Wet dieren; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31389, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-07-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31389 nr. 7

26-06-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoud blz.AlgemeenInleidingIntegratie en vereenvoudiging van regelgevingGezelschapsdierenLandbouwhuisdieren en vissenErkenning van de intrinsieke waarde van het dierVijf vrijheden van Brambell«Nee, tenzij»-beginselA. Preventieve toetsing huisvestingssystemenB. Wedstrijden met dieren/toedienen dopingEthisch toetsingskaderDifferentiatie van beleid en regelgevingEU/voorzorgbeginselGelijk speelveldBiotechnologieHandhavingAanpak van dierenmishandelingVeterinair tuchtrechtWet op de DierproevenPositieflijstOverig
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31389Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 81 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 389Een integraal kader voor regels over gehouden dieren en daaraan gerelateerde
onderwerpen (Wet dieren)nr. 7VERSLAGVastgesteld 26 juni 2007De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, brengt
als volgt verslag uit van haar bevindingen. Onder het voorbehoud dat de indieners
de gestelde vragen afdoende beantwoorden, acht de commissie de schriftelijke
behandeling van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.Inhoud blz.Algemeen 1Inleiding 2Integratie en vereenvoudiging van regelgeving 4Gezelschapsdieren 8Landbouwhuisdieren en vissen 8Erkenning van de intrinsieke waarde van het dier 10Vijf vrijheden van Brambell 12«Nee, tenzij»-beginsel 13Ethisch toetsingskader 16Differentiatie van beleid en regelgeving 16EU/ voorzorgbeginsel 17Gelijk speelveld 17Biotechnologie 19Handhaving 20Aanpak van dierenmishandeling 21Veterinair tuchtrecht 22Wet op de Dierproeven 22Positieflijst 22Overig 23AlgemeenDe leden van de CDA-fractie, van de PvdA-fractie, van de VVD-fractie en
van CU-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het integraal kader
voor regels over gehouden dieren en daaraan gerelateerde onderwerpen (Wet
dieren).De leden van de SP-fractie hebben ook na de schriftelijke vragenronde
een aantal vragen en opmerkingen over het voorliggende wetsvoorstel.
De diverse hoofdpunten worden hieronder uiteengezet.De leden van de PVV-fractie hebben geen schriftelijke inbreng. De Wet
dieren is te belangrijk en de PVV fractie wacht graag de mondelinge behandeling
hiervan af.De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben met grote
teleurstelling kennisgenomen van het voorliggende wetsvoorstel en de wijze
waarop dit voorstel tot stand is gekomen. Voordat wordt ingegaan op de inhoud
van het wetsvoorstel, willen de leden hierop enige toelichting geven.Na de aankondiging van de komst van dit voorstel door de toenmalig minister
van LNV, de heer Veerman, eind 2005 en de vele protestgeluiden die hierop
volgden, volgde nog geen jaar later de mededeling dat de plannen werden stilgelegd
in verband met verkiezingen en het aantreden van een nieuw kabinet. De leden
van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben in de maanden hierna bij
herhaling gevraagd naar de plannen rondom dit wetsvoorstel. De minister van
LNV deed er alles aan om de illusie te wekken dat de plannen definitief ingetrokken
waren. Totdat in de zomer van 2007 dit voorstel zonder aankondiging naar maatschappelijke
organisaties en overige betrokken partijen werd gestuurd voor commentaar.
Zij kregen slechts twee weken reactietijd, terwijl door de vakantietijd veel
medewerkers afwezig waren. De minister van LNV gaf in antwoord op schriftelijke
vragen van de Partij voor de Dieren over deze gang van zaken aan dat haar «geen
signalen hadden bereikt dat de korte reactietermijn van invloed is geweest
op de kwaliteit van de reacties». De leden vernemen in dit verband graag
van de minister van LNV hoe dit antwoord zich verhoudt tot bijvoorbeeld de
inleiding van en het begeleidend schrijven bij de inbreng van de Dierenbescherming.
Tevens willen de leden hierbij opmerken dat niet alle feitelijke vragen over
dit wetsvoorstel zijn beantwoord. Niet beantwoorde vragen zijn grotendeels
in onderstaande inbreng verwerkt.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Vanuit het oogpunt «goed rentmeesterschap»
is een duidelijk en integraal kader nodig om de belangen die bij het houden
van dieren in het geding kunnen zijn op een goede wijze af te kunnen wegen.InleidingDe regering heeft uitgesproken dat Nederland de ambitie heeft mee te doen
in de voorhoede van Europa en wil laten zien hoe dierenwelzijn verder verbeterd
kan worden (31 389, nr. 5 blz. 3). De leden van de PvdA-fractie ondersteunen
de koppeling van beleid aan deze ambitie. Deze leden hechten groot belang
aan het wettelijk borgen van dierenwelzijn. We hebben als samenleving een
collectieve verantwoordelijkheid voor het respectvol omgaan met dieren. Dat
geldt voor commercieel gehouden dieren, voor gezelschapsdieren en voor dieren
in het wild. De verantwoordelijkheid voor dierenwelzijn ligt zowel bij de
overheid, als bij het bedrijfsleven en de consument. De overheid moet normen
vaststellen en toezien op de naleving.De beoordeling van de aanvaardbaarheid van het doel waarvoor dieren worden
gehouden, het erkennen van de intrinsieke waarde en het «nee, tenzij»-beginsel
horen – wat de leden van SP-fractie betreft – leidend te zijn
in de Wet dieren. Deze Wet dieren lijkt echter niet het dier voorop te plaatsen,
maar de economische handelingen waarvoor het dier gebruikt wordt en dan met
name het gebruiken van dieren binnen de landbouw. Te veel is dan
sprake van «Ja, mits». Het wetsvoorstel biedt helaas geen waarborgen
voor een beleid dat leidt tot preventie en uitbanning van dierenleed, bijvoorbeeld
door middel van educatie, door middel van strakke wetshandhaving en door het
stimuleren van de ontwikkeling van alternatieven voor het gebruik en doden
van dieren.Het blijft onduidelijk waarom voor juist deze samenvoeging van wetten
is gekozen. De Wet dieren suggereert dat dierenwelzijn voorop zal staan in
deze wet. Inhoudelijk gaat het wetsvoorstel, volgens de leden van de SP-fractie,
vooral over de bedrijfs- en beroepsmatige activiteiten omtrent dieren, en
niet zozeer in hoofdzaak over dierenwelzijn en diergezondheid. Een daadwerkelijk
zelfstandige «dierenwelzijnswet», wordt er met de Wet dieren dan
ook niet gerealiseerd. Waarom noemt de minister van LNV een wet die louter
gericht is op dierenwelzijn een stap terug (31 389, pagina 5)?Deze wet zou volgens de MvT gelden voor de lange termijn, en losstaan
van partijpolitieke kleur. De specifieke onderwerpen in de Nota dierenwelzijn
waarvoor regelgeving zal worden opgesteld (die verder gaan dan EU-regels)
zijn niet genoemd in de MvT. Op pagina 131 van de MvT staat:«Als reactie hierop geldt dat het wetsvoorstel beoogt een kader
te bieden voor de regelgeving, een kader voor de lange termijn. Het gevolg
daarvan is dat het wetsvoorstel in zekere mate beleidsmatig neutraal is. Het
wetsvoorstel beoogt een duurzame basis te zijn op grond waarvan regels kunnen
worden gesteld, rekening houdend met en inspelend op ontwikkelingen en inzichten
zoals die op enig moment in de maatschappij leven en zich ontwikkelen».Verder gaat de minister van LNV in de beantwoording van de vragen terecht
in op de balans tussen «people», «planet» en «profit».
Bij dat laatste beschouwt de minister van LNV concurrentiekracht op de wereldmarkt
als een voorwaarde. Dit is echter wel degelijk een politieke keuze. Enkele
decennia terug werden andere politieke keuzes gemaakt en werd de landbouw-
en voedselvoorziening in de EU zoveel mogelijk beschermd tegenover de wereldmarkt.
En terecht: want op deze markt fluctueert de prijs enorm, en geldt vooral
het recht van de sterkste en de goedkoopste. Niet echt een goede uitgangssituatie
om recht te doen aan «people» en «planet» en dus ook
niet aan dierenwelzijn.De leden van de ChristenUnie-fractie achten een integraal wettelijk kader
wenselijk indien zich daarvoor mogelijkheden voordoen. Gelet op de vele wetten
gericht op het handelen van mensen jegens dieren en de samenhang tussen deze
wetten kunnen deze leden zich voorstellen dat er een integrale Wet dieren
voorgesteld wordt. Een integrale wet is, zoals de regering stelt, eenvoudiger
en duidelijker. Voor deze leden geldt echter als voorwaarde voor integratie
van wetten gericht op de relatie tussen mens en dier dat samenvoeging van
wetten niet ten koste gaat van benodigde regelgeving en het bestaande beschermingsniveau
van dieren behouden blijft, zo niet wordt verbeterd. Hoewel deze leden op
zich sympathiek staan tegenover een kaderwet dieren, hebben zij vragen over
de voorgestelde wet en enkele specifieke bepalingen.De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren zijn nog niet overtuigd
van de noodzaak voor het instellen van een nieuw wetsvoorstel met betrekking
tot het houden van dieren en ontvangen graag een nadere onderbouwing van nut
en noodzaak. Eén van de – in de ogen van de leden – belangrijkste
wetten op dit gebied, de Gezondheids- en welzijnwet voor dieren (GWWD), heeft
een voorbereidingstijd gekend van vele jaren voor deze in 1993 in werking
trad. Een groot deel van deze kaderwet is sindsdien echter nooit ingevuld,
ondanks de verplichting die hiertoe bestaat. De delen waarbij wel tot invulling
middels uitvoeringsregelingen is overgegaan, zijn nooit geëvalueerd op
hun werking en effectiviteit. Hierdoor is in de ogen van de leden een grote
kans blijven liggen om te komen tot succesvolle en handhaafbare
wet- en regelgeving. Niet alleen ten aanzien van het versterken van bestaande
wetgeving, maar ook ten aanzien van het ontwikkelen van nieuwe wetgeving.
De leden vragen zich af hoe de minister van LNV dit kan staven met haar naar
eigen zeggen hoge ambities ten aanzien van het verbeteren van dierenwelzijn.
Graag een reactie.Het is goed gebruik om nieuwe wet- en regelgeving te baseren op een analyse
van de huidige situatie, de bestaande wet- en regelgeving en de knelpunten
die hierbij in de praktijk worden ondervonden. De leden van de fractie van
de Partij voor de Dieren vernemen graag welke analyses ten grondslag liggen
aan dit wetsvoorstel, wie deze analyse heeft opgesteld en welke organisaties,
instanties en belanghebbenden betrokken zijn bij de analyse.Medio juni 2008 verscheen een rapport van de Algemene Rekenkamer over
de duurzaamheid van de veehouderij. Daarin uitte de Rekenkamer kritiek op
de wijze waarop het kabinet uitvoering geeft aan haar ambities, waaronder
de ambitie om een beter welzijn van dieren te realiseren. De Rekenkamer stelt: «Het
is onzeker of de ambities van de minister van LNV voor de intensieve veehouderij
wel binnen de geplande termijn zijn te realiseren. Er is op sommige punten
enige vooruitgang geboekt, maar de minister van LNV zet de beschikbare instrumenten
om verbeteringen in de sector te bereiken, niet voluit in. De minister van
LNV evalueert bovendien weinig, waardoor de effectiviteit van de instrumenten
die wél worden ingezet, onduidelijk is.Wat het dierenwelzijn betreft is sinds de jaren negentig de huisvesting
van dieren enigszins verbeterd. Dit is niet zozeer te danken aan het Nederlandse
beleid, maar vooral aan de Europese regels, die strenger zijn geworden. Nederlandse
wet- en regelgeving op het gebied van «ingrepen» bij dieren (snavelbehandeling,
couperen van staarten, aanbrengen van identificatiechips) is herhaaldelijk
uitgesteld. De naleving van de geldende regels wordt bovendien niet intensief
gecontroleerd. De minister van LNV zou het dierenwelzijnsbeleid en de daarvoor
ingezette instrumenten periodiek moeten evalueren. Ook zou de minister van
LNV moeten zorgen dat de naleving van de dierenwelzijnsregels beter gemonitord
en gecontroleerd wordt.» De conclusies van de Rekenkamer ten aanzien
van de duurzame veehouderij zijn zeer relevant voor het voorliggende wetsvoorstel,
omdat er enerzijds een exacte beschrijving wordt gegeven van de gang van zaken
rondom de totstandkoming van dit wetvoorstel en anderzijds het wetsvoorstel
geen concrete doelstellingen bevat die het welzijn van dieren in Nederland
zullen verbeteren. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren willen
graag inzicht in hoeverre de conclusies en aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer
zullen worden meegenomen in het wetsvoorstel en op welke wijze deze zullen
leiden tot aanvullende regelgeving en verbeteringen die tegemoet komen aan
de kritiek van de Rekenkamer betreffende de realisatie van de kabinetsdoelstellingen
op het gebied van dierenwelzijn. Ook willen de leden meer specifiek weten
welke veranderingen de regering zal doorvoeren om de beschikbare instrumenten
wel volledig in te zetten, of deze veranderingen hun weerslag vinden in het
voorliggende wetsvoorstel en zo ja, op welke wijze.Integratie en vereenvoudiging van regelgevingDe wet is een bundeling van wetten inzake het handelen van mensen jegens
dieren. De leden van de CDA-fractie stellen vast dat bundeling van wetten
met het oog op vereenvoudiging en verlaging van administratieve lasten een
goed streven is. De leden constateren dat de bundeling binnen de Wet dieren
echter een minimale vermindering aan regelgeving tot gevolg zal hebben. Deelt
de regering deze opvatting? De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid en de SP-fractie vragen
de minister van LNV waarom gekozen is met een nieuwe wet te komen, zonder
dat de GWWD geëvalueerd is. Deze leden beschouwen dit als een gemiste
kans. Deze leden hechten grote waarde aan het opnemen van horizonmomenten
in de Wet dieren.De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben nog een aantal
vragen over de invulling van de kaderwet. In de MvT spreekt de regering de
intentie uit te komen tot een helder samenhangend stelsel van uitvoeringsbepalingen,
dat ruimte laat waar het kan en beperkingen oplegt waar dat moet of gewenst
is. Het huidige stelsel van regels is daarbij leidend. Kan de regering een
overzicht geven welke regels in de nieuwe kaderwet zullen worden ondergebracht
en wanneer zal worden gekozen voor doelvoorschriften? Kan de regering toelichten
waarom in welk geval gekozen wordt voor een AMvB dan wel een ministeriële
regeling, en op welke grond die keuze is gemaakt?Het wetsvoorstel is een kaderwet, die mits aangescherpt en verbeterd,
een kader kan vormen voor het stellen van wetgeving en het waarborgen van
een voldoende niveau van dierenwelzijn. Maar een kader is niet voldoende:
wat vooral nodig is, is een nadere invulling. Ook bij de GWWD bleef deze invulling
grotendeels achterwege. Hopelijk worden nu deze noodzakelijke stappen wel
gezet.De leden van de SP-fractie ondersteunen hierbij de «tijdshorizon»
van 2010, die in de MvT wordt genoemd. De leden van de SP-fractie hebben echter
twijfels of deze termijn gehaald wordt, omdat er – blijkens de beantwoording
van de schriftelijke vragen door de minister van LNV – nog niet is begonnen
met het opstellen van uitvoeringsregelgeving. Dat zou kunnen betekenen dat
wet en uitvoeringsregelingen niet tegelijkertijd in werking kunnen treden.
Kan de regering garanderen dat dit wel tegelijkertijd kan in 2010?De toezeggingen die zijn gedaan in de Nota dierenwelzijn dienen, wat de
leden van de SP-fractie betreft, vertaald te worden naar de invulling van
de Wet dieren. De nu geldende uitvoeringsregelingen zijn nog niet op elkaar
afgestemd. Is de regering bereid te garanderen dat het huidige beschermingsniveau
van de bestaande Algemene maatregelen van bestuur (hierna: AMvB’s) gehandhaafd
blijft? Is de regering bereid bestaande AMvB’s te wijzigen indien dit
noodzakelijk is om het dierenwelzijnniveau te behouden? Is de regering bereid
elk jaar een voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer te overleggen betreffende
de invulling van de AMvB’s behorende bij de Wet dieren?Het is volgens de leden van de SP-fractie niet duidelijk of in het kader
van art. 2.2 Wet dieren doelvoorschriften kunnen worden gesteld. In de MvT
staat dat dit wel mogelijk is. Doelvoorschriften zijn goed in een ideale wereld,
als er echt wordt gekeken naar de impact van de voorschriften en de huisvesting
op het welzijn van de dieren. Zo lang het economisch nut echter voorop blijft
staan zijn er middelvoorschriften nodig om het dierenwelzijn te waarborgen.
Het risico van doelvoorschriften is dat de interpretaties ervan in de aanwijzingen
voor de controleurs moeten worden beschreven. Dit gebeurt buiten het zicht
van overheid, politiek en maatschappelijke organisaties.Pas als voldoende bekend is via de wetenschap en de sector over monitoring
van welzijn op het bedrijf en/of transport/slachthuis, zou er meer er naar
doelvoorschriften toegewerkt kunnen worden. Onderschrijft de regering dit?
Zo neen, waarom niet?De leden van de VVD-fractie verwelkomen het idee om tot een integraal
kader te komen voor gehouden dieren en daaraan gerelateerde onderwerpen. Dit
komt de overzichtelijkheid en transparantie ten goede en biedt kansen
voor verbeterde naleving en administratieve lastenverlichting. Ook de introductie
van de bestuurlijke boetes zal het mogelijk maken om overtreders effectiever
aan te pakken. Daarnaast zijn deze leden van mening dat het wetsvoorstel een
goede basis dient te leggen waarin de principes voor een goede dierenwelzijns-
en gezondheidsregelgeving zijn verankerd. Daartoe kent het onderhavige voorstel
met name doelvoorschriften in plaats van middelvoorschriften. Deze benadering
wordt gesteund door de leden van de VVD-fractie, aangezien ondernemers hiermee
meer vrijheid krijgen om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Hierdoor kunnen
kansen in de markt beter worden benut, zoals op het gebied van een groeiende
vraag naar dierenwelzijnvriendelijke producten. De leden van de VVD-fractie
zijn van mening dat hiermee kansen worden geboden voor de Nederlandse veehouderij
om vooruit te kunnen lopen op het gebied van dierenwelzijn ten opzichte van
andere landen.De wet biedt vele mogelijkheden om een nadere invulling te geven van de
wet via AMVB, vergunningen, etc. Het voordeel is dat regelgeving snel en effectief
kan worden aangepast bij wijzigende situaties. Het nadeel is dat de rechtszekerheid
voor ondernemers in het geding kan komen. Zo is in vele gevallen niet voldoende
duidelijk op welke basis nadere regelgeving dient te worden ingevuld en maakt
de regelgeving omtrent dierenwelzijn en diergezondheid gevoelig voor ad hoc
beleid en emotionele overwegingen. De leden van de VVD-fractie zijn van mening
dat de nadere invulling van de Wet dieren via lagere wetgeving dient plaats
te vinden op basis van feiten en wetenschappelijk inzicht. Kan de regering
uiteenzetten welke basis wordt gehanteerd om te beoordelen waarvoor lagere
regelgeving noodzakelijk is? Welke criteria hanteert de regering om middelvoorschriften
in te stellen in plaats van doelvoorschriften of zorgplichten?De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de verantwoordelijkheid
voor het welzijn en de gezondheid van een dier primair bij de houder van het
dier ligt. De overheid dient deze verantwoordelijkheid zoveel mogelijk te
benutten en te stimuleren alvorens regels te stellen. Zoals aangegeven biedt
het wetsvoorstel vele mogelijkheden om lagere wetgeving in te stellen. Het
is in veel gevallen op voorhand niet geheel duidelijk wanneer nut of noodzaak
zich zal voordoen om hier invulling aan te geven. De leden van de VVD-fractie
zien daarom kansen in het opnemen van de zogenaamde «tafel van 11»
als instrument in de wet om ex-ante nieuwe of gewijzigde regelgeving te beoordelen
op onder andere nut en noodzaak, handhaafbaarheid en kosten en baten. Dit
instrument biedt een zekere borging, met name in gevallen waar nieuwe of gewijzigde
regelgeving zonder parlementaire raadpleging wordt vastgesteld. Hoe kijkt
de regering aan tegen het opnemen van de «tafel van 11» in het
wetsvoorstel? Kan de regering uiteenzetten hoe eventueel op andere wijze tot
een afweging wordt gekomen van de afzonderlijke aspecten die zijn opgenomen
in de «tafel van 11»?De voorgestelde Wet dieren past in het voornemen van dit kabinet om te
streven naar vereenvoudiging, transparantie en verlichting van administratieve
en bedrijfseconomische lasten. De leden van de fractie van de ChristenUnie
onderschrijven dit streven, en zien de meerwaarde van een overkoepelende wet.
Maar is dit het voornaamste doel van een integrale Wet dieren, of staat een
verbetering van dierenwelzijn en diergezondheid alsmede beperking van risico’s
voor mens en milieu voorop, zo vragen deze leden?De Wet dieren brengt een aantal wetten gericht op dieren en het houden
hiervan samen. Toch worden niet alle wetten gericht op dieren onder de Wet
dieren gebracht. De leden van de fractie van de ChristenUnie kunnen zich vinden
in de keuze om de Flora- en faunawet buiten het bereik van voorliggende wet
te houden, behoudens enkele artikelen. Het buiten beschouwing laten van de
Visserijwet 1963 vraagt om een goede onderbouwing, zo menen deze leden. Het
doel van de Visserijwet is immers het bevorderen van doelmatige
bevissing, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van de natuurbescherming
en het welzijn van vissen (MvT pag. 83). Gelet daarop, vragen zij om een nadere
toelichting op de keuze om de Visserijwet buiten voorliggende wet te houden.
Deze leden vragen de regering ook nader in te gaan op de keuze om de wet op
de Dierproeven buiten voorliggende wet te laten.Met voorliggend wetsvoorstel wordt onder andere transparantie en vereenvoudiging
beoogd. De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren echter dat
er een behoorlijk aantal uitzonderingen wordt gemaakt gelet op artikelen die
juist buiten het bereik van voorliggend wetsvoorstel blijven of artikelen
die ingevoegd worden terwijl de rest van de betreffende wet buiten het bereik
van de Wet dieren blijft. Ook constateren deze leden dat de GWWD nadat de
Wet dieren in werking is getreden nog blijft bestaan. Is het geheel aan wetten
gericht op dieren dan wel zo eenvoudig en transparant als bedoeld was? Wat
is daarnaast de reden dat de GWWD nog blijft bestaan? Kunnen de resterende
artikelen niet ondergebracht worden in voorliggende wet?Zoals al aangegeven zien de leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren in het voorliggende wetsvoorstel geen concrete voorstellen die het
welzijn van dieren in Nederland zullen gaan verbeteren. Kan de regering toelichten
wat in haar optiek – specifiek ten aanzien van dierenwelzijn –
de toegevoegde waarde is van dit nieuwe wetsvoorstel boven het evalueren en
verder invullen van de GWWD?Ook dit nieuwe Wetsvoorstel dieren is een kaderwet, waarvan het maar de
vraag is of en zo ja, op welke termijn deze verder ingevuld zal worden. De
leden kunnen zich vinden in de constatering van de Raad van State dat het
inhoudelijke normerende kader van het voorstel beperkt is. De Raad stelt tevens
dat: «voor zover het wetsvoorstel overkoepelende bepalingen bevat, deze
door het ontbreken van specificiteit het risico inhouden van lagere regelgeving
en een uitvoeringspraktijk met een door de formele wetgever onbedoeld ruime
reikwijdte». Deelt de regering de mening van de leden dat een ambitieus
beleid ten aanzien van het verbeteren van dierenwelzijn meer inhoudt dan een
leeg kader en een niet-verdere verruiming van de reikwijdte van de delegatiebepalingen,
zoals zij stelt in het nader rapport? Kan de regering toelichten waarom zo’n
twintig aantal artikelen van de GWWD nooit zijn ingevuld middels uitvoeringsregelingen
of in werking zijn getreden, zoals de artikelen 33, 43, 46 t/m 54 en 65? Op
welke wijze kan de regering garanderen dat de Wet dieren een ander lot beschoren
zal zijn en wel helemaal ingevuld zal worden? Kan de regering hierbij ook
uiteenzetten waarom een aantal artikelen uit de GWWD nu verplaatst is naar
uitvoeringsregelingen?De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren kunnen niet instemmen
met een nieuw wetsvoorstel dat zou moeten dienen ter bescherming van dieren
zolang de inhoud hiervan nog open ligt. Is de regering bereid het voorstel
in te trekken en niet eerder opnieuw in te dienen tot het moment waarop alle
artikelen en AMvB’s ingevuld zijn?In de lijst vragen en antwoorden stelt de minister van LNV dat wordt gewerkt
aan een AMvB met doelvoorschriften die het certificatiesysteem dekken voor
de handelaren in de honden- en kattenbranche. Is dit de AMvB die het Honden
en Kattenbesluit zal gaan vervangen? Kan de regering uiteenzetten op welke
termijn de AMvB gereed zal zijn en aan de Kamer zal worden verzonden? Wat
zullen naar verwachting van de regering de gevolgen zijn voor de dierenasielen
die honden en katten opvangen? Kan de regering toelichten wat volgens haar
de verbeteringen zijn ten aanzien van de mate van dierenwelzijn ten opzichte
van het Honden- en Kattenbesluit? Op welke wijze kan de regering garanderen
dat doelvoorschriften niet ten nadele van het welzijn van de dieren zullen
uitpakken? GezelschapsdierenVolgens de leden van de SP-fractie komen de gezelschapsdieren er ten opzichte
van de productiedieren bekaaid af in het wetsvoorstel. Toch heeft deze sector
een enorme omvang volgens het rapport van het Forum Welzijn Gezelschapsdieren «Gedeelde
Zorg» (pagina 11). In de MvT wordt te weinig ingegaan op de strikte
regeling van bedrijfsmatige activiteiten die samenhangen met gezelschapsdieren,
zoals handel en fokkerij. De eisen rond de vermeerdering van gezelschapsdieren
als honden, paarden of chinchilla’s zijn onvoldoende geregeld. Hoe gaat
de regering ervoor zorgen dat ook bij deze dieren het dierenwelzijn gewaarborgd
is?Een groot manco van het voorliggende wetsvoorstel is in de ogen van de
leden van de fractie van de Partij voor de Dieren het totaal ontbreken van
wet- en regelgeving met betrekking tot het houden van gezelschapsdieren. Zoals
ook blijkt uit de MvT heeft Nederland een omvangrijke industrie en handel,
gericht op allerlei producten en diensten voor gezelschapsdieren. De leden
vernemen dan ook graag hoe dit zich verhoudt tot de uitspraak in hetzelfde
artikel van de MvT dat «commerciële overwegingen meestal afwezig
zijn» wanneer het gaat om gezelschapsdieren.Is de regering bereid gezelschapsdieren een volwaardige plaats te geven
in de Wet dieren, door middel van het stellen van regels ten aanzien van onder
andere de huisvesting, de verzorging en de verkoop van gezelschapsdieren,
met daarbij tevens aandacht voor de fokkerij, zowel bij rasfokkers als bij
particulieren? Zo neen, waarom niet? Is de regering bereid landelijk beleid
in te stellen ten aanzien van de omgang met en opvang van zwerfdieren, met
name zwerfkatten, en dit op te nemen in de Wet dieren? Zo neen, waarom niet?Kan de regering toelichten waarom de minister van LNV in de lijst vragen
en antwoorden stelt dat de regels inzake huisvesting, verzorging en het verbod
op dierenmishandeling voldoende waarborgen bieden ter bescherming van het
dier dat wordt vertoond in media-, kunst- en amusementsuitingen? Kan de regering
uiteenzetten welke regels inzake huisvesting er gelden voor de verschillende
diergroepen die worden ingezet voor amusementsdoeleinden, zoals bijvoorbeeld
krokodillen die worden ingezet in shows, honden, katten en knaagdieren die
gebruikt worden in televisieprogramma’s?Landbouwhuisdieren en vissenDe leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen zich af op
welke wijze Nederland de ambitie vormgeeft om zich in de voorhoede van Europa
te bevinden als het gaat om het verbeteren van het dierenwelzijn. De minister
van LNV laat zich vaak ontvallen dat landbouwhuisdieren het in Nederland beter
hebben dan elders, maar verzuimt daarbij concrete voorbeelden aan te dragen.
Zou de regering in het kader van het wetsvoorstel uiteen kunnen zetten op
welke onderdelen Nederland een voorhoedepositie inneemt in het beschermen
van dieren en het verbeteren van dierenwelzijn? Kan de regering aangeven of
zij een kop op de Europese weten regelgeving ter bescherming van dieren ambieert
om de voorhoedepositie binnen de Europese Unie concrete inhoud en vorm te
geven? En als zij die kop op de Europese wetgeving niet ambieert, kan de regering
dan aangeven op welke wijze zij een geloofwaardige rol in de voorhoede van
Europa denkt te kunnen spelen?De minister van LNV stelt in de lijst vragen en antwoorden dat een lager
beschermingsniveau op grond van EU-recht niet mogelijk is. Vissen blijken
in Nederland echter geen bescherming te genieten vanwege het ontbreken van
regulering en wetgeving omtrent humane dodingsmethoden. De leden
van de Partij voor de Dieren willen weten hoe de regering dit beziet.De minister van LNV stelt in de beantwoording op de feitelijke vragen
dat de lijst die is opgenomen in het Besluit aanwijzing voor productie te
houden dieren zal worden gecontinueerd. Er heeft echter nog nooit een toetsing
plaatsgevonden of de dieren op de lijst daadwerkelijk geschikt zijn om voor
productie te houden en er is geen duidelijkheid over onder welke voorwaarden
deze dieren wel of niet gehouden kunnen worden. Tevens is onduidelijk wat
de minister van LNV verstaat onder het «voldoende recht doen aan de
primaire behoeften van een dier». Op welke primaire behoeften doelt
de minister van LNV en in hoeverre is nagegaan of de huidige lijst van voor
productie te houden dieren aan deze voorwaarde kan voldoen? Door het ontbreken
van duidelijke criteria over de wijze waarop dieren op de lijst voor te houden
dieren geplaatst worden, kan het welzijn en de gezondheid van dieren die op
de lijst staan ernstig aangetast worden. De leden van de fractie van de Partij
voor de Dieren vragen zich af waarom er geen toetsing heeft plaatsgevonden
van de lijst en willen weten of een dergelijke toetsing wel uitgevoerd zal
worden en de lijst op basis daarvan geactualiseerd.Met betrekking tot artikel 3, eerste lid van het Besluit voortplantingstechnieken
bij dieren stelt de regering dat onnodig leed niet mag worden veroorzaakt
met andere dan natuurlijke voortplantingstechnieken. Al naar gelang de concrete
situatie zal worden bepaald of pijn, letsel, stress of ander ongerief al dan
niet nodig zijn, schrijft de minister van LNV in antwoord op de feitelijke
vragen. Betekent deze interpretatie dat het is toegestaan om pijn en letsel
aan een dier toe te dienen en stress en ongerief te veroorzaken als daar een
ander doel mee is gediend? Kan de regering uiteenzetten wat dat andere doel
dan is en op welke wijze en volgens welke criteria wordt gewogen of het doel
de pijn, het letsel, de stress en het ongerief dat dieren wordt aangedaan
rechtvaardigt? De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren willen
graag inzicht in de wijze waarop deze afweging tot stand is gekomen bij voortplantingstechnieken
als het spoelen en plaatsen van embryo’s bij koeien, het in 80–90%
van de gevallen toedienen van een keizersnee bij dikbilkoeien en het plaatsen
van plastic buizen met hormonen in koeien om de vruchtbaarheid te vergroten.De regering stelt dat verduurzaming van de veehouderij vooral vanuit de «dynamiek
en het samenspel tussen ondernemers en samenleving zelf» zal moeten
komen. Zij stelt dat de overheid randvoorwaarden vaststelt waarbinnen het
samenspel kan plaatsvinden. De Algemene Rekenkamer stelt in haar rapport over
de duurzaamheid van de veehouderij dat zij «het positief vindt dat de
minister van LNV aangeeft op het terrein van dierenwelzijn een koploperspositie
in Europa te ambiëren en dat de minister van LNV niet zal schromen instrumenten
te hanteren om verberingen af te dwingen indien het Europese spoor onvoldoende
voortgang biedt en/of de markt onvoldoende verantwoordelijkheid neemt. Beleidsevaluatie
vormt daarbij een belangrijk instrument om te kunnen bepalen of voldoende
resultaten worden geboekt». De leden van de fractie van de Partij voor
de Dieren willen meer helderheid van de regering over de randvoorwaarden die
de overheid vaststelt om ondernemers en samenleving kaders te geven (welke
zijn dat?) en de criteria die de regering hanteert om na te gaan of het Europese
spoor voldoende voortgang boekt en de markt voldoende verantwoordelijkheid
neemt (welke criteria hanteert zij hiervoor en welke tijdslijn/mijlpalen verbindt
zij hieraan?). Op basis waarvan en wanneer bepaalt de regering of aanvullende
randvoorwaarden en de inzet van overheidsinstrumenten noodzakelijk is? En
is de regering bereid de aanbeveling van de Rekenkamer over te nemen en een
beleidsevaluatie uit te voeren? Zo ja, zal deze evaluatie een onderdeel zijn
van de initiatiefwet? Erkenning van de intrinsieke waarde van het dierDe leden van de CDA-fractie stellen vast dat het wetsvoorstel een bescheiden
inzet toont ten aanzien van «de intrinsieke waarde van het dier».
Het gaat volgens de leden van de CDA-fractie om meer. Diergezondheid en dierenwelzijn
zijn sterk in beweging, maar dienen wel een aantal principiële ankerpunten
te hebben. De zorg leeft dat feiten, economisch belang en wetenschap ondergeschikt
kunnen worden aan ethische opvattingen en gevoelens. De nieuwe Wet dieren
dient in de ogen van de leden van de CDA-fractie principiële waarborgen
te bevatten om te voorkomen dat de weg naar emotiewetgeving wordt opengezet.De leden van de CDA-fractie voelen de behoefte om op een aantal punten
kort in te gaan. Zoals ook uit de aangeleverde stukken blijkt, leidt het begrip «intrinsieke
waarde» tot veel discussie. Deze leden constateren dat in het wetsvoorstel
het volgende is opgenomen: «De intrinsieke waarde van het dier wordt
erkend». Hoe oordeelt de regering over de suggestie om de betreffende
passage te vervangen door de volgende tekst: «Dieren zijn levende wezens
met gevoel, waarvan de intrinsieke waarde wordt erkend». Deze omschrijving
wordt naar de mening van de leden van de CDA-fractie breed gedragen. Ook suggereren
deze leden dat het principe in elk geval expliciet moet worden opgenomen in
de MvT.Voorts benadrukken deze leden dat ver- en geboden op het terrein van dierenwelzijn,
maar ook op het terrein van diergezondheid, gebaseerd dienen te zijn op algemeen
aanvaard wetenschappelijk onderzoek. Daarbij moet eveneens nadrukkelijk rekening
worden gehouden met het EU-kader. Deelt de regering deze opvatting?De leden van de PvdA-fractie zijn positief over de erkenning van de intrinsieke
waarde van het dier en de daaraan gekoppelde inspanningsplicht van de overheid
voor de bescherming van het dierenwelzijn. Maar deze leden zouden het begrip «intrinsieke
waarde van het dier» graag nader uitgewerkt zien in een normerend kader,
in aansluiting op de opmerkingen die de Raad van State op dit punt gemaakt
heeft.Hoewel de regering intrinsieke waarde als zodanig opneemt (artikel 1.3)
gebruikt zij een andere definitie dan degene die in de Wet op de dierproeven
(WOD) is opgenomen. Juist deze definitie geldt volgens de leden van de SP-fractie
als de meest heldere en complete formulering die de Nederlandse wetgeving
op dit moment omtrent de erkenning van intrinsieke waarde kent. Waarom wijkt
de regering van deze definitie af, en zorgt zij voor grotere onduidelijkheid?
De leden van de SP-fractie stellen dat zowel in Nederland als in de EU de
intrinsieke waarde van dieren erkend is; dieren als levende wezens met bewustzijn
en gevoel (sentient beings). Dit houdt in dat overheden permanent de belangen
van dieren, zoals hun vrijheid, instandhouding van hun leefomgeving, uitvoering
van hun gedragsrepertoire en hun sociale en psychische welbevinden moeten
bevorderen. Vindt de regering dat binnen deze Wet dieren deze algemene uitgangspunten
voor dierenwetgeving voldoende tot uiting komen?In het Wetsvoorstel «dieren» is de erkenning van intrinsieke
waarde van dieren slechts als «signaal» bedoeld (MvT pagina 20).
Er wordt verder geen «nadere duiding» gegeven aan dit basisbegrip
uit de dierenbescherming, «omdat in de samenleving van elkaar verschillende
opvattingen leven «over wat mensen met dieren mogen doen» (MvT
p.21). Dit is een erg zwakke argumentatie vinden de leden van de SP-fractie.
Is de regering er niet juist om via deze wet aan te geven wat «mensen
met dieren mogen doen»? De regering moet aangeven dat alvorens een dier
gebruikt gaat worden, afgewogen dient te worden voor welk doel dit zal zijn,
hoe dit gerechtvaardigd kan worden, of er alternatieven zijn en of er andere
belangen van mens en dier in het geding zijn (bv. gezondheidsbelangen). De door de minister van LNV gehanteerde term «respect voor dieren»
klinkt goed, maar in de praktijk betekent dit zorgen dat bijvoorbeeld productiedieren
zo gezond blijven dat ze maximaal en zo goedkoop mogelijk dierlijke eiwitten,
koolhydraten en vetten produceren. Dit is wel een erg nauwe invulling van
respect voor dieren. Wat is de mening van de regering hierover?De leden van de SGP-fractie waarderen het dat de erkenning van de intrinsieke
waarde van het dier als wetsartikel is opgenomen, maar volgens deze leden
is de formulering in de WOD een duidelijker en krachtiger formulering dan
de voorgestelde formulering in het voorliggende wetsvoorstel. Welke consequenties
zou het met zich meebrengen wanneer in het wetsvoorstel deze formulering overgenomen
zou worden?De voorliggende Wet dieren is een kaderwet. Concrete regelgeving zal dus
voornamelijk gebeuren via lagere regelgeving, met AMvB of per ministeriële
regeling. De wet zelf zal dus voldoende duidelijkheid moeten bieden en de
normen stellen, waaruit AMvB’s en ministeriële regelingen vanzelfsprekend
voort kunnen vloeien. Deze lagere regelgeving is immers in zichzelf niet normstellend.
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben echter wat twijfels bij
de mate waarin voorliggende wet in zichzelf normstellend is. Deze twijfel
komt onder andere voort uit artikel 1.3, waarin de intrinsieke waarde van
het dier wordt erkend. Deze leden waarderen het dat deze erkenning zo expliciet
is opgenomen. Maar verplicht opname van een dergelijke norm niet tot concrete
uitwerking? Hoe wordt dit artikel verbonden aan de rest van de bepalingen
in de voorgestelde wet? Kan de regering hier een nadere uitwerking van geven,
met name gelet op de constatering door de regering dat een ieder in deze samenleving
wat anders verstaat onder het erkennen van de intrinsieke waarde van het dier,
zo vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie. Is de regering het
voorts met deze leden eens dat de constatering dat de intrinsieke waarde van
het dier afgewogen dient te worden tegen de functie van het dier voor de mens
om een afwegingskader vraagt? Erkenning van de intrinsieke waarde kan er immers
niet toe leiden dat het in het afwegingsproces een ondergeschoven element
is.De regering maakt in relatie tot uitwerking van de intrinsieke waarde
van het dier duidelijk belang te hechten aan stabiele regels. Het belang van
stabiele regels raakt echter ook aan de aard van deze wet als kaderwet. De
concrete uitwerking van de wet zal nog plaats moeten vinden via lagere regelgeving.
Is het niet zo dat daarmee stabiliteit minder gewaarborgd is dan wanneer regels
direct in de wet zijn opgenomen, zo vragen de leden van de fractie van de
ChristenUnie?Ook uit het advies van de Raad van State blijkt dat de wijze waarop het
begrip intrinsieke waarde is uitgewerkt in het voorstel onvoldoende houvast
biedt om tot een oordeel te kunnen komen over het al dan niet toestaan van
bepaalde handelingen met dieren. Er is geen definitie, het biedt onvoldoende
sturing aan de lagere wetgever, terwijl de invulling van de norm grotendeels
zal plaatsvinden middels of bij amvb, en zal door zijn vaagheid leiden tot
rechtsonzekerheid stelt de Raad van State. Dat zijn geen milde uitspraken,
zo vinden ook de leden van de Partij voor de Dieren. Aan de intrinsieke waarde
moet volgens de MvT verschillend gewicht worden toegekend, al naar gelang
de aanwezigheid van andere zwaarwegende belangen zoals het economische belang
dat samenhangt met voedselproductie. Dit is volgens de leden van de Partij
voor de Dieren per definitie strijdig met het volwaardig erkennen van de intrinsieke
waarde van een dier. De leden ontvangen dan ook graag een nadere uiteenzetting
van de wijze waarop deze weging zal worden vormgegeven, wie deze weging zal
bepalen en welke organisaties, instituten en belanghebbenden
betrokken zullen worden bij het opstellen van de criteria en wegingsfactoren
die ten grondslag liggen aan de weging.In het nader rapport geeft de regering in reactie op de vraag die de Raad
van State hierover stelt aan dat het opnemen van de intrinsieke waarde van
een dier in het wetsvoorstel slechts een signaalfunctie heeft. Deelt de regering
de mening dat het daadwerkelijk centraal stellen van de intrinsieke waarde
van een dier inhoudt dat dit wetvoorstel grondig dient te worden herzien?
Op welke wijze is de regering bereid hieraan gehoor te geven? De leden van
de fractie van de Partij voor de Dieren zijn van mening dat de erkenning van
de intrinsieke waarde van dieren onder andere inhoudt dat men de plicht heeft
om actief het gebruik van dieren te verminderen. De minister van LNV stelt
in haar antwoord op de feitelijke vragen dat de uitgangspunten van haar beleid
voor de mens beperkingen meebrengen ten aanzien van het gebruik van dieren,
wat tot uiting komt in de regels, gesteld bij en krachtens de GWWD, die worden
gecontinueerd wanneer dit wetsvoorstel, eenmaal wet, van kracht wordt. De
leden ontvangen graag een toelichting op de vorm waarin de regering deze beperkingen
ziet en de mate waarin hierbij een vermindering van het gebruik van dieren
is opgenomen.Vijf vrijheden van BrambellDe regering zegt genoemde vijf vrijheden te hanteren (31 389, nr.
5, pag. 7) in plaats van de door de Raad voor Dierenaangelegenheden, die de «moderne
en actuele definitie van dierenwelzijn hanteert, zoals vastgesteld in de EU-Welfare
Quality Project. De leden van de SP-fractie missen echter een invulling hiervan.Deze vijf vrijheden heeft de minister van LNV op een prominente plaats
in de Nota dierenwelzijn opgenomen, maar spelen verder geen wezenlijke rol.
Laat staan dat het beleid van de minister van LNV ertoe leidt dat mensen die
de zorg voor dieren hebben deze vijf vrijheden gaan respecteren, zoals de
minister van LNV zegt te willen. Met een strikte toepassing van deze definitie
kan het grootste deel van de misstanden tot het verleden kan gaan behoren
maar dan moet de minister van LNV wel verantwoordelijkheid gaan nemen, en
beleid gaan formuleren wetende dat overlaten aan de markt een gelopen race
is.Als deze vijf vrijheden losgelaten worden op het beleid van de minister
van LNV is het volgende beeld te zien:– Zijn de 42 miljoen vleeskuikenmoederdieren die in Nederland aanwezig
zijn vrij van honger, dorst, onjuiste voeding? Neen, zij moeten zo efficiënt
mogelijk eieren leggen en daarvoor is het nodig niet te snel te groeien en
vervetten. Zij zitten op een permanent hongerdieet, ze krijgen namelijk maar
40% van het voedsel dat ze zouden willen eten. Daarnaast hebben zij
snel last van hun poten, borstblaren en door hun bouw die eenzijdig gericht
is op optimale vleesproductie last van verminderde mobiliteit en botafwijkingen.
Als er gekozen wordt voor kuikens die iets trager zouden mogen groeien, dus
niet het soort dat in 6 weken tijd opgroeit tot een door de poten gezakte
klomp vlees van 2 kilo maar alles net een tikkeltje natuurlijker, dan hoeven
de moederdieren geen honger te lijden. Dus dit zou werkelijk in overeenstemming
zijn met de vijf vrijheden van Brambell.– Vrij van angst en chronische stress. Hoe waardeert de regering
de omgang met mestvarkens richting slachthuis? Met sterke hartslag en stress
komt het varken in contact met andere dieren, slechte ventilatie, en een omgeving
vol prikkels. Door rustig rijgedrag en fatsoenlijk laden en lossen zou je
al veel van de problemen op kunnen lossen. Kortere reistijden helpt ook. De
Kamer heeft de minister van LNV middels de motie Van Velzen opgelegd nu de
onderhandelingen te heropenen over maximum reisafstanden.– Is het stelselmatig uitvoeren van keizersneden, omdat dikbilkoeien door doorfokken niet meer op de natuurlijke wijze kunnen bevallen,
het respecteren van de vrijheid voor soorteigen gedrag? (Brambell) De gevolgen
zijn wekenlang pijn, ontstekingen, verklevingen en vergroeiingen door jaarlijkse
keizersneden. De eigen deskundigen van de minister van LNV geven aan: het
risico voor het dier wordt alleen maar groter naarmate het vaker keizersneden
ondergaat. Zelfs een simpele handeling als het geven van pijnstillers gebeurt
alleen in geval van nood. Wat is er verantwoord aan het fokken van een ras
dat niet meer op natuurlijke wijze kan bevallen van een kalf? Wie kan nog
beweren dat het adaptatievermogen van het dier hier niet overschreden? Op
dit moment zijn maximaal twee ingrepen per dier toegestaan. Dit moet ook van
toepassing zijn op dikbillen. Is de regering het hiermee eens?– Een dier moet vrij zijn van pijn, verwonding of ziekten. Ingrepen
als het castreren van biggen, vijlen van tanden, knippen van staarten, knippen
van snavels, versnipperen van haantjes en onthoornen van runderen vallen daar
vooralsnog niet onder. Over vrij van ziekte gesproken, hoe noemen we chronische
bloedarmoede? Er moet een einde komen aan het bewust ziekmaken van kalveren,
omdat de consument het lekker vind om kalfjes te eten die lijden aan bloedarmoede.
Zelfs de deskundigen van de minister van LNV geven aan: «het is de vraag
of hier gesproken kan worden van een verantwoorde situatie».– Volgens de definitie moet ook thermaal en fysiek ongerief vermeden
worden, of op z’n minst gerespecteerd. Wat zou het thermaal en fysiek
ongerief zijn voor pluimvee dat na beoogde elektrische verdoving levend en
bij bewustzijn aan slachthaken wordt gehangen of voor dieren die het voorrecht
hebben om onverdoofd «halal» geslacht te worden? Is de regering
op de hoogte van de misstanden in pluimveeslachterijen en wat gaat ze daar
nu aan doen, nu ze de wijsheden van Brambell als fundament van haar beleid
heeft benoemd?Rond behandeling van de Nota dierenwelzijn hebben de leden van de SP-fractie
deze punten al genoemd. We willen ze opnieuw noemen, om nogmaals aan te geven
dat mooie woorden niet genoeg zijn. Pas wanneer deze vertaald worden in regelgeving
krijgen zij werkelijk inhoud.«Nee, tenzij»-beginselDat het intrinsieke waarde principe niet consequent wordt toegepast in
de Wet dieren blijkt uit de beantwoording van de schriftelijke vragen door
de minister van LNV. Op een aantal onderwerpen wordt dit zelfs helemaal losgelaten.
Volgens de leden van de SP-fractie gaat het om de volgende twee gevallen:A. Preventieve toetsing huisvestingssystemenDe regering wil in de Wet dieren het systeem van preventieve toetsing
van huisvestingssystemen afschaffen. Dit vinden de leden van de SP-fractie
onacceptabel. Het is noodzakelijk dat het principe van preventieve toetsing
van huisvestingssystemen in de nieuwe wet wordt gehandhaafd om te voorkomen
dat er dieronvriendelijke systemen op de markt komen. Zo is er binnen de pluimveehouderij
een ontwikkeling gaande van legbatterij via verrijkte kooi naar de «Kleingruppenhaltung».
Deze laatste huisvestingsmethode biedt slechts een kleine vooruitgang op gebied
van dierenwelzijn ten opzichte van de verrijkte kooi. Door het ontbreken van
deze preventieve toets kan het gevolg zijn, dat deze «Kleingrupenhaltung»
voor decennia blijft staan, en structurele verbeteringen op gebied van dierenwelzijn
geen kans krijgen. De regering wil deze preventieve toetsing van huisvestingssystemen
loslaten. De leden van de SP-fractie vinden haar argumenten in de MvT echter
niet overtuigend. De preventieve toetsing zou leiden tot een rem op innovatie
van huisvestingssystemen in de praktijk. De SP-fractie denkt
echter dat het willen behalen van een zo laag mogelijke kostprijs –
gedwongen door de keuze voor internationale concurrentie – deze innovatie
beperkt. Deze nadruk leidt er namelijk toe dat de vooral minimumnormen voor
het vloeroppervlak maatgevend zijn binnen de innovatie en niet de door de
regering aangehaalde «planet» en «people».Een tweede voorbeeld op het gebied van leghennen vormt de ontwikkeling
van kooien die door een eenvoudige ingreep kunnen worden omgevormd van scharrelsysteem
naar verrijkte kooi (waar de dieren geen strooisel hebben). Dit is slecht
handhaafbaar, maar bij een preventieve toetsing zouden dergelijke kooisystemen
ontmaskerd worden als onacceptabel voor het dierenwelzijn. Hoe wil de regering
deze problemen voorkomen zonder preventieve toetsing, zo vragen de leden van
de SP-fractie?De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden het onacceptabel
dat in het voorliggende wetsvoorstel geen mogelijkheid is opgenomen voor preventieve
toetsing van nieuwe huisvestingssystemen. Door het niet in werking laten treden
van het artikel van de GWWD dat deze toetsing mogelijk zou maken, zijn onwenselijke
ontwikkelingen ontstaan op dit gebied. Massaal wordt geïnvesteerd in
huisvestingssystemen als de verrijkte kooi en «Kleingruppenhaltung»,
waarbij enige verbetering in dierenwelzijn vervolgens jaren kost. Volièresystemen
zijn ontwikkeld die door het sluiten van kleppen eenvoudig kunnen worden omgetoverd
tot verrijkte kooi. Voldoende controle en toezicht hierop is onmogelijk, wat
tevens bleek uit het onlangs verschenen jaarverslag van de Algemene Inspectie
Dienst. Inspecteurs hebben in 2007 slechts 15% gerealiseerd van het
aantal geplande uren voor controles in de pluimveesector. Graag vernemen de
leden hoe de regering dergelijke ontwikkelingen denkt tegen te kunnen gaan
met de nu voorgestelde kaders.Het ontbreken van preventieve toetsing van huisvestingssystemen kan tevens
leiden tot ongewenste ontwikkelingen voor wat betreft de realisatie van de
toekomstvisie op een veehouderij van de minister van LNV van januari 2008.
Daarin wordt gesteld met betrekking tot 2023: «stallen en bedrijfsvoering
zijn tegen die tijd om het dier heen gebouwd op een wijze die wordt gedragen
door de samenleving. Het vee vertoont natuurlijk gedrag, krijgt daglicht en
ondergaat nauwelijks tot geen fysieke ingrepen». De leden van de fractie
van de Partij voor de Dieren willen graag vernemen op welke wijze deze ambities
worden verankerd in het wetsvoorstel en op welke wijze wordt voorkomen dat
huisvestingssystemen worden ontworpen die niet aan deze toekomstvisie voldoen
en daardoor ook niet passen in een toekomstgerichte veehouderij. Verder willen
de leden weten op welke wijze de regering richting geeft aan deze ontwikkeling
naar een meer diervriendelijke veehouderij en welke rol de Wet dieren daarin
speelt. Welke elementen zijn of worden opgenomen in het wetsvoorstel die de
weg naar een duurzame veehouderij in de toekomst bevorderen? De leden van
de Partij voor de Dieren vrezen dat door het weglaten van preventieve toetsingsvereisten
en richtlijnen de kans om later in te kunnen grijpen zeer beperkt is als blijkt
dat toch stalsystemen worden geïmplementeerd die niet aan de maatschappelijke
randvoorwaarden en de toekomstvisie van de regering voldoen. Op welke wijze
denkt de regering deze vrees weg te kunnen nemen? En kan de regering inzicht
geven in wie de lasten zal betalen als mocht blijken dat veehouders die hebben
geïnvesteerd in niet wenselijke huisvestingsystemen zich beroepen op
het ontbreken van sturende regels en grote bedragen vragen om uitgekocht te
worden? Kan de regering uiteenzetten op welke wijze zij deze ontwikkeling
zal voorkomen en in hoeverre dat onderdeel kan zijn van de Wet dieren? B. Wedstrijden met dieren/toedienen dopingBinnenwedstrijden met dieren is de Wet dieren zelfs een achteruitgang
ten opzichte van de GWWD stellen de leden van de SP-fractie. Binnen artikel
2.15 is het «nee, tenzij»-uitgangspunt namelijk omgezet in een «ja,
mits»-benadering. De regering stelt dat het «nee-tenzij»-principe
voor wedstrijden geen toegevoegde waarde zou hebben. Ook stelt zij dat er
een goed werkend systeem van zelfregulering zou zijn, terwijl bijvoorbeeld
de strafmaat bij de draf- en rensport erg laag is en controles bij spring-
en dressuurwedstrijden niet goed functioneren. Verder komt doping bij paarden
veelvuldig voor en vindt er bij duiven geen controle plaats. Ook trainingsmethoden
worden niet gecontroleerd. Hieruit blijkt dat zelfregulering niet werkt. Wat
gaat de regering hieraan doen?Ook wat betreft het toedienen van doping is er sprake van een verslechtering
ten opzichte van de GWWD. Het systeem van verboden is namelijk omgezet in
de mogelijkheid om hierover regels te stellen binnen de Wet dieren. Waarom
denkt de regering dat dit effectief is?Zeker bij het gebruik van dieren voor plezier en vermaak zou de overheid
duidelijk regels moeten stellen, zo vinden de leden van de SP-fractie en zou
de overheid toe moeten zien op handhaving van deze regels. Dit omdat hier
al snel niet kan worden gesproken van een gerechtvaardigd doel voor de mens,
om het dierenwelzijn van dieren aan te tasten. Is de regering bereid op dit
terrein een «nee-tenzij-artikel» op te nemen? Is de regering bereid
nieuwe vormen van wedstrijdsport met dieren die hier in strijd mee zijn, zo
nodig op voorhand te verbieden?Ten aanzien van het gebruik van dieren voor sportwedstrijden is het «nee,
tenzij»-principe vervangen door een «ja, mits», stellen
de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren. De regering geeft hiervoor
als reden dat er een goed systeem van zelfregulering bestaat. Kan de regering
aangeven welke onderzoeken aan deze conclusie ten grondslag liggen? Kan de
regering aangeven welke regelgeving er bestaat met betrekking tot de duivensport,
op welke wijze wordt gehandhaafd op de naleving van deze regelgeving en de
hierbij gehanteerde trainingsmethoden en op welke wijze is gebleken dat landelijke
wetgeving ten aanzien van duivensport overbodig is?Kan de regering aangeven op welke wijze de ontwikkeling van nieuwe dieronvriendelijke
sporten met dieren kan worden voorkomen en/of tegengegaan op basis van dit
wetsvoorstel? Graag vernemen de leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren hoe het loslaten van het verbod op het gebruik van doping op basis
van het goede stelsel van zelfregulering zich verhoudt tot de berichten over
dieronvriendelijke trainingsmethoden en een toename in dopinggebruik vanuit
de sector zelf.Ten aanzien van onder andere het reguleren van het meedoen van dieren
aan wedstrijden en het verbod op doping bij wedstrijden wordt het «nee,
tenzij»-beginsel losgelaten. De regering wijst op het systeem van zelfregulering.
De leden van de SGP-fractie vragen zich af of er werkelijk een goed functionerend
systeem van zelfregulering is. De regering doet voorkomen alsof dit systeem
voldoende effect heeft. In haar vragenbeantwoording gaat de minister van LNV
echter niet in op vragen naar de analyses die ten grondslag liggen aan de
constatering dat het systeem van zelfregulering goed werkt. De leden van de
SGP-fractie zijn hier niet tevreden mee en vragen de regering om aan te geven
welke analyses of onderzoeken gedaan en gebruikt zijn. Is het signaal waar
dat er nog steeds de nodige misstanden zijn bij het gebruik van dieren voor
wedstrijden? Ethisch toetsingskaderDe leden van de Partij van de Arbeid-fractie zijn van mening dat om de
intrinsieke waarde van het dier te beschermen een ethisch afwegingskader nodig
is. Een ethisch afwegingskader is volgens deze leden bovendien noodzakelijk
voor het vastleggen van een positieflijst voor te houden dieren en voor het
verkrijgen van inzicht van de verschillende betrokken belangen bij het houden
van dieren.De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben met belangstelling
kennisgenomen van de opmerkingen over Lex silencio positivo in het Advies
van de Raad van State en het Nader Rapport. Deze leden delen de mening van
de regering dat in die gevallen waarbij de belangen van dierenwelzijn, diergezondheid
of volksgezondheid primair in het geding zijn, de toepassing van de lex silencio
positivo niet aan de orde zal zijn. Zij zijn dan ook positief over de genoemde
aanpassing van het voorgestelde artikel 7.3.In navolging van de Motie Waalkens wordt er een ethisch toetsingskader
ontwikkeld omtrent de doelen waarvoor dieren gebruikt worden. Helaas zal dit
toetsingskader echter niet gebruikt worden door het ministerie van LNV, maar
is deze slechts bedoeld voor een politieke en maatschappelijke discussie.
In de Nota dierenwelzijn en de MvT geeft de minister van LNV aan zelf geen
standpunt te willen innemen over het doel waarvoor dieren worden gebruikt.
Waarom niet? Zou dit standpunt niet de basis van de Wet dieren moeten vormen?
Deze vraag wordt ook door de leden van de SP-fractie gesteld.Een dergelijke ethische toetsing is volgens de leden van de fractie van
de Partij voor de Dieren essentieel om te kunnen bepalen wat wel en wat niet
een redelijk doel is om dieren voor in te zetten en zou daarmee aan de basis
moeten staan van de verdere ontwikkeling van wetgeving en beleid ten aanzien
van het houden en gebruiken van dieren. In antwoord op schriftelijke vragen
van de Partij voor de Dieren is toegezegd bij de uitvoering van de motie Waalkens
tevens de inzet van dieren voor amusementsdoeleinden, zoals het zogenaamde
ganstrekken, te betrekken. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren
vernemen graag wat hierin de actuele stand van zaken is en op welke wijze
dit ethisch toetsingskader zal worden verwerkt in het voorliggende wetsvoorstel.Differentiatie van beleid en regelgevingDe nieuwe wet beoogt een nieuw principe te introduceren: differentiatie
van beleid en regelgeving naar gelang de verschillen tussen dieren die worden
gehouden, doeleinden waarvoor dieren worden gehouden en omstandigheden waarin
dieren worden gehouden. De leden van de CDA-fractie hebben sympathie voor
dit principe. Maar ook hier doet zich de vraag voor waarop differentiatie
wordt gebaseerd. De leden stellen namelijk vast dat tot op heden geen wetenschappelijk
bewijs is geleverd voor risicoverschillen tussen de intensieve veehouderij,
dieren in het wild en hobbydieren. Het is daarom zaak om in de wet expliciet
vast te leggen dat differentiatie moet zijn gebaseerd op geobjectiveerde verschillen.
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de mening van de regering op
dit punt.Het wetsvoorstel voorziet erin om het beleid en de regelgeving te kunnen
differentiëren naar gelang de verschillen tussen dieren die worden gehouden,
doeleinden waarvoor dieren worden gehouden en omstandigheden waarin dieren
worden gehouden. Hiermee worden kansen geboden voor een verbeterd draagvlak
voor met name het dierziektebeleid. Het is de leden van de VVD-fractie niet
geheel duidelijk waarop de differentiatie wordt gebaseerd. Meer inzicht in
de onderbouwing van de voorgenomen differentiatie is door deze
leden zeer gewenst. Nederland heeft namelijk grote belangen bij de vrijwaring
van dierziekten en de hardheid waarmee deze vrijwaring kan worden gegarandeerd
naar andere landen. Kunt u aangeven waarop u de differentiatie wil baseren?
Is de regering voornemens om hiervoor objectief wetenschappelijke inzichten
ten aanzien van verschillen in gezondheidsrisico’s te gebruiken?EU/voorzorgbeginselEveneens wijzen de leden van de CDA-fractie erop dat voor het voorzorgbeginsel
geldt dat wetenschappelijke objectiveerbaarheid van risico’s het vertrekpunt
van de wetgever dient te zijn. Het is de leden dan ook niet duidelijk hoe
het voorzorgbeginsel, mede in het licht van Europese harmonisatie, in de Wet
dieren, wordt verankerd.Gelijk speelveldDe leden van de CDA-fractie hebben met genoegen vastgesteld dat van vele
kanten is aangedrongen op verankering van het zogenoemde gelijke speelveld
in de wetgeving. Hierdoor wordt een politiek principe in feite een wettelijk
principe. Deze leden zijn van mening dat door introductie van dit principe
de veehouderij wordt beschermd tegen de waan van de dag. Deelt de regering
de opvatting van deze leden? Deze leden zouden overigens het principe graag
voor alle sectoren als een vaststaand uitgangspunt gehanteerd zien. Deelt
de regering deze ambitie? Hetzelfde principe speelt ook mee in de financiering
van het diergezondheidsbeleid. Uit het Diergezondheidsfonds wordt nu aan de
houder een tegemoetkoming in de schade uitgekeerd voor de dieren die worden
gedood en producten of voorwerpen die onschadelijk worden gemaakt of worden
vernietigd. De leden van de CDA-fractie geven in overweging om in het kader
van een gelijk speelveld te kijken hoe andere EU-lidstaten hiermee omgaan.
Kan de regering hierover nadere informatie verschaffen?Hoewel er wordt gezegd dat de Wet dieren voor langere termijn zal gelden
en vrij zal zijn van politieke inkleuring, blijkt dat niet in de afweging
van «people», «planet» en «profit» vinden
de leden van de SP-fractie. De minister van LNV gaat hier op in bij de beantwoording
van de vragen over de MvT (p. 25–26). «Level playing field»
en de concurrentie waar boeren mee te maken, zijn uitgangspunt en overheersen
binnen deze wet boven dierenwelzijn. Dit is een duidelijke politieke inkleuring,
omdat er vanuit wordt gegaan dat er niet alleen binnen Europa geconcurreerd
moet worden, maar ook op de wereldmarkt. «Vanuit het oogpunt van profit
zal de veehouderij kunnen concurreren op de wereldmarkt», volgens de
minister van LNV. Door dit uitgangspunt worden maatregelen om het dierenwelzijn
te vergroten door boeren altijd als een kostenpost gezien, en ontstaat er
een onnodige frictie tussen boeren en dierenwelzijns-, ontwikkelings- en milieuorganisaties.
Men zou ook andere politieke keuzes kunnen maken binnen handelsonderhandelingen.
Zo zou een keuze voor een meer beschermde markt en productiebeheersing (op
Europees niveau), kostendekkende prijzen mogelijk maken voor producten die
aan (veel) hogere dierenwelzijneisen voldoen. Producten die niet aan deze
eisen voldoen verschijnen niet meer in de winkel, omdat ze de EU niet binnenkomen
door importheffingen of bindende wetgeving. De consument betaalt dan een eerlijke
prijs. Door productiebeheersing wordt er over het algemeen niet meer geproduceerd
dan het Europese consumptieniveau. Dit betekent tevens dat de dumping van
overschotten – al dan niet met behulp van handelsverstorende subsidies –
in ontwikkelingslanden gestopt wordt.In dat geval wordt tegemoet gekomen aan de belangen van dierenwelzijnsorganisaties,
milieu- en ontwikkelingsorganisaties én boeren. De Wet
dieren zou – door deze politieke keuze – ook werkelijk de belangen
van het dier voorop kunnen stellen, zoals beoogd. Waarom kiest de regering
niet voor dit scenario? Hoe denkt de regering – terwijl zij kiest voor
concurrentie op de wereldmarkt binnen de veehouderij, waarbij concurrentie
op kostprijsniveau zal moeten plaatsvinden – te komen tot een hoger
niveau van dierenwelzijn in Europa (pagina 3, 31 389, nr. 5)?De regering zegt dat «gezonde en eerlijke handel» gelijke
productievoorwaarden betekent (idem, pag. 25). Hoe gaat de regering die gelijke
voorwaarden bereiken op wereldschaal, wetende dat deze voorwaarden geen deel
uitmaken van de huidige WTO-onderhandelingen, en hier dus nog minimaal vijf
tot tien jaar op gewacht moet worden? Hoe legt de regering «gezonde
en eerlijke handel» uit, als dit – onder gelijk of verder geliberaliseerd
handelsbeleid – vooral eerlijk en gezond is voor de agribusiness die
de concurrentieslag op de wereldmarkt gaat winnen? Deelt de regering de mening
van de leden van de SP-fractie dat deze concurrentieslag oneerlijk en ongezond
zal uitpakken voor dieren, gezinsbedrijven in de landbouw, en natuur en milieu?Hoe kan de regering het streven naar het verregaand sluiten van kringlopen
rijmen met het behalen van profit vooral op de wereldmarkt, zowel voor wat
betreft veevoer als dierlijke producten? Is dit op exportgerichte systeem
niet per definitie strijdig met het sluiten van kringlopen?Ervan uitgaande dat zo’n 75–90% van de consumenten
binnen de Noordwest-Europese markt vooral inkoopbeslissingen neemt op basis
van (lage) prijs, hoe kan de regering dan zo positief zijn over het succes
van het kwaliteitssegment, bij een onbeschermde markt?Zou de regering importheffingen en productiebeheersing niet op willen
nemen als beleidsinstrument, naast innovatiesubsidies, fiscale instrumenten,
investeringssteun en onderzoek?Zoals reeds aangegeven is het benutten van de kansen in de markt voor
de leden van de VVD-fractie een belangrijke manier om te komen tot verdere
verbetering van dierenwelzijn in de veehouderij. Daarnaast zijn deze leden
van mening dat er op het niveau van de EU dient te worden gestreefd naar aanscherping
van normen of regelgeving daar waar dit wenselijk wordt geacht. Hiermee wordt
voorkomen dat er een verstoring van de concurrentie tussen lidstaten ontstaat
en dat ondernemers minder in staat zullen zijn om te kunnen investeren in
innovatie en markttoegang. Het principe van het «level playing field»
is door het kabinet ook opgenomen als uitgangspunt voor haar beleid en regelgeving.
De MvT stelt dat indien het gewenst is om het niveau van bescherming van het
dierenwelzijn op een hoger peil te brengen – en dit niet door middel
van EU-regelgeving geschiedt – en er een reëel handelingsperspectief
ligt zodat de stap uiteindelijk ook kan rekenen op draagvlak, kan het wenselijk
zijn om op nationaal vlak maatregelen te treffen, door bijvoorbeeld stimulering
of bewustmaking, maar uiteindelijk ook door aanvullende regelgeving. Het is
de leden van de VVD-fractie niet duidelijk welke afweging concreet zal leiden
tot aanvullende regelgeving. Wat houdt «indien gewenst» en «kan
het wenselijk zijn» in? Wie of wat bepaalt volgens de regering wanneer
het concreet wenselijk is om op nationaal niveau maatregelen te treffen of
om tot aanvullende regelgeving te komen? Wat wordt bedoeld met een reëel
handelingsperspectief? Houdt de regering in haar afweging bijvoorbeeld ook
rekening met het nadeel dat aanvullende regelgeving kan hebben op de innovatiekracht
van een sector? Kan de «tafel van 11» in deze afweging een toegevoegde
waarde brengen? BiotechnologieBinnen Artikel 2.23 Biotechnologie vinden de leden van de SP-fractie het
zeer teleurstellend dat gekozen is voor de zwakke intentie dat er regels kunnen
worden gesteld en niet zullen worden gesteld. Dit betekent achteruitgang van
hetgeen hierover is opgesteld in de GWWD.De beantwoording van de vragen betreffende Biotechnologie vinden deze
leden ook onbevredigend over de volgende zaken:• Het waarborgen van de maatschappelijke verworvenheid, namelijk
openbaarheid van biotechnologische handelingen bij dieren in toekomstige wetgeving
dan wel in een herziene Wet op de dierproeven.• De invulling van het Besluit biotechnologie en de procedures van
toetsing blijven in het ongewisse en evenmin wordt helderheid gegeven over
de aansluiting bij overige nationale en Europese wetgeving.Met voorliggend wetsvoorstel wordt het Besluit biotechnologie bij dieren
ingetrokken. Een deel van de regelgeving wordt overgenomen middels het voorgestelde
artikel 2.23, dat een grondslag bevat voor een nieuw wettelijk regime. Ook
de Commissie Biotechnologie bij Dieren wordt ingetrokken. De leden van de
fractie van de ChristenUnie hebben hier twijfels bij. Is het bijvoorbeeld
in de praktijk haalbaar om een onderscheid te maken tussen biotechnologische
handelingen voor biomedische of niet-biomedische doeleinden? Komt een scheiding
van beide doeleinden de transparantie en duidelijkheid ten goede, ook voor
wetenschappers zelf? Deze leden hebben moeite met een versoepeld regime voor
biotechnologische handelingen bij dieren met een niet-biomedisch oogmerk.
Wat is juist op dit moment de reden voor een versoepeld regime? Wordt hiermee
niet de principiële lijn van «nee, tenzij» losgelaten? En
wat is het verwachte effect op het aantal proeven met een niet-biomedisch
oogmerk? Nemen dergelijke proeven niet juist in omvang toe nu er meer druk
komt te liggen op de voedselproductie en we in Nederland te maken hebben met
een hoge milieudruk door de intensieve veehouderij, vragen deze leden? Gelet
hierop lijkt het de leden van de fractie van de ChristenUnie niet wenselijk
de Commissie Biotechnologie bij Dieren op te heffen. Zij horen hier graag
een uitgebreidere argumentatie voor.De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben met teleurstelling
kennisgenomen van de voorstellen van de regering op het gebied van biotechnologisch
handelingen bij dieren.Kan de regering toelichten waarom is gekozen voor de formulering dat regels «kunnen
worden gesteld»? Met het oog op de eerdere ervaring rondom de GWWD,
zien de leden dit als onwil om hierover wet- en regelgeving op te stellen.
Is de regering voornemens deze formulering aan te passen? Kan de regering
uiteenzetten op welke wijze de maatschappelijke betrokkenheid bij en de openbaarheid
rondom biotechnologie bij dieren zal worden gecontinueerd? Kan de regering
toelichten op welke wijze vigerende regels in het Besluit Biotechnologie bij
Dieren zullen worden vereenvoudigd?Welke conclusies voor haar beleid trekt de regering uit het advies dat
onlangs door de EFSA (European Food Safety Authority) is opgesteld, waarin
wordt aanbevolen drie groepen ongewervelden (Cyclostomata, Decapoda crustacea
en Cephalopoda) wettelijke bescherming te bieden? Zal dit advies worden verwerkt
in het voorliggende wetsvoorstel en zo ja, op welke wijze en op welke termijn?De leden van de SGP-fractie maken zich zorgen over de implicaties van
het voorgestelde wetsartikel ten aanzien van biotechnologie (art. 2.23). Wat
betreft biotechnologische handelingen met een niet-biomedisch oogmerk
bij gewervelde dieren en biotechnologische handelingen bij ongewervelde dieren
zal nieuwe regelgeving het Besluit biotechnologie gaan vervangen. De vergunningsprocedure
voor handelingen met een niet-biomedisch oogmerk zal vereenvoudigd worden
en de Commissie Biotechnologie bij Dieren (CBD) zal opgeheven worden. De leden
vrezen dat het ethische aspect dan onvoldoende meegenomen wordt. Op welke
wijze zal de genoemde vergunningsprocedure vereenvoudigd worden? Om welke
aspecten gaat het? Hoe blijft een zorgvuldige afweging van ethische en maatschappelijke
aspecten in de vergunningsprocedure ook na opheffing van de CBD gewaarborgd?
Is het mogelijk om de CBD een rol te laten blijven spelen in de vergunningprocedure?
Blijft het voor derden mogelijk om zienswijzen in te brengen en in beroep
te gaan tegen voorgenomen vergunningverlening voor biotechnologische handelingen
bij dieren?HandhavingDe leden van de CDA-fractie stellen vast dat de sector steeds meer verantwoordelijkheid
wordt gesteld voor eigen kwaliteit, discipline en naleving van regels. Naar
de mening van deze leden kan dat alleen als de sector daar (ook) collectief
instrumenten voor heeft. De mogelijkheden in het wetsvoorstel (medebewind:
artikel 10.4 en tuchtrecht: artikel 8.47) lijken ruim, maar zijn dat naar
de mening van deze leden niet. De MvT beperkt namelijk de reikwijdte aanmerkelijk.
Dat is naar de mening van deze leden zeer te betreuren, omdat discipline in
eigen kring veel effectiever is dan strafrecht. Het strafrechtelijk systeem
is immers al zwaar overbelast. De leden van de CDA-fractie gaan er vanuit
dat de regering zich kan vinden in deze redenering.Nieuw in dit wetsvoorstel is de introductie van de bestuurlijke boete.
In de wet wordt op de verschillende handhavingsinstrumenten ingegaan, alsook
op de verhouding tussen strafrechtelijke handhaving en het opleggen van een
bestuurlijke boete. De leden van de CDA-fractie zijn ingenomen met de verruimde
mogelijkheden om zo lik-op-stuk beleid te kunnen voeren op het dierenwelzijn-
en diergezondheidsterrein. Kan in dit verband worden verduidelijkt voor wie
en welke sectoren het nieuwe beleid van toepassing is? Deze leden vragen zich
af in hoeverre sprake zal zijn van proportionaliteit in het sanctioneringstelsel.
Kan de regering hierin duidelijkheid verschaffen? Verder vragen deze leden
een toelichting op de verschillen in sanctionering met het thans vigerende
regime. Deelt de regering de opvatting van de leden van de CDA-fractie dat
momenteel vraagtekens worden geplaatst bij de beoogde proportionaliteit in
de sanctionering. Als voorbeeld wijzen deze leden op bijvoorbeeld de transportsector.
Het kan naar de mening van de leden gebeuren dat een bedrijf met één
transportvoertuig op dezelfde wijze wordt benaderd als een onderneming met
honderd voertuigen. Deze leden doelen daarbij op het gegeven dat het kennelijk
voor de wetgever geen verschil maakt of bij een geconstateerde overtreding
een bedrijf één of veel meer voertuigen op de weg heeft.Voor effectieve wetgeving rondom dierenmishandeling is in de ogen van
de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren een gedegen evaluatie
nodig over de (toepassing en formulering van de) huidige bepalingen rondom
dierenmishandeling, waarbij duidelijk moet zijn waaraan het tot op heden heeft
geschort bij de handhaving en vervolging bij de huidige artikelen 36 en 37
van de GWWD. De minister van LNV geeft in antwoord op vragen hierover van
de Partij voor de Dieren telkens aan dat de benodigde gegevens ontbreken om
een dergelijke evaluatie van de artikelen 36 en 37 van de GWWD uit te voeren.
Het informatiesysteem van het OM zou dit niet toelaten. Kan de regering uiteenzetten
in hoeverre een evaluatie van de handhavingsaspecten bij dit wetsvoorstel
mogelijk is? Op welke wijze zal de wet- en regelgeving worden
aangepast op basis van deze evaluatie? Hoe wordt dit verschil ten opzichte
van de huidige situatie verklaard?Kan de regering toelichting geven op het stelsel van bestuursrechtelijke
instrumenten dat zal worden ontwikkeld? Welke rol zal het houdverbod hierbij
krijgen als zelfstandige straf of als bijkomende maatregel?Aanpak van dierenmishandelingHelaas komt moedwillige dierenmishandeling nog veel voor. Ook komt het
veel voor dat mensen om sociale of psychische redenen niet meer in staat zijn,
hun dieren te verzorgen. Dieren moeten dan tegen deze mensen in bescherming
worden genomen via een zelfstandig houdverbod, zo stellen de leden van de
SP-fractie. Alleen een dergelijk houdverbod zou werkelijk tegemoet komen aan
hetgeen hierover in het regeerakkoord is afgesproken. De Dierenbescherming
heeft bij de minister van LNV herhaaldelijk bepleit dat het bestaande houdverbod
(als bijkomende maatregel bij een voorwaardelijke veroordeling) iets geheel
anders is dan een zelfstandig op te leggen (hoofd)straf of maatregel. Een
daadwerkelijk zelfstandig houdverbod kan immers direct, zonder het in vervulling
gaan van bepaalde voorwaarden worden opgelegd. Het nadeel van het huidige «houdverbod»
is dat indien een beklaagde zijn straf heeft ondergaan of de voorwaardelijke
veroordeling anderszins eindigt, het houdverbod vervalt. Ook vindt er door
het opleggen van een bestuurlijke boete feitelijk geen vervolging plaats,
en dan is een houdverbod niet meer mogelijk. Wat gaat de regering hieraan
doen?Voorwaarde voor zelfstandig houdverbod is wel dat in geval van overtreding
hiervan, de dieren direct zonder nieuwe gerechtelijke tussenkomst in beslag
genomen kunnen worden. Op deze manier wordt voorkomen dat mensen die niet
in staat zijn hun dieren goed te verzorgen, weer opnieuw dezelfde fouten kunnen
maken. Is de regering bereid over te gaan op het zelfstandig houdverbod? Zo
niet, waarom niet?De volgende verboden gedragingen zouden expliciet in artikel 2.1 (dierenmishandeling)
moeten worden opgenomen voor zover zij geen enkel redelijk doel dienen:– het schoppen of slaan van een dier;– het ophitsen of beangstigen van een dier, bijvoorbeeld door geluid,
licht, fysieke prikkelingen, elektrische schokken;– kwaadwillende verlating van een dier (het verlaten van dieren
door de eigenaar zonder zelf zorg voor dieren te regelen).De leden van de SP-fractie roepen de regering op zo snel mogelijk deze
artikelen in te vullen, en de Tweede Kamer hierbij te betrekken, zoals beloofd
in de antwoorden op de schriftelijke vragen. Is de regering hiertoe bereid?De invoering van bestuursdwang/bestuurlijke boete kan positief uitwerken.
Kan de regering echter uitleggen hoe de afstemming van nieuw te introduceren
bestuursrechtelijke instrumenten er precies uit komt te zien? De leden van
de SP-fractie vragen de regering daarbij in te gaan op de criteria en grenzen
van wat wel en niet strafrechtelijk vervolgd wordt.Is de regering bereid het OM te vragen de ontwikkeling van richtlijnen –
over de afhandeling van ernstige zaken dan wel recidive via het reguliere
strafrecht – te betrekken bij de behandeling van de Wet dieren?Artikel 2.1 in het voorliggende wetsvoorstel betreft de aanpak van dierenmishandeling
en is gebaseerd op de artikelen 36 en 37 uit de GWWD. De leden van de SGP-fractie
merken op dat op basis van de genoemde artikelen uit de GWWD weinig strafrechtelijke
vervolgingen en veroordelingen hebben plaatsgevonden. Zij vragen
zich af of deze artikelen voldoende hebben gefunctioneerd. Is het daarom niet
wenselijk om op korte termijn de werking van de artikelen 36 en 37 uit de
GWWD te evalueren in plaats van te wachten op de geplande evaluatie van het
voorliggende wetsvoorstel?Veterinair tuchtrechtBij behandeling van de Nota Dierenwelzijn en de Nationale Agenda Diergezondheid
is de motie van het lid Ormel over een privaatrechtelijk Orde van Dierenartsen
aangenomen. Met het oog op vereenvoudiging van wetgeving zou het naar de mening
van de leden van de CDA-fractie wenselijk zijn om de Orde van Dierenartsen
verantwoordelijk te maken voor de uitvoering van het veterinair tuchtcollege
en aanverwante zaken. Vergelijkbare initiatieven zijn reeds genomen in andere
EU lidstaten.Naar de mening van deze leden zorgt de Orde voor een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling
en een goed functionerende veterinaire beroepsgroep welke van wezenlijk belang
is voor de diergezondheid, dierenwelzijn en volksgezondheid. Het is de leden
van de CDA-fractie niet duidelijk op welke wijze de regering invulling wenst
te geven aan nadere uitwerking van de genoemde motie.Wet op de DierproevenDe leden van de CDA-fractie hebben vragen omtrent de bundeling en de overwegingen
om bijvoorbeeld de Wet op de Dierproeven buiten de wet Dieren te blijven plaatsen.
De Europese dierproevenrichtlijn wordt herzien en dat betekent volgens deze
leden dat tegelijkertijd met de implementatie van deze herziene Richtlijn
een evaluatie van de Wet op de Dierproeven (WOD) dient plaats te vinden. Daarom
vragen deze leden de regering waarom de WOD niet opgenomen is in de Wet dieren.
De leden van de CDA-fractie pleiten voor samenvoeging omdat dit leidt tot
vereenvoudiging en administratieve lastenverlichting. Het geeft eveneens duidelijkheid
over de verantwoordelijkheidsverdeling. Om een voorbeeld te noemen: nu valt
de WOD onder VWS, maar de controles worden uitgevoerd door VWA. De leden veronderstellen
dat de regering deze opvatting kan delen en alsnog de bovengenoemde suggestie
in overweging zal nemen.PositieflijstDe leden van de fractie van de Partij van de Arbeid zijn positief over
het feit dat in de Wet dieren gekozen is voor een positieflijst. Deze leden
pleiten al jaren voor het gebruik van een positieflijst, maar zagen zich eerder
niet in deze wens erkend door het vorig kabinet, dat de verantwoordelijkheid
puur bij de houder van het dier legde. Kan de regering een toelichting geven
op de zinsnede dat «op voorhand alle belangen gelijk wegen, en er dus
geen rangorde bestaat»?De regering stelt dat dieren, behorende tot diersoorten of diercategorieën
die niet op de positieflijst zijn geplaatst, niet mogen worden gehouden (31 389-5,
pagina 14). De leden van de SP-fractie zijn het hier mee eens. Is de regering
bereid op korte termijn deze positieflijst uit te brengen, en op te nemen
in de Wet dieren, of als AMvB onder de Wet dieren te hangen? Zo ja, wanneer? OverigUit deze kritische opmerkingen en vragen blijkt dat dierenwelzijn het
ook in de Wet dieren – ondanks mooie intenties – aflegt ten opzichte
van economisch nut. Vooral bij het beschermen van dierenwelzijn van productiedieren
lijkt «ja, mits» het uitgangspunt en niet «nee, tenzij».
De regering noemt hierbij ook termen «Niet alles wat kan, hoeft».
De leden van de SP-fractie moeten dit helaas uitleggen als een groot gebrek
aan ambitie.Verder is er te grote terughoudendheid wat betreft bindende wet- en regelgeving,
en wordt er veel aan de economische sectoren en zelfs «burgermansfatsoen»
overgelaten. Het vertrouwen is blijkbaar zo groot dat niet hoeft te worden
voorzien in een strafbaarheidsstelling. Binnen artikel 1.4 over de zorgplicht
doet de minister van LNV een moreel appèl op de burger, of die nu houder,
handelaar, vervoerder, fabrikant van voeders of geneesmiddelen, of dierenarts
is. Deze burger moet zich – volgens de minister van LNV – bij
zijn doen en laten rekenschap geven van zijn eigen verantwoordelijkheid voor
dieren en van de eigen zelfstandige waarde van het dier. Hij moet handelen
vanuit dit bewustzijn. Dit bewustzijn is vooral een zaak voor de burger zelf,
en is niet juridisch afdwingbaar. Bij gezelschapsdieren kunnen wij nog enigszins
meegaan in deze redenering, maar bij bedrijfsmatig gehouden dieren getuigt
dit van naïviteit. Dit afschuiven van verantwoordelijkheid van de overheid
naar de sector en de burger, past echter in een trend die de leden van de
SP-fractie jammer genoeg ook binnen andere beleidsterreinen waarneemt. De
leden van de SP-fractie pleiten daarentegen voor het opnieuw oppakken van
de verantwoordelijkheid als overheid, zoals dat hoort bij zachte waarden als
dierenwelzijn, behoud van gezinsbedrijven, leefbaarheid van platteland, het
sluiten van kringlopen en bescherming van natuur en milieu. Door andere beleidskeuzes
uitgaande van kostendekkende prijzen aan de sector – zoals zojuist geschetst –
kunnen deze belangen van «people» en «planet», heel
goed gecombineerd worden met «profit». Echter niet als de overheid
zich terugtrekt.De leden van de SP-fractie wijzen de regering op het initiatief van de
Coalitie Dierenwelzijnsorganisaties Nederland (CDON) voor een, als aanvullend
op de Wet dieren bedoelde, «Algemene Dierenbeschermingswet». Hierin
worden uitgangspunten geschetst die naar de mening van de CDON deel zouden
moeten uitmaken van de Nederlandse wet- en regelgeving. Belangrijke onderdelen
hiervan:– Voor alle handelingen waarbij dieren betrokken zijn, dient het «nee,
tenzij-beginsel» te gelden: het gebruik van dieren is verboden, tenzij
de noodzaak daartoe in een ethisch afwegingsmodel beargumenteerd en gerechtvaardigd
kan worden. Het streven blijft er vervolgens op gericht om alternatieven voor
de eventueel geconstateerde, maar geaccepteerde welzijnsaantastingen te ontwikkelen
ter vervanging, vermindering of verfijning van het diergebruik. De overheid
stimuleert mede via wetgeving zoveel mogelijk het gebruik van alternatieven
voor diergebruik.– Het zou niet meer mogelijk moeten zijn dat de overheid de controle
op de handhaving van wetgeving feitelijk delegeert aan financieel belanghebbenden
bij het productieproces of dat zij de controle op de handhaving uitholt door
te weinig financiële middelen hiervoor ter beschikking te stellen.De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren verzoeken de regering
de inhoud van dit voorstel bij haar beraadslagingen te betrekken én
te verwerken in verbetervoorstellen. De leden ontvangen graag een artikelsgewijze
reactie van de regering op dit voorstel waarin wordt ingegaan op de verbeteringen
die het oplevert in de bescherming van dieren ten opzichte van het voorliggende
wetsvoorstel, een beoordeling of dit artikel opgenomen kan worden
in het voorliggende wetsvoorstel en de reden waarom een artikel wel of niet
zal worden opgenomen in het voorliggende wetsvoorstel.Door de GWWD te vervangen door een wetsvoorstel dat zowel de bescherming
van dieren als de economische bescherming van houders van dieren en dierlijke
productieketens moet borgen, dreigt Nederland binnen Europa een achterstandspositie
in te nemen als het gaat om het hebben van een zelfstandige dierenwelzijnswet.
De leden zijn benieuwd in hoeverre dit Wetsvoorstel dieren is gestaafd met
vergelijkbare wetten in ons omringende landen. Heeft de regering bijvoorbeeld
kennisgenomen van de onlangs voorgestelde Zwitserse dierenbeschermingswet
(Tierschutzverordnung) en hoe beoordeelt zij de inhoud, ambities en reikwijdte
van het Zwitserse wetsvoorstel?De leden van de SP-fractie vragen of de regering bereid is in de Wet dieren
rechten en plichten van dierenasiels en dierenambulances op te nemen?XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), voorzitter,
Atsma (CDA), Van Gent (GL), Poppe (SP), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Jager (CDA), Ormel (CDA), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen
(SP), De Krom (VVD), Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Neppérus (VVD),
Jansen (SP), Jacobi (PvdA), Cramer (CU), Koppejan (CDA), Graus (PVV), Vermeij
(PvdA), Zijlstra (VVD), Thieme (PvdD) en Polderman (SP).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Duyvendak
(GL), Luijben (SP), Tang (PvdA), Boekestijn (VVD), Bilder (CDA), Biskop (CDA),
Vacature (CDA), Koşer Kaya (D66), Van Leeuwen (SP), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD), Eijsink (PvdA), Depla (PvdA), Van Baalen (VVD), Kant
(SP), Blom (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Van Heugten (CDA), Brinkman (PVV),
Kuiken (PvdA), Ten Broeke (VVD), Ouwehand (PvdD) en Lempens (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31389-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl