ILO-verdragen; Brief minister met lijst van IAO-verdragen waarvan de opzegtermijn vervalt in 2010, 2011 en 2012 en nog niet door Nederland bekrachtigde IAO-Verdragen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138350
 2009-2010
 
 29 427
 ILO-verdragen
 
 
 
 
 Nr. 
 63
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 1 december 2009
 
 Conform de toezegging in de brief van de toenmalige minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de motie
van het lid Van Middelkoop (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 900
XV, nr. 44) van 8 mei 1995, wordt de Kamer ieder jaar geïnformeerd
over door Nederland bekrachtigde Verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie
(IAO) die de komende jaren formeel opzegbaar zijn.
 
 Ter voldoening aan die toezegging zend ik u hierbij, ter informatie en
signalering, de gebruikelijke lijst met de Verdragen waarvan de opzegtermijn
vervalt in 2010, 2011 en 2012 (bijlage 1). Het betreft een feitelijk overzicht.
Hiermee is niet gezegd dat de genoemde Verdragen ook daadwerkelijk worden
opgezegd. Dat speelt slechts als daar zeer zwaarwegende redenen voor zijn
zoals genoemd onder het kopje «specifieke uitgangspunten bij opzegging»
in de checklist voor opzegging van IAO-verdragen die u eveneens als bijlage
aantreft (bijlage 3). Ik zie op dit moment geen aanleiding de genoemde Verdragen
op te zeggen.
 
 Eveneens is een lijst bijgevoegd (bijlage 2), welke een overzicht geeft
van nog niet door Nederland bekrachtigde IAO-Verdragen waarvan het streven
is deze in 2010 aan u voor te leggen met een standpunt terzake van wel of
geen bekrachtiging.
 
 De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
 J. P. H. Donner
 
 
 BIJLAGE 1
 IAO-verdragen waarvan de mogelijkheid tot opzegging zich
de komende drie jaar voordoet.
 Conform de toezegging in de brief van de toenmalige Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de motie
van het lid Van Middelkoop (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 900
XV, nr. 44) van 8 mei 1995, wordt de Kamer ieder jaar geïnformeerd
over de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) die de komende
jaren kunnen worden opgezegd.
 
 Ter voldoening aan die toezegging worden hieronder die verdragen vermeld,
waarvan de opzegtermijn vervalt in 2010, 2011 en 2012. De opzegtermijn begint
altijd een jaar voorafgaand aan de vervaldatum te lopen. Alleen gedurende
deze opzegtermijn kan een verdrag worden opgezegd. Ten aanzien van de meeste
IAO-verdragen doet die mogelijkheid zich eens in de tien jaar voor.
 
 De opzegtermijn vervalt in 2010 ten aanzien van de volgende verdragen:
 – Verdrag 105 betreffende de afschaffing van gedwongen arbeid
 – Verdrag 128 betreffende uitkeringen bij invaliditeit en ouderdom
en aan nagelaten betrekkingen
 – Verdrag 145 betreffende de continuering van werkgelegenheid voor
zeevarenden
 – Verdrag 146 betreffende jaarlijks verlof met behoud van loon van
zeevarenden
 
 De opzegtermijn vervalt in 2011 ten aanzien van de volgende verdragen:
 – Verdrag 81 betreffende arbeidsinspectie
 – Verdrag 87 betreffende de vrijheid tot het oprichten van vakverenigingen
en de bescherming van het vakverenigingsrecht
 – Verdrag 88 betreffende de dienst voor de werkgelegenheid
 – Verdrag 111 betreffende discriminatie
 – Verdrag 150 betreffende de bestuurstaak op het gebied van de arbeid
 – Verdrag 177 betreffende thuiswerk
 – Verdrag 181 betreffende particuliere bureaus voor arbeidsbemiddeling
 – Verdrag 182 betreffende de ergste vormen van kinderarbeid
 
 De opzegtermijn vervalt in 2012 ten aanzien van de volgende verdragen:
 – Verdrag 74 betreffende bewijzen van bekwaamheid als volmatroos
 – Verdrag 90 betreffende nachtarbeid van jeugdige personen in de
nijverheid werkzaam (herzien)
 – Verdrag 98 betreffende het recht zich te organiseren en collectief
te onderhandelen
 – Verdrag 113 betreffende het geneeskundig onderzoek (vissers)
 – Verdrag 114 betreffende de arbeidsovereenkomst van vissers
 – Verdrag 147 betreffende Koopvaardij (minimumnormen)
 – Protocol bij verdrag 147 van 1996 bij het Koopvaardijverdrag (minimumnormen)
 – Verdrag 151 betreffende de arbeidsverhoudingen in de openbare
dienst
 – Verdrag 152 betreffende de arbeidsveiligheid en gezondheid in
havenarbeid
 
 
 BIJLAGE 2
 In 2010 voor te leggen standpunten terzake van (niet)-bekrachtiging
van IAO-verdragen
 Hieronder treft u een overzicht aan van die IAO-verdragen ten aanzien
waarvan de regering ernaar streeft in 2010 een standpunt terzake van bekrachtiging
of niet-bekrachtiging aan de Kamer voor te leggen.
 
 – Verdrag 188 betreffende arbeidsvoorwaarden in de visserij-sector,
2007
 – Protocol bij Verdrag nr. 81: Protocol uit 1995 bij het Verdrag
betreffende arbeidsinspectie
 
 Onderstaande Verdragen zullen met een geconsolideerd standpunt aan de
Kamer worden aangeboden. Over dit standpunt vindt nog consultatief overleg
plaats met de sociale partners.
 – Verdrag 119 betreffende beveiliging machines, 1963
 – Verdrag 139 betreffende beroepskanker, 1974
 – Verdrag 148 betreffende werkmilieu (luchtverontreiniging, lawaai
en trillingen), 1977
 – Verdrag 167 betreffende de veiligheid en gezondheid in het bouwbedrijf,
1988
 – Verdrag 170 betreffende chemische stoffen, 1990
 – Verdrag 184 betreffende veiligheid en gezondheid in de landbouw,
2001
 – Verdrag 187 betreffende het promotionele kader voor veiligheid
en gezondheid op het werk
 
 Het standpunt ten aanzien van onderstaand Verdrag zal u aangeboden worden,
nadat zal zijn bezien hoe de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit
de WW zich verhouden tot de in dit Verdrag neergelegde bepalingen.
 – Verdrag 168 betreffende de bevordering van werkgelegenheid en
bescherming tegen werkloosheid, 1988
 
 De standpunten ten aanzien van de onderstaande Verdragen zullen worden
meegenomen in het standpunt ten aanzien van het nieuwe geconsolideerde Maritieme
Arbeidsverdrag.
 – Verdrag 134 betreffende het voorkomen van ongevallen (zeevarende),
1970
 – Verdrag 166 betreffende de repatriëring van zeevarende, herzien,
1987
 – Verdrag 178 betreffende arbeidsinspectie (zeevarende), 1996
 Over het Maritieme Arbeidsverdrag wordt de Kamer bij separate brief geïnformeerd.
 
 
 BIJLAGE 3
 Checklist voor opzegging van ILO-verdragen
 A. Algemene uitgangspunten
 1) Nieuwe regelgeving of wijziging van bestaande regelgeving dient altijd
te worden getoetst aan bestaande internationale verplichtingen (conform de
Wetgevingstoets).
 
 2) Opzegging van verdragen dient altijd uitzondering te blijven, het kan
alleen als er echt geen andere oplossing is. In geval van fouten bij de totstandkoming
van nieuwe regelgeving of bij wijziging van bestaande regelgeving –
bijvoorbeeld door gebreken in de toetsing aan bestaande internationale verplichtingen –
is strijdigheid van die regelgeving met het verdrag op zichzelf geen argument
voor opzegging; in dit soort gevallen zijn altijd aanvullende argumenten voor
opzegging noodzakelijk.
 
 3) Opzegging kan soms leiden tot internationaal gezichtsverlies; Nederland
heeft internationaal een zekere naam op te houden. Ook nationaal begeeft de
regering zich politiek bij opzegging soms op glad ijs (denk aan de verplichte
consultatie van de sociale partners die plaats moet vinden).
 
 4) In het geval dat tot opzegging wordt besloten, dient te worden (her)overwogen
of er een herzienend verdrag ter vervanging van het op te zeggen verdrag bestaat
en of dit herzienende verdrag voor bekrachtiging in aanmerking komt.
 B. Specifieke uitgangspunten bij opzegging
 1) Verdragen die fundamentele arbeidsnormen bevatten (de mensenrechtenverdragen:
verdragen nrs. 29, 87, 98, 105, 111, 138 en 182) zullen in beginsel niet opgezegd
worden.
 
 2) Het opzeggen van verdragen, die uiting geven aan een mondiale solidariteit
en om die reden door een zeer groot aantal landen zijn geratificeerd, heeft
veeleer een signaalfunctie naar buiten dan dat hiermee een Nederlands (beleids-)belang
gediend zou kunnen zijn. Voor zover een herijking van op een bepaald moment
bestaande nationale beleidsdoelstellingen in het geding is lijkt de vraag
gerechtvaardigd of het opzeggen van verdragen in juiste verhouding staat tot
het grotere belang dat met deze verdragen (mondiaal) wordt gediend (zie ook
punt B5).
 
 3) Voortvloeiend uit het vorige punt: mee dient te wegen in hoeverre een
verdrag geacht mag worden bij te dragen aan de totstandkoming van een internationale
arbeidscode. Is de bijdrage van een verdrag aan een internationale arbeidscode
groot, dan ligt opzegging minder voor de hand.
 
 4) Het feit dat de nationale wetgeving verder reikt dan de minimumnorm
in het verdrag is geen argument om het verdrag op te zeggen.
 
 5) Opzegging is wel het meest vérgaande, maar niet het enige middel
om nationale beleidsruimte te creëren. Eerst dient bezien te worden of
een aangepaste interpretatie van de bestaande verdragsteksten mogelijk is
om de gewenste beleidsruimte te scheppen. Hiertoe zou advies bij het Internationaal Arbeidsbureau ingewonnen kunnen worden; dit dient dan
wel tijdig te gebeuren, ruim voordat de opzeggingstermijn gaat lopen.
 
 6) Het opzeggen van verdragen waarbij een groot aantal andere EU-landen
partij zijn zou wellicht beschouwd kunnen worden als niet passend in het EU-streven
naar beleidsconvergentie. Omdat EU-richtlijnen – die soms nagenoeg dezelfde
materie regelen als een aantal internationale arbeidsverdragen – grosso
modo qua normering hoger liggen dan die van de ILO, lijkt het alleen al om
die reden niet voor de hand te liggen desbetreffende ILO-verdragen op te zeggen.
 
 Bron «Specifieke uitgangspunten bij opzegging»: Brief van
8 mei 1995 van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de
Tweede Kamer naar aanleiding van de motie van het lid Van Middelkoop (Tweede
Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 900 XV, nr. 44, p. 4–6)