Financiële verantwoordingen over het jaar 1996; Financiële verantwoording
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25479, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-09-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25479 nr. 16

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamRekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 1996 Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ...
en bij de financiële verantwoording over het jaar 1996 Rekening
1996 (inclusief slotwetmutaties) Ministerie van Economische Zaken (XIII)
 Onderdeel uitgaven en verplichtingen (bedragen x f 1000) Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ... en bij de financiële
verantwoording over het jaar 1996 Rekening 1996 (inclusief slotwetmutaties)
 Ministerie van Economische Zaken (XIII) Onderdeel ontvangsten (bedragen
x f 1000)Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ... en bij de financiële
verantwoording over het jaar 1996 Rekening 1996 (inclusief slotwetmutaties)
 Ministerie van Economische Zaken (XIII) Agentschap Senter (bedragen x f 1000) TOELICHTING ALGEMEEN DEEL I. InleidingII. Kerncijfers EZ en verloop van de begrotingsuitvoering
1996tabel 1: kerncijfers EZ Uitgaventabel 2: verschillenanalyse (vaststellingswet-realisatie)
reguliere uitgaven 1996 VerplichtingenTabel 3: verschillenanalyse (vaststellingswet-realisatie)
reguliere verplichtingen 1996 Hoofdbeleidsterrein 1: Algemeen Grafiek 2: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Algemeen
(mln gldns)Toelichting AlgemeenHoofdbeleidsterrein 2: Technologie Grafiek 3: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Technologie
(mln gldns) Toelichting bij TechnologieHoofdbeleidsterrein 3: Industrie Grafiek 4: verplichtingen 1996 hoofdbeleidsterrein Industrie
(mln gldns)Toelichting bij IndustrieHoofdbeleidsterrein 4: Regionaal beleidToelichting bij Regionaal beleidHoofdbeleidsterrein 5: Diensten, MKB en Ordening Grafiek 6: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Diensten,
MKB en Ordening (mln gldns)Toelichting Diensten, MKB en OrdeningHoofdbeleidsterrein 7: Buitenlandse Economische Betrekkingen Grafiek 7: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Buitenlandse
Economische Betrekkingen (mln gldns)Toelichting Buitenlandse Economische BetrekkingenHoofdbeleidsterrein 9: Energie Grafiek 8: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Energie
(mln gldns)Toelichting EnergieOntvangsten Grafiek 9: ontvangsten EZ, excl. aardgas, WIR, EBN en
COVA (mln gldns)Toelichting ontvangstenIII. Financieel beheer InleidingDe AO (structuur en werking)AutomatiseringKengetallenPlanning & controlcyclusOpmerkingen van de Algemene Rekenkamer over de financiële
verantwoording 1995IV. Voorkoming misbruik en oneigenlijk gebruikV. Grondslagen van de financiële verantwoording AlgemeenUitgaven en ontvangstenVerplichtingenExtra-comptabele vorderingen en schuldenDeelnemingenAfrondingenARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING UITGAVEN 01.00 ALGEMEEN Artikel 01.03 Loonbijstelling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.04 Prijsbijstelling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.05 Onvoorzien Verplichtingen en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.06 Uitgaven post-actief personeel Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Toelichting realisatie 1996 Kengetallen Artikel 01.13 Bijdragen verstrekt aan internationale organisaties Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.14 Adviezen verstrekt door het Europees Octrooibureau Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Toelichting realisatie 1996 Kengetallen Toelichting op kengetallenArtikel 01.55 Bijdrage aan het agentschap Senter Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 01.61 Personeel en materieel EZ, exclusief CBS Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996 PersoneelMaterieelKengetallen VoorlichtingBureau voor de Industriële Eigendom Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Toelichting op kengetallenCentraal Planbureau Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Toelichting op kengetallenEconomische Controledienst Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Toelichting op kengetallenStaatstoezicht op de Mijnen Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Toelichting op kengetallenRijks Geologische Dienst Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Toelichting op kengetallenCentrale Dienst In- en Uitvoer Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Kengetallen Artikel 01.62 Personeel en materieel CBS Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996 PersoneelMaterieelKengetallen Toelichting op kengetallen02.00 INDUSTRIEEL EN ALGEMEEN TECHNOLOGIEBELEID Artikel 02.01 Onderzoek en voorlichting ten behoeve van
technologiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.02 Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.03 Internationale en algemene technologiestimulering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.04 Overheidsaanschaffingen en bevordering van
bedrijfsgerichte samenwerking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.05 InnovatieCentra Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.06 Subsidies in het belang van de industriële
ontwikkeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Nederlandse Organisatie voor Toegepast-Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR)Maritiem Research Instituut Nederland (MARIN)N.V. NEHEMStichting Centrum voor Micro Electronica (SCME)Nederlands Meetinstituut (NMi)Bureau EG-Liaison (EGL)Artikel 02.07 Internationale ruimtevaartprogramma's Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.08 Bevordering van de vliegtuigindustrie en
ruimtevaart Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.09 Speur- en ontwikkelingswerk Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.10 Innovatiestimuleringsregeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.11 Garanties technologiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.12 Technologische infrastructuur Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.13 Projecten gefinancierd uit het Fonds economische
structuurversterking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Nederlands onderzoeksprogramma Biotechnologische in-situ
Sanering (NOBIS)High Performance Computing and Networking (HPCN)MARINArtikel 02.14 Gelden uit prioriteitencluster III Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingen03.00 INDUSTRIE- EN DIENSTENBELEID Artikel 03.01 Crisisbeheersing Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 03.03 Versterking economische structuur Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 03.04 Industriële promotie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 03.05 Steun scheepsbouw Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 03.06 Herstelfinanciering en steun aan individuele
bedrijven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 03.08 Bijdrage auto-ontwikkeling NedCar B.V. Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 03.09 Garantieregeling Particuliere Participatiemaatschappijen
1981 Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 03.12 Bijdrage aan de Industriefaciliteit Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 199604.00 REGIONAAL BELEID Artikel 04.01 Bijdragen ten behoeve van regionale ontwikkelings-
maatschappijen en overige Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996ROM'sArbeidsplaatsenplannenArtikel 04.04 Voorwaardenscheppend beleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 04.05 Structuurversterkende projecten in het kader
van de BRT-compensatie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 04.06 Projecten gefinancierd uit het Europees
Fonds Regionale Ontwikkeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 04.08 Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 04.09 Regio-programma's Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996ISPOZLEFRO-cofinancieringArtikel 04.10 Stimulering Ruimte voor Economische Activiteit Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 199605.00 DIENSTEN, MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF EN ORDENING Artikel 05.01 Voorlichting en advisering MKB Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Gesubsidieerde instellingenSubsidieregelingenOverige Adviesdiensten KNOV/NCOVProjecten Markt & OndernemerschapArtikel 05.02 Onderzoek en onderwijs MKB Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996 Gesubsidieerde instellingenSubsidieregeling Applicatie-onderwijs Ondernemers (SAO)Regeling Tegemoetkomingen Cursorisch Ondernemersonderwijs
1988 (COO)StarterscursussenOverige onderwijsprojecten / Toezicht op ondernemersexamensMDW-onderzoekArtikel 05.03 Borgstellingsregelingen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996GarantiesUitgaven verliesdeclaratiesRentesubsidie waterschadekredietenOude BorgstellingsfondsenArtikel 05.04 Tegemoetkomingen aan zelfstandigen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.05 Bedrijfsbeëindigingshulp Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.07 Hulp waterschade Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 05.08 Bijdrage aan technostartersfondsen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 05.11 Brancheverbetering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.12 Toeristisch beleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Instellingen waarbij EZ bijdraagt aan de financieringOverige uitgavenArtikel 05.13 Garanties in verband met toerisme Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.21 Marktwerking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Gesubsidieerde instellingenOverige uitgavenArtikel 05.22 Bijdrage Nederlands Meetinstituut Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Enkele prestatiegegevens van het Nmi: 07.00 BUITENLANDSE ECONOMISCHE BETREKKINGEN EXPORT-BEVORDERING Artikel 07.01 Internationale organisaties Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996 BeneluxWTOInternationale GrondstoffenorganisatiesArtikel 07.02 Bevordering van buitenlandse economische
betrekkingen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Programma Economische Samenwerkingsprojecten (PESP)Beleidsonderbouwende en Economische Samenwerkings Activiteiten
(BSA)Beurzenprogramma IndonesiëKIM-exportWTO-TrustfundTurkse leningenArtikel 07.03 Stimulering exportactiviteiten Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Besluit Subsidies Exportfinanciering (BSE)Voor het BSE gelden de volgende gegevens (bedragen x f 1
mln): Levering kapitaalgoederen ArgentiniëExportfinancieringsarrangement Indonesië (EFI)Garantie herverzekering Inpres 8Garantie Exportkredietverzekering EthiopiëArtikel 07.04 Economische voorlichting en exportbevordering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Onderstaand de verdeling voorlichtingsactiviteiten naar
regio: Artikel 07.05 Economische hulp Oost-Europa Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Kennisoverdracht Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO)Managementtraining (Passage)Programma Uitzending Managers Oost-Europa (PUM)Multilaterale projectenOESO CCETTrustfundsInvesteringsbevorderingLeasefaciliteitInvesteringsbevordering/Technische Assistentie (IBTA)Investeringsbevordering (IB) Technische assistentie (TA) Investeringsfaciliteit Midden- en Oost-Europa (IFMOE)Gegevens IFMOE Tijdelijke Regeling Herverzekering Investeringen Oost-Europa
(TRHIO)Overige faciliteiten artikel 07.0508.00 WET INVESTERINGSREKENING Artikel 08.01 Investeringsbijdragen en investeringstoeslagen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 199609.00 ENERGIEBELEID Artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 19961. Besluit Subsidieregeling Tenders Industriële Energiebesparing* 2. Subsidieregeling Energiebesparings- en Milieuadviezen* 3. Programma-overeenkomsten en uitvoeringskosten NOVEMArtikel 09.02 Duurzame energie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.03 Energievoorzieningsonderzoek Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.04 Beleidsondersteuning en overige uitgaven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.05 Energieonderzoek-Centrum Nederland Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.11 Bijdragen ten behoeve van de mijnindustrie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.12 Garanties Energiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 09.21 Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming
Aardolieprodukten Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.22 Uitkering aan houder certificaten Energiebeheer
Nederland B.V. Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.31 Adviesraden, normalisatiewerkzaamheden en
overige uitgaven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 09.32 Toepassing energiebesparingstechnologie
en duurzame energie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.33 Onderzoek en ontwikkelingswerk op energiegebied Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.34 Energieonderzoek-Centrum Nederland Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.35 Investeringssubsidies energiebesparing Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996ONTVANGSTEN 01.00 ALGEMEEN Artikel 01.01 Diverse ontvangsten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.11 Ontvangsten Bureau voor de Industriële
Eigendom Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Artikel 01.21 Ontvangsten Centraal Planbureau Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Artikel 01.31 Ontvangsten Centraal Bureau voor de Statistiek Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Artikel 01.41 Terugontvangen bijdragen van Senter Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 01.51 Ontvangsten Rijks Geologische Dienst Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 199602.00 INDUSTRIEEL EN ALGEMEEN TECHNOLOGIEBELEID Artikel 02.01 Ontvangsten in verband met internationale
ruimtevaartprogramma's Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.02 Ontvangsten technische ontwikkelingskredieten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 02.03 Ontvangsten InnovatieCentra Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Artikel 02.04 Diverse ontvangsten technologiebeleid Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 02.05 Ontvangsten uit het Fonds economische structuurversterking Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 199603.00 INDUSTRIE- EN DIENSTENBELEID Artikel 03.01 Ontvangsten staalindustrie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 03.03 Ontvangsten uit bijdragen aan de industrie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 03.04 Ontvangsten Garantieregeling Particuliere
Participatiemaatschappijen 1981 Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 03.06 Opbrengst aandelen DSM Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingen04.00 REGIONAAL BELEID Artikel 04.03 Diverse ontvangsten regionaal beleid Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 199605.00 DIENSTEN, MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF EN ORDENING Artikel 05.01 Ontvangsten uit borgstellingsregelingen Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 05.11 Ontvangsten voor toezicht op examens Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Artikel 05.12 Opbrengst van casino's Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.13 Opbrengst afgifte exploitatievergunningen
speelautomaten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.15 Ontvangsten Nederlands Meetinstituut Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 1996Artikel 05.21 Diverse ontvangsten DMO Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Toelichting realisatie 199607.00 BUITENLANDSE ECONOMISCHE BETREKKINGEN EN EXPORT-BEVORDERING
 Artikel 07.01 Ontvangsten BEB Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 07.02 Ontvangsten Exportbevorderings- en Voorlichtingsdienst Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 199608.00 WET INVESTERINGSREKENING Artikel 08.01 Ontvangsten WIR Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 199609.00 ENERGIEBELEID Artikel 09.01 Inkomsten uit aardgas Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996 De aardgasbatenontvangsten op dit artikel worden als volgt
uitgesplitst (bedragen x f 1 mln) Artikel 09.02 Uitkering van Energiebeheer Nederland B.V. Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.03 Ontvangsten voorraadheffing in verband met
financiering Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieprodukten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.04 Dividend Ultra-Centrifuge Nederland N.V. Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.05 Ontvangsten zoutwinning Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996Artikel 09.06 Diverse ontvangsten Energie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000) Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenToelichting realisatie 1996AGENTSCHAP SENTERMISSIEFINANCIEEL BEHEERADMINISTRATIEVE ORGANISATIE EN INTERNE CONTROLEBALANS De balans van het agentschap Senter per 31 december 1996
(bedragen x f 1000) Toelichting op de balans * Materiële vaste activaDe specificatie van de materiële vaste activa luidt
als volgt (bedragen x f 1000): * Onderhanden werk* Debiteuren* Overige vorderingen en vooruit betaalde kosten* Liquide middelen* Agentschapsvermogen* Aflossing- en rentevrije lening Ministerie van Economische
Zaken (EZ)* Voorzieningen* Crediteuren* Overige schulden en nog te betalen kosten* Niet uit de balans blijkende verplichtingenREKENING VAN BATEN EN LASTEN Specificatie van de rekening van baten en lasten van agentschap
Senter over 1996 (bedragen x f 1000) Toelichting op de rekening van baten en lasten Baten* Omzet EZ* Omzet bij overige departementen* Omzet buiten de Rijksoverheid* Personele kosten* Materiële kosten* Afschrijvingskosten* Dotaties voorzieningenREKENING VAN KAPITAALUITGAVEN EN KAPITAALONTVANGSTEN Specificatie van de rekening van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten
van agentschap Senter over 1996 (bedragen x f 1000) Toelichting op de rekening van kapitaaluitgaven en ontvangsten KapitaaluitgavenKapitaalontvangstenKASSTROOMOVERZICHT Kasstroomoverzicht van agentschap Senter over 1996 (bedragen
x f 1000) Toelichting op het kasstroomoverzichtKENGETALLENTabel 1: Opdrachtenoverzicht > f 1,0 mln Tabel 2: Kengetallen met betrekking tot beleidsgeld EZ
inzake opdrachten >f 1,0 miljoen Tabel 3: Gemiddelde personeelsbezetting verdeeld naar
ambtelijk en inhuur Tabel 4: Gemiddelde loonkosten per fte gesplitst naar
ambtelijk en ingehuurd personeel Tabel 5: Omzet per fte Tabel 6: Toegevoegde waarde per fte Tabel 7: Productiviteit Tabel 8: Doelmatigheid Saldibalans van het Ministerie van Economische Zaken per
31 december 1996 (bedragen x f 1mln.) Toelichting op de saldibalans per 31 december 1996 AlgemeenINTRA-COMPTABELE REKENINGEN 1) Uitgaven ten laste van de begrotingen 1995 en 1996
(respectievelijk f 3 688,1 en f 3 900,6 mln).2) Ontvangsten ten gunste van de begrotingen 1995 en 1996
(respectievelijk f 6 245,2 en f 6 904,8 mln.)3) Liquide middelen (f 6,2 mln)– Rekening-courant Fonds Investeringsrekening (was
in 1995 f 9 703,9 mln)4) Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (f 6 501,3
mln)5) Uitgaven buiten begrotingsverband (-/- f 9,4
mln)6) Ontvangsten buiten begrotingsverband (f 936,7
mln)EXTRA-COMPTABELE REKENINGEN – Openstaande rechten/Tegenrekening openstaande
rechten7) Extra comptabele vorderingen (f 4 492,8 mln)Het verloop van de extra comptabele vorderingen in 1996
binnen EZ was als volgt: De opbouw van het saldo vorderingen ultimo 1996 naar jaarlagen
is als volgt: Het bedrag van de buiten in vorderingstelling/kwijtschelding
is als volgt over de diverse vorderingensoorten opgebouwd: De vorderingen verdeeld over de diverse hoofdbeleidsterreinen
en ingedeeld naar ouderdom geven het volgende beeld: HBT 01.00 Algemeen HBT 02.00 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid HBT 03.00 Industrie- en Dienstenbeleid HBT 04.00 Regionaal Beleid HBT 05.00 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf en Ordening HBT 07.00 Buitenlandse Economische Betrekkingen en Exportbevordering HBT 09.00 Energiebeleid Op termijn opeisbare vorderingenGeconditioneerde vorderingenNiet-invorderbare vorderingenOnderstaand volgt een overzicht van de voornoemde vier
categorieën vorderingen verdeeld naar de diverse hoofdbeleidsterreinen
(x f 1000) Direct opeisbare vorderingenOnderstaand volgt een overzicht van de direct opeisbare
vorderingen gerubriceerd naar ouderdom (x f 1000) Artikel 01.61 en 01.62. Personeel en Materieel EZ (f 4 762)Artikel 02.02. Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering
(f 1 117)Artikel 02.06 Subsidies in het belang van de industriële
ontwikkeling (f 8 666)Artikel 02.11 Garanties technologiebeleid (f 361 375)Artikel 02.12 Technologische infrastructuur (f 76)Artikel 03.00 Industrie- en dienstenbeleid – algemeen
(f 13)Artikel 03.03 Versterking economische structuur (f 117 895)Artikel 03.05 Steun scheepsbouw (f 49 495)Artikel 03.06 Herstelfinanciering en steun aan individuele
bedrijven (f 1 898)Artikel 03.08 Bijdrage auto-ontwikkeling NedCar B.V. (f 700 000)Artikel 03.11 Bijdrage aan Fokker Holding B.V. (f 40 000)Artikel 04.01 Bijdrage ten behoeve van regionale ontwikkelingsmijen
en overige (f 71 510)Artikel 04.06 (PM)Artikel 04.08 Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen
(f 24 640)Artikel 04.09 Regioprogramma's (f 20 675)Artikel 05.01 Voorlichting en advisering MKB (f 6 000)Artikel 05.02 Onderzoek en onderwijs MKB (f 3 393)Artikel 05.03 Borgstellingsregelingen MKB (f 595 863)Artikel 05.08 Bijdrage aan technostartersfondsen (f 5 888)Artikel 05.11 Brancheverbetering (f 56 794)Artikel 05.12 Toeristisch beleid (f 30)Artikel 05.22 Bijdrage Nederlands Meetinstituut (f 10 275)Artikel 07.01 Internationale organisaties (f 1 763)Artikel 07.02 Bevordering van de buitenlandse economische
betrekkingen (f 1,00)Artikel 07.03 Stimulering export activiteiten (f 39 476)Artikel 07.04 Economische voorlichting en export-promotie
(EVD) (f 355)Artikel 07.05 Economische hulp Oost-Europa (f 406 077)Artikel 09.00 Mijnwetheffing (f 28 656)Artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie (f 6041)Artikel 09.11 Bijdragen ten behoeve van de mijnindustrie
(f 124 538)Artikel 09.12 Garanties energiebeleid (f 65 570)Artikel 09.32 Toepassing energiebesparingstechnologie
en duurzame energie (f 10 000)Artikel 09.33 Onderzoek en ontwikkelingswerk op energiegebied
(f 630)7a) Tegenrekening extra comptabele vorderingen8) Extra comptabele schulden (x f 1000=) f 4167 Inhoudingen steun mijnondernemingen (f 355)8a) Tegenrekening extra comptabele schulden9) VoorschottenOverzicht openstaande voorschotten EZ (x f 1
mln) De onderverdeling van de voorschotten bij het kernministerie
per 31-12-1996 naar jaarlagen en per hoofdbeleidsterrein (HBT) geeft het volgende
beeld (x f 1000): Hoofdbeleidsterrein 01.00 Algemeen (x f 1000) Hoofdbeleidsterrein 02.00 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid
(x f 1000) Toelichting op voorschotten van vóór 1990:Hoofdbeleidsterrein 03.00 Industrie- en Dienstenbeleid
(x f 1000) Toelichting op voorschotten van vóór 1990:Hoofdbeleidsterrein 04.00 Regionaal Beleid (x f 1000) Toelichting op grote voorschotten:Toelichting op voorschotten ouder dan 1990:Hoofdbeleidsterrein 05.00 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf
en Ordening (x f 1000) Toelichting op grote voorschotten:Hoofdbeleidsterrein 07.00 Buitenlandse Economische Betrekkingen
en Exportbevordering (x f 1000) a. Toelichting op grote voorschotten:b. Toelichting op voorschotten van vóór
1990Hoofdbeleidsterrein 09.00 Energiebeleid (x f 1000) Toelichting op grote voorschotten en voorschotten van
vóór 1990:Voorschotten naar de stand per 31 december 1996 betreffende
het agentschap Senter (x f 1000) 9a) Tegenrekening voorschotten (f 4 909,8 mln)10) Openstaande verplichtingen (binnen- en buiten begrotingsverband
respectievelijk f 9 550,8 en f 408,7 mln)10a) Tegenrekening openstaande verplichtingen (binnen-
en buiten begrotingsverband respectievelijk f 9 550,8 en f 408,7
mln)11) Deelnemingen (f 1 176,8 mln)11a) Tegenrekening deelnemingen (f 1 176,8 mln)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25479Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 800 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 479Financiële verantwoordingen over het jaar 1996nr. 16FINANCIËLE VERANTWOORDING VAN HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN
(XIII)Deze financiële verantwoording bestaat uit:– de rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, zoals
blijkt uit bijgevoegde staten, voorzien van een toelichting;– de op deze rekening aansluitende saldibalans per 31 december 1996,
voorzien van een toelichting.De financiële verantwoording van het agentschap Senter bestaat uit
de rekening van baten en lasten en van kapitaaluitgaven en -ontvangsten, zoals
blijkt uit de bijgevoegde staten, voorzien van een toelichting en de balans
per 31 december 1996, voorzien van een toelichting.Den Haag, 29 augustus 1997De Minister van Economische Zaken,G. J. Wijers Rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van
het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 1996    INHOUDSOPGAVEBlz.   BEGROTINGSSTATEN4   TOELICHTING15   Algemeen deel15     Het
algemeen deel bestaat uit de volgende paragrafen:     IInleiding15IIKerncijfers EZ15 IIIFinancieel beheer27IVVoorkoming misbruik en oneigenlijk gebruik29 VGrondslagen
van de financiële verantwoording29    Artikelsgewijze
toelichting31     Uitgaven31  Ontvangsten122 Agentschap Senter137    Saldibalans
per 31 december 1996 van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en de
bij die saldibalans behorende toelichting151Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ...
en bij de financiële verantwoording over het jaar 1996 Rekening
1996 (inclusief slotwetmutaties) Ministerie van Economische Zaken (XIII)
 Onderdeel uitgaven en verplichtingen (bedragen x f 1000)    (1) (2) (3)  (4)
= (1) + (2) + (3) (5) (6) = (5) – (4) Art.Omschrijving Oorspronkelijk vastgestelde begroting Mutaties
(+ of –) op grond van eerste suppletore begroting Mutaties
(+ of –) op grond van tweede suppletore begroting  Totaal
geraamd Realisatie1Slotwetmutaties (+ of –) 
(+ = tekortschietend beschikbaar bedrag)    verplichtingenuitgaven verplichtingen uitgaven verplichtingenuitgaven  verplichtingen uitgaven verplichtingenuitgaven verplichtingen uitgaven   TOTAAL 3
714 810 432 990 – 103 141  4
044 659 3 900 642 – 144 017                01 Algemeen 633
389      677 852 664 791   03Loonbijstelling3 8183 8187 2547
254– 11 072– 11 072         04Prijsbijstelling  – 7 590– 7
5907 5907 590        05Onvoorzien774774  – 286– 286 488488  – 488– 488 06Uitgaven post-actief personeel29 88129 881  – 6
937– 6 937 22 94422 94423 65623
656712712  08Nog te verdelen bedragen  24
52424 524– 24 524– 24 524        13Bijdragen
aan internationale organisaties2 8212 821  – 600– 600 2
2212 2212 2212 221    14Adviezen
verstrekt door het Europees Octrooibureau8 9008 900  – 1
400– 1 400 7 5007 5005 6475
647 – 1 853– 1 853 55Bijdrage
aan het agentschap Senter32 62632 767– 16 5135
84037 3266 301 53 43944 90858 87642
9845 437– 1 924  61Personeel en materieel
EZ, exclusief CBS306 963309 91379379321 29916
303 329 055327 009323 219320 909– 5
836– 6 100  62Personeel en materieel CBS244
515244 515  28 26728 267 272 782272
782269 374269 374– 3 408– 3
408                 02 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid 783
980      1 097 619 1 097 928   01Onderzoek en voorlichting ten behoeve van technologiebeleid 1
883   – 684  1 199 893 – 306 02Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering224
322202 02060 53211 37628 407– 22
941 313 261190 455313 248184 949– 13– 5
506  03Internationale en algemene technologiestimulering130
510130 00014 112– 9 336– 5 940– 67
891 138 68252 773132 40650 160– 6
276– 2 613  04Overheidsaanschaffingen en
bevordering van bedrijfsgerichte samenwerking25 00027 850  3
003  28 00327 85025 51022 646– 2
493– 5 204  05InnovatieCentra43 12643
943  1 698496 44 82444 43944
82444 439    06Subsidies in het belang van de industriële
ontwikkeling74 06991 9712 1502 15019 14514
938 95 364109 05994 620107 593– 744– 1
466  07Internationale ruimtevaartprogramma's14 288139
995  28 1064 000 42 394143 99539
625150 914– 2 7696 919  08Bevordering
van de vliegtuigindustrie en ruimtevaart5 0005 000  5
0005 000 10 00010 00010 00010 000    09Speur-
en ontwikkelingswerk132 04984 0004 223 – 31
27211 103 105 00095 103100 62897 475– 4
3722 372  10Innovatiestimuleringsregeling    247247 247247125160– 122– 87 11Garanties technologiebeleid   361
21312 50023 200 12 500384 41312 500384
413    12Technologische infrastructuur38 51125
522  2 040– 1 116 40 55124
40640 10225 037– 449631  13Projecten
gefinancierd uit het Fonds economische structuurversterking 16
796100 0009 384 – 12 500 100
00013 680100 00019 249 5 569  14Gelden
uit prioriteitencluster III75 00015 000  – 75
000– 15 000                       03 Industrie-
en Dienstenbeleid 309 107      329
612 325 710   01Crisisbeheersing6591
2243 1701 585– 3 288– 2 467 541342179143– 362– 199 03Versterking economische structuur17 62125
361  – 3 910– 7 645 13
71117 71613 43211 577– 279– 6
139  04Industriële promotie14 50813 241  60312 14
56813 55313 60012 773– 968– 780 05Steun scheepsbouw 17 603 5 00040
00030 120 40 00052 72340 00055 953 3
230  06Herstelfinanciering en steun aan individuele bedrijven263263     2632632892952632 08Bijdrage auto-ontwikkeling Nedcar B.V. 241
715      241 715 241 715    09Garantieregeling
Particuliere Participatiemaatschappijen 1981 4 700  6
900– 1 400 6 9003 3006 8313
254– 69– 46  12Bijdrage
aan de Industriefaciliteit 5 000   – 5
000                       04 Regionaal Beleid 355 175      306
303 295 965   01Bijdragen ten behoeve van
regionale ontwikkelingsmaatschappijen en overige14 38333 075   – 7
700 14 38325 37514 33825 095– 45– 280 04Voorwaardenscheppend beleid 7 800   – 2
001  5 799 2 445 – 3 354 05Structuurversterkende projecten in het kader van de BRT-compensatie14
03515 000  – 14 035– 12
501  2 499 3 172 673  06Projecten
gefinancierd uit het Europees Fonds Regionale Ontwikkeling  9
8479 847 1 816 9 84711 6639 84711
576 – 87  08Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen101
31897 977   – 21 000 101
31876 977101 36178 705431 728  09Regio-programma's96
258144 0007 053 – 21 717– 19
740 81 594124 26081 534119 848– 60– 4
412  10Stimulering Ruimte voor Economische Activiteit79
30057 323133– 750– 5913
157 78 84259 73079 17255 124330– 4
606                 05 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf
en Ordening 245 530      245
016 232 723    Midden - en Kleinbedrijf               01Voorlichting
en advisering MKB30 81135 769– 600 1
947– 690 32 15835 07931 42134
899– 737– 180  02Onderzoek
en onderwijs MKB11 69216 8002 543 5 8824
862 20 11721 66216 88520 695– 3
232– 967  03Borgstellingsregelingen850
85068 267 – 9 847264– 12
547 851 11445 873825 07743 530– 26
037– 2 343  04Tegemoetkomingen aan zelfstandigen 1
142   – 1 142        05Bedrijfsbeëindigingshulp19
02619 026  595595 19 62119 62119 62119
449 – 172  07Hulp waterschade  20
00020 0004 8322 832 24 83222 83222
73019 106– 2 102– 3 726  08Bijdrage
aan technostartersfondsen15 00015 000  – 5
000– 5 000 10 00010 0008 8885
888– 1 112– 4 112                   Diensten              11Brancheverbetering352
517     352 51791 725– 26– 792 12Toeristisch beleid44 96051 45822– 1032
513– 768 47 49550 58747 46349
865– 32– 722  13Garanties
in verband met toerisme 1 000   – 1
000                         Ordening              21Marktwerking6
6308 0144 3504 350360330 11 34012
69410 64511 603– 695– 1 091 22Bijdrage Nederlands Meetinstituut26 53326
537  – 413– 2 386 26
12024 15126 10425 963– 161 812                 07 Buitenlandse
Economische Betrekkingen en Exportbevordering 285 085      284
064 251 037                   01Internationale organisaties10
63710 652834834 – 15 11
47111 47111 46211 462– 9– 9 02Bevordering van de buitenlandse economische betrekkingen6
2448 0145 4371 506927– 245 12
6089 27514 5936 5781 985– 2 697  03Stimulering
exportactiviteiten85 42250 300159 5191 915224
01111 553 468 95263 768262 04352 802– 206
909– 10 966  04Economische voorlichting
en exportpromotie23 17622 266  1 2871 027 24
46323 29324 82124 9123581 619  05Economische
hulp Oost-Europa242 487193 85397 810– 15
95511 709– 1 641 352 006176 257323
782155 283– 28 224– 20 974                 08 Wet
Investeringsrekening 365 000      380
000 324 795   01Investeringsbijdragen en
investeringstoeslagen 365 000 15 000    380
000 324 795 – 55 205                 09 Energiebeleid 737
544      724 193 707 693                    Energiebeleid vanaf 1996              01Energiebesparingstechnologie167
23940 4157 480 – 22 351– 6
697 152 36833 718156 77863 9884 41030
270  02Duurzame energie50 68915 2733 000 – 3
623– 6 420 50 0668 85349 4088
885– 65832  03Energievoorzieningsonderzoek115
14049 8852 876 – 29 883– 25
654 88 13324 23180 52323 635– 7
610– 596  04Beleidsondersteuning en overige
uitgaven11 6228 444  – 7 009– 5
396 4 6133 0484 8043 007191– 41  05Energieonderzoek-Centrum Nederland    64
42162 983 64 42162 98364 42162 911 – 72 11Bijdragen ten behoeve van de mijnindustrie6 2506
250– 6 000– 6 0005050 300300710710410410 12Garanties energiebeleid 7 849      7
8498727 213872– 636                   Doorsluisposten              21Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieprodukten163
350163 350  – 7 018– 7 018 156
332156 332148 252148 252– 8 080– 8
080  22Uitkering aan houder certificaten Energiebeheer Nederland
B.V.138 000138 000  5 00014 000 143
000152 000153 877153 87710 8771 877                   Afwikkeling
energiebeleid tot 1996              31Adviesraden, normalisatiewerkzaamheden
en overige uitgaven 568   – 10  558 304 – 254 32Toepassing energiebesparingstechnologie en duurzame energie 233
842   – 20 795  213 047 189
787 – 23 260  33Onderzoek en ontwikkelingswerk
op energiegebied 68 310   – 14
907  53 403 39 550 – 13 853 34Energieonderzoek-Centrum Nederland 2 460   450  2
910 1 510 – 1 400  35Investeringssubsidies
energiebesparing 2 898   2 063  4
961 4 064 – 8971 De gerealiseerde bedragen zijn steeds afgerond naar
boven (op duizenden guldens).Mij bekend,De Minister van Economische Zaken, Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ... en bij de financiële
verantwoording over het jaar 1996 Rekening 1996 (inclusief slotwetmutaties)
 Ministerie van Economische Zaken (XIII) Onderdeel ontvangsten (bedragen
x f 1000)   (1) (2) (3)  (4)
= (1) + (2) + (3) (5) (6) = (5) – (4) Art.Omschrijving Oorspronkelijk vastgestelde begroting Mutaties
(+ of –) op grond van eerste suppletore begroting Mutaties (+
of –) op grond van tweede suppletore begroting  Totaal geraamdRealisatie Slotwetmutaties (+ of –) (+ = meer ontvangen)   ontvangstenontvangsten ontvangsten  ontvangsten ontvangstenontvangsten   TOTAAL5 383 571755 932717
866 6 857 3696 904 86047 491          01 Algemeen67
156   86 90683 658  01Diverse
ontvangsten8 989 – 2 950 6 0395
986– 53 11Ontvangsten Bureau voor de Industriële
Eigendom45 888 57 45 94547 5141 569 21Ontvangsten
Centraal Planbureau1 639 1 132 2 7712 886115 31Ontvangsten
Centraal Bureau voor de Statistiek8 900 19 798 28
69822 891– 5 807 41Terugontvangen
bijdragen van Senter  413 413659246 51Ontvangsten
Rijks Geologische Dienst1 740 1 300 3 0403
722682          02 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid91
996   151 282162 867  01Ontvangsten
in verband met internationale ruimtevaartprogramma's4 200 700 4
9004 98787 02Ontvangsten technische ontwikkelingskredieten70
000 29 000 99 000103 5894 589 03Ontvangsten
InnovatieCentra     99 04Diverse
ontvangsten technologiebeleid1 0002 50030 202 33
70235 0341 332  05Ontvangsten uit het Fonds economische
structuurversterking16 7969 384– 12 500 13
68019 2485 568          03 Industriebeleid177
591   700 230706 510  01Ontvangsten
staalindustrie64 33028 024– 41 378 50
97652 9741 998 03Ontvangsten uit bijdragen aan
de industrie22 22133 000357 969 413 190416
9923 802 04Ontvangsten Garantieregeling Particuliere
Participatiemaatschappijen 1981600   6001
080480 06Opbrengst aandelen DSM90 440143
0242 000 235 464235 464           04 Regionaal
Beleid2 800   5 8304 791  03Diverse
ontvangsten regionaal beleid2 800 3 030 5 8304
791– 1 039          05 Diensten, Midden-
en Kleinbedrijf en Ordening149 651   144 936144
794  01Ontvangsten uit borgstellingsregelingen20
475 10 525 31 00031 422422 11Ontvangsten
voor toezicht op examens35   35 – 35 12Opbrengst van casino's120 000 – 17
000 103 000103 438438 13Opbrengst
afgifte exploitatievergunningen speelautomaten4 500   4
5002 891– 1 609 15Ontvangsten Nederlands
Meetinstituut2 641 200 2 8412 726– 115 21Diverse
ontvangsten DMO2 000 1 560 3 5604 317757          07 Buitenlandse
Economische Betrekkingen en Exportbevordering2 777   5
2326 437  01Ontvangsten BEB1 000 1
877 2 8773 715838 02Ontvangsten Exportbevorderings-
en Voorlichtingsdienst1 777 578 2 3552 722367           08 Wet Investeringsrekening50 000   90
00054 200  01Ontvangsten WIR50 00040
000  90 00054 200– 35 800          09 Energiebeleid4
841 600   5 672 9535 741 603  01Inkomsten
uit aardgas4 500 000500 000318 267 5 318 2675
391 41473 147  02Uitkering van Energiebeheer Nederland
B.V.138 000 14 000 152 000153 8761
876 03Ontvangsten voorraadheffing in verband met financiering
Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieprodukten163 350 – 7
018 156 332148 251– 8 081 04Dividend
Ultra-Centrifuge Nederland N.V.11 000 3 757 14
75714 757  05Ontvangsten zoutwinning3 000 477 3
4773 477  06Diverse ontvangsten Energie26 250 1
870 28 12029 8281 708Mij bekend,De Minister van Economische Zaken, Staat behorende bij de Wet van .. ..... 19.., Stb. ... en bij de financiële
verantwoording over het jaar 1996 Rekening 1996 (inclusief slotwetmutaties)
 Ministerie van Economische Zaken (XIII) Agentschap Senter (bedragen x f 1000)  (1)(2)(3)Art. OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingMutaties (+ of –) op grond van eerste suppletore
begroting Mutaties (+ of –) op grond van tweede suppletore begroting1 Agentschap Senter           Totale
baten45 30049 083– 3 783   Totale
lasten45 25048 099– 2 849   Saldo
van baten en lasten50984– 934         Totale
kapitaalontvangsten1 5001 839– 339   Totale
kapitaaluitgaven1 500979521Mij bekend,De Minister van Economische Zaken, TOELICHTING ALGEMEEN DEEL I. InleidingDe toelichting bij de rekening bevat per begrotingsartikel een inhoudelijke
toelichting bij opmerkelijke verschillen tussen de begrotingsraming, zoals
vastgesteld bij de oorspronkelijke begroting (de Wet van 4 april 1996, Stb.
242) en de uiteindelijke realisatie. Aangezien deze verschillen (in het merendeel
van de gevallen) al in de eerdere suppletore begrotingen zijn toegelicht,
heeft de toelichting bij de rekening veelal een samenvattend karakter en wordt
zonodig verwezen naar de toelichting bij de betrokken suppletore begroting. II. Kerncijfers EZ en verloop van de begrotingsuitvoering
1996In de navolgende opstelling zijn kerncijfers ten aanzien van de EZ-begroting
weergegeven. In de aansluitende tekstblokken is respectievelijk ingegaan op
de uitgaven-, verplichtingen- en ontvangstenbegroting. tabel 1: kerncijfers EZ  Stand
vaststellingswet 1996Stand 2e suppletore begroting 1996Realisatie
1996Realisatie 1995 Uitgaven totaal3 7154 0453 9013 688– personele uitgaven444462453447 –
materiële uitgaven140160160179 –
beleids- en overige uitgaven,3 1313 4233 2883 062waarvan voor:     * industrieel en algemeen technologiebeleid7841 0981 098749* industrie- en dienstenbeleid309330326120* regionaal beleid355306296356 *
diensten, MKB en ordening246245233320 *
buitenlandse economische betrekkingen en exportbevordering285284251255* WIR365380325372 * energiebeleid738724708842* overige uitgaven49555148 *
afrondingsverschil 1        Aangegane verplichtingen
totaal3 7564 5534 2624 309waarvan voor:     * industrieel en algemeen technologiebeleid762931914918* industrie- en dienstenbeleid337674134* regionaal beleid305286286399 *
diensten, MKB en ordening1 0061 0431 009992* buitenlandse economische betrekkingen en exportbevordering368870637459* energiebeleid652659660714 *
overige verplichtingen630688683693 *
afrondingsverschil  – 1       Stand
verplichtingen ultimo  9 55110 069waarvan voor:     * reguliere verplichtingen  4 5914 756* garantie-verplichtingen  4 9605 313     Ontvangsten totaal5 3846 8576 9056 245– ontvangsten uit aardgas4 5005 3185 3914 997– diverse ontvangsten EZ8841 5391 5141 248UitgavenEZ heeft in 1996 relatief veel betaald, zowel ten opzichte van de realisatie
1995 als de oorspronkelijke raming 1996. Deze relatief hoge uitputting is
toe te schrijven aan twee incidentele uitgaven, namelijk de afwikkeling van
de staatsgegarandeerde leningen Fokker ad f 384,4 mln (artikel 02.11)
en de betaling aan de Stichting NedCar ad f 241,7 mln (artikel 03.08).
Indien de uitgaven meerjarig geschoond worden voor vergelijkbare incidentele
posten1 blijkt dat de «reguliere»
uitgaven 1996 ad f 2 901 mln beneden het niveau van de afgelopen
jaren liggen. Zie hiervoor de aansluitende grafiek.Vergeleken met de vaststellingswet is in 1996 f 186 mln meer betaald
dan geraamd, maar na correctie voor incidentele posten blijkt dat bij de «reguliere
uitgaven» f 191 mln minder betaald te zijn, een afwijking van 6%
ten opzichte van de raming. Aansluitend is een globale verschillenanalyse
opgenomen. Dit overzicht geeft een «quick scan» van de voornaamste
ramingsafwijkingen bij de reguliere EZ-uitgaven. De in dit overzicht opgenomen
verklaringen voor de verschillen blijven beperkt tot steekwoorden. De vermelding
van het artikelnummer bij de gespecificeerde posten maakt het echter mogelijk
om de artikelsgewijze toelichting van de Rekening te raadplegen voor een meer
uitgebreide verklaring. tabel 2: verschillenanalyse (vaststellingswet-realisatie)
reguliere uitgaven 1996  raming vast- stel- lings-
wetRea- lisa- tieverschilvoornaamste verklaringabsoluut%artikel/instrumentmlnP&M en overleg633665325%01.61:
apparaat EZ, excl. CBS (o.a. loonbijst.)11      01.62:
apparaat CBS (oa. loonbijstelling)25      subtotaal36Technologie767694– 73– 9%02.02: uitgaven oude verplichtingen VTP– 17     02.03: procedure EU-Cie voor Philips-bijdrage– 80     02.06: uitgaven Marin (VUT), NMi, NNL
e.a.16      subtotaal– 81Industrie67841725%03.03:
uitgaven oude verplichtingen– 13     03.05: opvoeren budget scheepsbouw38     subtotaal25 Regionaal
bel.355284– 71– 20%04.05:
vertraging aanleg O/W-baan Beek– 12     04.08: liquiditeit regio's decentrale
IPR– 19      04.09: m.n. EFRO-cofinanciering,
OZL-progrm.38      subtotaal– 55DMO246214– 32– 13%05.03:
verliesdeclaraties Borgstellingen MKB– 24     subtotaal– 24BEB & export285251– 34– 12%07.05:
extracomptabele reserve TRHIO– 15     07.05: uitgaven Kennisoverdracht MOE– 38     07.05: uitgaven Investeringsbevordering
MOE14      subtotaal– 39Energie738708– 30–
4%09.01-09.12: hogere uitgaven nieuw beleid42     09.31-09.35: lagere uitgaven oud beleid– 73     subtotaal– 31Totaal*30922901– 191– 6%gespecificeerd
verschil– 169* excl. Fokker (02.11); Fes (02.13), NedCar (03.08), EFRO (04.06), Waterschade
(05.07) en WIR (08.01). VerplichtingenIn 1996 is voor een bedrag van f 4 263 mln aan verplichtingen
aangegaan. Dit is f 507 mln meer dan geraamd was in de vaststellingswet.
Net als bij de uitgaven houdt deze hogere realisatie voor een deel verband
met incidentele posten. Het gaat daarbij met name om een Fes-bijdrage van
f 100 mln die via de EZ-begroting toegezegd is aan het MARIN (artikel
02.13). Voor een globaal inzicht in de begrotingsbijstellingen bij de «reguliere
verplichtingenbudgetten» 1996 wordt verwezen naar de aansluitende verschillenanalyses
en de artikelsgewijze toelichting bij de Rekening. Tabel 3: verschillenanalyse (vaststellingswet-realisatie)
reguliere verplichtingen 1996  raming vast- stel- lings-
wetRea- lisa- tieverschilvoornaamste verklaringabsoluut%artikel/instrumentmlnP&M en overig630683538%01.06:
lagere uitgaven wachtgelduitkeringen– 6     01.55: uitvoering EZ-regelingen door Senter26     01.61: apparaat EZ, excl. CBS (o.a. loonbijst.)16     01.62: apparaat CBS (o.a. loonbijstelling)25     subtotaal61Technologie762802405%02.02:
o.a. nw. initiatieven EET, Samenwerking89     02.06: o.a. VUT/Marin, NLR, NMi20     02.07: prijsbijstelling en nieuwe programma's25     02.09: geringer beroep op TOK– 32     02.14: doorschuiven TTi's naar 1997– 50     02.14: overboeken Elektr. snlwg nr. 02.02/02.09– 25     subtotaal27Industrie337441124%03.05:
opvoeren budget scheepsbouw40      subtotaal40Regionaal bel.305276– 29– 9%04.05:
vertraging bij landingsbaan Eelde– 14     04.09: vertraging EFRO-cofinanciering– 15     subtotaal– 29DMO1006986– 20– 2%05.03:
garantieverlening Borgstellingen MKB– 26     subtotaal– 26BEB & export36863726973%07.03:
exportkredietverzekering Ethiopië122     07.03: exportfin.-arrangement Indonesië
(EFI)60      07.05: verruiming budget
TRHIO69      07.05: verruiming budget
PSO13      subtotaal264Energie65266081%subtotaal0Totaal*3756,04118,036210%gespecificeerd
verschil337* Excl. Fokker (02.11), Fes-verplichting MARIN (02.13), EFRO (04.06) en
Waterschade (05.07).Aansluitend zijn per hoofdbeleidsterrein grafieken en toelichtende teksten
opgenomen die een beeld geven van de absolute en relatieve omvang van de individuele
begrotingsposten, alsmede van de verschillen tussen de ramingen bij vaststellingswet
en de realisaties 1996. Hoofdbeleidsterrein 1: Algemeen Grafiek 2: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Algemeen
(mln gldns)Toelichting AlgemeenDe realisaties komen bij alle personele & materiële posten hoger
uit. Deels is dit het gevolg van de in de loop van 1996 aan de ramingen toegevoegde
loonbijstelling voor EZ-personeel. Daarnaast zijn de ramingen voor een aantal
diensten, waaronder het CBS (01.62), verhoogd in verband met werkzaamheden
voor «tweeden» en «derden». Uiteraard leidt dit ook
tot verhogingen bij de ontvangstenbegroting van EZ.De P&M-realisatie bij het kernministerie (01.61) ligt slechts beperkt
boven de raming, omdat enkele verhogingen gedeeltelijk gecompenseerd worden
door een relatief grote onderuitputting van het automatiseringsbudget.De wachtgelduitkeringen (01.06) bleven beneden het voor 1996 geraamde
budget.De vastgelegde verplichtingen inzake opdrachten aan Senter (01.55) liggen
beduidend hoger dan de raming voor 1996. Dit is met name het gevolg van het
reeds in 1996 vastleggen van een aantal uitvoeringsopdrachten die betrekking
hebben op 1997. Dit is dus een zuiver administratief verschijnsel.De overige posten van Algemeen blijven achter bij de raming in verband
met het verdelen van twee administratieve posten (01.03 loonbijstelling en
01.05 budget Onvoorzien) en geringere vergoedingen aan het Europees Octrooibureau
(01.14). Hoofdbeleidsterrein 2: Technologie Grafiek 3: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Technologie
(mln gldns) Toelichting bij TechnologieAls «overgangsjaar» naar het nieuwe Samenwerkingsinstrument
zijn in 1996 verplichtingen aangegaan in het kader van het Clusterbeleid (02.02).
De hiervoor benodigde ruimte is binnen de EZ-begroting vrijgemaakt, met name
ten laste van de budgetten voor andere onderdelen van artikel 02.02, zoals
de Voorbereiding technologische productie (VTP) en de in 1996 beëindigde
regeling PBTS, alsmede ten laste van het budget van het Technische ontwikkelingskrediet
(TOK, 02.09). 1996 was ook het eerste jaar voor de subsidieregeling Economie,
Ecologie en Technologie (EET, 02.02). Hiervoor is in 1996 voor een bedrag
van f 46 mln aan verplichtingen gerealiseerd. De benodigde ruimte werd
in de loop van 1996 aan de EZ-begroting toegevoegd.De realisatie bij de Internationale ruimtevaartprogramma's (02.07) steekt
uit boven de raming in verband met een bijstelling voor de prijs- en wis-
selkoersontwikkeling en de deelname aan enkele nieuwe programma's.Ook gingen dit jaar de nieuwe initiatieven Kredietregeling Elektronische
Diensten-ontwikkeling (KREDO) en Kredietregeling Milieugerichte Productontwikkeling
(MPO) van start (02.09). De verplichtingenrealisaties bedragen f 8,0,
respectievelijk f 1,5 mln.Ten behoeve van een verlengde afbouw van Fokkertoestellen is een garantie
van f 12,5 mln verstrekt (artikel 02.11).In 1996 heeft het Kabinet besloten om f 100 mln uit het Fes beschikbaar
te stellen voor de financiering van investeringen in het Maritiem Research
Instituut Nederland (Marin, 02.13).In de ontwerp-begroting 1996 was op artikel 02.14 f 75 mln geraamd
ten behoeve van de initiatieven Elektonische Snelwegen (ES) en Technologische
Topinstituten (TTi's), waarvoor het Kabinet bij haar aantreden ruimte voor
heeft gereserveerd. In de loop van 1996 is deze ruimte verdeeld over de artikelen
02.02, 02.09 (ES) en 02.12 (TTi's). De toezeggingen aan de TTi's konden in
1996 evenwel niet afgegeven worden, in verband met het langduriger selectieproces
van de te subsidiëren instituten. De raming en realisatie van artikel
02.12 wijken daarom nauwelijks van elkaar af. Hoofdbeleidsterrein 3: Industrie Grafiek 4: verplichtingen 1996 hoofdbeleidsterrein Industrie
(mln gldns)Toelichting bij IndustrieGedurende 1996 is een budget van f 40 mln vrijgemaakt voor generieke steun aan de zeescheepsnieuwbouwsector (artikel 03.05). Voorts was
ten behoeve van de afwikkeling van de reeds beëindigde Garantieregeling
Particuliere Participatiemaatschappijen nog f 7 mln aan verplichtingenruimte
nodig (03.09).De realisaties bij de vernieuwingsprogramma's bleven wat achter bij de
ramingen (03.03). Hoofdbeleidsterrein 4: Regionaal beleidToelichting bij Regionaal beleidDe realisaties bij de grootste verplichtingenbudgetten komen volledig
overeen met de ramingen per ontwerp-begroting 1996. Bij drie posten zijn er
significante afwijkingen.In verband met vertraging in de besluitvorming rond de verlenging van
de start- en landingsbaan op het vliegveld Eelde kon de voor 1996 voorziene
toezegging opnieuw geen doorgang vinden (04.05).In 1996 is binnen de EZ-begroting ruimte vrijgemaakt voor een terugbetaling
van eerder uit Brussel ontvangen subsidies, naar aanleiding van het –
in de visie van de Europese Commissie – te laat financieel afsluiten
van enkele EFRO-projecten (artikel 04.06).In verband met vertraagde besluitvorming in Brussel inzake Interreg-programma's
werd slechts een deel van de voor EFRO-cofinanciering geraamde ruimte in 1996
benut (04.09). Hoofdbeleidsterrein 5: Diensten, MKB en Ordening Grafiek 6: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Diensten,
MKB en Ordening (mln gldns)*) gezien de aard (garanties) en de omvang (850 mln) zijn bij de BBMKM
kasramingen en -realisaties vermeld, i.p.v. verplichtingengegevens Toelichting Diensten, MKB en OrdeningDe realisatie wijkt bij de meeste posten niet ingrijpend af van de raming
bij ontwerp-begroting. De enkele uitzonderingen zijn toegelicht. Bij de Borgstellingen MKB (05.03) is aanmerkelijk minder uitbetaald dan
voorzien was, omdat er gelet op het gunstige economische getij minder verliesdeclaraties
aan EZ zijn voorgelegd. In 1996 is voor een bedrag van f 824 mln aan
garanties verleend door EZ uit hoofde van de Borgstellingsregeling (geraamd
was: f 850 mln).In de ontwerp-begroting was niet voorzien dat de afwikkeling van de schaderegelingen
naar aanleiding van de watersnood in 1995 nog een nasleep zou hebben in 1996
(05.07).In 1996 zijn met drie participatiemaatschappijen voor technostarters leningovereenkomsten
afgesloten. Uitgegaan was van een groter aantal overeenkomsten (05.08). Hoofdbeleidsterrein 7: Buitenlandse Economische Betrekkingen Grafiek 7: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Buitenlandse
Economische Betrekkingen (mln gldns)Toelichting Buitenlandse Economische BetrekkingenBij het Programma Economische Samenwerkingsprojecten (PESP) en andere
onderdelen van artikel 07.02 ligt de realisatie hoger dan oorspronkelijk geraamd
in verband met de aanbieding van financiële pakketten aan Indonesië
en China en de introductie van het WTO-Trustfund voor minder ontwikkelde landen.In het kader van het hiervoor genoemde financiële pakket voor Indonesië
is het Exportfinancieringsarrangement Indonesië (EFI) geïntroduceerd
(07.03). Voorts is in de loop van 1996 een individuele exportkredietverzekering
voor de leverantie van kapitaalgoederen aan Ethiopië (07.03) afgegeven.De realisatie van de verplichtingen voor Kennisoverdracht gericht op Midden-
en Oost-Europa (07.05) komt – bezien op totaalniveau vrijwel overeen
met de raming bij ontwerp-begroting 1996. Wèl is wat meer ruimte ingezet
voor het Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO) en wat minder voor de Multilaterale
projecten en de Trustfunds.Voor Investeringsbevordering gericht op Midden- en Oost-Europa (07.05)
is aanmerkelijk meer gerealiseerd dan voorzien. Alle instrumenten (IFMOE,
TRHIO, Lease en IBTO) vertonen een hogere realisatie, maar deze is verreweg
het grootst bij de Tijdelijke Regeling Herverzekering Investeringen Oost-Europa
(TRHIO). Deze verruiming van de mogelijkheden voor het verstrekken
van herverzekeringen voor investeringsrisico's kwam tot stand door het besluit
om de minimaal aan te houden kasdekking voor schades op te trekken tot 1 : 5,5. Hoofdbeleidsterrein 9: Energie Grafiek 8: verplichtingen hoofdbeleidsterrein Energie
(mln gldns)*) exclusief de beleidsmatig niet relevante doorsluisposten COVA (09.21)
en EBN (09.22) **) om zuiver administratieve verschillen te vermijden is de
bijdrage aan ECN die in de ontwerp-begroting verdeeld was over de artikelen
09.01, -.02, -03 en -.04 in deze grafiek gepresenteerd onder artikel 09.05,
waar de bijdrage uiteindelijk verantwoord is Toelichting EnergieZowel bij artikel 09.01 als bij artikel 09.02 ligt de realisatie van verplichtingen
per saldo wat hoger dan oorspronkelijk geraamd (respectievelijk f 7 en
f 8 mln). Bij de onderliggende instrumenten en programma's van beide
artikelen hebben zich wel significante herallocaties voorgedaan. Zo is bij
artikel 09.01 meer ruimte ingezet voor de Novem-programma's Woningbouw en
Diensten en minder voor de Tenderregeling Industriële energiebesparing
(TIEB). Bij artikel 09.02 is meer verplichtingenruimte besteed aan de onderdelen
Warmtepompen en het programma Energiewinning uit afval en biomassa en minder
aan de onderdelen ZON-Thermisch, ZON- Photovoltaïsch en Windenergie.De afwijkingen tussen raming en realisatie bij de overige artikelen zijn
klein of beleidsmatig niet relevant. Ontvangsten Grafiek 9: ontvangsten EZ, excl. aardgas, WIR, EBN en
COVA (mln gldns)Toelichting ontvangstenIn 1996 is beduidend meer ontvangen dan voorzien. De majeure meevallers
zijn de opbrengsten uit de verkoop van de aandelen DAF (03.03) en DSM (03.06).Bij de meer reguliere ontvangsten van EZ zijn substantiële meevallers
opgetreden bij de ontvangsten uit hoofde van het Technisch ontwikkelingskrediet
(02.02) en de Borgstellingen MKB (05.01).De niet geraamde ontvangst bij artikel 02.04 bestaat in hoofdzaak uit
een desaldering (verrekening bijdrage Defensie inzake Fokker) en is geen budgettaire
meevaller.De lagere ontvangsten bij de Staalindustrie (03.01) en Casino's (05.12) vloeien voort uit afdrachten die niet in 1996, maar op latere momenten
plaatsvinden. De tegenvaller in 1996 wordt derhalve in latere jaren goedgemaakt.Bij de aardgasbaten (niet-Fes deel en niet-belastingontvangsten) op de
EZ-begroting is een meevaller van f 891 mln opgetreden, dankzij een grotere
afzet door de stenge winter 1995/1996 en een hogere prijs in verband met de
gestegen olieprijs en dollarkoers. III. Financieel beheer Inleiding1996 kenmerkte zich in voorname mate door de in productieneming per 1
juni, van het nieuwe financieel-administratieve systeem ter ondersteuning
van het gedecentraliseerde – financieel beheer, de begrotingsvoorbereiding
en de verantwoording, het FAS.De forse inspanningen voorafgaande aan die datum, zijn gevolgd door eveneens
nogal wat energie en creativiteit eisende werkzaamheden om de onvermijdelijk
optredende «kinderziekten» te verhelpen.Veel capaciteit is tevens opgegaan aan het ontwikkelen van (doelmatigheids)kengetallen.Bij het CBS is een start gemaakt met het ontwerp en de ontwikkeling van
een geïntegreerd systeem (op basis van een standaardpakket) ter ondersteuning
van de bedrijfsvoering: planning, budgettering, financieel beheer, tijdschrijven,
etc..De overgang van CDIU naar de belastingdienst en de fusie van de RGD met
TNO-geo, vroegen veel financieel-administratieve aandacht. De AO (structuur en werking)Dynamische organisaties en processen veroorzaken een voortdurende noodzaak
tot het actualiseren van de AO en het toetsen van de naleving. Voorts vergt het vergroten van de efficiency van (beheers)processen dat
er nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan de transparantie ervan: planmatige
benadering op basis van risico-analyses, het schriftelijk rapporteren en het
zichtbaar repareren van onvolkomenheden, het ordenen en toegankelijk maken
van bevindingen, zodat de navolgende schakels in de toezicht- en controleketen
gebruik kunnen maken van de zichtbare uitkomsten van de werkzaamheden in de
voorfase(n).De AO van het CPB is geheel kritisch herijkt en afgerond beschreven.Het CBS heeft nog de nodige energie te stoppen in het goed ordenen en
zichtbaar laten werken en maken van het debiteurenbeheer en de tijdschrijfactiviteiten
bij werken voor opdrachtgevers.Het project- en verplichtingenbeheer heeft opnieuw de benodigde aandacht
gehad.Bij projecten (en dus ook bij projectbeheer) is sprake van externe effecten:
de opstart en de doorloop van gesubsidieerde projecten is veelal mede afhankelijk
van vergunningen, meedoen van c.q. samenwerken met derden, marktontwikkelingen,
stand van de technologische kennis in bedrijven, etc.. Het interne projectbeheer
is er op gericht om periodiek de noodzaak van het openstaan van verplichtingen
te scannen. Het is een aanvulling op de individuele aandacht die lopende projecten
krijgen en dient als een soort vangnet. AutomatiseringZoals gemeld is het nieuwe systeem ter ondersteuning van het financieel
beheer in ruime zin, per 1 juni operationeel. Daaraan gekoppeld is een inkoopondersteunende
applicatie.In ontwikkeling is een applicatie voor «human resource management»
binnen datzelfde standaardpakket.Diverse onderdelen van de rijksoverheid werken samen door uitwisseling
van ervaringen met en kennis van het toepasbaar maken van de ruime functionaliteit
van dit standaardpakket. Daarmee wordt ook bereikt dat betrokken onderdelen
gezamenlijk opereren naar de leverancier toe. KengetallenFormulering en operationeel maken van ramings -en doelmatigheidskengetallen
zijn in 1996 zodanig geweest, dat er geen grote wijzigingen en aanvullingen
meer in het verschiet liggen. In aansluiting op de rijksbrede aanpak zal in
1997 en volgende jaren de ontwikkeling van kengetallen op het vlak van doeltreffendheid
de aandacht op eisen.Belangrijk is nu vooral de waarborging van de integriteit van de gegevensverzameling
ter staving van de realisatiebeschrijving. Het interpreteren van kengetallen
en de hantering ervan als sturingsfactor, is een derde aspect in het drieluik
van de invoering ervan.Afwijkingen tussen planning ( = begroting) en de realisatie vergt toetsing
aan (veelal nog te ontwikkelen) normen. Planning & controlcyclusHet meer transparant maken van de planning en de realisaties van de apparaatskosten
ten behoeve van management- en beheersdoeleinden, is het doel van de planning
en control cyclus die sedert drie jaar binnen EZ wordt gehanteerd.Deze cyclus kent een drietal fasen: het werkplan, de managementrapportage
(marap) en de jaarrapportage (jarap).De toepassing betreft nu nog de zelfstandige diensten en de centrale directies.
Invoering bij de beleidsonderdelen is in voorbereiding. Een eerste stap is
het voornemen in 1997 te komen tot een decentralisatie van het geïntegreerde
personeelsbeheer op DG-niveau. Een belangrijke voorwaarde bij deze voorbereiding
vormt invoering van integrale managementverantwoordelijkheid voor apparaatskosten.Alle fasen van de planning en control cyclus (werkplannen, maraps, jaraps)
zoals die nu geldt voor de zelfstandige diensten en de centrale directies,
zijn gestructureerd volgens het navolgende model:– (strategische) doeleinden van het onderdeel,– omgevingseffecten die een rol spelen,– beschrijving van de primaire processen,– interne organisatorische zaken, prestaties en producten– opleidingsplanning,– informatiseringsplannen,– de totale capaciteits (apparaatskosten) inzet.In de ontwikkeling past het streven naar sturing door het centrale departementale
management op output/prestaties, die ook gekoppeld zijn aan de inzet (input)
van apparaatsmiddelen.Kritische succesfactoren (waarin moet een onderdeel echt goed zijn om
de bestaansreden waar te maken?) zijn in ontwikkeling en moeten uiteindelijk
een belangrijke rol spelen in de communicatie tussen ambtelijke departementale
top en de decentrale, integraal verantwoordelijke managers. Opmerkingen van de Algemene Rekenkamer over de financiële
verantwoording 1995Naar aanleiding van de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer over de
financiële verantwoording 1995 (Kamerstukken II 1995/96, 24 830,
nrs. 1–2, blz. 172) zijn in de toelichting op de Saldibalans de uitstaande
garantieverplichtingen afzonderlijk weergegeven, zijn de majeure bijstellingen
van verplichtingen gespecificeerd en is de post deelnemingen verbijzonderd.Voorts zijn de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde verschillen
in de financiële verantwoordingen van Senter en EZ weggenomen. IV. Voorkoming misbruik en oneigenlijk gebruikHet geheel van de door EZ getroffen maatregelen biedt een voldoende waarborg
voor een doeltreffende bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O).
Zie hiervoor onder meer de diverse rapportages aan de Tweede Kamer (Kamerstukken
II, 22 150, nrs. 5 en 11).Een belangrijk aspect bij M&O is de juistheid van de door derden aangeleverde
gegevens. Deze gegevens worden bij het beleidsinstrumentarium van EZ gewaarborgd
door controle (gecertificeerde jaarrekeningen van de aanvragers en accountsverklaringen
bij eindafrekeningen). Op deze wijze wordt de kans op M&O zoveel mogelijk
beperkt.In 1995 is het initiatief genomen tot een actualisatie van de M&O-gevoeligheid
van het beleidsinstrumentarium. Daarbij is het accent gelegd op het aspect
«derdengegevens». Deze actualisatie is in 1996 afgerond en leidde
opnieuw tot de conclusie dat de getroffen maatregelen een voldoende waarborg
vormen. Omdat het beleidsinstrumentarium een dynamisch geheel is, met wijzigingen
in bestaande instrumenten en de introductie van nieuwe initiatieven, wordt
de exercitie periodiek – in beginsel jaarlijks – herhaald. Begin
1997 is een nieuw actualisatieronde in gang gezet.Rijksbreed geldt dat zowel de uitvoering van de uitkerings- en wachtgeldregelingen
als de BTZR (Besluit Tegemoetkoming Ziektekosten Rijkspersoneel) bijzondere
aandacht vragen ter voorkoming van M&O. Bij de uitvoering in 1996 zijn –
voor wat betreft de uitgaven die ten laste komen van de EZ-begroting geen
afwijkingen van materieel belang waargenomen. V. Grondslagen van de financiële verantwoording AlgemeenDe structuur van de financiële verantwoording van het ministerie
dient in samenhang te worden gezien met de van toepassing zijnde wettelijke
regelingen en voorschriften.De financiële verantwoording is opgesteld overeenkomstig de artikelen
65, 66, 67 en 69 van de Comptabiliteitswet.Voorzover niet anders vermeld, worden de activa en passiva gewaardeerd
tegen nominale waarde.Aanschaffingen van materiële vaste activa worden als uitgaven van
het dienstjaar aangemerkt en worden derhalve niet geactiveerd.De intra- en extra comptabele vorderingen en schulden en de financiële
rekeningen van de diensten behorende tot het ministerie zijn in de saldibalans
samengevoegd met die van het ministerie. Uitgaven en ontvangstenDe begrotingsuitgaven en ontvangsten zijn verantwoord volgens het kasstelsel.
Voorschotten op subsidies worden derhalve in het jaar van betaling als uitgaven
ten laste van de desbetreffende begrotingsartikelen geboekt. Terugbetalingen
op betaalde voorschotten worden ten gunste van het desbetreffende begrotingsartikel
in de ontvangstenbegroting gebracht in het jaar van terugontvangst.Verrekeningen met andere ministeries vinden eveneens plaats op basis van
het kasstelsel. Bepalend voor het dienstjaar is de valutadatum waarop de boeking
door de Rijkshoofdboekhouding is verwerkt.Onder de beperkende bepalingen van artikel 23 van de Comptabiliteitswet
bestaat de mogelijkheid uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverband te
verantwoorden. Dit betreft met name met derden te verrekenen uitgaven en ontvangsten. VerplichtingenVerplichtingen in de projektadministratie van het FAS1 blijven als verplichtingen geregistreerd totdat met de belanghebbende
een definitieve eindafrekening is opgemaakt.De garantieverplichtingen zijn, afhankelijk van hun aard opgenomen voor:– het bedrag van het feitelijk risico (borgstellingskredieten);– het bedrag van de restantverplichtingen (exploitatie-, lening
en financieringsgaranties);– het nominale bedrag waarvoor de garantie is afgegeven. Extra-comptabele vorderingen en schuldenDe vorderingen en schulden (inclusief leningen) zijn voor de nominale
waarde opgenomen. Als gevolg van wettelijke voorschriften inzake buiten invorderingstelling
en afboeking, is een afwaardering wegens vermoedelijke oninbaarheid niet toegestaan.Rente-opboekingen vinden plaats per valutadatum. DeelnemingenDe deelnemingen zijn opgenomen voor de verkrijgingswaarde. Herwaardering,
bijvoorbeeld op grond van zichtbare balanswaarden, vindt niet plaats. Het
op bijlage 3 gepresenteerde overzicht van de deelnemingen geeft een beeld
van alle door EZ beheerde deelnemingen met vermelding van de grootte van het
gestorte aandelenkapitaal ultimo 1996 en de opbrengst in 1996 (bedragen x
f 1 mln). De ontvangen dividenden zijn verantwoord op de ontvangstenartikelen
van EZ. AfrondingenIn de stukken worden veel bedragen afgerond weergegeven, in duizenden
of miljoenen guldens. Afronden gebeurt in principe volgens de gebruikelijke
regel (dus f 500,00 en meer naar boven afronden op f 1000,00, minder
dan f 500,00 afronden naar beneden).De rekening, ten aanzien van het onderdeel uitgaven en verplichtingen,
vormt daarop een uitzondering. Om te voorkomen dat de slotwet minder ruimte
bevat dan gerealiseerd is, wordt daar in kolom 5 «realisatie verplichtingen
en uitgaven» bij ieder artikel steeds naar boven afgerond. Dus f 0,01
(1 cent) wordt afgerond op f 1000,00.In de tabellen in de toelichting op de rekening zijn deze afgeronde bedragen
ook opgenomen. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING UITGAVEN 01.00 ALGEMEEN Artikel 01.03 Loonbijstelling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 19963 8183 818Realisatie 1996–– Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 3 818– 3 818Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Bij eerste suppletore begroting is de, door het Ministerie van Financiën
uitgekeerde, loonbijstelling van f 7,401 mln aan dit artikel toegevoegd.
Bij tweede suppletore begroting is dit artikel geheel leeggeboekt in verband
met de verdeling van de loonbijstelling over de EZ-begroting. Onderstaande
tabel geeft een specificatie van deze verdeling.   (x
f 1000) 01.61Apparaatsuitgaven EZ (incl. CBS)– 4 82301.55Agentschap Senter– 865 02.05InnovatieCentra– 38502.06NNI (incl. VUT)– 16 02.06VUT
NNI– 410 02.06Marin– 25 02.06VUT
Marin– 2 030 02.06TNO– 72702.12STW– 286 05.01IMK– 27905.01KNOV/NCOV– 63 05.02EIM– 12105.12NBT– 410 05.22NMi– 28109.05ECN– 621 09.05VUT ECN– 102 Aanvulling t.l.v. 01.0698  Aanvulling
loonbijstelling 1996 instituten127  Totaal– 11 219Artikel 01.04 Prijsbijstelling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996––Realisatie 1996–– Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd––Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Bij eerste suppletore begroting is een negatieve prijsbijstelling uitgedeeld (- f 7,59 mln). Hiervoor is bij tweede suppletore
begroting compensatie geleverd binnen de EZ-begroting. Artikel 01.05 Onvoorzien Verplichtingen en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996774774 Realisatie
1996–– Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd– 774– 774Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Bij tweede suppletore begroting is dit artikel met f 0,15 mln verlaagd
in verband met een overboeking naar het Ministerie van Algemene Zaken voor
de Stichting Nederland Wereldtentoonstellingen en met f 0,136 mln in
verband met een budgetoverheveling naar artikel 01.61, onderdeel materieel.
De resterende ruimte is vrijgevallen. Artikel 01.06 Uitgaven post-actief personeel Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 199629 88129 881Realisatie 199623 65623 656 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 6 225– 6 225Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen Bij tweede suppletore begroting 1996 is de raming verlaagd met f 6,9
mln in verband met de verwachtte daling van de wachtgeldkosten. Deze daling
werd voornamelijk mogelijk gemaakt door enerzijds de gewijzigde toerekeningssystematiek
waardoor de instroom van wachtgelders teruggedrongen werd en anderzijds een
voortgaande uitstroom. Uiteindelijke bleek de daling f 0,7 mln minder
te bedragen dan geraamd. Toelichting realisatie 1996 Kengetallen  raming
1996realisatie 1996 Wachtgeld (verplichtingen x f 1 mln)29 63123 347Aantal wachtgelders ultimo van het jaar508463Met ingang van 1996 worden de ontslaguitkeringen aan post-actieven behorende
tot de sector Rijk, verricht door USZO. USZO is een privaatrechtelijke instelling
waarin ook de voormalige Dienst Uitvoering Ontslaguitkeringsregelingen is
opgegaan. De controle van USZO is ingaande 1996 opgedragen aan de gemeenschappelijke
accountantsdienst ABP/USZO (GAD). Als resultaat zal per departement een verklaring
worden verstrekt over de in rekening gebrachte programma-uitgaven. Daarnaast
komt er één accountantsverklaring bij de in rekening gebrachte apparaatskosten. De AD van BIZA voert een review uit op de controle
van de GAD.De controle op deze kosten over de afgelopen jaren had als uitkomst, dat
onzekerheden en onjuistheden werden geconstateerd inzake de programma-uitgaven.
Blijkens de beschikbare informatie is deze problematiek ook in 1996 nog actueel.
De controlebevindingen over 1996 waren bij het opmaken van deze verantwoording
nog niet beschikbaar. Artikel 01.13 Bijdragen verstrekt aan internationale organisaties Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 19962 8212 821Realisatie 19962 2212 221 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 600– 600Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen De onderschrijding wordt verklaard door twee mutaties die bij tweede suppletore
begroting 1996 zijn geautoriseerd. Het betrof hierbij enerzijds een verhoging
in verband met een stijging van de contributie OMPI/WIPO (f 0,019 mln)
en anderzijds een daling bij de vergoedingen aan het EOB ten behoeve van pensioenuitgaven
van oud-EOB medewerkers (f 0,619 mln). Artikel 01.14 Adviezen verstrekt door het Europees Octrooibureau Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 19968 9008 900Realisatie 19965 6475 647 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 3 253– 3 253Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen De onderschrijding van de uitgaven aan adviezen EOB wordt voor een belangrijk
deel verklaard door de mutatie die bij tweede suppletore wet 1996 werd aangebracht.
Daarbij is de raming verlaagd met f 1,4 mln in verband met minder ingediende
verzoeken voor adviezen op nieuwheidsonderzoeken dan verwacht. Het resterende
overschot wordt met name veroorzaakt door het achterblijven van het aantal
door het EOB uitgebrachte adviezen (verwerkingssnelheid van de verzoeken). Toelichting realisatie 1996 Kengetallen  raming
1996realisatie 1996 Budget (verplichtingen x f 1 mln)8,9005,647Aantal adviezen2 6201 592 Gemiddeld budget
per advies0,00340,0035Toelichting op kengetallenDe lichte stijging van het gemiddelde budget per advies wordt veroorzaakt
door een stijging van de tarieven die door het EOB in rekening worden gebracht.
De daling van het aantal adviezen is hierboven reeds toegelicht. Artikel 01.55 Bijdrage aan het agentschap Senter Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 199632 62632 767Realisatie 199658 87642 984 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 26 250+ 10 217Toelichting realisatie 1996In 1996 is het budget voor de uitvoeringskosten van het door Senter uitgevoerde
EZ-instrumentarium met ruim f 26 mln verhoogd. Voor het overgrote deel
is de dekking hiervoor afkomstig uit de bestaande beleidsbudgetten.Onderstaande tabel geeft een overzicht van de realisatie en raming van
de uitvoeringskosten op verplichtingenbasis, uitgesplitst naar de verschillende
Directoraten-Generaal: (bedragen
x f 1 000)raming 1996realisatie 1996verschilDG Industrie & Diensten17 64035 291+ 17 651DG Economische Structuur5 14512 193+ 7 048DG Energie5 7535 135– 618 DG
Buitenlandse Economische Betrekkingen4 0886 257+ 2 169Totaal32 62658 876+ 26 250Naast de vastlegging van het reguliere budget heeft DG I&D nog f 1,7
mln aanvullend verplicht voor de uitvoering van het instrumentarium 1996.
Verder is f 16 mln verplicht voor de uitvoering van de instrumenten ten
behoeve van 1997, waarvan f 11 mln voor de WBSO.De overschrijding bij het DG ES wordt veroorzaakt door een aanvullende
verplichting van f 2,8 mln voor de uitvoering van de WBSO-1996, alsmede
de vastlegging van de verplichting voor de uitvoering van de IOP-regeling
voor het jaar 1997 met f 3,2 mln.Door DG BEB is in 1996 voor de instrumenten PSO en BSE aanvullend f 1,4
mln verplicht. Daarnaast is eind 1996 nog f 0,7 mln verplicht voor de
uitvoeringskosten van het Joint Implementation Centre. Artikel 01.61 Personeel en materieel EZ, exclusief CBS Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996306 963309 913Realisatie 1996323 219320 909 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 16 256+ 10 996Toelichting realisatie 1996 (x f 1 000)verplichtingenuitgavenArtikelonderdeelbegrotingrealisatieverschilbegrotingrealisatieverschilPersoneel      * kernministerie incl. buitendiensten en
excl. CBS216 027223 8527 825216 027223 4817 454Materieel      * Kernministerie29 76632 9553 18929 76632 8223 056* Automatisering16 78811 921– 4 86719 57313 016– 6 557* Voorlichting6 5218 0391 5186 8946 049– 845* Accountantsdienst13 4652 771– 6943 4653 400– 65* Externe opdrachten div. 4203 3252 9055292 3091 780* AEP en secretaris generaal2 3261 764– 5621 6261 492– 134* BIE6 4648 8982 4346 4648 3661 902* CPB3 7524 5197673 7524 519767* ECD5 6936 3206275 6936 320627* SodM1 4241 399– 251 4241 614190* RGD12 73914 5691 83013 12215 8752 753* CDIU1 5781 617391 5781 61739* NMa01 2701 27002929Totaal306 963323 21916 256309 913320 90910 9961 Incl. inhuur. PersoneelDe overschrijding zoals gepresenteerd in bovenstaand overzicht wordt voor
het overgrote deel bepaald door wijzigingen die bij eerste en tweede suppletore
begroting 1996 werden geautoriseerd (f 9,97 mln). Het betrof ondermeer
loonbijstelling, enkele desalderingen en overhevelingen van artikel 01.06
(post actief personeel). Het overschot dat dan resteert, is opgebouwd uit
diverse mee- en tegenvallers op de onderliggende artikel-onderdelen. MaterieelDe overschrijding op het onderdeel Materieel kernministerie wordt voor
het overgrote deel veroorzaakt door een aantal mutaties die bij tweede suppletore
begroting 1996 werden geautoriseerd (f 2,0 mln). Deze hadden onder meer
betrekking op een overheveling ten behoeve van automatisering, een overheveling
van de Rijks Gebouwendienst en een verhoging van het budget ten behoeve van
de aanschaf van kantoormeubilair. De overschrijding die resteert is het saldo
van diverse kleinere mee- en tegenvallers. De twee meest omvangrijke daarvan
zijn een besparing op de uitgaven aan beveiliging als gevolg van het afsluiten
van een nieuw, goedkoper contract (f 0,6) en hogere uitgaven aan woon–werkverkeer
(f 1,2 mln) welke deels een administratief-technische achtergrond heeft
en deels veroorzaakt wordt door wijziging van het betaalmoment van het contract
met de NS (vervoers managementplan). De onderschrijding op het onderdeel Automatisering wordt veroorzaakt door
het niet of slechts gedeeltelijk starten van enkele ontwikkelingsprojecten.Het onderdeel externe opdrachten is bij de tweede suppletore begroting
verhoogd met f 2,9 mln voor extra inhuur van externe adviseurs, onder
andere in verband met de verkoop van aandelen DSM.Wat betreft de overige materiële onderdelen wordt nog nader ingegaan
op de onderdelen Voorlichting, BIE, CPB, ECD, SodM, RGD en CDIU. apparaatsuitgaven
kernministerie (verplichtingen x f 1 000)  begroting
1996realisatie 1996 a) Personeel (excl. buitendiensten)125 495128 985b) Interne zaken29 76632 955 – huisvestingskosten3 9154 958– bewaking3 3502 939 – schoonmaak
gebouwen1 2951 067 – telefoon1 9251 863– drukwerk/portikosten4 9004 491 –
reis- en verblijfkosten8 2659 270 – kantine1 9001 839– aanschaffingen1 9962 530 –
algemene uitgaven2 2203 998 c) Automatisering16 78811 921d) Centraal voorlichtingsbudget6 5218 039 e)
Budget tbv externe opdrachten/studies4203 325 f)
Budget materieel departementale AD386331 Totaal179 376185 556Kengetallen KernministerieBudget
personeel1Budget materieel1Personeel
in fteGem. budget per fte (bedragen x f 1
mln)begrotingrealisatiebegrotingrealisatiebegrotingrealisatiebegrotingrealisatieAlgemene leiding1,51,90,70,617,116,80,130,15Beleidsontwikkeling en uitvoering:        – Industrie
en diensten24,825,311,710,9248,5250,50,150,14– Economische structuur24,724,810,710,2242,7246,20,150,14– Energie12,612,65,05,3125,1126,10,140,14– Buitenlandse economische betrekkingen515,715,35,16,3139,0148,00,150,15– EVD10,110,83,74,5128,0126,50,110,12Ondersteuning:        – algemene economische politiek3,53,61,21,137,036,70,130,13– voorlichting23,33,42,83,137,238,20,160,17– interne zaken8,99,26,54,4146,0143,10,110,10– financiën36,35,81,81,869,560,60,120,13– accountantsdienst43,03,00,80,632,033,00,120,11– personeel, organisatie en informatie7,38,13,52,888,298,20,120,11– juridische zaken23,83,81,81,134,534,50,160,14Overig:        – Overige personeelsuitgaven93,698,7      – Overige materiële uitgaven  0,95,6    – Opleidingsplaatsen    41,114,2  Totaal219,1226,356,258,31 385,91 372,6  1 Het totaal van de personele en de materiële uitgaven
in 1996 is het totaal van respectievelijk de onderdelen 010 t/m 070 en de
onderdelen 110 t/m 160.2 Van de ondersteunende diensten valt het gemiddelde apparaatsbudget
per fte van deze twee ondersteunende hoger uit. Bij voorlichting bevat het
materiële budget eveneens het centrale voorlichtingsbudget en bij juridische
zaken bevat het materiële budget eveneens de proceskosten.3 Directie Financiën en Financiering & Deelnemingen.4 Exclusief externe accountants.5 Inclusief dienst Herijking (4 fte). VoorlichtingDe begrote voorlichtingsbudgetten bleken goed te zijn ingeschat. Met uitzondering
van de EZ-brede voorlichtingsactiviteiten, waarop een volledige uitputting
is gerealiseerd, zijn de beleidsbudgetten nagenoeg volledig uitgeput, bijna
98%.De realisatie is als volgt: (x
f 1 000)VerplichtingenUitgaven –
communicatieprojecten DG-BEB157116 – communicatieprojecten
DG-E881793 – communicatieprojecten DG-ES2 8851 818– communicatieprojecten DG-I&D2 3221 718– EZ-brede voorlichtingsprojecten1 7931 604afronding1– Totaal8 0396 049Onderstaand overzicht is een weergave van het aantal begrote voorlich-
tingsprojecten ten opzichte van het gerealiseerde. Beleidsonderdeelbegrootgerealiseerd– DG BEB18 + 417 – DG E15 + 213– DG ES23 + 221 – DG I&D22 +
118 – EZ-breed2222Aan de 18 voorgenomen DG BEB-projecten zijn in de loop van 1996 vier projecten
toegevoegd. Deze aanvullingen betroffen de BEB-organisatiebrochure na de herijking,
de handleiding Staatssteun, de brochure instrumenten voor «Internationaal
Ondernemen» en de advertentiekosten conferentie Midden en Oost-Europa.
Een vijftal projecten werd uiteindelijk niet uitgevoerd vanwege nog lopende
discussies over «thema's en regio's» en terughoudendheid als gevolg
van discussies rond de herijking. Het realisatiepercentage van de verplichtingen
was 92,4%.Naast de 15 begrote projecten bij DG E leidden actuele ontwikkeling in
1996 tot het opnemen van 2 extra projecten. Het ene project betrof de communicatiestrategie
van DG E en het andere betrof de Energie-investeringsaftrekregeling. Van de
begrote projecten zijn er vier niet tot uitvoering gekomen. De projecten hadden
betrekking op energiebesparing en ketenbeheer in de industrie. De programma-overeenkomsten
met Novem voorzagen al in een efficiëntere vorm hierin. Voorts zijn een
tentoonstelling over bodemverzakkingen en voorlichting over de wet Energiedistributie
niet uitgevoerd; de tijd was hier niet rijp voor. Het realisatiepercentage
van de verplichtingen bedroeg 96,3%.De 23 voorgenomen DG ES-projecten zijn in 1996 met twee projecten aangevuld.
Deze hadden betrekking op de Nieuwe wet Kamers van Koophandel en de Starterskrant.
In totaal zijn 21 projecten vormgegeven. Niet alle uitgevoerde projecten hebben
tot uitgaven geleid. Het bleek namelijk mogelijk om ruimte te vinden in de
afzonderlijke projectbudgetten. Het budget van de niet gerealiseerde uitgaven
is aangewend ter financiering van de twee nieuwe projecten. Het realisatiepercentage
van de verplichtingen bedroeg 95,8%. Bij DG I&D waren 22 projecten begroot. In de loop van 1996 is daar
de engelstalige ruimtevaartbrochure bijgekomen, doch deze is vertraagd en
wordt nu in mei 1997 verwacht. Voorts zijn vier projecten die betrekking hadden
op kwaliteitszorg, normen, certificering en open grenzen naar 1997 doorgeschoven.
Het hierdoor vrijvallend budget is extra aangewend voor Elektronische Snelwegen
en Milieutechnologie. Het realisatiepercentage van de verplichtingen bedroeg
98,9%.De EZ-brede communicatie-activiteiten worden gevormd door de kernactiviteiten
zoals persvoorlichting, speeches en interne en externe informatievoorziening
via bladen, magazines en elektronische media. Daarnaast verdienen enkele ontwikkelingen
aparte vermelding. Zoals het P&O-Jaarbulletin 1995, de uitbreiding van
de EZ-winkel op Internet en de directeurenconferentie ter bevordering van
de interne communicatie. Bureau voor de Industriële Eigendom materieel (verpl. x f 1 000)begrotingrealisatieverschilhuisvestingkosten1 6302 293663 bureaukosten6521 021369reis- en verblijfkosten19524247 automatisering1 538748– 790overig algemeen2 2231 509– 714kantinekosten789921 aanschaffingen1482 9862 838totaal6 4648 8982 434Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996De overschrijding van het materiële budget bedraagt f 2,4 mln.
Hiervan is bij tweede suppletore begroting 1996 reeds f 1,6 mln geautoriseerd.
Het betrof met name aanvullende budgetten voor investeringen in o.a. automatisering
(aanschaffingen in technische infrastructuur en geautomatiseerde bibliotheek-
en verkoop administraties), kantoormeubilair en hogere overige apparaatskosten.
De resterende overschrijding wordt veroorzaakt door het opstarten van een
project met het oogmerk het efficienter toegankelijk maken van (inter)nationale
octrooi-informatie op CD-rom en informatie uit het octrooiregister. Het betreft
hier met name investeringen (aanschaffingen) in hardware en inhuur van externe
expertise ten behoeve van de ontwikkeling van daarvoor benodigde software. Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1 mln)  begrotingrealisatiebegrotingrealisatieProdukt en/of activiteit     – Publicaties8,03,51,240,47– Adviezen6,014,00,440,43 –
Informatie verstrekken34,034,00,590,54 –
Instandhouden rechten20,028,0–– –
Verlenen rechten25,027,5–– –
Overig98,068,54,197,46 Totaal materieel  6,468,90Totaal personeel191,0175,515,1214,85 Gemiddeld
budget per fte  0,110,14Toelichting op kengetallenHet verschil ten aanzien van de personele omvang wordt veroorzaakt door
de gevolgen van de reorganisatie van het BIE. Per saldo is de formatieve omvang
van het Bureau teruggebracht naar 175,5 fte. De relatief beperkte daling van
de personele kosten wordt veroorzaakt door tussentijdse bijstellingen zoals
de loonbijstelling. Voor een onderbouwing van de verschillen ten aanzien van
het materiële budget wordt verwezen naar de boven gegeven uitsplitsing
naar kostensoorten. De personele en materiële mutaties leiden per saldo
tot een stijging van het gemiddelde budget per fte. Centraal Planbureau materieel (verpl.
x f 1 000)begrotingrealisatieverschilhuisvesting46048424 bureaukosten780776– 4reis- en verblijfkosten30032626 automatisering1 8021 637– 165overig algemeen1501 034884 kantinekosten1801877aanschaffingen8075– 5 totaal3 7524 519767Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Bij tweede suppletore begroting is f 0,424 mln toegevoegd aan de
begroting van het CPB ten gunste van de post overige algemene kosten. Dit
bedrag is het gevolg van de administratieve afwikkeling van in voorgaande
jaren gepleegde fraude. De resterende overschrijding van f 0,46 mln op
de post overige algemene uitgaven is het gevolg van directe kosten verbonden
aan werken voor derden, waarvoor ook ontvangsten zijn gerealiseerd. De onderschrijding
op automatiseringskosten wordt veroorzaakt door lagere investeringskosten.
 Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1 mln)  begrotingrealisatiebegrotingrealisatieActiviteiten:     – Centraal Economisch Plan7,512,00,200,34– Macro-economische Verkenning5,55,00,140,14– Tussenrapportages/CPB-report1,52,00,040,05– Beleidsondersteuning4,53,00,120,08 –
Databeheer, onderhoud instrumentarium15,512,50,410,36– Conjunctuursignalering2,02,00,050,05– Commissies, vergaderingen3,53,00,090,08– Externe contacten4,03,00,110,08 –
Diversen4,06,50,110,19 – Onderzoeksprojecten48,055,01,261,56– Onderzoeksprojecten voor derden14,015,00,210,43– Ondersteunende diensten (incl. leiding)39,040,01,021,14Totaal materieel  3,754,52 Totaal personeel149,01159,01, 213
,7016,61 Gemiddelde budget per fte  0,120,131 Inclusief personeel (14 fte) gefinancierd uit inkomsten van
derden.2 Totaaltelling is inclusief de toegerekende uren van stagiaires,
contractanten e.d. Tussen deze uren en de geraamde inzet van 149,0 fte is
in de realisatiecijfers geen onderscheid te maken. Toelichting op kengetallenDe inzet ten behoeve van het Centraal Economisch Plan is als gevolg van
het verbreden van de economische verkenning tot het jaar 2000 en het opnemen
van enkele bijzondere onderwerpen, o.a. de bedrijfstakkenstructuur in Nederland
en West-Duitsland en de plannen voor een Economische en Monetaire Unie in
Europa, groter dan geraamd. De inzet voor onderzoeksprojecten bleek hoger
dan geraamd. Dit werd onder andere veroorzaakt doordat de geraamde inzet voor
enkele projecten onvoldoende bleek te zijn om tot een kwalitatief hoogwaardige
afronding te komen. Daarnaast werd voldaan aan de wens van het Kabinet en
de ICES om zo snel mogelijk met een tussenrapportage te komen met de eerste
resultaten van de «Lange Termijn Studie 1997». Economische Controledienst materieel (verpl.
x f 1 000)begrotingrealisatieverschilhuisvestingskosten28534964 bureaukosten82589974reis- en verblijfkosten3 4003 806406 automatisering1 023934– 89overig algemeen90272182 kantinekosten20233aanschaffingen (regulier)5037– 13totaal56936320627Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Bij tweede suppletore begroting is het budget van de ECD verhoogd met
f 0,831 mln ten behoeve van de posten huisvestings- en reis- en verblijfkosten.
Een deel van deze verhoging (f 0,576 mln) was bestemd voor de aanschaf
van dienstauto's, deze aanschaf is echter niet gerealiseerd, omdat besloten
is tot een nieuw reiskostenvergoedingensysteem. De post huisvesting werd verhoogd
met f 0,135 mln tot f 0,42 mln. Deze verhoging was mede gebaseerd
op een begroting van de Rijksgebouwendienst. Deze verhoging bleek ruim voldoende
voor de realisatie van f 0,349 mln. De overschrijding op de post bureaukosten
is onder andere het gevolg van het gebruik van mobiele telefoons. Ook wordt
meer gebruik gemaakt van fax, modem en inlichtingenlijnen. Daarnaast stegen
de fotokopieerkosten door het, op verzoek en ten behoeve van het Ministerie
van Justitie, kopiëren van een aantal zeer grootschalige onderzoeken.
De ECD is verplicht belasting af te dragen over de reiskosten van de rechercheurs
die de kosten van de vergoeding voor «regulier» woon-werkverkeer
te boven gaan. Doordat de onderzoeken in 1996 langduriger werden, en de rechercheurs
daarom langer naar hetzelfde onderzoek moesten reizen, viel deze afdracht
hoger uit dan geraamd, waardoor het geraamde bedrag op de reis- en verblijfkosten
overschreden werd. De onderschrijding van de post automatisering is het gevolg
van vertragingen bij twee projecten. Het betreft het opzetten van een managementinformatiesysteem
en het opzetten van een recherche-informatiesysteem. Een groot deel van de
overschrijding van de post overig algemeen wordt veroorzaakt door de bijdrage
van de ECD aan een onderzoek van het Ministerie van Justitie van f 0,133
mln. Deze bijdrage was niet geraamd. Daarnaast is de overschrijding een gevolg
van de toename van vertaalkosten en de doorberekening van de kosten van het
gebruik van politiebureau's en politiefaciliteiten. Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1 mln)  begrotingrealisatiebegrotingrealisatie Activiteiten:     – Assurantiebemiddeling en
-fraude10,012,10,280,39 – Bestrijding
BV-fraude10,07,90,280,20 – Deponeren jaarstukken9,06,30,250,21– Economische mededinging8,07,70,220,25– Handelsregister7,07,20,190,23 –
Overige marktwerking6,03,00,170,10 – Tarieven
gezondheidszorg5,08,20,140,27 – Ontbinding
rechtspersonen3,02,00,080,07 – Consumentenkrediet2,07,60,060,25– Faillisementsfraude18,014,90,500,49– Effecten en kredietwezen en Anti witwas wetgeving16,014,90,440,49– EG-fraude15,012,00,420,39 –
Strategische goederen14,08,00,390,26 –
Chemisch wapenverdrag10,09,00,280,29 –
Drugsprecursoren8,011,00,220,36 – Merkenfraude7,012,00,190,39– Sanctiewetgeving4,02,00,110,07 –
Internationale wetgeving4,010,11nvt– Ondersteunende diensten49,048,11,361,55Totaal materieel  5,696,32 Totaal personeel205,0193,915,9017,51Gemiddelde budget per fte  0,110,121 De inzet voor internationale wetgeving kon niet separaat
zichtbaar worden gemaakt. Deze is «verweven» in de activiteiten
op het gebied van strategische goederen, sanctiewetgeving en EG fraude. Toelichting op kengetallenDe totaal geplande inzet voor onderzoeken is niet gehaald. Dit wordt veroorzaakt
door het feit dat recherche-medewerkers in toenemende mate ingeschakeld worden
in algemene ondersteunende processen als automatisering en onderzoeksvoorbereiding
(informatie-verzameling, centrale analyse). Daarnaast kampte de ECD met een
aantal vacatures en nam de formatie af met drie, tijdelijk toegekende, fte's.
De inzet met betrekking tot de activiteiten tarieven gezondsheidszorg en consumentenkrediet
nam toe door een toename van het aantal langdurige onderzoeken. Voor de opsporing
van merkenfraude en drugsprecursoren was een grotere inzet nodig omdat «het
aanbod» op deze terreinen groter was dan geraamd. Staatstoezicht op de Mijnen materieel (verpl.
x f 1 000)begrotingrealisatieverschilhuisvesting12214119 bureaukn218161– 57reis/verblijf840826– 14 automat.13014818overig alg.698112 kantine572aanschaf. 4035– 5totaal1 4241 399– 25Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996De begroting 1996 voor materieel bedroeg f 1,4 miljoen. Noch bij
de eerste suppletore, noch bij de tweede suppletore begroting
is dit bedrag gewijzigd. Als gevolg van gewijzigde inzichten tijdens de uitvoering
van de begroting 1996 heeft een herallocatie van middelen plaatsgevonden.
De huisvestingskosten vertonen een overschrijding, hetgeen met name een gevolg
is van hoger uitvallende servicekosten. De bureaukosten zijn aanzienlijk lager
dan aanvankelijk was geraamd. De belangrijkste oorzaak hiervoor is een aanzienlijke
besparing op het verbruik van kantoorartikelen. Per saldo heeft het het SodM
een kleine budgetonderschrijding. Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1 mln)  begrotingrealisatiebegrotingrealisatieActiviteiten:     – Toezicht18,915,70,970,94– Beleidsadvisering5,35,60,190,28 –
Opsporing0,50,80,050,06 – Beschikkingen1,70,90,060,04– Overhead19,122,40,160,30Totaal materieel  1,421,61 Totaal personeel45,545,44,705,20Gemiddelde budget per fte  0,130,15  realisatie
1995raming 1996realisatie 1996 Activiteiten (aantallen
in mensdagen): 1.Toezicht     Zorgsysteemdocumenten239125104 Veiligheidsrapporten316457535  Projectmatig
inspecteren443570434  Routine-inspecties1 063764695 Administratieve gegevensstromen575499563  Incidentenonderzoek153220257 Overleg met ondernemingen432428473  Overig8381 011971 Subtotaal4 0594 0744 032 2.Beleidsadvisering    Nadere regelgeving331388551  Advisering692513522 Overig291258368  Subtotaal1 3141 1591 4414.Opsporing152133213 5.Beschikkingen282299242Toelichting op kengetallenDe onderschrijding van het aantal mensdagen in het kader van projectmatig
inspecteren is het gevolg van het feit dat door een efficiënte opzet
van projectgroepen de projecten sneller werden voorbereid en hierdoor een
aanzienlijke tijdwinst kon worden gemaakt ten opzichte van voorgaande jaren.
Als gevolg van benodigde extra capaciteit in het kader van andere toezichtsactiviteiten
(veiligheidsrapporten, verwerken van administratieve gegevensstromen en het
uitvoeren van bedrijfsinterne audits) is het vooraf geraamde minimum aan inspecties
niet gerealiseerd. De extra capaciteit ten behoeve van veiligheidsrapporten
was noodzakelijk omdat gedurende het jaar meer rapporten zijn ingediend dan
werd geraamd. In het kader van de beleidsadvisering hebben met name de advisering
over de implementatie van EG-Richtlijnen in nationale wetgeving en een aantal
andere wetgevende zaken aanzienlijk meer tijd gevergd dan werd geraamd. Aan
opsporingsactiviteiten is meer tijd besteed dan geraamd als gevolg van het
groter aantal processen verbaal dat is opgemaakt en vanwege de gecompliceerdheid
van de ongevallen en voorvallen. Rijks Geologische Dienst materieel (verpl.
x f 1 000)begrotingrealisatieverschilhuisvestingkosten1 7161 868152 bureaukosten1 5341 417– 117reis- en verblijfkosten1 0111 177166 automatisering1 3191 789470overig algemeen4 0824 560503 kantinekosten2002044aanschaffingen2 8773 554677totaal12 73914 5691 855Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Bij tweede suppletore begroting is het materiële budget van de RGD
verhoogd met f 2,2 mln. Het betrof hier een verhoging van het budget
aanschaffingen in verband met investeringen in hard- en software, een verhoging
van het budget voor overig algemeen in verband met kosten voor betaalde projecten
en een verhoging van het budget voor huisvestingskosten in verband met Arbo-investeringen.
Deze mutaties vormen de belangrijkste verklaringen voor de overschrijdingen
op de desbetreffende budgetten. De overschrijding van de post automatisering
wordt met name verklaard door hogere onderhoudskosten voor hard- en software,
uitbesteding van systeembeheer en externe ondersteuning bij de invoering van
een nieuw planningssysteem. De belangrijkste oorzaak voor de onderschrijding
op de post bureaukosten is het niet tijdig drukklaar krijgen van enkele kaartbladen
en publicaties. De overschrijding op de post reis- en verblijfkosten wordt
veroorzaakt door hogere exploitatiekosten van dienstauto's en meer binnenlandse
reizen. Kengetallen  Aantal
fte's1Budget (x f 1 mln)  begrotingrealisatiebegrotingrealisatieAdvies en informatie39–0,662,32 Informatisering
en bestandsbeheer23–2,863,16 Inventarisaties50–1,650,94Thematisch onderzoek27–1,200,86 Europese
samenwerking1––– Buitenland3–0,100,03Ondersteunende diensten57–6,287,29Totaal materieel  12,7514,60 Totaal personeel20020015,4018,68Gemiddeld budget per fte (excl. de fte's uit inkomsten derden)  0,140,171 Incl. personeel (6,5 fte) gefinancierd uit inkomsten derden Toelichting op kengetallenAls gevolg van een gewijzigde planningsmethodiek zijn de activiteiten
waaraan de personele capaciteit wordt toegerekend met ingang van januari 1996
gewijzigd. Als gevolg hiervan kan geen confrontatie gemaakt worden tussen
begroting en realisatie. Ten aanzien van de budgetten was dit nog wel mogelijk.
Deze verschillen worden voor het overgrote deel verklaard door de mutaties
die bij tweede suppletore zijn aangebracht. Deze kostenstijgingen zijn tevens
de oorzaak van de toename van het gemiddelde budget per fte. Centrale Dienst In- en Uitvoer materieel (verpl.
x f 1000)begrotingrealisatieverschilhuisvesting300239– 61 bureaukosten628557– 71reis- en verblijfkosten145141– 4 automatisering3753794overig algemeen20288 kantinekosten105257152aanschaffingen51611 Totaal1578161739Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Bij tweede suppletore begroting is een bedrag van f 0,832 mln overgeheveld
naar het Ministerie van Financiën ter financiering van inicidentele kosten
die gemoeid zijn met de overgang van het CDIU naar laatstgenoemd ministerie.
Voorts werd de materiële begroting van de CDIU verhoogd met 0,12 mln.
Deze verhoging kwam geheel ten gunste van de post kantine; in verband met
de overgang van de CDIU naar het Ministerie van Financiën werd afgerekend
met de overige bewoners van het pand waarin de CDIU gehuisvest is. Deze afrekening
bleek overigens wat hoger dan geraamd. De resterende overschrijding op de
post kantinekosten wordt veroorzaakt door een onvoorziene vervanging van meubilair
in het bedrijfsrestaurant. De onderschrijding op de huisvestingskosten kent
een aantal oorzaken. Door energiebesparende maatregelen daalden de energiekosten.
Daarnaast werd minder uitgegeven aan het onderhoud en de bewaking van het
gebouw. De onderschrijding op bureaukosten wordt grotendeels veroorzaakt door
dalende portikosten als gevolg van een terugval in de vergunningenafgifte.
De overschrijding op aanschaffingen is het gevolg van onvoorziene aanschaf
van meubilair en een kantoormachine. Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1mln)  begroting
1996realisatie 1996begroting 1996realisatie1996 Activiteiten:    – Vergunningenafgifte 159,055,71,041,06– Overige activiteiten30,029,00,540,56Totaal materieel  1,581,62 Totaal personeel89,084,76,236,29Gemiddeld budget per fte  0,090,091 Betreft onder andere vergunningen voor textiel, ijzer en
staal, schoeisel en strategische goederen.De realisatie van de materiële uitgaven blijkt hoger dan geraamd.
Voor een toelichting hierop wordt kortheidshalve verwezen naar de toelichting
op «Materieel CDIU 1996». Artikel 01.62 Personeel en materieel CBS Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996244 515244 515Realisatie 1996269 374269 374 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 24 859+ 24 859Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996 (verpl.
x f 1 000)begrotingrealisatieverschilPersoneel   – personeel CBS (incl. servicekrachten)195 185203 5248 339Materieel   huisvestingskosten9 1009 514414bureaukosten12 00013 4571 457 reis-
en verblijfkosten7 6008 6891 089 vorming
en opleiding3 5003 378– 122 automatiseringskosten4 3006 0631 763overig algemeen8 33012 6884 358 aanschaffingen4 50012 0617 561Totaal244 515269 37424 859PersoneelBij de tweede suppletore is een verhoging van dit artikel voor f 13,036
mln geautoriseerd, waarvan f 2,362 mln voor loonbijstellingen, f 4,759
mln extra uitgaven ten behoeve van werken voor opdrachtgevers, f 0,5
mln voor extra personeelkosten en f 5,050 mln verschuiving van materieel
naar personeel. De overschrijding van de personele uitgaven met f 8,339
mln betreft hoofdzakelijk loonbijstellingen en individuele loonontwikkelingen,
alsmede extra kosten die gemaakt zijn ten behoeve van werken voor opdrachtgevers. MaterieelBij de tweede suppletore begroting is op dit artikelonderdeel een verhoging
geautoriseerd van f 15,231 mln, waarvan f 15,039 mln extra uitgaven
ten behoeve van werken voor opdrachtgevers, f 4,792 mln voor aanschaf
van meubilair en f 0,45 mln voor de uitvoering van het businessplan.
Daarnaast is een bedrag van f 5,050 mln verschoven van materieel naar
personeel.De overschrijding van materiële uitgaven met f 16,520 mln is
hoofdzakelijk veroorzaakt door aanschaf van meubilair en pc's en extra uitgaven
ten behoeve van werken voor opdrachtgevers. Deze extra uitgaven voor werken
voor opdrachtgevers zijn van invloed op nagenoeg alle kostensoorten. Het werken
voor opdrachtgevers heeft geleid tot hogere portikosten, hogere reis- en verblijfkosten,
extra inhuur van extern automatiseringspersoneel (deze uitgaven zijn verantwoord
onder automatiseringskosten) en uitbesteden van statistisch werk. Daarnaast
is er sprake van hogere kosten voor het uitbesteden van drukwerk en hogere
automatiseringskosten vanwege extra inhuur van specialisten. Kengetallen  Aantal
fte'sBudget (x f 1 mln) Deelgebieden:begr.'96real.
'96begr.'96real. '96 Landbouw, nijverheid en milieu303,2–6,108,49Handel, transport / dienstverlening440,0–8,8511,60Kwartaire sector en leefmilieu242,1–4,876,49Sociaal-economische demografie389,1–7,8310,44Presentatie en integratie195,8–3,945,90Gegev.verzameling / waarn.coörd. 319,3–6,428,92Research en ontwikkeling233,1–4,696,21Algemene ondersteuning196,2–3,954,93 Dienstleiding
en staf133,7–3,692,87 Totaal materieel  49,3365,85Totaal personeel2 452,52 329,0195,19204,36Gemiddeld budget per fte  0,100,12Toelichting op kengetallenEen verdeling van het gerealiseerde aantal fte's over de verschillende
deelgebieden is thans niet mogelijk. 02.00 INDUSTRIEEL EN ALGEMEEN TECHNOLOGIEBELEID Artikel 02.01 Onderzoek en voorlichting ten behoeve van
technologiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996–1 883Realisatie 1996–893 Verschil (+=meer
gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd–– 990Toelichting realisatie 1996De op dit artikel verrichte betalingen vloeien voort uit in het verleden
(tot en met 1994) aangegane verplichtingen. Artikel 02.02 Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgaven Stand vastgestelde begroting 1996224 322202 020Realisatie 1996313 248184 949 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 88 926– 17 071Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe verhoging van de verplichtingenraming met bijna f 89 mln is hoofdzakelijk
het gevolg van de volgende mutaties:– het opvoeren van f 21,2 mln verplichtingenruimte voor de
subsidieregeling Economie, Ecologie en Technologie. Dekking hiervoor komt
uit de middelen welke uit het Prioriteitencluster III voor dit initiatief
gereserveerd zijn;– de doorwerking van een temporisatie van f 35 mln uit 1995
in het kader van de voorbereiding Technologie Produktie (zie
ook Kamerstukken II 1995/96, 24 529, nr. 2, blz 11);– een temporisatie uit 1996 van ruim f 55 mln naar 1997 teneinde
een voor 1997 geraamde overheveling van ruim f 138 mln naar het Ministerie
van V&W te kunnen financieren;– een temporisatie van f 50 mln naar het jaar 1996 uit de jaren
1997 t/m 2000;– een overheveling van ruim f 36 mln uit artikel 02.09 Speur-
en ontwikkelingswerk voor het starten van een aantal samenwerkingsprojecten
(f 33 mln), alsmede de subsidieregeling Haalbaarheidsprojecten MKB (f 3
mln); Toelichting realisatie 1996Op dit artikel zijn onder meer verantwoord de betalingen en verplichtingen
inzake:* de Nationale Technologieprogramma's zoals:– de Programmatische Bedrijfsgerichte Technologie Stimulering (PBTS); – het besluit Subsidies Informatietechnologie;– het Innovatiegerichte Onderzoeksprogramma (IOP);– en het Flankerend Beleid.* het voor technologieprojecten bestemde gedeelte van de middelen die
beschikbaar zijn voor de versterking van de economische structuur (VTP);* de middelen voor stimulering van strategische samenwerking (voorheen
clusterbeleid genoemd);* en het beleidsonderbouwend onderzoek op technologiegebied.Vanaf 1996 worden op dit artikel tevens de volgende nieuwe beleidsinstrumenten
verantwoord:* de Subsidieregeling Maritiem Onderzoek (Stcrt 1995, 124);* de Subsidieregeling Haalbaarheidsprojecten MKB, om de kennisdifussie
naar het MKB te bewerkstelligen;* en de Subsidieregeling Economie, Ecologie en Technologie (EET).Bij Senter zijn de uitvoering van de Nationale Technologie programma's
(m.u.v. het Flankerend Beleid), het IOP, de middelen voor stimulering van
strategische samenwerking en de subsidieregelingen Maritiem Onderzoek en de
Haalbaarheidsprojecten MKB ondergebracht.Het jaar 1996 was overigens het laatste waarin nog verplichtingen van
de Nationale Technologieprogramma's (met uitzondering van het IOP) konden
worden aangegaan. Datzelfde geldt voor de middelen voor stimulering van strategische
samenwerking. In 1997 zal een nieuw samenwerkingsinstrument (Besluit Subsidies
Bedrijfsgerichte Technologische Samenwerking; de BTS) van kracht worden.In onderstaande tabel is de raming voor elk onderdeel van dit artikel
afgezet tegen de uiteindelijke realisatie, zowel voor verplichtingen als voor
uitgaven. ArtikelonderdeelVerplichtingenUitgaven  geraamdrealisatiegeraamdrealisatieOverige aktiviteiten003 500318 Stimulering
Strategische Samenwerking083 69313 4095 815Voorbereiding Technologische Produktie68 25038 62650 22025 173PBTS89 52561 36659 90174 799IOP19 81120 65126 96523 639Informatietechnologie021 0589 90813 467Kennisdiffusie MKB06 01701 647 Maritiem
Onderzoek4 8705 7354 1222 859Flankerend beleid31 23212 12822 87519 147Infralijn en beleidsonderbouwend onderzoek9 66816 7577 5309 063EET-programma046 06405 050 TWA9661 1539511 060KMO001 2001 332 Oude
verplichtingen001 4391 579 Totaal224 322313 248202 020184 949Binnen het in de nota «Kennis in Beweging» geëntameerde
beleid, is in 1996 één zogenaamd groot technologieproject gehonoreerd
op het artikelonderdeel Stimulering Strategische Samenwerking. Daarmee was
een bedrag van f 50 mln gemoeid. Omdat hiervoor geen gepubliceerde regeling
bestaat, is deze subsidie aan zowel de Kamer als de Europese Commissie gemeld.
Ultimo 1996 liep de EU-goedkeuringsprocedure nog.Voor overige projecten ter stimulering van strategische samenwerking tussen
kennisinstellingen en bedrijven is voorts circa f 33,7 mln toegezegd
(waarvan f 6,4 mln aan TNO). De Tweede Kamer wordt over deze projecten
jaarlijks separaat geïnformeerd.Op het artikelonderdeel Voorbereiding Technologische Produktie zijn in
het verslagjaar verplichtingen aangegaan tot een totaalbedrag van f 38,6
mln. De Tweede Kamer wordt over deze projecten eveneens seperaat geïnformeerd.In het kader van de PBTS zijn door Senter 270 (1995: 301) aanvragen behandeld,
waarvan er 135 zijn gehonoreerd (1995: 138), hetgeen een verplichtingenbeslag
van bijna f 59,9 mln vergde (1995: f 96,9 mln). Daarnaast zijn 9
referentieprojecten gehonoreerd, hetgeen een bedrag van f 0,4 mln vergde.Uit hoofde van het IOP is (inclusief de niet project gebonden stimuleringsmaatregelen)
voor f 20,7 mln (1995: 20,7 mln) aan verplichtingen aangegaan, het betreft
hier 85 subsidie-aanvragen, waarvan er 64 zijn gehonoreerd (1995: 63).In het kader van de IT-regeling zijn door Senter 172 aanvragen behandeld
waarvan er 74 zijn gehonoreerd (1995: 78), hetgeen tot een verplichtingenbeslag
van f 21,0 mln (1995: f 23,5 mln) heeft geleid.Voor de subsidieregeling Haalbaarheidsprojecten MKB (Stcrt. 1995–248)
zijn in 1996 320 aanvragen gehonororeerd, hetgeen tot een verplichtingenbeslag
van f 6 mln heeft geleid.In het kader van de subsidieregeling Maritiem Onderzoek zijn door Senter
22 aanvragen gehonoreerd voor een verplichtingenbedrag van f 5,7 mln. De in het kader van het Flankerend Beleid aangegane verplichtingen zijn
als volgt te specificeren: TechnologiegebiedToezeggingenBedrag  1996199519961995Informatietechnologie10271,64,4 Materiaaltechnologie4161,09,4Biotechnologie560,31,4 Milieutechnologie11241,16,8Electronische snelweg1608,10 Totaal467312,122,0De toegezegde bedragen hebben met name betrekking op de thema's specifiek
beleidsonderbouwend onderzoek, kennisopbouw, kennisoverdracht en beleidsevaluaties.Toezeggingen van enige financiële omvang zijn:– bijdragen tot een totaal van f 0,4 mln aan het interdepartementale
onderzoeksprogramma duurzame technologische ontwikkeling;– een opdracht van f 1,5 mln voor het uitvoeren van een benchmarkstudie
terzake Informatie en Communicatietechnologie;– een bijdrage van f 0,3 mln voor het proefprogramma Transito
Cognito dat tot doel heeft kennisoverdracht van materiaaltechnologie tussen
onderwijsinstellingen, intermediaire organisaties en bedrijven te bewerkstelligen;– een opdracht van f 0,7 mln voor het ontwikkelen van een module
voor de beoordeling van software gerelateerde projecten.Onder het technologiegebied electronische snelweg zijn 10 toezeggingen
begrepen aan de publieke sector met een totaal van f 5,5 mln.Op het artikelsub Infralijn/Overige Activiteiten, aangegane verplichtingen
f 16,8 mln (1995 f 4,6 mln), zijn onder meer toezeggingen gedaan
aan:– NWO in het kader van het onderzoeksthema receptoren f 2 mln;– het Waterloopkundig Laboratorium f 1,6 mln voor de ontwikkeling
van een geïntegreerd model voor het stedelijk waterbeheer in samenwerking
met het bedrijfsleven;– TNO voor de vestiging in Eindhoven f 7,5 mln;– het Centrum voor Micro-Elektronica voor f 0,6 mln teneinde
JESSI bij het midden- en kleinbedrijf te introduceren;– In het kader van beleidsonderbouwend onderzoek tenslotte, zijn
toezeggingen gedaan tot een totaalbedrag van circa f 2,9 mln. In 1995
was dat circa f 1,7 mln.Vanwege de belangstelling vanuit de industrie voor het EET-programma is
besloten het budget te verhogen van f 20 mln naar f 50 mln. Er zijn
in totaal 121 aanvragen, met een projectomvang van ca f 1,1 miljard,
ingediend waarvan er 33 door de adviescommissie EET goed genoeg werden bevonden
voor de kwalificatieronde. Uiteindelijk zijn er 28 projecten definitief ingediend
en zijn daarvan 13 met een subsidie-omvang van f 50 mln goedgekeurd.
Hiervoor is in 1996 een budget van f 45 mln toegezegd aan het programmaburo
EET, de resterende f 5 mln zal in 1997 worden toegezegd.Voor de uitvoeringskosten is aan het programmabureau EET (een samenwerking
tussen NOVEM en Senter) een bedrag van f 1,1 mln beschikbaar gesteld.De kosten van de Technisch Wetenschappelijke Attaché's kenden in
vergelijking met 1995 het volgende verloop: jarenaantal
postenaantal fteoperationele kosten 1995591,0
mln 1996791,2 mlnAls gevolg van de uitbreiding van het aantal posten zijn de operationele
kosten toegenomen.Tot slot zij nog vermeld dat in het kader van het ultimo 1996 beëindigde
programma Kleine en Middelgrote Ondernemingen, dat beoogde de bij TNO beschikbare
kennis over te dragen aan het MKB, nog betalingen zijn verricht tot een bedrag
van f 1,3 mln. Artikel 02.03 Internationale en algemene technologiestimulering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996130 510130 000Realisatie 1996132 40650 160 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 1 896– 79 840Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van een vertraagde goedkeuring door de Europese Commissie van
een aantal projecten op het onderdeel Micro-elektronicastimulering is de uitgavenraming
bij Nota van Wijziging op de tweede suppletore begroting met f 70 mln
neerwaarts bijgesteld. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de betalingen en verplichtingen terzake van internationale
technologieprojecten verantwoord, te weten de Subsidieregeling Bedrijfsgerichte
Technologie Stimulering in Internationale Projecten (BTIP) alsmede de (ook
nationaal georiënteerde) Micro-elektronicastimulering (MES). Het Europese
programma Eureka maakt deel uit van de BTIP. Voor het Eureka secretariaat
is ruim f 0,2 mln uitgetrokken in 1996.De BTIP wordt uitgevoerd door Senter. Voor de BTIP geldt de volgende tabel:
 (bedragen x f 1 mln)BudgetEureka
ProjectB/PBudgetMou Ned.-Israël ProjectB/P realisatie
199415,6340,460,440,10 realisatie
199528,1460,611,060,17 realisatie
199610,9300,361,130,37 raming
199622,5500,451,060,17 verschil
met real. – 11,6– 20– 0,09+ 0,1– 3+ 0,20De afhandeling van in 1996 ingediende BTIP-projecten heeft vertraging
opgelopen omdat de commissie die de projecten beoordeelt zodanig laat in 1996
bijeen is gekomen dat vastlegging van goedgekeurde projecten niet meer in
1996 plaats kon vinden. De afwikkeling van deze projecten zal in 1997 plaatsvinden.
Als gevolg hiervan valt het aantal gerealiseerde projecten in
1996 lager uit dan geraamd en daarmee ook het gerealiseerde verplichtingenbudget.In het kader van afspraken met Indonesië over technologische samenwerking
is een bijdrage toegekend aan MARIN (f 3,6 mln) voor het opzetten van
researchprojecten in Indonesië in samenwerking met het Indonesian Hydrodynamic
Laboratory.Daarnaast is aan de regering van Indonesië een faciliteit aangeboden
(Stcrt. 1996, 58) welke te doel heeft de technologische samenwerking tussen
enerzijds Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen en anderzijds Indonesische
bedrijven en kennisinstellingen te stimuleren. Senter is veranwoordelijk voor
de uitvoering van deze faciliteit. In het kader van deze faciliteit zijn door
Senter 3 projecten gehonoreerd, hetgeen een verplichtingenbeslag van f 1,8
mln vergde.De MES kent in vergelijking met voorgaande jaren het volgende beeld: 
 jaaraantal
verplichtingenbedraggemiddelde subsidie % 199412111,4
mln28% (bandbreedte >25 <55%) 199513104,4
mln29% „ 199615112,0 mln27% „ De omvang van het gesubsidieerde, door het bedrijfsleven geëntameerde
onderzoek bedraagt ongeveer f 416,2 mln. De toezeggingen hebben grotendeels
betrekking op projecten in het kader van JESSI, ADDT, LCD, Consumer IC, Mechatronica,
Radiologie 2001, DAB en strategische samenwerkingsprojecten met universiteiten.Het merendeel van deze toezeggingen is verleend onder het voorbehoud van
instemming door de Europese Commissie. Ultimo 1996 liep deze goedkeuringsprocedure
nog.De overige verplichting ad f 0,5 mln betreft begeleidingskosten met
betrekking tot eerdergenoemde projekten.Tot slot zij nog vermeld dat in het verslagjaar is teruggekomen op de
in 1995 vastgestelde subsidie van het projekt D2TV. Daarmee was een bedrag
van f 2,25 mln gemoeid. Artikel 02.04 Overheidsaanschaffingen en bevordering van
bedrijfsgerichte samenwerking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199625 00027 850Realisatie 199625 51022 646 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 510– 5 204Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij slotwet zijn twee overboekingen verwerkt. In de eerste plaats is f 3,5
mln bijgedragen aan het Ministerie van Verkeer & Waterstaat voor de bouw
van een combinatie van een oliebestrijdingsvaartuig met een hydrografisch
opnemingsvaartuig. In de tweede plaats is f 2,5 mln overgeboekt naar
het Ministerie van Defensie als bijdrage in de de aanschaf van drie patrouillevaartuigen.
Deze middelen zijn binnen het totaal van de EZ-begroting vrijgemaakt. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de volgende uitgaven en verplichtingen verantwoord:– het Innovatieve Overheids Aanschaffingenbeleid (IOA);– de samenwerkingsprogramma's tussen de Ministeries van Economische
Zaken en Defensie op het gebied van onderzoek en ontwikkeling van defensietechnologie
en -materiaal (Codema);– de subsidieregeling Stimulering Technologisch Onderzoek door Collectiviteiten
(BTOC) In het kader van IOA en Codema zijn in het verslagjaar 15 projectvoorstellen
(aanvullend) gehonoreerd. Daarmee is een verplichtingenbedrag van f 20,5
mln gemoeid. Dit is als volgt verdeeld: (bedragen
x f 1 mln)BedragCodema ProjectB/PBedragIOA
ProjectB/P realisatie 199410,091,17,761,3realisatie 199513,991,53,960,6 realisatie
199619,0131,51,520,7 raming
199615,092,74,960,8 Verschil met
real.+ 4,0+ 4– 0,2– 3,4– 4– 0,1Het Ministerie van Defensie voert projecten onder de Codema-regeling uit
met een financiële bijdrage van EZ. In 1996 zijn door Defensie 4 projecten
meer gestart dan door EZ geraamd, waardoor tevens de bijdrage van EZ hoger
uitvalt. De realisatie van het aantal IOA-projecten (en daarmee ook het gerealiseerde
budget) valt lager uit dan geraamd omdat twee projecten niet op de EZ-begroting
verantwoord worden, maar overgeboekt zijn naar de begrotingen van de Ministeries
van V&W en Defensie.De uitvoering van de BTOC is in handen van Senter. In 1996 zijn 19 (1995:
23) projectvoorstellen gehonoreerd, hetgeen een verplichtingenbeslag van f 5
mln (1995: f 5 mln) vergde. Artikel 02.05 InnovatieCentra Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199643 12643 943Realisatie 199644 82444 439 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 1 698+ 496Toelichting realisatie 1996Het afgelopen jaar heeft een afronding laten zien van de verzelfstandigingsoperatie
van de ICa. Het is daarmee ook een jaar geweest dat zicht heeft gegeven op
een aantal nieuwe ontwikkelingen.In de eerste plaats is de integratie tussen ICNN (Stichting InnovatieCentra-Netwerk
Nederland) en CME (Centra voor Micro-Electronica) tot een afronding gekomen.
Met ingang van 1997 is er sprake van één geïntegreerde
organisatie.Ook is een start gemaakt met de integratie van ICNN en een deel van het IMK-netwerk. De planning is er op gericht dit traject met ingang
van 1998 te hebben afgerond.Tot slot is ook in 1996 de evaluatie gestart naar het functioneren en
presteren van het ICNN. Verwacht wordt dat deze evaluatie vlak voor de zomer
1997 zal zijn afgerond.De aansluitende tabellen geven inzicht in de activiteiten van het ICNN.
De opgenomen gegevens zijn anders dan de gegevens die vermeld waren in de
ontwerpbegroting 1996. Ofschoon dit impliceert dat het het niet mogelijk is
om de kengetallen qua raming en realisatie te vergelijken, is gekozen voor
afwijkende gegevens omdat deze een grotere informatieve waarde hebben. Activiteiten199519961Adviezen > 1 uur7 2005 700 2Adviezen
< 1 uur13 70014 100 3Voorlichtingsbijeenkomsten420400 – deelnemende bedrijven10 3008 600 – deelnemende personen4 7205 640 4Adviezen
> 1 uur naar belangrijkste branches in %    – metaal en elektro2528 – overige industrie1619  –
bouwnijverheid56  – groothandel1413 – zakelijke dienstverlening1516  –
overige branches2518 5Adviezen > 1 uur naar soort
in %    – productontwikkeling4844  –
productieverbetering2525  – bedrijfsvoering27316Adviezen > 1 uur naar grootte bedrijven in %    –
minder dan 5 personen4241  – 5 tot 50 personen4343 – meer dan 50 personen1516Artikel 02.06 Subsidies in het belang van de industriële
ontwikkeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199674 06991 971Realisatie 199694 620107 593 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 20 551+ 15 622Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenVoor de afkoop van toekomstige VUT-uitgaven van het Maritiem Research
Instituut Nederland, alsmede de VUT-uitgaven van het NNI is de raming in 1996
voor in totaal f 8 mln verhoogd. Van dit bedrag is f 2 mln afkomstig
uit artikel 01.03 Loonbijstelling en is f 6 mln vrijgemaakt binnen de
EZ-begroting. De mutatie in de uitgavenraming wordt, naast de hiervoor genoemde
verplichtingenmutatie, hoofdzakelijk veroorzaakt door een versnelling met
f 8,6 mln van de uitgaven welke verricht zijn op in het verleden aangegane
verplichtingen voor de Stichting Technische Wetenschappen. Toelichting realisatie 1996De in 1996 verrichte uitgaven en aangegane verplichtingen hebben betrekking
op de financiering van:  19961995 uitg.verpl.uitg.verpl. –
TNO55,053,655,353,9 – Nationaal Lucht-
en Ruimtevaartlaboratorium6,38,34,44,4 –
Maritiem Research Instituut Nederland9,89,83,73,7– N.V. NEHEM3,84,05,35,2 –
Stichting Centrum voor Micro Elektronica4,94,95,24,9– Nederland Normalisatie Instituut2,62,42,12,4– CMO2,508,84,5 – Nederlands
Instituut voor Maritiem onderzoek0,50,400 –
NBBI0,60,40,10,1 – Centum voor Onderzoek,
Advies en Onderwijs0,80,80,91 – Nederland
Distributieland0,810,31 – Instituut voor
Nederlandse Kwaliteit0,60,80,60,8 – Stichting
Bos en Hout0,40,500,5 – Stichting Koning
Willem I0,10,20,10,1 – Bureau EG-Liaison2,12,40,80,3– Maritiem Informatiecentrum0,40,400 –
Raad voor de Accreditatie0,20,400 – Raad
voor de Certificatie000,20,3 – NMI2,44,400– STW13,8000 Totaal107,694,688,183,1Nederlandse Organisatie voor Toegepast-Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)Op grond van de TNO-Wet van 19 december 1985 wordt de jaarlijkse bijdrage
aan TNO ad f 53,6 mln in het kader van het doel- en stimuleringsprogramma
«om niet» ter beschikking gesteld. Wel worden er door het departement
afspraken gemaakt over de besteding van de door EZ beschikbaar gestelde middelen.
Deze afspraken worden vastgelegd in de toezegging van het voorafgaande jaar
(1996 dus in 1995)  19961995– Materiaaltechnologie8,58,5 – Produkt-
en Produktietechnologie3,63,6 – Energie5,46,5– Milieutechnologie3,33,3 – Bouw3,03,0– Biotechnologie2,62,6 – Technologie en
Beleid1,01,0 – Informatietechnologie2,72,7– Vervoerstechnologie0,60,6 – Clusterprojecten
(en nog nader in te vullen beleid)6,96,2 –
Stimuleringsprogramma TNO (excl. f 2,2 uit overloop 1994)16,015,9Totaal53,653,9De uitgaven hebben voor f 54,3 mln betrekking op de bijdrage voor
het jaar 1996 (inclusief loonbijstelling 1996) en voor f 0,7 mln op de
afwikkeling van het TNO stimuleringsprogramma (de zgn. KNOV-middelen).Het onder de verplichtingen opgenomen bedrag heeft betrekking op de loonbijstelling
over de subsidie 1996 ad f 0,7 mln en de voorlopige bijdrage 1997 ad
f 52,9 mln. Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR)Het NLR houdt zich bezig met toegepast onderzoek op het gebied van de
ruimtevaart- en de vliegtuigontwikkeling in brede zin.EZ verstrekt jaarlijks via het Ministerie van Verkeer en Waterstaat een
vaste bijdrage van f 4,5 mln in het exploitatietekort van het NLR (jaarlijks
circa f 30 à f 35 mln, exclusief de bijdragen aan de investeringen).Daarnaast is in 1996 specifiek een bijdrage toegezegd van f 3,9 mln
als cofinanciering van door de Europese Unie toegezegde subsidie's aan internationale
technologie-programma's. Maritiem Research Instituut Nederland (MARIN)Naast de missiebijdrage, die de vorm heeft van een «lump sum»
van f 1,7 mln, is in het verslagjaar de bijdrage van het Rijk aan de
jaarlijkse VUT-kosten van het instituut afgekocht met een bedrag van f 8,1
mln.In de missiebijdrage nemen overigens de departementen OC&W en V&W
eveneens voor f 1,7 mln deel. N.V. NEHEMDe in 1996 aangegane verplichtingen ad f 4,0 mln betreffen de basisfinanciering
1996 ten behoeve van de signaalfunctie van NEHEM. Deze basisfinanciering is
in lijn met de met NEHEM ten tijde van de verzelfstandiging gemaakte afspraken.
Deze afspraken behelzen:– EZ verstrekt tot en met 1995 een basisfinanciering ad f 5
mln ter dekking van de kosten die verband houden met de signaleringsfunktie;– de basisfinanciering zal gedurende de jaren 1996 tot en met 1999
worden verminderd tot nihil (1996: f 4 mln; 1997 f 3 mln; 1998 f 2
mln; 1999 nihil);– EZ verstrekt een «overbruggingsfinanciering» ad f 4,3
mln waarmee NEHEM in staat gesteld wordt marktconforme arbeidsvoorwaarden
(met name een flexibele pensioenregeling) aan haar personeel aan te bieden
«in ruil» voor de bestaande rechtspositieregeling;– NEHEM is verplicht de (renteloze) lening terug te betalen op basis
van een overeengekomen percentage van de winst. Voorzover de lening in 2010
nog niet geheel is afgelost, zal het restant alsdan worden kwijtgescholden.Uit hoofde van de uitgestelde aflossing over 1994 en 1995 is in het verslagjaar
rente ontvangen. De vordering van EZ blijft ultimo 1996 onveranderd f 4,149
mln Stichting Centrum voor Micro Electronica (SCME)Het SCME houdt zich bezig met activiteiten op het gebied van bewustwording
en toepassing van micro-electronica. In 1996 is een exploitatie-subsidie toegezegd
van f 4,9 mln. Voor 1997 is een samengaan van het SCME en het ICNN voorzien.Nederlands Normalisatie Instituut (NNI) In 1996 is de volgende subsidie
aan het NNI verstrekt: – een taakgerichte bijdrage van f 0,8 mln voor de wettelijke
taken (richtlijn 83/189 en GATT-overeenkomst) die door het NNI worden uitgevoerd;– en een projectgerichte bijdrage van f 1,1 mln.Laatstgenoemde bijdrage heeft enerzijds tot doel de kansen en bedreigingen
voor het Nederlandse bedrijfsleven ten aanzien van Europese en internationale
normalisatie te signaleren en anderzijds het bedrijfsleven, op die gebieden
waar erkende nationale economische belangen in het geding zijn, bij dat normalisatieproces
te betrekken. Naast deze bijdragen is voor VUT-uitkeringen nog f 0,5
mln toegezegd en betaald.Op de in 1992 in het kader van een reorganisatie van het instituut verstrekte
achtergestelde renteloze lening van f 2,5 mln is in 1996 een bedrag van
1,9 mln terugontvangen. Nederlands Meetinstituut (NMi)Met ingang van 1996 wordt op dit artikel de bijdrage aan het fundamenteel
onderzoek voor standaardenontwikkeling en -beheer voor de industrie geraamd.
In 1996 is f 4,4 mln beschikbaar gesteld (inclusief een nabetaling over
1995 ad f 0,2 mln). Bureau EG-Liaison (EGL)Aan het EGL is een maximale subsidie van f 2,4 mln verstrekt voor
voorlichtings- en begeleidingsactiviteiten aan en ten behoeve van bedrijven
in het kader van de EU-kaderprogramma's. Deze relatief hoge bijdrage in relatie
tot voorgaande jaren is het gevolg van intensivering van de activiteiten om
de Nederlandse deelname aan deze programma's te vergroten.Op 1 januari 1997 is het EGL geïntegreerd in het agentschap Senter Artikel 02.07 Internationale ruimtevaartprogramma's Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199614 288139 995Realisatie 199639 625150 914 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 25 337+ 10 919Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe verplichtingenraming is bij tweede suppletore begroting verhoogd naar
aanleding van inflatie- en wisselkoersontwikkelingen, kostenoverschrijdingen
welke binnen de afgesproken bandbreedte van 20% blijven en de deelname in
enkele nieuwe programma's. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden met name de bijdragen aan het Internationale Ruimtevaart
Agentschap (ESA) verantwoord. Voorts betreft het uitgaven in het kader van
het Sciamachy-project (Duits-Nederlands samenwerkingsproject) en via het NIVR
uitgevoerde nationale programma's.De in 1996 verrichte uitgaven en verplichtingen hebben betrekking op de
volgende programma's: (
x f 1 mln)19951996  uitgavenverplichtingenuitgavenverplichtingen – General budget13,513,510,310,3– Telecom projecten4,30,011,73,2 –
Ruimtetransport67,493,099,812,8 – Basistechnologie5,90,02,24,3– Aardoberservatie43,120,622,49,0 –
Ruimtestation12,830,54,50,0 Totaal147,0157,6150,939,6De commiteringen in 1996 hebben voor f 10,3 mln betrekking op verplichte
jaarlijkse bijdragen zoals het general budget, voor f 13,4 mln zijn het
aanpassingen van lopende verplichtingen aan inflatieen wisselkoersontwikkelingen
danwel kosten-overschrijdingen binnen de bandbreedte van 20%. De resterende
f 15,9 mln betreffen nieuwe programma(onderdelen). Er werd voor f 5,1
mln ingeschreven op de technologieprogramma's GSTP en ARTES I. Ten behoeve
van de nationale ontwikkelingskosten van het ozonmonitoringinstrument IMS
en de IASI satelliet is f 5,0 mln toegezegd aan het NIVR. Door EUMETSAT
werd ultimo 1996 overigens besloten het IMS instrument niet te plaatsen op
METOP 1 en 2. De mogelijkheid bestaat nog dat het IMS meegaat bij de lancering
van METOP 3.Ten behoeve van de ontwikkeling van de ERA-robotarm werd aan het NIVR
f 4,3 mln toegezegd. Het betreft kosten die niet onder het ESA contract
worden vergoed.Ten slotte werd f 1,5 mln toegezegd via het Ministerie van V&W
aan het remote sensing programma van de BCRS.Naast EZ verstrekken ook de Ministeries van OC&W, VROM, LNV en V&W
bijdragen aan ESA-programma's. Tegenover de rijksbijdragen aan de programma's
staan ESA-opdrachten aan de Nederlandse industrie en overige uitgaven van
ESA via ESTEC in Nederland. In de onderstaande tabel zijn de gegevens opgenomen:
 jarenbetaalbaar
gesteld door het Rijkopdrachten ESA aantal bedrijventotaal bedrag1994147 mln6893 mln 1995177 mln61216
mln 1996192 mln*106 mln* gegeven op dit moment nog niet beschikbaarDe uitgaven van ESTEC in Nederland bedragen gemiddeld genomen f 500
mln per jaar. In deze f 500 mln zit een groot deel van de hierboven genoemde
opdrachten aan bedrijven. Artikel 02.08 Bevordering van de vliegtuigindustrie en
ruimtevaart Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 19965 0005 000 Realisatie
199610 00010 000 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 5 0009+ 5 000Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe hogere realisatie met f 5 mln is het gevolg van de doorwerking
van een mutatie die bij tweede suppletore begroting 1995 is verwerkt (zie
Kamerstukken II 1995/96, 24 529, nr. 2, blz. 14) en betreft het doorschuiven
van het budget wat beschikbaar is voor het geval het NIVR-revolving fund in
enig jaar tekorten heeft. Toelichting realisatie 1996Ten laste van dit artikel worden de bijdragen aan de Stichting Nederlands
Instituut voor Vliegtuigindustrie en Ruimtevaart (NIVR) verantwoord.Eind 1996 is er aan het NIVR-revolving fund 10 mln toegevoegd vanuit de
EZ begroting waardoor het saldo ultimo 1996 ruim 24,6 mln bedraagt. Door het
wegvallen van de royalty-opbrengsten van Fokker was deze ophoging van het
revolving fund noodzakelijk.In het verslagjaar heeft het NIVR volgens de voorlopige cijfers ruim f 43,3
mln aan inkomsten genoten. Deze ontvangsten bestaan uit:  1996Specifieke financiering Ruimtevaartprojecten19,7 mln Defensieprogramma's8,3
mln Airbus royalties2,8 mln Overig2,5 mln Verhoging
revolving fund10,0 mln Totaal43,3 mlnHiertegenover staan uitgaven in het kader van algemene en specifieke vliegtuig-
en ruimtevaarttechnologie-ontwikkelingsprogramma's ten bedrage van ongeveer
f 55 mln. Deze zijn als volgt te specificeren:  1996Ruimtevaartprojecten18,7 mln Luchtvaarttechnologie en research16,7
mln Ruimtevaarttechnologieprogr.15,2 mln Bureaukosten4,4
mln Totaal55,0 mlnHet exploitatietekort over 1996 bedraagt op basis van de thans bekende
gegevens dus ongeveer f 11,7 mln. Dit bedrag zal worden onttrokken aan
het «Revolving Fund» dat na deze onttrekking nog f 24,6 mln
bedraagt. Artikel 02.09 Speur- en ontwikkelingswerk Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996132 04984 000Realisatie 1996100 62897 475 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 31 421+ 13 475Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenMajeure posten die ten grondslag liggen aan de verlaging van de verplichtingenraming
met ruim f 31 mln zijn:– een overheveling van ruim f 39 mln naar artikel 02.02 Specifieke
bedrijfsgerichte technologiestimulering voor het starten van een aantal samenwerkingsprojecten
(f 35,7 mln), alsmede de subsidieregeling Haalbaarheidsprojecten MKB
(f 3,3 mln);– het opvoeren van f 20 mln verplichtingenruimte voor de kredietregeling
elektronische dienstenontwikkeling (KREDO). Voor f 16,7 mln zijn deze
middelen afkomstig uit artikel 02.14 gelden uit Prioriteitencluster III. De
overige f 3,3 mln is rechtstreeks uit de rijksbegroting beschikbaar gesteld
(tranche 1997 van de cluster III-middelen);– in verband met de late tweede tenderdatum van de KREDO-regeling
was het niet meer mogelijk de projecten nog in 1996 vast te leggen. Om deze
reden is een temporisatie van f 12 mln verplichtingenruimte naar 1997
verwerkt. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de aangegane verplichtingen en betalingen uit hoofde
van het Besluit Technische Ontwikkelingskredieten (TOK), de KREDO- en de MPO-regeling
verantwoord. Al deze instrumenten worden uitgevoerd door Senter.Voor wat betreft de realisatiegegevens van het TOK geldt de volgende tabel:
 (bedragen x f 1 mln)KredietTOK-klein
ProjectK/PTotale projectomvang bij een kredietperc. van 40%KredietTOK-groot
ProjectK/P realisatie 199556,5511,1114140,4313,5realisatie 199648,7520,9412242,5410,6raming 199662,5501,2515655,0318,3verschil met real. – 13,8+ 2– 0,31 – 12,5+ 1– 7,7In 1996 is de TOK-regeling toegankelijker gemaakt voor het MKB (onder
andere door een vereenvoudiging bij het indienen van aanvragen). Het aantal
projecten (TOK-klein) is echter niet toegenomen omdat middelgrote ondernemingen
minder beroep op de regeling hebben gedaan door gunstige economische ontwikkelingen
in 1996. Het gevolg hiervan is wel dat het krediet per project substantieel
lager is uitgevallen dan geraamd en daarmee ook het totale verleende krediet. In 1996 is de Kredietregeling Elektronische Dienstenontwikkeling (KREDO)
van kracht geworden (stcrt. 1996, 112). Doel van de regeling is bij te dragen
aan de totstandkoming van de elektronische snelwegen in Nederland door het
stimuleren van de ontwikkeling van nieuwe elektronische diensten door individuele
bedrijven. In 1996 zijn 12 aanvragen gehonoreerd, hetgeen een verplichtingenbeslag
van f 8,0 mln vergde.In 1996 is de Kredietregeling Milieugerichte Produktontwikkeling (MPO)
van kracht geworden (stcrt. 1996, 117). De regeling beoogt de ontwikkeling
te stimuleren van produkten die het milieu zo min mogelijk belasten. In 1996
zijn 7 aanvragen gehonoreerd wat een verplichtingenbeslag van f 1,5 mln
vergde. Artikel 02.10 Innovatiestimuleringsregeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–– Realisatie
1996125160 Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd+ 125+ 160Toelichting realisatie 1996De INSTIR (generieke bevordering van het innovatieve speur- en ontwikkelingswerk
in Nederland) is per 1 oktober 1991 beëindigd. De afwikkeling van deze
regeling betreft het afhandelen van bezwaar- en beroepsschriften door Senter. Artikel 02.11 Garanties technologiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–– Realisatie
199612 500384 413 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 12 500+ 384 413Toelichting realisatie 1996Naar aanleiding van de aan Fokker verleende surséance van betaling
hebben zes banken de Staat op de verstrekte garanties voor de ontwikkelingsfinanciering
aangesproken.In februari 1996 is een bedrag van f 384,4 mln (inclusief rente)
betaald, waarvan 23,2 mln met betrekking tot de FO-60 kon worden verrekend
met Defensie. Uit hoofde van deze betaling is een evengrote vordering bij
de bewindvoerders van Fokker ingediend. Gelet op het achtergestelde karakter
van de leningen moet de kans op terugbetaling op nihil worden geschat. Voornoemd bedrag is als volgt opgebouwd (bedragen x f 1 000): – lening Fokker
70104 000 – lening Fokker 10051 230– overeenkomst 1993180 000 –
rente i.v.m. betalingsachterstand2 782 Subtotaal338 012– garantie Fokker (restant)46 400 –
afrondingsverschil+ 1 Totaal384 413In het kader van het faillissement van Fokker is eveneens in 1996 een
garantie voor het boedelkrediet verstrekt van 155 mln. Dit boedelkrediet is
in 1996 in zijn geheel afgelost waardoor deze verplichting nog in het boekjaar
werd ingetrokken.Lopende de onderhandelingen over een mogelijke herstart is daarnaast een
garantie verstrekt van 12,5 mln met betrekking tot de financiering van de
verlengde afbouw van Fokkertoestellen. Artikel 02.12 Technologische infrastructuur Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199638 51125 522Realisatie 199640 10225 037 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 1 591– 485Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenUit artikel 02.14 Gelden uit Prioriteitencluster III is f 50 mln
overgeheveld voor de opzet van Technologische Topinstituten. Omdat een definitieve
selectie niet meer in 1996 plaats kon vinden zijn deze middelen bij tweede
suppletore begroting naar 1997 doorgeschoven (met uitzondering van f 2
mln aanloopkosten). Toelichting realisatie 1996Het budget op dit artikel wordt gebruikt voor de voorbereiding en uitvoering
van beleid voor de technologische onderzoeksinfrastructuur, onderwijs en arbeidsmarkt,
kennisoverdracht, publieksvoorlichting en technologie & samenleving.Een deel van het budget wordt aangewend ter financiering van projecten
op het gebied van technologische vernieuwing. Uit dit onderdeel
werden onder meer het KIM-programma, de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid
en een subsidie ten behoeve van de Stichting Wetenschap en Techniek Nederland
bekostigd (f 13,478 mln).Voor onderzoek en voorlichting ten behoeve van technologiebeleid
(o.a. beleidsonderbouwend onderzoek en evaluatiestudies) is in 1996 voor f 4,359
mln aan opdrachten verstrekt.Weer een ander deel (f 20,585 mln) heeft betrekking op de Stichting
voor de Technische Wetenschappen (STW). STW is onderdeel van de Nederlandse
Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en bevordert het technisch
wetenschappelijk onderzoek en de toepassingen daarvan. EZ heeft in 1996 ten
behoeve van 1997 een basissubsidie verstrekt. Daarmee financiert STW onderzoekprojecten
die industrieel relevant zijn. De totale uitgaven van STW voor
het 'Open Technologieprogramma' bedragen jaarlijks circa f 55 mln.In 1996 is een nieuw artikelonderdeel gecreëerd ten behoeve voor
de nog op te richten Technologische Top Instituten (TTI's). In
1996 zijn slechts verplichtingen aangegaan en uitgaven gedaan ter ondersteuning
van het voorbereidings- en besluitvormingsproces (f 1,68 mln). Artikel 02.13 Projecten gefinancierd uit het Fonds economische
structuurversterking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–16 796 Realisatie
1996100 00019 249 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 100 000+ 2 453Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenUit het Fonds economische structuurversterking (Fes) is een bijdrage van
f 100 mln aan het Maritiem Research Instituut Nederland verstrekt voor
investeringen in testfaciliteiten op het gebied van hydromechanica en maritiem
onderzoek. Toelichting realisatie 1996De op dit artikel verantwoorde projecten maken deel uit van de «Investeringsimpuls
1994». De financiering van deze projecten loopt via het Fonds economische
structuurversterking.In 1994/1995 zijn de subsidietoezeggingen aan NOBIS (f 25,0 mln)
en HPCN (f 35,0 mln) vastgelegd. In 1996 is de bijdrage van EZ aan het
investeringsprogramma van MARIN (f 100,0 mln) als verplichting vastgelegd. Nederlands onderzoeksprogramma Biotechnologische in-situ
Sanering (NOBIS)In 1996 zijn 2 inschrijfrondes gehouden. Bij deze ronden zij 23 voorstellen
ingediend, waarvan er 11 zijn geselecteerd voor uitvoering. Voor 4 van deze
11 voorstellen wordt eerst een voorbereidende definitiestudie uitgevoerd.
In totaal zijn thans 30 projecten geselecteerd met een totale waarde van f 23,6
mln.Het aantal NOBIS-deelnemers is ten opzichte van 1995 gestegen van 16 tot
44 waardoor het draagvlak voor het initiatief in 1996 sterk is vergroot.Niet alleen bedrijfsleven, maar ook provinciale en gemeentelijke overheden
raken in NOBIS geinteresseerd en hebben als probleembezitter van vervuilde
grond voorstellen voor haalbaarheidsonderzoeken ingediend.Inmiddels is nu ook een onderzoek gestart naar de kosten-baten van deze
wijze van bodemreiniging ten opzichte van de klassiekere, veelal kostbare
methoden.In 1996 is vanuit het communicatie- en kennisoverdrachtsbeleid van NOBIS
de periodieke uitgave «Nobis-nieuws» gestart en is eind 1996 een
symposium gehouden op gebied van In Situ-bodemreiniging en de ontwikkelingen
daarin bij NOBIS. High Performance Computing and Networking (HPCN)In 1996 is door HPCN een gerichte tender op het aandachtsgebied «Apparaten
en Systemen» uitgeschreven. Er werden 11 projectvoorstellen ontvangen,
waarvan er uiteindelijk 2 zijn gehonoreerd.Het «JERA-project» heeft tot doel de gelijktijdige ontwikkeling
van nieuwe commerciële web-diensten en de daarvoor noodzakelijke gedistribueerde,
fout tolerante en schaalbare architectuur. Met dit project wordt ingespeeld
op de snelle groei van Internet.Het project «SIMULTAAN» heeft tot doel de ontwikkeling van
trainingssimulatoren voor complexe (besturings)vraagstukken in de vervoers-
en defensie-industrie en de ruimtevaartsector.Eind 1995 is het platform HPCN opgericht. Dit platform biedt de mogelijkheid
voor kennisuitwisseling, samenwerking en interactie tussen de verschillende
HPCN-projecten. Daarnaast vervult het platform een makelaarsfunctie tussen
kennisaanbod en het gebruik van HPCN-toepassingen. Het platform is in 1996
goed van de grond gekomen en ontwikkelt zich tot een netwerk van mensen en
faciliteiten, waarop huidige en nieuwe gebruikers en aanbieders van HPCN een
beroep kunnen doen. MARINIn 1996 is aan MARIN een overheidsbijdrage van f 100 mln toegezegd
voor het doen van investeringen in testfaciliteiten en uitrusting van dit
instituut. De investeringen zijn noodzakelijk om te waarborgen dat MARIN ook
in de toekomst haar positie in deze kennismarkt weet te handhaven of zelfs
uit kan breiden. De projectactiviteiten in 1996 hadden hoofdzakelijk betrekking
op de diverse aanbestedingsprocedures voor de inhuur van een architect, een
aannemer, een ingenieursbureau etc. In 1997 zal, na afronding van deze procedures,
een begin worden gemaakt met de daadwerkelijke bouw van de onderzoeksfaciliteiten. Artikel 02.14 Gelden uit prioriteitencluster III Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199675 00015 000Realisatie 1996–– Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 75 000– 15 000Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe middelen welke uit het Prioriteitencluster III aan de EZ-begroting
op dit artikel zijn toegevoegd zijn naar de volgende artikelen overgeheveld:– f 50 mln naar artikel 02.12 Technologische infrastructuur
voor het initiatief Topinstituten;– f 15 mln naar 02.09 Speur- en ontwikkelingwerk als budget
voor de kredietregeling elektronische dienstenontwikkeling (KREDO);– f 10 mln naar artikel 02.02 Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering
in het kader van de Elektronische Snelweg. 03.00 INDUSTRIE- EN DIENSTENBELEID Artikel 03.01 Crisisbeheersing Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 19966591 224 Realisatie
1996179143 Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd– 480– 1 081Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenTer aanvulling van het budget voor het onderdeel overheidsaanschaffingen
is f 2,7 mln overgeheveld naar artikel 02.04 Overheidsaanschaffingen
en bevordering bedrijfsgerichte samenwerking. Verder is een compensatie van
bijna f 0,6 mln verwerkt naar artikel 03.05 Steun Scheepsbouw als onderdeel
van dekking voor de f 10 mln intensivering bij tweede suppletore begroting
op dat artikel. Toelichting realisatie 1996De op dit artikel verantwoorde uitgaven en aangegane verplichtingen hebben
betrekking op de aan EZ gedelegeerde taken op het gebied van crisisbeheersing
tijdens nood- en rampsituaties in vredestijd, het instandhouden van telecommunicatievoorzieningen
ten behoeve van het functioneren van het Ministerie van Economische Zaken
onder buitengewone omstandigheden alsmede het uitwerken van beleidsplannen
ter zake van de industriële mobilisatie.Zowel de realisatie van de uitgaven als van de verplichtingen is lager
dan geraamd omdat het project distributiemodules, dat beoogt de uitreiking
van distributiebonnen te koppelen aan de Gemeentelijke Basisadministratie
Persoonsgegevens en het registratiesysteem van de Rijksdienst voor het Wegverkeer,
vertraging heeft opgelopen. Artikel 03.03 Versterking economische structuur Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199617 62125 361Realisatie 199613 43211 577 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 4 189– 13 784Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls onderdeel van de dekking voor de f 10 mln intensivering van het
besluit subsidies zeescheepsnieuwbouw is bij tweede suppletore begroting f 3,405
mln aan verplichtingenruimte overgeheveld naar artikel 03.05 Steun Scheepsbouw.
Zowel bij de tweede suppletore begroting als bij slotwet is de uitgavenraming
neerwaarts aangepast als gevolg van herijkingen van de uitfinanciering van
in het verleden aangegane verplichtingen. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de uitgaven en verplichtingen verantwoord inzake: – het programma Toeleveren en Uitbesteden (T&U);– de bijdragen aan branches dan wel platforms en dergelijke ter
stimulering van initiatieven om op geboden kansen in te spelen, dan wel om
knelpunten binnen een bedrijfstak weg te nemen;– niet-technologie-georiënteerd beleidsonderbouwend en actiegericht
onderzoek.Tevens vindt op dit artikel de afwikkeling van de in 1990 beëindigde
Regeling Bevordering Structuurversterkende Projecten plaats.Het T&U-programma wordt deels uitgevoerd door Senter en deels door
het NIVR (voor wat betreft de product/markt combinatie Vliegtuigindustrie).Uit hoofde van het T&U-programma zijn door Senter in 1996 15 verplichtingen
(1995: 24) aangegaan, waarmee een bedrag van f 4,5 mln is gemoeid (1995:
f 6,5 mln).Aan het NIVR is uit hoofde van het programma T&U voor de PMC-vliegtuigindustrie
f 0,4 mln toegezegd.De bijdragen aan branches, platforms en overige samenwerkingsverbanden
bedragen in totaal f 7,0 mln, waaronder f 2,6 mln voor het basisontwerp
van een tunnelgraafmachine.Tot slot zijn in het kader van het niet-technologie-georiënteerde
actiegerichte en beleidsonderbouwende onderzoek 19 verplichtingen aangegaan,
die circa f 1,6 mln vergden. Daarvan heeft f 0,9 mln betrekking
op ingehuurd advies voor de financiële relatie met NedCar. Artikel 03.04 Industriële promotie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199614 50813 241Realisatie 199613 60012 773 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 908– 468Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de uitgaven terzake van het promoten van Nederland
als vestigingsplaats voor buitenlandse investeerders verantwoord.De in het verslagjaar aangegane verplichtingen en verrichte betalingen
hebben voornamelijk betrekking op:– het organiseren van respectievelijk deelnemen aan seminars, briefings
en beurzen op diverse terreinen;– het vervaardigen en actueel houden van enkele tientallen leaflets
en brochures, waaronder het toonaangevende naslagwerk voor de buitenlandse
investeerder, de Investment Guide;– het (doen) verrichten van onderzoek op het gebied van verschillende
deelfacetten die de concurrentiepositie van Nederland ten opzichte van de
ons omringende landen bepalen;– de periodieke uitgave van de NFIA-Newsletter voor de VS, Japan,
Taiwan en Europa, toegesneden op de specifieke situatie in de desbetreffende
donorlanden; – het voeren van enkele intensieve Direct Mail campagnes waarin
de positieve kanten van Nederland op een aantal thema's zijn benadrukt;– het plaatsen van wervingsadvertenties in vakbladen en specials.Een vergelijking tussen de raming en realisatie geeft het volgende overzicht:
 Artikelonderdeelaantal
postenverplichtingengemiddeld per post
in 1996 raming 1996realisatie 1996 Werving USA46 0006 0731 518Werving Japan22 0321 820910 Werving
Korea1400407407 Werving Taiwan11 150830830Werving Singapore15008787 Werving Europa–3 1102 905–Adviezen derden–1 3161 478–Totaal 14 50813 600 Ten aanzien van de lage realisatie met betrekking tot de post in Singapore
kan worden opgemerkt dat het installeren van de post later in het jaar heeft
plaatsgevonden dan oorspronkelijk gepland was.In het verslagjaar werden door inspanning van het Commissariaat voor Buitenlandse
Investeringen in Nederland en in goed samenspel met de acquisiteurs van lagere
overheden 88 investeringsprojecten gerealiseerd die na realisatie naar schatting
ruim 3 824 arbeidsplaatsen tot stand zullen brengen.De nadere specificatie is als volgt (ter vergelijking de resultaten over
1995): Herkomst van bedrijven (donorgebieden)Aantal
projectenInvestering in mln DflArbeidsplaatsen  199619951996199519961995Noord-Amerika46511 5433112 5512 401Azië3331159198709819 Europa913291456564560Totaal88951 9939653 8243 780Aard der projectenAantal
projectenInvestering in mln DflArbeidsplaatsen  199619951996199519961995Produktie/Assemblage12151 6056681 1961 297Distributie28242191801 074830Int.Dienstverlening Algemeen10156736366563Europese hoofdkantoren14196818429496Call Centers1043246690487 Overig
(o.a. Marketing/Sales)141821769107 Totaal889519939653 8243 780Verdeling naar regioAantal projectenInvestering
in mln DflArbeidsplaatsen  199619951996199519961995Groningen1250,0130,045200 Friesland0104,5010Drenthe20271,003240 Overijssel3362,0148,8367165Flevoland219,530,018200 Gelderland5425,145,5373143Utrecht7614,82,822282 Noord-Holland2842179,466,08401 021Zuid-Holland19181 038,047,0447260Zeeland0106,4020 Noord-Brabant147253,7341,0946531Limburg71089,7143,52421 148Totaal88951 9939653 8243 780Artikel 03.05 Steun scheepsbouw Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–17 603 Realisatie
199640 00055 953 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 40 000+ 38 350Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn verband met het uitblijven van de ratificatie door de VS van het OESO-akkoord
over wereldwijde afbouw van scheepsbouwsteun heeft de Europese Commissie besloten
de richtlijn met betrekking tot scheepsbouwsteun te verlengen. In het licht
hiervan is in eerste instantie een budget van f 30 mln vrijgemaakt binnen
de EZ-begroting. Bij tweede suppletore begroting is dit budget verhoogd naar
f 40 mln. Toelichting realisatie 1996Ten laste van dit artikel worden verplichtingen aangegaan die voortvloeien
uit het Besluit subsidieregeling Zeescheepsnieuwbouw.In juli 1994 is in OESO-verband een principe akkoord bereikt over herstel
van normale concurrentieverhoudingen in de scheepsbouw. Overeengekomen werd
dat met ingang van 1996 geen steun meer zou worden verstrekt. Doordat de VS
(en toen nog Japan) het akkoord niet geratificeerd hebben is de bestaande
subsidieregeling in eerste instantie met één jaar verlengd.
De VS heeft het akkoord nog steeds niet geratificeerd zodat inmiddels besloten
is het steunkader ook voor 1997 te verlengen.In het verslagjaar werden 52 aanvragen ingediend, betrekking hebbend op
een totaal orderbedrag van f 1,5 miljard. De voor 1996 beschikbare verplichtingenruimte
werd dan ook volledig uitgeput. Er konden 46 projecten (aanvullend) worden
gehonoreerd, waarmee een orderbedrag van f 1,2 miljard gemoeid is. Een vergelijking met voorgaande jaren geeft het volgende overzicht: Jaaraanvragengehonoreerd ingediendorderbedragaantalorderbedrag1994521,2 mld450,9 mld 1995932,4
mld741,9 mld 1996521,5 mld541,2
mldOp het onderhavige artikel is in het verslagjaar f 56,0 mln betaald.
Hiervan heeft f 55,6 mln betrekking op verplichtingen uit hoofde van
de regeling Generieke Steun en f 0,4 mln op nog openstaande verplichtingen
inzake de in 1987 beëindigde Rente Overbruggings Regeling. Artikel 03.06 Herstelfinanciering en steun aan individuele
bedrijven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996263263 Realisatie
1996289295 Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd+ 26+ 32Toelichting realisatie 1996De in 1996 aangegane verplichtingen en verrichte betalingen hebben betrekking
op de aan de Nationale Investerings Bank verschuldigde beheerskostenvergoeding
terzake van het beheer over een portefeuille van (EZ-)leningen, garanties
en dergelijke. Artikel 03.08 Bijdrage auto-ontwikkeling NedCar B.V. Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–241 715 Realisatie
1996–241 715 Verschil (+=meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd––Toelichting realisatie 1996Op dit artikel is een gedeelte van de verplichtingen vastgelegd die voor
de Staat voortvloeien uit de overeenkomst van 31 augustus 1991 met Volvo Car
Corporation (VCC) en Mitsubishi Motors Corporation (MMC).In deze overeenkomst is onder meer geregeld dat voornoemde partijen ieder
f 700 mln ter beschikking zullen stellen voor de ontwikkeling van en
de investeringen voor een nieuwe modellenreeks die in de NedCar-vestiging
te Born worden geproduceerd. Met de betaling van 241,7 mln aan de Stichting
Nedcar Projectfinanciering is de Staatsgegarandeerde lening, die een onderdeel
vormt van de financiering van de 700 mln, afgelost.Ter informatie zij vermeld dat NedCar per 31 december 1996 aan de Stichting
in totaal, inclusief de door de Europese Commissie opgelegde rente, f 455
mln heeft betaald (waarvan f 28,2 mln in 1996). Daartegenover heeft de Stichting tot en met ultimo 1996 f 700 mln
als Staatsbijdrage in de ontwikkeling van de opvolger(s) van de V-400 aan
NedCar ter beschikking gesteld.Laatstgenoemd bedrag is als volgt gefinancierd:– van NedCar ontvangen royalty's en rente f 455,0 mln– de begin 1996 afgeloste Staatsgegarandeerde lening f 241,7
mln– door MMC en VCC aan NedCar verstrekte leningen, waarvan de rentelasten
voor rekening van de Staat komen f  3,3 mlnTotaal f 700,0 mlnDe geaccumuleerde rente die over de periode 1 juni 1994 tot en met 31
december 1996 door de Staat aan MMC/VCC is verschuldigd, bedraagt circa f 8,3
mln. Artikel 03.09 Garantieregeling Particuliere Participatiemaatschappijen
1981 Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–4 700 Realisatie
19966 8313 254 Verschil (+=meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd+ 6 831– 1 446Toelichting realisatie 1996De Garantieregeling PPM richt zich op de bevordering van de tot standkoming
van deelnemingen door particuliere participatiemaatschappijen, met name in
middelgrote en kleine ondernemingen. De Staat stelt zich garant voor maximaal
50% van de hoofdsom met een maximum van f 1,25 mln per participatie.
De regeling is in 1995 beeindigd. Eind 1995 zijn echter nog aanvragen voor
de PPM-regeling ingediend welke, gezien de behandel- en bezwaartermijnen,
niet meer in 1995 konden worden vastgelegd. Bij tweede suppletore begroting
is derhalve een verplichtingenbudget van f 6,9 mln binnen de EZ-begroting
vrijgemaakt teneinde deze aanvragen in 1996 alsnog te kunnen verantwoorden. Artikel 03.12 Bijdrage aan de Industriefaciliteit Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–5 000 Realisatie
1996–– Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd–– 5 000Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenOp grond van het gebruik dat in de afgelopen jaren van de Industriefaciliteit
is gemaakt, alsmede de verwachtingen voor de toekomst, is bij tweede suppletore
begroting de uitgavenraming met f 5 mln tot nihil bijgesteld. Toelichting realisatie 1996Tezamen met een aantal banken, verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen
heeft de Staat in 1993 de Industriefaciliteit opgericht. Dit financiële
instrument, waarvoor ruim f 892 mln beschikbaar is, heeft tot doel het
aanbod van risicokapitaal voor (middel)grote ondernemingen te vergroten.Teneinde tijdig en als gelijkwaardige partij te kunnen voldoen aan de
verplichtingen die de Staat uit hoofde van de overeenkomst jegens de participanten
heeft, is in 1993 de Stichting Financiering Industriefaciliteit opgericht.
Deze Stichting neemt namens de Minister van Economische Zaken deel in de via
de Industriefaciliteit te verlenen financieringen. De Stichting verkrijgt
haar financiële middelen uit de EZ-begroting, hetzij in contanten, hetzij
in de vorm van garanties.De overheidsbijdrage in de Industriefaciliteit bedraagt maximaal f 200
mln. In 1993 is – in contanten – f 70 mln aan de Stichting ter
beschikking gesteld, zodat er nog een verplichting resteert van f 130
mln.In 1996 is de Industriefaciliteit geëvalueerd. Mede op basis van
deze evaluatie wordt gestreefd naar voortzetting van de faciliteit na 31 december
1996. Inmiddels hebben 24 van de 27 participanten ingestemd met een voortzetting
van de faciliteit tot 31 december 1999. Het totaal toegezegde bedrag is door
het uittreden van de drie participanten verlaagd tot f 823 mln.In 1996 is het bedrag van f 2,2 mln, dat in 1995 op afroep beschikbaar
was gesteld, opgevraagd. Ultimo 1996 beschikte de Stichting over circa f 64
mln aan liquide middelen. 04.00 REGIONAAL BELEID Artikel 04.01 Bijdragen ten behoeve van regionale ontwikkelings-
maatschappijen en overige Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199614 38333 075Realisatie 199614 33825 095 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 45– 7 980Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij tweede suppletore begroting bleken de voor 1996 geraamde stortingen
in het aandelenkapitaal van de LIOF en BOM niet nodig te zijn in verband met
de liquiditeitspositie van deze maatschappijen. De hiermee verband houdende
uitgaven van f 7,7 mln zijn daarom nu in latere jaren geraamd. Toelichting realisatie 1996Ten laste van dit artikel worden alle middelen verantwoord die aan de
regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM's) besteed zijn. Ten laste van
dit artikel komen ook de bijdragen voor de arbeidsplaatsenplannen uit de Perspectievennota
Zuid-Limburg (PNL) en het Integraal Structuurplan Noorden des Lands (ISP). ROM'sVoor een presentatie van de activiteiten van de ROM's wordt kortheidshalve
verwezen naar de respectievelijke jaarverslagen. De in het verslagjaar aangegane
verplichtingen hebben betrekking op de apparaatskostenvergoeding voor de vijf
ROM's: Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij
(NOM)f 5,196 mln Industriebank Limburgs Instituut
voor Ontwikkeling en Financiering (LIOF)f 3,970 mln Overijsselse
Ontwikkelingsmaatschappij (OOM)f 2,064 mln Gelderse Ontwikkelingsmaatschappij
(GOM)f 1,129 mln Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM)f 1,866
mln f 14,225 mlnIn het verslagjaar is aan apparaatskosten een bedrag van f 14,283
mln uitbetaald. Daarnaast is op leningen die door EZ zijn overgenomen f 8,454
mln afgelost en f 2,208 mln rente betaald. Er vond in 1996 geen storting
plaats in het aandelenkapitaal van de ROM's. ArbeidsplaatsenplannenEr werden in 1996 voor drie arbeidsplaatsen, twee in de provincie Groningen
en een in de provincie Limburg, verplichtingen aangegaan ad f 0,112 mln.
Er werden betalingen verricht ad f 0,149 mln. Artikel 04.04 Voorwaardenscheppend beleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–7 800 Realisatie
1996–2 445 Verschil (+=meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd–– 5 355Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden alleen nog maar betalingen verricht voor verplichtingen
die tot en met 1988 zijn aangegaan voor het Voorwaardenscheppend Beleid. Als
gevolg van vertragingen bij de uitvoering van de infrastructurele werken,
is het totaal van de bij EZ ingediende betalingsverzoeken lager dan oorspronkelijke
geraamd.In 1996 zijn er in totaal 5 betalingen verricht, waaronder «weg
Veendam-Ter Apel» en «Tijdelijke verlegging A 35», «Zuiderbrug
te Venlo» en de «Westelijke Buitenring Enschede»; deze projecten
zijn hiermee financieel afgerond. Er staan nu nog 7 projecten open, die in
de komende jaren zullen worden afgesloten. Artikel 04.05 Structuurversterkende projecten in het kader
van de BRT-compensatie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199614 03515 000Realisatie 1996–3 172 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 14 035– 11 828Toelichting realisatie 1996In 1984 is éénmalig een bedrag van 250 mln beschikbaar gesteld
ter compensatie van het afschaffen van de Bijzondere Regionale Toeslag (BRT),
een element uit de Wet Investerings Rekening (WIR). Deze gelden waren bestemd
voor projecten in het Noorden des lands en in Zuid-Limburg.Tot en met ultimo 1996 zijn verplichtingen aangegaan voor een bedrag van
f 235,965 mln. De in 1996 nog beschikbare middelen van ruim f 14
mln zijn doorgeschoven naar 1998. Deze middelen zijn gereserveerd voor uitbreiding
van vliegveld Eelde. Verwacht wordt dat commitering van deze gelden in 1998
kan plaatsvinden, wanneer (zoals het er nu naar uitziet) met de verlenging
van de start- en landingsbaan wordt begonnen.Ultimo 1996 staan er nog 5 projecten open waarvan de grootste verplichting
een omvang heeft van f 59 mln. Het betreft de aanleg van de Oost-West
baan voor Maastricht-Aachen Airport.In 1996 zijn er 3 betalingen verricht, waaronder het project «Rijksweg
32 Heerenveen-Grouw», dat hiermee financieel is afgesloten. Artikel 04.06 Projecten gefinancierd uit het Europees
Fonds Regionale Ontwikkeling Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–– Realisatie
19969 84711 576 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 9 847+ 11 576Toelichting realisatie 1996De op dit artikel aangegeven betalingen vloeien voort uit voor 1990 aangegane
verplichtingen, toen EFRO-toezeggingen vanuit de Europese Commissie nog via
de EZ-begroting werden geraamd. Sinds 1990 vindt de uitvoering van het Europese
Structuurbeleid gedecentraliseerd plaats op provincieniveau.Alle projecten waarvoor voor 1 januari 1989 een beschikking is afgegeven,
dienden voor 30 september 1995 financieel door de Commissie te zijn afgesloten,
zoals vastgelegd is in artikel 12 van de EFRO-verordening. Voor 1 april 1995
moest Nederland hiervoor een definitief betalingsverzoek bij de Commissie
indienen.De Nederlandse Staat heeft een procedure aangespannen bij het Europese
Hof van Justitie te Luxemburg in verband met een verschil van mening over
het tijdstip van afsluiting van een aantal projecten. Hangende de procedure
hebben op een aantal projecten begin 1996 terugbetalingen plaatsgevonden aan
de Commissie ad f 9,847 mln. Daarnaast bestaat er onzekerheid over de ontvangst van door Brussel nog
verschuldigde bedragen ad f 6,572 mln. De Staatssecretaris heeft de Tweede
Kamer hierover per brief ingelicht en vragen naar aanleiding hiervan schriftelijk
beantwoord.Voor een drietal projecten heeft de Commissie echter in 1995 schriftelijk
verlenging verleend. Dit zijn de Oost-West baan van vliegveld Maastricht-Aachen
Airport tot en met 2001 en de S23 Kerkrade tot 1 april 1998. Het project «Zuiderbrug»
te Venlo had tot 1 april 1996 uitstel gekregen en is in dat jaar afgesloten.
Voor het project Oostersluis (provincie Groningen) was reeds eerder ingestemd
met verlenging tot eind 1996. Dit project zal in 1997 financieel worden afgesloten Artikel 04.08 Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996101 31897 977Realisatie 1996101 36178 705 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 43– 19 272Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenGezien de liquiditeitspositie bij het Samenwerkingsverband Noord-Nederland
heeft EZ in 1996 niet het totale geraamde voorschot hoeven uit te betalen.
De raming van de uitgaven is daarom met ruim f 19 mln neerwaarts bijgesteld. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de aangegane verplichtingen en de uitgaven uit hoofde
van zowel de centrale als de decentrale Investeringspremieregeling (IPR) verantwoord.
De specificatie van de betalingen en aangegane verplichtingen luidt als volgt:
  VerplichtingenUitgaven– IPR-centraalf 50,780 mlnf 44,354 mln –
IPR-decentraalf 50,580 mlnf 33,642 mln –
Oude verplichtingen/PSOL–f 0,709 mln  f 101,360
mlnf 78,705 mlnIn het kader van de centrale IPR zijn in het verslagjaar 15 subsidieaanvragen
gehonoreerd, die beslag legden op f 50,780 mln aan verplichtingen (1995:
11 toezeggingen; totaal f 43,693 mln). In het verslagjaar zijn 53 betalingsverzoeken
afgedaan, waarmee een bedrag van f 44,3 mln gemoeid was (1995: 81 betalingen;
totaal f 65,7 mln). De toezeggingen in 1996 zijn als volgt over de provincies verdeeld: provincieinvesteringenarbeidsplaatsenprojectensubsidie Groningen97,270
mln74517,773 mln Friesland57,729 mln23538,305
mln Drenthe182,900 mln170318,367 mln Overijssel76,400
mln16014,500 mln Gelderland––20,977
mln Limburg––10,858
mln  414,299 mln6391550,780 mlnVan de 15 toezeggingen zijn er 12 industrieel, 2 dienstverlenend en 1
toeristisch. Het betreft 7 uitbreidingen en 8 vestigingen.In een vijftal gevallen ging het om een commitering als gevolg van een
beslissing op een bezwaarschrift; hierdoor is ook in de provincie Gelderland –
vanaf 1992 geen IPR-gebied meer – voor een tweetal projecten subsidie
toegekend. bedragen
x f 1 mlnBegroting 1996Realisatie 1996 Totale premie5151Aantal projecten1315 Gemiddelde premie per project3,923,39Te realiseren arbeidsplaatsen650639 Premie per arbeidsplaats0,0780,079Investeringen450414Uit de decentrale IPR worden alleen in de drie Noordelijke provincies
verplichtingen aangegaan. De uitvoering van de decentrale IPR voor de drie
noordelijke provincies is ondergebracht bij het Samenwerkingsverband Noord-Nederland
(SNN). De grens van de subsidiabele grondslag van de decentraal uit te voeren
projecten ligt op 10 mln. De aansluitende tabel geeft het overzicht van de
in behandeling zijnde SNN danwel afgehandelde toekenningen in 1996. provincieprojectenin
behandeling per 31/12/96 (in f mln)toekenningen in 1996 (in f mln) Groningen7619,613,4Friesland14724,724,5 Drenthe505,75,2 27350,043,1De Premieregeling Stimulering Ontwikkeling Lelystad (PSOL) is met ingang
van 1-1-1995 opgehouden te bestaan. Op dit artikelonderdeel worden daarom
alleen betalingen verricht op nog openstaande verplichtingen. In 1996 zijn
er 5 betalingsverzoeken gehonoreerd met een totale omvang van f 0,709
mln. Artikel 04.09 Regio-programma's Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199696 258144 000Realisatie 199681 534119 848 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 14 724– 24 152Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van een vertraagde besluitvorming bij de Europese Commissie
kon de bijdrage in co-financiering van programma's niet meer in 1995 worden
vastgelegd. De om deze reden in 1995 onbenut gebleven verplichtingenruimte
van ruim f 7 mln is bij eerste suppletore begroting opgevoerd teneinde
alsnog de vastlegging te kunnen doen. Bij tweede suppletore begroting bleek
zich opnieuw een vertraging in de Brusselse besluitvorming voor te doen ten
aanzien van de Intereg-programma's zodat een bedrag van f 22,6 mln in
1996 onbesteed bleef. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden aangegane verplichtingen en betalingen verantwoord
voor het Integraal Structuurplan Noorden des Lands (ISP) en de bijdragen voor
de EFRO-cofinanciering aan Europese programma's. Daarnaast komt een deel van
de gedane betalingen voort uit in het verleden aangegane verplichtingen voor
de Regio-gelden (Midden-Gelderland, Twente en Helmond en omstreken) en de
PNL/OZL-programma's in Zuid-LimburgIn de volgende tabel zijn de in 1996 aangegane verplichtingen en de gerealiseerde
uitgaven gespecificeerd. (bedragen
x f 1 mln)aantal verplichtingenverplichtingen-bedragaantal
betalingenbetalingsbedrag ISP272,7902474,552Regio-gelden20,100303,636 PNL––30,767OZL10,016143,019 EFRO-co-financiering248,6276837,874Totaal2981,533139119,848ISPIn het kader van de Decentralisatie-Impuls zijn alle ISP-IV projekten
per 1 januari 1993 overgedragen aan het Samenwerkingsverband Noord-Nederland.
In 1995 is een begin gemaakt met ISP-V. Het SNN heeft uit hoofde van ISP IV
en ISP-V in 1996 voor de volgende clusters projektbijdragen gecommiteerd: ClusterAantal
projectenbedrag (x f 1 mln) AGRO-business113,549Havenverbonden activiteiten117,876 MKB, Toerisme en
Industrie2510,844 Gezamenlijke thema's/Algemeen41,299Co-financiering:   – doelstelling 2/5b Groningen/Drenthe2012,105– doelstelling 5b Friesland125,000 – doelstelling
5b Overijssel71,331 – overig169,422Totaal9571,426Voor meer informatie over de voortgang van het Integraal Structuurplan
Noorden des Lands wordt naar het ISP-jaarverslag verwezen, dat jaarlijks aan
de Kamer toegezonden wordt. OZLZoals aangegeven in de nota «Regio's zonder grenzen» (Kamerstukken
II 1989/90, 21 571 nrs. 1–2) liep het programma voor Oostelijk
Zuid-Limburg eind 1994 af. Vanaf 1996 vinden er op dit onderdeel alleen nog
maar betalingen en eventuele corrigerende verplichtingen plaats. EFRO-cofinancieringIn 1995 hebben de vastleggingen plaatsgevonden voor de doelstelling 1,2
en 5b-programma's voor de periode 1994–1996/1999. Op deze projecten
hebben in het boekjaar de gebruikelijke betalingen plaatsgevonden. In 1996
hebben verplichtingen alleen betrekking gehad op de Communautaire Initiatieven,
onder meer voor Konver in de Kop van Noord-Holland (Actieplan Kop en Munt)
en Interreg II in de grensgebieden met België en Duitsland. Programma'sAantalVerplichtingen
(x f 1 mln) Interreg II205,792 Konver (Kop en
Munt)21,880 MKB-programmamanagement10,939 Herziening
Stride10,016 Totaal248,627Artikel 04.10 Stimulering Ruimte voor Economische Activiteit Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199679 30057 323Realisatie 199679 17255 124 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 128– 2 199Toelichting realisatie 1996In het verslagjaar zijn aan de vier grote steden toezeggingen gedaan van
in totaal f 25,0 mln conform afspraken in het kader van het Grote Stedenbeleid (GSB). De verdeling is: Amsterdam (f 9,375 mln),
Rotterdam (f 7,125 mln), Den Haag (f 5,5 mln) en Utrecht (f 3
mln).Via een tenderprocedure hebben 7 projecten buiten de vier hierbovengenoemde
steden een bijdrage uit de StiREA gehad, zes ad f 7,5 mln en één
ad f 5 mln.Voor de StiREA zijn in 1996 vier betalingen verricht voor in totaal f 6,25
mln. Op openstaande verplichtingen van het Bedrijfsomgevingsbeleid zijn 52
betalingen verricht ad f 45,14 mln.Tevens zijn op dit artikel verplichtingen met een omvang van f 4,172
mln aangegaan voor onderzoek voor beleidsevaluaties en voor de interventietaken.
Voor dit deel zijn er 96 betalingen verricht met een totale omvang van f 3,734
mln. 05.00 DIENSTEN, MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF EN ORDENING Artikel 05.01 Voorlichting en advisering MKB Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199630 81135 769Realisatie 199631 42134 899 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 610– 870Toelichting realisatie 1996De uitgaven ten laste van dit artikel kunnen ingedeeld worden in de categorieën
gesubsidieerde instellingen, subsidieregelingen en overige uitgaven Gesubsidieerde instellingenHet betreft het IMK-Netwerk. Het IMK netwerk bestaat uit IMK Nederland
en 12 regionale vestigingen. De personeelsbezetting bedroeg in 1996 376
fte's. Het IMK geeft voorlichting en advies op het gebied van bedrijfsvoeringsaspecten
(financiering, marketing en personeel e.d.) aan ondernemers uit het MKB. De
invulling van deze activiteiten wordt vastgelegd in zogenaamde activiteitenplannen
die ter goedkeuring aan EZ worden voorgelegd. Het IMK ontwikkelt ook adviesprodukten
voor het MKB met behulp van EZ subsidie. De in 1996 gecommiteerde en betaalde
bedragen zijn als volgt opgebouwd: OmschrijvingCommiteringBetaling Sociaal plan 1986–f 0,675 mln Sociaal
plan 1990–f 0,702 mln Reorganisatie IMKN/OCAP–f
0,460 mln IMKN 1994–f 0,122 mln IMKN 1995f
0,268 mlnf 0,522 mln IMKN 1996f 22,658 mlnf 22,658
mln Starterscursussenf 1,000 mln– Totaalf
23,926 mlnf 25,225 mln IMK19951996– aandeel doelsubsidie in opbrengst45 %43% –
aantal baliecontacten119 51982 872 – aantal
gesprekken12 9538 873 – aantal collectieve
activiteiten1 2581 131SubsidieregelingenDe Subsidieregeling Collectieve Bedrijfsontwikkeling 1992 resp. 1994 had
als doelgroep ondernemerscollectiviteiten en subsidieerde externe kosten voor
ruimtelijk-economisch onderzoek. De CBO regeling is met ingang van 1995 afgeschaft.
Het beheer (afwikkeling) van de regeling wordt uitgevoerd door IMK-N. In 1996
is f 0,381 mln betaald. CBO
(bedragen x f 1 000)19951996 Beleidsbudget
verplichtingen499– Beleidsbudget kas933386– uitvoeringskosten8755Overige Adviesdiensten KNOV/NCOVNa de ombuigingen uit het regeerakkoord is van de adviesdiensten Koninklijk
Nederlands Ondernemers Verbond/Nederlands Christelijk Ondernemersverbond (MKB
Nederland) in 1996 alleen nog de ruimtelijk economische advisering gesubsidieerd
(tot 1995 respectievelijk 1996 werden ook zogenaamde oriëntatiegesprekken
en vervolgadvisering gesubsidieerd). Deze activiteit betreft de vergoeding
van 17 functionarissen ruimtelijke ordening. Deze functionarissen ondersteunen
ondernemerscollectiviteiten met gerichte adviezen bij gemeenschappelijke problemen
op het gebied van de ruimtelijke ordening. In 1996 is besloten de subsidie
ten behoeve van de ruimtelijke ordeningsconsulenten te verlengen tot 1 juni
1997. In 1996 is voor f 2,773 mln subsidie toegezegd en f 1,999
mln betaald. Adviesdiensten
KNOV/NCOVrealisatie 1995raming 1996realisatie
1996 – oriëntatiegesprekken4 400––– adviesopdrachten950745415 – ruimtelijke
ordeningsconsulenten181717Projecten Markt & OndernemerschapHet betreft hier activiteiten voor voorlichtings- en bewustwordingsactiviteiten
gericht op (potentiële) startende ondernemers en het ondernemerschap
van vrouwen en allochtonen, activiteiten ter ondersteuning van het beleid
op het terrein van deregulering (bedrijfseffectentoetsen, projekten administratieve
lasten en dergelijke), activiteiten op het terrein van het externe emancipatiebeleid
en activiteiten op het terrein van ondernemerschap en MKB (aanjaagprojekten,
instrumentenontwikkeling, tijdelijke sponsoring en dergelijke). Belangrijkste
commiteringen in 1996 (totaal f 1,833 mln) hadden betrekking op de projecten
Vrouwen in de bouw, Opportunity in bedrijf, een internationaal congres over de kwaliteit van de regelgeving en enkele pilots over vrouwelijk
ondernemerschap. In 1996 is f 2,233 mln betaald. Artikel 05.02 Onderzoek en onderwijs MKB Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199611 69216 800Realisatie 199616 88520 695 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 5 193+ 3 895Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenVoor de versterking van het eigen vermogen van het Economisch Instituut
voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM) is binnen de EZ-begroting een verplichtingenbedrag
van f 6,751 mln vrijgemaakt. Toelichting realisatie 1996 Gesubsidieerde instellingenHet Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf (EIM) heeft
tot taak ontwikkelingen in het MKB en in specifieke sectoren te onderzoeken
en te analyseren. De doelgroep voor de produkten van het EIM bestaat uit (de
organisaties binnen) het MKB en de overheid.Vanaf 1995 zijn nieuwe subsidievoorwaarden met het EIM overeengekomen.
Hierdoor is de exploitatiesubsidie door EZ aan het EIM omgezet in een doelsubsidie.
Deze is bedoeld als activiteitensubsidie voor het verzamelen, bijhouden, bewerken
en beschikbaar stellen van basisinformatie over het MKB en als subsidie van
projecten voor het op deze basisinformatie betrekking hebbende jaarlijks onderzoeksprogramma
met EZ-beleidswensen (1996: f 8,174 mln).Het wijzigen van de subsidierelatie moet leiden tot een doelmatiger inzet
van subsidiegelden, een grotere zelfstandigheid voor het EIM en een betere
afstemming van de onderzoeksprogrammering op de behoeften van EZ en het midden-
en kleinbedrijf. Er heeft in 1996 een eenmalige vermogensversterking plaatsgevonden
van f 4 mln. EIM19951996Beleids budget verplichtingen (x f 1 mln)8,19512,174Beleidsbudget kas (x f 1 mln)10,90812,271 –
aandeel EZ-subsidie van het totale budget30%28%* –
opbrengsten (x f 1 mln)13,50216,345* – uitgebrachte
rapporten283262 – gepubliceerde artikelen7765– verzorgde lezingen11190* Cijfers uit de begroting EIM. Realisatie nog niet bekend. Subsidieregeling Applicatie-onderwijs Ondernemers (SAO)Ter afhandeling van oude subsidie-aanvragen en uitvoeringskosten voor
de regeling Applicatie-onderwijs Ondernemers 1989 (SAO), die per 1 januari
1993 is beëindigd, zijn in 1996 nog uitgaven verricht voor een bedrag
van f 0,029 mln. Regeling Tegemoetkomingen Cursorisch Ondernemersonderwijs
1988 (COO)De betalingen vloeien voort uit in het verleden aangegane verplichtingen
met betrekking tot de Regeling Tegemoetkomingen COO (f 3,119 mln), respectievelijk
het project Stimulering marktgericht COO (f 0,5 mln). Voor dit laatste
project zijn in in 1995 middelen beschikbaar gesteld om de gesubsidieerde
instellingen de kans te geven de omslag naar een marktconforme positie te
laten maken, dit in verband met het afschaffen van de Regeling Tegemoetkomingen
COO.De afrekeningen over de cursusjaren 1988/1989 t/m 1993/1994 zijn begin
1996 afgehandeld. Een deel van het budget voor het cursusjaar 1994/1995 is
overgeheveld naar het budget voor het cursusjaar 1995/1996. Beleidsonderbouwend
onderzoek OMKB Uit dit onderdeel worden evaluaties en verkennende onderzoeken
voor bijstelling, onderbouwing en ontwikkeling van het beleid gefinancierd.
In totaal zijn 23 projecten gecommiteerd. Het programma voor deze onderzoeken
wordt jaarlijks vastgesteld. De grootste commiteringen in 1996 (totaal f 1,751
mln) betreffen de evaluaties van de Innovatiecentra (f 0,505 mln) en
de Drank- en Horecawet en de vestigingswet bedrijven 1954 (f 0,214 mln)
en de opstelling van een standaardkostenmodel IB en VpB (f 0,156 mln).
In 1996 is f 2,473 mln betaald. StarterscursussenDoor het IMK worden in samenwerking met de Kamers van Koophandel meerdaagse
starterscursussen («Een eigen bedrijf beginnen») gegeven. Deze
cursussen hebben tot doel om aspirantondernemers te leren een goed ondernemingsplan
uit te werken. Voor vrouwelijke en etnische aspirantondernemers worden aparte
cursussen gegeven. De uitvoering is opgedragen aan het IMK. In 1996 is f 0,979
mln betaald. Overige onderwijsprojecten / Toezicht op ondernemersexamensHet betreft hier individuele onderwijsprojecten die gericht zijn op cursusontwikkeling
en kwaliteitsverbetering alsmede een bijdrage voor beroepenwedstrijden (f 0,185
mln). Daarnaast is een bijdrage van f 2,6 mln toegekend voor het project
Bevordering ondernemerschap allochtonen.Verder worden uitgaven voor vacatiegelden en reis- en verblijfskosten
van gecommitteerden, die namens de minister toezicht houden op examens in
het dagonderwijs, vanuit deze post vergoed. In 1996 is f 1,323 mln betaald. MDW-onderzoekOp dit (nieuwe) artikelonderdeel worden de uitgaven en verplichtingen
geraamd voor het project Marktwerking, Deregulering en Wetgevingskwaliteit.
Het doel van het project is het kritisch onder de loep nemen van concurrentiebeperkende,
onnodig belastende en kwalitatief slechte regelgeving. In 1996 is voor f 0,175
mln aan adviezen ingewonnen. Artikel 05.03 Borgstellingsregelingen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996850 85068 267Realisatie 1996825 07743 530 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 25 773– 24 737Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van de gunstige economische ontwikkelingen is EZ minder op
verstrekte borgstellingen aangesproken dan verwacht. De uitgavenraming is
om deze reden gedurende het jaar met ruim f 24 mln verlaagd. Toelichting realisatie 1996De uitgaven ten laste van dit artikel betreffen de Kredietregeling Midden-
en Kleinbedrijf (KMKB)1976 en 1985, de Regeling Borgstelling MKB-kredieten
(RBMKB) 1988, het Besluit Borgstelling MKB-kredieten (BBMKB) 1994, de Watersnoodkredieten
1994 en Oude Borgstellingsfondsen. De aangegane verplichtingen bestaan voor
ruim f 824 mln uit verleende garanties. Het saldo verplichtingen ultimo
1996 bestaat voor f 2 667,694 mln uit garanties. GarantiesDe verleende garanties uit hoofde van het Besluit BMKB 1994 betreffen
de door de banken verleende borgstellingskredieten. De hieruit voortvloeiende
borgstelling bedraagt 90% voor kredieten verstrekt aan gevestigde ondernemingen
respectievelijk 100% voor kredieten verstrekt aan startende ondernemingen.
De verleende garanties uit hoofde van de regeling Waterschadekredieten 1994
(WNK 1994) betreffen de door de banken verleende waterschadekredieten. De
hieruit voortvloeiende borgstelling bedraagt 90% van de verleende kredieten.
De borgstelling wordt vervolgens gedurende de looptijd volgens een vast schema
verminderd.Onderstaande tabel geeft de aanspraken op de borgstellingen weer. Jaar199319941995realisatie
1996raming 1996 aantal kredietmeldingen3 1963 4144 0624 7733 900aantal verliesdeclaraties474511382464580aantal schuldregelingen232468454438470Het effect op het aantal kredietmeldingen van de ophoging van het garantieplafond
met f 100 mln vanaf 1996, alsmede het effect van een andere wijze van
toedeling van de garantieplafonds, is bij het opstellen van de raming onderschat.
Hierdoor valt de realisatie van het aantal kredietmeldingen hoger uit dan
geraamd. Uitgaven verliesdeclaratiesAan de kredietinstellingen zijn in 1996 uit hoofde van door hen geleden
verliezen op door de Staat gegarandeerde kredieten voorschotten verstrekt
tot f 45,079 mln waarop f 2,146 mln in mindering van bezwaar werd terugontvangen uit hoofde van uitwinningen en afwijzingen; per
saldo een bedrag van f 42,933 mln. Deze voorschotten worden in de debiteurenadministratie
toegevoegd aan de «werkvoorraad in behandeling zijnde verliesdeclaraties».
Het verloop van de werkzaamheden in de afgelopen vier jaar was als volgt:
 Jaar
(bedragen x f 1 mln)1993199419951996werkvoorraad 1/130,03734,93534,71727,222 gedebiteerde
verliesdeclaraties64,22767,46037,39743,834 subtotaal94,264102,39572,11471,056werkvoorraad 31/1234,93534,71727,22229,238 vastgesteld59,32967,67944,89241,818Rentesubsidie waterschadekredietenEr is in 1996 voor rentesubsidies voortvloeiende uit de regelingen Waterschadekredieten
1994 en 1995 een verplichting aangegaan voor f 0,8 mln. Daarvan is een
bedrag van f 0,568 mln uitbetaald. Oude BorgstellingsfondsenDe meeste oude borgstellingsfondsen zijn inmiddels opgeheven. Ter voldoening
van de lasten welke voortvloeien uit de opheffing van de betreffende borgstellingsfondsen
(o.a. pensioenverplichtingen die EZ heeft overgenomen), is in 1996 f 0,029
mln verplicht en f 0,029 mln uitbetaald. Artikel 05.04 Tegemoetkomingen aan zelfstandigen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–1 142 Realisatie
1996–– Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd – 1 142Toelichting realisatie 1996De regeling Tegemoetkoming Ziektekosten Zelfstandigen (TZZ) is per 1 april
1993 beëindigd (Stcrt. 1993, nr. 60). Er zullen geen uitgaven meer plaatsvinden. Artikel 05.05 Bedrijfsbeëindigingshulp Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199619 02619 026Realisatie 199619 62119 449 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 595+ 423Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de uitgaven geraamd ten behoeve van een aantal Bedrijfsbeëindigingshulp (BBH) regelingen. Het betreft de volgende
regelingen:– Regeling Bedrijfsbeëindigingshulp; hoofdlijnen 1967 (regeling
1)– Regeling Bedrijfsbeëindigingshulp; hoofdlijnen 1968 (regeling
2)– Regeling Bedrijfsbeëindigingshulp; hoofdlijnen 1984 en latere
jaren (regeling 6) laatste betaling in 1994 verricht.Op grond van de regelingen 1 en 2 zijn aanspraken toegekend op welvaartsvaste
of waardevaste, levenslange periodieke uitkeringen.Per 1-7-1987 is de bedrijfsbeëindigingshulp gesloten voor nieuwe
toetreders. Op grond van de bestaande toekenningen zullen nog tot in de jaren
2000 uitkeringen gedaan moeten worden. Voor het hiervoor geraamde bedrag is
een verplichting vastgelegd die jaarlijks wordt bijgesteld. Regeling
1 en 2realisatie 1995raming 1996realisatie
1996 Aantal uitkeringen4 1343 897 3 696Gemiddeld uitkeringsbedrag in guldens4 9184 8005 028Benodigd bedrag (x f 1 mln)20,33318,70618,583Uitvoeringskosten (x f 1 mln)00,3200,865Het verschil tussen de raming en de realisatie van de uitvoeringskosten
wordt verklaard door het feit dat in 1996 niet alleen de uitvoeringskosten
met betrekking tot 1996 zijn verrekend, maar eveneens de kosten voortvloeiend
uit de uitvoeringsjaren 1994 en 1995. Artikel 05.07 Hulp waterschade Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–– Realisatie
199622 73019 106 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 22 730+ 19 106Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenVoor de afwikkeling van aanvragen van de Subsidieregeling Waterschade
1995 is in 1996 per saldo voor ruim f 22 mln aan verplichtingenruimte
en bijna f 20 mln aan uitgaven opgevoerd. Toelichting realisatie 1996Dit artikel bevat de door de Rijksoverheid beschikbaar gestelde middelen
die bedoeld zijn als tegemoetkoming in de geleden schade door het niet-agrarisch
bedrijfsleven als gevolg van de hoog-waterstanden van begin 1995, alsmede
de daarmee verband houdende uitvoeringskosten. Ook de laatste afwikkeling
van de watersnood 1993 werd uit dit artikel bekostigd. In één
geval werd daarbij, na zorgvuldige overweging door het bestuur van de uitvoerende
stichting SWBL, afgeweken van de regeling, hetgeen door EZ aanvaardbaar werd
geacht.De middelen zijn in 1996 via diverse geldstromen besteed:– tegemoetkomingen op grond van de Subsidieregeling waterschade
1995 (65% van het getaxeerde schadebedrag met een drempel van f 2000,–,
90% indien bij watersnood 1993 ook getroffen, 100% externe evacuatiekosten,
dan wel een forfaitair bedrag van f 1500,–); – de uitvoeringskosten door de Stichting Watersnood Bedrijven Nederland
1995, alsmede IMK Gelderland en Limburg;– de kosten van taxaties, uitgevoerd door het Bureau Coördinatie
Experts;– de kosten ten aanzien van het Bedrijvenfonds Hoogwater 1995.Op grond van de Subsidieregeling waterschade 1995 zijn in 1996 aan 720
ondernemers uitkeringen verstrekt tot een bedrag van ruim f 7 mln. Er
zijn 62 bezwaarschriften ingediend. Bij het Bedrijvenfonds zijn 398 aanvragen
ingediend. bedragen
x f 1 mlnverplichtingen 1995verplichtingen
1996betalingen 1996 Subsidieregeling:    – bedrag90,6137,2527,252– aantal ondernemers11 372720720Bedrijvenfonds Hoogwater 1995    – bedrag–13,6007,645– aantal ondernemers–331 Taxaties:   – bedrag3,550–0,368 –
aantal ondernemers6 03080 Uitvoerings- en bestuurskosten:   – Stichting Watersnood Bedrijven3,000–1,070– IMK2,1231,8782,771Artikel 05.08 Bijdrage aan technostartersfondsen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199615 00015 000Realisatie 19968 8885 888 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 6 1129 112Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenNaar aanleiding van het aantal aanvragen voor het oprichten van fondsen
voor participatiemaatschappijen is het budget bij tweede suppletore begroting
met f 5 mln neerwaarts bijgesteld. Toelichting realisatie 1996Het in de notitie «Werk door ondernemen» van juni 1995 aangekondigde
beleidsvoornemen, om de ruimte voor innovatieve starters (technostarters)
te vergroten op het gebied van financiering, heeft in oktober 1996 geleid
tot de oprichting van drie Participatie-maatschappijen voor technostarters.
Met elk van deze Participatiemaatsschappijen voor technostarters is een (renteloze)
leningsovereenkomst gesloten. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd
(zie Kamerstukken II 1995/96, 24 229, nr. 9 en Kamerstukken II 1996/97,
24 243, nr. 4) Artikel 05.11 Brancheverbetering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996352 517 Realisatie
199691 725 Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd– 26– 792Toelichting realisatie 1996Voor de commissies samenhangend met de Wet op de Accountants-administratieconsulenten
werden in 1996 verplichtingen aangegaan tot een bedrag van f 0,009 mln
en werd f 0,025 mln betaald. De met de Wet samenhangende uitgaven en
ontvangsten komen ten laste respectievelijk ten gunste van de begroting van
EZ en worden verantwoord op basis van accountantsrapporten. In 1996 werden
nog slechts oude tuchtzaken (aanhangig voor 10 september 1993) gedeclareerd.
In 1996 zijn de laatste oude tuchtzaken afgehandeld.De overige uitgaven ad f 1,7 mln hebben voornamelijk betrekking op
betalingen op oude verplichtingen inzake de Branchestructuurverbetering MKB
en de Subsidieregeling Branchegewijze Informaticastimulering. Artikel 05.12 Toeristisch beleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199644 96051 458Realisatie 199647 46349 865 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 2 503– 1 593Toelichting realisatie 1996De uitgaven ten laste van dit artikel kunnen worden onderscheiden in instellingen
waarbij EZ bijdraagt aan de financiering en overige uitgaven Instellingen waarbij EZ bijdraagt aan de financieringDeze categorie betreft de Algemene Nederlandse Vereniging van VVV's (ANVV),
het Nederlands Burau voor Toerisme (NBT), het Nederlands Congresbureau (NCB)
en de World Tourism Organization (WTO). Totaal is in 1996 gecommiteerd en
betaald f 41,335 mln.Uitgangspunt voor de medefinanciering door EZ van de ANVV is een meerjarig
activiteitenplan, waarbij de financieringsverhouding is aangepast van aanvankelijk
75 : 25 naar thans 50 : 50. Dit activiteitenplan is medio 1995 door de ledenvergadering
van de ANVV vastgesteld.In 1996 is een bedrag van f 1,280 mln gecommiteerd en betaald.Het NBT-beleid wordt afgestemd met EZ en concentreert zich op een aantal
kerntaken, die in het Strategisch Marketingplan 1997–1999 zijn vastgelegd.
In tegenstelling tot de situatie in de meeste andere landen is het NBT geen
onderdeel van de overheid maar een zelfstandige organisatie, die tot doel
heeft het toerisme naar en in Nederland te bevorderen. Financiering
geschiedt op paritaire basis door bedrijfsleven en EZ, hetgeen internationaal
gezien een zeer forse private bijdrage betekent. In 1996 zijn nieuwe subsidievoorwaarden overeengekomen, waarbij werd overgegaan
van lump-sum financiering naar een exploitatiebijdrage. In 1996 is in het
kader van de beleidsnota Werken aan Concurrentiekracht de bijdrage aan het
NBT gesteld op f 37,0 mln, exclusief f 0,263 mln loonbijstelling.
Voor het NBT werden in 1996 verplichtingen aangegaan en betalingen verricht
tot een bedrag van f 37,263 mln.Onder de post NCB valt de EZ-participatie in het activiteitenprogramma
van de Vereniging voor Nederlandse Congresbelangen (VNC), die in de plaats
gekomen is van de vroegere Subsidieregeling Internationale Congressen (SIC).
Deze laatste is per 31-12-1991 afgeschaft. Wel zijn er in het kader van de
SIC-regeling enkele langlopende verplichtingen aangegaan, waarvan de laatsten
zich tot na het jaar 2000 uitstrekken.Voor het NCB werden in 1996 verplichtingen aangegaan tot een bedrag van
f 2,550 mln en betaald.Van de totale aangegane verplichtingen heeft f 0,242 mln betrekking
op de contributie aan de World Tourism Organization, een internationale organisatie
waarvan Nederland lid is. Overige uitgavenOnder deze categorie vallen de onderwerpen toeristische dienstverlening
en informatievoorziening en het beleidsonderbouwend en -evaluerend onderzoek.De onder de titel toeristische dienstverlening en informatievoorziening
verantwoorde activiteiten worden aangewend ter verbetering van de bedrijfsvoering
in de toeristische branche en het verbeteren van samenwerking in (het belang
van) de sector. Daarnaast worden langs deze weg activiteiten ondersteund en
eventueel ontwikkeld, die bijdragen aan grotere waardering voor het Nederlandse
toeristische produkt door buitenlandse bezoekers. Voor deze categorie activiteiten
is in totaal voor f 5,501 mln verplichtingen aangegaan en is f 5,440
mln betaald.Het doel van beleidsonderbouwend en -evaluerend onderzoek is het vergroten
van de kennis over de toeristisch-recreatieve sector en het breed beschikbaar
laten komen van deze kennis. Een tweede doelstelling is het stimuleren van
het toerisme zelf op internationaal niveau. Voor dit doel werden voor f 0,626
mln verplichtingen aangegaan en voor f 1,799 mln betalingen verricht.Tot slot werd een bedrag van f 0,245 mln betaald op oude verplichtingen
voor verbetering van het toeristisch produkt en een bedrag van f 1,045
mln ter stimulering van de congressector. Artikel 05.13 Garanties in verband met toerisme Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–1 000 Realisatie
1996–– Verschil (+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd–– 1 000Toelichting realisatie 1996Op dit artikel zijn garantieverplichtingen geraamd die voortkomen uit
de kaderregeling Toeristische Accommodaties. Aangezien hierop in 1996 geen uitgaven zijn gedaan in het kader van het «oude»
beleid zoals vastgelegd in de nota «Toeristisch beleid 1980–1984»,
is de uitgavenraming neerwaarts bijgesteld. Artikel 05.21 Marktwerking Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand
vastgestelde begroting 19966 6308 014 Realisatie
199610 64511 603 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 4 015+ 3 589Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is een temporisatie van f 4,35 mln
verwerkt in verband met de afkoop van een lopende verplichting jegens de Stichting
Geschillen Commissies Toelichting realisatie 1996De uitgaven ten laste van dit artikel kunnen onderscheiden worden in gesubsidieerde
instellingen en overige uitgaven Gesubsidieerde instellingenOnder «gesubsidieerde instellingen» worden verstaan instellingen
die voor een belangrijk deel van subsidie afhankelijk zijn. Deze instellingen
besteden een groter deel van hun inkomsten aan het eigen apparaat naarmate
zij meer werkzaamheden zelf uitvoeren.In 1996 werd aan de Stichting Geschillencommissies een bedrag van f 5,75
mln toegezegd en betaald. Dit bedrag betreft de subsidie 1996 ad f 1,4
mln, alsmede een eenmalige bijdrage van f 4,35 mln ter afkoop van de
voorgenomen subsidies in 1997 en volgende jaren. Van de verplichtingen had
f 0,124 mln betrekking op wachtgeldverplichtingen van de Stichting Wetenschappelijk
Onderzoek Konsumentenaangelegenheden (SWOKA, uitgaven f 0,103 mln). Overige uitgavenHet betreft voornamelijk subsidies voor doorlopende activiteiten en incidentele
projekten van diverse consumentenorganisaties, alsmede diverse onderzoeken
in het kader van de Wet Economische Mededinging (WEM). Er is sprake van een
grote diversiteit van projekten met daarop afgestemde voorwaarden. In 1996
zijn hiervoor verplichtingen aangegaan voor f 4,843 mln en werden betalingen
verricht tot een bedrag van f 5,750 mln. Artikel 05.22 Bijdrage Nederlands Meetinstituut Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199626 53326 537Realisatie 199626 10425 963 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd– 429– 574Toelichting realisatie 1996Het Nederlands Meetinstituut N.V. (NMi) is per 01-05-1989 opgericht en
heeft de taken van de Dienst van het IJkwezen overgenomen. In 1996 heeft een
reorganisatie plaatssgevonden, waarbij NMi N.V. is omgezet in NMi B.V., die
bestaat uit de dochters NMi Van Swinden Laboratorium B.V. (VSL), NMi Certin
B.V., NMi International en NMi Inspecties en Kansspeltechniek B.V. Boven de
NMi B.V. is een nieuwe holding geplaatst met de naam Holland Metrology N.V.,
een 100% deelneming. Deze heeft twee dochters, nl. het reeds genoemde NMi
B.V. en Calibra B.V. De vier basiscontracten die bij de privatisering tussen
EZ en het NMi zijn overeengekomen, worden thans uitgevoerd door de 100% deelneming
VSL B.V. en NMi Inspecties en Kansspeltechniek B.V. Op grond van deze basiscontracten
worden jaarlijks beheers- en/of controle-overeenkomsten voor de uitvoering
van de werkzaamheden afgesloten. In 1996 werden voor de uitvoering van deze
contracten verplichtingen aangegaan tot een bedrag van f 25,173 mln.
Dit bedrag is als volgt verdeeld : – Kansspelcontractf 2,314
mln – Contract Wetgeving en Internationale vertegenwoordigingf 1,702
mln – Contract Standaardenbeheerf 13,357 mln –
Meetmiddelencontractf 7,800 mlnVoorts is een subsidie van f 0,456 mln gegeven voor werkzaamheden,
die niet onder de basiscontracten vallen, maar wel voortvloeien uit het feit
dat dochters van het NMi aangewezen zijn als het standaardeninstituut en de
ijkinstelling. Van de overige verplichtingen ad f 0,475 mln betreft f 0,429
mln de bijdragen aan de internationale metrologische organisaties waarvan
de Nederlandse staat lid is en die door EZ worden gedragen. Enkele prestatiegegevens van het Nmi:  realisatieraming 19931994199519961996aantal uren standaardenbeheer36 04536 94737 19138 82736 850aantal uren meetmiddelencontract3 8493 9964 2573 8254 500aantal controles75 15875 28165 26258 39160 000aantal exploitatie-controles speelautomaten1 0201 0321 0561 0591 000aantal lokale controles speelautomaten14 44511 3269 8348 62510 000aantal
uren assistentie bij wetgevingsprojekten7 0786 5496 5267 1116 90007.00 BUITENLANDSE ECONOMISCHE BETREKKINGEN EXPORT-BEVORDERING Artikel 07.01 Internationale organisaties Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199610 63710 652Realisatie 199611 46211 462 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 825+ 810Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is de raming verhoogd met f 0,834
mln. Het betrof een saldo van een verhoging van de contributie voor de World
Trade Organisation (ad f 1,034 mln) en een verlaging van f 0,2 mln
ten behoeve van het Ministerie van Justitie als bijdrage aan het Schengen-secretariaat. Toelichting realisatie 1996 BeneluxNaar aanleiding van het advies van het Comité van Wijzen over de
toekomstige rol en functie van de Benelux Economische Unie in december 1994
is de nauwere samenwerking tussen de Benelux-landen met name op politiek terrein
doorgezet. Dat zal moeten leiden tot een herstructurering van de Benelux-taken
en -activiteiten. Nederland heeft aangedrongen op een vacaturestop en een
nul-groei van de begroting. In 1996 bedroeg de contributie f 5,125 mln
(1995: f 5,148 mln). WTODe World Trade Organisation (WTO) is per 1 januari 1995 in werking getreden.
De voorziene uitbreiding van de organisatie heeft in 1996 zijn beslag gekregen
en tot verhoging van de contributie geleid met 8% ten opzichte van 1995. De
contributie werd daarmee f 5,837 mln. Internationale GrondstoffenorganisatiesOp dit onderdeel worden verantwoord de contributies aan een tiental internationale
grondstoffenorganisaties (f 0,5 mln). Artikel 07.02 Bevordering van buitenlandse economische
betrekkingen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 19966 2448 014 Realisatie
199614 5936 578 Verschil (+=meer gerealiseerd
dan oorspronkelijk geraamd+ 8 349– 1 436Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming kende een verhoging bij eerste suppletore begroting als gevolg
van de aanbieding van financiële pakketten aan Indonesië en China
(f 1,753 mln en f 0,752 mln aan verplichtingen). Daarnaast is in
het kader van aanbevelingen gedaan door de Task force exportinstrumentarium
(de G-23) de verplichtingenraming met f 2,932 mln verhoogd. Bij tweede
suppletore begroting is de verplichtingenraming naar aanleiding van de uitbreiding
naar export van de regeling Kennisdragers in het MKB verhoogd met f 1
mln. In de slotwet is de raming verhoogd ten gunste van het WTO-Trustfund
voor minder ontwikkelde landen. Hiertoe is f 4 mln overgeheveld van artikel
07.05 Hulp aan Oost-Europa. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden verantwoord het Programma Economische Samenwerkingsprojecten
(PESP), Beleidsonderbouwende en Economische Samenwerkingsactiviteiten (BSA)
en de bijdragen aan rente-subsidies voor leningen aan Turkije. In 1996 zijn
nieuwe artikelenonderdelen opgenomen voor het WTO-Trustfund, KIM-Export en
Beurzenprogramma Indonesië.De realisatie op subartikelniveau is als volgt: ArtikelonderdeelVerplichtingenUitgaven (bedragen x f 1000)1996199519961995020 PESP9 9668 0915 8726 394030 BOA   932 050 BSA627704700500060 Beurzenprogramma Indonesië0    130 KIM-Export0   140 WTO-Trustfund4 000    901 Turkse leningen  637Totaal14 5938 7956 5787 863Programma Economische Samenwerkingsprojecten (PESP)Met ingang van 1995 is dit programma omgevormd tot een opdrachtenprogramma.
Aansluiten bij de uitvoeringspraktijk betekent met name dat voor het PESP
de onderbouwing van begrotingsposten is gestandaardiseerd en de afhandeling
van het financiële traject is verbeterd.De doelstelling van het (gewijzigde) PESP, thans geheten PESP 1995 (Stcrt.
1995, nr.71) is tweeledig:– bevordering van de Nederlandse export naar andere dan hoog geïndustrialiseerde
landen;– het leveren van een bijdrage aan de versterking van de bilaterale
economische betrekkingen met niet-westerse landen.Het gaat om een programma van activiteiten in de voorfase van een project
waarbij opdrachten aan Nederlandse bedrijven en deskundigen worden verleend.Eind 1996 zijn de voorbereidingen voor uitbesteding aan Senter in gang
gezet. De produktiegegevens over 1996 en 1995 bedroegen: Produktiegegevens:19961995– behandelde aanvragen5655 – afgewezen/ingetrokken– 16– 17– in behandeling– 11– 9– gecommiteerd behandelde aanvragen2929 –
gecommiteerd voorgaand jaar6  – aanvullende commiteringen2 Totaal
gecommiteerd3729In de hiernavolgende overzichten zijn gegevens opgenomen per land en per
sector over gerealiseerde verplichtingen en behandelde aanvragen voor de jaren
1996 en 1995: (bedragen x f 1
mln) 1996  1995  Regioaantalbedrag%aantalbedrag%Afrika61,08511%10,34% Azië*216,06761%185,466%Midden- en Oost-Europa40,8569%92,025%Midden- en Zuid-Amerika10,2202%    Midden
Oosten51,73817%10,45% Totaal379,966 298,1 * incl. 2 aanvullende commiteringen Sectoraantal1996
bedrag%aantal1995 bedrag% Energie71,96320%20,34%Industrie/machinebouw20,6997%51,822%Landbouw51,15712%41,215% Milieu20,8559%40,67%Onderwijs   10,22% Transport
/ Weg- en waterbouw*133,62835%134,050%Diversen*81,66417%   Totaal379,966 298,1 * incl. 1 aanvullende commitering Beleidsonderbouwende en Economische Samenwerkings Activiteiten
(BSA)Uit de BSA worden uiteenlopende zaken gecommiteerd. Het gaat om de volgende
hoofdgroepen aan activiteiten:– representatiekosten en aanverwante activiteiten in verband met
bezoeken van/naar het buitenland;– kosten verbonden aan activiteiten inzake voorbereiding en uitvoering
respectievelijk bijwonen van vergaderingen van internationale organisaties,
conferenties, seminars ter ondersteuning van de internationale economische
samenwerking;– bijdragen aan derden ten behoeve van studie-/onderzoeksactiviteiten
in het kader van de internationale economische samenwerking. Betreft zaken
als vrijwillige bijdragen aan internationale organisaties (ITTO-projecten),
kosten statistieken grondstoffenorganisaties, Stuurgroep convenant Tropisch
Hout, etc.;– beleidsondersteunende activiteiten, zoals evaluatie, studie, externe
advisering.In 1996 werd voor een bedrag van f 0,627 mln verplichtingen aangegaan
tegen f 0,704 mln in 1995. Beurzenprogramma IndonesiëDe verplichtingen in het kader van het beurzenprogramma Indonesië
zijn niet aangegaan. KIM-exportDoor het niet tijdig kunnen opstellen van de regeling voor de KIM-export,
is de verplichtingenruimte niet aangesproken. WTO-TrustfundDe Staatssecretaris van Economische Zaken heeft in december 1996 in Singapore,
tijdens de eerste ministeriële conferentie van de WTO, een bijdrage toegezegd
aan het WTO Trustfund voor technische samenwerking. Het contract is inmiddels
ondertekend, van Nederlandse zijde door onze ambassadeur bij de WTO. De Nederlandse
bijdrage omvat f 4 mln. De WTO zal dit bedrag de komende jaren gebruiken
om technische samenwerkingsactiviteiten te ontwikkelen en te financieren.
Die zijn gericht op de integratie van ontwikkelingslanden en economieën
in transitie (Midden- en Oost-Europa) in het multilaterale handelsstelsel.
Het gaat erom dat deze landen in staat worden gesteld te voldoen aan de verplichtingen
die zij aangaan in het kader van de WTO. Tevens is de bedoeling dat bedrijven
in die landen worden ondersteund bij het gebruik maken van de mogelijkheden
die het multilaterale handelsstelsel hen biedt om buitenlandse markten te
betreden. Op 29 november 1996 heeft de Staatssecretaris per brief de Tweede
Kamer geïnformeerd (Kamerstukken II, 1996/97, 25 074, nr. 2). Turkse leningenIn 1996 is de verstrekte lening aan Turkije geheel afgelost. Artikel 07.03 Stimulering exportactiviteiten Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199685 42250 300Realisatie 1996262 04352 802 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 176 621+ 2 502Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn het kader van de aanbieding van de financiële pakketten aan China
en Indonesië is de verplichtingenraming bij eerste suppletore begroting
verhoogd. De raming is verhoogd met f 138 mln en f 25 mln ten behoeve
van respectievelijk Indonesië en China. In het kader van het financiële
pakket voor Indonesië is bij tweede suppletore begroting de verplichtingenraming
verhoogd met f 104,8 mln in het kader van de garanties herverzekering
Inpres-8. Daarnaast is de verplichtingenraming verhoogd met f 122
mln in verband met het afgeven van een garantie voor kredietverzekering voor
Ethiopië. Doordat de regeling met betrekking tot Inpres-8 projecten niet
tijdig gereed was is de verplichting voor de garanties herverzekering Inpres-8
projecten niet aangegaan. Tevens is hierdoor slechts de helft van het Exportfinancieringsarrangement
Indonesië aangesproken (circa f 60 mln). Deze mutaties zijn verwerkt
in de slotwet. Daarin is eveneens verwerkt dat de verplichtingenrealisaties
op het onderdeel BSE f 42 mln lager zijn uitgevallen dan aanvankelijk
geraamd. Als gevolg van de bovenstaande verplichtingenmutaties is in de slotwet
de uitgavenrealisatie f 11 mln lager uitgekomen dan aanvankelijk geraamd. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden verantwoord het Besluit Subsidies Exportfinanciering
(BSE) en het Exportfinancieringsarrangement Indonesië (EFI). Voorts worden
op artikel 07.03 verantwoord de levering van kapitaalgoederen aan Argentinië
en de nieuwe artikelonderdelen Garantie herverzekering Inpres 8 en Garantie
Exportkredietverzekering Ethiopië.De realisatie op onderdeelniveau is als volgt: ArtikelsubVerplichtingenUitgaven  1996199519961995010 Besluit Subsidies Exportfinanciering79 635141 58648 80235 227020 Levering kapitaalgoederen Argentinië  4 000 030 Exportfinancieringsarrangement Indonesië60 264    040
Garantie herverzekering Inpres 8     050 Garantie Export kredietverzekering
Ethiopië122 144    262 043141 58652 80235 227Besluit Subsidies Exportfinanciering (BSE)Het BSE bestaat sinds eind 1995 naast de reguliere exportfinancieringsfaciliteit
(EFF) ook uit een rente-overbruggingsfaciliteit voor Indonesië en China
(ROF). Bij de EFF dient de aanvrager aan te tonen dat hij in concurrentie
is met een rente-gesteunde buitenlandse aanbieder. De ROF kent geen bewijslast.
De EFF-subsidies zijn gemaximeerd op het gekapitaliseerde verschil tussen
de refinancieringsrente en de contractrente; de ROF-subsidie is gemaximeerd
op het verschil tussen de refinancieringsrente en de door de OESO vastgestelde
commerciële referentierente (CIRR).De aangegane verplichtingen bestaan uit voorlopige toezeggingen in afwachting
van een eventuele orderverwerving en verhogingen op reeds aangegane verplichtingen.
Niet alle voorlopige toezeggingen leiden tot orders. Op basis van ervaringsgegevens
wordt uitgegaan van een intrekkingspercentage van 66 2/3 %. Naast de vijf
aanvragen uit 1996 hebben 17 projecten voor 1996 definitief geleid tot een
order. Hiermee is een subsidiebedrag in totaliteit f 73 mln aan subsidie
gemoeid, goed voor een totale transactiewaarde van f 1 186 mln.Evenals in de voorgaande twee jaren wordt veruit de meeste subsidie toegekend
aan de zeescheepsnieuwbouw. In 1996 is 91% van het totaalbedrag aan commiteringen
toegezegd aan deze sector. Dit grote beroep op het BSE wordt veroorzaakt door
het uitblijven van de ratificatie van het OESO-scheepsbouwakkoord,
waardoor de CIRR niet van toepassing is op scheepsbouw, en het tot het laatste
kwartaal 1996 te overbruggen grote verschil tussen de pesetarente en de vaste
OESO-rente van 8% voor scheepsbouw. Vooralsnog zijn er internationaal geen
signalen die duiden op een snelle invoering van (gedeelten van) het nieuwe
akkoord.Het beroep op de ROF viel tegen. Slechts één bedrijf diende
een aanvraag in. De verklaring hiervoor is dat de refinancieringsrente voor
guldens globaal gelijk was aan de CIRR, waardoor het instrument in de ogen
van de exporteurs weinig aantrekkelijk was. Het voor de ROF uitgetrokken budget
ad f 43 mln is niet aangesproken.Het BSE wordt sinds oktober 1992 uitgevoerd door Senter. De uitvoeringskosten
over 1996 bedroegen f 0,8 mln. Voor het BSE gelden de volgende gegevens (bedragen x f 1
mln): *
Uitvoeringsgegevens19961995–
kosten (in mln gldns)0,820,85 – aantal mensjaren (fte)4,163,84* Produktiegegevens1996:bedragen1995:bedragen aantaltransactiesubsidieaantaltransactiesubsidie – ontvangen aanvragen743 473136,8795 224277,0waarvan       – vervallen316911,3321007,7– afgewezen7330,4411303,4– ingetrokken191 0530,00201 37672,8– in behandeling1286958,221477151,9– gecommiteerd 19961331 39366,779372 714131,2       – gecommiteerd uit 19952434,469    –
aanvullende commiteringen2  8,3871231610,4totaal commiteringen351 43679,635493 030141,61 Exclusief verhogingen op vóór respectievelijk
1995 en 1996 aangegane verplichtingen.2 Betreft verhogingen op vóór respectievelijk
1995 en 1996 aangegane verplichtingen.In 1996 bedroeg het gemiddelde budget per gehonoreerde aanvraag f 2,02
mln.De onderverdeling naar regio's en sectoren van in 1996 (respectievelijk
1995) aangevraagde en gehonoreerde aanvragen ziet er als volgt uit:  19961995Gecommiteerd naar regioaantalsubsidieaantalsubsidieAfrika21,915,035 Azië33,91143,312Europese Unie2657,41550,799 Midden-Oosten10,015,286Overige13,6926,731 Totaal*3366,837131,163Gecommiteerd naar sector Aannemerij34,300Defensie10,614,991 Machinebouw20,9728,002Telecom00,000 Scheepsbouw2761,02567,932Overig transport00,0430,237 Totaal*3366,837131,163* Exclusief verhogingen op vóór respectievelijk 1995 en
1996 aangegane verplichtingen. Levering kapitaalgoederen ArgentiniëDe Staten-Generaal zijn hierover bij vertrouwelijke brief d.d. 21 juni
1995 geïnformeerd. In 1996 is een voorschot verleend van f 4 mln
als gevolg van verkrijging van de order. Als zekerheid is op naam van EZ een
bankgarantie gesteld. Naar verwachting zal in 1997 een tweede betaling plaatsvinden
na uitlevering van de order. Exportfinancieringsarrangement Indonesië (EFI)Het EFI is onderdeel van het in 1995 door Nederland aangeboden Indonesië
pakket dat beoogt de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven in Indonesië
te versterken.Met het EFI kan zachte financiering worden gegeven in twee varianten:
a. Inpres-8 en b. niet-Inpres-8. De looptijd van het EFI is 4 jaar (1996 t/m
1999).ad a. Beschikbaar is in totaal f 80 mln subsidie ten behoeve van
f 200 mln Inpres-8 transacties.De Inpres-8 projecten vragen expliciet financiering over 25 jaar tegen
3,5 % met een aflossingsvrije periode van 7 jaar. Om in aanmerking te komen
voor subsidie moet een project niet commercieel haalbaar zijn, overeenkomstig
afspraken in OESO-verband, voorzover het orderbedrag groter is dan SDR 2 mln
(ongeveer f 5 mln). Dit deel van het EFI is open sinds 11 oktober 1996.
Er zijn in 1996 13 aanvragen bij Senter ingediend waarvan twee een toezegging
hebben ontvangen voor in totaal f 40 mln.ad b. Beschikbaar is in totaal f 120 mln subsidie ten behoeve van
f 300 mln niet-Inpres-8 transacties. Het betreft hierbij projecten waarvoor
wordt getenderd zonder nader omschreven financieringsvoorwaarden. Ook hier
geldt de eis van commerciële niet haalbaarheid. Dit deel van het EFI
is open sinds 6 april 1996. Er zijn in 1996 27 aanvragen ingediend bij Senter,
waarvan drie een subsidietoezegging hebben ontvangen voor een totaalbedrag
van f 20,3 mln.De totaal in 1996 toegezegde EFI subsidie bedraagt f 60,3 mln waarmee
vijf orders voor een totaal orderbedrag van f 227,2 mln worden gesteund. Uitvoeringsgegevens1996kosten (in mln gldns)0,45 aantal mensjaren (fte's)2,0Produktiegegevensaantaltransactie bedragsubsidie bedragaantal
Inpres-8aantal overigtransactie bedrag Inpres-8 ontvangen
aanvragen401 317,6406,31327677,8waarvan        vervallen0 000   afgewezen4103,971,631100,0 ingetrokken10343,141,228210,9 in behandeling21643,4233,2615268,9 gecommiteerd5227,260,32398,0 totaal
in portefeuille26870,5293,5818366,9 Aanvragen
naar sector aantaltrans- actie- bedragsubsidie
bedragaantal Inpres-8aantal overigtransactie bedrag Inpres-8Aannemerij4207,079,2040 Machine-
en apparatenbouw17380,8116,8512209,8 Techn
ontwikkeling en advies23,91,2020 Grootmetaal366,823,72161,9Telecom4181,273,031148,0 Zeescheepsbouw7355,966,425201,1Overig transport3122,046,01257,0Totaal401 317,6406,31327677,8 Gecommiteerd
naar sector aantaltrans- actie- bedragsubsidie
bedragaantal Inpres-8aantal overigtransactie bedrag Inpres-8Aannemerij000000 Machine-
en apparatenbouw000000 Techn. ontwikkeling
en advies000000 Grootmetaal150,020,01050,0Telecommunicatie148,020,01048,0Zeescheepsbouw3129,220,3030 Overig
Transport000000 Totaal5227,260,32398,0Garantie herverzekering Inpres 8Hieronder kunnen de jaren 13 t/m 25 van langlopende commerciële leningen
die zijn gesubsidieerd via het Exportfinancieringsarrangement Indonesië
worden herverzekerd. In 1996 is geen beroep gedaan op deze faciliteit. Garantie Exportkredietverzekering EthiopiëOnder dit artikelonderdeel wordt verantwoord een derde deel van de (terug)betalingsrisico's
die de Staat loopt naar aanleiding van de levering van kapitaalgoederen aan
Ethiopië. Het overige deel van het onderhavige risico wordt
in gelijke mate gedragen door de Ministeries van Financiën en Buitenlandse
Zaken/Ontwikkelingssamenwerking. Artikel 07.04 Economische voorlichting en exportbevordering Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199623 17622 266Realisatie 199624 82124 912 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 1 645+ 2 646Toelichting realisatie 1996Onderstaand een vergelijking op artikelonderdeel niveau tussen de stand
bij tweede suppletore begroting en de realisatie.  BeschikbaarRealisatieVerschil (x f 1000)Verplicht.UitgavenVerplicht.UitgavenVerplicht.Uitgaven010 Bijdrg. aan instituten6 0206 0205 9635 963– 57– 57120 Promotie9 0528 03210 01410 1059622 073130 Voorlichting1 9301 7801 8531 853– 7773140 Onderzoek450450295295– 155– 155610 Informatie2 8142 8142 9192 919105105620 Autom. en informatisering4 1974 1973 7773 777– 420– 420Totaal24 46323 29324 82124 9123581 619* -= minder gerealiseerd dan geraamd.Door het Netherlands Trade and Investement Office is een lager beroep
gedaan op de Stichting Bevordering Uitvoer. De bijdrage aan deze stichting
was daarom ook vanuit de EVD lager. Hierdoor bleven de verplichtingen en uitgaven
bij Bijdragen aan instituten achter bij de begroting. De overschrijding op
de verplichtingen en uitgaven van Promotie is het gevolg van de stijging van
het aantal promotionele activiteiten met 10% en de toename van het gemiddeld
aantal deelnemers (34%). Daarnaast zijn ook enkele grote manifestaties georganiseerd:
Holland manifestatie Vietnam en de Airshow Indonesië. Tenslotte is een
groot beroep gedaan op de EVD voor het organiseren van economische missies.Het achterblijven van de verplichtingen van Voorlichting komt doordat
het aantal gerealiseerde activiteiten lager uitviel dan verwacht. Ten opzichte
van 1995 steeg het aantal echter wel. Ook werden de activiteiten drukker bezocht
dan voorgaande jaren.De verplichtingen en uitgaven voor Onderzoek zijn achter gebleven door
het niet geheel uitputten van het budget van de landenprogramma's. Activiteiten
konden in veel gevallen direct ingeschoven worden in het reguliere promotie-programma.
Daarnaast konden de uitgaven voor onderzoeken relatief beperkt blijven.De verplichtingen en uitgaven van informatie zijn overschreden door de
omvorming van de bibliotheekcollectie. De verhuizing van de EVD naar een nieuw
pand ging gepaard met het toegankelijk maken van de literatuurcollectie voor
het publiek. De literatuurcollectie moest daarom worden geschoond, gehercodeerd
en opnieuw worden ontsloten.De verplichtingen en uitgaven van Beleidsontwikkeling, Informatisering
en Automatisering zijn door veranderde prioriteitsstelling bij automatiseringsprojecten onder de begroting gebleven. Als gevolg van de beleidsintensivering
op informatie-gebied is met name geïnvesteerd in de infra-structuur en
de informatie-architectuur. De uitgaven voor onderhoud en beheer en systeemontwikkeling
zijn daardoor ten opzichte van de voorgaande jaren gedaald.Ten behoeve van inzicht in raming (ontwerp-begroting 1996) en realisatie
worden de activiteiten van de EVD afgezet tegen de aantallen produkten en
de personele inspanning die daarmee is gemoeid. EVDUitgavenAantallenPersoneel in fte's (bedragen
x f 1000)realisatieraming O.B.1996realisatieraming
O.B.1996realisatieraming Promotionele activiteiten5 5005 000506077Publiciteit buitenland:    54– publicatielijnen;800980912   –
campagnes;900320254   – diverse bijdragen100903–  Voorlichting      – voorlichtingsbijeenkomsten;300240253022– werkbezoeken en spreekdagen;600600212522– Buitenlandse Markten (oplage);80055023/26004 00022– Bestedingen Buitenland (oplage)35041050/7001 200811– Vademecum Export (VE,oplage):250 80/230060/23001515– landenoriëntaties53020240–510– informatiedossiers21550110180   –
gids voor exportinformatie301321 0001  –
CDROM200–4–   Informatie verzoeken1 2241 19285 000110 0002734Marktonderzoek/plan van aanpak200150231022Overig niet toebedeeld6563 203  13 Totaal
uitgaven voorlichting en promotie12 65513 000  8989Totaal personeel in fte    89  Gemiddelde
budget per fte  142    De totale formatiesterkte van de
EVD bedraagt 126,5 fte.      Enkele kengetallen ter indicatie van de geleverde prestaties: Algemene
kengetallen:19961995 informatieverzoeken43 00043 000opgevraagde publicaties–25 000 uitgeleende
publicaties2 3002 400 verkochte publicaties12 40012 000kopieën416 700417 000 ontsloten publicaties14 05914 086spreekdagen2121 voorlichtingsbijeenkomsten2523handelspromotionele activiteiten5651 publicitaire
activiteiten2320Het aantal informatieverzoeken betreft het informatiesegment algemene
marktinformatie. Het totaal aantal informatieverzoeken ligt veel hoger. Vanwege
de open bibliotheekcollectie kunnen de bezoekers van de bibliotheek zelf de
publicaties uit de kasten halen. Het aantal opvragingen is daarom niet meer
van toepassing. Het aantal uitleningen daalt omdat de vraag naar recente informatie
stijgt. Deze is doorgaans te vinden in tijdschriftartikelen die niet worden
uitgeleend, maar worden gekopieerd. Het aantal jaargangen van tijdschriften,
dat in de open collectie is opgenomen, is uitgebreid. Onderstaand de verdeling voorlichtingsactiviteiten naar
regio:  Aantal
activiteitenAantal deelnemers  1996199519961995EU/OESO exclusief Japan en Turkije114486197Azië17161 031771 Midden Oosten2212396Oost- en Midden Europa911706697 Afrika2473200Oceanië020329 Zuid- en Midden-Amerika04048Multilaterale financieringsinstellingen52430143Totaal46452 8492 481Ten opzichte van 1995 is het aantal activiteiten gestegen. Het aantal
deelnemers laat een forse toename zien.Verdeling handelspromotionele activiteiten naar regio:  Aantal
activiteitenAantal deelnemers  1996199519961995EU/OESO exclusief Japan en Turkije432328 Azie2825386461Midden Oosten475485 Oost-en Midden-Europa113385149Afrika426713 Zuid en Midden Europa11147Algemeen/diverse landen401690 Totaal56411 098743Het aantal activiteiten is ten opzichte van 1995 gestegen. Het aantal
deelnemers laat eveneens een forse toename zien. Artikel 07.05 Economische hulp Oost-Europa Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996242 487193 853Realisatie 1996323 782155 283 Verschil
(+=meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd+ 81 295– 38 570Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is de verhouding tussen extra-comptabele
reserve en obligo-ruimte bij de TRHIO verruimd van 1:4 naar 1:5,5. Dat had
tot gevolg dat de verplichtingenraming met f 75,030 mln is verhoogd.
Een tweede verhoging van de verplichtingenraming is het gevolg van in 1995
onbenut gebleven verplichtingenruimte. Dit bedrag (f 20,574 mln) is toegevoegd
aan de raming van 1996 op de onderdelen TRHIO (f 16,6 mln), IBTA (f 2,6
mln) en PSO (f 1,3 mln). De raming kende bij tweede suppletore begroting
een opwaartse bijstelling als gevolg van een overboeking van f 11,231
mln van het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking. Het betreft ruimte die
door OS was geraamd voor Bulgarije en Roemenië. Het PSO wordt aan deze
landen opengesteld omdat zij de DAC-1 status niet hebben verkregen.
In de slotwet is onder andere de afstorting van f 15 mln verwerkt in
de extra-comptabele reserve ten laste van het onderdeel Tijdelijke Regeling
Herverzekering Investeringen in Oost-Europa. Daarnaast is de overheveling
van f 4 mln ten gunste van het WTO-trustfund voor minder ontwikkelde
landen verwerkt (artikel 07.02 Bevordering van de buitenlandse economische
betrekkingen). Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de financiële middelen van EZ ten behoeve van
de economische hulp aan Oost-Europa verantwoord.De realisatie op per onderdeel is als volgt: ArtikelsubVerplichtingenUitgaven(bedragen x f 1000)1996199519961995010 PSO75 15659 16238 84932 862020 Leasefaciliteit30 00060 11030 00050 110030 TRHIO129 31169 766   040 IBTA118 17615 0009 78711 749050 Investeringsfaciliteit50 65852 68950 65852 689060 GOS-programma2  3 96610 652110 Multilaterale projecten7 10210 1588 42112 459111 OESO/CCET631625631625 120 Trustfunds5 500 5 500 130 Beurzenprogramma Passage 3)  88120 140
PUM NMCP/EE14 6764 3733 6283 294150 Eval. en beleidsond. Midden en Oost-Europa (EMOE)284172176368160 Managementtraining (Passage)12 2883 8643 5793 980Totaal323 782275 919155 283178 9081 in 1996 werden verplichtingen voor het uitvoeringsjaar 1997
aangegaan; voor IBTA is tevens een aanvullende verplichting voor het uitvoeringsjaar
1996 aangegaan;2 het GOS-programma is in 1994 opgegaan in het PSO;3 in december 1993 werd voor het laatst gecommiteerd voor twee
Clingendael-leergangen in 1994. De leergangen worden vanaf 1995 door Buza
gefinancierd.De economische hulp kan in twee categorieën worden verdeeld: faciliteiten
gericht op kennisoverdracht en faciliteiten gericht op investeringsbevordering.
De faciliteiten ter bevordering van kennisoverdracht worden uitgevoerd hetzij
via Nederlandse kanalen, op bilaterale wijze, dan wel via bijdragen aan en/of
projecten van multilaterale organisaties.Onder deze twee categorieën vallen de volgende faciliteiten:– Kennisoverdracht:bilateraal: het Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO), de
Subsidieregeling managementtraining Midden en Oost-Europa, het Programma Uitzending
Managers Oost-Europa (PUM)multilateraal: Multilaterale projecten, OESO CCET/NIS, Trustfunds;– Investeringsbevordering: de Leasefaciliteit, de Tijdelijke
Regeling Herverzekering Investeringen Oost-Europa (TRHIO), de faciliteit Investeringsbevordering/Technische
Assistentie (IBTA) en de Investeringsfaciliteit Midden- en Oost-Europa (IFMOE).Daarnaast wordt nog één post besproken die niet onder beide
categoriëen valt, namelijk de Evaluatie en beleidsondersteuning Midden
en Oost-Europa (EMOE). In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de verplichtingen
van bovengenoemde categorieën over 1995 en 1996. De bedragen (x f 1
mln) zijn inclusief verplichtingen ad f 23,2 mln respectievelijk f 23
mln die in 1995, respectievelijk 1996 zijn aangegaan voor de uitvoeringsjaren
1996 en 1997.  VerplichtingenVerhoudingen 1996199519961995Kennisoverdracht95 35378 18229,4%28,3%Export- en Investerings-bevordering228 145197 56570,5%71,6%Overig2841720,1%0,1% Totaal323 782275 919  Kennisoverdracht Programma Samenwerking Oost-Europa (PSO)Deze faciliteit wordt vanaf 1994 uitgevoerd door het agentschap Senter.
Het instrument is opgezet als een opdrachtenprogramma. De uitvoeringskosten
van het PSO 1996 bij Senter bedroegen in 1996 f 4,23 mln (ca. 5,6% van
het gerealiseerde budget).Met de volgende landen zijn landenbeleidsprogramma's overeengekomen waarin
is neergelegd op welke aandachtsgebieden projecten zich moeten concentreren:
Estland, Hongarije, Kroatië, Letland, Litouwen, Oekraïne, Polen,
Slovenië, Rusland, Slowakije en Tsjechië. Voorts zijn van Ontwikkelingssamenwerking
drie projecten in Bulgarije en vier in Roemenië overgenomen. In Bosnië
zijn drie projecten gestart die het uitvloeisel zijn van het bezoek van de
Staatssecretaris van Economische Zaken.De onderverdeling naar landen is als volgt (gegevens exclusief identificatiemissies): (bedragen x f 1
mln)AantalVerplichtingen Land1996199519961995Bosnië-Herzegovina3 1,5  Bulgarije3 5,3 Estland351,82,0 Hongarije675,96,0Kroatië3 1,9  Letland3322,0Litouwen3522,1 Oekraine111312,511,4Polen997,16,5 Roemenië5 3,4 Rusland192721,520,4 Slovenië3421,8Slowakije532,93,0 Tsjechië544,34,0Totaal*818074,159,2* inclusief aanvullende commiteringen Managementtraining (Passage)De Subsidieregeling managementtraining (Passage) is op 24 december 1992
in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 1992, nr. 250). De subsidieregeling
beoogt Midden- en Oost-Europeanen in staat te stellen in Nederland
bij een onderneming, instelling of organisatie relevante managementervaring
op te doen.De regeling voorziet in een bijdrage aan Nederlandse gastorganisaties
die cursisten of stagiaires uit bedrijven of instellingen uit Midden- en Oost-Europa
ontvangen. Met het Netherlands University Fund For International Cooperation
(NUFFIC) is in december 1992 een overeenkomst gesloten voor de uitvoering
van de regeling.In tegenstelling tot de andere faciliteiten die na de boedelscheiding
in 1993 alleen betrekking hebben op economische hulp, is deze faciliteit qua
doelstellingen en criteria ongewijzigd gebleven. Dat betekent dat ook niet-economische
projecten worden uitgevoerd.In 1995 is voor het doen van subsidietoezeggingen in het uitvoeringsjaar
1996 een bedrag van f 3 mln ter beschikking gesteld en voor uitvoeringskosten
een bedrag van f 0,279 mln. In 1996 is de regeling geëvalueerd.
De conclusie was dat voortzetting van de huidige opzet van de Passageregeling
is gerechtvaardigd, mits de regeling op een aantal punten wordt aangescherpt.
Tevens zal gezocht moeten worden naar een verbreding van activiteiten op onderwijsgebied
(onder andere beroepsonderwijs). Aanscherpingen in de regeling voor 1997 zijn
gepubliceerd (Stcrt 1996, 248). In 1996 is voor het doen van subsidietoezeggingen
in het uitvoeringsjaar 1997 een bedrag van f 2 mln ter beschikking gesteld
en voor uitvoeringskosten een bedrag van f 0,288 mln.In totaal zijn in 1996 1526 aanvragen goedgekeurd voor een bedrag
van f 3,153 mln. Circa 25% van de goedgekeurde aanvragen betrof de Russische
Federatie. Het merendeel van de overige aanvragen had betrekking op Polen,
Tsjechië, Slowakije, Roemenië en Hongarije.De volgende overzichten geven een beeld van het aantal aanvragen en het
aantal goedgekeurde aanvragen per land en per sector in 1995 en 1996. Land Bedragen
x f 1 000)goedgekeurde
aanvragen toegezegde subsidies in bedragen  1996199519961995Albanië181310752 Armenië22256Azerbeidzjan2 28  Bulgarije3060167196Estland162663103 Georgië1257143Hongarije169164390350 Kazachstan1357Kirgystan 10 27 Letland227593204Litouwen3944130162 Macedonië6 8 Moldavië5 13  Oekraïne206551213Oezbekistan214547 Polen179195446482Roemenië11585313324 Rusland398416649942Slovenië131251 Slowakije259239255263Tsjechië216133289235 Witrusland14324366Totaal1 5261 6123 1533 773Programma Uitzending Managers Oost-Europa (PUM)Dit programma, dat door het NCW wordt uitgevoerd, stelt gepensioneerde
en vervroegd uitgetreden managers ter beschikking voor tijdelijke advisering
van bedrijven en non-profit organisaties in Midden- en Oost-Europa. De uitgezonden
managers verrichten het werk op vrijwilligersbasis. Hun verblijfkosten worden
betaald door het ontvangende land, terwijl de reiskosten voor rekening van
het PUM komen. Tevens biedt het programma mogelijkheden voor individuele training
van jonge managers afkomstig uit de geadviseerde bedrijven en voor meer algemene
managementtrainingen en -cursussen.In 1995 is voor de uitvoering van het PUM in 1996 een bedrag van f 3,6
mln beschikbaar gesteld en voor de uitvoering van managementtrainingen in
1996 een bedrag van f 0,4 mln. In 1996 is voor de uitvoering van het
PUM in 1997 f 4,2 mln aan het NCW gecommiteerd en voor managementtrainingen
in 1996 een bedrag van f 0,5 mln.In 1995 en 1996 gerealiseerde uitzendingen en trainingen: LandUitzendingenTrainingen  1996199519961995Baltische Staten384546 Hongarije20162 Kroatië2 1  Oekraïne22 16 Polen90843  Rusland937431  Slovenië10 2 Tsjechië/Slowakije201175 Wit-Rusland32361516Overige landen 27 5 Totaal3272938132Multilaterale projectenDe faciliteit richt zich op de ondersteuning van projecten van internationale
organisaties. De projecten die onder deze faciliteit vallen, dienen consistent
te zijn met de algemene doelstelling van het Nederlandse hulpbeleid. Het verschil
met het PSO is gelegen in de uitvoering waarbij, na accoord van EZ met het
projectvoorstel, de uitvoering inclusief de aanbesteding in handen is van
de internationale organisatie.In 1996 zijn deze faciliteiten extern doorgelicht. Geconstateerd is dat
met betrekking tot de spin- off voor het Nederlandse bedrijfsleven verbeteringen
moeten worden doorgevoerd. In 1996 zijn de voorbereidingen gestart voor de
uitbesteding aan Senter.De onderverdeling naar landen is als volgt: LandAantalVerplichtingen (bedragen x f 1 000)1996199519961995Bosnië2 4 589  Hongarije 1 43Litouwen121 2501 740 Oekraïne 4 3 638Rusland11219880 Slowakije1 103 Grensoverschrijdende projecten248983 900Totaal8117 10210 158De projecten waaraan in 1996 werd bijgedragen waren van de volgende organisaties:
EBRD, Joint Vienna Institute, EU/Phare, VN/ECE, VN/FAO en Wereldbank. OESO CCETIn het kader van het algemeen werkprogramma van de OESO wordt technische
assistentie op macro-economisch niveau ten behoeve van de versterking van
de marktsector in de Oost-Europese landen geleverd. Het ging in 1996 om een
bedrag van f 0,631 mln (1995: f 0,625 mln). TrustfundsIn 1990, 1991 en 1992 zijn achtereenvolgens trustfunds ingesteld bij de
Wereldbank, de EBRD en de IFC. Via de trustfunds wordt aan de betrokken organisaties
de mogelijkheid geboden om Nederlandse consultants in te schakelen bij de
voorbereiding van nieuwe, of de rehabilitatie/renovatie van bestaande projecten.
Het gaat daarbij om activiteiten in de voorfase, zoals haalbaarheidstudies
en investeringsvoorbereidingsstudies, van eventuele projecten in de publieke
en/of private sector, te financieren door de bovengenoemde organisaties.Door middel van de trustfunds kan met beperkte beleidsmatige inspanning
van EZ de betrokkenheid van het Nederlandse bedrijfsleven, vooral ook bij
de uitvoering van de uiteindelijke operationele activiteiten, worden vergroot.
Naar aanleiding van de evaluatie in 1995 is in 1996 een aantal beleidsmatige
wijzigingen doorgevoerd met als doel de spin-off te vergroten.In 1996 is f 3 mln bijgestort voor het trustfunds van de Wereldbank
en f 2,5 mln voor de EBRD. In 1996 werden 27 projecten goedgekeurd die,
conform de afspraken met deze organisaties, aan EZ ter goedkeuring moeten
worden voorgelegd (12 EBRD, 7 IFC en 8 Wereldbank).Het totaal van de tot en met 1996 geleverde bijdragen aan de trustfunds
bij de diverse internationale organisaties en de aantallen goedgekeurde projecten
en daarmee gemoeide bedragen zijn in de volgende tabel opgenomen: Internationale
organisatie(bedragen x f 1000)t/m 1993t/m
1994t/m 1995Verplichtingent/m 1996 Wereldbank*15 85021 35021 35024 350EBRD16 67816 67816 67819 178IFC2 0004 0004 0004 000Totaal34 52842 02842 02847 528* Exclusief in 1990 door het Ministerie van Financiën toegezegde
en betaalde f 4 mln. InvesteringsbevorderingDe bevordering van investeringen wordt via een aantal voorwaardenscheppende,
respectievelijk drempelverlagende wegen gerealiseerd:– de Leasefaciliteit bevordert de export van kapitaalgoederen
naar Oost-Europese landen, waarvoor het reguliere exportkredietverzekeringsinstrumentarium
van de NCM niet van toepassing is;– met de IBTA wordt de samenwerking tussen Nederlandse
en Oost-Europese bedrijven gericht op investeringsbevordering en technische
assistentie in Oost-Europa gestimuleerd;– met de Investeringsfaciliteit stelt de Staat zich borg
voor de verstrekking van risicodragend vermogen ten behoeve van investeringen
in Oost-Europa;– met de TRHIO worden niet-commerciële risico's
verbonden aan gerealiseerde investeringen verzekerd. LeasefaciliteitDe eind 1990 ingestelde Leasefaciliteit heeft tot doel het bevorderen
van de kapitaalgoederenexport naar Midden- en Oost-Europese landen waarvoor
NCM/Staat geen reguliere exportkredietverzekering biedt (Kamerstukken II,
1990/91, 21 937, nr. 1). Het gaat daarbij om kapitaalgoederen, die tot
investeringen zullen leiden in de Oost-Europese landen. Onder de faciliteit
kunnen fabricatie-, krediet- en onteigeningsrisico's worden verzekerd die
het gevolg zijn van op leasebasis verstrekte kapitaalgoederen aan bedrijven
in de desbetreffende landen. De maximum transactiewaarde is f 10 mln.De faciliteit wordt uitgevoerd door een 100% dochteronderneming van de
Nederlandsche Credietverzekerings Maatschappij (i.c. NCM-Oost) te Amsterdam,
in samenwerking met de door de Staat daartoe opgerichte Stichting Economische
Samenwerking Oost-Europa (SENO), die als herverzekeraar optreedt voor de NCM-dochter.De middelen voor de herverzekering zijn grotendeels door middel van een
achtergestelde lening van EZ aan SENO ter beschikking gesteld. De verkregen
gelden worden door de stichting SENO belegd. De totale lening inclusief de
bijgeschreven rente bedroeg ultimo 1996 f 215,0 mln.In 1996 is een onderzoek naar de behoefte en omvang van andere financieringsvormen
uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan zijn eind 1996 de dekkingsmogelijkheden
verruimd met koop-verkoop transacties met eenzelfde zekerheidsstelling als
bij leasing. Voor Rusland waren de dekkingsmogelijkheden al eerder verruimd
met koop-verkoop met eigendomsvoorbehoud.Het risicodragend vermogen, bestaande uit de lening plus het gecumuleerde
resultaat van SENO, bedraagt ultimo 1996 f 215,0 mln. Het totale netto-obligo
komt uit op f188,475 mln. Dit betekent dat op 1 januari 1997 een
resterende herverzekeringsruimte (totaal risicodragend vermogen minus netto-obligo)
resteert van f 26,53 mln. Deze ruimte is nodig voor de behandeling van
de aanvragen die bij NCM-Oost en SENO in de pijplijn zitten. Om deze reden
is besloten niet tot terugvordering van (een deel van) de achtergestelde lening
over te gaan. JaarVerplichtingenUitgavenRenteCumulatiefTotaalRente over periode (1)(2)(3)(2) + (3) 199011,911,90,011,9 199136,921,40,533,8van 17/12/90 t/m 30/06/91)199233,031,82,267,8van 01/07/91 t/m 30/06/92)199322,038,74,7111,2van 01/07/92 t/m 30/06/93)1994  9,9121,1van 01/07/93 t/m 31/12/94)199560,150,16,1177,3van 01/01/95 t/m 31/12/95*199630,030,07,7215,0van 01/01/96
t/m 31/12/96 Totaal193,9183,931,1215,0 * incl. correctie op interest t/m 1995In het volgend overzicht wordt inzicht gegeven in aantallen en bedragen
totaal obligo van SENO per 31-12-1996. De stand van het obligo per 31 december 1996: StadiumAantalBedrag(bedragen x f 1 mln)1996199519961995Polis362264,933,5 Dekkingstoezegging282177,759,7Goedgekeurd15045,90,0 Totaal7943188,593,2De stand van het obligo bedroeg per 1 januari 1996 f 93,2 mln. Dit
is de gecorrigeerde stand na de vaststelling van de jaarrekening SENO 1995,
de uitsplitsing naar land en sector is hiervoor niet gecorrigeerd. Het verloop
van het obligo in 1996 was als volgt: Bedragen
* f 1 000PolisDekkingstoezeggingGoed-
keuringTotaal Stand 01–01–96*)33 55659 685 93 241Obligo-verloop in 1996    – ingetrokken– 271– 31 918 – 32 189– afschrijving     – verhoging/verlaging MS1 000  1 000– dekking–> polis4 536– 4 536  – goedk.–>polis    subtotaal38 82123 231062 052     In 1996 goedgekeurd en afgegeven26 05554 50145 867126 423Totaalstand 31-12-199664 87677 73245 867188 475De samenstelling naar land en sector geeft het volgende beeld: LandAantalBedrag (bedragen x f 1 mln)1996199519961995Bulgarije 2 0,6 Georgië2 12,2 Macedonië3 0,5  Moldavië2 0,5 Oekraïne461565,943,5 Oezbekistan1211,122,8Polen781,51,7 Rusland261687,928,0Wit-Rusland1 8,9 Totaal8843188,596,6SectorAantalBedrag (bedragen x f 1 mln)199619951996,01995,0Landbouw/veeteelt5233,50,5 Telecommunicatie5357,731,2Toerisme1111,011,0 Transport743464,527,8Voedselverwerking3221,714,3 Auto-industrie 1 11,8Totaal8843188,596,6Investeringsbevordering/Technische Assistentie (IBTA)De IBTA, ingesteld in september 1991, richt zich op het opzetten en versterken
van bedrijven in Oost-Europa, die (willen gaan) samenwerken met Nederlandse
bedrijven. Het gaat hierbij om een financiële bijdrage ten behoeve van
Investerings Bevorderende activiteiten en Technische Assistentie. De faciliteit
wordt uitgevoerd door de Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden
(FMO).Aan de uitvoerder van de IBTA, de FMO, is in 1995 een budget van f 15,0
mln beschikbaar gesteld voor het uitvoeringsjaar 1996. Van dit budget was
f 13,7 mln beschikbaar voor uitkeringen op basis van de Criterianota
en f 1,3 mln voor de uitvoeringskosten van de FMO. Tevens is in 1996
een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld voor het uitvoeringsjaar 1996 van
f 2,1 mln, waarvan f 2 mln voor uitkeringen en f 0,1 mln voor
de uitvoeringskosten. In 1996 werd voor het uitvoeringsjaar 1997 een bedrag
van f 16,0 mln beschikbaar gesteld, waarvan f 14,6 mln voor uitkeringen
en f 1,4 mln voor de uitvoeringskosten.De FMO heeft op verzoek van EZ een rentedragende rekening voor de doelbijdragen
geopend. Het positieve rentesaldo per ultimo jaar zal in dat kader worden
teruggestort aan EZ.De uitvoeringsovereenkomst die afliep per ultimo 1996 is met 1 jaar verlengd.De onderverdeling naar landen van investeringsbevorderende activiteiten
en technische assistentie levert het volgende beeld aan gerealiseerde contracten
op. In 1996 is aan de component Technische Assistentie 5,6 maal zoveel geld
besteedt als aan Investeringsbevordering. In 1995 lag deze verhouding nog
op 3,2:1. Investeringsbevordering (IB) LandAantalVerplichting (bedragen x f 1000).1996199519961995Albanië1 86  Bulgarije2 177 Hongarije59477540 Letland1115080Litouwen2111577 Oekraïne 1 74Polen1112634735 Roemenië3 222 Rusland36239396 Slowakije1659440Tsjechië35233285 Overig* 11 746Totaal32522 3923 373* Albanië, Bulgarije en Roemenië in 1995 Technische assistentie (TA) LandAantalVerplichting (bedragen x f 1000). 19961996199519961995Bulgarije1 280 Estland4228164 Hongarije981 7551 069Letland22190374 Macedonië2 166 Polen23224 1743 248 Roemenië9 1 912 Rusland872 1221 172 Slowakije76937433Tsjechië11181 2052 822 Overig*273241 489Totaal787213 34610 671* Albanië, Bulgarije en Roemenië in 1995 en grensoverschrijdend
in 1996. Investeringsfaciliteit Midden- en Oost-Europa (IFMOE)De Investeringsfaciliteit is een eind 1992 ingestelde faciliteit waarmee
de Staat zich borg stelt voor achtergestelde leningen aan Oost-Europese ondernemingen
waarin Nederlandse ondernemingen investeren. De maximum waarde per lening
is f 5 mln.Ten behoeve van de Investeringsfaciliteit houdt de NIB bij de Rijkshoofdboekhouding
een rekening aan op de zogenaamde derdenrekening. Op deze rekening vinden
de volgende transacties plaats:– de jaarlijkse storting van het voor de faciliteit beschikbare
bedrag door EZ;– storting door de NIB van aan de Staat verschuldigde provisies;– storting door de NIB van voor de Staat ontvangen bedragen uit
hoofde van uitwinning van zekerheden en incassowerkzaamheden;– afschrijving van door het Rijk uit hoofde van de overeenkomst
verschuldigde bedragen.Aan de uitvoerder van de Investeringsfaciliteit, de NIB, is voor het doen
van borgstellingen in 1996 een bedrag van f 50 mln toegezegd. Tezamen
met de in voorgaande jaren toegezegde f 139,851 mln is f 189,851
mln beschikbaar. Deze bedragen zijn gestort op de derdenrekening van de NIB
bij de Rijkshoofdboekhouding. Tevens is daarop in 1996 gestort een bedrag
ad. f 0,658 mln dat over 1996 aan provisies werd ontvangen. De totale
vordering op de NIB bedraagt (incl. ontvangen provisies 1992 t/m 1996) f 190,509
mln.In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het aantal tot en met 1996
(resp. 1995) verstrekte borgstellingen per land. In totaal zijn ultimo 1996
borgstellingen verstrekt voor een bedrag van f 125,75 mln. De beheerskosten
van de NIB worden niet apart in rekening gebracht, maar worden gedekt uit
de rentemarge. Gegevens IFMOE LandenAantalBedrag bedragen * f 1 mln1996199519961995Estland116,756,75 Hongarije3315,6315,63Polen10756,6142,78 Rusland557,137,15Slowakije4320,4816,58 Tsjechië5319,1512,03Totaal2822125,75100,92Tijdelijke Regeling Herverzekering Investeringen Oost-Europa
(TRHIO)Met de, in 1991 ingestelde, TRHIO worden niet-commerciële risico's
verbonden aan investeringen van Nederlandse bedrijven in Oost-Europa herverzekerd
door de Staat. De maximum aanvangswaarde van de investering bedraagt f 20
mln.Daartoe is een overeenkomst gesloten met Nederlandsche Credietverzekerings
Maatschappij (NCM). De uitvoeringskosten komen voor rekening van het Ministerie
van Financiën. Op grond van deze regeling komen investeringen voor verzekering
in aanmerking in landen waarmee Nederland een investeringsbeschermingsovereenkomst
(IBO) heeft afgesloten en op landen waarvan de rechtsorde genoegzaam bescherming
biedt. Er zijn geen kosten verbonden aan de uitvoering van deze regeling.In 1996 werden vier aanvragen met een totaal obligo van f 133,43
mln voor herverzekering goedgekeurd. De drie polissen voor Roemenië zijn
voor een bedrag van f 4,12 mln ingetrokken. Het uitstaand obligo bedraagt
ultimo 1996 f 252,77 mln.Ten behoeve van schade-uitkeringen wordt een extra-comptabele reserve
opgebouwd. Deze reserve wordt gevormd uit de voor de TRHIO beschikbare kasmiddelen,
premies (na aftrek van kosten) en provenuen. In 1996 is besloten de relatie
tussen extra-compabele reserve en verplichtingenruimte te wijzigen van 1:4
in 1:5,5. De noodzakelijk geachte omvang van de reserve bedraagt derhalve
minimaal 1/5,5 van het aangesproken verplichtingenbedrag, hetgeen neerkomt
op f 45,957 mln. Eind 1995 bedroeg de reserve f 35,021 mln.Bij Slotwet wordt f 15,306 mln toegevoegd aan de extra-comptabele
reserve (incl. premies 1996), zodat de reserve ultimo 1996 f 50,327 mln
groot is. Overige faciliteiten artikel 07.05Evaluatie en beleidsondersteuning Midden en Oost-Europa (EMOE)In 1996 werden verplichtingen aangegaan tot een totaal bedrag van f 0,284
mln. 08.00 WET INVESTERINGSREKENING Artikel 08.01 Investeringsbijdragen en investeringstoeslagen Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–365 000 Realisatie
1996–324 795 Verschil (+ = meer geraliseerd dan
oorspronkelijk geraamd)–– 40 205Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn de eerste suppletore begroting is een verhoging van de raming verwerkt.
De verhoging van f 15 mln kwam voort uit de verwachting dat de meevallers
uit 1995 voor een deel in 1996 tot uitbetaling komen. Toelichting realisatie 1996De WIR-uitgaven vóór aftrek van het effect van de temporiseringsmaatregel
(«WIR-knip») kwamen in 1996 nagenoeg overeen met de raming terzake.
Het saldo-effect van de WIR-knip, dat was geraamd op f 40 mln, was echter
vrijwel nihil doordat een groter deel van de WIR-uitgaven dan was geraamd
onder de werking van deze maatregel viel en er bovendien minder werd uitbetaald
op eerdere aanslagen dan was geraamd. Daardoor bleven de WIR-uitgaven na aftrek
van het effect van de WIR-knip ruim f 40 mln achter bij de desbetreffende
raming. 09.00 ENERGIEBELEID Artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996167 23940 415Realisatie 1996156 77863 988 Verschil
(+ = meer geraliseerd dan oorspronkelijk geraamd)– 10 461+ 23 573Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe verplichtingenraming is bij eerste suppletore begroting verhoogd met
f 10 mln ten behoeve van de aanpak van de CO2-uitstoot. Daarnaast
is bij eerste suppletore begroting verplichtingenruimte (f 2,76 mln)
overgeheveld naar artikel 09.02, onderdeel Warmtepompen. Bij tweede suppletore
begroting is in dit kader eveneens verplichtingenruimte naar dit onderdeel
overgeheveld (f 5,25 mln). Daarnaast is bij tweede suppletore begroting
de verplichtingen raming met f 16,8 mln verlaagd als gevolg van het samenvoegen
van de ECN-budgetten op artikel 09.05 Energie-onderzoek Centrum Nederland.Met ingang van 1996 is een splitsing aangebracht in het energiebeleid
t/m 1995 en het energiebeleid vanaf 1996. De in het kader van het beleidsterrein
«Energiebesparingstechnologie» aangegane verplichtingen en verrichte
betalingen worden uit dien hoofde verantwoord op respectievelijk artikel 09.32
en artikel 09.01. Het grootste gedeelte van de artikelbelasting heeft betrekking op het
via Novem uitgevoerde beleid.Vanwege administratief-technische oorzaken, welke niet waren voorzien
ten tijde van het opstellen van de ramingen voor de tweede suppletore begroting,
is het in 1996 niet mogelijk gebleken een deel van de betalingen aan Novem,
groot circa f 22,6 mln, uit hoofde van het beleid t/m 1995 te verantwoorden
op de artikelen 09.32 en 09.33. Deze betalingen werden verantwoord op artikel
09.01, waardoor op dit artikel een overschrijding van de begroting plaatsvond
en op artikel 09.32 respectievelijk 09.33 een, met betrekking met deze uitgaven,
evenredige onderschrijding van f 12,6 mln respectievelijk f 10 mln.
Per saldo is het effect derhalve neutraal.De overschrijdingen hebben plaatsgevonden op de beleidsonderdelen Programma
Woningen en Diensten (+ 24,1 mln), Lange Termijnonderzoek Besparingstechnologie
(+ 5,6 mln) en Industrie (+ 1,3 mln). Bij slotwet was per saldo
een verhoging van f 30,3 mln nodig. Toelichting realisatie 1996De realisatie op dit artikel wordt als volgt uitgesplitst (x f 1 000):  verplichtingenuitgaven RamingRealisatieRamingRealisatie– ECN-basissubsidie10 764010 4940– ECN-doelsubsidieonderzoek6 03605 8940– Tenders energiebesparing24 20080000– Stimulering E&M-adviezen2 0005 6284800– Novem programma's:    Lange termijn onderzoek
besparingstechnologie21 50021 0383 2259 871Programma's Industrie55 05755 03511 01114 499Programma's woningen/diensten24 18246 7224 83633 388Programma's verkeer en vervoer8 5009 2791 7002 812Programma's agrarische sector7 0006 9501 4002 819– NEWS8 0008 0001 3750– BSET-Nieuwe technieken02 4320326– Overige activiteiten 894 273Totaal167 239156 77840 41563 988Onderstaand een specificatie van de toekenning van de subsidies op de
subsidie-faciliteiten (afgeronde bedragen x f 1 000). De opgenomen
gepubliceerde budgetten kunnen afwijken van de door EZ aangegane verplichtingen
in verband met budgetpublicaties die over een jaargrens heen lopen. De menskrachtgegevens
hebben zowel betrekking op de behandeling van de gemelde aanvragen als op
de afhandeling van toezeggingen uit voorgaande jaren (betalingen en vaststellingen). 1. Besluit Subsidieregeling Tenders Industriële Energiebesparing*  gepubl.
budgettoegezegd budgettoegezegd budgetuitvoeringaantallen
invest. aantallen studies    investstudieskostenfte'singediendtoegez
egdingediendtoegezegd 199423 90020 5002 2002 700785378840199517 12018 6872 5932 7526,771467444199624 78836 6002 4001 3006,689316336* opgave volgens Novem 2. Subsidieregeling Energiebesparings- en Milieuadviezen* (bedragen
x f 1000)199419951996 * gepubliceerd
budget14 8004 3004 600 *
toegezegd budget14 4004 1504 590waarvan:    – energiebesparingsadviezen9009602 680– energie- en milieu-adviezen1 7001 8201 190milieuadviezen1 8001 370720     *
uitvoeringsgegevens    – kosten600591500 –
mensjaren (FTE)2,22,22,9     * produktiegegevens
(aantallen)    – aanvragen toegezegd552507500 waarvan:   • energiebesparingsadviezen168169321 •
energie- en milieuadviezen10713982 • milieu-adviezen27719997* opgave volgens Novem1 Inclusief bijdrage uit technologiebeleid 3. Programma-overeenkomsten en uitvoeringskosten NOVEMIn 1996 is f 108,278 mln verplicht ten behoeve van NOVEM-programma's
(exclusief de subsidiebudgetten). De programma's zijn hieronder opgenomen
(verplichtingen x f 1 000 ): – Programma
ontwikkeling en Internationaal (P&I 1996)1 795– Industriesectoren 199631 276 – Industrie
intersectoraal MINT 1996 (gedeeltelijk)10 852 – Industrie
regelingen 19971 295 – Lange Termijn Onderzoek Gebouwde
omgeving 19962 927 – Agrarische sector 19965 426– Warmtevoorziening 1996 (gedeeltelijk)18 397 –
REV 19968 014 – LOREEN 19964 325 –
Woningbouw 19964 903 – Diensten 19964 347– NCOE 1996–19991 036 – Brandstofcellen
19967 995 – Nieuwe Energie Conversie Technologie 1996
(gedeeltelijk)5 690Naast deze programmaverplichtingen is f 30,746 mln vastgelegd ter
financiering van de uitvoeringskosten van NOVEM.4. De subsidieregeling NEWS wordt uitgevoerd door Senter. Een bedrag van
f 8 mln is verplicht ten behoeve van 19 gehonoreerde aanvragen.5. De subsidieregeling BSET-Nieuwe Technieken, voor de onderdelen Nieuwe
Technieken en Zon-thermisch, is uitgevoerd door Senter. Van de f 12 mln
die gepubliceerd was, is uiteindelijk f 2,432 mln toegezegd. Bij Nieuwe
Technieken zijn 208 aanvragen en bij Zon-thermisch zijn 1 041 aanvragen
gehonoreerd. 6. De belangrijkste verplichtingen onder Overige activiteiten zijn: – Evaluatie
E&M-regelingf 100 000 – Projectbureau
Warmte/Krachtf 250 000 – bijdrage ENEDf 200 000– evaluatie EPN utiliteitsbouwf 172 000Artikel 09.02 Duurzame energie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199650 68915 273Realisatie 199649 4088 885 Verschil
(+ = meer geraliseerd dan oorspronkelijk geraamd)– 1 281– 6 388Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van het samenvoegen van alle budgetten ten behoeve van warmtepompen
op dit artikel is bij eerste suppletore begroting f 3 mln van artikel
09.01 overgeheveld. Bij tweede suppletore begroting is in dit kader nog eens
f 5,25 mln overgeheveld van artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie
naar artikel 09.02. Bij tweede suppletore begroting is het budget van ECN
samengevoegd op artikel 09.05 Energie-onderzoek Centrum Nederland. Daartoe
is f 9,573 mln overgeheveld van dit artikel. Toelichting realisatie 1996De realisatie op dit artikel wordt als volgt uitgesplitst (x f 1 000):  verplichtingenuitgaven RamingRealisatieRamingRealisatie– ECN-basissubsidie5 14704 8770– ECN-doelsubsidie4 42604 3240- Novem-programma's:     Zon-thermisch6 6246 0289882 072Zon-photovoltaïsch12 3522 0962 3830Windenergie8 6432 4441 2992 177Biomassa en afval7 49723 1671 1263 507Warmtepompen 6 428 756 – Stimulering
zonneboilers6 0005 672276343 –
Warmtepompen Senter 2 927 30 –
Overige activiteiten 646 0 Totaal50 68949 40815 2738 885Onderstaand een specificatie van de toekenning van de subsidies op de
subsidie-faciliteiten (afgeronde bedragen x f 1 000). De opgenomen
gepubliceerde budgetten kunnen afwijken van de door EZ aangegane verplichtingen
in verband met budgetpublicaties die over een jaargrens heen lopen. De menskrachtgegevens
hebben zowel betrekking op de behandeling van de gemelde aanvragen als op
de afhandeling van toezeggingen uit voorgaande jaren (betalingen en vaststellingen).1. Programma-overeenkomsten en uitvoeringskosten NOVEM In 1996 is f 33,229
mln verplicht ten behoeve van NOVEM-programma's (exclusief de subsidiebudgetten).
De programma's zijn hieronder opgenomen (verplichtingen x f 1 000): – Zon-thermisch
19965 189 – Zon photovoltaïsch
19962 096 – TWIN 19961 100 –
Energie uit Afval en Biomassa 19966 523 – Energie uit
Afval en Biomassa 1997 – 199812 839 – NECT 1996
(gedeeltelijk)600 – Industrie Intersectoraal – MINT
1996 (gedeeltelijk)1 382 – Warmtevoorziening
1996 (gedeeltelijk)3 500 Totaal33 229Naast deze programmaverplichtingen is f 6,934 mln vastgelegd ter
financiering van de uitvoeringskosten van NOVEM.2. Betreft de subsidieregeling Zon-actieve systemen uitgevoerd door Senter.
In 1996 zijn 492 aanvragen gehonoreerd.3. Betreft het programma warmtepompen waar de Senter-uitgaven voor een
deel betrekking op hebben.4. De belangrijkste verplichting onder Overige activiteiten is:– bijdrage TNO voor Warmtepompen f 646 000 Artikel 09.03 Energievoorzieningsonderzoek Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996115 14049 885Realisatie 199680 52323 635 Verschil
(+ = meer geraliseerd dan oorspronkelijk geraamd)– 34 617– 26 250Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn 1995 onbenut gebleven verplichtingenruimte (ad f 2,876 mln) is
bij eerste suppletore begroting 1996 aan de raming toegevoegd. Bij tweede
suppletore is de raming verlaagd als gevolg van het samenvoegen van de budgetten
van ECN op het artikel 09.05 Energie-onderzoek Centrum Nederland (verplichtingen: – f 30,8
mln, uitgaven – f 27,7 mln). Bij slotwet is verplichtingenraming
met f 7,6 mln neerwaarts bijgesteld om raming en realisatie aan elkaar
gelijk te stellen. Toelichting realisatie 1996De realisatie op dit artikel wordt als volgt uitgesplitst (bedragen x f 1 000):  verplichtingenuitgaven  RamingRealisatieRamingRealisatieECN-basissubsidie12 474012 2040 ECN-doelsubsidie18 309017 6590Bijdrage aanvullend Euratomprogramma75 00070 37015 00018 389Programma's kernenergie7 7508 8644 7005 246Ontwikkeling kolenbeleid1 6071 2883220Totaal115 14080 52249 88523 635Ten behoeve van de Nederlandse Bijdrage aan aanvullende Euratomprogramma's is in 1996 voor een periode van vier jaar f 70,36 mln aan verplichtingen
vastgelegd.De gerealiseerde betalingen op dit onderdeel omvatten een voorschot op
deze bijdrage en een klein bedrag aan boeterente.De gerealiseerde verplichtingen en uitgaven op het onderdeel Programma's
kernenergie komen voor f 2 714 mln ten gunste van onderzoek
naar radio-actief afval en voor f 6 150 mln ten gunste van de bijdrage
aan het samenwerkingsverband dat uitvoering geeft aan het PINK (Programma
Instandhouding Nucleaire Kompetentie). Dit samenwerkingsverband bestaat uit
Energie-onderzoek Centrum Nederland (ECN), het Interfacultair Reactor Instituut
(IRI) van de TU Delft, de KEMA, de Gemeenschappelijke Kernenergiecentrale
Nederland (GKN) en NUCON Engineering & Contracting.De verplichtingen ten behoeve van Ontwikkeling Kolenbeleid
behelsden een uitbreiding van de programma-overeenkomst met NOVEM inzake Kolen
1996. Artikel 09.04 Beleidsondersteuning en overige uitgaven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 199611 6228 444 Realisatie
19964 8043 007 Verschil (+ = meer geraliseerd
dan oorspronkelijk geraamd)– 6 818– 5 437Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBetreft een overheveling als gevolg van de samenvoeging van de budgetten
voor ECN op artikel 09.05 Energie-onderzoek Centrum Nederland. Het gaat om
een bijdrage van f 6,542 mln (verplichtingen en uitgaven). Toelichting realisatie 1996Ten behoeve van de Algemene Energieraad en de Mijnraad is f 0,404
mln aan verplichtingen vastgelegd. Het betreft verplichtingen ten behoeve
van vacatiegelden, reis- en verblijfkosten, materiële kosten van het
secretariaat en onderzoekskosten.Aan beleidsstudies is ten gunste van 30 projecten f 4,4 mln verplicht.
 Artikel 09.05 Energieonderzoek-Centrum Nederland Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–– Realisatie
199664 42162 911 Verschil (+ = meer geraliseerd
dan oorspronkelijk geraamd)+ 64 421+ 62 911Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij tweede suppletore begroting is besloten tot samenvoeging van de budgetten ten gunste van ECN. Hiertoe zijn de bedragen van artikel
09.01 Energiebesparingstechnologie, 09.02 Duurzame energie, 09.03 Energievoorzieningsonderzoek,
en 09.04 Beleidsondersteuning en overige uitgaven. Het gaat in totaal om f 64,421
mln aan verplichtingen- en f 62,983 mln aan uitgavenruimte. Toelichting realisatie 1996De verplichtingen en uitgavenrealisatie is opgebouwd uit de volgende onderdelen: Realisatie
(bedragen x f 1 000)verplichtingenuitgaven– basis- en missiefinanciering28 69428 694– samenwerkingsfinanciering29 08327 572– VUT-bijdrage6 6446 644 Totaal64 42162 910De basis- en missiefinanciering stelt ECN in staat naar eigen
inzicht middelen te besteden in het kader van haar missie. De activiteiten
op beide terreinen hebben betrekking op de volgende werkgebieden: technologie,
stralingstechnologie, nucleair, fossiele brandstoffen, duurzame energie en
energie-studies. Het missiefinancieringsprogramma heeft het karakter van lange
termijn energie-onderzoek, terwijl het basisfinancieringsprogramma gericht
is op het uitbreiden en verbeteren van kennis en faciliteiten.De samenwerkingsfinanciering stelt ECN in staat om het per
jaar op te stellen en goed te keuren samenwerkingsprogramma uit te voeren. Artikel 09.11 Bijdragen ten behoeve van de mijnindustrie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 19966 2506 250 Realisatie
1996710710 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd)– 5 540– 5 540Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn de eerste suppletore begroting zijn de meerjarige effecten verwerkt
van de afkoop van de verplichting jegens het Algemeen Mijnwerkersfonds waarover
de Kamer is ingelicht bij tweede suppletore begroting 1995. Het gaat om een
verlaging met f 6 mln. In de slotwet is een verhoging van f 0,4
mln verwerkt (verplichtingen en uitgaven). In verband met lager vaststelling
van de kapitalen van de mijnschade stichtingen moest EZ meer commiteren en
betalen. Toelichting realisatie 1996In het onderstaand overzicht zijn de realisaties opgenomen van de diverse
onderdelen op dit artikel: (bedragen x f 1 000)verplichtingenuitgaven RamingRealisatieRamingRealisatie– Mijnschadestichtingen200630200630 –
Bijdrage AMF6 000–6 000– –
Financiering DMM50805080 Totaal6 2507 1066 250710De realisatie op de Mijnschadestichtingen heeft betrekking
terugbetalingen van rente en overtollig kapitaal voor de drie mijnschadestichtingen.
In 1996 zijn de kapitalen voor alle drie Mijnschade Stichtingen vastgesteld
per 1-1-1996.De bijdrage aan het Algemene Mijnwerkersfonds (AMF) is op 0
gesteld in verband met de vorig jaar gepleegde afkoop van de bijdrage aan
het AMF.Op 19 december 1996 is de Domaniale Mijnmaatschappij (DMM)
bij vonnis van de arrondissementsrechtbank te Maastricht in staat van faillissement
verklaard. DMM ontvangt nog een kleine exploitatievergoeding in de vorm van
een lening. Ter afwikkeling van het faillissement worden in 1997 nog enige
kosten gemaakt, daarna wordt DMM niet langer gefinancierd. Artikel 09.12 Garanties Energiebeleid Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–7 849 Realisatie
19968727 213 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd)+ 872– 636Toelichting realisatie 1996De volgende bedragen zijn gerealiseerd: (bedragen x f 1 000)verplichtingenuitgaven RamingRealisatieRamingRealisatie– Leningen NPM–8722 6952 460– Exploitatierisico vaargeul Rotterdam––––– Garanties stadsverwarming–– 5 1544 753Totaal–8727 8497 213Artikel 09.21 Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming
Aardolieprodukten Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996163 350163 350Realisatie 1996148 252148 252 Verschil
(+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd)– 15 098– 15 098Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van een tijdelijke verlaging van het tarief op het heffingsplichtig
volume is bij tweede suppletore begroting 1996 de raming verlaagd met f 7,018
mln. Deze verlaging heeft eveneens gevolgen voor de raming op ontvangstenartikel
09.03 Ontvangsten voorraadheffingheffing in verband met financiering Stichting
Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieprodukten. In aanvulling hierop is
bij slotwet de raming nogmaals met f 8,080 mln neerwaarts bijgesteld.
Oorzaak hiervan was dat de afdracht van een ontvangst door de Belastingdienst
aan EZ niet in 1996 plaatsvond, maar in 1997. Toelichting realisatie 1996Zie voor een toelichting ontvangstenartikel 09.03 Ontvangsten voorraadheffing
ter financiering Stichting COVA Artikel 09.22 Uitkering aan houder certificaten Energiebeheer
Nederland B.V. Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996138 000138 000Realisatie 1996153 877153 877 Verschil
(+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk geraamd)+ 15 877+ 15 877Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van een verhoging van de aardgasbaten is ook het dividend EBN
hoger. Dit houdt in dat de ramingen voor verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
(geraamd op ontvangstenartikel 09.02 Uitkering EBN) f 15,877 mln hoger
zijn. Hiervan is een deel in de tweede suppletore begroting opgenomen (verplichtingen
+ f 5 mln, uitgaven f 14 mln) en een deel in de slotwet (f 10,877
mln aan verplichtingen en f 1,877 mln aan uitgaven). Toelichting realisatie 1996Zie voor een toelichting ontvangstenartikel 09.02 Uitkering EBN Artikel 09.31 Adviesraden, normalisatiewerkzaamheden en
overige uitgaven Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–568 Realisatie
1996–304 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd)–– 264Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden uitgaven verantwoord op tot en met 1995 aangegane
verplichtingen ten behoeve van adviesraden (Algemene Energieraad en de Mijnraad),
normalisatiewerkzaamheden op olie- en gasgebied en de controle op de naleving
van het Warenwetbesluit Benzine door het Ministerie van VROM. Artikel 09.32 Toepassing energiebesparingstechnologie
en duurzame energie Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–233 842 Realisatie
1996 189 787 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan oorspronkelijk
geraamd)–– 44 055Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe uitgavenraming is bij tweede suppletore begroting met f 14 mln
verlaagd ten behoeve van een overboeking naar het Ministerie van VROM ter
versterking van de financiële positie van COVRA (Centrale Organisatie
Voor Radio-actief Afval N.V.). De totale EZ-bijdrage is f 25 mln. Het
resterende bedrag wordt overgeheveld ten laste van artikel 09.33 Onderzoek
en ontwikkelingswerk op energiegebied. De raming is eveneens verlaagd met
f 6,8 mln als gevolg van een actualisatie van de uitgavenraming.Ten opzichte van de tweede suppletore begroting is in 1996 f 23,3
mln minder betaald. De slotwetmutatie is een saldo van hogere uitgaven bij
Investeringen in windturbines (+7,5 mln) en industrie (+5,5 mln) en lagere
uitgaven bij Overige duurzame energie (-16,4 mln)en de Tenderregeling Energiebesparende
projecten (-15,3 mln). Zie ook de toelichting bij artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden uitgaven verantwoord op tot en met 1995 aangegane
verplichtingen. Het betreft met name betalingen aan Novem voor afgesloten
programma-overeenkomsten en aan Senter voor de afhandeling van subsidieregelingen.De realisatie per artikelonderdeel is als volgt: SubOmschrijvingRaming Realisatie111Industrie38 43129 026112Gebouwde omgeving en vervoer37 69227 725113Tenderregeling energie-besparende projecten25 87910 572114Windenergie1 127102 422Energiebesparingsadviezen1 8201 850426Investeringen in windturbines43 78451 284427Overige duurzame energie74 94258 799429Stimulering waterkracht2 0000 510Energiebesparing
bestaande gebouwen5 2554 005 900Oude
verplichtingen2 9126 424 Totaal233 842189 787Artikel 09.33 Onderzoek en ontwikkelingswerk op energiegebied Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–68 310 Realisatie
1996–39 550 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd)–– 28 760Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij tweede suppletore begroting is de raming verlaagd door een bijdrage
van f 11 mln aan het Ministerie van VROM ter versterking van de financiële
positie van COVRA (Centrale Organisatie Voor Radio-actief Afval N.V.). Dit
bedrag maakt deel uit van de totale EZ-bijdrage van f 25 mln. Tevens
is de raming verlaagd als gevolg van een actualisatie van de uitgavenraming
op in het verleden aangegane verplichtingen (f 3,907 mln). De ten opzichte
van de stand bij tweede suppletore begroting achterblijvende uitgavenrealisatie
is een saldo van hogere uitgaven bij Ontwikkeling Kolenbeleid (+ f 1,3
mln) en lagere uitgaven bij Onderzoek energiebesparingstechnologie en duurzame
energie (– f 9,2 mln), Aanvullend programma HFR Euratom (– f 3,8
mln) en Beleidsstudies (– f 1,5 mln). Zie ook de toelichting
bij artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden uitgaven verantwoord op tot en met 1995 aangegane
verplichtingen. Het betreffen betalingen aan Novem, voor onderzoek radioactief
afval en actiniden, aan het onderdeel Nucleaire Technologie en aan beleidsstudies. De realisatie per artikelonderdeel is als volgt: SubOmschrijvingRaming Realisatie020Onderzoek actiniden & radio-actief
afval3 371391 030Aanvullend prog. HFR Euratom5 171 040Nucleaire technologie1 0501 050 110Beleidsstudies4 4592 369210Ontwikkeling kolenbeleid3 8165 187 510Onderzoek
energiebesparingstechnologie en duurzame energie50 29330 062900Oude verplichtingen150491  Totaal68 31039 550Artikel 09.34 Energieonderzoek-Centrum Nederland Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–2 460 Realisatie
1996–1 510 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd)–– 950Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij tweede suppletore begroting is de raming als gevolg van een actualistie
van de uitgavenraming op in het verleden aangegane verplichtingen verhoogd
met f 0,45 mln. In de slotwet is als gevolg van vertraging bij het indienen
van declaraties de raming met f 1,4 mln neerwaarts bijgesteld. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de uitgaven verantwoord op tot en met 1995 aangegane
verplichtingen aan de algemene bijdrage ECN. Artikel 09.35 Investeringssubsidies energiebesparing Verplichtingen- en uitgavenraming vastgestelde begroting
versus realisatie (x f 1000)  VerplichtingenUitgavenStand vastgestelde begroting 1996–2 898 Realisatie
1996–4 064 Verschil (+ = meer gerealiseerd dan
oorspronkelijk geraamd)–+ 1 166Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming is bij tweede suppletore begroting met f 2,063 mln verhoogd
op basis van de actualisatie van de uitgavenraming op in het verleden aangegane
verplichtingen. In de slotwet is de raming met f 0,897 mln neerwaarts
bijgesteld om de raming gelijk te stellen aan de realisatie. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de uitgaven verantwoord aan Senter op tot en met
1995 aangegane verplichtingen. ONTVANGSTEN 01.00 ALGEMEEN Artikel 01.01 Diverse ontvangsten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19968 989 Realisatie
19965 986 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)– 3 003Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen De lagere ontvangsten worden verklaard door de mutaties die bij tweede
suppletore begroting 1996 zijn geautoriseerd. Het betrof daarbij twee desalderingen
in verband met werk voor derden (– f 1,25 mln) en een PC-prive
project (f 0,3 mln). Daarnaast is bij tweede suppletore begroting de
raming met f 2 mln verlaagd in verband met het achterblijven van de realisatie. Artikel 01.11 Ontvangsten Bureau voor de Industriële
Eigendom Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199645 888 Realisatie
199647 514 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 1 626Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen De per saldo hogere ontvangsten worden voornamelijk veroorzaakt door meer
opbrensten uit octrooiprocedurele taxen (f 0,944 mln) en instandhoudingstaxen
voor Europese octrooien die gelden voor Nederland (f 0,912 mln) en lagere
opbrengsten uit Nederlandse octrooien en -aanvragen (f 0,284 mln). De
octrooiprocedurele taxen zijn verschuldigd bij de indiening van octrooi-aanvragen
en diverse verzoeken; de instandhoudingstaxen zijn jaarlijks verschuldigd
voor de instandhouding van octrooien en octrooi-aanvragen. Artikel 01.21 Ontvangsten Centraal Planbureau Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19961 639 Realisatie
19962 886 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 1 247Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996De gerealiseerde ontvangsten hebben met name betrekking op in opdracht
uitgevoerde projecten. De uitgaven die hiertegenover staan zijn geraamd op
artikel 01.61 Personeel en materieel EZ, exclusief CBS. Belangrijkste opdrachtgevers
zijn de Ministeries van VROM, VWS, EZ en V&W en het SCP. De opbouw van
de gerealiseerde ontvangsten is als volgt: werken in opdrachtf 2,925
mln verkoop publicaties en diskettesf 0,012 mln royaltiesf 0,040
mln doorberekening door stichting OSAf 0,089 mln diversenf 0,019
mln Totaalf 3,085 mlnArtikel 01.31 Ontvangsten Centraal Bureau voor de Statistiek Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19968 900 Realisatie
199622 891 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 13 991Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996Onderstaande tabel geeft de onderbouwing van de realisatie per onderdeel:
 bedragen
x f 1 000begrotingrealisatieverschilInlichtingen aan derden6 90018 81411 914Verkoop van publicaties1 8002 8931 093Diverse ontvangsten2001 184984 Totaal8 90022 89113 991In de tweede suppletore begroting is dit artikel verhoogd met f 19,798
mln, waarvan f 15,772 mln voor inlichtingen aan derden, f 0,965
mln voor verkoop van publicaties en f 3,061 mln voor diverse ontvangsten.
De hogere ontvangsten uit inlichtingen aan derden betreffen hoofdzakelijk
opdrachten van Eurostat en een aantal ministeries. De hogere opbrengsten uit
verkoop van de publicaties zijn een gevolg van een actief verkoopbeleid. Artikel 01.41 Terugontvangen bijdragen van Senter Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996– Realisatie
1996659 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk geraamd)+ 659Toelichting realisatie 1996Betreft ontvangsten op grond van eindafrekeningen over 1995 met betrekking
tot door Senter uitgevoerde regelingen. Artikel 01.51 Ontvangsten Rijks Geologische Dienst Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19961 740 Realisatie
19963 722 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 1 982Belangrijke mutaties in voorgaande suppletore begrotingen
en toelichting realisatie 1996De hogere ontvangsten worden voor een belangrijk deel verklaard uit de
bij tweede suppletore begroting aangebrachte mutatie van f 1,3 mln. Het
betrof een desaldering van uitgaven en ontvangsten ten behoeve van projecten
voor derden. Daarnaast is reeds een voorschot ontvangen ten behoeve van de
uitvoering van EU-projecten. 02.00 INDUSTRIEEL EN ALGEMEEN TECHNOLOGIEBELEID Artikel 02.01 Ontvangsten in verband met internationale
ruimtevaartprogramma's Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19964 200 Realisatie
19964 987 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 787Toelichting realisatie 1996Op dit artikel zijn de ontvangsten geboekt die voortvloeien uit verrekeningen
tussen het European Space Agency (ESA) en EZ. De ontvangst in 1996 heeft grotendeels
betrekking op terugbetalingen voor programma's die inmiddels zijn afgerond
(Olympus, en Telecom 3 bis) danwel per saldo ontvangsten hebben gegenereerd
(MAREX). Artikel 02.02 Ontvangsten technische ontwikkelingskredieten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199670 000 Realisatie
1996103 589 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 33 589Toelichting realisatie 1996De ontvangsten betreffen aflossing en rente ter zake van verstrekte technische
ontwikkelingskredieten. Gedurende het jaar is op grond van gunstige
economische ontwikkelingen de raming met in totaal f 29 mln verhoogd.
Ultimo 1996 bleek de realisatie de oorspronkelijke raming met ruim f 33
mln te overtreffen. Artikel 02.03 Ontvangsten InnovatieCentra Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996– Realisatie
19969 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk geraamd)+ 9Artikel 02.04 Diverse ontvangsten technologiebeleid Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19961 000 Realisatie
199635 034 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 34 034Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van een gewijzigde administratieve verwerking van een betaling
door het Ministerie van Defensie voor de aflevering van twee Fokker-vliegtuigen,
is bij tweede suppletore begroting een desaldering van f 23,2 mln met
het uitgavenartikel 02.11 Garanties technologiebeleid verwerkt. Daarnaast
is een ontvangst van ruim f 5 mln verwerkt als gevolg van een terugbetaling
op een in het verleden verstrekt voorschot. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden incidentele ontvangsten in het kader van het technologiebeleid
verantwoord en de bijdrage van OC&W aan de EET-regeling. De ontvangsten
in 1996 kunnen als volgt worden uitgesplitst:  1996Van Defensie inzake faillissement Fokker23,2 mln Bijdrage
OC&W aan EET-regeling2,5 mln Overig9,3 mlnTotaal35,0 mlnArtikel 02.05 Ontvangsten uit het Fonds economische structuurversterking Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199616 796 Realisatie
199619 248 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 2 452Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de ontvangsten geraamd vanuit het Fes ten behoeve
van de financiering van de projecten NOBIS, HPCN en MARIN. Het in 1996 ontvangen
bedrag heeft volledig betrekking op de uitgaven in 1996 voor de drie genoemde
projecten. Zie voor een nadere toelichting het uitgavenartikel 02.13. 03.00 INDUSTRIE- EN DIENSTENBELEID Artikel 03.01 Ontvangsten staalindustrie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199664 330 Realisatie
199652 974 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)– 11 356Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is de ontvangst van de aflossing 1995
ten bedrage van f 28 mln van de achtergestelde lening aan Hoogovens opgevoerd.
Teneinde de terugkerende onzekerheid over het jaar waarin de ontvangst van
de aflossing wordt ontvangen te ondervangen, wordt voor de nog resterende
vier aflossingen de ontvangst in het volgende jaar geraamd. Op grond hiervan
is bij de nota van wijziging op de tweede suppletore begroting de raming van
de aflossing 1996 doorgeschoven naar 1997. Toelichting realisatie 1996De ontvangsten in 1996 bestaan uit de volgende posten: – Aflossing
lening Hoogovens28,0 mln – Rente over deze
lening10,4 mln – Dividend Hoogovens over 199514,6
mlnTotaal53,0 mlnUltimo 1996 bedraagt het saldo van de lening aan Hoogovens nog 112,0 mln. Artikel 03.03 Ontvangsten uit bijdragen aan de industrie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199622 221 Realisatie
1996416 992 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 394 771Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is de raming met f 33 mln verhoogd
in verband met de uitkering van een superdividend van Alpinvest Holding N.V.
van f 100,– per aandeel.De verkoop van haar aandelenbezit in DAF leverde de Staat f 315,732
mln op in 1996. Daarnaast is een ontvangst van f 40 mln verwerkt betreffende
de vervroegde aflossing van een aan DAF verstrekte achtergestelde lening. Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de ontvangsten geboekt die voortvloeien uit in het
verleden aan individuele bedrijven verstrekte defensieve steun in het kader
van het sectorbeleid.De in het verslagjaar ontvangen bedragen kunnen als volgt worden gespecificeerd:
 – verkoop
aandelen DAF315,7 mln – aflossing lening
DAF (inclusief rente)43,9 mln – dividend DAF10,3 mln– terugbetaling gestort aandelenkapitaal Alpinvest33,0 mln– dividend Alpinvest5,7 mln – overige8,4 mlnTotaal417,0 mlnArtikel 03.04 Ontvangsten Garantieregeling Particuliere
Participatiemaatschappijen 1981 Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996600 Realisatie
19961 080 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 480Toelichting realisatie 1996Betreft de door De Nederlandsche Bank uit hoofde van de PPM-regeling afgedragen
garantieprovisie. In 1995 was dat f 1,232 mln. Artikel 03.06 Opbrengst aandelen DSM Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199690 440 Realisatie
1996235 464 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 145 024Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij eerste suppletore begroting is de ontvangst van de verkoop van het
aandelenpakket dat de Staat had in DSM verwerkt. De opbrengst bedroeg f 1 723,121
mln, waarvan f 1 487,657 mln naar het Fonds economische structuurversterking
is gevloeid als dekking van de investeringsimpuls. De resterende f 235,464
mln is verantwoord op de EZ-begroting. 04.00 REGIONAAL BELEID Artikel 04.03 Diverse ontvangsten regionaal beleid Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19962 800 Realisatie
19964 791 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 1 991Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden incidentele terugbetalingen verantwoord uit hoofde
van in voorgaande dienstjaren gedane voorschotbetalingen voor het regionaal
beleid, waar de subsidievaststelling lager was dan de verstrekte voorschotten.
Op dit artikel worden ook dividendontvangsten van de ROM's vergoed. In 1996
betrof het ontvangsten over het boekjaar 1995 van de NOM, de BOM en het LIOF. 05.00 DIENSTEN, MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF EN ORDENING Artikel 05.01 Ontvangsten uit borgstellingsregelingen Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199620 475 Realisatie
199631 422 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 10 947Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming is met ruim f 10 mln naar boven bijgesteld op grond van
hogere ontvangsten op de provisies en betalingen op schuldregelingen. Toelichting realisatie 1996De ontvangsten uit de financiering MKB zijn te verdelen in:a. terugbetalingen op verliesdeclaraties;b. rentec. garantieprovisies KMKB/borgstellingsprovisies RBMKB en BBMKBad a) Terugbetalingen op verliesdeclaraties De inkomsten betreffen terugstortingen
op afgewezen verliesdeclaraties, nagekomen uitwinning van zekerheden en opbrengsten
van getroffen schuldregelingen. Het in 1996 ontvangen bedrag van 6,994 mln
is als volgt opgebouwd:– Terugstortingen op afgewezen verliesdeclaraties 0,556 mln– Opbrengsten uitwinning zekerheden na vaststelling verliesdeclaraties
3,004 mln– Opbrengsten schuldregelingen – incassokosten 2,955 mln– Correcties op ingediende verliesdeclaraties 0,479 mlnDe banken zijn ingevolge de verschillende Kredietregelingen Midden- en
Kleinbedrijf gehouden, indien zij een verlies bij de Staat hebben gedeclareerd,
pogingen in het werk te stellen de door subrogatie ontstane vorderingen
van de Staat op de desbetreffende onderneming/ondernemer alsnog te incasseren
en de opbrengsten aan de Staat af te dragen.ad b) RenteIn 1996 werd 0,275 mln ontvangen aan rente op de door EZ voor de uitvoering
van de regelingen bij de kredietinstellingen aangehouden bankrekeningen.ad c) Garantieprovisies KMKB/Borgstellingsprovisie RBMKB en BBMKB.Voor de regelingen KMKB 1976 en 1985 zijn de ondernemers gedurende de
looptijd van het garantiekrediet per kwartaal garantieprovisie verschuldigd
aan de Staat. Voor de RBMKB 1988 en het BBMKB 1994 zijn de banken bij het
verstrekken van het garantiekrediet éénmalig borgstellingsprovisie
verschuldigd, met uitzondering van een vrijstelling bij kredieten voor startende
ondernemers voorzover deze niet hoger zijn dan 0,100 mln.In 1996 werd 24,153 mln ontvangen aan provisies op verstrekte garantiekredieten.
De verdeling over de regelingen KMKB, RBMKB en BBMKB was als volgt:– Garantieprovisies KMKB 1976 en KMKB 1985 1,698 mln– Provisies RBMKB 1988 en BBMKB 1994 22,455 mln Artikel 05.11 Ontvangsten voor toezicht op examens Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199635 Realisatie
1996– Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk geraamd)– 35Artikel 05.12 Opbrengst van casino's Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996120 000 Realisatie
1996103 438 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)– 16 562Toelichting realisatie 1996Conform de Beschikking Casinospelen komt de netto opbrengst van de gezamenlijke
speelcasino's toe aan de Staat. De door EZ in 1996 ontvangen bedragen betreffen
het resultaat over de periode van 1 januari 1996 tot en met 30 september 1996.
Door de wijziging van de Wet op de kansspelen waarbij het College van toezicht
is opgericht, was ook een wijziging noodzakelijk van de Beschikking Casinsospelen.
De bevoegdheid tot goedkeuring van de jaarrekening die voorheen bij de Raad
voor de Casinospelen lag, kwam te berusten bij een in te stellen Raad van
Commissarissen. Doordat de hiervoor benodigde statutenwijziging langer duurde
dan was voorzien, kon het vierde kwartaal 1995 eerst begin 1997 worden ontvangen.  realisatieramingKalenderjaar19931994199519961996Aantal bezoekers (x 1000)4 0994 0934 3484 7904 766Aantal casino's99101010 Omzet (x
f 1 mln)611630664738687Artikel 05.13 Opbrengst afgifte exploitatievergunningen
speelautomaten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19964 500 Realisatie
19962 891 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)– 1 609Toelichting realisatie 1996De ontvangsten uit de afgifte van exploitatievergunningen speelautomaten
en merktekens vloeien voort uit de Wet op de Kansspelen. De ontvangsten betreffen:– opbrengsten uit aanvragen voor vergunningen (per vergunninghouder
een éénmalig bedrag van f 0,004 mln en een jaarlijkse vergoeding
van f 0,001 mln).– opbrengsten uit afgegeven merktekens voor kansspel- en behendigheidsautomaten
en roulettecilinders.De uitvoering van de Speelautomatenregeling en de afgifte van merktekens
worden verzorgd door het NMi. De door EZ in 1996 ontvangen bedragen hebben
betrekking op de periode 01-12-1995 t/m 30-11-1996. opbrengsten uit:aantalbedrag
(x f 1 mln)  geraamdgerealiseerdgeraamdgerealiseerdspeelautomatenregeling:     – verlenging expl. vergunning9008440,90,9– nieuwe expl. vergunning50430,30,2totaal9508871,21,1 afgifte
merktekens:     – kansspelautomaten10 0004 9392,91,4– casinoautomaten4001 0810,10,3 –
behendigheidsautomaten13 3604 8540,30,1totaal23 76010 8743,31,8De tegenvallende realisatie van de opbrengsten uit hoofde van de afgifte
van merktekens is het effect van een terughoudend kansspelbeleid van de overheid.
Daarnaast lijkt de branche in afwachting te zijn van een nieuwe generatie
kansspelautomaten, waardoor de afgifte van merktekens voor kansspelautomaten
en behendigheidsautomaten achterblijft bij de oorspronkelijke raming. Artikel 05.15 Ontvangsten Nederlands Meetinstituut Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19962 641 Realisatie
19962 726 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 85Toelichting realisatie 1996De opgenomen ontvangsten hebben betrekking op de door Holland Metrology
N.V. (voorheen NMi N.V.) afgedragen rente (f 0,881 mln) op een tweetal
leningen, aflossingen op deze leningen (f 1,261 mln) en de dividenduitkering
over 1995 (f 0,584 mln). Artikel 05.21 Diverse ontvangsten DMO Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19962 000 Realisatie
19964 317 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 2 317Toelichting realisatie 1996De ontvangsten op dit artikel betreffen een groot aantal diverse posten
van het hoofdbeleidsterrein 05 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf en Ordening
uit hoofde van te veel betaalde subsidievoorschotten en verstrekte uitkeringen,
ontvangen renten, aflossingen en overige bijdragen. 07.00 BUITENLANDSE ECONOMISCHE BETREKKINGEN EN EXPORT-BEVORDERING
 Artikel 07.01 Ontvangsten BEB Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19961 000 Realisatie
19963 715 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 2 715Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming is bij tweede suppletore verhoogd met f 1,8 mln. Dit bedrag
bestaat voor f 0,9 mln uit meerontvangsten op de gemengde kredieten,
voor f 0,56 mln uit ontvangsten van de Nationale Investeringsbank aan
premies op de Investeringsfaciliteit en voor f 0,417 mln uit premies
op een garantie voor exportkredietverzekering op Ethiopië. In de slotwet
is een verhoging van de raming met f 0,838 mln opgenomen. Het betreft
ontvangsten uit hoofde van de TRHIO (f 0,306 mln), de IFMOE (f 0,099
mln) en Ontvangsten Gemengde Kredieten (f 0,433 mln). Toelichting realisatie 1996Op dit artikel worden de ontvangsten van DG BEB geraamd. Het gaat om ontvangsten
uit hoofde van de gemengde kredieten. De overige ontvangsten betreffen terugbetaalde
subsidies en bijdragen, ontvangen premies TRHIO, Garantieregeling EKV Ethiopië
en provisies IFMOE, alsmede ontvangsten op uitstaande vorderingen en leningen. Artikel 07.02 Ontvangsten Exportbevorderings- en Voorlichtingsdienst Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19961 777 Realisatie
19962 722 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 945Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenIn de tweede suppletore begroting is een verhoging van de raming met f 0,578
mln opgenomen. Het betreft meerontvangsten uit bijdragen aan promotionele
activiteiten. Bij slotwet is daartoe de raming nog eens met f 0,367 mln
verhoogd. Toelichting realisatie 1996Door de toename van het aantal deelnemers aan voorlichtings- en promotionele
activiteiten zijn de ontvangsten hoger dan geraamd. 08.00 WET INVESTERINGSREKENING Artikel 08.01 Ontvangsten WIR Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199650 000 Realisatie
199654 200 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 4 200Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming is bij eerste suppletore begroting met f 40 mln verhoogd.
In 1995 kenden de ontvangsten meevallers. De verwachting bestond dat daarom
ook voor 1996 de raming kon worden verhoogd. Door een substantiële terugboeking
van desinvesteringsbetalingen aan het eind van het jaar is er bij de ontvangsten,
in plaats van de verwachte meevaller, sprake van een tegenvaller van f 35,8
mln. Doordat de uitgavenraming eveneens lager uitkomt dan geraamd (f 55,2
mln), is het saldo van uitgaven en ontvangsten een meevaller van circa f 19,4
mln. Toelichting realisatie 1996Het bedrag dat in 1996 uit hoofde van desinvesteringsbetalingen werd ontvangen,
is ruim f 4 mln hoger dan was geraamd. Dit verschil is gering in vergelijking
met de voorafgaande jaren, waarin de gerealiseerde ontvangsten
de geraamde ontvangsten veelal in aanzienlijke mate overtroffen. 09.00 ENERGIEBELEID Artikel 09.01 Inkomsten uit aardgas Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19964 500 000 Realisatie
19965 391 414 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 891 414Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDe raming is gedurende het jaar met in totaal f 818,3 mln verhoogd.
Het betrof bijstelling op grond van de koude winter 1995–1996 en de
hogere olieprijzen. Toelichting realisatie 1996 De aardgasbatenontvangsten op dit artikel worden als volgt
uitgesplitst (bedragen x f 1 mln)  Begroting
1996Realisatie 1996Realisatie 1995 Aardgasbaten via NAM2 6002 8663 040Aardgasbaten via EBN*1 5502 9401 574Opbrengsten Mijnwetgeving8301 333899 Dividend
Gasunie via EBN121212 Dividend Gasunie888subtotaal5 0007 1595 533 afdracht
FES (excl ca-baten)– 500– 882– 536common-area baten – 885 Totaal4 5005 3914 997* realisatie incl f 885 mln «common areabaten»De vergelijking van begroting en realisatie van de belangrijkste bepalende
factoren luidt als volgt:   begroting
1996Realisatie afzet binnenlandmrd. m346,547,9afzet exportmrd. m339,745,9 dollarkoersf1,651,69olieprijs$16,020,4Hieruit blijkt dat het afzetvolume zowel in het binnen- als buitenland,
de dollarkoers en de olieprijs hoger lagen dan bij de raming in de oorspronkelijke
begroting 1996. De ontvangen aardgasbaten kwamen als gevolg daarvan hoger
uit geraamd bij de begroting. De extra afzet was het gevolg van de koude winter
1995–1996.In het kader van de inkomsten uit aardgas is van belang dat de NAM, handelend
voor de maatschap NAM/EBN, bij Brigitta, de Duitse concessionaris van het
in Duitsland overlopende Groningenveld, een claim heeft ingediend
voor financiële compensatie wegens overbelevering aan Brigitta. In juni
1996 is in de arbitrageprocedure bij het Internationale Hof van Arbitrage
van de ICC te ZÜrich tussen NAM en Brigitta een tussenvonnis gewezen.
In dit tussenvonnis hebben arbiters aan partijen een aantal aanwijzingen gegeven
met betrekking tot de toepassing van de loyalty clause, zodat partijen (NAM
en Brigitta) zo mogelijk via onderhandelingen een regeling konden treffen.
Tevens is in het interimvonnis bepaald dat Brigitta een bedrag van DM 2 238
mln plus rente over de periode 2 mei 1991 en de datum van daadwerkelijke betaling
diende te betalen. Betaling heeft op 2-9-1996 en op 1-10-1996 plaatsgevonden
(f 3 683 mln) Partijen hebben kort na ontvangst van het tussenvonnis
aangegeven een poging tot een minneljke schikking te willen doen. De NAM heeft
laten weten dat een schikking in der minne niet mogelijk is gebleken. Daarop
is de arbitrageprocedure voortgezet.De verdere procedure zal nog wel enige tijd in beslag nemen. Er valt op
dit moment dan ook geen uitspraak te doen over het moment waarop arbiters
een eindvonnis zullen wijzen.Ontvangsten voor de Staat in 1996 in verband met bovennoemde gelden zijn
: Winstuitkering EBNf 885 573 254,82VPBf 1 111 301.000,00Het laatste bedrag is verantwoord op de begroting van het Ministerie van
Financiën.Bovenstaande bedragen zijn gebaseerd op een government take van 68,2%
zijnde de reguliere afdrachten van het Groningen veld minus de MOR afdrachten
(MeerOpbrengstRegeling). Over de hoogte van de government take wordt thans
arbitrage voorbereid. In 1997 wordt, op basis van de government-take van 68,2%,
in ieder geval nog f 507 mln ontvangen. Artikel 09.02 Uitkering van Energiebeheer Nederland B.V. Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996138 000 Realisatie
1996153 876 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 15 876Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDoor de extra afzet van aardgas is ook de winstuitkering van EBN N.V.
hoger dan aanvankelijk was geraamd. De verhoging met f 14 mln is verwerkt
in de tweede suppletore begroting. Bij slotwet is de raming bijgesteld aan
de realisatie. Toelichting realisatie 1996De realisatie op dit artikel is opgebouwd uit de winstuitkering van EBN
B.V. aan de Staat ten behoeve van de N.V. DSM (f 153,876 mln). De realisatie van de dividendontvangsten van EBN B.V. wordt als volgt
gespecificeerd: (bedragen
x f 1000)ontvangsten – winstuitkering
aan DSM 1995 (nov. en dec.)32 831 – winstuitkering
aan DSM 1996 (jan. t/m okt.)101 045 – dividend
1996 Nederlandse Gasunie aan DSM20 000 Totaal153 876Artikel 09.03 Ontvangsten voorraadheffing in verband met
financiering Stichting Centraal Orgaan Voorraadvorming Aardolieprodukten Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 1996163 350 Realisatie
1996148 251 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)– 15 099Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenAls gevolg van de tijdelijke verlaging van het tarief op het heffingsplichtig
volume van f 1,35 per 1000 liter naar f 1,25 per 1000 liter is bij
tweede suppletore begroting de raming verlaagd met f 7,018 mln. Zie ook
uitgavenartikel 09.21 Stichting COVA. Bij slotwet is de raming bijgesteld
aan de realisatie en met f 8,081 mln verlaagd. Toelichting realisatie 1996In 1996 is voor f 148,251 mln aan ontvangsten gerealiseerd uit hoofde
van de wettelijke verplichte voorraadheffing ter dekking van kosten verbonden
aan het aanhouden van noodvoorraden aardolieprodukten door de Stichting COVA.
De realisatie van het heffingsplichtig volume is 114,911 mln hectoliter en
het tarief was tot 1-6-1996 f 1,35 per 1000 liter en daarna f 1,25
per 1000 liter. In de ontwerp-begroting 1996 was uitgegaan van een heffingsplichtig
volume van 121 mln hectoliter. Artikel 09.04 Dividend Ultra-Centrifuge Nederland N.V. Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199611 000 Realisatie
199614 757 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 3 757Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenDoor een hoger dan voorziene dividenduitkering door UCN N.V. is de raming
bij tweede suppletore begroting met f 3,757 mln verhoogd. Toelichting realisatie 1996De Staat heeft in 1996 over 1995 f 14,757 mln dividend ontvangen
uit hoofde van het aandelenbezit (99%) in UCN N.V. Artikel 09.05 Ontvangsten zoutwinning Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 19963 000 Realisatie
19963 477 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 477Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBij tweede suppletore begroting is de raming met f 0,477 mln verhoogd
om de raming gelijk te maken aan de gerealiseerde afdracht van AKZO. Toelichting realisatie 1996Op basis van de overeenkomst van 13 juli 1918, behorende bij de mijnbouwconcessie
voor de winning van zout heeft de Staat over 1995 in 1996 f 3,477 mln
(4 457 kiloton à f 0,78) ontvangen. Artikel 09.06 Diverse ontvangsten Energie Ontvangstenraming vastgestelde begroting versus realisatie
(x f 1000)  OntvangstenStand vastgestelde begroting 199626 250 Realisatie
199629 828 Verschil (+ = meer ontvangen dan oorspronkelijk
geraamd)+ 3 578Belangrijke mutaties in suppletore begrotingenBetreft de meerontvangst van f 1,87 mln uit hoofde van het dividend
Novem B.V. over het boekjaar 1995. Deze mutatie is verwerkt in de tweede suppletore
begroting. In de slotwet is de raming bijgesteld aan de realisatie. Toelichting realisatie 1996Het grootste deel van de ontvangsten op dit artikel betreft de betalingen
door SEP (ad f 25 mln) in verband met medefinanciering van de verhoging
van het WKK-subsidiebudget 1992. Voorts werd f 1,4 mln ontvangen aan
netto dividend-uitkering door Novem, over het boekjaar 1995 (het resterende
bedrag ad f 0,5 mln betreft ingehouden dividendbelasting die in 1997
is ontvangen van het Ministerie van Financiën). De resterende ontvangsten
betreffen voornamelijk verrekeningen met Novem en Senter in verband met teveel
betaalde voorschotten. AGENTSCHAP SENTERDeze toelichting bevat de balans per 31 december 1996, de rekening van
baten en lasten over 1996 en de rekening van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten
over 1996 van het agentschap Senter, alsmede een toelichting per onderscheiden
post. MISSIESenter wil een objectieve en deskundige uitvoerder zijn van beleid dat
gericht is op het stimuleren van de economische ontwikkeling van Nederland
en Europa. De kerncompetentie van Senter is in dit kader de uitvoering (in
al haar aspecten) van programma's en subsidie- en kredietregelingen. Daarbij
is het de ambitie om deze kwalitatief hoogwaardig uit te voeren tegen een
aantrekkelijke prijs. Daarbij wil Senter het bedrijfsleven en de kennisinstellingen
maximale service verlenen.Door de uitvoering van haar taken heeft Senter kennis op het gebied van
technologische vernieuwing, internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling
in Nederland. Senter stelt zich ten doel deze kennis en informatie zodanig
ter beschikking van de beleidsmakers te stellen dat zij daarmee een bijdrage
levert aan de kwaliteit van de beleidsvorming. Beleid en uitvoering zijn wat
verantwoordelijkheden en primaire processen betreft gescheiden, maar er is
wel heel duidelijk sprake van interactie tussen deze twee. Senter hecht dan
ook veel waarde aan terugkoppeling van haar ervaringen en inzichten naar de
opdrachtgevers. Daarnaast stelt Senter zich ten doel haar kennis van en zicht
op Reserach & Development in Nederland – binnen de vertrouwelijkheidsgrenzen
en de neutraliteit die een overheidsinstelling niet mag overschrijden –
optimaal aan te wenden ten dienste van het bedrijfsleven. FINANCIEEL BEHEERIn 1996 is er door Senter veel aandacht besteed aan het verbeteren van
het financiële beheer. Er werden een aantal organisatorische en personele
maatregelen genomen. De afdeling Financieel Eocnomische Zaken (FEZ) werd gereorganiseerd
met als resultante een betere en snellere boekhouding en meer professionele
invulling van de controlfunctie. Voorts is de kennis binnen de belangrijkste
financiële functies toegenomen door het aantrekken van enkele ervaren
medewerkers. De taakverdeling tussen lijn en staf werd verhelderd met als
resultaat een decentralisatieslag van een aantal financiële en registratieve
taken en de introductie van de functie van groepscontroller. Het nieuwe Financieel
Informatie Systeem (FIS) werd in de loop van 1996 volledig operationeel, waardoor
de personele en organisatorische verbeteringen werden ondersteund met daarop
afgestemde systeemverbeteringen. In 1996 werd het geautomatiseerde Financieel
Administratief Systeem (FAS) door EZ in gebruik genomen als vervanger van
het vroegere Mefis. Senter maakt voor de financiële administratie van
de beleidsgelden gebruik van dit systeem. Senter heeft dan ook actief geparticipeerd
bij de totstandkoming van het FAS.Aan het eind van 1996 werd bovendien een vernieuwde en verbeterde automatiseringsapplicatie
in gebruik genomen die de interne afwikkeling van kredietaanvragen ondersteunt.
Voor de registratie van materiële vaste activa werd een nieuw systeem
opgezet waardoor op dit punt het inzicht is verbeterd. ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE EN INTERNE CONTROLEIn 1996 werd stelselmatig aandacht besteed aan het wegwerken van achterstanden bij de AO en vervolgens het up-to-date houden daarvan.
Dit proces wordt mede ondersteund door de introductie van een modulair opgezette
AO in 1997. Bij een aantal regelingen werd een systematisch verbeteringstraject
doorlopen, hetgeen heeft geleid tot aanzienlijk minder opmerkingen van de
zijde van de afdeling AO/IC en de accountants.Senter wil de komende jaren bij de interne controle om redenen van efficiency
waar mogelijk van een dossiergerichte naar een meer systeemgerichte controlestrategie.
Dat krijgt gestalte door middel van steekproeven en aanvullende procescontroles
op basis van een risicoanalyse. Hiervoor is een constant zeer hoog kwaliteitsniveau
van de uitvoering van opdrachten een noodzakelijke voorwaarde. Daaraan is
in 1996 veel aandacht besteed. In 1996 zijn de uitgangspunten van de risicoanalyse
opgezet. In 1997 zal op basis hiervan de nieuwe controlestrategie stapsgewijze
ingevoerd worden. Voor een aantal regelingen werden reeds elementen van de
nieuwe controlestrategie in praktijk gebracht. De risicoanalyse zal worden
gebruikt om de interne controle op deze regelingen verder te optimaliseren. BALANS De balans van het agentschap Senter per 31 december 1996
(bedragen x f 1000)  31-12-199631-12-1995Activa  Materiële vaste activa2 3853 245Onderhanden werk3 3172 855 Debiteuren1 042814Overige vorderingen en vooruitbetaalde kosten1 696855Liquide middelen/Rekening Courant RHB10 2821 884Totaal activa18 7229 653   Passiva  Agentschapsvermogen   * algemene reserves2 5942 594* bestemmingsreserve34  * saldo exploitatie boekjaar984451Aflossings- en rentevrije lening EZ471471 Voorzieningen1 7751 411Crediteuren2 352270 Overige schulden
en nog te betalen kosten10 5124 456 Totaal
passiva18 7229 653Toelichting op de balans * Materiële vaste activaDe boekwaarde van de bij de vorming van het agentschap per 1 januari 1994
aanwezige materiële vaste activa wordt degressief over een periode van
5 jaar afgeschreven. Eventuele desinvesteringen worden in mindering gebracht
op de boekwaarde.De na 1 januari 1994 aangeschafte materiële vaste activa worden gewaardeerd
op verkrijgingsprijs, dan wel op lagere economische bedrijfswaarde onder aftrek
van lineaire afschrijvingen.De afschrijvingstermijn is gelijk aan de geschatte economische levensduur
van de betreffende activa. Voor automatiseringsgoederen (hardware) is de economische
levensduur geschat op 3 jaar. Voor de overige materiële vaste activa
is dit geschat op 5 jaar. In het jaar van investeren wordt met ingang van
de maand van ingebruikneming afgeschreven. De via out of pocket kosten gefinancierde investeringen worden in het
jaar van aanschaf volledig afgeschreven. Met ingang van 1996 worden deze investeringen
gepresenteerd als onderdeel van de materiële vaste activa. De specificatie van de materiële vaste activa luidt
als volgt (bedragen x f 1000):  Investeringen
t/m 1993AutomatiseringMeubilairOverigeTotaalAanschafwaarde2 1942 8185086706 190Cumulatieve afschrijvingen– 1 790– 902– 100– 153– 2 945Boekwaarde 31 december 19954041 9164085173 245      Investeringen 272276342890 Investeringen
out of pocket 235  235 Desinvesteringen (boekwaarde)– 53– 931  – 146Afschrijvingen out of pocket – 235  – 235Afschrijvingen– 310– 860– 161– 273– 1 604Totaal mutaties boekjaar 1996-363-68111569-860      Aanschafwaarde2 1413 1257841 0127 062Cumulatieve afschrijvingen– 2 100– 1 890– 261– 426– 4 677Boekwaarde 31 december 1996411 2355235862 3851 De onder automatisering opgenomen desinvestering betreft
een inhaalafschrijving van geheugenuitbreidingen van bestaande pc's. Vanwege
de gedaalde aanschafwaarde worden deze geheugenuitbreidingen met ingang van
1996 als automatiseringskosten in één keer ten laste van de
exploitatie gebracht. * Onderhanden werkDe post onderhanden werk wordt gedefinieerd als de waarde van reeds verrichte,
maar nog niet gedeclareerde activiteiten. Onderhanden werk uit hoofde van
in behandeling zijnde aanvragen en declaraties, of in uitvoering zijnde overige
opdrachten, wordt gewaardeerd op de contractuele opbrengstwaarde, in evenredigheid
met de geleverde productie en reeds bestede uren.Met mogelijke verliezen wordt rekening gehouden door het treffen van een
voorziening. Deze bedraagt f 0,255 mln (1995: f 0,189 mln). * DebiteurenDe post debiteuren betreft voornamelijk openstaande facturen aan opdrachtgevers.
Ook vorderingen op samenwerkingsverbanden waarin Senter participeert worden
als zodanig beschouwd. De debiteurenvorderingen zijn gewaardeerd op nominale
waarde onder aftrek van eventuele voorzieningen voor mogelijke oninbaarheid.
In 1996 werd geen nieuwe voorziening gevormd. * Overige vorderingen en vooruit betaalde kostenVorderingen zijn gewaardeerd op nominale waarde onder aftrek van eventuele
voorzieningen voor mogelijke oninbaarheid. De stijging in deze post wordt
mede verzoorzaakt door een betaling ultimo 1996 van huur voor de Haagse vestiging
voor het 1e kwartaal 1997. Daarnaast stegen de nog te ontvangen
personeelskosten door ondermeer nog te ontvangen WAO uitkeringen. * Liquide middelenHet betalingsverkeer van Senter ten behoeve van de middelen in eigen beheer
is gekoppeld aan de concernrekeningen van 's-Rijks Schatkist bij de verschillende
banken. Het vermelde saldo is het saldo per 31 december 1996. Dit bedrag is
inclusief de over 1996 ontvangen rente. Het rentepercentage is gebaseerd op
het promessedisconto van de Nederlandsche Bank.Het saldo per 31 december 1996 van de, aan deze rekening-courant gekoppelde,
liquide middelen was nihil. Voor een nadere toelichting op (het verloop van)
de liquide middelen zij kortheidshalve verwezen naar het kasstroomoverzicht. * AgentschapsvermogenHet agentschapsvermogen bestaat uit een aantal reserves. Tesamen vormen
deze reserves het eigen vermogen van Senter.De algemene reserve is bedoeld voor het opvangen van algemene bedrijfsrisico's,
welke voortvloeien uit de normale bedrijfsvoering van Senter. Aanwending is
slechts toegestaan met instemming van de secretaris-generaal.Bestemmingsreserves kunnen zelfstandig door de algemeen directeur van
Senter worden aangewend, mits de bestemming in overeenstemming is met het
omschreven doel van de reserve.Het saldo van de bestemmingsreserves ultimo 1996 bestaat uit het nog niet
uitgekeerde deel van de aan het personeel toegekende resultaatbestemming 1995.De balans geeft een presentatie van omvang en samenstelling van het vermogen
vóór resultaat-bestemming. Het nog onverdeelde resultaat over
1996 bedraagt f 0,984 mln. Senter heeft bij de secretaris-generaal het
volgende voorstel tot resultaatbestemming ingediend (in duizenden guldens)
:  voorstel
1996 Ten gunste van personeel  Eindejaarsgratificaties102 Resultaatuitkering270   372 Ten
gunste van Senter  Toevoeging algemene reserve312  Toevoeging
bestemmingsreserve300   612Totaal voorgestelde resultaatbestemming 984* Aflossing- en rentevrije lening Ministerie van Economische
Zaken (EZ)Deze lening is verstrekt door het departement aan Senter ter financiering
van de materiële vaste activa van het agentschap per 1 januari 1994.
De lening is renteloos en op de lening zal worden afgelost wanneer de departementsleiding
en de directie hiertoe na overleg besluiten. De lening is gewaardeerd op nominale
waarde.In 1996 hebben er geen aflossingen of overige mutaties op deze lening
plaatsgevonden. * VoorzieningenVoor specifieke risico's die zijn verbonden aan bepaalde activa of passiva,
of verband houden met activiteiten van Senter worden voorzieningen gevormd,
voor zover deze risico's op balansdatum bekend zijn en voortvloeien uit gebeurtenissen
in het verslagjaar of voorgaande boekjaren.De voorzieningen, met uitzondering van de voorziening voor personeel,
worden opgenomen voor het geschatte nominale bedrag. Voorzieningen die een
correctie vormen op een aan de actiefzijde van de balans opgenomen post, worden
daarop in mindering gebracht. (x
f 1000)voorziening 31 dec 1995dotatieonttrekkingvrijvalvoorziening
31 dec 96 Voorziening personeel954916– 746– 411 083Kennismanagement15077– 150 77Informatisering285365– 285 365Senternet0250  250 Reorganisatie22 – 22 0Totaal1 4111 608– 1 203– 411 775Met ingang van 1996 wordt de voorziening personeel gedoteerd met een percentage
van de loonkosten. Dit percentage (voor 1996 is dit 3%) is enerzijds aan een
maximum gebonden en anderzijds afhankelijk van de ingeschatte risico's. In
de dotatie is een bedrag van f 0,138 mln opgenomen aan nog te ontvangen
WAO conforme uitkeringen. De per 31 december 1995 nog als personele voorziening
gepresenteerde detacheringskosten, worden met ingang van 1996 gepresenteerd
onder overige schulden en nog te betalen kosten. De hiertoe noodzakelijke
overboeking ad f 0,3 mln is opgenomen onder onttrekking voorzieningen
personeel.De voorziening kennismanagement is in 1995 gevormd ter financiering van
een intern uitgeschreven tender Kennismanagement. In 1996 bereikte resultaten
zijn ondermeer het op geautomatiseerde wijze via een eigen Bullitin Board
System bereikbaar worden van Senter. De ultimo 1996 aanwezige voorziening
zal worden aangewend voor een pilotproject waarmee Senter ervaring wil opdoen
met een tekstbase. Bij het gebruik van tekstbase software kan door het eenvoudig
ingeven van trefwoorden zeer snel informatie worden verzameld.De voorziening informatisering werd in 1994 gevormd voor de ontwikkeling
van een nieuwe informatiehuishouding binnen Senter. Doelstelling hierbij was
het door integratie van bestaande gegevensverzamelingen verhogen van kwaliteit
en efficiency van de beleidsuitvoering door Senter. In 1996 is de projectadministratie
verder ontwikkeld en werd een centraal adressensysteem opgeleverd. De ultimo
1996 opgenomen voorziening is bestemd voor upgrading van bestaande hard- en
software.De voorziening Senternet betreft de eigen bijdrage van Senter aan het
project Senternet, voor zover deze nog niet gedekt is door extern verkregen
opdrachten, of voor interne projecten intern vastgestelde budgetten.De reorganisatievoorziening werd in 1994 gevormd voor de ontwikkeling
van een adequate opdrachtenadministratie (FIS). Per 1 september 1996 is dit
systeem volledig operationeel geworden. De onttrekking van f 0,022 mln
betreft de eindafrekening van bij de ontwikkeling van deze opdrachtenadministratie
betrokken externe adviseur. * CrediteurenDe post crediteuren betreft de nominale schuld aan leveranciers uit hoofde
van door hen aan Senter gedane leveringen. * Overige schulden en nog te betalen kostenDe forse toename van deze post heeft met name betrekking op de in deze
post opgenomen verrekening met de opdrachtgevers. Deze bestaat voor f 0,947
mln uit terug te geven vergoeding voor out of pocketkosten en verrekening
van meer/minderwerk en vooruit ontvangen opdrachtvergoedingen.Daarnaast neemt deze post toe door nog te betalen inhuurkosten. Dit als
gevolg van een latere facturering door het bureau waarvan wordt ingehuurd
en vanwege diverse verrekeningen wegens interim functie-vervulling. Tenslotte
stegen de nog te betalen overige personeelskosten als gevolg van wervings-,
selectie- en opleidingskosten. Deze kosten stegen om een aantal redenen; er
werden ultimo 1996 nieuwe medewerkers geworven in verband met de omzetgroei
en herbezetting met het oog op de invoering van de 36-urige werkweek. Daarnaast
werd er geworven en opgeleid in verband met de nieuw gevormde functies als
gevolg van de reorganisatie van Senter, welke in 1996 werd ingezet. * Niet uit de balans blijkende verplichtingenOnderstaand volgt een opsomming van de verplichtingen die uit oogpunt
van kostentoerekening niet in de balans zijn opgenomen, maar die vanwege aard
en/of omvang wel vermelding behoeven om tot een juist oordeel te kunnen komen
over de vermogenspositie van Senter.– De door Senter voor haar eigen huisvesting benodigde kantoorruimten
worden gehuurd.Het huurcontract voor de Zwolse vestiging loopt tot 1 februari 2003. De
huur per 1 januari 1997 inclusief BTW bedraagt op jaarbasis f 1,183 mln.Met betrekking tot het huurcontract voor de Haagse vestiging is in 1996
het bestaande huurcontract verlengd. Het nieuwe huurcontract heeft een looptijd
tot en met 1 juli 2001.Per 1 januari 1997 bedraagt de jaarhuur inclusief servicekosten f 2,354
mln.– Voorts heeft Senter een all-in leasecontract afgesloten voor haar
kopieerapparatuur, met een looptijd tot 1 januari 1999. Het werkelijke kopieerverbruik
wordt op nacalculatiebasis in rekening gebracht. De geschatte kopieerkosten
bedragen op jaarbasis f 0,139 mln.– Het ambtelijk personeel van Senter heeft de mogelijkheid om een
bepaald deel van in enig jaar niet opgenomen verlofdagen door te schuiven
naar het volgend jaar. Omdat het salderend effect op de kosten per jaar gering
is, wordt deze verplichting niet in de balans opgenomen.– Voor het niet ambtelijk personeel heeft Senter in 1995 een inhuurovereenkomst
gesloten met een extern detacheringsbureau. Over de te hanteren arbeidsvoorwaarden
en tarieven worden jaarlijks afspraken gemaakt.– Senter voert in samenwerking met Novem B.V. een tweetal opdrachten
uit, te weten Infomil en Economie, Ecologie en Technologie. Met Novem zijn
hiertoe per opdracht samenwerkingsovereenkomsten gesloten. Hierin is bepaald
dat Senter en Novem deze opdrachten voor gemeenschappelijke rekening en verantwoording
uitvoeren in de verhouding 50/50. Jegens opdrachtgevers en eventuele derden
geldt voor partijen echter een hoofdelijke aansprakelijkheid.– In 1996 is besloten tot een samengaan van EG-Liason met Senter.
In de laatste jaarrekening van EG-Liason is middels een voorziening rekening gehouden met in de toekomst optredende integratiekosten. Eventuele
onvoorziene reïntegratie kosten komen ten laste van Senter. REKENING VAN BATEN EN LASTEN Specificatie van de rekening van baten en lasten van agentschap
Senter over 1996 (bedragen x f 1000) OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieSlotwetmutatie (+ of -) (+ = tekortschietend
t.o.v. geraamd bedrag) Baten   omzet ministerie40 00040 766– 766omzet derden    * overige departementen3 6006 286– 2 686* overige partijen (buiten Rijksoverheid)1 6501 902– 252rente opbrengsten5069– 19 diverse
opbrengsten060– 60 Totaal baten45 30049 083– 3 783    Lasten   apparaatkosten    * personeel28 150132 192– 4 042* materieel14 20012 6971 503 rentelasten   afschrijvingskosten    * materieel1 8001 604196* immaterieel    dotaties voorzieningen6001 606– 1 006buitengewone lasten    Totaal lasten44 75048 099– 3 349    Saldo van baten en lasten5502984– 4341 De personeelskosten zijn met f 0,6 mln verlaagd ten
opzichte van de begroting vanwege een dotatie aan de post voorzieningen van
f 0,6 mln voor langdurig ziek en wachtgelden.2 In de ontwerpbegroting 1996 staat een bedrag van f 0,5
mln genoemd als dotatie aan reserves. Dotatie aan reserves is echter een element
van resultaatbestemming en niet van resultaatbepaling en dient om deze reden
niet onder de lasten te worden opgenomen. Het verwachte resultaat stijgt hierdoor
met f 0,5 mln. Toelichting op de rekening van baten en lasten BatenSenter heeft haar tarieven in 1996 niet verhoogd. In 1996 hanteerde Senter
derhalve dezelfde tarieven als in 1995, met als gevolg dat alle ontwikkelingen
in de omzet uitsluitend aan volume ontwikkelingen zijn toe te schrijven.Senter werkt op offertebasis richting opdrachtgevers. Ten tijde van de
sluitdatum van het opstellen van de Ontwerpbegroting 1996 (medio 1995) kampte
Senter nog met grote onzekerheden over het opdrachtenvolume 1996. Deze onzekerheid
was het grootst ten aanzien van opdrachtgevers buiten EZ. In augustus 1995
waren er nauwelijks nog offertes voor de opdrachten 1996 uitgebracht en ook
de tarieven voor 1996 waren nog niet vastgesteld. Vanwege deze omstandigheden
en uitgaande van het voorzichtigheidsprincipe is in de Ontwerpbegroting 1996
betreffende Senter een conservatieve raming van de omzet opgenomen. * Omzet EZDe groei bij het EZ werd voornamelijk gerealiseerd door de toename van
de omzet bij DG Economische Structuur (Wet Bevordering Speur en Ontwikkelingswerk
en de nieuwe opdracht Technologie en Samenleving) en DG Buitenlandse Economische
Betrekkingen (Programma Stimulering Oost-Europa en nieuwe opdrachten op het
gebied van de Exportfinanciering). Het opdrachtenpakket van DG Energie liet
door het aflopen van een aantal Energieregelingen een daling zien van 36,2%.De buiten EZ gerealiseerde omzet beliep in 1996 16,7% van de totale omzet.
In 1995 en 1994 waren deze percentages nog respectievelijk 11,3% en 7,8%. * Omzet bij overige departementenDe gerealiseerde omzet bij andere departementen heeft de in de ontwerpbegroting
uitgesproken verwachting overtroffen. Deze groei werd met name gerealiseerd
door nieuwe opdrachten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
en de nieuwe opdracht Joint Implementation Registration Center van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken. Daarnaast is ook de omzet bij het Ministerie van Verkeer
en Waterstaat aanmerkelijk toegenomen. * Omzet buiten de RijksoverheidDoor een stijging van de opdrachten bij de Provincies en het Landbouwschap
steeg ook de omzet buiten de Rijksoverheid. Hier tegenover staat een halvering
van de omzet uit opdrachten van de Europese Commissie. De omzet uit incidentele
opdrachten liet eveneens een daling zien. * Personele kostenHet realiseren van de grotere omzet vergde ook een bijstelling van de
lastenraming.Vanwege het gestegen opdrachtenvolume steeg de personele bezetting en
daarmee de loonkosten. In verband met het groeiende personeelsbestand als
gevolg van de omzetgroei en herbezetting met het oog op de invoering van de
36-urige week bleek ook de realisatie van de wervings- en selectiekosten hoger
dan geraamd. * Materiële kostenDe onderschrijding op materiële kosten is een resultante van een
aantal posten. De automatiseringskosten daalden door de ingebruikname van
een eigen projectadministratiesysteem met aanmerkelijk lagere gebruikslasten.
In de overige kosten trad een daling op doordat met grote terughoudendheid
gebruik werd gemaakt van externe adviseurs. Ook de communicatiekosten en de
reis-en verblijfkosten bleven achter bij de raming. * AfschrijvingskostenEen specificatie van het totaal bedrag aan afschrijvingen van f 1,604
mln is opgenomen in de toelichting op de balanspost materiële vaste activa.
Kortheidshalve zij verwezen naar deze toelichting. De afschrijvingen op de
out of pocketinvesteringen van f 0,235 mln is opgenomen onder de out
of pocket kosten. * Dotaties voorzieningenDe dotatie aan voorzieningen beloopt in totaal f 1,606 mln. De specificatie
hiervan is als volgt (bedragen in duizenden guldens):  1996
realisatie1996 begroting Dotaties  voorziening
personeel916600 voorziening kennismanagement77  voorziening
informatisering365  voorziening Senternet250  1 608600voorziening onderhanden werk1770  1 785600Vrijval  voorziening personeel– 41 Overig  Te ontvangen WAO conforme uitkeringen– 138    Ten
laste van de exploitatie1 606600REKENING VAN KAPITAALUITGAVEN EN KAPITAALONTVANGSTEN Specificatie van de rekening van kapitaaluitgaven en kapitaalontvangsten
van agentschap Senter over 1996 (bedragen x f 1000) OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieSlotwetmutatie (+ of -) (+ = tekortschietend
t.o.v. geraamd bedrag) Kapitaaluitgaven   uitgaven
onroerende goederen000 uitgaven overige kapitaalgoederen1 500979521Totaal kapitaaluitgaven1 500979521    Kapitaalontvangsten   investeringsbijdrage van
het    departement000 onttrekkingen aan reserves000toevoeging aan liquide middelen1 5001 839– 339Totaal kapitaalontvangsten1 5001 839– 339Toelichting op de rekening van kapitaaluitgaven en ontvangsten KapitaaluitgavenOnder de uitgaven overige kapitaalgoederen is het saldo opgenomen van
investeringen en desinvesteringen. Voor een specificatie hiervan wordt verwezen
naar de toelichting bij het kasstroomoverzicht. KapitaalontvangstenIn de ontwerpbegroting 1996 waren de kapitaalontvangsten nog geraamd onder
de post onttrekkingen aan reserves. Senter financiert haar investeringen echter
uit de afschrijvingen. Deze zijn opgenomen onder de kapitaalontvangsten als
toevoeging aan liquide middelen. Alle investeringen konden gefinancierd worden
uit de aanwezige liquide middelen.De via out of pocket kosten gefinancierde investeringen worden in het
jaar van aanschaf volledig afgeschreven. Met ingang van 1996 worden deze investeringen
gepresenteerd als onderdeel van de materiële vaste activa. De in de staat
van kapitaalontvangsten en kapitaaluitgaven gepresenteerde investeringen zijn
het saldo van investeringen, via out of pocket gefinancierde investeringen
en desinvesteringen. In analogie hiermee zijn onder afschrijvingen
ook de ten laste van out of pocket kosten gebrachte afschrijvingen ad f 0,235
mln begrepen.In het 1996 zijn geen investeringsbijdragen van het moederdepartement
ontvangen. KASSTROOMOVERZICHT Kasstroomoverzicht van agentschap Senter over 1996 (bedragen
x f 1000)  Realisatie
1996Realisatie 1995 Rekening Courant Rijkshoofdboekhouding
en overige liquide middelen per 1 januari 1 884 8 564     Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening 915 409Aanpassingen voor:     afschrijvingen 1 839 1 587mutatie voorzieningen 364 – 480 onttrekking
bestemmingsreserve – 417 0 veranderingen
in werkkapitaal toename onderhanden werk– 462 – 1 020 toename debiteuren– 228 – 530 toename (afname) overige vorderingen en vooruitbe- en vooruitbetaalde
kosten– 841 262  –
1 531 – 1 288  toename (afname) crediteuren2 082 – 3 381 toename (afname) overige schulden en nog te betalen     kosten6 056 – 1 790   6 607 – 6 459Kasstroom uit bedrijfsoperaties 9 308 – 4 943Ontvangen rente   69    
42Kasstroom uit operationele activiteiten 9 377 – 4 901     Investeringen– 1 125 – 1 803 Desinvesteringen  146    
24 Kasstroom uit investeringsactiviteiten – 979 – 1 779     Opname langlopende leningen0 0  Aflossing
langlopende leningen  0     0 Kasstroom uit financieringsactiviteiten 0 0     Rekening Courant Rijkshoofdboekhouding en overige liquide
middelen per 31 december 10 282 1 884Toelichting op het kasstroomoverzichtHet kasstroomoverzicht geeft een analyse van de in het verslagjaar gerealiseerde
liquiditeits-ontwikkeling. Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de
indirecte methode. Deze methode houdt in dat voor de weergave van kasstromen
uit operationele activiteiten het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening
wordt gecorrigeerd voor posten die in het boekjaar niet tot ontvangsten en/of
uitgaven hebben geleid.Zoals uit het kasstroomoverzicht blijkt vertoont het saldo liquide middelen
in 1996 een sterke groei van f 8,398 mln. Deze toename is de resultante
van de in het kasstroom overzicht weergegeven kasstromen. Meest opvallend
hierbij is de ontwikkeling van het werkkapitaal en meer in het
bijzonder van de crediteuren en overige schulden. Deze toename houdt ondermeer
verband met het over 1996 teruggeven van f 0,947 mln aan niet benutte
lumpsumvergoeding voor out of pocket kosten. Voorts is onder deze post f 1,451
mln opgenomen inzake nog te verrichten werkzaamheden en f 0,859 mln aan
vooruitbetalingen. Het restant van de toename bestaat uit door Senter over
1996 terug te betalen omzetvergoedingen wegens niet verrichte werkzaamheden
en meer/minderwerk verrekeningen.De via out of pocket kosten gefinancierde investeringen worden in het
jaar van aanschaf volledig afgeschreven. Met ingang van 1996 worden deze investeringen
gepresenteerd als onderdeel van de materiële vaste activa. Evenals in
de staat van kapitaalontvangsten en kapitaaluitgaven zijn in de investeringen
tevens de via out of pocket gefinancierde investeringen begrepen. Hetzelfde
geldt voor de afschrijvingen. KENGETALLENDe kengetallen vallen uiteen in twee hoofdgroepen, te weten kengetallen
te hanteren voor opdrachten groter dan f 1,0 mln en kengetallen met betrekking
tot de bedrijfsvoering van Senter als geheel. Tabel 1: Opdrachtenoverzicht > f 1,0 mln  opdrachtsom
(x f 1000)percentage van de omzet uit opdrachtenopdracht/regelingrealisatie 1996realisatie
1995realisatie 1994realisatie 1996realisatie 1995realisatie
1994 TOK3 5613 4923 3517%8%7%IT-regeling2 4642 8723 6165%6%8%BTIP/MOU3 4893 4773 5297%8%8%PBTS-totaal4 8725 7546 15510%13%13%IOP3 2753 4752 7937%8%6%PSO/PIB4 2313 5363 0159%8%6%WBSO7 7707 0175 91016%15%13%BSET2 5544 1716 1705%9%13%Overige EZ8 5507 0008 78517%14%18%Totaal EZ:40 76640 79443 32483%89%92%       INFO-MIL3 0411 509–6%3%–BVE 20001 169––2%  overig2 0762 0572 3035%5%5%Totaal overige departementen6 2863 5662 30313%8%5%Totaal overig1 9021 6171 3874%3%3%Totaal48 95445 977147 014100%100%100%1 de gerealiseerde omzet is exclusief de overige opbrengsten
ad f 0,089 mln Tabel 2: Kengetallen met betrekking tot beleidsgeld EZ
inzake opdrachten >f 1,0 miljoen  Aantal te
behandelen aanvragenBeleidsbudget in verplichtingen (* f 1
mln)Aantal dossiers in beheer per 1 januari  realisatierealisatierealisatierealisatierealisatierealisatierealisatierealisatierealisatieopdracht/regeling199619951994199619951994199619951994TOK1121109195,096,9111,0610700669IT-regeling17223042321,520,630,9279310560BTIP/MOU60574420,028,916,9197200146PBTS-totaal27030149661,096,9107,6144739845IOP8512613920,020,727,8278334199PSO76796975,458,360,5228116nbWBSO39 91633 66228 643450,0399,0315,0nvtnvtnvtBSET1 9862 2613 79115,123,661,03 3942 321nbTabel 3: Gemiddelde personeelsbezetting verdeeld naar
ambtelijk en inhuur  1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994 realisatie fte's%fte's%fte's%ft
e's% ambtelijk18459187651815917259inhuur13041101351254111941totaal314100288100306100291100Senter streeft naar een een flexibele bedrijfsvoering om de schommelingen
in de omvang van de opdrachtportefeuille goed op te kunnen vangen. Omwille
van deze flexibiliteit wordt een deel van het personeelsbestand extern ingehuurd.
In dit kader krijgen nieuwe medewerkers bij Senter in de regel eerst een aanstelling
als inhuurkracht. Het percentage ingehuurd personeel loopt hierdoor gedurende
het jaar op. Periodiek vindt een hertaxatie plaats van de in het personeelsbestand
benodigde flexibiliteit. De laatste taxatie vond plaats per 1 september 1996,
waarbij besloten besloten werd een aantal dan toe ingehuurde medewerkers een
ambtelijke aanstelling te verlenen. Tabel 4: Gemiddelde loonkosten per fte gesplitst naar
ambtelijk en ingehuurd personeel  1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994 realisatie loonkosten (* f 1 000)loonk
per fteloonkosten (* f 1 000)loonk per fteloonkosten
(* f 1 000)loonk per fteloonkosten (* f 1 000)loonk
per fte ambtelijk16 65490 51016 62588 90016 083188 86014 31483 220 inhuur13 859106 61011 125110 15012 721101 77013 977117 450 totaal30 51397 18027 75096 35028 80494 13028 29197 2201 Inclusief de vrijval uit voorzieningen ten gunste van de
loonkosten, overeenkomstig de in de handleiding agentschappen opgenomen voorschriftenUit het kengetal gemiddelde loonkosten per fte blijkt dat de kosten per
ingehuurde fte hoger zijn dan de kosten per ambtelijke fte. Dit komt doordat
Senter over de inhuur BTW is verschuldigd en de bureau's waarvan Senter de
inhuurkrachten betrekt een vergoeding voor bemiddelingskosten verlangen. Ten
opzichte van de realisatie 1995 stijgen de loonkosten voor ingehuurd personeel
omdat in 1996, rekening houdend met een inhaalslag, voor de inhuurkrachten
aansluiting is gezocht bij de loonontwikkeling van de ambtenaren. Tabel 5: Omzet per fte  1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994 realisatie omzet (* f 1000)omzet per fteomzet
(* f 1000)omzet per fteomzet (* f 1000)omzet
per fteomzet (* f 1000)omzet per fte  48 954155 90045 250157 12045 977150 25047 014161 560Het kengetal omzet per fte wordt in de zakelijke dienstverlening veel
gebruikt en maakt daardoor vergelijking met andere uitvoeringsorganisaties
mogelijk. Zoals in de toelichting op het exploitatieoverzicht reeds werd aangegeven,
zijn ten aanzien van 1996 geen aanpassingen in de tarieven doorgevoerd. De
groei ten opzichte van 1995 weerspiegelt derhalve de in 1996 bereikte groei
van de productie per medewerker met 3,6%. De in 1994 nog veel hogere omzet per fte vindt haar oorzaak in de omstandigheid
dat in het eerste agentschapsjaar in de tarieven een opslag was opgenomen
ter vorming van een agentschapsvermogen van in totaal 2,4 miljoen gulden. Tabel 6: Toegevoegde waarde per fte  1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994 realisatie toeg w (*f 1 000)toeg w
per ftetoeg w (*f 1 000)toeg w per ftetoeg w
(*f 1 000)toeg w per ftetoeg w (*f 1 000)toeg
w per fte  33 047105 25028 65099 48030 24598 84032 320110 950De toegevoegde waarde is het bedrag dat beschikbaar is voor de belanghebbenden
van de organisatie, in casu het beschikbare bedrag voor de beloning van de
geleverde prestaties. Hiermee worden bedoeld de beloning van medewerkers voor
verrichte arbeid en van de eigenaar voor het verstrekte vermogen. Het geeft
inzicht in de waarde die het personeel door de uitvoering van de activiteiten
toevoegt aan de organisatie. De toegevoegde waarde per fte geeft een eerste
indicatie van de doelmatigheid van het agentschap, echter voor inflatiecorrectie
en nog zonder meeweging van de ontwikkeling in de personele kosten.De toegevoegde waarde wordt berekend als het saldo van de omzet minus
de materiële kosten.Hier weerspiegelt zich eenzelfde ontwikkeling als bij het kengetal omzet
per fte: een positieve tendens veroorzaakt door een verhoogde productie per
medewerker, die nog eens versterkt wordt door een gematigde kostenontwikkeling. Tabel 7: Productiviteit 1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994 realisatie 64%63%64%64%Senter kent een sluitend tijdverantwoordingssysteem. Alle medewerkers
van Senter, zowel ambtelijk als ingehuurd, schrijven tijd. Het kengetal productiviteit
wordt ontleend aan dit tijdverantwoordingssysteem en geeft de verhouding weer
tussen het aantal personele uren dat voor de uitvoering van opdrachten is
ingezet en het totaal aantal in een jaar beschikbare mensuren exclusief verlof
en ziekte. Tabel 8: Doelmatigheid (x f 1 000)1996
realisatie1996 begroting1995 realisatie1994
realisatie Omzet48 95445 25045 97747 014Gemiddeld tarief1 0441 0441 0441 161Voor tarief ontwikkeling gecorrigeerde omzet54 44050 32151 13047 014     Totale lasten48 09944 75045 65744 067Dotatie voorzieningen– 1 606– 600– 1 1321– 1 271Lasten exclusief dotatie voorzieningen46 49344 15044 52542 796     Inflatie2,3%2,3%2,0%basisjaar Voor
inflatie gecorrigeerde lasten.    exclusief dotatie
voorzieningen44 55742 31143 65242 796Doelmatigheidskengetal122,2118,9117,1%109,9%1 De voorziening is opgenomen overeenkomstig de in de handleiding
agentschappen opgenomen voorschriften, dat is inclusief de vrijvalHet doelmatigheidskengetal geeft uitdrukking aan de kosten die benodigd
zijn om een bepaalde, voor prijseffecten gecorrigeerde, omzet te realiseren.
Rente, overige opbrengsten en dotaties voorzieningen blijven hierbij buiten
beschouwing.Per jaar wordt de omzet gecorrigeerd voor de tariefontwikkeling. Hierbij
geldt 1994, het eerste agentschapsjaar, als basisjaar. In dit eerste jaar
was in de tarieven een tijdelijke opslag opgenomen ter vorming van het agentschapsvermogen.
Deze opslag kwam in 1995 te vervallen, waardoor de tarieven naar beneden konden
worden bijgesteld. Van 1995 op 1996 werden geen tariefaanpassingen gedaan.Ook de kosten worden gecorrigeerd. Ten eerste wordt gecorrigeerd voor
de per jaar sterk wisselende dotaties aan voorzieningen. Vervolgens wordt
gecorrigeerd voor de inflatie, wederom met 1994 als basisjaar.Als het aldus berekende doelmatigheidskengetal stijgt, nemen de voor de
omzet benodigde kosten af. Een stijging in het kengetal weerspiegelt daarmee
een gunstige ontwikkeling en een daling een ongunstige ontwikkeling van de
doelmatigheid.In 1996 is zowel ten opzichte van de begroting als ten opzichte van het
voorgaand jaar sprake van een toegenomen doelmatigheid. Een ontwikkeling die
gerealiseerd kon worden door de productie van de medewerkers op te voeren
en door het voeren van een versoberd uitgavenbeleid. De productiesstijging
die bij het kengetal omzet per fte reeds op 3,6% werd becijferd, maakte een
voorzichtig en terughoudend aanname beleid mogelijk, waardoor de loonkosten
per gerealiseerde omzeteenheid konden dalen.Door het versoberde uitgavenbeleid kon ook bij de materiële kosten
een verhoogde doelmatigheid worden bereikt. Zo slaagde Senter er in de kostenstijgingen
bij huisvesting en kantoorkosten, te compenseren door een efficiëntere
inzet van middelen voor communicatie, automatisering en dienstreizen.Bij de interne automatiseringsprojecten werd door een andere, kosten effectievere
aanpak, een aanvullende bijdrage aan de uiteindelijke doelmatigheidsverbetering
geleverd. Saldibalans van het Ministerie van Economische Zaken per
31 december 1996 (bedragen x f 1mln.) DEBETCREDIT  INTRA-COMPTABELINTRA-COMPTABEL Saldo uitgaven dienstjaar
19953 688,1Saldo ontvangsten dienstjaar 19956 245,2Saldo uitgaven dienstjaar 19963 900,6Saldo ontvangsten
dienstjaar 19966 904,9 Liquide middelen6,2  Rekening-courant
Rijkshoofdboekhouding6 501,3  Uitgaven buiten
begrotingsverband– 9,4Ontvangsten buiten begrotingsverband936,7Totaal intra-comptabele rekeningen14 086,8Totaal
intra-comptabele rekeningen14 086,8  EXTRA-COMPTABELEXTRA-COMPTABELExtra-comptabele vorderingen4 492,8Tegenrekening extra-comptabele
vorderingen4 492,8 Tegenrekening extra-comptabele schulden4,2Extra-comptabele
schulden4,2 Voorschotten4 909,8Tegenrekening
voorschotten4 909,8 Tegenrekening openstaande verplichtingen
binnen begrotingsverband9 550,8 Openstaande verplichtingen
binnen begrotingsverband9 550,8  Tegenrekening openstaande
verplichtingen buiten begrotingsverband408,7Openstaande verplichtingen
buiten begrotingsverband408,7 Deelnemingen1 176,8Tegenrekening
deelnemingen1 176,8 Totaal extra-comptabele
rekeningen20 543,1Totaal extra-comptabele rekeningen20 543,1TOTAAL GENERAAL34 629,9TOTAAL GENERAAL34 629,9Toelichting op de saldibalans per 31 december 1996 AlgemeenDe saldibalans is een staat waarop de standen van de intra- en extra-comptabele
rekeningen van EZ worden verantwoord.Onder de intra-comptabele rekeningen worden de kasstromen zichtbaar gemaakt.
Het gaat hierbij met name om de uitgaven en ontvangsten van de dienstjaren
1995 en 1996, die nog met het Ministerie van Financiën verrekend moeten
worden. Dit kan pas na goedkeuring van de Rijksrekening. Als tegenhanger van
de uitgaven en de ontvangsten is de post Rijkshoofdboekhouding« opgenomen.
Dit is de rekening-courant tussen de Ministeries van Economische Zaken en
Financiën.Naast deze rekeningen zijn er de liquide middelen van het ministerie en
de uitgaven en de ontvangsten buiten begrotingsverband die met derden zullen
worden verrekend en niet ten laste c.q. ten gunste van de begroting zijn gebracht.Het onderdeel «Extra-comptabel» geeft inzicht in de standen
van de uitstaande vorderingen, schulden, deelnemingen, aangegane verplichtingen
en voorschotten. Deze posten vloeien ten dele voort uit kasstromen in het
verleden (vorderingen bijvoorbeeld) en ten dele kunnen ze in de toekomst tot
kasstromen leiden (aangegane verplichtingen bijvoorbeeld). Om het extra-comptabele
overzicht debet en credit in evenwicht te krijgen zijn diverse tegenrekeningen
opgenomen. Na de medio 1996 uitgevoerde conversie van het Mefis naar het Fas
worden bepaalde documentsoorten niet meer gebruikt. Dit is de reden dat de
toelichting van de extra-comptabele vorderingen in die zin is aangepast. Deze
vorderingen worden nu op artikelniveau toegelicht.Hierna worden de verschillende posten toegelicht die voorkomen in de saldibalans,
eerst de intra-comptabele, daarna de extra-comptabele. INTRA-COMPTABELE REKENINGEN 1) Uitgaven ten laste van de begrotingen 1995 en 1996
(respectievelijk f 3 688,1 en f 3 900,6 mln).De gerealiseerde uitgaven in de dienstjaren 1995 en 1996 zijn in de saldibalans
opgenomen omdat ze per ultimo 1996 nog niet definitief zijn verrekend met
de Rijkshoofdboekhouding. 2) Ontvangsten ten gunste van de begrotingen 1995 en 1996
(respectievelijk f 6 245,2 en f 6 904,8 mln.)De gerealiseerde ontvangsten in de dienstjaren 1995 en 1996 zijn in de
saldibalans opgenomen omdat ze per ultimo 1996 nog niet definitief zijn verrekend
met de Rijkshoofdboekhouding. 3) Liquide middelen (f 6,2 mln)De rekenplichtige diensten worden voor wat betreft de liquide middelen
en de intra-comptabele vorderingen en schulden geconsolideerd in de herziene
saldibalans opgenomen onder de liquide middelen en de uitgaven en ontvangsten
buiten begrotingsverband.Het op de saldibalans opgenomen saldo van de liquide middelen is als volgt
opgebouwd:  saldo
31-12-96(x f 1000) Kassaldo rekenplichtige EZ1 Saldo
rek.courant TWA/CBIN bij ABN/AMRO-/- 1 589 Saldo
liquide middelen rekenplichtigen diensten7 822 Totaal6 234– Rekening-courant Fonds Investeringsrekening (was
in 1995 f 9 703,9 mln)Het Fonds is met ingang van 1 januari 1995 opgeheven; er vinden derhalve
geen verrekeningen meer plaats ten laste van het FIR. De uitgaven en ontvangstenramingen
maken nu deel uit van de EZ-begroting.Omdat het saldo per 31 december 1995 nog niet was verrekend met de Rijkshoofdboekhouding
van het Ministerie van Financiën, is deze post nog in de saldibalans
per 31 december 1995 opgenomen. In mei 1996 is deze post met het ministerie
van Financiën verrekend, zodat deze post niet meer voorkomt in de saldibalans
per ultimo 1996. 4) Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (f 6 501,3
mln)Deze post geeft de omvang aan van de rekening-courantverhouding tussen
EZ en de Rijkshoofdboekhouding bij het Ministerie van Financiën. 5) Uitgaven buiten begrotingsverband (-/- f 9,4
mln)Onder de uitgaven buiten begrotingsverband zijn posten opgenomen, die
inmiddels geheel met derden zijn verrekend. Onderstaand volgt een nadere specificatie
van de onder deze posten opgenomen bedragen.  saldo
31-12-96(x f 1000) Vorderingen op andere ministeries579Intra-comptabele vorderingen EZ op derden-/- 11 560Intra-comptabele vorderingen rekenplichtige diensten1 622Totaal-/- 9 359De rekening vorderingen op andere ministeries en de rekening schulden
aan andere ministeries (zie voor de schulden onder ontvangsten buiten begrotingsverband
hierna) wordt gebruikt voor de verwerking van met name bezwaren m.b.t. verrekenstukken
welke door de RHB in het lopende dienstjaar financieel zijn verwerkt, maar
waarbij door middel van de valutadatum 31 december 1996 is aangegeven dat
verwerking van de mutatie nog dient plaats te vinden ten laste respectievelijk
ten gunste van het voorgaand dienstjaar. Eveneens worden de verrekeningen
met betrekking tot de Wet Investeringsrekening, welke betrekking hebben op
het voorgaande dienstjaar, maar welke pas in het lopende dienstjaar zijn verrekend
op deze wijze verwerkt.Hetzelfde geldt voor het Fonds Economische Structuurversterking (zie hiervoor
onder schulden aan andere ministeries).De verdeling over de afzonderlijke Ministeries geeft het volgende beeld: MinisterieTe
vorderen (x f 1000) Buitenlandse Zaken53 Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen300 Landbouw, Natuurbeheer en Visserij3Financiën21 Verkeer en Waterstaat150 Volksgezondheid,
Welzijn en Sport12 Volkshuisvesting,Ruimtelijke Ordening
en Milieuhygiene40 Totaal5796) Ontvangsten buiten begrotingsverband (f 936,7
mln)Onder de ontvangsten buiten begrotingsverband zijn die posten opgenomen,
die inmiddels geheel met derden zijn verrekend. Voorzover deze ontvangsten
worden verrekend worden deze ontvangsten, noch de verrekeningen ter zake,
aangewezen op artikelen van de begroting. Onderstaand volgt een nadere specificatie
van de onder deze posten opgenomen bedragen.  saldo
31-12-96(x f 1000) Schulden aan het ministerie van Financiën903 604Intra-comptabele schulden EZ aan derden16 404 Intra-comptabele
schulden rekenplichtige diensten16 723 Totaal936 731EXTRA-COMPTABELE REKENINGEN – Openstaande rechten/Tegenrekening openstaande
rechtenDe ultimo 1996 openstaande rechten zijn zonodig opgenomen onder deze
toelichting bij balanspost 7) Extra comptabele vorderingen c.q. 7a) Tegenrekening
extra comptabele vorderingen. 7) Extra comptabele vorderingen (f 4 492,8 mln)Waardering van vorderingen:Een deel van de openstaande vorderingen is oninbaar en is via de daartoe
ingestelde procedure voorlopig buiteninvordering gesteld. Na voorlopige buiteninvorderingstelling
blijven deze vorderingen in het algemeen nog 5 jaar geregistreerd alvorens
tot definitieve buiteninvorderingstelling kan worden overgegaan. Overigens
is in de ontvangstenramingen van EZ al rekening gehouden met het niet volledig
terugontvangen van diverse vorderingen. Het verloop van de extra comptabele vorderingen in 1996
binnen EZ was als volgt:  (x f 1
mln) Stand vorderingen eind 1995 4 269,6 Bij:
In 1996 ontstane vorderingen870,5  Bijgeschreven dividend/rente38,6   909,1  5 178,7Af: Ontvangen betalingen558,6  Ontvangen dividend/rente69,7 Buiten-invorderingstelling c.q. kwijtsch.57,6   685,9Stand vordering eind 1996 4 492,8De opbouw van het saldo vorderingen ultimo 1996 naar jaarlagen
is als volgt: Jaar
van ontstaan(x f 1 mln) 1992 en ouder2 192,51993581,2 199468,5 19951 057,2 1996593,4Totaal4 492,8Het bedrag van de buiten in vorderingstelling/kwijtschelding
is als volgt over de diverse vorderingensoorten opgebouwd: Vorderingensoort(x
f 1 mln) Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen2,3 Borgstellingsregelingen
mkb40,1 Brancheverbetering0,4 Economische hulp aan
Oost-Europa1,5 Technische ontwikkelingskredieten13,3Totaal57,6Extra-comptabele vorderingen per 31 december 1996 De vorderingen verdeeld over de diverse hoofdbeleidsterreinen
en ingedeeld naar ouderdom geven het volgende beeld: HBTOmschrijvingt/m
19921993199419951996totaal 01Algemeen1324214864 2174 76102Ind. en Alg. Techn. Beleid4 2252 8001 7760362 433371 23403Industrie- en Dienstenbeleid163 10440 0003 623700 5991 974909 30004Regionaal Beleid84 5465 5495 56417 4563 710116 82505Diensten MKB en Ordening68 296453 99933 61642 20680 126678 24307Buitenl. Ecn. Betr. en Exp. 28 14211 270 317 37490 885447 67109Energiebeleid132 9842 5525 48963 26331 147235 435sub-totaal481 310516 19450 0891 141 384574 4922 763 469– Dir. IZ    574574– Senter1 711 22365 05718 369–/-84 18418 3241 728 7891Totaal EZ2 192 533581 25168 4581 057 200593 3904 492 8321 Vorderingen Senter (1 728 789)Het merendeel van de vorderingen bij het agentschap Senter heeft betrekking
op de ontwikkelingskredieten (99%).Deze regeling is in uitvoering bij dit agentschap.Het betreft leningen verstrekt met het doel een «nieuw» produkt
te ontwikkelen waarvan de terugbetaling afhankelijk is van de met het ontwikkelde
produkt verkregen omzet.Er is een rente verschuldigd van 5% tot 8% per jaar die wordt bijgeschreven.
Het type leningen is ruwweg te verdelen in ⅓ geslaagde projecten, ⅓
lopende projecten en ⅓ niet geslaagde projecten. Het onder opeisbaar
(direct en op termijn) opgenomen bedrag heeft betrekking op de geslaagde projecten.De vorderingen per hoofdbeleidsterrein verdeeld over de bijbehorende artikelen
en ingedeeld naar ouderdom geven het volgende beeld (x f 1000): HBT 01.00 Algemeen Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal01.61Pers. en mat. EZ excl. CBS1324214861 4421 98601.62Pers. en mat. CBS    2 7752 775Totaal1324214864 2174 761HBT 02.00 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal02.02Spec. bedr. ger. techn. stim.  1 117  1 11702.06Subs. ihkv de ind. ontwikk.4 1492 800659 1 0588 66602.11Garanties techn. beleid    361 375361 37502.12Technol. infrastruct.76    76Totaal4 2252 8001 776 362 433371 234HBT 03.00 Industrie- en Dienstenbeleid Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal03.00I&D algemeen    131303.03Versterk. econ. struct.113 609 3 62359963117 89403.05Steun scheepsbouw49 495    49 49503.06Herstelfin. en steun indiv. bedr.    1 8981 89803.08Bijdr. auto-ontw. Nedcar   700 000 700 00003.11Bijdr. aan Fokker 40 000   40 000Totaal163 10440 0003 623700 5991 974909 300HBT 04.00 Regionaal Beleid Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal04.01Bijdr. tbv. ROM's68 0201 730 1 7332671 51004.08Bevord. region. bedrijfsinvest.16 1623 8195646433 45324 64004.09Regio-programma's364 5 00015 08023120 675 Totaal84 5465 5495 56417 4563 710116 825HBT 05.00 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf en Ordening Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal05.01Voorl. en adv. MKB3 0872 913   6 00005.02Oderz. en onderw. MKB425  2 968 3 39305.03Borgstell. reg. MKB 449 17733 61639 05274 018595 86305.08Bijdr. aan technostart. fondsn.    5 8885 88805.11Brancheverbetering54 7001 909 186 56 79405.12Toeristisch beleid    303005.22Bijdrage NMi10 084   19010 275Totaal68 296453 99933 61642 20680 126678 243HBT 07.00 Buitenlandse Economische Betrekkingen en Exportbevordering Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal07.01Internat. organisaties    1 7631 76307.03Stim. exportactiviteiten28 14211 270 64 39 47607.04Econ. voorl. en exportprom.    35535507.05Econ. hulp O-Europa   317 31088 767406 077Totaal28 14211 270 317 37490 885447 671HBT 09.00 Energiebeleid Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996totaal09.00Energiebeleid algemeen    28 65628 65609.01Energiebespar. technologie   4 9091 1326 04109.11Bijdr. tbv de mijnind.69 785  54 67280124 53809.12Garanties energ. beleid53 1992 5524 8583 6821 27965 57009.32Toep. energ. besp. techn.10 000    10 00009.33Onderz. en ontw. energ. gebied  630  630Totaal132 9842 5525 48963 26331 147235 435Teneinde meer inzicht te verschaffen in de waardering van de vorderingen,
zijn deze ingedeeld in vier categorieën te weten:– direct opeisbare vorderingen;– op termijn opeisbare vorderingen;– geconditioneerde vorderingen;– niet invorderbare vorderingen. Op termijn opeisbare vorderingenTot deze categorie behoren vorderingen die na verloop van een in een overeenkomst
genoemde termijn en/of onder bepaalde voorwaarden geincasseerd kunnen worden.
Dit kunnen zowel vorderingen uit hoofde van rentedragende als uit hoofde van
renteloze leningen zijn. Geconditioneerde vorderingenDit zijn vorderingen (bedragen) die in de administratie zijn opgenomen
met als belangrijkste reden zicht te houden op de aanspraken die de Staat
in bepaalde situaties kan maken.De categorie geconditioneerde vorderingen omvat onder meer:– in het verleden verstrekte «leningen» aan bedrijven,
onder dermate zachte voorwaarden, die feitelijk als subsidie moeten worden
aangemerkt;– «vorderingen», die louter uit administratieve overwegingen
worden vastgelegd, teneinde zaken te kunnen blijven volgen. Niet-invorderbare vorderingenDeze categorie omvat onder meer:– vorderingen op bedrijven die in staat van faillissement verkeren;– vorderingen op bedrijven waartegen arob-procedures zijn gestart. Onderstaand volgt een overzicht van de voornoemde vier
categorieën vorderingen verdeeld naar de diverse hoofdbeleidsterreinen
(x f 1000)  Soort vordering HBTOmschrijvingdirect
opeisbaarop termijn opeisbaargeconditioneerdniet invorderbaarTotaal01Algemeen4 158604  4 76202Ind. en Alg. Techn. Beleid1 0588 847 361 329371 23403Industrie- en Dienstenbeleid29 97484 000743 62351 704909 30104Regionaal Beleid3 61771 48415 00026 724116 82505Diensten MKB en Ordening22029 540591 68856 794678 24307Buitenl. Ecn. Betr. en Exp.951256 069190 509142447 67109Energiebeleid39 122 71 144125 168235 435–Senter85 000491 2031 152 586 1 728 789–Dir. IZ 574  574 –Afrondingsverschillen    – 2Totaal EZ164 100942 3212 764 550621 8614 492 832Direct opeisbare vorderingenAan deze vorderingen is een uiterste betaaldatum verbonden. Onderstaand volgt een overzicht van de direct opeisbare
vorderingen gerubriceerd naar ouderdom (x f 1000) Art.Omschrijvingt/m
19921993199419951996Totaal 01.61Pers.
en mat. EZ, excl. CBS    1 3831 38301.62Pers. en mat. CBS    2 7752 77502.06Subs. i.h.b.v. de ind. otwikk.    1 0581 05803.03Versterk. econ. structuur28 000   6328 06303.06Herstelfin. en steun indiv. bedrijven    1 8981 89803.08Bijdr. auto-ontwikk. Nedcar B.V.    131304.01Bijdrage t.b.v. Rom's    262604.08Bevord. region. bedr. invest.    3 2803 28004.09Regio-programma's   8023131105.12Toeristisch beleid    303005.22Bijdrage NMi    190190 07.04Econ.
voorl. en exp. prom.    355355 07.05Econ.
hulp O. Eur.    596596 09.00Energiebeleid
algemeen    28 65528 655 09.01Energiebespar.
technologie    467467 09.32Energ,besp.
techn. en duurz. energ.10 000    10 000  38 000  8041 02079 100Aansluitend wordt per vorderingensoort een nadere toelichting gegeven
(bedragen x f 1000). Artikel 01.61 en 01.62. Personeel en Materieel EZ (f 4 762)Dit betreft een aantal extra comptabele vorderingen op een aantal buitendiensten
(RGD, BIE, DAD, Senter Zwolle en Senter Den Haag) ad f 1 520, de
aan een aantal in het buitenland werkzame ambtenaren verstrekte huurwaarborgsommen
ad f 0 133, alsmede een aantal in de administratie van POI voorkomende
vorderingen, die o.m. betrekking hebben op aanloopvoorschotten, detacheringskosten
en verlof buiten bezwaar ad f 0 334.Daarnaast zijn hier de extra-comptabele vorderingen van het CBS op derden
(f 2 775) opgenomen. Deze vorderingen zullen nagenoeg in zijn geheel
worden ontvangen. Artikel 02.02. Specifieke bedrijfsgerichte technologiestimulering
(f 1 117)De vordering heeft betrekking op een renteloze lening ad 1 mln. aan een
onderneming waarin EZ deelneemt in het kader van de opzet van de Industriële
Innovatiefaciliteit. Deze vordering zal op termijn worden ontvangen. Het resterende
bedrag betreft een teruggevorderd voorschot met betrekking tot octrooien,
zal naar alle waarschijnlijkheid niet worden geïnd. Artikel 02.06 Subsidies in het belang van de industriële
ontwikkeling (f 8 666)Het betreft hier vorderingen op instituten waarvan 4,1 mln. betrekking
heeft op een renteloze lening ter overbrugging van de verzelfstandiging van
een instituut. Het resterende bedrag vormt een vordering op een tweetal instituten
ten behoeve van de verbetering van de liquiditeitssituatie en in verband met
een reorganisatie. Deze bedragen zullen in zijn geheel worden ontvangen. Artikel 02.11 Garanties technologiebeleid (f 361 375)Deze vordering bestaat voor 361,2 mln. uit een aangesproken garantie die
is afgegeven in het kader van de ontwikkelingsfinanciering van een drietal
vliegtuigtypen. Van deze vordering zal naar verwachting niets worden ontvangen.
In dit verband is door een commerciele bankinstelling ten behoeve van de verlengde
afbouw een contra-garantie afgegeven uit hoofde waarvan de Staat een provisie
ontvangt. Dit laatste omvat een vordering van 0,2 mln, die zal worden ontvangen. Artikel 02.12 Technologische infrastructuur (f 76)Dit betreft vorderingen inzake door de EG ter beschikking gestelde bedragen
in het kader van het KIM-project. De afwikkeling (inschatting ultimo 1997)
is afhankelijk van de definitieve vaststelling van de bijdrage door de EG
te Brussel. Artikel 03.00 Industrie- en dienstenbeleid – algemeen
(f 13)Dit betreft het batig saldo van de Stichting prioriteitsaandelen DSM naar
de stand per 20 december 1996, welk bedrag begin januari 1997 is ontvangen. Artikel 03.03 Versterking economische structuur (f 117 895)Het gaat hier om een tweetal terugvorderingen en een viertal leningen
verstrekt onder de niet meer van kracht zijnde regelingen Steun aan Individuele
bedrijven in moeilijkheden en Herstelfinanciering. De modaliteiten van de
leningen zijn in overeenstemming met de regeling Bijzondere Financiering (BF).
Het overgrote, invorderbare, deel (112 mln.) betreft een rentedragende lening
aan Hoogovens waarvan het beheer ligt bij de Nationale Investeringsbank (NIB). Artikel 03.05 Steun scheepsbouw (f 49 495)Het gaat om een teruggevorderd bedrag (dubieus) dat is verstrekt in het
kader van de Steun Scheepsbouw. In vervolg op het faillissement van de betrokken
onderneming is voorgesteld om het faillissement af te wikkelen wegens gebrek
aan baten. Artikel 03.06 Herstelfinanciering en steun aan individuele
bedrijven (f 1 898)Dit betreft een vordering die uitstaat op de inspectie Vennootschapsbelasting
uit hoofde van terug te ontvangen dividendbelasting die is ingehouden op het
dividend over het boekjaar 1995.Voorts zijn onder dit artikel een tweetal principe-vorderingen opgenomen
n.l. f 1 op RSV en f 1 op VMIJ. Die op RSV is ontstaan uit o.a.
herstelfinanciering, speerpunt- en ontwikkelingskredieten, generieke scheepsbouwsteun
en bijzonder achtergestelde leningen.Inclusief rentebijschrijvingen bedroeg de totale vordering op RSV per
ultimo 1989 ca 1,5 mld waarvan op grond van de tussen de Staat en RSV overeengekomen
akte van dading in 1990 een gedeelte van ca. 0,3 mld is terugontvangen in
vervolg waarop het restant is afgeboekt.Aangezien uit mogelijke verdere verkopen nog ontvangsten ten gunste van
de Staat kunnen voortvloeien is een vordering van f 1,00 aangehouden
omdat niet bekend is hoeveel EZ alsnog zal ontvangen. Daarnaast is een vordering
van eveneens f 1,00 opgenomen in verband met de sanering van een nog
openstaande lening. Hiervoor is met Verolme IJsselmonde een winstrecht overeengekomen. Artikel 03.08 Bijdrage auto-ontwikkeling NedCar B.V. (f 700 000)In het kader van de NedCar-deal is door de Staat een achtergestelde renteloze
lening verschaft ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe automodellen bij
NedCar. Er is hier sprake van een geconditioneerde vordering. Artikel 03.11 Bijdrage aan Fokker Holding B.V. (f 40 000)Deze geconditioneerde vordering is ontstaan uit de verkoop van aandelen
Fokker aan Fokker Holding. De opbrengst wordt pas aan de Staat overgemaakt
indien Fokker voldoende winst heeft gemaakt. Gelet op het achtergestelde karakter
moet de kans op terugbetaling op nihil worden geschat. Artikel 04.01 Bijdrage ten behoeve van regionale ontwikkelingsmijen
en overige (f 71 510)Deze vordering betreft een renteloze lening aan de NOM in het kader van
het Aramide-project welke is ontstaan bij de herfinanciering van de ROM's.
Te zijner tijd dient de lening te worden afgelost bij de verkoop van aandelen
in het Aramide-project. De overige vorderingen hebben betrekking op een verzoek tot restitutie
van door de belastingdienst ingehouden dividendbelasting. Artikel 04.06 (PM)De vordering betreft een reminder met betrekking tot Brussel aan terugbetaalde
EFRO-subsidies hangende de procedure omtrent de indieningstermijn welke is
aangespannen door de Staat der Nederlanden bij het Hof in Luxemburg. Artikel 04.08 Bevordering regionale bedrijfsinvesteringen
(f 24 640)Enerzijds betreft dit voor het grootste deel oninbare vorderingen welke
zijn ontstaan doordat bedrijven die de subsidie hebben aangevraagd en hierop
één of meerdere voorschotten hebben ontvangen voordat de definitieve
subsidie werd vastgesteld zijn gefailleerd. Anderzijds betreft dit vorderingen
welke zijn ontstaan doordat bij de definitieve vaststelling van de subsidie
is gebleken dat er teveel was bevoorschot. F 3.,3 mln is direct opeisbaar
en zal worden ontvangen. Artikel 04.09 Regioprogramma's (f 20 675)Het overgrote deel van de vorderingen is ontstaan doordat bij de definitieve
vaststelling is gebleken dat teveel is bevoorschot op toegekende subsidies.Tevens zijn op dit artikel twee vorderingen verantwoord welke betrekking
hebben op een EZ-bijdrage aan de oprichting van Internationale instellingen
in Limburg.Deze vorderingen worden opeisbaar bij opheffing of verplaatsing buiten
Nederland. Artikel 05.01 Voorlichting en advisering MKB (f 6 000)Dit betreft twee vorderingen op het IMK, zijnde achtergestelde renteloze
leningen (o.a. werkkapitaal) waarbij het terugbetalingsritme afhankelijk is
van het behaalde bedrijfsresultaat.Deze vordering zal op termijn worden geïnd. Artikel 05.02 Onderzoek en onderwijs MKB (f 3 393)Eén vordering betreft een achtergestelde lening aan het EIM waarbij
het terugbetalingsritme afhankelijk is van het bedrijfsresultaat.Een tweede vordering betreft een achtergestelde lening ten behoeve van
de aanloop- c.q. oprichtingskosten voor een instelling. In 1996 is gestart
met de terugbetaling. Artikel 05.03 Borgstellingsregelingen MKB (f 595 863)Dit betreft vorderingen inzake door de banken verstrekte kredieten in
het kader van de borgstellingsregelingen MKB. Hiervan is circa f 10 mln.
opeisbaar en inbaar. De rest betreft een geconditioneerde vordering. Artikel 05.08 Bijdrage aan technostartersfondsen (f 5 888)Dit betreft, onder bepaalde voorwaarden, verstrekte renteloze leningen
welke, indien aan de gestelde voorwaarden is voldaan in 2000 respectievelijk
2002 worden kwijtgescholden.Indien niet aan de voorwaarden wordt voldaan, worden de leningen direct
opeisbaar. Artikel 05.11 Brancheverbetering (f 56 794)Dit betreft het saldo ad f 54,9 mln op een lening, verstrekt aan
Kabelexperiment Zuid-Limburg B.V. te Heerlen ter zake van het proefproject
tweeweg Kabeltelevisie waarbij interactieve diensten worden aangeboden. Het
experiment is ultimo 1991 beëindigd. De lening dient als dubieus te worden
aangemerkt, verdere afwikkeling wacht op liquidatie van de B.V.Het resterende bedrag ad f 1,9 mln. betreft een eveneens dubieuze
vordering op de failliet verklaarde onderneming Van Doorne's DAF Bedrijfswagen
BV. Van deze vorderingen zal naar alle waarschijnlijkheid niets worden ontvangen. Artikel 05.12 Toeristisch beleid (f 30)Eén vordering is ontstaan doordat bij de definitieve vaststelling
is gebleken dat er teveel is bevoorschot.Een andere vordering is opgenomen als reminder zodat het door EZ ter beschikking
gestelde bedrag (gedeeltelijk) direct opeisbaar wordt indien de ontvanger
in staat van faillissement wordt gesteld. Artikel 05.22 Bijdrage Nederlands Meetinstituut (f 10 275)Dit betreft direct opeisbare en inbare vordering inzake rentedragende
leningen waarvan inmiddels de aflossing is gestart. Een ander deel van deze
vordering betreft een verzoek aan de belastingdienst in verband met de teruggave
van ingehouden dividendbelasting. Artikel 07.01 Internationale organisaties (f 1 763)Dit betreft een vordering op de INRO (Internationale Rubber Organisatie)
inzake door Rothschild beheerde gelden ten behoeve van de buffervoorraad. Artikel 07.02 Bevordering van de buitenlandse economische
betrekkingen (f 1,00)Dit betreft een reminder ten behoeve van de van de Staatsdrukkerij te
ontvangen royalties inzake de verkoop van een boek. Artikel 07.03 Stimulering export activiteiten (f 39 476)Dit betreft direct opeisbare en inbare vorderingen inzake door EZ verstrekte
kredieten in het kader van de stimulering van exportactiviteiten welke door
de NIB worden geadministreerd en beheerd. Eén vordering is ontstaan bij de vaststelling van de subsidie in
het kader van de gebundelde exportinitiatieven, waarvan inmiddels de terugbetaling
via een regeling is gestart. Artikel 07.04 Economische voorlichting en export-promotie
(EVD) (f 355)Dit betreft een vordering welke is ontstaan naar aanleiding van de verwerking
van de maandverantwoording van de EVD over december 1996. De vordering is
in januari 1997 afgeboekt. Artikel 07.05 Economische hulp Oost-Europa (f 406 077)Dit betreft met name een vordering inzake de storting op een rekening-courant
bij de Rijkshoofdboekhouding ten behoeve van de dekking voor de uitvoering
van de investeringsfaciliteit door de NIB en een vordering inzake een aan
de Stichting SENO verstrekte achtergestelde lening ten behoeve van de dekking
van de leasefaciliteit. Artikel 09.00 Mijnwetheffing (f 28 656)Dit betreft de nog te ontvangen bedragen (rechten) uit hoofde van verleende
vergunningen mijnwetheffing per de stand van 31 december 1996. Artikel 09.01 Energiebesparingstechnologie (f 6041)Deze post heeft in zijn geheel betrekking op de vordering op Novem en
op de belastingdienst en valt als volgt onder te verdelen:Onbestemd deel van de Kas-EZ f 5 573 591 en een van de
belastingdienst terug te ontvangen bedrag aan ingehouden dividendbelasting
over het dividend Novem 1995 ad f 467 450,00.De stand van de vordering op Novem is als volgt opgebouwd:Stand per 31 december 1995 4 497 473BIJ:mutatie 4e kwartaal 1995 106 648rente over Kas/Ez 1995 411 124mutatie 1e kwartaal 199 64 970mutatie 2e kwartaal 1996  493 376Stand per 31 december 1996 5 573 591De zogenaamde Kas-EZ (ontstaan in 1986) heeft betrekking op geldmiddelen
die onder beheer van Novem zijn gebracht. Toevoegingen aan de Kas-EZ betreffen
de door Novem ontvangen rente en aflossingen op door Novem aan derden verstrekte
leningen, alsmede rente over de Kas-EZ. Op grond van de basisovereenkomst
tussen Novem en de Staat worden uit deze tegoeden door het ministerie aan
te wijzen projecten gefinancierd. De verantwoording van deze kas wordt niet
in de cijfers van de financiële verantwoording van EZ opgenomen maar
vormt wel een onderdeel van de jaarrekening van DGE.Uitkeringen ten laste van de Kas-EZ kunnen slechts plaatsvinden op grond
van door het ministerie gegeven aanwijzingen. Bij de Kas-EZ is in feite sprake
van revolving funds.De bedragen die ten laste van de Kas-EZ worden gebracht leiden immers
niet tot artikelbelasting. Toevoegingen aan de Kas-EZ lopen eveneens buiten
de begroting van EZ om en leiden derhalve niet tot een verantwoording van
ontvangsten maar ijn wel onderdeel van de jaarrekening van DGE.. Deze wijze
van financiering is door de Minister aan de Tweede Kamer gemeld.De middelen uit de Kas-EZ zijn voor een deel reeds bestemd. Dit bestemde
deel kan niet worden beschouwd als een vordering van EZ op Novem. Vanaf 1995
wordt slechts dat deel van de Kas-EZ vastgelegd waarover de minister van EZ
nog kan beschikken: het onbestemde deel.De potentiële omvang van de Kas-EZ betreft onder meer het geheel
van de in de toekomst door Novem van derden mogelijk te ontvangen middelen,
uit hoofde van leningen van Novem, ten behoeve van de financiering van projecten. Artikel 09.11 Bijdragen ten behoeve van de mijnindustrie
(f 124 538)Dit betreft de vordering op de Domaniale Mijn Mij. die sedert 1989 in
liquidatie verkeert.Inmiddels is de DMM per 19 december 1996 in staat van faillissement verklaard.De
actie om de vordering definitief buiten invordering te plaatsen is gaande
maar werd belemmerd door een gerechtelijke procedure in verband met een schadeclaim
van Kloosterrade. Artikel 09.12 Garanties energiebeleid (f 65 570)Deze geconditioneerde vordering betreft een renteloze lening (een zgn.
regres-vordering) aan de Nederlandse Pijpleiding Mij, welke wordt verstrekt
uit een afgegeven garantieverplichting. Enerzijds heeft dit betrekking op
rente- en aflossingsverplichtingen en anderzijds op de overige exploitatiekosten.
Bijschrijving op de lening vindt per kwartaal plaats naar rato van de door
de NPM te betalen verplichtingen. Artikel 09.32 Toepassing energiebesparingstechnologie
en duurzame energie (f 10 000)Ten behoeve van een financiële oplossing voor het WKK (Warmte Kracht
Koppeling) – budget 1992 betaalt de SEP f 85 mln. aan EZ, verspreid
over de jaren 1993 t/m 1997. Volgens een vastgesteld schema zal de SEP de
vordering aflossen. Per ultimo 1996 resteert hierop nog een bedrag van f 10
mln. Dit bedrag zal in 1997 worden ontvangen. Artikel 09.33 Onderzoek en ontwikkelingswerk op energiegebied
(f 630)Deze post omvat het saldo van een (dubieuze) vordering die is ontstaan
bij het definitief vaststellen van een subsidie met betrekking tot het project
Almere-Haven. Na het ontvangen van een eventuele slotuitkering zal het alsdan
resterende saldo definitief buiten invordering worden geplaatst. 7a) Tegenrekening extra comptabele vorderingenDeze post is aan de creditzijde van de saldibalans opgenomen teneinde
het saldo met eenzelfde omvang aan de debetzijde op te heffen. 8) Extra comptabele schulden (x f 1000=) f 4167 Inhoudingen steun mijnondernemingen (f 355)Deze schuld betreft een door EZ ingehouden bedrag op de particuliere mijnondernemingen
ter zekerstelling van het nakomen van eventuele betalingsverplichtingen bij
het ontstaan van mijnschades.Bovenstaande schuld is als volgt naar ouderdom ingedeeld:  (x
f 1000) 1988355 Totaal355De overige extra comptabele schulden zijn in 1996 ontstaan en hebben betrekking
op een aantal comptabele diensten (f 3812). Hiervan bedraagt de schuld
van het CBS f 3810. 8a) Tegenrekening extra comptabele schuldenDeze post is aan de debetzijde van de saldibalans opgenomen teneinde het
saldo met eenzelfde omvang aan de creditzijde op te heffen. 9) VoorschottenGedurende de uitvoering van het project kunnen de subsidiënten voorschotten
aanvragen. Deze voorschotaanvragen geschieden op basis van ingediende declaraties
van gemaakte en betaalde kosten; gebruikelijk zijn tranches van 25%. De definitieve
vaststelling van de subsidie geschiedt na indiening van de einddeclaratie.
De tijd tussen aanvraag en definitieve vaststelling bedraagt doorgaans meerdere
jaren.Het saldo openstaande voorschotten is als volgt opgebouwd: Overzicht openstaande voorschotten EZ (x f 1
mln) Stand
per 31 december199519961995199619951996OntstaansjaarKerndepartementSenterTotaalt/m 19921 423,41 057,4278,9151,01 702,31 208,41993510,8418,0160,987,1671,7505,11994698,1491,0141,6103,0839,7594,019951 214,3841,6237,0188,71 451,31 030,21996 1 305,3 266,7 1 572,0Totaal3 846,64 113.3818,4796,44 665,04 909,8Als gevolg van de bekende afrondingen sluit de vierkantstelling niet in
alle gevallen.De totalen op HBT-niveau geven in ieder geval de juiste stand aan. De onderverdeling van de voorschotten bij het kernministerie
per 31-12-1996 naar jaarlagen en per hoofdbeleidsterrein (HBT) geeft het volgende
beeld (x f 1000): HBTt/m
19921993199419951996Totaal 01  26 1976 19570 235102 6270291 41166 78177 941116 182262 214614 5290323 38412 79111 30517 60242 286107 36904128 793108 949142 228247 976225 042852 9880529 9319 68425 861170 689124 120360 28607139 30057 38617 18270 48769 229353 58509644 586162 451190 300212 460326 5111 536 308BBV    185 682185 682Totaal1 057 406418 043491 015841 5911 305 3214 
113 375Hierna is de verdeling van de voorschotten naar ouderdom en per hoofdbeleidsterrein
opgenomen. De voorschotten groter dan f 50 mln en/of van vóór
1990 worden afzonderlijk toegelicht. Hoofdbeleidsterrein 01.00 Algemeen (x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal01.06Postactief personeel    23 34723 34701.13Bijdrage aan int.org.    1 3671 36701.55Bijdrage Senter  26 0815 72042 40674 20701.61Pers. en mat. EZ excl. CBS  1164753 1163 707Totaal  26 1976 19570 235102 627Hoofdbeleidsterrein 02.00 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid
(x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal02.01Ondrz. en voorl. tbv techn.bel. 6023015710955602.02Spec. bedr.ger techn. stim.20 49132 16639 07439 00554 411185 14702.03Intern. en alg.techn. stim.  27234 30511 57246 14902.04Ov.aansch. & bev. bedr.ger.sw.10 3963 1639 80610 39313 10746 86502.05Innovatiecentra    43 12643 12602.06Subs.ihbv de ind. ontw.58 28025 49224 0439 82536 114153 75302.07Intern. ruimtev.prog. 5 000 80067 02972 82902.12Techn. infrastr.2 2449004 51712 70617 49737 86402.13Proj. gefinancierd uit het Fes   8 99119 24828 239Totaal91 41166 78177 941116 182262 214614 529Toelichting op voorschotten van vóór 1990:Artikel 02.02 (f 0,7 mln).Dit betreft een bijdrage aan OCW waar nog gewacht wordt op stukken ten
behoeve van de financiële afrekening en een bijdrage aan STW inzake een
langlopend onderzoeksproject. Hoofdbeleidsterrein 03.00 Industrie- en Dienstenbeleid
(x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal03.01Crisisbeheersing   49 4903.03Verst. econ.structuur23 38412 7717 4454 9101 86750 37803.04Industriële promotie 201776161 8932 70703.05Steun scheepsbouw  3 68312 02738 52654 235Totaal23 38412 79111 30517 60242 286107 369Toelichting op voorschotten van vóór 1990:Artikel 03.03 (f 2,5 mln)Via de Nehem is, voor het eerst in 1989, bijgedragen aan de regeling Kwaliteit
en Logistiek. Ultimo 1995 heeft, in het kader van deze regeling, de laatste
bevoorschotting plaatsgevonden.De financiele afwikkeling wacht op de overlegging
van bewijsstukken. Hoofdbeleidsterrein 04.00 Regionaal Beleid (x f 1000) Art. Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal04.01Bijdr.tbv ROM's en overige35 060  1 00611 45847 52404.04Voorw.scheppend beleid4 182312108  4 60104.05Struct.verst. proj. ihkv BRT 14 191 2 7041 15118 04604.08Bevord. reg. bedr.invest.40 84143 31166 15594 99261 302306 60004.09Regio-programma's48 71146 83960 793120 904107 308384 554 04.10Bedrijfsomgeving 4 29715 17228 37043 82491 662 Totaal 128 793108 949142 228247 976225 042852 988Toelichting op grote voorschotten:Artikel 04.08 (100,5 mln)In het kader van de decentrale IPR (Investeringspremieregeling) worden
aan de drie noordelijke provincies (Groningen, Friesland en Drenthe) verenigd
in het samenwerkingsverband noord-nederland (SNN) voorschotten verstrekt in
tranches. Deze tranches worden gespreid over 3 jaar. De definitieve vaststelling
van 1993 zal plaatsvinden in 1997.Artikel 04.09 (170,8 mln)Aan het onder artikel 04.08 genoemde samenwerkingsverband worden tevens
in het kader van het Integraal structuurplan noorden des lands IV en V voorschotten
verstrekt welke over een aantal jaren worden gespreid. Voor wat betreft de
voorschotten verstrekt onder ISP IV zal de definitieve vaststelling niet eerder
plaatsvinden dan 1 juli 1998, voor ISP V geldt hiervoor de datum 1 januari
2005. Toelichting op voorschotten ouder dan 1990:Artikel 04.04 (4,4 mln).De openstaande voorschotten betreffen bijdragen uit hoofde van Infra-structuur
1973–1976.In dit kader zijn omvangrijke (ook in de tijd gezien) infrastructuur projecten,
waaronder de aanleg van wegen en kanalen, in Oost-Groningen gefinancierd.De eindafrekening bij Rijkswaterstaat heeft enigszins vertraging opgelopen,
zodat de afwikkeling van de projecten naar verwachting in 1997 zal plaatsvinden.Artikel 04.05 (10,3 mln)Dit betreft openstaande voorschotten welke voor 1990 in het kader van
de BRT-gelden zijn verstrekt. De afwikkeling zal in ieder geval niet vóór
het jaar 2000 plaatsvinden.Artikel 04.08.Dit betreft openstaande voorschotten van projecten uit hoofde van de IPR
regeling, welke om uiteenlopende geldige redenen nog niet tot definitieve
vaststelling zijn gekomen. Naar verwachting zal het overgrote deel in 1997
worden afgewikkeld. Artikel 04.09.Dit betreft voorschotten van projecten uit hoofde van de ISP-regulier
welke door vertraging in de uitvoering nog openstaan. Naar verwachting zullen
deze projecten in de loop van 1998 worden afgewikkeld. Hoofdbeleidsterrein 05.00 Diensten, Midden- en Kleinbedrijf
en Ordening (x f 1000) Art.Omschrijving      05.01Voorl.
en adv. MKB6 0103 1681 2073 12627 61341 12505.02Onderz. en Onderw. MKB2 6901 9342408 5499 49322 90605.03Borgstellingsreg. MKB    262605.04Tegemoetk. aan zelfst.20 50036851457 21 37605.05Bedrijfsbeeindigingshulp  21 65020 33218 83960 82205.07Hulp waterschade   94 09617 527111 62305.11Brancheverbetering81  27621857605.12Toeristisch beleid6502 5252 65843 14942 67391 65505.21Marktwerking 1 688557022 0084 45305.22Bijdr. Ned. Meetinst. NV    5 7235 723Totaal29 9319 68425 861170 689124 120360 286Toelichting op grote voorschotten:Artikel 05.07 (97,6 mln)Naar aanleiding van de wateroverlast in 1995 zijn aan de Stichting Watersnood
bedrijven Nederland 1995 voorschotten verstrekt ter afwikkeling van de schadeclaims
uit hoofde van de subsidieregeling waterschade 1995 conform de met de stichting
gesloten uitvoeringsovereenkomst. Hoofdbeleidsterrein 07.00 Buitenlandse Economische Betrekkingen
en Exportbevordering (x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal07.01Intern. org. BEB   5 1475 66110 80807.02Bev.vd buitenl. econ. betr.  4335281 3182 27807.03Stim. exp.activit.63 078   4 00067 07807.05Econ. hulp Oost-Europa76 22257 38616 74964 81258 250273 420Totaal139 30057 38617 18270 48769 229353 585a. Toelichting op grote voorschotten:Artikel 07.03 (63,0 mln)Sinds ultimo 1989 staat een saldo voorschot open van f 63,0 mln.
inzake een omvangrijk Indonesisch project op het gebied van telecommunicatie.
Na oplevering van het project zal, op basis van de exacte Nederlandse inbreng
tot afsluiting worden overgegaan. (De inschatting is in de loop van 1997).Artikel 07.05 (183,9 mln)Per ultimo 1996 staat een saldo-voorschot open van f 183,9 mln. Met
de Stichting SENO is een leningovereenkomst gesloten op basis waarvan dit
bedrag is betaald. De stichting SENO gebruikt dit geld als garantiekapitaal. Zij stelt zich garant voor de herverzekering van door de NCM verzekerde
leasetransacties op Midden- en Oost-Europa.Hiermee wordt het de Nederlandse ondernemers mogelijk gemaakt om kapitaalgoederen
te leveren aan landen in Midden- en Oost-Europa waarvoor de reguliere exportkredietverzekering
niet geldt. b. Toelichting op voorschotten van vóór
1990Artikel 07.03Dit openstaande voorschot betreft een gebundeld export-initiatief project
waarbij de verstrekte subsidie is teruggevorderd. Aan de hand van een overeengekomen
terugbetalingsregeling is nu gestart met de inning door een deurwaarderskantoor.Na ontvangst van het gehele bedrag zal het project worden afgesloten. Hoofdbeleidsterrein 09.00 Energiebeleid (x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal09.01Energiebesparingstechn.    63 66263 66209.02Duurzame energie    8 5118 51109.03Energievoorzieningsonderz.    23 62523 62509.04Beleidsondersteuning    51351309.05Energieonderzoek Cent.Ned.    62 91062 91009.11Bijdragen tbv mijnindustrie7002 175100573803 62809.12Garanties Energiebeleid1 2712 0733 3723 9407 09217 74709.31Adviesraden en overige 7535 16527509.32Toep.energiebesparingstechn.214 492104 215109 508122 150123 303673 668 09.33Onderzoek
en ontwikk.werk428 12353 91377 28570 79635 530665 64809.34Energieonderzoek Cent.Ned.   15 0001 12016 120Totaal644 586162 451190 300212 460326 5111 536 308Toelichting op grote voorschotten en voorschotten van
vóór 1990:Artikel 09.11 (f 0,4 mln)De Domaniale Mijn Mij. verkeert in staat van liquidatie sinds september
1989.Sedertdien zijn nog voorschotten verstrekt, waarvan f 0,4 mln van
voor 1990, in verband met onderhoudswerkzaamheden. Per 19 december 1996 is
de DMM in staat van faillissement verklaard in het vervolg waarop de procedure
tot definitieve buiten invorderingstelling is gestart.Artikel 09.01, 09.02, 09.32, en 09.33 (f 243,3 mln)Per ultimo 1996 staat er in totaal een bedrag van f 1 256,7
mln uit op de Novem als alsnog af te rekenen voorschotten. Hiervan heeft f 208,2
mln betrekking op openstaande voorschotten die ouder zijn dan 1990. Een en
ander is het gevolg van de voor EZ uitgevoerde programmaovereenkomsten. Deze
worden afgerekend als de laatste bijdrage in deze door de Novem aan een derde
is verstrekt.Artikel 09.03 en 09.33 (f 164,7 mln)Het op bovengenoemde artikelen openstaande voorschot heeft voor een bedrag
van f 164,7 mln. betrekking op de uitvoering van het Eurotom-programma
Hoge Flux Reactor. Het hierin begrepen openstaande voorschot, ouder dan 1990,
bedraagt f 35,1 mln. Voorschotten naar de stand per 31 december 1996 betreffende
het agentschap Senter (x f 1000) Art.Omschrijvingt/m 19921993199419951996Totaal02.02Spec.bedrijfsger. techn. stim.40 33311 27829 23161 17280 600222 615 02.03Internat
en alg techn. stim.1387202 5955 63212 58121 66502.04Overh.aansch. bev bedr.ger.sam.514581 3414 0605 23011 14002.09Speur- en ontwikkell. werk90 56352 07845 35174 09692 830354 91803.03Versterking economische struct.  3131 3123 1934 81805.01Voorlichting en advisering mkb  3851 1723 0334 59105.11Brancheverbetering  139113 25207.03Stimulering export activiteiten4841 6593 88613 00231 32350 35407.04Ec. voorlichting en exportpro.  20 1 2531 27307.05Econo. hulp aan Oost-Europa 2 94412 56427 20736 03878 75309.01Energiebesparingstechnologie    989809.32Toep.energiebesp. techn.19 43017 9537 182651 45 21609.35Investeringssubs. energiebesp.   240 24002.00Diversen    533533Totaal151 00087 090103 006188 658266 712796 4679a) Tegenrekening voorschotten (f 4 909,8 mln)Deze post is aan de creditzijde van de balans opgenomen teneinde het saldo
met eenzelfde omvang aan de debetzijde op te heffen. 10) Openstaande verplichtingen (binnen- en buiten begrotingsverband
respectievelijk f 9 550,8 en f 408,7 mln)– Openstaande verplichtingen binnen begrotingsverband:Het verloop van de verplichtingen binnen begrotingsverband in 1996 was
als volgt:  (x
f 1 mln) Saldo aangegane verplichtingen tot en met 199510 069,5 Af: Intrekkingen, terugbetalingen en correcties– 880,4* Bij: Aangegane verplichtingen in 1996+ 4 262,4   13 451,5 Af: Betalingen op verplichtingen
in 1996 – 3 900,6 Af: Afrondingsverschil   – 0,1Saldo openstaande verplichtingen
ultimo 1996 9 550,8*** De majeure componenten van dit saldo zijn – f 296 mln bij
artikel 02.11 als gevolg van afboeken van afgegeven garanties aan Fokker, –
f 708 mln bij artikel 05.03 in verband met het afboeken van garanties
inzake Borgstellingsregelingen en f 325 mln bij artikel 08.01 in verband
met het opvoeren van verplichtingen in het kader van de WIR.** waarvan voor:– reguliere verplichtingen 4 591– garantieverplichtingen 4 960***Het verkoop van de garantieverplichtingen in 1996 was als volgt:  (x
f 1 mln)Saldo afgegeven garanties tot en met 1995 5 312,5Afname
garantieverplichtingen in 1996– 1 603,7 Toename
garantieverplichtingen in 1996+ 1 250,9   – 352,8Stand
afgegeven garanties ultimo 1996 4 959,7********
Dit bedrag is als volgt opgebouwd: Garantieovereenkomst Staat/Fokker12 500Nedcar
B.V.85 000Garantieregeling Particuliere Participatiemaatschappijen
198140 149Industriefaciliteit130 000N.V.
Overijsselse Ontwikkelingsmaatschappij608Kredietbeschikking MKB2 663 725Waterschade
kredieten 19943 969Kaderregeling Toeristische Accomodatie1 939Exportkredietverzekering
Ethiopië122 144Stichting SENO10 000Investeringsgarantie
Oost-Europa252 764B.V. Nederlandse Pijpleidingmaatschappij4 303Centr.
Org. voorr.vorming Aardolieprodukten (COVA)1 600 000Aardgasprijsgarantie
Duiven-Westervoort32 591Totaal4 959 692– Openstaande verplichtingen buiten begrotingsverband:Betreft verplichtingen die met ingang van 1 januari 1991 namens derden
zijn vastgelegd in de administratie van EZ.Het verloop van de verplichtingen buiten begrotingsverband in 1996 was
als volgt:  (x
f 1 mln) Saldo aangegane verplichtingen tot en met 1995154,6 Bij: Intrekkingen, terugbetalingen en correcties– 3,2 Bij: Aangegane verplichtingen in 1996+ 315,4   466,8 Af: Betalingen op verplichtingen in 1996 – 58,2Bij: Afrondingsverschil + 0,1Saldo
openstaande verplichtingen ultimo 1996 408,710a) Tegenrekening openstaande verplichtingen (binnen-
en buiten begrotingsverband respectievelijk f 9 550,8 en f 408,7
mln)Deze posten zijn aan de debetzijde van de balans opgenomen teneinde het
saldo met eenzelfde omvang aan de creditzijde op te heffen. 11) Deelnemingen (f 1 176,8 mln)Het verloop van deze post over 1996 was als volgt:  (x
f 1 mln) Stand herziene saldibalans ultimo 1995 1 742,8Mutaties 1996:   – NV DSM226,1  – Alpinvest
Holding NV33,0  – DAF Trucks NV147,0  –
Fokker Holding BV159,8    – 565,9 Afrondingsverschil – 0,1Stand herziene saldibalans ultimo
1996 1 176,8********** Dit bedrag is als volgt opgebouwd:Kon. Ned. Hoogovens en Staalfabrieken N.V. 139 958Alpinvest Holding N.V. 182 219N.V. NOM 114 328N.V. Industriebank LIOF 111 008N.V. GOM 29 900N.V. BOM 22 089N.V. OOM 17 414Holland Metrology N.V. 13 000NOVEM B.V. 55 900N.V. Ned. Gasunie 40 000Energiebeheer Ned. B.V. 284 750UCN N.V. 161 400Domaniale Mijn Maatschappij N.V. 2 380B.V. Ned. Pijpleiding Maatschappij 2 500TOTAAL 1176 846Als gevolg van een statutenwijziging is met terugwerkende kracht per 1
januari 1994 het nominale aandelenkapitaal van de NOVEM met 80% afgestempeld
van f 55,9 mln tot f 11,18 mln.Onderstaande beursgenoteerde onderneming had per ultimo 1996 de volgende
waarde (x f 1 mln):  Nominale
waardeBeurswaarde Hoogovensfl 20,= per aand. 350,811a) Tegenrekening deelnemingen (f 1 176,8 mln)Deze post is aan de creditzijde van de saldibalans opgenomen teneinde
het saldo met eenzelfde omvang aan de debetzijde op te heffen. XNoot1Onder «incidentele posten» is hier verstaan: WIR (08.01; 1996 en 1995), NedCar (03.08; 1996), Fokker (02.11; 1996 en 1993), DAF (03.12; 1993), Industriefaciliteit (03.10; 1993),Hoogovens (03.12; 1993), Waterschade (05.07; 1996–1994) en Brusselse uitgaven EFRO (04.06; 1996–1992)XNoot1Financieel Administratief Systeem. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25479-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl