenvoudig is reisdocumenten te krijgen,
want sinds oktober jl. is duidelijk geworden dat de Chinese overheid pas bereid
is Chinezen terug te nemen, indien de identiteit en de nationaliteit hier
zijn vastgesteld. Anders mogen ze de Chinese grens niet passeren. Dan krijgen
ze geen papieren.De missie naar China van de IND-directeur heeft geleid tot het formuleren
van vier actiepunten. Gebleken is dat het onderzoek door de ambassade in China naar de verklaringen van een AMA in Nederland kan worden verbeterd
als zijn of haar gegevens in Chinese karaktertekens worden aangeleverd. Binnenkort
komt daarover een werkinstructie uit. Voorts wordt bezien of het mogelijk
is het onderzoek door de ambassade te laten plaatsvinden buiten de context
van het lopende asielverzoek. Nu mag de ambassade de identiteit van betrokkene
niet bij de Chinese autoriteiten bekendmaken, omdat nog niet is beslist of
betrokkene vluchteling is. Het ligt voorts in het voornemen van Buitenlandse
Zaken dit voorjaar een ambtsbericht te doen uitgaan over het thema opvang
en begeleiding en de zelfredzaamheid van zestien- en zeventienjarigen in China.
In China wordt iemand formeel pas meerderjarig als hij of zij achttien jaar
wordt, maar uit het algemene ambtsbericht van augustus 2000 over de situatie
in China blijkt dat Chinese jongeren van zestien en ouder economisch zelfstandig
kunnen zijn. Desondanks wordt er voor opvang gezorgd, totdat men achttien
is, bijvoorbeeld in een weeshuis. In het volgende ambtsbericht wordt deze
kwestie beter in kaart gebracht, zodat kan worden bekeken of er al of niet
is voldaan aan het objectieve zelfstandigheidcriterium. Deze houding van de
Chinese autoriteiten wil overigens niet zeggen dat zij de Chinese AMA's weer
terug willen. De inzet moet dus vooral worden gericht op het vaststellen van
de identiteit van de AMA. Als die bekend is, dan kan hij of zij weer terug
naar China. Dan moet het vervolgens raar lopen, wil je buurt en familie niet
kunnen achterhalen, want er zijn maar weinig zestienjarigen die zelfstandig
een groot bedrag voor de reis naar Nederland kunnen neerleggen. Dus er moet
ergens opvang zijn. De Chinese autoriteiten hebben voorts voorgesteld Chinese
experts naar Nederland te laten komen om hier te helpen bij het vaststellen
van de identiteit. Dat voorstel wordt uitgewerkt, maar dat kan ertoe leiden
dat Chinese kinderen, als hun asielverzoek is afgedaan, als ze dus geen vluchteling
zijn, hier aan de Chinese autoriteiten kunnen worden gepresenteerd. Als AMA's
geen vluchteling zijn, dan moet alles erop zijn gericht om ze te laten terugkeren,
want door hier te blijven, zijn kinderen meestal niet beter af. Het vaststellen
van de identiteit is daarbij essentieel. De staatssecretaris zegt toe dat
in de notitie die in april komt ook op de Chinakwestie wordt ingegaan.Wil je de daadwerkelijke terugkeer van AMA's zo snel mogelijk realiseren,
nadat hun asielverzoek is afgewezen, dan moet je onderscheid maken in de manier
waarop je ze opvangt. Uiteraard moet er sprake zijn van fatsoenlijke opvang,
zo lang AMA's nog niet kunnen terugkeren. Hun ontwikkeling hier te lande moet
doorgaan, maar dat wil niet zeggen, juist omdat ze in principe terug moeten,
dat de opvang moet worden ingericht alsof ze moeten integreren. AMA's gaan
in principe terug, dus moet de opvang zodanig worden ingericht dat de kans
op terugkeer wordt vergroot.Als je de huidige AMA-ontwikkelingen extrapoleert en als je daar cijfers
bij zet, dan kan het om behoorlijke bedragen gaan. Bij de asielproblematiek
volgt het geld het beleid. Het is dus zaak dat het beleid goed in elkaar zit.
Er is echter sprake van een grotere instroom. Dat heeft de komende jaren financiële
gevolgen, want het reservoir aan goedkope opvang, bijvoorbeeld in een pleeggezin,
is inmiddels uitgeput. Dat heeft een kostenverhogende werking. Het is niet
duidelijk waarom steeds meer AMA's naar Nederland komen, want het beleid in
andere landen is niet slechter. Ook hier wordt in de komende notitie aandacht
aan geschonken.De minderjarige vluchteling moet inderdaad als zodanig worden herkend
en erkend, maar er wordt echt niet te snel gegrepen naar de AMA-status. Feit
is wel dat uit China in het algemeen geen personen komen met een gerechtvaardigd
vluchtverhaal. De suggesties van de heer Wijn worden meegenomen. Nadere gedachtewisselingDe heer Kamp (VVD) wil in de komende notitie
ook een plan van aanpak zien opgenomen, met daarin concrete maatregelen om
de toestroom aan AMA's in te dammen, want anders is het terugkeerbeleid gedoemd
te mislukken. Ook moet daarin worden aangegeven, als die maatregelen niet
werken, wat er dan gebeurt.De heer Rouvoet (ChristenUnie) vraagt of hij
goed heeft begrepen dat hij bij een onderzoek naar de situatie in het land
van herkomst min of meer moet denken aan een individueel ambtsbericht. Het
objectieve zelfstandigheidcriterium heeft niet alleen betrekking op China.
Hij gaat ervan uit dat de time-out op dat punt blijft gelden, totdat de notitie
er is. Dan kan worden bekeken of dat criterium moet worden gehandhaafd.De heer Rabbae (GroenLinks) wil weten of de
staatssecretaris de toezegging van haar voorganger nakomt door in de notitie
ook in te gaan op de integrale opvang hier, in relatie tot het jeugdbeleid,
onderwijs en huisvesting. Hoe staat het met de concrete uitwerking van de
zomerscholen?De heer Wijn (CDA) vindt het essentieel dat
er op korte termijn nieuw beleid wordt ontwikkeld, aan de hand van een concreet
plan van actie. Door hun opstelling als het gaat om Chinese kinderen die hier
naar toe komen, zetten de Chinese autoriteiten Nederland eigenlijk voor het
blok. Wat gaat de staatssecretaris doen om China te bewegen Chinese kinderen
gewoon terug te nemen?De heer Van der Staaij (SGP) wil weten of
er in de notitie ook wordt ingegaan op de aanvullende maatregelen met betrekking
tot de verdwijningen. Er is sprake van een harde scheiding tussen het nieuwe
en het oude beleid. Het nieuwe beleid ziet alleen op nieuwe gevallen. Die
onderdelen van het nieuwe beleid die kunnen worden toegepast in alle situaties,
bijvoorbeeld het terugkeerbeleid, moeten echter ook op oude gevallen worden
toegepast.De staatssecretaris wijst er met nadruk op
dat ook kinderen, jonger dan vijftien jaar, in principe terug moeten. Ook
wat deze kinderen betreft wordt voluit ingezet op terugkeer. Vooral voor hen
geldt dat het bijna onmogelijk is dat zij in hun eentje genoeg financiën
kunnen opbrengen om hier naar toe te komen. De kans is groot, groter dan bij
oudere kinderen, dat zij opvang in het land van herkomst hebben. Er worden
momenteel gehoorambtenaren opgeleid om verantwoord, maar vasthoudend, met
deze kinderen te kunnen spreken. Bij een onderzoek naar opvang in het land
van herkomst moet worden gedacht aan een individueel ambtsbericht. Dat is
een langdurige en kostbare aangelegenheid. Voor het objectieve zelfstandigheidcriterium
blijft de time-out nog even gelden. In de notitie wordt ook ingegaan op de
opvangmodaliteiten, evenals op de zomerscholen en op hoe er wordt omgegaan
met vijftien-minners. Op de kwestie van de concrete maatregelen wordt nader
teruggekomen, ook aan de hand van de notitie. De AMA-problematiek is qua intensiteit
en urgentie enorm toegenomen. Vier, vijf jaar geleden was het nauwelijks een
politiek onderwerp. Dat ligt nu anders. Daarom moet er snel wat gebeuren.Zonder reisdocumenten kom je China niet in. Het is dus het beste vasthoudend
bezig te blijven met de Chinese autoriteiten om die kwestie voor elkaar te
krijgen. Er is gelukkig sprake van een kentering.De Centrale recherche informatiedienst (CRI) heeft ook aandacht gevraagd
voor de AMA-verdwijningen. In overleg met de CRI en de overige ketenpartners
wordt momenteel verkend welke aanvullende maatregelen nodig zijn als het gaat
om AMA's die met onbekende bestemming zijn vertrokken. Het gaat
daarbij om melding, registratie en opsporing. De staatssecretaris onderschrijft
dat AMA's, als ze worden opgevangen, ook moeten worden beschermd. In die zin
heeft de overheid ook een verantwoordelijkheid, al hoeven AMA's niet te worden
opgesloten. Hier wordt in de notitie ook op teruggekomen. Het intensiveren
van het terugkeerbeleid geldt uiteraard ook voor de oude gevallen. De staatssecretaris
zegt ten slotte toe dat in de notitie aan de hand van een implementatietraject
concreet wordt aangegeven wat er moet gebeuren om ervoor te zorgen dat zoveel
mogelijk AMA's terugkeren.De voorzitter van de commissie,Swildens-RozendaalDe griffier van de commissie,PeXNoot1Samenstelling: Leden: Swildens-Rozendaal (PvdA), voorzitter, Van de Camp
(CDA), Biesheuvel (CDA), Scheltema-de Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Apostolou
(PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), Dittrich (D66), ondervoorzitter,
Rabbae (GroenLinks), Van Oven (PvdA), Kamp (VVD), Rouvoet (ChristenUnie),
O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Ross-van
Dorp (CDA), Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GroenLinks) Weekers
(VVD), Van der Staaij (SGP), Wijn (CDA).Plv. leden: Wagenaar (PvdA), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Van Vliet
(D66), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA), Barth (PvdA), Hoekema
(D66), Karimi (GroenLinks), Santi (PvdA), Luchtenveld (VVD), Slob (ChristenUnie),
Van den Doel (VVD), Rijpstra (VVD), Rietkerk (CDA), Marijnissen (SP), Buijs
(CDA), Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
De Vries (VVD), Van Walsem (D66), De Pater-van der Meer (CDA), Arib (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-567.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl