Fraudebestrijding in de zorg; Verslag schriftelijk overleg over declaratiefraude en fraudebestrijding in de zorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28828, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-05-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28828 nr. 3

23-04-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamINLEIDINGI. Separate beantwoording door de Minister van Justitie:Brief Minister van Justitie van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112)Brief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)Rapport Frauderisico-analyse Universiteit TwenteBrief Zorgverzekeraars Nederland d.d. 20 maart 2003Brief Minister van Justitie van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112)II. De volgende vragen worden uiterlijk 16 mei 2003 beantwoordRapport Frauderisico-analyse Universiteit TwenteRapportage van de Belastingdienst/FIOD-ECD en het CTGRapport Auditdienst frauderisico's particuliere verzekeraarsBrief Zorgverzekeraars Nederland d.d. 20 maart 2003Brief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)Brief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
7 februari 2003 (VWS-03-148)CTZ-rapport Risico's op misbruik in Ziekenfondswet en
AWBZVragen en antwoorden minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport Brief minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
7 februari 2003 (VWS-03-148)1. CDA2. CDA3. CDA5. CDA1995–199619971998199920002001200220036. SP7. SPBrief minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)1. CDA3. PvdA6. PvdA11. PvdA12. VVD13. VVD14. VVD15. VVD16. VVD17. VVD18. VVD19. VVD20. VVD21. VVD22. VVD23. VVD24. VVD25. VVD27. VVD28. VVD30. VVD33. SP34. SP35. SP37. GL38. GL39. GL40. GL41. GL45. CU46. CU47. SGP50. SGP51. SGPRapport Frauderisico-analyse Universiteit Twente1. CDA4. CDA5. CDA6. CDA7. PvdA8. PvdA9. PvdA10. PvdA11. PvdA12. PvdA13. PvdA14. PvdA15. PvdA16. PvdA17. PvdA18. PvdA19. VVD20. VVD21. VVD22. VVD24. VVD25. VVD26. VVD27. VVD28. VVD29. VVD30. VVD31. VVD32. VVD33. VVD35. VVD36. VVD41. VVD42. VVD43. VVD44. VVD46. VVD47. VVD49. VVD51. VVD53. VVD54. VVD55. VVD57. VVD58. VVD59. VVD62. VVD63. VVD65. VVD66. VVD70. SP71. GL72. GL73. GL75. GL76. GL77. GL79. SGP80. SGP81. SGP82. SGP83. SGP84. SGP85. SGP86. SGP87. SGP88. SGP90. SGP91. SGPCTZ-rapport Risico's op misbruik in Ziekenfondswet en
AWBZ1. VVD2. VVD12. VVD22. SP23. SP24. SGP26. SGP27. SGPRapport Auditdienst frauderisico's particuliere ziektekostenverzekeraars1. VVD2. VVD3. VVD4. VVD5. VVD8. VVD9. VVD11. SGP1. VVD7. VVD13. SPVragen en antwoorden minister van JustitieVragen naar aanleiding van de brief van de minister van
Justitie van 17 maart 2003 (28 600 XVI, nr 112)1 (CDA-fractie)2 (VVD fractie)3 (VVD-fractie)4 (VVD-fractie)5 (VVD-fractie)6 (VVD-fractie)7 (VVD-fractie)8 (SP-fractie)9 (SP-fractie)11 (SGP-fractie)12 (SGP-fractie)13 (SGP-fractie)14 (SGP-fractie)15 (SGP-fractie)16 (SGP-fractie)17 (SGP-fractie)18 (SGP-fractie)Vragen naar aanleiding van de brief minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport van 25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)2 (PvdA-fractie)4 (PvdA-fractie)5 (PvdA-fractie)7 (PvdA-fractie)8 (PvdA-fractie)9 (PvdA-fractie)10 (PvdA-fractie)29 (VVD-fractie)31 (VVD-fractie)42 (fractie van de ChristenUnie)43 (fractie van de ChristenUnie)44 (fractie van de ChristenUnie)48 (SGP-fractie)49 (SGP-fractie)Vragen naar aanleiding van het rapport Frauderisico-analyse
gezondheidszorg van de Universiteit Twente (commissie Van der Veen)37 (VVD-fractie)38 (VVD-fractie)89 (SGP-fractie)Vragen naar aanleiding van de brief van Zorgverzekeraars
Nederland van 20 maart 200311 (SP-fractie)12 (SP-fractie)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28828Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 272 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 828Fraudebestrijding in de zorgnr. 3VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 23 april 2003In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 bleek er bij diverse fracties behoefte te bestaan vragen ter beantwoording
voor te leggen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
zijn brieven van 7 en 25 februari en van 28 maart 2003 inzake declaratiefraude
in de zorg (respectievelijk VWS-03-148, 28 600 XVI, nr. 109 en 28 828,
nr. 1) alsmede aan de minister van Justitie over zijn brief van 17 maart
2003 inzake fraudebestrijding in de zorg (28 600 XVI, nr. 112).De op 28 maart en 4 april 2003 toegezonden vragen zijn met de brief van
18 april 2003 door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
en met de brief van 22 april 2003 door de minister van Justitie beantwoord.De vragen en de daarop gegeven antwoorden, voorzien van een inleiding,
zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier van de commissie,TeunissenINLEIDINGBij uw brieven van 28 maart en 4 april 2003 hebt u in totaal 219 schriftelijke
vragen inzake zorgfraude gesteld aan respectievelijk de Minister van Justitie
en mijzelf. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op 128 van de aan mij gestelde
vragen. Van de Minister van Justitie ontvangt u separaat antwoord op 36 aan
hem gestelde vragen. Onder verwijzing naar mijn brief van 11 april 2003
(VWS03-450) treft u hieronder een overzicht aan van de vragen die separaat
door de minister van Justitie worden beantwoord alsmede van de vragen die
niet op dit moment worden beantwoord.I. Separate beantwoording door de Minister van Justitie:Brief Minister van Justitie van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112)1. CDA; 2. VVD; 3. VVD; 4. VVD; 5. VVD; 6. VVD; 9. SP; 10. SP; 11. SGP;
12. SGP; 13. SGP; 14. SGP; 15. SGP; 16. SGP; 17. SGP; 18. SGPBrief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)2. PvdA; 4. PvdA; 5. PvdA; 7. PvdA; 8. PvdA; 9. PvdA; 10. PvdA; 29. VVD;
31. VVD; 42. CU; 43. CU; 44. CU; 48. SGP; 49. SGPRapport Frauderisico-analyse Universiteit Twente37. VVD; 38. VVD; 89. SGPBrief Zorgverzekeraars Nederland d.d. 20 maart 200311. SP; 12. SPBrief Minister van Justitie van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112)7. VVD; 8. SPII. De volgende vragen worden uiterlijk 16 mei 2003 beantwoordRapport Frauderisico-analyse Universiteit Twente2. CDA; 3. CDA; 23. VVD; 34. VVD; 39. VVD; 40. VVD; 45. VVD; 48. VVD;
50. VVD; 52. VVD; 56. VVD; 60. VVD; 61. VVD; 64. VVD; 67. VVD; 68. SP; 69.
SP; 74. GL; 78. GLRapportage van de Belastingdienst/FIOD-ECD en het CTG2. SGPRapport Auditdienst frauderisico's particuliere verzekeraars6. VVD; 7. VVD; 10. VVDBrief Zorgverzekeraars Nederland d.d. 20 maart 20031. VVD; 2. VVD; 3. VVD; 4. VVD; 5. VVD; 6. VVD; 8. VVD; 9. SP; 10. SP Brief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)26. VVD; 32. VVD; 36. SPBrief Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
7 februari 2003 (VWS-03-148)4. CDACTZ-rapport Risico's op misbruik in Ziekenfondswet en
AWBZ3. VVD; 4. VVD; 5. VVD; 6. VVD; 7. VVD; 8. VVD; 9. VVD; 10. VVD; 11. VVD;
13. VVD; 14. VVD; 15. VVD; 16. VVD; 17. VVD; 18. SP; 19. SP; 20. SP; 21. SP;
25. SPVragen en antwoorden minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport Brief minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
7 februari 2003 (VWS-03-148)1. CDAOp 10 februari 2000 kreeg het CTG een verzoek van de
minister van VWS een onderzoek in te stellen naar de juistheid en rechtmatigheid
van ingediende declaraties. Wat was de directe aanleiding tot dit verzoek
van de minister?Er was geen concrete aanleiding. Wel was nodig om in beeld te brengen
in hoeverre controle door ziektekostenverzekeraars wordt verricht op de juistheid
van de declaraties.2. CDAHet FIOD-ECD rapport «De intentie tot preventie»
werd op 2 juli 2002 door het CTG ontvangen. Welke maatregelen heeft het
CTG genomen op basis van de conclusies uit dit rapport? Heeft er overleg tussen
het CTG en VWS plaatsgevonden over de uitkomst van dit onderzoek? Zo ja, wat
was hiervan het resultaat?Nadat ik het rapport van het CTG had ontvangen, heeft daarover ambtelijk
overleg met CTG en FIOD-ECD plaatsgevonden. Het FIOD-ECD rapport «De
intentie tot preventie» gaat vooral in op de wijze waarop verzekeraars
binnen hun eigen organisatie aandacht geven aan fraudesignalering en -preventie.
De conclusie was dat er van een systematische en gestructureerde aanpak van
fraude bij verzekeraars lang niet altijd sprake bleek te zijn. Dit ondanks
het feit dat Zorgverzekeraars Nederland (ZN) al vanaf 1999 bezig is met
het ontwikkelen van het fraudebeleid bij verzekeraars (zie pag. 40 van de
frauderisico-analyse van de Universiteit van Twente). Gezien die conclusie
lag het niet op de weg van het CTG, maar op de weg van de brancheorganisatie
ZN om zorgverzekeraars verder aan te zetten tot een actief fraudebeleid. Het
rapport is door het CTG op 2 augustus 2002 aan ZN gezonden. In de aanbiedingsbrief
is een weergave van de conclusies opgenomen.3. CDAZorgverzekeraars controleren in eerste instantie of
aanbieders van zorg zich houden aan de vastgestelde maximumtarieven. Vindt
er ook controle plaats of er daadwerkelijk ook een prestatie is geleverd door
de aanbieders van zorg? Zo ja, op welke wijze en hoe vaak vindt zo'n controle
plaats? Is dit steekproefsgewijs of alleen bij een verdenking?Ziekenfondsen controleren op verschillende voorwaarden opdat alleen daadwerkelijk
geleverde, verzekerde zorg ten laste van de ziekenfondsverzekering wordt betaald
ten behoeve van een terecht ingeschreven verzekerde die echt aangewezen was
op de zorg. De controle of een prestatie daadwerkelijk is geleverd, wordt
de materiële controle genoemd. In het rapport van het CTZ staan deze
controles meer uitgewerkt beschreven. In het antwoord op vraag 65 van de VVD
naar aanleiding van de frauderisico-analyse ga ik op de mate van uitvoering
van dit soort controles nader in.5. CDAKan inzicht worden gegeven welke activiteiten de FIOD
respectievelijk de ECD op eigen initiatief hebben ondernomen om fraude in
de zorg aan te pakken. Kan een overzicht alsmede resultaten bijv. over de
afgelopen 8 jaar worden gegeven?De beleid- en toezichtonderzoeken door de ECD en zijn opvolger FIOD-ECD
zijn of worden in de afgelopen acht jaren verricht in overleg of na opdracht
van de minister van VWS en vanaf 2000 het CTG. De minister van VWS en
het CTG kunnen geen opdracht verstrekken aan de FIOD-ECD tot het doen van
opsporing. Daarover beslist de FIOD-ECD zelf in overleg met het Openbaar ministerie.Over de resultaten van beleid-, toezicht- en opsporingsonderzoek in het
kader van de WTG door de ECD is de Tweede Kamer der Staten-Generaal als volgt
bericht.1995–1996Desgevraagd zond de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de
Tweede Kamer mede namens de minister van Economische Zaken, op 26 juli
1997 een brief over declaratiegedrag in de zorgsector. Bij die brief was gevoegd
het rapport van de ECD 1½ jaar controle Wet tarieven
gezondheidszorg. De brief bevat een aantal onderzoeksonderwerpen
(Kamerstukken II, 96–97, 25 432, nr. 1). De door de Vaste Commissie
gestelde vragen over de brief en het rapport zijn beantwoord op 16 januari
1998 (Kamerstukken II, 96–97, 25 432, nr. 2).1997Op 12 maart 1998 heeft de minister van VWS bij brief, kenmerk VPZ/P-98843,
het rapport inzake de onderzoeken die de ECD in 1997 heeft verricht in het
kader van de handhaving van de WTG toegezonden aan de Voorzitter van de Eerste
Kamer der Staten-Generaal en de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
(Geen kamerstuk). Getuige de besluitenlijst van procedurevergadering van woensdag
25 maart 1998 van de Commissie zijn de brief en rapport voor kennisgeving
aangenomen.1998Over de door de ECD verrichte werkzaamheden in het kader van de WTG is
gerapporteerd in een bijlage bij het Jaaroverzicht Zorg 1999 (Kamerstukken
II, 98–99, 26 204, nr. 3, bijlage A7.5). De FIOD-ECD hield zich
voornamelijk bezig met onderzoek bij thuiszorginstellingen, dat in 1999 werd
afgerond (Pantheon-affaire).1999Over de door de ECD verrichte werkzaamheden in het kader van de WTG is
gerapporteerd in een bijlage bij het Jaaroverzicht Zorg 2000 (Kamerstukken
II, 1999–2000, 26 801, nr. 3, bijlage A6.6).Het thuiszorgonderzoek van de FIOD-ECD werd door de Staatssecretaris van
VWS bij brief van 26 augustus 1999, kenmerk Z/P-992198, aan de Tweede
Kamer aangeboden (vws99-1217) en door de Kamer betrokken bij de behandeling
van de Zorgnota en de begroting. 2000Over de door de ECD verrichte onderzoeken in het kader van de WTG is gerapporteerd
door middel van het Jaarverslag CTG over 2000, bladzijde 80 e.v.en Bijlage
VI. Het betreft rugadviescentrum, logopedisten,verwijzingsconsult naar fysiotherapeuten
door huisartsen, declaratiegedrag van orthodontisten, de rol van factormaatschappijen
en clearinghouses, zelfstandige behandelcentra en vergoedingsgedrag van verzekeraars.
Het jaarverslag is naar de Tweede Kamer gezonden op 8 oktober 2001, kenmerk
Z/T&S-2217 123.2001Over de door de FIOD-ECD verrichte werkzaamheden in het kader van de WTG
is gerapporteerd door middel van het Jaarverslag CTG over 2001, bladzijde
87 e.v..Het betrof de afronding van het onderzoek zelfstandige behandelcentra
en het starten van nieuwe onderzoeken als opbrengstverantwoording persoonsgebonden
budget en vergoedingsgedrag verzekeraars.Het jaarverslag is naar de Tweede Kamer gezonden op 7 november 2002,
kenmerk Z/T&S/2322289 (vws 0201250).2002Het onderzoek vergoedingsgedrag verzekeraars «De intentie tot preventie»
is door de FIOD-ECD afgerond en aan het CTG aangeboden. Het CTG heeft het
rapport in augustus doorgezonden naar de minister van VWS. Het rapport is
bij brief van 7 februari 2003, kenmerk DBO-2356842, aan de Tweede Kamer
toegezonden. Het jaarverslag van het CTG is nog niet vastgesteld.2003De lopende onderzoeken zijn opbrengstverantwoording persoonsgebonden budget,
thuiszorg-, kraamzorg-, dagverzorging ouderen en administratievoorschriften
farmaceutische hulp.6. SPUit de verzenddatum blijkt dat het rapport van het
CTG «De intentie tot preventie» in augustus 2002 aan de minister
is verstuurd. Wat is de reden geweest om de vaste commissie voor VWS hiervan
niet op de hoogte te brengen?Aan de Tweede Kamer is herhaaldelijk bericht dat de Kamer over de inzet
van de FIOD-ECD bij beleid- en toezichtonderzoeken in opdracht van het CTG
wordt geïnformeerd door middel van het jaarverslag van het CTG, zodat
die onderzoeken in de juiste context worden geplaatst. Zie § 2.1
van de bijlage bij mijn brief van 25 februari 2003. Van de zijde van
de Kamer is tegen deze wijze van informatievoorziening geen bezwaar vernomen.
Ook over de resultaten van dit onderzoek zou en zal de Kamer op deze wijze
zijn geïnformeerd. Er is geen enkele reden om de Vaste Commissie niet
op de hoogte te brengen van dat onderzoek.7. SPDoor het ontbreken van fraudecoördinatoren en
fraudeprotocollen bij enkele zorgverzekeraars bestaat het risico dat een groot
aantal gevallen van onregelmatigheden en fraude niet opgemerkt worden door
zorgverzekeraars. Bent u van mening dat het risico op fraude zo klein mogelijk
moet zijn, en daarom iedere zorgverzekeraar een onafhankelijke fraudecoördinator
in dienst zou moeten hebben? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat wordt er momenteel
ondernomen om dit zo spoedig mogelijk te bewerkstelligen? Ik ben van mening dat het risico op fraude zo klein mogelijk moet zijn.
Dat is ook de reden waarom ik heb gekozen voor een frauderisico-analyse. ZN
geeft in zijn brief van 20 maart 2003 aan dat het aantal fraudecoördinatoren
na het uitbrengen van «Reden tot zorg» is gestegen van 19 naar
33 personen die nu 95% van de zorgverzekeringsmarkt vertegenwoordigen. ZN
geeft in zijn brief het belang hiervan aan. Ik verwacht dan ook dat een 100%-dekking
binnen afzienbare tijd kan worden bereikt.Brief minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)1. CDAWelke verklaring kan worden gegeven over het feit dat
de SG in de brief van 8 januari 2002 de conclusie trekt dat er weinig
mogelijkheden voor fraude in de zorg zijn terwijl de minister op 10 februari
2000 het CTG heeft verzocht een onderzoek in te stellen naar fraude in de
zorg (later uitgevoerd door FIOD-ECD)?Het gaat hier om twee verschillende zaken. De brief van 10 februari
2000 verzoekt aan het CTG in zijn werkprogramma een aantal toezichtonderzoeken
op de nemen. Uit dat verzoek kan geen conclusie worden getrokken over de mogelijkheden
noch over de omvang van fraude in de zorg. De brief van 8 januari 2002
richt zich specifiek op de vraag of mijn departement vertegenwoordigd moet
worden in de stuurgroep die zich richt op bestrijding fraude/financieel-economische
criminaliteit. Deze brief signaleert fraudemogelijkheden voor burgers, verzekeraars
en zorgaanbieders die in de op 28 maart aan u toegezonden rapportages
ook worden gesignaleerd. De brief constateert dat er geen harde cijfers zijn.
Tot die conclusie komen de onderzoekers ook. De mogelijke suggestie dat er
een verband kan worden gelegd tussen de bedoelde brieven deel ik niet.3. PvdAIs er inmiddels meer duidelijkheid over de exacte omvang
van fraude in de zorg? Zo ja, kunt u aangeven wat de verhouding is tussen
fraude door zorgverleners en door zorgverzekeraars? Zo nee, wanneer verwacht
u hier inzage in te kunnen geven?Ik verwijs voor het antwoord op deze vraag naar het standpunt op het eindrapport
en de deelrapportages inzake de frauderisico-analyse.6. PvdAWanneer is het rapport aan het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport gestuurd? Heeft er vervolgens overleg plaatsgevonden tussen
beide betrokken ministeries over de inhoud van het rapport? Zo ja, wie waren
hierbij betrokken en wat was de status van het overleg?Het rapport «Zorg om zorgfraude» is «onderhands»
per mail aan een medewerker van mijn departement gezonden op 21 maart
2001. Een officiële aanbieding van dat rapport heeft nimmer plaats gevonden.
Tussen medewerkers van de beide ministeries is geen overleg over dat rapport
geweest. Wel is overleg geweest tussen de opsteller van het rapport en medewerkers
van mijn departement met het oog op de verbetering van de handhaving van de
Wet tarieven gezondheidszorg. Ik berichtte u daarover.11. PvdAWaarom is er in de periode 2000–2002 tijdens
de vergaderingen van het CVZ niet gesproken over fraude, misbruik en oneigenlijk
gebruik? Zoals in de beantwoording van de vragen van de heer Wilders van 18 februari
2003 is aangegeven, heeft het College voor zorgverzekeringen (CVZ) taken op
het terrein van sturing, financiering en uitvoering van de Ziekenfondswet
en de AWBZ. In het kader van deze taken heeft de toenmalige rechtsvoorganger
van het CVZ – de Ziekenfondsraad – in 1998 en in 1999 circulaires
vastgesteld, waarin de ziekenfondsen worden opgeroepen samenhangend beleid
te ontwikkelen gericht op het voorkomen van fraude/misbruik en oneigenlijk
gebruik. Het CVZ heeft in de periode daarna steeds gevolgd hoe ziekenfondsen
hieraan invulling geven. Het CVZ heeft daarbij gebruik gemaakt van de informatie
die in het kader van het toezicht op de ziekenfondsen beschikbaar komt. «Misbruik
en oneigenlijk gebruik» is een vast onderdeel bij de toezichtsonderzoeken
van het College van toezicht op de zorgverzekeringen (CTZ). In de jaren 2000–2002
heeft dit voor het CVZ geen aanleiding gegeven de circulaires aan te passen.
Dit onderwerp is in deze periode ook niet als zodanig aan de orde geweest
in de bestuursvergaderingen van het CVZ.12. VVDWaarom heeft u door het voorbehoud van gebrek aan een
duidelijke definitie de tweede vraag niet volledig beantwoord? Weet u echt
niet wat zorgfraude is? Welke definitie heeft u zelf dan gehanteerd om vraag
2 te beantwoorden? (blz. 1)Zie het antwoord op vraag 13. VVD.13. VVDWilt u zich dus niet gemakshalve politiek indekken
en verschuilen achter het zogenaamd «ontbreken van volstrekte duidelijkheid
over de reikwijdte van het gehanteerde begrip zorgfraude», maar vraag
2 opnieuw – en nu ook volledig – beantwoorden, waarbij u de breedst
mogelijke definitie inzake zorgfraude kan hanteren, nl. alles dat direct of
indirect met zorgfraude te maken heeft of daartoe kan leiden? Realiseert u
zich dat indien u dit bij de beantwoording van vraag 2 niet volledig en in
de meest ruime zin doet u de Kamer door haar gevraagde informatie onthoudt?
(blz.1)Ik heb, zoals ik al aangaf, vraag 2 zo volledig als mogelijk was beantwoord.
Ik heb hierbij een opbouw gekozen die overeenkomt met de opbouw die is gehanteerd
bij de opzet van de meergenoemde frauderisico-analyse. In het kabinetsstandpunt
over de frauderisico-analyse ben ik verder ingegaan op de definitie van het
begrip zorgfraude. Het gaat in mijn ogen tegen deze achtergrond vrij ver om
mij – zoals in de vragen 12 en 13 gebeurt – het verwijt te maken
dat ik geen duidelijke definitie hanteer, terwijl toch eerder sprake was van
een onduidelijke definitie in de oorspronkelijk op 18 februari 2003 aan
mij gestelde vraag. De in vraag 13 vermelde «breedst mogelijke definitie»
acht ik onwerkbaar. Iedere suggestie dat ik de Kamer de door haar gevraagde
informatie zou onthouden werp ik verre van mij. Ik ben van opvatting dat ik
de Kamer adequaat heb geïnformeerd.14. VVDAcht u de middelen waarmee uw ministerie is opgetreden
tegen de fraude voldoende? Welke doelstellingen stelt u zichzelf als het gaat
om de bestrijding van fraude in de zorgsector? Kunt u dit zowel kwalitatief
als kwantitatief onderbouwen?Ik ben van opvatting dat het stelsel van toezicht op de uitvoering van
publieke zorgverzekeringen voldoende mogelijkheden biedt voor een adequaat
beleid ten aanzien van fraude en M&O-beleid. Het zijn overigens vooral
de uitvoeringsorganen zelf die dienen op te treden tegen fraude. Dat ze deze
taak serieus nemen, blijkt ook uit het rapport «Reden tot Zorg» van ZN. Ik ga er van uit dat de resultaten van de frauderisico-analyse
eveneens aanleiding zijn tot verdere impulsen voor een adequaat fraudebeleid.Voor het overige verwijs ik gaarne naar het standpunt op het eindrapport
en de deelrapportages over de frauderisico-analyse.15. VVDWilt u zo snel als mogelijk een uitputtend en volledig
overzicht geven van alle stukken, adviezen of nota's over zorgfraude in de
meest brede zin, die de afgelopen tien jaar gevraagd of ongevraagd door alle
organen in de zorg zoals CVZ, CTZ, CTG, CBZ, CSZ en SUO, maar ook andere relevante
organen en instanties (zoals bijvoorbeeld het OM, FIOD etc.) geproduceerd
zijn? Wilt u daarbij ook aangeven of, en zo ja wanneer, en op welke wijze
het ministerie van VWS kennis heeft genomen van deze stukken, en daarbij ook
separaat aangeven wat er concreet mee is gebeurd, en welke stukken wanneer
door de regering naar de Kamer zijn gezonden?In mijn antwoord nr. 2 van 25 februari 2003 heb ik reeds een zo volledig
mogelijk overzicht verstrekt van relevante informatie op dit vlak over de
afgelopen drie jaar. In het antwoord op vraag 5 naar aanleiding van mijn brief
van 7 februari 2003 ben ik reeds ingegaan op de activiteiten van FIOD
en ECD over de afgelopen acht jaar, inclusief de wijze waarop de Kamer daarover
is geïnformeerd. Ik ben vooralsnog niet bereid de informatie uit te breiden
tot meer organen en om verder terug te gaan in de tijd. Ik denk namelijk niet
dat dit veel zal toevoegen aan wat de Kamer reeds weet. Met verwijzing naar
mijn antwoord op de vragen 12 en 13 wijs ik er bovendien op dat de gevraagde
definitie «in de meest brede zin» onwerkbaar is. Gezien de inspanning
die er al met al voor nodig zal zijn, wegen de kosten en de te verwachten
baten van het verzamelen van de gevraagde informatie niet tegen elkaar op.16. VVDKunt u een opsomming geven van alle concrete maatregelen
die u gaat nemen met het oog op fraudebestrijding? Wanneer worden deze maatregelen
van kracht?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.17. VVDWie is de verantwoordelijke bewindspersoon op het terrein
van fraudeonderzoek, respectievelijk fraudepreventie, respectievelijk fraudebestrijding
in de zorg; de minister van Justitie of de minister van VWS?De minister van VWS. De minister van Justitie heeft een coördinerende
taak.18. VVDHoe gaat u in het kader van de fraudebestrijding een
grotere alertheid, de verbetering van werkwijze en de verbetering van informatievoorziening
ten behoeve van uzelf concreet uitvoeren?Ik heb opdracht gegeven de ambtelijke communicatiestructuur over fraude
te verbeteren. Dit waarborgt een betere coördinatie van de informatie
over fraude, waar die in het departement ook binnen komt.Zorgfraude is voorts in mijn overleg met de ambtelijke leiding van het
departement een vast agendapunt.Beide maatregelen dragen bij aan door mij beoogde verbeteringen met betrekking
tot dit dossier. 19. VVDFunctioneert uw SG naast de door uzelf genoemde beoordelingsfouten
en missers, op een voor u uitstekende wijze? Welke criteria hanteert u daarbij?
Heeft u een externe deskundige gevraagd de leiding van de frauderisico-analyse
op zich te nemen vanwege de publieke commotie of vanwege de beoordelingsfouten
en missers van uw SG? Hoeveel niet adequate beoordelingen, majeure missers
en tekortkomingen en onvoldoende grote alertheid moet een SG naar uw mening
maken respectievelijk hebben om te kunnen spreken van disfunctioneren?Deze vraag acht ik niet gepast in het normale verkeer tussen parlement
en regering. Aan hetgeen ik op vraag 5 in mijn brief van 25 februari 2003
heb geantwoord, heb ik niets toe te voegen.20. VVDWaarom werd pas eind januari 2003 concrete actie, in
de vorm van een verzoek om een uitvoeringstoets, ondernomen om fraude met
verzekeringspassen tegen te gaan, terwijl er al sinds 2000 signalen waren
over het vóórkomen van deze vorm van fraude. Wanneer kan de
Kamer nu eindelijk welke informatie tegemoet zien?De signalen over fraude die, onder andere uit het OM-rapport naar voren
kwamen, zijn door mij wel degelijk opgepakt. Zoals in mijn brief aan uw Kamer
van 3 februari 2003 (Kamerstuk 28 600 XVI, nr. 103) is aangegeven
zijn daarbij twee sporen gevolgd. Het eerste spoor betreft de voorbereiding
van wettelijke maatregelen ter bestrijding van fraude in de zorg in de Ziekenfondswet
en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Het tweede spoor betreft aanpassing
van de Wet tarieven gezondheidszorg (Wtg). In 2002 is een wetsvoorstel tot
aanpassing van de Wtg in voorbereiding genomen, dat aansluit bij de aanbevelingen
in het rapport van het OM.Het verzoek om de uitvoeringstoets in verband met de zorgpasfraude is
het directe gevolg geweest van een aantal zeer concrete signalen die door
ZN ambtelijk in september 2002 zijn afgegeven. Die signalen hebben geleid
tot ambtelijk overleg met ZN en het College voor zorgverzekeringen over de
voorbereiding van een wetsvoorstel over de invoering van een legitimatieplicht
bij het inroepen van zorg door ziekenfondsverzekerden. Voor het overige verwijs
ik naar het standpunt op de frauderisico-analyse.21. VVDHoe gaat u de aanbevelingen tot aanpassing van de regels
uit het rapport Verzekerdenadministratie, externe integratie van het declaratieverkeer
en Zittend Ziekenvervoer uitvoeren?De aanbevelingen uit het rapport over de «Verzekerdenadministratie
van ziekenfondsen» hebben ertoe geleid dat een gewijzigde regeling voor
de controle op de verzekeringsgerechtigheid is vastgesteld. Andere aanbevelingen
hadden betrekking op de ziekenfondsen en het college zelf. De aanbevelingen
uit het rapport «Zittend ziekenvervoer» hebben geleid tot voornemen
tot wijziging van de regeling. Dit is voor een uitvoeringstoets aan het CVZ
voorgelegd. Op dit moment vinden voorbereidingen plaats voor een besluit hierover.
De aanbevelingen uit het rapport «Externe integratie declaratieverkeer»
zijn in belangrijke mate gericht op de veldpartijen om het declaratieproces
doelmatiger te organiseren. Voor een deel is dit in lijn met de aanbevelingen
van de Commissie Terugdringing administratieve lasten. Een daarin opgenomen
voorstel om via elektronisch berichtenverkeer het declaratieproces inzichtelijk
te maken en fouten hierin te reduceren wordt in dat kader opgepakt. De rapporten
die in 2001 zijn uitgebracht, zijn bij mijn brief van 7 november 2002
over het functioneren van zelfstandige bestuursorganen aan de
hand van de verslagen van werkzaamheden op het onderdeel CTZ aan uw Kamer
toegezonden.22. VVDKunt u verklaren waarom uw ministerie het rapport «De
intentie tot preventie», waarin wordt gesteld dat van systematische
en gestructureerde aanpak op het gebied van fraudepreventie nog lang niet
altijd sprake is, pas een half jaar nadat het door het CTG aan uw ministerie
is aangeboden naar de Kamer is doorgestuurd? Waarom is het rapport niet veel
eerder, en voorzien van een plan van aanpak, naar de Kamer gestuurd?Gebruikelijk is de Kamer over onderzoeken van de FIOD-ECD te informeren
door middel van het jaarverslag van het CTG, dat ten opzichte van de FIOD-ECD
bij beleid- en toezichtonderzoek als opdrachtgever fungeert. Zie daarover
§ 2.1 van bijlage A van de brief van 25 februari 2003. Ik wens
mij aan die procedure te houden en zie ook met betrekking tot onderhavig rapport
geen reden tot verandering. De bevindingen uit het rapport moeten immers geplaatst
worden in het kader van lopende activiteiten bij verzekeraars en ziektekostenverzekeraars
met betrekking tot tegengaan van fraude. Het rapport bevat een momentopname
die processen schetst die leiden tot verbetering. Ik verwijs u kortheidshalve
nog eens naar § 4 Conclusies van dat rapport. Gezien de opgaande
lijn inzake de aandacht en inspanningen van verzekeraars met betrekking tot
het tegengaan van fraude en het feit dat deze ontwikkeling door verzekeraars
zelf wordt gedragen, was er geen reden tot het treffen van een separaat plan
van aanpak mijnerzijds.23. VVDWat is uw oordeel over de conclusie in het rapport
«De intentie tot preventie» dat van systematische en gestructureerde
aanpak op het gebied van fraudepreventie nog lang niet altijd sprake is, terwijl
het CVZ al in 1998 en wederom in 1999 heeft aangedrongen op een samenhangend
misbruikbeleid door de uitvoeringsorganen? Deelt u de mening dat een samenhangend
misbruikbeleid van het grootste belang is bij het voorkomen van fraude? Waarom
heeft uw ministerie als eindverantwoordelijke voor de integriteit van de zorgsector
zich hier niet veel intensiever voor ingezet?Een samenhangend misbruikbeleid is van het grootste belang voor het voorkomen
van fraude. Dat belang onderkennen ook de uitvoeringsorganen. In de uitvoering
van de verzekering nemen zij dan ook bij voortduring maatregelen ter voorkoming
van fraude. In de bestuurlijke verhoudingen die het huidige systeem van de
sociale verzekering kenmerken neemt het CVZ een belangrijke plaats in als
het gaat om het aansturen van de zorgverzekeraars. Het feit dat het CVZ zowel
in 1998 als in 1999 maar ook daarna nadrukkelijk bij de uitvoeringsorganen
heeft aangedrongen op een samenhangend misbruikbeleid is juist een uiting
van voortdurende aandacht van het onder mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid
opererende CVZ. Overigens ben ik het eens met de conclusie dat het altijd
nog beter kan, wat ook de strekking is van de conclusie in het rapport «De
intentie tot preventie». Met de recente onderzoeken is daarvoor een
nieuwe aanzet gegeven.24. VVDHoe beoordeelt u deze conclusie in relatie tot het
feit dat ZN al in 1999 een fraudeplatform heeft opgericht om verzekeraars
handvatten te reiken voor fraudebestrijding door geautomatiseerde frauderegistratie
op landelijk niveau en het feit dat er een stuurgroep bestrijding fraude en
financieel-economische criminaliteit is. Als vier jaar na de instelling van
een fraudeplatform en de stuurgroep een dergelijke conclusie
wordt getrokken, wat zegt dit dan naar uw mening over de inzet van de zorgverzekeraars
als het gaat om fraudebestrijding en om de effectiviteit van het werk van
de stuurgroep fraude?Deze conclusie leidt tot het oordeel dat een samenhangende aanpak moet
groeien en dus ook tijd vergt. ZN werkt daar, blijkens de brief van 20 maart
2003 die ik ook aan de Kamer heb gezonden, aan. Ook de verzekeraars worden
zich er in toenemende mate van bewust dat een gerichte aanpak noodzakelijk
is. De ontwikkelingen die ZN schetst, te weten de toename van het aantal fraudecoördinatoren
bij zorgverzekeraars, de opname van het Protocol Fraudebestrijding in de Gedragscode
voor de Zorgverzekeraar, duiden op het toegenomen fraudebewustzijn bij verzekeraars.
En dus ook op de toegenomen inzet op dit terrein. De conclusie in het rapport
«De intentie tot preventie» onderschrijft dat.25. VVDWat is de stand van zaken met betrekking tot de bevindingen
van het kostenonderzoek naar de zelfstandige behandelcentra (ZBC's), zoals
vermeld in het verslag van werkzaamheden van het CTG over 2001, die het CTG
in haar begeleidende brief aan u kwalificeerde als «ernstig»?
Hebben zich nieuwe gevallen van overtredingen van de WTG door ZBC's voorgedaan?
Zo ja, om hoeveel gevallen gaat het? Wat is de financiële omvang van
deze fraudegevallen?In mijn brief van 18 maart 2003 (vws0300350) heb ik u bericht geen aanleiding
te zien voor het houden van een kostenonderzoek bij zelfstandige behandelcentra.
Bij brief van 31 maart heb ik u mijn beleidsstandpunt inzake zbc's gezonden
(Kamerstukken II, 2002–2003, 28 600 XVI, nr. 118). De Werkgroep
Declaraties van ZN heeft een steekproef naar de kwaliteit van de facturering
door zbc's gehouden. ZN heeft in februari 2003 op basis van de steekproef
de ECD gevraagd nader onderzoek in te stellen naar het declaratiegedrag van
een zestal zbc's. De FIOD-ECD beschouwt het verzoek als een aangifte. Over
de omvang van de onregelmatigheden bestaat eerst zekerheid als het bewijs
daarvan is geleverd en onherroepelijk is vastgesteld door de rechter. Derhalve
onthoud ik mij van uitspraken over de omvang van onregelmatigheden.27. VVDWaarom is het OM-rapport, dat op 26 april 2001 verspreid
werd onder de betrokken directies van uw ministerie, niet aan uw ambtsvoorgangers
in 2001 en 2002, noch aan u zelf en de SG ter kennis gebracht? Wat is uw mening
hierover?Het rapport «Zorg om zorgfraude» is binnen mijn departement
verspreid onder medewerkers die zich bezig houden met informatievoorziening,
transparantie, administratie, toezicht en fraudebestrijding. Het rapport bevat
suggesties voor te treffen maatregelen. Die maatregelen sloten aan bij de
activiteiten waarmee die medewerkers bezig waren of waar zij bij betrokken
waren. Met mijn ambtgenoot van Justitie, zie zijn brief van 17 februari
2003, ben ik – kortheidshalve – van mening dat het rapport voornamelijk
is bedoeld om in overleg met de sector te komen tot een analyse van mogelijke
zwakke plekken en samen te werken aan verbeteringen in het fraudebeheersingsproces.Destijds is er kennelijk voor gekozen de bewindspersonen niet separaat
over het rapport van het OM te infomeren. Gelet op de inhoud van het rapport
en het gegeven dat dit geen nieuwe feiten bevatte, zie ik deze afweging niet
als een belangrijke omissie in de informatievoorziening. 28. VVDKunt u toelichten wat de wijziging van de Wtg inhoudt
met betrekking tot declaratievoorschriften, de wijze waarop zorgaanbieders
de patiënt moeten voorlichten en stroomlijning van het declaratieverkeer?
Wilt u daarbij aangeven in hoeverre dit concreet bijdraagt aan fraudebestrijding?De voorstellen beogen de transparantie inzake de geleverde prestatie en
de daarvoor te betalen prijs te vergroten. Dat heeft een preventieve werking
inzake het correct declareren en vergroot de mogelijkheden van controle achteraf.
Verder verwijs ik u naar het te gelegener tijd door u te ontvangen wetsvoorstel.30. VVDWaarom heeft het ministerie van VWS pas in december
2002 gevraagd de beschikking te krijgen over het ZN-onderzoeksrapport «Reden
tot Zorg»? Waarom heeft het ministerie niet eerder en harder aangedrongen
op inzage in het rapport? Waarom heeft VWS hier niet direct na het lezen van
het OM-rapport «Zorg om Zorgfraude» (dat al meer dan een half
jaar daarvoor verspreid was onder de betrokken VWS-directies) om gevraagd,
aangezien daarin verwezen werd naar het ZN-rapport «Zorg om Zorgfraude»?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 20 van de VVD.33. SPAangegeven wordt dat er volstrekte onduidelijkheid
ontbreekt over de reikwijdte van het door de heer Wilders gehanteerde begrip
zorgfraude. Wat is de reikwijdte die volgens VWS aan het begrip zorgfraude
gegeven moet worden?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.34. SPIs de minister nu wel van mening dat het thema zorgfraude –
zowel voor hem als voor zijn ambtsvoorganger Bomhoff – onderdeel had
moeten uit maken van het overdrachtsdossier? Zal dit thema in de toekomst
wel tot het overdrachtsdossier behoren?Op dat moment was er geen aanleiding om aan het thema zorgfraude in het
overdrachtsdossier bijzondere aandacht te besteden. Gezien de huidige stand
van discussie zal zorgfraude wel onderdeel uitmaken van het overdrachtsdossier.35. SPHet voornemen is om in de toekomst meer alert te zijn
en werkwijzen en informatievoorziening aan u zelf te verbeteren. Hoe ziet
dit er concreet uit, en betekent dit ook dat de informatievoorziening aan
de vaste Kamercommissie Volksgezondheid verbeterd zal worden?Ik verwijs naar de beantwoording van vraag 18 van de VVD-fractie en naar
het standpunt op de frauderisico-analyse.37. GLHoe is het te verklaren dat het zorgfraudedossier geen
onderdeel uitmaakte van het overdrachtsdossier dat uw ambtsvoorganger heeft
ontvangen? Wie is daarvoor politiek verantwoordelijk? Wat is uw oordeel over
het ontbreken van dit dossier?Zie het antwoord op vraag 34 van de SP. 38. GLOp welke wijze is gegarandeerd dat informatieverstrekking
aan u zal verbeteren? Op welke wijze zullen de werkwijzen worden verbeterd?Zie het antwoord op vraag 18 van de VVD-fractie.39. GLKan een overzicht worden gegeven van de bijeenkomsten
waarin daadwerkelijk overleg is geweest tussen het ministerie van VWS en anderen
over het rapport van het OM en dat van ZN over fraude in de zorg? Wat was
de concrete uitkomst van deze overleggen, en welke stappen zijn daar als gevolg
van (niet) gezet? Waarom is de Kamer hierover niet expliciet geïnformeerd?Er is geen ander gesprek over het rapport «Zorg om zorgfraude»
respectievelijk het rapport «Reden tot zorg» geweest dan het gesprek
waarover ik u in paragraaf 3 van Bijlage A respectievelijk paragraaf 4.1.2
van mijn brief van 25 februari 2003 heb bericht.40. GLWat is uw oordeel over de vaststelling van uw SG in
de brief van 8 januari 2001 (de facto 2002) dat het niet nodig was een
vertegenwoordiger van het ministerie van VWS in de stuurgroep te plaatsen?
Hoe is dat te rijmen met het feit dat al langer op ambtelijk niveau kennisgenomen
was van het rapport van het OM «Zorg om zorgfraude»?Zoals ik in Bijlage A bij de brief van 25 februari 2003 heb aangegeven,
werd het bestaan van het rapport van het OM pas op 21 maart 2002 bij
mijn ministerie bekend. De stelling dat al langer, dus vóór
de door de SG ondertekende brief van 8 januari 2002, kennis was genomen
van het rapport van het OM is dus onjuist.41. GLHoe is het te verklaren dat ZN het rapport «Reden
tot zorg» niet openbaar heeft willen maken; ook niet aan uw ministerie?
Wat is uw oordeel hierover? Hoe beoordeelt u dit in het licht van uw eindverantwoordelijkheid?ZN heeft in haar brief van 20 maart 2003 (Bijlage bij Kamerstuk 28 828,
nr. 1, p. 2.) aangegeven dat het rapport tracht een aantal kwetsbaarheden
in beeld te brengen in de declaratiesystemen van de zorgverzekeraars binnen
het huidige zorgstelsel en dat het suggesties aanlevert ter reductie van die
kwetsbaarheden. ZN geeft vervolgens aan: «Het spreekt vanzelf dat zorgverzekeraars
geen behoefte hadden dergelijke kwetsbaarheden aan de grote klok te hangen.
Wij zijn dan ook zeer prudent met het rapport omgegaan. Gevreesd werd bovendien
dat door de media de focus gericht zou worden op de kwantitatieve aspecten
van de vermeende fraude, terwijl het desbetreffende rapport daarover geen
uitspraken doet.»Het al dan niet openbaar maken van een eigen onderzoek behoort naar mijn
mening tot de eigen verantwoordelijkheid van ZN. Ik heb hierover in het kamerdebat
van 5 februari 2003 al eerder gezegd dat ik de aarzeling van ZN om het rapport
openbaar te maken wel begrijp.45. CUAcht u de informatievoorziening aan de Kamer via jaarverslagen
van het CTG een adequate vorm? Zo nee, hoe bent u voornemens deze in het vervolg
vorm te geven?De gekozen wijze zorgt ervoor dat de informatievoorziening in de juiste
context wordt geplaatst. Over deze wijze van informatievoorziening is de Tweede Kamer herhaaldelijk
geïnformeerd. Zie § 2.1 van bijlage A bij de brief van 25 februari
2003. De Kamer heeft daartegen geen bezwaren geuit. Ook ik zie derhalve geen
reden die te wijzigen.46. CUWas het werkoverleg met het CVZ op 29 januari 2003
de eerste keer dat het thema fraudebestrijding met verzekeringspassen en de
uitvoeringstoets over wettelijke maatregelen daartoe is geagendeerd? Zo ja,
was hiervoor niet al eerder aanleiding, gelet op de algemeen bekende fraude
met verzekeringspassen?Het overleg die dag van VWS-ambtenaren met het secretariaat van CVZ was
de datum waarop de voorbereiding van een uitvoeringstoets over wettelijke
maatregelen ter bestrijding van fraude met verzekeringspassen werd meegedeeld
en besproken. Dit onderwerp heeft VWS opgepakt nadat ambtelijk vernomen was
over fraude met verzekeringspassen. Het betrof de concrete aankondiging van
een wetsvoorstel dat in voorbereiding was en de vraag om een uitvoeringstoets
over deze materie. In de loop der jaren is het begrip fraude met verzekeringspassen
als zodanig meermalen aan de orde geweest.Zo is eind 1992 naar aanleiding van een signaal van de toenmalige wethouder
voor de Maatschappelijke en Gezondheidszorg van de gemeente Amsterdam in ambtelijk
werkoverleg met de toenmalige Ziekenfondsraad (ZFR) misbruik van de ziekenfondskaart
aan de orde geweest. Uit de brief van de ZFR van 4 mei 1993 (kenmerk
VERZ/13105/93) bleek na onderzoek dat slechts in incidentele gevallen misbruik
van ziekenfondskaarten aan het licht was gekomen. Naar aanleiding van de toen
beschikbare resultaten zag de ZFR op dat moment geen aanleiding tot het treffen
van maatregelen. De ZFR heeft aangegeven wel aan de hand van definitieve resultaten
van nader onderzoek van ZAO Zorgverzekeringen te bezien of die resultaten
aanleiding zouden geven tot een breder door de raad gecoördineerd onderzoek
bij meer ziekenfondsen. De uitkomst van dat nader onderzoek en het rapport
van ZAO over onverzekerdenproblematiek in Amsterdam is de toenmalig minister
van VWS meegedeeld bij brief van 6 september 1994 (Verz/28668/94). De
ZFR gaf daarbij aan dat uit het aanvullend onderzoek geen indicaties naar
voren waren gekomen die aanleiding gaven tot het treffen van directe maatregelen
op het terrein van fraudebestrijding. Reden hiervoor was dat op grond van
de resultaten van de onderzoekingen in het rapport de ZFR onder meer concludeerde
dat meer dan incidenteel misbruik van ziekenfondsenkaarten niet was aangetoond.47. SGPIn de bijlage bij de brief geeft de minister een uitgebreid
overzicht van alle overleggen die er zijn gevoerd met de verschillende instanties.
Deze fractie krijgt de indruk dat er wel allerlei initiatieven zijn ontplooid,
maar dat er geen goede coördinatie van de aanpak van zorgfraude is geweest.
Het lijkt erop dat er bij de aanpak van fraude langs elkaar heen is gewerkt.
Is deze indruk juist? Waarom is er niet voor gekozen om regelmatig overleg
te hebben met de betrokken ministeries, de toezichtorganen en de verzekeraars?Uit het overzicht mag niet de conclusie worden getrokken dat er geen regelmatig
overleg was en dat langs elkaar heen werd gewerkt. Regelmatig vond en vindt
bijvoorbeeld overleg plaats tussen verzekeraars en het Openbaar ministerie,
tussen FIOD-ECD en verzekeraars, tussen VWS, FIOD-ECD en het CTG. Periodiek
vindt ook overleg plaats tussen het CTG en het ministerie van VWS en tussen
het CTZ en het ministerie van VWS. Een geregeld overleg tussen alle betrokken
organisaties en instellingen bestaat echter inderdaad niet. Ik
zal met de betrokken organisaties bespreken of een dergelijk overleg toegevoegde
waarde kan hebben.50. SGPUit de briefwisseling tussen de beide ministeries blijkt
dat er door Justitie sterk op is aangedrongen dat VWS ook in 2002 deel zou
nemen aan het interdepartementaal overleg. Waarom heeft VWS er toch uitdrukkelijk
voor gekozen om niet deel te nemen aan het overleg, terwijl VWS wel zicht
wilde houden op het onderzoek dat Justitie uit zou gaan voeren? Waarom is
er niet inhoudelijk ingegaan op de door Justitie aangedragen argumenten om
toch deel te nemen?Zoals ik eerder gesteld heb was de beslissing om niet meer deel te nemen
aan de Stuurgroep Bestrijding Fraude en Financieel Economische Criminaliteit
een beoordelingsfout die ik, met de wetenschap van nu, als niet adequaat taxeer.Op dat moment echter was de taxatie dat deelname aan de Stuurgroep geen
directe meerwaarde had. Ook het OM had immers geen nadere informatie over
fraude in de zorg verstrekt. Dat betekende overigens niet dat er reden was
om niet deel te nemen aan het onderzoek van Justitie. Een onderzoek kan immers
tot nieuwe informatie en nieuwe inzichten leiden. Om die reden is daarom ook
aan Justitie verzocht contact op te nemen met de toenmalig DG Gezondheidszorg,
en is aangegeven dat deelname aan de Stuurgroep heroverwogen zou worden indien
de uitkomsten van het onderzoek daartoe aanleiding zouden geven. Inhoudelijk
ingaan op de argumenten van Justitie was tot dat moment overigens niet mogelijk
omdat, zoals gezegd, het OM geen informatie verstrekte behalve de mededeling
dat het over signalen van fraude in de zorg beschikte.51. SGPWelk tijdpad wordt gehanteerd om te komen tot een adequate
bestrijding van de fraude?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het standpunt op de frauderisico-analyse.Rapport Frauderisico-analyse Universiteit Twente1. CDA«Er ontstaat voor verzekeraars de mogelijkheid
om bepaalde kosten (beheerskosten bijv. van het domein van de private verzekeringen
over te hevelen naar de publieke verzekeringen». Volgens dit rapport
lijkt dit risico beperkt, waarbij verwezen wordt naar het CTZ-rapport 3.6.
Maar blijkens dit rapport vindt er voornamelijk controle plaats door de externe
accountant, zonder specifieke richtlijnen op dit punt. CVZ ontwikkelt op dit
moment voorschriften voor de toerekening van beheerskosten. Is misschien eerder
uit onderzoek duidelijk geworden dat de scheiding tussen publiek en privaat
onvoldoende wordt nageleefd? (blz. 27 en 29)Het risico dat een verzekeraar kosten toerekent aan de publieke verzekering
die gemaakt zijn voor een private activiteit, is aanwezig, maar dit risico
wordt voldoende beheerst. Het ziekenfonds, ook als dat onderdeel uitmaakt
van een concern of samenwerkingsverband, moet zich volledig verantwoorden.
Daarbij maakt het ziekenfonds gebruik van verklaringen van een extern accountant.
Deze controleert aan de hand van richtlijnen. Het CTZ reviewt bij zijn beoordeling
van de verantwoordingsdocumenten van een ziekenfonds de werkzaamheden van
de extern accountant. Voor de toerekening van beheerskosten bestaan voorschriften.
Op basis van een thematisch onderzoek naar de doorberekening van beheerskosten heeft het CTZ aanbevolen de voorschriften voor deze doorberekening
te actualiseren. Het gaat daarbij ondermeer om de voorwaarden waaraan een
doorberekeningsmethodiek van een ziekenfonds moet voldoen. De juiste toerekening
van beheerskosten van een ziekenfonds wordt jaarlijks beoordeeld. Bij dergelijke
onderzoeken kan een foutieve toerekening blijken en in dat geval corrigeert
het CTZ deze. Er is echter op basis van dit soort onderzoeken en het eerder
genoemde thematisch onderzoek niet de conclusie te trekken dat ziekenfondsen
private activiteiten stelselmatig bekostigen ten laste van publieke middelen
door het onvoldoende naleven van de voorschriften voor de scheiding tussen
publiek en privaat.4. CDAHet tarievensysteem laat de vrije beroepsbeoefenaren
in beginsel meer ruimte tot fraude. Gesteld wordt, dat dit bij sommige groepen
groter is dan bij instellingen. Nagelaten wordt om bij de diverse groepen
ook een risicoanalyse te geven in welke mate fraude kan voorkomen zolang materiële
controles onvoldoende worden uitgevoerd. Kan een nadere toelichting, alsmede
een inschatting worden gegeven van de potentieel aanwezige omvang van fraude?
(blz. 45 e.v.)Volgens het deelrapport van het CTZ, dat ik meezond met de frauderisico-analyse
gezondheidszorg van de Universiteit Twente, kan de totale omvang van de kosten
van vrije beroepsbeoefenaren die niet onder een specifieke bekostigingssystematiek
vallen, gesteld worden op een bedrag van euro 4475 miljoen. Daarvan betreft
euro 4014 miljoen volgens het CTZ het bedrag dat bijzondere aandacht behoeft
(deelrapport Risico op misbruik in Ziekenfondswet en AWBZ, pag. 28). Dit bedrag
betreft natuurlijk niet de potentiële omvang van fraude onder vrije beroepsbeoefenaren,
maar het totale bedrag waarbinnen zich de fraude zou kunnen voordoen.5. CDAEr worden veel onregelmatigheden geconstateerd in de
declaraties van ZBC's. Het CTG is gevraagd een kostenonderzoek te starten.
In welke mate en omvang vonden deze onregelmatigheden plaats? (blz. 47)In mijn brief van 18 maart 2003 (vws0300350) heb ik u bericht geen aanleiding
te zien voor het houden van een kostenonderzoek bij zelfstandige behandelcentra.
Bij brief van 31 maart heb ik u mijn beleidsstandpunt inzake zbc's gezonden
(Kamerstukken II, 2002–2003, 28 600 XVI, nr. 118). De Werkgroep
Declaraties van Zorgverzekeraars Nederland heeft een steekproef naar de kwaliteit
van de facturering door zbc's gehouden. ZN heeft in februari 2003 op basis
van de steekproef de ECD gevraagd nader onderzoek in te stellen naar het declaratiegedrag
van een zestal zbc's. De FIOD-ECD beschouwt het verzoek als een aangifte.
Over de omvang van de onregelmatigheden bestaat eerst zekerheid totdat het
bewijs is geleverd en onherroepelijk is vastgesteld door de rechter. Derhalve
onthoud ik mij van uitspraken over de omvang.6. CDADe invoering van een nieuw tarievensysteem d.m.v. DBC's
lijkt de mogelijkheden van reductie van fraude te verzwakken. Welke maatregelen
dienen te worden genomen om dit te voorkomen? (blz. 56)In het DBC-project zijn risico's onderkend en maatregelen in ontwikkeling
om een betrouwbare vastlegging te garanderen. De maatregelen hebben betrekking
op een duidelijke DBC-productstructuur, een juiste primaire registratie aan
de bron door of onder verantwoordelijkheid van de medisch specialist, interne
en externe controle op de DBC-registratie, een juiste facturering naar de
verzekeraar en controle door de verzekeraar. 7. PvdAWaarom kan geen inzicht worden gegeven in de omvang
van de fraude in de zorg?In het eindrapport geeft prof. Van der Veen inzicht in de frauderisico's.
Voor het overige verwijs ik naar het standpunt op de frauderisico-analyse.8. PvdAHoe kan het dat wel kan worden aangegeven dat de fraude
meevalt terwijl er geen gegevens beschikbaar zijn over de precieze omvang?
Is deze conclusie niet te voorbarig? Zo nee, waarom niet?Op zich kan deze conclusie worden getrokken op grond van de rapporten
van frauderisico-analyse. In die rapporten zijn de mogelijkheden beschreven
wanneer fraude kan plaatsvinden. Door aan te geven op welke plaatsen de uitvoering
van het systeem niet of minder kwetsbaar is voor fraude, ontstaat ook een
inperking welk deel van de totale zorguitgaven gevoelig is voor fraude. In
die zin is er niet een hard bewijs over de omvang van de fraude maar wel een
duidelijke indicatie over het gebied waarin fraude kàn vóórkomen.
Zonder uitputtend te willen zijn noem ik bij wijze van voorbeeld het naturakarakter
van de publieke zorgverzekeringen: als de patiënt geen declaratie indient,
kan hij daar ook geen fraude mee plegen. In het rapport zijn verschillende
van deze systemen de revue gepasseerd. Voor een meer gedetailleerd overzicht
per verstrekking verwijs ik naar het rapport van het CTZ (paragraaf 3.4.2).
Uit een daar gepresenteerde tabel komt duidelijk het verschil naar voren tussen
het totaal van kosten van een verstrekking en de kosten die onder een bepaalde
vorm van beheersing vallen waardoor de mogelijkheid van fraude kleiner wordt.
Het is langs deze lijnen dat de onderzoekers tot de genoemde conclusie komen.9. PvdAWelk materiaal ontbreekt er om de omvang van de fraude
te kunnen vaststellen?Naar de omvang van fraude is geen onderzoek verricht. Op dit moment is
er geen materiaal om de omvang van fraude vast te stellen.10. PvdAWaarop baseert het CTZ de conclusie dat fraude met
buitenlandse declaraties aanmerkelijk lager is dan in eerdere rapportages?Het CTZ kijkt naar het totale bedrag dat met zorg in het buitenland gemoeid
is. Dat is in de orde van grootte van € 110 miljoen. Een misbruik
van € 200 miljoen, zoals aangegeven in het CMC-rapport, is meer
dan het totale bedrag en dus onmogelijk.11. PvdAWaarop baseert het CTZ zijn conclusie dat een deel
van de fraude in de zorg niet onder de noemer zelfverrijking valt? Wat is
volgens u het verschil tussen zelfverrijking en fraude?In de voor de risico-analyse gehanteerde definitie van misbruik is een
element van «zelfverrijking» opgenomen. Zelfverrijking valt dus
in de door het CTZ gehanteerde definitie binnen fraude. Er is dus geen verschil.12. PvdAKunt u een toelichting geven op de volgende zin «Sommige
vormen van fraude leiden ertoe dat men (zorgaanbieders, zorgverzekeraars)
elkaar benadeelt, zonder dat sprake hoeft te zijn van een collectief
nadeel»? (blz. 3)Tot aan de introductie van het Actieplan Zorg Verzekerd (TK 2000–2001,
27 488, nr. 1) in november 2000 werd voor iedere sector in de zorg een
plafond voor de uitgaven vastgesteld. Indien dat plafond in een jaar overschreden
werd, werd door middel van tariefkortingen – van de tarieven waarmee
instellingsbudgetten werden vastgesteld – de (sector)overschrijding
ongedaan gemaakt. Mochten instellingen er in die periode in geslaagd zijn
om het eigen budget hoger te laten vaststellen dan op grond van de WTG gerechtvaardigd
was, dan zou dit zijn doorwerking gehad hebben in een stijging van het sectorbudget.
Zoals gezegd, werden dit soort overschrijdingen ongedaan gemaakt door (generieke)
tariefsverlagingen. Hierdoor zou dan dus een verschuiving van middelen tussen
de instellingen plaatsgevonden hebben, zonder dat de collectieve uitgaven
stegen.Van groot belang hierbij is het feit dat de instellingsbudgetten vastgesteld
werden op basis van vaste parameterbedragen, in overleg met de verzekeraars,
en na toetsing door het CTG. Door dit gesloten systeem waren er, afgezien
van de zogenoemde «grijze productieafspraken» (zie Van der Veen
blz. 35), geen mogelijkheden voor instellingen om de budgetten ten onrechte
te hoog te laten vaststellen. Dit wordt overigens door het rapport van Van
der Veen bevestigd.13. PvdAWanneer is er sprake van elkaar benadelen en collectief
nadeel? Hoe beoordeelt u deze uitspraak aangezien het hier om premiemiddelen
gaat?De instellingbudgettering die op een aantal zorgvormen van toepassing
is, zorgt ervoor dat de risico's op misbruik erg klein zijn. Het budget van
een instelling is niet gekoppeld aan het budget van een andere instelling.
Dus als een instelling een hoger budget krijgt, dan heeft dat geen directe
gevolgen, positief of negatief, voor een andere instelling.Door aanlevering van onjuiste gegevens zou een instelling zichzelf wel
een hoger budget kunnen verwerven. Als we met elkaar spelregels hebben afgesproken,
moet een ieder zich daaraan houden om tot een goede verdeling van de financiële
middelen te komen. De handelwijze kan ertoe leiden dat in de ene regio meer
zorg beschikbaar is dan in een andere of dat de ene zorgvorm ruimer beschikbaar
is dan een andere. Dit kan ook worden uitgedrukt door te stellen dat de ene
instelling de ander benadeelt en zelf mooi weer speelt. Met het grotere budget
wordt echter wel zorg geleverd. Het gaat dus niet om het onttrekken van premiemiddelen
aan de zorg. Overigens is in het rapport aangegeven dat de mogelijkheid bestaat
dat een instelling dergelijke onjuiste informatie verstrekt, niet dat het
gebeurt.Als de verhoging van een budget door een instelling vervolgens zou leiden
tot overschrijdingen van beschikbare kaders, dan zou dit tot maatregelen kunnen
leiden om binnen zo'n kader te blijven. Verzekeraars zouden afspraken kunnen
maken die leiden tot een lager budget van één of meer instellingen.
Ook de overheid zou maatregelen kunnen nemen, waardoor dan (een groep van)
instellingen minder budgettaire ruimte krijgen.14. PvdAIn het rapport wordt gewaarschuwd voor de fraudegevoeligheid
van de voorgenomen modernisering van de AWBZ en de invoering van een nieuw
tarievensysteem van DBC's. Kunt u precies aangeven waar die fraudegevoeligheid
precies zit? In het rapport frauderisico-analyse Universiteit Twente wordt geconstateerd
dat de mogelijkheden tot frauderen in de zorg onder andere afhankelijk zijn
van het aantal transacties dat plaatsvindt. Vanuit dat perspectief is gesteld
dat met de modernisering van de AWBZ het aantal transacties groter zal worden.In het kader van de modernisering AWBZ zijn de aanspraken omschreven in
functies, zoals verpleging, verzorging en begeleiding (i.p.v. verpleeghuiszorg
en thuiszorg). Dit is een vraaggerichte benadering waardoor er mogelijk meer
transacties ontstaan. De cliënt kan in de gemoderniseerde AWBZ er bijvoorbeeld
voor kiezen de verzorging door de thuiszorg te laten leveren en de begeleiding
door het verzorgingshuis in de buurt (in plaats van de zorg af te nemen bij
één zorgaanbieder). De functiegerichte bekostiging van de AWBZ
zorg zal vanaf 1-1-2004 worden ingevoerd.Tevens kunnen cliënten in een gemoderniseerde AWBZ kiezen voor een
persoonsgebonden budget of zorg in natura. Bij een PGB is er een directe relatie
tussen het zorgkantoor en de cliënt. De vaststelling van het budget en
de afrekening en verantwoording vindt op cliëntniveau plaats. Voor de
zorg in natura blijft de relatie tussen het zorgkantoor en de zorgaanbieder
dominant als het gaat om het contracteren van zorg.In de gemoderniseerde AWBZ zal veel meer dan in het huidige systeem de
informatie op cliëntniveau over de geïndiceerde en geleverde zorg
beschikbaar komen.We onderschrijven de aanbeveling in de fraude-analyse Universiteit Twente
om moderniseringsplannen nauwkeurig op hun mogelijke gevolgen te analyseren.Voor de invoering van DBC's, verwijs ik naar het antwoord op vraag 6 van
het CDA.15. PvdAKunt u precies aangeven bij welke beroepsgroepen in
de zorg fraudemogelijkheden zich voordoen en in welke mate?Volgens de onderzoekers hangt de (on)mogelijkheid tot fraude sterk samen
met enerzijds de zorg in natura – waardoor een groot deel van de zorg
is gevrijwaard van fraude door verzekerden – en anderzijds door het
bekostigingsysteem. De onderzoekers komen op grond van de deelrapporten en
hun analyse tot een aantal kwetsbare plekken in de zorg. Zij wijzen onder
meer op het frauderisico bij vrijgevestigde beroepsbeoefenaren als tandartsen,
paramedici, bij het ziekenvervoer (met uitzondering van het ambulancevervoer)
en bij farmaceutische hulp. Het gaat om vrijgevestigde ondernemers met een
individuele verantwoordelijkheid die voor hun inkomen afhankelijk zijn van
de te declareren prestaties. Bij die aanbieders ligt nu eenmaal een groter
risico dan bij aanbieders die werken op basis van een abonnementsysteem (huisartsen)
en instellingen die in beginsel of voor een groot deel gebudgetteerd zijn.16. PvdAUit onderzoek van de FIOD/ECD naar ZBC's is gebleken
dat er vaak zonder vergunning wordt gewerkt, en dat er veel onregelmatigheden
in de declaraties van ZBC's zitten en te hoge tarieven (niet WTG-tarieven)
worden gedeclareerd? Bent u hiervan op de hoogte geweest? Zo ja, sinds wanneer?
Wat is de omvang hiervan bij privé-klinieken en ZBC's? Bent u bereid,
in geval de omvang niet kan worden aangegeven, specifiek een onderzoek hiernaar
te doen?Het onderzoek van de Belastingdienst/FIOD-ECD, waaruit blijkt dat er door
zelfstandige behandelcentra zonder vergunning werd gewerkt, dateert uit september
2001. Dat meerdere centra op dat moment zonder vergunning werkten vindt zijn
oorsprong in het feit dat de «regeling zelfstandige behandelcentra»
kort daarvoor in werking was getreden. Veel vergunningen voor deze centra
waren daardoor nog niet rond, terwijl de klinieken al operationeel waren in
de tijd voordat er sprake was van een vergunningsregeling voor behandelcentra.
In overleg met het CTG, de Belastingdienst/FIOD-ECD en het Openbaar ministerie
is destijds besloten geen vervolg te geven aan de bevindingen uit het onderzoek,
omdat de regeling voor zelfstandige behandelcentra net in werking was getreden.Uit recent onderzoek (februari 2003) van ZN naar het declaratiegedrag
van zelfstandige behandelcentra blijkt niet dat er momenteel door behandelcentra
zonder vergunning wordt gewerkt. Zaken met onregelmatigheden in behandelcentra
die door het onderzoek van ZN aan het licht zijn gekomen, zijn aan de ECD
overgedragen.17. PvdAWaarom hebt u geen gevolgen verbonden aan het onderzoek
van de FIOD/ECD?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 16 van de PvdA.18. PvdABent u alsnog bereid een onderzoek te doen naar de
precieze omvang van de fraude in de zorg? Zo nee, waarom niet?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het standpunt op de frauderisico-analyse.19. VVDWaarom is in het onderzoek gekozen voor een wel zeer
«enge» definitie van het begrip fraude? Is het niet logisch dat
dan ook de mogelijkheden tot fraude alsmede het fraude-risico kleiner zijn
dan op grond van eerdere onderzoeken mag worden verondersteld?In het onderzoek is anders dan verondersteld niet gekozen voor een enge
definitie van het begrip fraude. De mogelijkheden tot fraude en het frauderisico
worden niet kleiner door de hantering van de gehanteerde definitie maar, zoals
in het eindrapport is aangegeven, door de bestaande financiële en administratieve
processen en de beheersingsmaatregelen.20. VVDEen van de kritiekpunten op de rapporten van ZN en
OM was dat deze rapporten onvoldoende kwantitatief onderbouwd zouden zijn.
Waarom wordt in onderhavig onderzoek (nog) geen serieuze poging gewaagd om
wel een kwantitatieve inschatting te maken van de omvang van de zorgfraude?In het eindrapport wordt terecht aangegeven dat tijd voor een kwantitatief
onderzoek te beperkt was. Wel is in het rapport een serieuze benadering uitgevoerd
naar het frauderisico.21. VVDDeelt u de mening dat het onderzoek pas volledig is
op het moment dat het voorzien wordt van een adequate kwantitatieve onderbouwing?Het onderzoek had tot doel de uitvoering van een frauderisico-analyse
in de gezondheidszorg. Het bevat de gevraagde risicoanalyse. Het rapport is
dus ook zonder kwantitatieve onderbouwing volledig.22. VVDIs in onderliggend eindrapport, en zo ja op welke wijze,
rekening gehouden met eerdere rapporten van Zorgverzekeraars Nederland («Reden tot zorg») en het Openbaar ministerie («Zorg
om zorgfraude»)? Welke overlap bestaat er tussen de verschillende rapporten?De beide onderzoekers hebben het rapport van Zorgverzekeraars Nederland
en het Openbaar ministerie, zoals blijkt uit hun eindrapport, betrokken in
hun onderzoek. Ik verwijs daarvoor naar pagina 14, 15 en 16. In hun eindrapport
spreken zij een oordeel uit over de opzet van die rapporten en de gehanteerde
onderzoeksmethode. Zij constateren dat in beide rapporten geen sprake is van
een analyse van fraudemogelijkheden en frauderisico's vanuit de kenmerken
van het stelsel. Van overlap tussen de onderscheiden rapporten is geen sprake,
omdat de rapporten uitgaan van verschillende onderzoeksmethoden.24. VVDWorden mogelijkheden tot fraude en het frauderisico
slechts door financieel administratieve kaders bepaald? Welke kaders kunnen
nog meer worden onderscheiden? Zijn deze buiten beschouwing gelaten? Zo ja,
waarom?Om te analyseren waar zich in ons systeem van zorgverzekeringen en zorglevering
risico's op fraude voordoen is het een goede aanpak om te kijken naar de financieel
administratieve kaders die van toepassing zijn, teneinde de mogelijkheden
tot fraude vast te stellen. Andere kaders zoals de justitiële invalshoek,
moeten niet buiten beschouwing blijven, maar maatregelen in dat kader zijn
gerichter aan de orde als de mogelijkheden tot fraude zijn vastgesteld en
het risico op de fraudemogelijkheid is bepaald.25. VVDWat betekent de gekozen insteek voor de verantwoordelijkheid
van individuen (zorggebruikers/zorgverleners/verzekeraars)? Betekent de afhankelijkheid
van financieel administratieve kaders niet per definitie dat de overheid mogelijkheden
tot fraude («gelegenheid maakt de dief») en het frauderisico zelf
heeft geschapen?In de vraag lijkt een omkering te zitten van waar de wetgever respectievelijk
de overheid zorg voor heeft gedragen. Het vertrekpunt is de levering van zorg:
van diensten en middelen. Daaraan zijn kosten verbonden die door of ten behoeve
van de gebruiker moeten worden betaald. Op zich genomen kan met elke rekening
en elke betaling worden geknoeid. De rapporten laten zien dat het hanteren
van bepaalde administratieve systemen de mogelijkheden om te knoeien met rekeningen
en betalingen reduceert of zelfs uitsluit. Als een verzekerde geen declaratie
krijgt, kan hij er ook geen veranderingen in aanbrengen. De wetof regelgever
heeft in het verleden gekozen voor het hanteren van dergelijke administratieve
systemen om de kans dat niet goed met de premiemiddelen van de verzekering
voor de zorg zou worden omgegaan, te verkleinen. De actoren die fraude plegen,
zijn daarvoor zelf verantwoordelijk.26. VVDHoe wordt in onderhavig onderzoek rekening gehouden
met de individuele verantwoordelijkheid van actoren? Waarom vormt deze niet
ook vertrekpunt voor onderhavig onderzoek?Natuurlijk is ieder individu verantwoordelijk voor hetgeen hij of zij
doet. Die individuele verantwoordelijkheid is echter in dit kader van zorgverlening
en zorgverzekering alleen aan de orde als een regeling daar ruimte toe laat.
Het bepalen daarvan was nu juist de leidende gedachte bij de opzet van de
frauderisico analyses. 27. VVDWelke nieuwe zwakke plekken, anders dan de plekken
die in eerdere publicaties naar voren zijn gekomen, worden in dit onderzoek
gesignaleerd? Wat is hiervan de reden?In het rapport wordt gewaarschuwd voor de fraudegevoeligheid van nieuwe
maatregelen zoals bijvoorbeeld in het kader van de modernisering van de AWBZ
en het nieuwe tarievensysteem van DBC's. Ik zal over nieuwe ontwikkelingen
in het zorgstelsel voortaan eerder dan voorheen vooraf een toezichttoets vragen.Een toename van de fraudegevoeligheid hangt volgens de auteurs vooral
samen met de overgang van een gesloten budgetsysteem naar een systematiek
van prestatiebekostiging. Een stap in de richting van deze overgang is –
zoals u bekend – al ingezet bij de invoering van het «boter bij
vis principe». Bij nacalculatie op basis van werkelijk geleverde productie
moet uiteraard op betrouwbare wijze de omvang van de productie worden vastgesteld
en gecontroleerd.28. VVDIs de regering bereid alsnog op zeer korte termijn
een gedegen onderzoek te entameren over de omvang van de zorgfraude?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.29. VVDIs de in het onderzoek gebezigde werkdefinitie van
fraude algemeen gebruik? Wordt deze definitie ook gebruikt voor andere overheidssectoren?
Zo niet, welke verschillen zijn er?De definitie voor zorgfraude is speciaal voor het onderzoek ontwikkeld.
De definitie houdt rekening met de specifieke kenmerken van het zorgsysteem.30. VVDDeelt de regering de mening dat het declareren van
niet-uitgevoerde behandelingen altijd als fraude dienen te worden aangemerkt,
ook als het daarmee verkregen geld binnen de zorg besteed wordt zoals in de
genoemde voorbeelden op blz. 11?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.31. VVDDeelt de regering de mening dat openlijk begane onrechtmatigheden
die bedoeld zijn als protest wel degelijk als fraude zijn aan te merken?Ja.32. VVDBent u niet van mening dat misbruik op zichzelf al
erg genoeg is? Zo niet, waarom niet? In welke gevallen wordt misbruik gedoogd?Misbruik is altijd te veroordelen. Misbruik wordt ook niet gedoogd.33. VVDHoe verhoudt zich het knippen van recepten (financiële
prikkel) door apothekers waardoor meer vergoedingen worden verkregen tot een
professioneel oordeel met betrekking tot een verantwoord medicijngebruik?
Is de financiële prikkel niet vele malen sterker dan het professionele
oordeel op grond waarvan veel eerder gesteld zou moeten worden dat veeleer
sprake is van zelfverrijking? Hoe wordt gecontroleerd of er sprake
is van zelfverrijking dan wel van professioneel handelen? Is deze controle
waterdicht?Het knippen van recepten voor (chronische) medicatie is in beginsel niet
toegestaan.Slechts als daartoe een farmaco-therapeutische noodzaak bestaat is er
sprake van een relatie met een professioneel oordeel en een verantwoord geneesmiddelengebruik.
Bijvoorbeeld als de houdbaarheid van geneesmiddelen korter is dan de periode
waarvoor de arts het middel heeft voorgeschreven.Knippen in het recept is ook toegestaan als de apotheker dat is overeengekomen
met de zorgverzekeraar. Bijvoorbeeld ten aanzien van de geneesmiddelenverstrekking
aan bewoners van een verzorgingshuis.Per recept krijgt de apotheekhoudende een vast bedrag (de receptregelvergoeding)
van € 6,10 om te voorkomen dat een apotheker belang heeft bij het
verstrekken van onnodige grote hoeveelheden geneesmiddelen. Het knippen van
recepten zonder rechtvaardiging levert een overtreding van de WTG-tariefbeschikkingen
voor apotheekhoudenden op (een economische delict).Op het voorschrijven van geneesmiddelen is de zogenaamde prescriptieregeling
(artikel 11 van het Verstrekkingenbesluit Ziekenfondsverzekering) van toepassing.
De patiënt heeft in beginsel slechts aanspraak op de hoeveelheid geneesmiddelen
voor één maand. Bij eerste uitgifte is dat 15 dagen en bij chronische
medicatie 3 maanden.Het afgelopen decennium is de gemiddelde per recept verstrekte hoeveelheid
geneesmiddelen met ruim 20% toegenomen. Blijkens cijfers van de Stichting
Farmaceutische Kengetallen kregen patiënten begin 2002 gemiddeld voor
46 dagen geneesmiddelen afgeleverd. In 1991 was dat nog 38 dagen. Hieruit
valt af te leiden dat er niet massaal wordt geknipt in de recepten door apotheekhoudenden.Zorgverzekeraars voeren de gebruikelijke declaratiecontroles uit. Het
CTZ houdt toezicht op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de Ziekenfondswet
en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.De FIOD-ECD houdt toezicht op het naleven van de WTG-tariefbeschikkingen
door de apotheekhoudenden.35. VVDDeelt de regering de mening dat ook interne fraude
door employees van verzekeraars als fraude dient te worden aangemerkt met
ook nadelige effecten voor de collectiviteit?Vanzelfsprekend is in die situatie sprake van fraude. Het weg doen lekken
van financiële middelen of het gebruik maken van voorzieningen waar geen
recht op bestaat, zal rechtstreeks een gevolg hebben voor de verzekeringsmiddelen
van de verzekeraar en daarmee een nadelig effect voor de collectiviteit.36. VVDDeelt u de mening dat het zeer te betreuren is dat
de commissie Van der Veen de fraude als genoemd onder de vragen 12, 13 en
17 niet in haar beschouwing heeft meegenomen door de deze fraude niet onder
de definitie van fraude te brengen? Hoe zou de uitkomst van het rapport eruit
hebben gezien indien deze vormen van fraude wel zouden zijn meegenomen, in
kwalitatieve en kwantitatieve zin? Wanneer onder de reikwijdte van het probleem zowel echte fraude als allerlei
fouten waarvan correctie op een andere wijze plaatsvindt, wordt begrepen,
leidt de analyse niet tot meer inzicht. Als in het rapport «fouten in
de verzekeringsuitvoering» in de probleemdefinitie analyse was betrokken,
zou de uiteindelijke analyse zowel kwantitatief als kwalitatief zijn uitgebreid
met wat bekend is voor de ziekenfondsverzekering en de bijzondere ziektekostenverzekering
uit de rapporten van het CTZ over de rechtmatigheid van de uitvoering van
de zorgverzekeringen en van de daarmee gemoeide kosten.41. VVDDeelt de regering de mening dat de bespreking en reactie
van de commissie Van der Veen over zowel het CMC/ZN- als het FUO-onderzoek
wel buitengewoon summier en mager is en in die zin aan overtuigingskracht
mist?Nee. Prof. R.J. van der Veen heeft zijn methodologische bezwaren tegen
de onderzoeken van CMC en FUO op duidelijke wijze uiteengezet. Hij heeft met
zijn kanttekeningen naar mijn mening duidelijk gemaakt wat de betekenis van
deze rapporten is. Beide rapporten hebben overigens wel bijgedragen aan het
toenemend bewustzijn ten aanzien van zorgfraude. Het onderzoek dat CMC in
opdracht van ZN heeft verricht, had zelfs met name dat als doel.42. VVDIs de regering bereid niet aan verzekeraars maar aan
CMC enerzijds en FUO anderzijds zelf een reactie op de magere kritiek van
de cie Van der Veen te vragen, mede gelet op het beginsel hoor en wederhoor?Het eindrapport van Prof. Van der Veen is openbaar. Eenieder die dat gewenst
acht, kan er dus op reageren.43. VVDWat heeft de regering precies gedaan met het rapport
«Misbruik door verzekerden in de ziekenfonds- en AWBZ-verzekering»
van de toenmalige Ziekenfondsraad uit 1998?Het rapport van de Ziekenfondsraad (ZFR) «Misbruik door verzekerden
in de ziekenfonds- en AWBZ-verzekering» uit 1998 is een intern rapport
van de ZFR en derhalve niet als zodanig aan mij toegezonden.Op basis van dat rapport heeft de ZFR op 9 september 1998 een circulaire
aan de ziekenfondsen en AWBZ-uitvoeringsorganen gezonden met daarin een aantal
aanbevelingen. In de circulaire van 9 september 1998 was de belangrijkste
aanbeveling dat zorgverzekeraars vanuit hun verantwoordelijkheid voor een
goede uitvoering van de wettelijke ziektekostenverzekering op korte termijn
zouden moeten komen tot de formulering en implementatie van een samenhangend
misbruikbeleid. De ZFR heeft de zorgverzekeraars gevraagd daarbij ten minste
aandacht te besteden aan de aspecten preventie, controle, opsporing en afdoening.
Het CVZ monitort via de uitvoeringsverslaglegging de wijze waarop en de mate
waarin de ziekenfondsen en AWBZ-uitvoeringsorganen de aanbeveling uitvoeren.
Daartoe is in die verslaglegging het onderwerp misbruikbeleid als specifiek
aandachtpunt opgenomen.44. VVDWat heeft de regering precies gedaan met het rapport
«De intentie tot preventie» van de FIOD-ECD uit 2002?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 22 van de VVD-fractie. 46. VVDWat is reden dat u de cie Van der Veen – nota
bene uitdrukkelijk – niet heeft gevraagd het vraagstuk van de omvang
van de zorgfraude niet te beantwoorden? Bent u bereid deze omissie alsnog
te herstellen en dit op zeer korte termijn alsnog te laten onderzoeken met
een bredere definitie? (zie ook vraag 12, 13, 17 en 18)Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.47. VVDHoe fraudegevoelig is het totaalbedrag van ongeveer
110 miljoen Euro aan in het buitenland verleende zorg (verzekerden/zorgaanbieders)?
Wat heeft uw ministerie op welke momenten gedaan om deze fraudegevoeligheid
tegen te gaan?Omdat de zorg aan ziekenfondsverzekerden, ook in het buitenland, doorgaans
in natura wordt verleend hebben ziekenfondsverzekerden doorgaans geen mogelijkheden
met rekeningen te frauderen. Die mogelijkheid is er in beginsel wel als ziekenfondsverzekerden
van de zorgverlener in bijzondere omstandigheden wel een rekening krijgen
voor verleende zorg. Dat kan het geval zijn wanneer men vanwege een noodgeval
rechtstreeks naar een zorgverlener moet zonder voorafgaande inschakeling van
de ter plaatse werkende sociale ziektekostenverzekeraar.De 110 miljoen Euro die aan het buitenland is betaald in 2002 betreft
de vergoeding aan het buitenland zowel voor ziekenfondsverzekerden die in
het buitenland wonen, als voor ziekenfondsverzekerden die tijdelijk in het
buitenland hebben verbleven.De kosten voor ziekenfondsverzekerden die in een «verdragsland»
wonen worden doorgaans op basis van forfaitaire bedragen vergoed, volgens
opgave van het buitenlandse verbindingsorgaan (het buitenlandse equivalent
van het CVZ). Die forfaitaire bedragen zijn gebaseerd op de gemiddelde kosten
die in een jaar voor verleende zorg per verzekerde van dat land worden gemaakt.
Dat bedrag wordt vermenigvuldigd met het aantal ziekenfondsverzekerden en
hun gezinsleden die in dat land wonen. Dat bedrag is een gegeven en is niet
fraudegevoelig.Dan zijn er kosten die op basis van een formulier E-106 (werknemers) en
E-111 (spoedeisende hulp bij tijdelijk verblijf) aan het buitenlandse ziekenfonds
voor verleende zorg moeten worden betaald. Die kosten worden op basis van
werkelijk gemaakte bedragen afgerekend, volgens specificatie door het buitenlandse
ziekenfonds. Ook bij die procedure kan de verzekerde zelf niet frauderen (de
zorgverlener wel, maar controle op de rechtmatigheid van diens rekeningen
is voorbehouden aan het buitenlandse ziekenfonds). Op grond van de Europese
sociale zekerheidsverordening en de bilaterale verdragen is het mogelijk om
kosten van spoedeisende medische zorg die tijdens een tijdelijk verblijf in
een «verdragsland» werden gemaakt zonder dat de geëigende
administratieve procedures konden worden vervuld (bijvoorbeeld spoedhulp zonder
beschikbaarheid over een E-111-formulier) vergoed te krijgen van het eigen
Nederlandse ziekenfonds, op vertoon van de originele rekening. Vergoeding
vindt plaats volgens de tarieven die in dat land voor de medische zorg aan
de daar wonende verzekerden van dat land in rekening worden gebracht. Is de
rekening hoger dan dat tarief, dan blijft het meerdere voor rekening van de
ziekenfondsverzekerde. Als dat land niet zulke tarieven kent vindt vergoeding
plaats tot maximaal het in Nederland geldende tarief. Met deze tariferingen
was in 2002 een bedrag van 15 miljoen Euro gemoeid. Juist vanwege de ervaring
dat deze rekeningen fraudegevoelig kunnen zijn worden deze goed gecontroleerd
door de ziekenfondsen.In dit kader merk ik nog op dat in Marokko en Turkije sociaal attachés
bij de Nederlandse Ambassade zijn aangesteld. Zij worden gefinancierd door
het ministerie van SZW. Het CVZ betaalt hieraan ook een bijdrage. Zij spelen onder meer een rol spelen bij de uitvoering van de met die
landen bestaande bilaterale verdragen. Als mij van die zijde signalen over
fraude bereiken laat ik een onderzoek instellen. In 1999 is naar aanleiding
van een bericht van een ziekenfonds door de sociaal attaché in Turkije
een onderzoek ingesteld ten aanzien van ziekenfondsverzekerden die een rekening
hadden ingediend wegens een dure medische behandeling in een kliniek die bleek
niet te bestaan. Het Turkse uitvoeringsorgaan had echter aangegeven dat de
kosten voor tarifering in aanmerking kwamen. Het vermoeden rees dat hier sprake
zou kunnen zijn van georganiseerde misdaad. Nader onderzoek, ook door het
Nederlandse OM, wees uit dat het een op zich zelfstaand geval betrof waar
een aantal leden van dezelfde familie bij betrokken was. Omdat het om een
incident leek te gaan is door VWS geen nadere actie richting de bevoegde Turkse
autoriteiten ondernomen. Wel is het Turkse uitvoeringsorgaan door de toenmalige
Ziekenfondsraad op de kwestie gewezen en zijn de Nederlandse ziekenfondsen
door de toenmalige Ziekenfondsraad voor dit soort praktijken gewaarschuwd.
De Ziekenfondsraad is verzocht de vinger aan de pols te houden en VWS van
geconstateerde onregelmatigheden op de hoogte te houden. Vergelijkbare signalen
zijn sedertdien niet ontvangen.49. VVDIs geen fraude mogelijk ten aanzien van de 95 mln.
Euro die in 2002 zijn besteed voor in het buitenland verleende zorg die niet
direct door verzekerden is gedeclareerd?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 47 van de VVD.51. VVDHoe verhoudt zich uitvoering van de WTG door het CTG
tot aansturing van het toezicht op de WTG door hetzelfde CTG? Bent u niet
van mening dat de uitvoerder nooit ook toezichthouder kan en mag zijn? Wat
zegt dit over de mogelijkheden tot fraude en het frauderisico in de zorg?
Wat gaat u hieraan doen?Bij het handhaven wordt onderscheid gemaakt tussen toezicht- en opsporingsonderzoek.
Opsporingsonderzoek richt zich met name op opsporing van strafbare feiten.
Welke zaken daarvoor in aanmerking komen beslissen de FIOD-ECD en het OM.
Toezichtonderzoeken richten zich op de vraag of de bestaande regels en voorschriften
goed uitvoerbaar zijn. Uit die toezichtonderzoeken komen veelal bevindingen
met betrekking tot regels van de minister van VWS dan wel regels van het CTG.
Waar nodig worden die op grond van zulke bevindingen bijgesteld. Het is immers
belangrijk eerst de hand in eigen boezem te steken en waar regels voor uitvoeringsproblemen
zorgen deze problemen eerst zelf op te lossen. Voor zover toezichtonderzoeken
leiden tot bevindingen dat de regels goed zijn, maar de naleving te wensen
overlaat kan daarin aanleiding worden gezien voor opsporingsonderzoek. Voorwaarde
daarbij is dat er wel een gereed vermoeden moet zijn van overtreding.Zoals u bekend werd het toezicht eerst aangestuurd door de minister van
VWS. Zie § 2.1 van bijlage A bij de brief van 25 februari 2003.
Dat is met ingang van 2000 overgegaan naar het CTG. Uit de toezichtonderzoeken
kwamen meestal bevindingen die lagen op het terrein van het CTG. Het is mede
om die praktische reden geweest dat het CTG de aansturing van het toezicht
op zich nam. Het CTG neemt in zijn werkplan die toezichtonderzoeken op. De
minister van VWS kan het CTG verzoeken bepaalde onderzoeken op te nemen.De WTG is een ordeningswet. Het is niet ongebruikelijk dat een uitvoerder
van een ordeningswet tevens een taak heeft op het terrein van het toezicht.
Kortheidshalve verwijs ik naar de Nederlandse Mededingingsautoriteit en de
Opta. Het verschil is dat het CTG alleen zijn eigen regels kan
corrigeren en dat NMa en Opta, ook overtreders van hun regels kunnen corrigeren.
Het CTG kan wel aangifte doen bij de FIOD-ECD.Ik zie geen negatieve invloed van een combinatie van die taken inzake
de mogelijkheden tot fraude en het frauderisico in de zorg. Integendeel, ik
neem mij voor het CTG de bevoegdheid te geven tot het treffen van een bestuurlijke
sanctie indien niet wordt voldaan aan opgelegde administratievoorschriften
en inlichtingenplicht.53. VVDWat heeft de regering precies gedaan met het rapport
«De intentie tot preventie»van de FIOD-ECD uit 2002?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 22 van de VVD-fractie.54. VVDWelke negatieve gevolgen kan het doelbewust vergroten
van de budgettaire ruimte van de eigen instelling hebben voor de budgettaire
ruimte van andere instellingen?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 13 van de PvdA-fractie.55. VVDDeelt de regering de mening dat de op blz. 35 genoemde
zogenaamde «grijze productieafspraken» ook zuivere voorbeelden
van fraude zijn en niet moet worden meegegaan met dit zoveelste voorbeeld
van «definitie-gegoochel» van de commissie Van der Veen?Bij het maken van grijze productieafspraken is niet gehandeld in strijd
met de destijds bestaande wet- en regelgeving. Bij de ziekenhuizen was het
af te spreken volume een verantwoordelijkheid van het zogenaamde lokaal overleg,
waar verzekeraars met het ziekenhuis productieafspraken maakten. Er bestond
geen normering van het percentage dat de afspraken van de werkelijke realisatie
mochten afwijken. Daarom deel ik de conclusie van de commissie Van der Veen
dat hierbij geen sprake was van fraude.Er was in mijn visie bij de steeds toenemende grijze productieafspraken
wel sprake van een maatschappelijk ongewenste ontwikkeling. In het jaar 1999
was het totale volume aan grijze afspraken voor de ziekenhuizen opgelopen
tot f 260 miljoen en in het jaar 2000 tot ruim f 300 miljoen. In
2000 heeft het CTG een eerste inperkingmaatregel ingevoerd. In het jaar 2001
is het maken van grijze productieafspraken zinloos geworden door de invoering
van de «boter bij de vis»-gedachte. Vanaf 2001 krijgt een
ziekenhuis alleen nog maar geld voor daadwerkelijk geleverde productie.57. VVDHoe verhoudt zich de conclusie dat declaratiefraude
vooral fraude met buitenlandse declaraties betreft zich tot de constatering,
één zin verder, dat hierop redelijk adequate controle wordt
uitgeoefend? Deelt u deze mening?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 47 van de VVD.58. VVDZorgverzekeraars spelen een grote rol bij het voorkomen
en bestrijden van fraude. Op welke wijze hebben zij hun controlerol de afgelopen
jaren waargemaakt? Is dit afdoende geweest? Hoe kan het dat materiële
controle van met name declaraties onvoldoende plaatsvindt? Hoe kan deze controle
worden verbeterd?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 65 van de VVD. 59. VVDWat is de reden dat ZBC's vaak nog zonder vergunning
werken? Welke controle wordt uitgeoefend op het reilen en zeilen binnen ZBC's?Het onderzoek van de Belastingdienst/FIOD-ECD, waaruit blijkt dat er door
zelfstandige behandelcentra zonder vergunning werd gewerkt, dateert uit september
2001. Dat meerdere centra op dat moment zonder vergunning werkten vindt zijn
oorsprong in het feit dat de «regeling zelfstandige behandelcentra»
kort daarvoor in werking was getreden. Veel vergunningen voor deze centra
waren daardoor nog niet rond, terwijl de klinieken al operationeel waren in
de tijd voordat er sprake was van een vergunningsregeling voor behandelcentra.
In overleg met het CTG, de Belastingdienst/FIOD-ECD en het Openbaar ministerie
is destijds besloten geen vervolg te geven aan de bevindingen uit het onderzoek,
omdat de regeling voor zelfstandige behandelcentra net in werking was getreden.Uit recent onderzoek (februari 2003) van Zorgverzekeraars Nederland (ZN)
naar het declaratiegedrag van zelfstandige behandelcentra blijkt niet dat
er momenteel door behandelcentra zonder vergunning wordt gewerkt. Onregelmatigheden
in behandelcentra die door het onderzoek van ZN aan het licht zijn gekomen,
zijn in handen van de ECD gelegd.De controle die op behandelcentra wordt uitgeoefend is niet anders dan
de controle op andere instellingen. De Inspectie voor de Gezondheidszorg houdt
toezicht op de kwaliteit van de zorg. De verzekeraars controleren de declaraties
die behandelcentra en/of patiënten indienen.62. VVDHoe kunnen de mogelijkheden van fraude in een systeem
van vraagsturing (marktwerking) tot een minimum worden gereduceerd?Uit het onderzoek komt naar voren dat in een systeem van vraagsturing
het aantal transacties ten opzichte van het aantal transacties in het huidige
systeem toeneemt, waardoor het risico op fraude eveneens toeneemt. Eén
van de actielijnen waarlangs ik nieuw fraudebeleid wil ontwikkelen is om intensiever
gebruik te maken van de mogelijkheid om nieuwe maatregelen vóór
invoering te laten toetsen op de mogelijkheden voor toezicht en handhaving.
Daarmee worden frauderisico's tijdig onderkend en kan er bij de geleidelijke
modernisering van het stelsel rekening mee worden gehouden door sluitende
regelingen te maken en goede controle vooraf te regelen. Ik ga er verder van
uit dat met elektronische gegevensuitwisseling risico's van fraude kunnen
worden teruggedrongen.63. VVDDeelt de regering de mening dat een identificatieplicht
moet worden ingevoerd voor ziekenhuiszorg maar zeker ook voor zorg verleend
door vrije beroepsbeoefenaren, als bijvoorbeeld de tandarts, fysiotherapeut
en huisarts?Degene die zorg verleent, dient zich ervan te vergewissen dat indien deze
zorg ten laste komt van Zfw of AWBZ, degene die de zorg vraagt, ook degene
is die hij zegt te zijn.Deze persoon, die ten laste van de Zfw of AWBZ zorg vraagt, en die stelt
verzekerd te zijn, moet zijn verzekeringsbewijs (zorgpas of ander bewijs)
overleggen én moet zich identificeren opdat degene die de zorg verleent
kan vaststellen dat degene die op het verzekeringsbewijs is genoemd, ook degene
is die de zorg vraagt.Het wetsvoorstel ter voorkoming van fraude in de zorg regelt aldus de
invoering van de identificatieverplichting in de Zfw en de AWBZ. Uitgangspunt
is dat die administratieve verplichting bij zorgverleners wordt opgelegd,
indien de zorg ten laste van deze wetten wordt gegeven. Zoals in de verschillende
rapporten tot uitdrukking wordt gebracht (Rapport CVZ van 27 maart
2003, Fraude met zorgpassen en declaraties in de zorgverzekering; Rapport
Universiteit Twente van 28 maart 2003, Frauderisico-analyse gezondheidszorg)
wordt de kans op fraude het grootst geacht waar sprake is van curatieve zorg
die wordt gekenmerkt door betrekkelijk massale en anonieme processen. Als
concrete voorbeelden worden dan ziekenhuiszorg (opname en behandeling in een
ziekenhuis), hulp in een polikliniek, eerste hulpafdelingen van ziekenhuizen
en grote huisartsenposten (al of niet in of nabij een ziekenhuis) genoemd.
Met betrekking tot de reikwijdte van de maatregelen stelt CVZ voor de invoering
van een identificatieplicht stapsgewijs te laten plaatsvinden. Als eerste
stap is opname in een instelling vermeld. Het CVZ geeft aan dat na daarmee
ervaring te hebben opgedaan tot uitbreiding van de reikwijdte van de maatregel
kan worden overgegaan. Het wetsvoorstel dat de invoering van de identificatieverplichting
regelt, is zodanig opgezet dat in eerste instantie de maatregel wordt ingevoerd
bij ziekenhuizen en poliklinieken omdat daar het risico van fraude het grootst
lijkt. Na opgedane ervaring daarmee kan de maatregel geleidelijk worden uitgebreid
naar de gehele zorgsector.65. VVDHoe beoordeelt de regering de in het rapport van de
commissie Van der Veen opgenomen harde kritiek van het CTZ dat zorgverzekeraars
onvoldoende daadwerkelijke, materiele controles uitvoeren? Heeft de regering
respectievelijk het CTZ de zorgverzekeraars hier reeds eerder op aangesproken?
Zo ja, wanneer is dit gebeurd, en waar heeft dit toe geleid? Zo neen, waarom
niet?Het is een heldere constatering van het CTZ uit het rapport over de rechtmatigheid
van de uitvoering van de Ziekenfondswet in 2001. Het algemeen deel van dit
rapport verscheen december 2002, de kwantitatieve samenvatting in april van
dit jaar. Zoals ik de Kamer eerder heb toegezegd, zal ik de rapporten samen
met die over de Algemene Kas en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten
aan de Kamer toezenden voorzien van mijn oordeel erover. Dit vloeit voort
uit de nieuwe aanpak bij het toezicht.Het is voor de eerste maal dat nu (over 2001) een rapport over de rechtmatigheid
van de uitvoering van de ziekenfondsverzekering door de ziekenfondsen is uitgebracht.
Tot voor kort vond het toezicht plaats door de toezichthouder ter plekke onderzoek
te laten doen die vervolgens een oordeel over de uitvoering van de verzekering
en de daarmee gemoeide kosten uitsprak. In de gemoderniseerde opzet leggen
de ziekenfondsen zelf verantwoording af over de uitvoering en hun kosten.
De toezichthouder beoordeelt deze verantwoordingsproducten. Het criterium
bij deze verantwoording is de rechtmatigheid: of uitvoering en het doen van
uitgaven volledig volgens de regels van de publieke verzekering heeft plaatsgevonden.
Met een dergelijke opzet komt alles met betrekking tot de uitvoering in de
openbaarheid. Zo werkt het onvoldoende uitvoeren van controles direct door
in de mate waarin het ziekenfonds met zekerheid kan zeggen dat alleen zorg
is betaald, die opgenomen is in het verzekerde pakket, voor verzekerden die
bij dat ziekenfonds terecht staan ingeschreven, tegen een prijs die overeenkomt
met het daarvoor geldende tarief, die geleverd is aan een verzekerde die daar
op is aangewezen, terwijl ook aan andere voorwaarden die de verzekering stelt,
is voldaan. Een te grote onzekerheid is niet acceptabel. Werden in de vroegere
situatie van het toezicht gerichte oordelen uitgesproken over de uitvoering
en werden ziekenfondsen aangesproken op het onvoldoende uitvoeren van controlewerkzaamheden,
nu staan in het algemeen rapport over de uitvoering van de Ziekenfondswet
in 2001 heldere getallen over de mate van onzekerheid. Die transparantie over
de uitvoering is winst voor de publieke verzekering. Het laat zien waar het
in de uitvoering van de publieke verzekering beter moet. Voor
de uitvoerders, in casu de ziekenfondsen, is er ook aanvankelijk een nadeel
in de zin dat alle manco's in het systeem en de regelgeving nu duidelijk naar
voren komen en op hun conto terecht komen. Zij moeten er echter op kunnen
vertrouwen, dat zij ook de tijd en ruimte krijgen om ervoor te zorgen dat
hun werkwijze en hun verantwoording op orde is. Niet omdat er nu iets te verbergen
valt, maar omdat de nieuwe werkwijze ook voor hen nieuwe zaken aan het licht
brengt. Over verbetering van de aanpak van de controles die nu onvoldoende
zijn uitgevoerd, heeft het CTZ inmiddels afspraken gemaakt met de ziekenfondsen.
De resultaten daarvan zullen blijken bij een volgende verantwoording over
de uitvoering van de ziekenfondsverzekering.66. VVDIs de regering bereid op korte termijn te regelen dat
frauderende verzekerden – al dan niet tijdelijk – van de dekking
kunnen worden uitgesloten respectievelijk met een fors hogere premie kunnen
worden geconfronteerd?Het beëindigen van de verzekeringsplicht als sanctie voor frauderende
verzekerden en als mogelijkheid tot het verminderen van fraude ligt verdragsrechtelijk
moeilijk. Bijvoorbeeld de Europese Code inzake sociale zekerheid, waarbij
Nederland partij is, stelt minimumnormen aan de inrichting van de stelsels
van sociale zekerheid van de verdragsluitende partijen (waaronder het stelsel
van ziektekostenverzekering). Dit verdrag kent in geval van frauduleus handelen
door de verzekerde met het oog op het verkrijgen van een prestatie uitsluitend
de mogelijkheid van schorsing van de prestaties waarop de verzekerde normaliter
recht zou hebben.Daarnaast brengt het uitsluiten van verzekering van frauderende verzekeren
weer een ander probleem met zich, namelijk dat mensen onverzekerd zijn. Op
grond van deze overwegingen ben ik van mening dat de sancties die zijn vermeld
in de uitvoeringstoets van het CVZ van 27 maart 2003 voor dit moment
de meest geschikte zijn om in een wetsvoorstel op te nemen. In geval van fraude
met declaraties krijgen de ziekenfondsen de mogelijkheid om als sanctie de
nominale premie te verhogen. In de AWBZ bestaat geen nominale premie. Daarom
stel ik voor om in dat geval bij fraude opschorting van de declaratiemogelijkheid
in te voeren. Ik ben van mening dat ik hiermee effectieve instrumenten inzet
om fraude te bestrijden. Mocht dit in de praktijk onvoldoende blijken te zijn,
dan zal ik alsnog verdergaande maatregelen overwegen.Wat betreft de aanspraak op zorg: iedereen in Nederland die dringend medische
hulp nodig heeft krijgt deze ook. Indien men daarvoor niet verzekerd is zal
men de kosten daarvan zelf moeten betalen. Ziekenhuizen kunnen onbetaalde
en onverhaalbare rekeningen periodiek meenemen in de post dubieuze debiteuren
bij het vaststellen van de budgetten. De kosten daarvan komen uiteindelijk
tot uitdrukking in de door zowel de ziekenfonds als de particulier verzekerden
te betalen premies.70. SPIs de minister van plan de aanbevelingen van de Fraudeanalyse
gezondheidszorg integraal over te nemen? Zo nee, kunt u per aanbeveling beargumenteren
waarom?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.71. GLWat is uw oordeel over de interpretatie die in de media
de ronde deed over het onderzoeksrapport van de commissie Van der Veen dat
het met de fraude in de zorg «wel meevalt»? Deelt u de opvatting
dat deze conclusie onmogelijk kan worden getrokken omdat er geen kwantitatief
onderzoek is gedaan? Ik heb tijdens de persconferentie bij de presentatie van de onderzoeksrapporten
benadrukt dat ik aan alle opschudding over fraude in de zorg niet de indruk
overhoud dat er sprake was van een storm in een glas water. Ik heb aangegeven
dat ik er een dringend signaal in zie om alert te blijven op fraude en het
systeem zo goed mogelijk op fraudepreventie en -bestrijding in te richten.
De rapporten geven duidelijk aan waar de zwakkere plekken in het systeem zitten.
Alle betrokken partijen kunnen hun voordeel er mee doen bij de verdere terugdringing
van fraude in de zorg.72. GLEen van de conclusies uit het rapport Van der Veen
is dat niet zo zeer zorgfraude als wel de beheersmaatregelen in de zorg aandacht
verdienen. Genoemd worden de budgetsystematiek, de wachtlijsten, de administratieve
lasten. Wat is het oordeel van de minister over deze constatering?Ik vat dit zo op dat het van groot belang is om te ervoor te zorgen dat
we met goede maatregelen het plegen van fraude voorkómen. Waar het
niet kan vóórkomen, hoeven we ook niet te investeren in het
opsporen van fraude. Beheersingsmaatregelen zoals regulering van uitgaven
door middel van een budgetsystematiek, dragen bij aan het verkleinen van de
mogelijkheden tot en de kansen op fraude. Ik zie er geen pleidooi in om de
administratieve lasten te laten toenemen, maar wel om er alert op te zijn
dat we niet te snel bepaalde regulering schrappen. Overigens wijst het rapport
er ook op dat we door een goed gebruik van ict-ontwikkelingen zowel beheersingsmaatregelen
kunnen verbeteren en tegelijk de administratieve lastendruk kunnen verminderen.73. GLEen andere conclusie van de commissie Van der Veen
is dat voorgenomen beleidswijzigingen zoals de invoering van de DBC's, vraagsturing
en de functionele aanspraken in de AWBZ, een verhoging van het aantal transacties
tot gevolg heeft en daardoor meer fraude in de hand (kunnen) werken. Wat is
uw oordeel over deze conclusie?De conclusie is naar mijn mening correct. Er ontstaan eenvoudigweg meer
momenten waarop iemand met opzet iets verkeerd kan doen. Ik verbind daaraan
direct de conclusie dat we goed moeten nagaan hoe we dergelijk misbruik kunnen
voorkomen door sluitende regelingen op te stellen en goed gebruik te maken
van controle. Ik verwacht in deze sfeer veel van de mogelijkheden van elektronische
gegevensuitwisseling. 75. GLDe schattingen naar de omvang van de fraude in de zorg
lopen nogal uiteen. Toch wordt ook uit het rapport van de commissie Van der
Veen duidelijk dat er op veel manieren kan worden gefraudeerd. Bent u met
voornemens de aanbeveling een onderzoek naar de omvang van de fraude over
te nemen en uit te voeren? Zo nee, waarom niet? Zullen de particuliere ziektekostenverzekeraars
in het onderzoek worden meegenomen?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.76. GLWelke maatregelen die in verschillende rapporten worden
genoemd neemt u over? Een aantal maatregelen kan bureaucratieverhogend zijn.
Wat gaat u daaraan doen?Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse. 77. GLBent u van plan het beëindigen van de verzekering
voor frauderende verzekerden als een van de mogelijkheden om fraude te verminderen
in te voeren? Welke juridische haken en ogen zitten hieraan? Kunnen deze mensen
toch aanspraak maken op zorg? Zo ja, hoe?Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 66 van de VVD.79. SGPWelke definitie van zorgfraude hanteert de regering
en op grond van welke afwegingen? Hoe is de relatie tussen deze definitie
en de (grote of kleine) onopzettelijke vergissingen? Is het niet mede van
belang ook deze aspecten te onderzoeken? (blz. 9 en 10) Welke rol speelt het
onderscheid tussen fouten en fraude in dit verband? (blz. 18)Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.80. SGPHoe beoordeelt u de volgende alinea: «Daarmee
komen we op een essentieel kenmerk van fraude: zelfverrijking als intentie.
Openlijk begane onrechtmatigheden die uitsluitend bedoeld zijn als protest,
zijn in zekere zin geen fraude; creatief boekhouden om het eigen inkomen op
te vijzelen is dat wel.»? Is fraude uit protest niet evenzeer een vorm
van bewust handelen in strijd met wet- en regelgeving en daarom niet geoorloofd?
(blz. 11).Ik verwijs naar het antwoord op vraag 31 van de VVD.81. SGPHoe beoordeelt u deze frauderisico-analyse in het licht
van de eerdere rapportages? In hoeverre deelt u de mening van dit rapport
dat de eerdere onderzoeken uitgingen van onjuiste aannames – waarbij
zelfs gesproken wordt over «plompverloren presenteren»? Welke
conclusies verbindt u hieraan? (blz. 14 en 15)Ik ben van mening dat de frauderisico-analyse en de daarbij behorende
rapportages een goed en reëel beeld geven van de fraudepreventie- en
bestrijdingsinstrumenten van verzekeraars, toezichthouders en overheid en
de mate waarin die instrumenten worden ingezet. De analyse heeft ook duidelijk
gemaakt dat het verkrijgen van inzicht in de werkelijke omvang van de fraude
geen eenvoudige zaak is en dat het gevaarlijk is om daar maar een slag naar
te slaan. Ik ga ervan uit dat degenen die zich, voorafgaand aan dit onderzoek,
al dan niet publiekelijk hebben uitgelaten over de omvang van de fraude dat
gedaan hebben met de beste bedoelingen namelijk het onderkennen van het grote
belang dat zowel in de publieke als in de private sector wordt gehecht aan
het voorkómen en bestrijden van fraude.82. SGPHoe beoordeelt u de zogenoemde grijze productieafspraken?
Hebt u de indruk dat deze vorm van fraude veel voorkomt? Welke rol speelt
het beëindigen van het gesloten budgetsysteem in dit geheel? Deelt u
het oordeel van het rapport dat dit geen zelfverrijking is? (blz. 35 en 36)Ik verwijs naar het antwoord op vraag 55 van de VVD.83. SGPDeelt u de indruk dat het rapport de zorgpasfraude
alleen betrekt op de beperkte groep van in ons land verblijvende illegalen?
Ligt het probleem van de zorgpasfraude niet tevens bij de Nederlandse burgers?
(blz. 38) Voor mij is het van belang zorgpasfraude te bestrijden. Daartoe bereid
ik een wettelijke maatregel ter bestrijding van fraude in de zorg voor. Relevant
is dat zorg ten laste van de ziekenfondsverzekering wordt verleend aan verzekerden.
Het is daarbij niet relevant of mensen onverzekerd zijn, of dat het illegalen
betreft.84. SGPWorden de mogelijkheden voor identiteits- en declaratiefraude
niet teveel gebagatelliseerd in het rapport? Waarom wel/niet? (blz. 41)Nee, die indruk heb ik niet.85. SGPIn eerdere rapporten kwam naar voren dat er mogelijkheden
zijn voor dubbele of anderszins onterechte declaraties door specialisten en
vrije beroepsbeoefenaren. Deze vorm van fraude komt niet echt aan de orde
in dit onderzoeksrapport. Hoe gaat de regering om met deze vorm van fraude?
(blz. 45)De onderzoekers hebben het wel degelijk over de mogelijkheid van fraude
met het aantal behandelingen (op pag. 35 bijvoorbeeld). Het tegengaan van
deze vorm van fraude is aan verzekeraars en de FIOD-ECD.86. SGPHoe beoordeelt u de gedachte van een gedeeltelijke
identificatieplicht? Geeft u de voorkeur aan identificatie door algemene identiteitsbewijzen
of speciale nieuwe zorgpassen? (blz. 51).Voor een antwoord op het eerste gedeelte van de vraag verwijs ik naar
het antwoord op vraag 63 van de VVD-fractie.Het CVZ geeft in zijn rapport Fraude met zorgpassen en declaraties in
de zorgverzekering van 27 maart 2003 aan dat de technisch meest superieure
oplossing voor het identificatievraagstuk bestaat uit de invoering van een
chipkaart met een biometrisch kenmerk. Het CVZ voegt daar echter onmiddellijk
aan toe een dergelijke oplossing niet op korte termijn realiseerbaar te achten.Ik kan mij met dat standpunt verenigen.87. SGPIs het feit dat grote huisartsenposten de zorgpasfraude
bevorderen voor u aanleiding om deze opschaling anders te gaan beoordelen?
(blz. 51)Voorop staat dat de grootschalige dienstenstructuren noodzakelijk waren
om de werklast voor huisartsen in de avond, nacht en weekenden te verminderen.
Dat doel is bereikt. In het rapport van de Universiteit Twente wordt de kans
op fraude het hoogst geacht waar sprake is van curatieve zorg die wordt gekenmerkt
door betrekkelijk massale en anonieme processen zoals huisartsenposten. Zoals
ik in mijn antwoord op vraag 63 van de VVD aangeef wordt vooralsnog alleen
een identificatieplicht ingevoerd bij ziekenhuizen en poliklinieken. Met de
daar opgedane ervaring kan overwogen worden de maatregel geleidelijk uit te
breiden naar de gehele zorgsector.Ik acht het niet noodzakelijk om voor de grote huisartsenposten separate
maatregelen te treffen vooruitlopend op de maatregelen in het wetsvoorstel
ter voorkoming van fraude in de zorg. 88. SGPHoe beoordeelt u de aanbevelingen dat respectievelijk
cliënten, accountants en verzekeraars een duidelijker rol moeten krijgen
bij de opsporing van fraude? (blz. 52 en 53)Ik ben het met de onderzoekers eens dat waar het ontdekken van fraude
aan de orde is, we alle mogelijkheden moeten nagaan die er bestaan, en zo
mogelijk het benutten van die mogelijkheden moeten verbeteren. Ik denk dan
bijvoorbeeld aan de controlewerkzaamheden van accountants bij instellingen
in het kader van de financiering van de zorg. Ik denk aan de door het CTZ
beschreven werkwijze van ziekenfondsen om de materiële controle vorm
te geven door cliënten in te schakelen. Ook de zorgverzekeraars, zowel
de ziekenfondsen als de particuliere zorgverzekeraars, zijn inmiddels actief
bezig om waar fraude zich voordoet, dit ook te signaleren en vervolgactie
te ondernemen.90. SGPDeelt u de voorzichtige conclusie van de onderzoekers
dat de transparantie en de complexiteit van het budgetteringssysteem en de
tekorten in de zorg en dergelijke belangrijker zijn dan de fraude problematiek?
Is er niet juist – afhankelijk van de omvang van de fraude – sprake
van een nauw verband tussen fraude en de tekorten die mede hierdoor ontstaan?
(blz. 56)Ik lees het rapport van de onderzoekers iets anders. Enerzijds geven de
onderzoekers aan dat de financieel administratieve kaders die de zorg sturen
en beheersen in belangrijke mate bepalend zijn voor de vraag of en in welke
mate fraude zich kan voordoen. De analyse wijst uit dat de huidige inrichting
van die kaders de mogelijkheden van fraude aanzienlijk inperkt. Dat betekent
echter niet dat die kaders uitsluitend positief zijn. Er zijn ook nadelen
aan verbonden, die in het rapport nader worden aangeduid. Dat de onderzoekers
aangeven dat die nadelen wellicht een groter probleem vormen voor de toekomst
van de gezondheidszorg dan de fraude, wil niet zeggen dat er sprake is van
een inhoudelijk verband tussen die twee zaken (het gebrek aan transparantie
en de complexiteit van de budgettering enerzijds en de fraude anderzijds).
Ik kan dan ook de suggestie die uit het tweede deel van de vraag voortvloeit,
dat de tekorten in de zorg worden veroorzaakt door fraude, niet volgen.Ten eerste wijst het rapport van Van der Veen uit dat de fraude niet de
omvang kan hebben als eerder in de media is gesuggereerd, en ten tweede wijs
ik u op de rapportages over de wachtlijsten en wachttijden die duidelijk aangeven
dat de extra beschikbare middelen wel degelijk tot extra productie en tot
verkorting van wachtlijsten en wachttijden hebben geleid. Van het gesuggereerde
verband is mijns inziens geen sprake.91. SGPKunt u zich vinden in de conclusie van de onderzoekers
in het kader van de modernisering: «Deze voorgenomen beleidswijzigingen
vergroten het aantal transacties en lijken de beperkingen waaraan deze transacties
onderhevig zijn en die tot reductie van fraudemogelijkheden leiden te verzwakken.
Het verdient aanbeveling vanuit het perspectief van beheersing van de kosten
van de zorg en het tegengaan van fraude deze plannen nauwkeurig op hun mogelijke
gevolgen te analyseren.»? Op welke manier denkt u hieraan invulling
te geven? (blz. 56)Ik verwijs naar het antwoord op vraag 14 van de PvdA. CTZ-rapport Risico's op misbruik in Ziekenfondswet en
AWBZ1. VVDOnbewuste en niet-opzettelijke fouten zijn niet in
de risicoanalyse betrokken. Waarom is hiervoor gekozen? Zijn deze fouten niet
juist ook aanleiding voor verder onderzoek? Gaat u verder onderzoek instellen
hiernaar? Zo niet, waarom niet?Het CTZ actualiseert voortdurend zijn risicoanalyse om de rechtmatige
en doelmatige uitvoering van de wettelijke zorgverzekeringen te beoordelen.
Daarbij is de focus erop gericht om fouten in de uitvoering en het niet naleven
van de regels te bepalen. In deze risicoanalyse ging het erom de mogelijkheden
tot en de kans op fraude vast te stellen. Over de uitvoering van de werkzaamheden
van de toezichthouder rapporteer ik u regelmatig.2. VVD«Oneigenlijk gebruik» is niet betrokken
in de risicoanalyse. Waarom is dit niet het geval? Is oneigenlijk gebruik
niet wederrechtelijk? Is oneigenlijk gebruik niet een vorm van misbruik? Welke
voorbeelden van oneigenlijk gebruik zijn te noemen, maar niet opgenomen in
deze risicoanalyse? Vindt u niet dat oneigenlijk gebruik eigenlijk gewoon
fraude is?Ik vind de omschrijving die het CTZ hanteert, treffend. Over het algemeen
is «oneigenlijk gebruik» erg moeilijk te omschrijven waar het
gaat om de zorgverzekering. Doorgaans zijn alle mogelijkheden in te delen
in twee groepen: het gebruik is geoorloofd omdat de regels het toelaten, of
er is sprake van misbruik. Door op het grijze gebied tussen de letter en de
geest van de wet te wijzen maakt het CTZ dit probleem helder. Er wordt een
gebruik van een voorziening gemaakt die op zich mogelijk is, maar feitelijk
in de betreffende regeling nooit zo is bedoeld. Voorbeelden zullen eerder
te geven zijn over de zorg (waar overigens eerder wordt gesproeken van gepaste
en niet-gepaste zorg) dan over de verzekeringsuitvoering. Een voorbeeld is
het stempelen van taxibonnen voor zittend ziekenvervoer. Deze wijze van vervoer
van en naar een medisch specialist kan noodzakelijk zijn. Een andere wijze
van vervoer kan echter ook volstaan. Per concreet geval zal een specialist
dat moeten afwegen. Het is goed voorstelbaar dat deze niet elke situatie helemaal
uitzoekt. Daarmee kan het gebeuren dat iemand van een dure voorziening gebruik
maakt die eigenlijk niet op zo'n dure voorziening is aangewezen. Men voldoet
aan de regels in de zin dat een specialist een taxibon heeft getekend. Het
gebruik is zodoende geoorloofd maar tegelijkertijd geen goed gebruik van de
voorzieningen. Onduidelijke regels dan wel onduidelijke regeling van de noodzakelijke
controle zoals in het gegeven voorbeeld, dragen bij aan de onduidelijkheid.
Als die worden verbeterd, zal het twijfelgebied rond oneigenlijk gebruik doorgaans
afnemen.12. VVDZiekenfondsen behandelen declaraties voor zorg in het
buitenland met meer dan gemiddelde belangstelling. Waarin uit zich deze belangstelling?
Waar baseert het CTZ deze opmerking op? Wat betekent meer dan gemiddeld hier?
Waarom heeft een ziekenfonds meer belangstelling voor buitenlandse dan voor
binnenlandse declaraties?Financiële afhandeling van zorg die tijdens een tijdelijk verblijf
in het buitenland is verleend zonder dat de daarvoor geëigende administratieve
procedures zijn gevolgd, vergt veel specialistische kennis. Daarnaast is het
niet eenvoudig om vast te stellen of de juiste zorg daadwerkelijk is geleverd.
Dat laatste geldt weliswaar ook voor zorg in Nederland, maar voor zorg in
het buitenland des te meer. Declaraties uit het buitenland worden daarom doorgaans
door de ziekenfondsen met nog meer aandacht bezien. Ziekenfondsen
hanteren interne procedures om vervalste facturen te detecteren.Nederlandse declaraties hebben minder aandacht nodig dan buitenlandse:
ze zijn doorgaans makkelijker leesbaar en de tarieven voor de verleende medische
zorg zijn bekend.Het CTZ heeft zich bij het opstellen van de risicoanalyse gebaseerd op
reeds aanwezige gegevens, aangevuld met gesprekken met relevante personen
(waaronder fraudecoördinatoren bij ziekenfondsen) en instanties ter completering
en toetsing van de voorlopige bevindingen.22. SPHet CTZ vraagt om aandacht voor het aspect misbruikgevoeligheid
bij de invoering van nieuwe wet- en regelgeving of de wijziging van het bekostigingssysteem.
Op welke aspecten van de nieuwe weten regelgeving zou deze extra aandacht
zich moeten richten? Wat is hiervoor de reden?Ik verwijs naar het antwoord op vraag 14 van de PvdA.23. SPIs de minister bereid te voldoen aan de eis van het
CTZ om toezichttoetsen te kunnen uitvoeren over de beleidsvoornemens tot invoering
van DBC's binnen de ZFW en «het» eindplaatje van de modernisering
van de AWBZ, waarin naar verwachting een koppeling wordt aangebracht tussen
de functiegerichte aanspraken en de bekostiging? Zo ja, op welk termijn? Zo
nee, waarom niet?Het is natuurlijk verstandig om het CTZ te laten rapporteren over het
kunnen toezien op de uitvoering van voorgenomen veranderingen in de zorg en
de verzekering van zorg. Van deze mogelijkheid wordt ook goed gebruik gemaakt.
Over de moderniseringsmaatregelen voor de AWBZ die in april 2003 in werking
zijn getreden, heeft het CTZ in september vorig jaar zijn toezichttoets uitgebracht.
Met het CTZ wordt gesproken over het voornemen een toezichttoets te laten
uitvoeren naar de eindsituatie waarvan bij de modernisering van de AWBZ sprake
is. Tot nu toe ontbrak het aan voldoende concrete moderniseringsvoornemens
om een toezichttoets aan het CTZ voor te leggen. Ook voor de voornemens over
de invoering van DBC's geldt dat, zodra de voornemens voldoende zijn uitgekristalliseerd,
het CTZ bij de verdere uitwerking zal worden betrokken.24. SGPIs de minister het eens met het oordeel van het CTZ
dat zorg in natura het «knoeien met nota's» door verzekerden voorkomt?
Hoe is de relatie tot de gedachte in de eerdere rapporten dat juist rechtstreekse
declaratie door de zorgverlener bij de zorgverzekeraar fraude in de hand werkt,
omdat de controle door particulieren ontbreekt? (blz. 5 en 34).Ja. Bij zorg in natura ontvangt de verzekerde geen nota zodat hij er ook
niet mee kan «knoeien».De rapportage laat zien dat het frauderisico afhankelijk is van het aantal
transacties dat plaatsvindt. Bij zorg in natura vindt één transactie
plaats, namelijk tussen de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar. De zorgaanbieder
is in dit geval de enige die kan frauderen.Bij een restitutiesysteem vinden er twee transacties plaats: de verzekerde
ontvangt een nota van de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar ontvangt een
nota (declaratie) van de verzekerde. Zowel de zorgaanbieder als de verzekerde
kunnen fraude plegen, respectievelijk door te hoge of andere dan de wettelijke
tarieven in rekening te brengen en door de rekening «aangepast»
bij de verzekeraar in te dienen. Bij het restitutiesysteem kán de verzekerde de nota van de zorgaanbieder
controleren; bij het naturasysteem kan dat niet. In het restitutiesysteem
is dus zowel een extra frauderisico (de verzekerde die declaratiefraude pleegt)
als een controlemogelijkheid (door de verzekerde op de declaratie van de zorgaanbieder)
aanwezig. Voor de volledigheid merk ik daarbij op dat in het naturasysteem
daarom op andere wijze erin moet worden voorzien om vast te stellen dat zorg
waarvoor wordt gedeclareerd ook daadwerkelijk is geleverd. Dat gebeurt met
de zogenoemde materiële controles. Overigens laat de rapportage van het
CTZ zien dat naast feitelijke controles van de verzekeraar bij de zorgaanbieder,
ook de verzekerde patiënt kan worden ingeschakeld om bevestigd te krijgen
of zorglevering daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.26. SGPBent u bereid tot nader onderzoek, om te komen tot
een realistische schatting van de omvang van de problematiek van de zorgfraude,
mede in het licht van het verschil in analyse tussen het rapport «Reden
tot zorg» en dit rapport? (blz. 26)Ik verwijs naar het standpunt op de frauderisico-analyse.27. SGPOp welke manier worden de beheersingsmaatregelen betrokken
bij de ontwikkelingen in de richting van de DBC's? Bent u het eens met het
CTZ dat een grondige heroverweging van deze maatregelen nodig is? (blz. 29)Ik verwijs naar het antwoord op vraag 6 van het CDA.Rapport Auditdienst frauderisico's particuliere ziektekostenverzekeraars1. VVDWaarom is gekozen voor het uitgangspunt dat de operational
audit wordt gebaseerd op bestaand onderzoek? Waarom is ervoor gekozen geen
nieuw onderzoek naar het verschijnsel fraude te verrichten?De Auditdienst is voor zijn opdracht uitgegaan van bestaande onderzoeken
en heeft daarnaast gesprekken gevoerd met de organisaties van particuliere
verzekeraars en de toezichthouder de Pensioen- en Verzekeringskamer. Ook ingeval
de Auditdienst over aanzienlijk meer tijd voor het onderzoek had kunnen beschikken
zou de keuze geen andere zijn geweest. Het ging er bij dit onderzoek immers
om inzicht te verkrijgen in het beleid van de verzekeraars gericht op fraudepreventie-
en bestrijding, het geven van een oordeel over de juistheid van de over de
omvang van de fraude in sommige onderzoeken genoemde bedragen en de rol van
toezichthouder. Om op die vragen een antwoord te kunnen geven is aangesloten
bij de bronnen die aanleiding hebben gegeven tot het noemen van bedragen en
de rollen van partijen. Het inzichtelijk maken van het fraudepreventie- en
bestrijdingsinstrumentarium van de particuliere verzekeraars, het geven van
duidelijkheid over de omvang van het frauderisico en de rol van de toezichthouder
bij fraude tezamen vormen overigens wel degelijk de elementen van een nieuw
onderzoek dat de Auditdienst op korte termijn en met een duidelijk resultaat
heeft afgerond.2. VVDIs de definitie van fraude die op blz. 4 van het rapport
wordt gegeven dezelfde als die van de rapporten waarop de audit gebaseerd
is? Zo nee, is dit methodologisch verantwoord? De definitie van fraude die de Auditdienst in haar rapport heeft gehanteerd
is inhoudelijk gelijk aan de gehanteerde definities in de rapporten waarop
de audit is gebaseerd.3. VVDWat vindt de regering van de conclusie van de Auditdienst
dat er nader uitgebreid onderzoek noodzakelijk is om uitspraken te kunnen
doen over de kwaliteit en volledigheid van frauderisicobeheersing?De Auditdienst trekt in zijn beschouwing de conclusie dat om meer specifiek
iets te kunnen zeggen over de kwaliteit en volledigheid van frauderisicobeheersing,
of meer specifiek over de mate waarin fraudemogelijkheden voor bijvoorbeeld
buitenlandse declaraties en /of misbruik van de zorgpas, worden afgedekt met
beheersmaatregelen nader uitgebreid onderzoek noodzakelijk is. Met andere
woorden de Auditdienst kan niet op basis van het eigen onderzoek zekerheid
geven dat alles op orde is. De Auditdienst voegt er aan toe dat de keuze voor
de te treffen maatregelen de verantwoordelijkheid is van de ziektekostenverzekeraars
zelf. Kortom, dit is in eerste aanleg de verantwoordelijkheid van de verzekeringsbranche.
Deze pakt deze verantwoordelijkheid ook op. De maatregelen waarvan in de brief
van 20 maart 2003 van ZN sprake is, duiden daar al op. Ook het CMC-onderzoek
is daar een goed voorbeeld van. De bedoeling daarvan was juist het in kaart
brengen van de risico's die verzekeraars lopen en waarop zij dus alert zijn.
Ik denk dan ook dat het goed is dat verzekeraars onderzoeken als het CMC-onderzoek
regelmatig uitvoeren. Dat houdt hen zelf alert en maakt ook duidelijk waar
nieuwe risico's ontstaan zijn.4. VVDHoe beoordeelt de regering de conclusie van de Auditdienst
dat de uitvoering van de fraudebeheersingsmaatregelen de verantwoordelijkheid
van de ziektekostenverzekeraars is? Is dit wenselijk aangezien het soms het
geval kan zijn dat ook publieke voorzieningen onder de fraude met particulier
geld te lijden kunnen hebben?De uitvoering van de fraudebeheersingsmaatregelen is de verantwoordelijkheid
is van de ziektekostenverzekeraars. Daarover bestaat ook bij de ziektekostenverzekeraars
zelf geen enkel misverstand. Het is niet voor niets dat in de polissen van
de verzekeraars de nodige voorwaarden zijn opgenomen die misbruik van de verzekering
moeten voorkomen. Het feit dat publieke voorzieningen soms te lijden kunnen
hebben van fraude die zich in de particuliere verzekering voordoet, doet niets
af aan de verantwoordelijkheid van de particuliere verzekeraars. Zij kunnen
dan ook aangesproken worden door de publieke voorziening ingeval van bewezen
fraude. De strikte scheiding van de verantwoordelijkheden is van het grootste
belang om partijen te kunnen aanzetten tot het daadwerkelijk nemen van de
verantwoordelijkheden. Het is dus niet alleen gewenst maar bovendien noodzakelijk
en wettelijk niet anders te regelen dan dat de particuliere verzekeraars zelf
ten volle de verantwoordelijkheid dragen voor de uitvoering van de fraudebeheersingsmaatregelen
in de particuliere sector.5. VVDUit de gesprekken van de auditdienst met de vertegenwoordigers
van de ziektekostenverzekeraars komt naar voren dat de ziektekostenverzekeraars
niet veel belang hechten aan de fraude bij de inschrijving bij een particuliere
ziektekostenverzekeraar. Hoe beoordeelt de regering deze bevinding van de
auditdienst? In de sociale verzekering is de rechtmatige inschrijving van de verzekerde
een belangrijke toets. De wetgever bepaalt immers of iemand wel of niet voor
de verzekering in aanmerking komt. De toets op de rechtmatige uitvoering van
de verzekering, en op het voorkomen van fraude door onrechtmatige inschrijving,
speelt dan ook in de sociale verzekering een belangrijke rol. Het is volkomen
terecht dat de ziekenfondsen veel belang hechten aan de controle op fraude
bij de inschrijving.Bij de particuliere ziektekostenverzekering ligt dit geheel anders. Ieder
die in Nederland woonachtig is kan zich bij een particuliere ziektekostenverzekeraar
verzekeren en betaalt daarvoor een premie aan de verzekeraar. De particuliere
verzekeraar kan dus volstaan met het vragen naar de persoonlijke gegevens
van de verzekerde. Er is dus voor de particuliere verzekeraar geen toets vooraf
nodig om te beoordelen of iemand wel of niet voor een particuliere verzekering
in aanmerking komt. Van fraude bij de inschrijving is dus de facto nooit sprake.
Wel zal de verzekeraar willen beoordelen of hij het risico wil accepteren.
De particuliere verzekeraar heeft immers geen acceptatieplicht en kan dus
altijd iemand voor de verzekering weigeren. Dat kan het geval zijn indien
van de aspirant-verzekerde bekend is dat hij een notoire wanbetaler is of
wanneer de verzekeraar het gezondheidsrisico te hoog vindt. En als eenmaal
een polis met de verzekerde is gesloten dan is de verzekeraar tot niet meer
gehouden dan het nakomen van de verplichtingen die voortkomen uit die verzekeringsovereenkomst,
hetgeen in de particuliere verzekering neerkomt op het vergoeden (al dan niet
na aftrek van het eigen risico) van de verzekerde schade. Zo nodig schort
de verzekeraar de dekking op in geval van niet of niet tijdig betalen van
de premie. De particuliere verzekeringsovereenkomst zelf bevat de nodige bepalingen
ter voorkoming van misbruik van de verzekering.De conclusie van de Auditdienst dat de particuliere ziektekostenverzekeraars
niet veel belang hechten aan fraude bij de inschrijving beoordeel ik dan ook
als een juiste en niet in tegenspraak met het fraudepreventie- en bestrijdingsbeleid
van de ziektekostenverzekeraars omdat fraude bij de inschrijving geen realiteit
is.8. VVDDe auditdienst acht het wenselijk dat de voortgang
van het implementatieproces van de het fraudebestrijdingsbeleid bij individuele
verzekeraars transparant gemaakt wordt. Wat vindt de regering ervan dat voorheen
niet transparant gemaakt werd?In zijn rapport stelt de Auditdienst vast dat de particuliere ziektekostenverzekeraars
een goed instrumentarium hebben voor fraudepreventie- en bestrijding dat nog
in ontwikkeling is. Zij geeft daarbij aan dat het wenselijk is dat het implementatieproces
van dat instrumentarium transparant wordt gemaakt. Zoals ik al in mijn brief
met het kabinetsstandpunt op de frauderapporten liet weten deel ik deze opvatting
van de Auditdienst. Ik zal partijen dan ook oproepen hun licht niet langer
onder de korenmaat te houden maar meer publiekelijk aan te geven op welke
wijze de verzekeraars zich inzetten om fraude in hun sector te voorkomen en
te bestrijden. Een ruime publieke bekendheid van het fraudebestrijdingsbeleid
van de verzekeraar heeft behalve een preventieve werking ook een invloed op
het vertrouwen van de consument in zijn verzekeraar. In dat verband zal ik
de verzekeraars dan ook aansporen om in het kader van hun verantwoordingsplicht
hierover publiekelijk en daarmee dus ook aan de toezichthouder, verantwoording
af te leggen.De vraag wekt overigens de suggestie als zouden verzekeraars daarover
nu niet transparant zijn. Die conclusie deel ik niet en ook de Auditdienst
trekt een dergelijke conclusie niet in zijn onderzoek. Ook nu al wijdt het
Verbond van Verzekeraars jaarlijks ruime aandacht aan het thema preventie
en bestrijding van fraude en ook de individuele verzekeraars rapporteren
hierover in hun verslaglegging. Van een systematische aanpak is overigens
nog onvoldoende sprake. Daarom ondersteun ik graag het advies van de Auditdienst
om het fraudepreventie- en bestrijdingsbeleid transparanter te maken voor
de toezichthouder en de verzekerden en daarmee impliciet voor de overheid.9. VVDUit gesprekken van de auditdienst met vertegenwoordigers
van de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) komt naar voren dat de PVK geen
aandacht besteedt aan de risico's van fraude op het gebied van declaraties
en het gebruik van de zorgpas. Hoe beoordeelt de regering deze bevinding van
de auditdienst? Acht de regering het noodzakelijk dat de PVK wel aandacht
hieraan besteed?In zijn rapport schenkt de Auditdienst ook aandacht aan het toezicht op
de particuliere verzekeraars waarbij de dienst vaststelt dat het toezicht
dat de Pensioen- en Verzekeringskamer uitoefent op de particuliere ziektekostenverzekeraars
niet is ingericht met de doelstelling om fraudemogelijkheden en samenhangende
beheersmaatregelen bij de verzekeraars in beeld te brengen. Het toezicht dat
de Pensioen- en Verzekeringskamer uitoefent op het particuliere verzekeringsbedrijf
is hoofdzakelijk ingericht op het waarborgen van de – veelal toekomstige –
rechten van de verzekerden. Het toezicht heeft een normatief karakter, met
als kenmerken een relatief grote beleidsvrijheid voor de verzekeraars binnen
een formeel kader van toelatingsvergunningen en continuïteitsvereisten.
Het toezicht richt zich op de solvabiliteit van de verzekeraar en de degelijkheid
en integriteit van (het gedrag van) de verzekeraar. Dat sluit niet uit dat
de PVK bij zijn onderzoeken bij verzekeraars niet ook de fraudebestrijding
tot onderwerp van onderzoek kan maken. Het toezicht richt zich daar overigens
niet op. De bevindingen van de Auditdienst terzake zijn derhalve correct.
Overigens merk ik daarbij op dat het toezicht dat de PVK uitoefent op de verzekeraars
waar het gaat om de uitvoering van de Wet op de toegang tot ziektekostenverzekeringen
(WTZ) zich wel richt op fraude op het gebied van declaraties voor zover deze
ten onrechte ten laste van de WTZ worden gebracht. Voor de goede orde merk
ik nog op dat toezicht nooit in de plaats kan treden van de eigen verantwoordelijkheid
die ziektekostenverzekeraars op dit gebied hebben. 11. SGPHet rapport constateert dat de verantwoordelijkheid
voor de inzet van beheersingsmaatregelen door particuliere verzekeraars vooral
bij hen zelf ligt. Er worden hieraan geen directe beleidsmatige conclusies
verbonden. Is de minister van mening dat de overheid hier een grotere verantwoordelijkheid
behoort te hebben? (blz. 14)In de bedrijfstak van verzekeringen die in belangrijke mate stoelt op
vertrouwen is fraude al heel lang een belangrijk onderwerp voor de bedrijfsvoering
door verzekeraars. De branche-organisaties van de verzekeraars hebben beheersingsinstrumenten
ontwikkeld ter voorkoming en opsporing van fraude in verzekeringen. Dit voor
de gehele branche uitgezette beleid ter bestrijding van fraude dient ter ondersteuning
van het door individuele verzekeraars te voeren fraudebestrijdingsbeleid.
In zijn rapport constateert de Auditdienst dat de verantwoordelijkheid voor
de inzet van beheersingsmaatregelen door particuliere verzekeraars vooral
bij hen zelf ligt. De Auditdienst stelt ook vast dat de mate waarin verzekeraars
van dit beheersingsinstrumentarium gebruik maken per verzekeraar verschilt
en bovendien nog in ontwikkeling is. Beide conclusies deel ik en ik acht het
van groot belang dat de verantwoordelijkheid voor de inzet van de daarvoor
ontwikkelde beheersingsinstrumenten bij verzekeraars blijft. Een grotere verantwoordelijkheid
dat een aansporing naar verzekeraars om dit instrumentarium zo
breed en goed mogelijk is voor de overheid in de particuliere sector niet
weggelegd. Zie ook mijn antwoord op vraag 8 van de VVD over dit rapport.1. VVDIs het waar dat het ministerie van VWS bij de aanwijzing
van de FIOD-ECD als toezichthouder heeft aangegeven dat zij de voorkeur geeft
aan toezicht houden boven opsporing? Wanneer is dit precies door VWS aangegeven?
Wat waren de redenen hiervoor? Realiseert de regering zich dat zij hierdoor
direct verantwoordelijk is voor het ontbreken van een actief opsporingsbeleid
ten aanzien van declaratiefraude door zorgaanbieders? Deelt de regering inmiddels
de mening dat dit als een blunder van de eerste orde kan worden gezien?Noch de tekst noch de toelichting bij de Regeling aanwijzing toezichthouders
WTG kan leiden tot de conclusie dat de voorkeur wordt gegeven aan beleid-
en toezichtonderzoek boven opsporingsonderzoek. Ook de historie spreekt een
dergelijke uitdrukkelijke voorkeur tegen. Op 26 juli 1997 zond de toenmalige
minister van VWS aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
een brief over Declaratiegedrag in de zorg (Kamerstukken II, 96–97,
25 432, nr. 1). In § 3.3 van die brief wordt uiteengezet dat
opsporingsonderzoeken het sluitstuk zijn van de handhaving. Het strafrecht
behoort aldus ultimum remedium te zijn. Een eerste mogelijkheid om de handhaving
in het stadium voorafgaand aan opsporing te verbeteren ligt in de toezichtbevoegdheid
van de ECD. De ECD kan, zoals eerder aangegeven, algemeen toezichtonderzoek
doen naar het declaratiegedrag van beroepsgroepen of instellingen. De ECD
had met een kleine bezetting op WTG-terrein evenwel veel werk met het afhandelen
van concrete klachten in het kader van de opsporing. De informatie die voor
de minister van VWS uit de opsporingsonderzoeken komt, is echter op beleidsmatig
niveau niet of beperkt bruikbaar. Dat vloeit voort uit het individuele karakter
van het opsporingsonderzoek. Toezichtonderzoek heeft het voordeel dat het
declaratiegedrag van een doelgroep in beeld wordt gebracht in plaats van de
overtreding van een enkele instelling of beroepsbeoefenaar. Dergelijk onderzoek
levert beleidsmatig meer informatie op. Daarnaast bewerkstelligt toezichtonderzoek
dat beroepsbeoefenaren en instellingen zich gecontroleerd weten op hun declaratiegedrag
en zich zullen houden aan de vastgestelde tarieven. Gebleken is dat de toezichtonderzoeken
van de ECD informatie opleveren over de doeltreffendheid van de WTG. Het belang
van toezichthoudend onderzoek wordt versterkt door de drempel die patiënten
en zorgverzekeraars hebben bij het indienen van een klacht. Door het indienen
van een klacht zou namelijk de vertrouwensrelatie zorgaanbieder-patiënt
verstoord kunnen worden. In 1996 waren er bij de ECD onvoldoende menskracht
en financiële middelen voor het toezicht onderzoek beschikbaar. Gelet
op de preventieve werking van het toezichtonderzoek en de beleidsinformatie
die dergelijke onderzoeken genereren is toen besloten voorshands een bedrag
van f 1 miljoen beschikbaar te stellen om de inzet van de ECD bij toezichtonderzoek
te vergroten. Hierbij stond voorop dat het toezichtonderzoek niet mag leiden
tot het verwaarlozen van klachten van burgers c.q. het in dit verband uit
te voeren opsporingsonderzoek. De door de Vaste Commissie gestelde vragen
over de brief zijn beantwoord op 16 januari 1998 (Kamerstukken II, 96–97,
25 432, nr. 2). Daarbij is nogmaals bevestigd dat het toezichtonderzoek
niet zal leiden tot het verwaarlozen van klachten van burgers (opsporingsonderzoek).Ondanks de goede voornemens hebben de omstandigheden het evenwicht tussen
toezicht en opsporing verstoord. De onderzoekers constateren niet voor niets
dat de weg van handhaving door middel van het strafrecht niet de eenvoudigste
weg is. En vaak ook niet in het directebelang van gedupeerden.
Verzekeraars kiezen liever voor de civielrechtelijke weg en vorderen te veel
betaalde terug. Patiënten hebben veelal geen zicht op frauduleuze handelingen
en zijn vaak niet bereid om hun vertrouwensrelatie met de zorgaanbieder in
de waagschaal te stellen. Daarnaast is gebleken dat de meeste zaken ook juridisch
niet eenvoudig liggen vanwege de al dan niet expliciete samenhang en complexiteit
van de regels in de zorg. De WTG-regels hebben relaties met dan wel worden
beïnvloed door de verzekering-, aanbod-, kwaliteit- en planningregels.
Bovendien veranderen die regels veelvuldig of zijn zij onderwerp van politieke
discussie. Van stabiele normen en een stabiele handhavingsomgeving is dan
ook geen sprake. Dat bevordert de animo bij de FIOD-ECD en het OM om tot opsporing
en vervolging over te gaan niet. Een en ander heeft ertoe ook geleid dat er
een aantal minder gelukkige gerechtelijke uitspraken zijn gedaan op het WTG-terrein.
Het heeft in zo'n situatie weinig zin de nadruk op opsporingonderzoek te leggen
als het resultaat zich enkel uitstrekt tot gevolgen voor een enkeling en er
niet of nauwelijks preventieve werking van uit gaat. Het rendement is dan
gelet op de inspanningen van CTG, FIOD-ECD en OM te gering.Voor zover met «niet actief opsporingsbeleid» wordt bedoeld
dat niet blind achter alle meldingen van onregelmatigheden wordt aangegaan
acht ik dat juist. Ik heb liever dat er sprake is van een «gericht»
opsporing- en vervolgingsbeleid. Dat wil zeggen dat op basis van harde informatie
dan wel gerede vermoedens wordt opgetreden en vervolgd. Daartoe is reeds een
meldpunt onregelmatige declaraties ingesteld bij het CTG. Die taak van het
CTG wordt wettelijk verankerd. Dat meldpunt verzamelt meldingen, aangiften
en klachten inzake declaraties. Op basis van die informatie kan door FIOD-ECD
en OM gemotiveerd worden besloten tot opsporing en vervolging over te gaan.
De verwachtingen met betrekking tot de functie en rendement van het meldpunt
zijn dermate groot dat, zoals het CTG-FIOD-ECD rapport aangeeft, de opsporing
en vervolging worden geïntensiveerd.7. VVDWelke mogelijkheden zijn er om de bureaucratische en
fraudegevoelige procedure van hulp via E-111 formulieren te wijzigen? Kan
in een schema inzichtelijk worden aangegeven hoe vaak E-111 formulieren de
afgelopen tien jaar zijn gebruikt, en kan ditzelfde worden gedaan met alle
formulieren voor niet EU-landen, uitgesplitst per land en ook per land aangegeven
wat het totaal gedeclareerde bedrag per jaar is? Kan daarbij ook per land
per jaar worden aangegeven welk deel van de declaratie uiteindelijk is vergoed
en ook in hoeverre fraude en overige onregelmatigheden zijn aangetroffen zowel
in kwalitatieve als kwantitatieve zin? (bijlage 1)De verzekerde kan zelf met een formulier E-111 verkregen medische zorg
niet kan frauderen, anders dan dat hij het formulier E-111 aan iemand anders
geeft. De zorg wordt doorgaans in natura verstrekt en het buitenlandse ziekenfonds
declareert de rekening van de zorgverlener rechtstreeks aan het ziekenfonds
waar de betrokkene verzekerd is. Het vervangen van het formulier door een
Europese zorgverzekeringpas in de vorm zoals thans door de Europese Commissie
voorgenomen, brengt daarin geen verandering. De mogelijkheden om op Europees
niveau fraude via niet op basis van E-111-formulieren verleende zorg terug
te dringen zijn gering. In dat kader zou de tariferingregeling in de Europese
sociale zekerheidsverordening en in de bilaterale verdragen geschrapt kunnen
worden. Dat betekent wel dat de verzekerde de zorg die hij heeft moeten inroepen
zonder dat hij tijdig aan de voor de verstrekking vereiste administratieve
procedures heeft kunnen voldoen, zelf moet betalen. Aldus lijdt het merendeel
der niet frauderende verzekerden onder de kwade trouw van enkele fraudeurs.
De besluitvorming hierover in de EU gaat bij unanimiteit. Dat
betekent dat de instemming van de 14 andere lidstaten nodig is. Op nationaal
niveau kunnen wel maatregelen worden genomen.Ik voeg hierbij enkele van het College voor zorgverzekeringen ontvangen
overzichten van vorderingen die van EU- en verdragslanden ontvangen zijn.
Deze hebben betrekking op de werkelijke kosten wegens verleende zorg op basis
van E-111(tijdelijk verblijf) en E-106 formulieren (betreft ziekenfondsverzekerde
werknemers die op het grondgebied van de andere EU-lidstaat of verdragsluitende
partij wonen). Ook is een schema bijgevoegd van het aantal tariferingen dat
in de periode 1996–2000 heeft plaatsgevonden. Deze gegevens zijn voor
een deel afkomstig uit de uitgave van het CVZ van november 2001, getiteld:
Internationaal Verbindingsorgaan. Het CVZ heeft een nieuwe uitgave daarvan
in voorbereiding; op dit moment is deze nog niet beschikbaar. De schema's
over 2001 en 2002 hebben betrekking op de door het buitenland aan Nederland
gedeclareerde werkelijke kosten op basis van E-106 en E-111 formulieren.Het CVZ onderzoekt nog of er bij de door het buitenland gedeclareerde
kosten onregelmatigheden zijn aangetroffen. Voorts wordt bezien of kan worden
achterhaald welke bedragen er met betrekking tot de tariferingprocedure zijn
gemoeid (gedeclareerd bedrag, vergoed bedrag en bedrag van geconstateerde
onregelmatigheden). Indien dat onderzoek tot resultaten leidt worden deze
u in een later stadium toegezonden.13. SPWat denkt de minister dat de gevolgen zullen zijn als
mensen uit de zorgverzekering worden gezet, gezien het feit dat er in Nederland
een recht op zorg geldt zo ook voor onverzekerden en illegalen?Ik verwijs naar mijn antwoord op vraag 77 van GroenLinks.Vragen en antwoorden minister van JustitieVragen naar aanleiding van de brief van de minister van
Justitie van 17 maart 2003 (28 600 XVI, nr 112)1 (CDA-fractie)De fraude Unit Oost heeft haar rapport «Zorg
om Zorgfraude» op 3 februari 2002 aan de minister van Justitie
aangeboden, waar het is betrokken bij voorbereidende gesprekken over een voorgenomen
preventieve doorlichting van de gezondheidszorg.Waarom werd in de brief van 18 februari 2002 van het
DG rechtshandhaving gericht aan de SG van VWS geen melding gemaakt van dit
rapport? Deelt de minister van VWS de opvatting dat dit er wellicht toe had
kunnen leiden dat de SG van VWS zich een andere mening had kunnen vormen?In mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003 heb ik aangegeven dat het
rapport «Zorg om zorgfaude» vooral conclusies een aanbevelingen
bevat die kunnen worden getypeerd als preventie-adviezen aan de zorgverzekeraars.
Daarbij heb ik ook uiteengezet welke rol het rapport vervolgens heeft gespeeld
in het overleg met de sector over mogelijke verbeteringen van het fraudebeheers-proces,
en – nadat het op ambtelijk niveau was aangeboden aan het ministerie
van Justitie – bij de voorbereidende besprekingen over een door het
ministerie van Justitie te entameren preventieve doorlichting gezondheidszorg
vanuit het programma «preventie van georganiseerde criminaliteit».
Het rapport heeft daarmee precies de functie vervuld waarvoor het destijds
is opgesteld. Omdat het rapport daarmee onderdeel uitmaakte van een reeds
lopend traject dat het Openbaar Ministerie had ingezet, is er niet expliciet
melding van gemaakt in de brief van 18 februari 2002 waar de CDA-fractie
aan refereert. Mét de minister van VWS acht ik het voorts niet zinvol
te speculeren over de vraag of de SG van VWS zich wellicht een andere mening
zou hebben gevormd indien er in de brief wel was verwezen naar het rapport.
Het gaat erom dat het rapport voor een specifiek doel is opgesteld, en dat
het daar, conform de bedoelingen van de opstellers, ook voor is gebruikt.2 (VVD fractie)Vormde het rapport «Zorg om Zorgfraude»
voor het OM de aanleiding om in 2002 een onderzoek naar zorgpasfraude te starten?
Zo nee, wat was dan de aanleiding voor dit onderzoek? Sinds wanneer is uw
ministerie op de hoogte van mogelijk omvangrijke fraude met zorgpassen? Wat
is de stand van zaken met betrekking tot dit onderzoek naar zorgpasfraude?
Bent u bereid de Kamer over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren?
Wanneer kan de Kamer concrete maatregelen tegemoet zien die fraude met zorgpassen
actief tegengaan?In het rapport «Zorg om zorgfraude» wordt melding gemaakt
van fraudemogelijkheden met zorgpassen, maar het Openbaar Ministerie heeft
in 2002 geen afzonderlijk onderzoek ingesteld naar zorgpasfraude. Wat de verdere
aanpak van de problematiek rond misbruik van zorgpassen betreft verwijs ik
naar de kabinetsreactie op de fraude-risico analyse van professor Van der
Veen.3 (VVD-fractie)Op welke wijze besteedde uw ministerie vóór
het opstellen van het rapport «Zorg om Zorgfraude» aandacht aan
zorgfraude? Zijn hieruit concrete maatregelen voortgekomen?De minister van Justitie is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke
rechtshandhaving en vervult tevens een algemene coördinerende rol op
het gebied van de fraudebestrijding. Beleidsinhoudelijk behoort
de aanpak van zorgfraude tot de verantwoordelijkheid van de minister van VWS.
Voor het antwoord op deze vraag moge ik u derhalve verwijzen naar de brief
van de minister van VWS aan de Tweede Kamer van 25 februari 2003, die
een uitvoerig overzicht bevat van de activiteiten die op dit terrein werden
ontplooid.4 (VVD-fractie)Kunt u de inhoud van het programma «Preventieve
doorlichting gezondheidszorg» toelichten? Wat is het doel van dit programma?
Op welke wijze draagt dit programma bij aan een actieve bestrijding van fraude
in de gezondheidszorg?Het gaat hier om het project Preventieve doorlichting van de sector gezondheidszorg:
één van de projecten in het kader van het programma Preventie
georganiseerde criminaliteit van het ministerie van Justitie, waarbij bepaalde
bedrijfstakken en sectoren worden doorgelicht op risico's en kwetsbare plekken
voor het doordringen van georganiseerde criminaliteit. Abusievelijk is deze
«doorlichting» eerder wel eens aangeduid als «wetenschappelijk
verkennend onderzoek». Hoewel de invalshoek van deze doorlichting zeer
specifiek is, kan de uitkomst mogelijk bijdragen aan het voorkomen en bestrijden
van (georganiseerde vormen van) fraude. Die uitkomst zal te zijner tijd worden
besproken met vertegenwoordigers van de sector om te bezien of er preventieve
of repressieve maatregelen noodzakelijk zijn en zo ja, welke. De doorlichting
is medio dit jaar gereed. Het ministerie van VWS participeert in de begeleidingscommissie
van dit project.5 (VVD-fractie)Welke specifieke maatregelen vallen onder preventieve
maatregelen?Hoe beoordeelt u het belang van het fraudeprotocol?
Hoeveel zorgverzekeraars hebben het fraudeprotocol nog niet ondertekend? Welke
redenen geven zij hiervoor? Acht u deze redenen terecht? Zo ja, waarom? Zo
nee, hoe wilt u zorgverzekeraars gaan stimuleren het fraudeprotocol te ondertekenen?Preventieve maatregelen zijn gericht op het voorkómen van fraude.
Het vergroten van het fraude-alertheid in de sector is daarbij van groot belang,
evenals bijvoorbeeld het aanstellen van fraude-coördinatoren bij zorgverzekeraars.
Voor het ontwikkelen van preventieve maatregelen is uiteraard ook van belang
dat een goed zicht bestaat op de frauderisco's in de sector. In dat verband
verwijs ik u naar het rapport van professor Van der Veen en de kabinetsreactie
daarop.Het belang van een fraudeprotocol is dat de ondertekenaars zich conformeren
aan de uitgangspunten en doelstelling van dat protocol, waarmee de afspraken
een minder vrijblijvendheid karakter krijgen. Navraag bij het Verbond van
Verzekeraars heeft uitgewezen dat 95% van de bij het Verbond aangesloten organisaties
het fraudeprotocol inmiddels heeft ondertekend. Waarom niet alle verzekeraars
het protocol hebben ondertekend, is mij niet bekend. De stimulans om het protocol
te ondertekenen is er onder meer in gelegen dat de samenwerking met het Openbaar
Ministerie en de verantwoordelijke opsporingsdiensten erdoor vergemakkelijkt
wordt, hetgeen ook in het belang is van de zorgverzekeraars.6 (VVD-fractie)Kunt u de inhoud van een «speciaal project»
over zorgdeclaraties binnen reisverzekeringen toelichten? Wat is bekend over
de omvang van zorgdeclaraties binnen reisverzekeringen? De Fraude Unit Oost van het Openbaar Ministerie heeft in samenwerking
met het Verbond van Verzekeraars het project «reisfraude» opgezet.
Doel van het project was om via een repressieve en preventieve aanpak te komen
tot het terugdringen van deze vorm van fraude. Het aantal meldingen van «reisfraude»
in 2002 bedroeg 77, hetgeen aanzienlijk lager was dan vooraf was verwacht.
Van de 77 ontvangen meldingen hadden er 54 betrekking op een vermoeden van
onjuist declareren van medische kosten in het buitenland.7 (VVD-fractie)Hoe wilt u de zorgverzekeraars stimuleren om in geval
van verdenking van fraude hiervan melding te doen?Hierbij is het eerder genoemde fraudeprotocol van belang: door ondertekening
daarvan verplicht men zich ertoe fraudegevallen te melden. Daarnaast tracht
het Openbaar Ministerie door middel van overleggen met de sector en het geven
van voorlichting de bereidheid tot melden van fraudevermoedens en het doen
van aangifte te verhogen.8 (SP-fractie)Na de verschijning van het rapport is er overleg gestart
tussen de Fraude Unit Oost en Zorgverzekeraars Nederland voor verbetering
van fraudebeheersing. Niet alle zorgverzekeraars zijn aangesloten bij Zorgverzekeraars
Nederland. Wordt er met die groep ook overleg gevoerd over verbetering van
fraudebeheersing? Zo nee, waarom niet?Ook met zorgverzekeraars die niet zijn aangesloten bij Zorgverzekeraars
Nederland wordt overleg gevoerd, door middel van individuele sessies die de
Fraude Unit Oost van het Openbaar Ministerie organiseert.9 (SP-fractie)Een groot aantal zorgverzekeraars heeft het fraudeprotocol
ondertekend. Wat wordt er concreet bedoeld met een groot aantal, en wat zijn
redenen voor zorgverzekeraars om het niet te ondertekenen?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
5 van gelijke strekking van de VVD-fractie.11 (SGP-fractie)Waarom is er door het OM geen nadere notitie gemaakt
naar aanleiding van het besprokene in de vergadering van 17 januari 2002,
zoals blijkens de stukken bij de brief van de Minister van VWS was toegezegd?Tijdens genoemde vergadering is van de zijde van het Openbaar Ministerie
gewezen op het bestaan van frauderisico's in de sector gezondheidszorg. Het
Openbaar Ministerie heeft verder invulling gegeven aan zijn expertisetaak
door de conclusies en aanbevelingen uit het rapport «Zorg om zorgfraude»
voor te leggen aan vertegenwoordigers uit de sector, om gezamenlijk te komen
tot verbetering en versterking van het fraudebeheersproces. Andere informatie,
die input zou hebben kunnen vormen voor een op korte termijn op te stellen
nadere notitie, was niet voorhanden.12 (SGP-fractie)Waarom heeft het rapport van het OM wel brede verspreiding
gekregen – onder meer als cursusmateriaal – maar is het niet ter
kennis van de minister gebracht? Was de fraude niet te omvangrijk om dit onderwerp
op «werkvloerniveau» af te doen? Het rapport «Zorg om zorgfraude» is een beschouwend rapport,
dat geen gegevens of schattingen bevat over de omvang van zorgfraude. Het
rapport beschrijft vooral frauderisico's en mogelijke zwakke plekken in de
toezichtsstructuur, en doet aanbevelingen ter verbetering van het fraudebeheersproces.
Het rapport was daarmee ook goed bruikbaar ten behoeve van opleidingstrajecten
op het gebied van fraudebestrijding voor opsporingsdiensten en het Openbaar
Ministerie. Het rapport had niet het karakter van een beleidsnotitie ten behoeve
van de verantwoordelijke bewindslieden, maar was bedoeld om met de sector,
op werkvloerniveau, in gesprek te komen over een goede aanpak. In dit verband
zij ook verwezen naar de antwoorden op de vragen 1 (CDA) en 11 (SGP), en naar
mijn brief van 17 maart 2003 aan de Tweede Kamer.13 (SGP-fractie)Wat is de oorzaak van de verplichtingenstop bij het
ministerie van Justitie? Waarom is er niet voor gekozen om – gezien
de signalen die het OM hadden bereikt – toch het onderzoek naar zorgfraude
uit te voeren?Een verplichtingenstop is een instrument om in financieel moeilijke tijden
voor een bepaalde periode een rem te zetten op het aangaan van financiële
verplichtingen. Ontheffingen van een dergelijke stop zijn mogelijk, maar die
worden uiteraard spaarzaam verleend. In het onderhavige geval is een ontheffing
aangevraagd en verleend. De doorlichting vindt dus wel plaats, maar heeft
door deze procedure enige vertraging ondervonden.14 (SGP-fractie)Wat is de oorzaak dat niet alle zorgverzekeraars het
fraudeprotocol hebben ondertekend? Is er verband tussen de meldingsbereidheid
en de bereidheid het protocol te ondertekenen?Zie in dit verband het antwoord op vraag 5 van de VVD-fractie over hetzelfde
onderwerp. In aanvulling daarop kan ik aangeven dat het verband tussen meldingsbereidheid
en ondertekening erin is gelegen dat bij ondertekening van het protocol melding
niet vrijblijvend is.15 (SGP-fractie)Wat is de inhoud van het handhavingsarrangement tussen
de procureur-generaal fraude en de verzekeraars?Het handhavingsarrangement tussen het College van procureurs-generaal
en de verzekeraars of, preciezer geformuleerd, de «intentieverklaring
van het Verbond van Verzekeraars en het Openbaar Ministerie om te komen tot
een handhavingsarrangement op het gebied van de bestrijding van verzekeringsfraude»
beschrijft de wederzijdse taken van partijen, de raakvlakken en mogelijkheden
tot samenwerking bij het voorkómen en bestrijden van verzekeringsfraude.
Ook bevat de verklaring afspraken over het jaarlijks aantal door het Openbaar
Ministerie af te handelen strafzaken op het gebied van verzekeringsfraude.
Deze intentieverklaring vormt het kader voor de samenwerking tussen Openbaar
Ministerie en het Verbond van Verzekeraars, dat nader moet worden uitgewerkt
en geconcretiseerd. Aandachtspunt daarbij is onder meer op welke wijze de
informatie-uitwisseling vormgegeven kan worden, gelet op de wettelijke bepalingen
op dat gebied.16 (SGP-fractie)Heeft de minister de indruk dat de bereidheid tot melden
van de fraude meestal wel aanwezig is?Ik vind het niet verantwoord hierover generaliserende uitspraken te doen.
Ik constateer dat het aantal aangiften bij het Openbaar Ministerie tamelijk gering is, hetgeen erop kan wijzen dat de aangiftebereidheid in de
sector verder gestimuleerd kan worden. In dit verband wijs ik ook op het antwoord
op vraag 7 van de VVD-fractie.17 (SGP-fractie)Wat is de omvang van de door het OM behandelde fraudegevallen
binnen de verschillende categorieën?In mijn brief van 17 maart 2003 aan de Kamer (28 600 XVI, nr 112)
heb ik aangegeven dat sinds 1998 in totaal 28 aangiften zijn geregistreerd
bij het fraudemeldpunt van het Openbaar Ministerie, die hebben geleid tot
9 processen verbaal. Wat de afloop van deze zaken betreft verwijs ik u naar
de informatie daarover in voornoemde brief. Op basis van de mij ter beschikking
staande gegevens kan ik geen nadere indeling maken naar omvang of naar verschillende
categorieën.18 (SGP-fractie)Welke zaken worden gerekend tot de middelzware en zware
fraudezaken? Wat gebeurt er met de overige zaken?In het kader van het project Financieel rechercheren zijn vanaf 1998
Interregionale Fraude Teams ingericht, samenwerkingsverbanden van politie
en Openbaar Ministerie die zich moesten richten op de opsporing en vervolging
van middelzware en zware fraude1. Kenmerken van
middelzware zaken zijn dat de opsporingstijd middellang is, dat het onderzoek
een zekere mate van specialistische kennis vereist, dat jurisprudentievragen
een rol kunnen spelen, en dat de zaak zich kan uitstrekken tot meerdere politieregio's
in het land.Zware zaken vergen een lange opsporingstijd en vaak uitgebreid financieel
onderzoek, specialistische kennis op meerdere terreinen en hebben vaak internationale
aspecten. Meer eenvoudige zaken worden door de regiopolitie afgedaan.Vragen naar aanleiding van de brief minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport van 25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109)2 (PvdA-fractie)In de brief gaat de minister in op de status van het
rapport «zorg om zorgfraude». Het zou gaan om een preventie-advies
en bevat geen «harde gegevens over de geschatte omvang van de fraude
in de zorgsector.» Betekent dit dat het vermoeden van (grootschalige)
fraude in de zorg geen reden was voor een meer voortvarend optreden?Het rapport «Zorg om zorgfraude» is een beschouwend rapport,
dat geen harde gegevens of schattingen bevat over de omvang van fraude in
de gezondheidszorg. Vermoedens van grootschalige fraude in de zorg konden
en kunnen dus niet op basis van dit rapport worden getrokken. Dat wil echter
niet zeggen dat het rapport geen aanleiding heeft gevormd voor nadere actie.
In dit verband verwijs ik naar mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003
(28 600 XVI, nr 112), waarin ik heb beschreven dat het rapport een belangrijke
rol heeft gespeeld in het overleg tussen Openbaar Ministerie en de sector
over de gesignaleerde frauderisico's. In dit verband zij ook verwezen naar
de antwoorden op de vragen 1 (CDA) en 12 (SGP) over voornoemde brief van 17 maart
2003. 4 (PvdA-fractie)Waarom is het in september 2001 afgeronde rapport pas
op 3 februari 2002 door het OM op ambtelijk niveau aan het Ministerie
van Justitie toegezonden?De Fraude Unit Oost heeft geen aanleiding gezien het rapport eerder aan
het ministerie van Justitie toe te zenden dan feitelijk is gebeurd, omdat
het niet primair was opgesteld ten behoeve van mijn ministerie. Zoals eerder
aangegeven hadden de conclusies een aanbevelingen uit het rapport vooral het
karakter van preventie-adviezen richting de sector, en het Openbaar Ministerie
heeft het rapport ook gehanteerd op een wijze die daaraan recht doet. Daarmee
heeft de Fraude Unit Oost een goede invulling gegeven aan zijn landelijke
expertisetaak op het gebied van verzekeringsfraude. Voor het overige verwijs
ik u naar mijn brief van 17 maart 2003 aan de Kamer (28 600 XVI,
nr 112), waarin ik ben ingegaan op de status van het rapport, de wijze van
verspreiding ervan en de functie die het heeft gehad.5 (PvdA-fractie)Kunt u precies aangeven hoe «breed» het
rapport verspreid is?Het rapport is in september 2001 afgerond. Nadat aan het rapport een openbare
status was toegekend is het verzonden aan zowel private partijen (Verbond
van Verzekeraars, Zorgverzekeraars Nederland, individuele verzekeraars en
andere partijen, werkzaam op het terrein van fraudebeheersing) als aan publieke
instanties (ministerie van Justitie en ministerie van VWS (op ambtelijk niveau),
Bijzondere Opsporings Diensten, en de opleidingsinstituten ICR (Instituut
voor Criminaliteitsbeheersing en Recherchekunde)en de SSR (Stichting Studiecentrum
Rechtspleging).7 (PvdA-fractie)Het rapport is betrokken bij «voorbereidende
gesprekken over een voorgenomen preventiedoorlichting van de gezondheidszorg».
Vindt u het verantwoord dat deze doorlichting ernstige vertraging heeft opgelopen?
Rechtvaardigden de conclusies niet een meer stevige aanpak? Zo ja, op welke
wijze op welke wijze wenst u hier invulling aan te geven? Zo nee, waarom niet?Wat de vertraging van de start van de doorlichting alsmede de inhoud van
deze doorlichting betreft, verwijs ik naar de antwoorden op vragen 4 van de
VVD-fractie en vraag 13 van de SGP-fractie, beide gesteld naar aanleiding
van mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003 (28 600 XVI, nr 112).
In aanvulling hierop benadruk ik nogmaals dat het rapport van het Openbaar
Ministerie, los van deze doorlichting, al snel na het verschijnen door het
Openbaar Ministerie is gebruikt om met de sector in overleg te treden over
mogelijke verbeteringen in het fraudebeheersproces. Het rapport heeft dus
wel degelijk geleid tot actie. Wat de aanpak van de frauderisico's in meer
algemene zin betreft verwijs ik naar de brieven van de minister van VWS van
respectievelijk 7 en 25 februari 2003 (VWS-03-148 en 28 600 XVI,
nr 109) en naar de kabinetsreactie op de frauderisico-analyse van professor
Van der Veen.8 (PvdA-fractie)In de brief staat dat de brede verspreiding tot doel
had om tot overeenstemming op «werkvloerniveau» te komen. Deelt
u de mening dat het meer op zijn plaats was geweest de betrokken instanties
ter verantwoording te roepen en de instanties betrokken bij de fraudebestrijding
te informeren? Zoals reeds aangegeven in mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003
(28 600 XVI, nr 112) heeft het Openbaar Ministerie het rapport primair
opgesteld ten behoeve van nader overleg met de sector, om op werkvloerniveau
tot overeenstemming te komen over de aard van de gesignaleerde problemen en
over mogelijke oplossingsrichtingen. Daarvoor is het rapport ook daadwerkelijk
gebruikt, en het is ook breed verspreid binnen de sector zelf en binnen instanties
die zich bezighouden met fraudebestrijding. Het «ter verantwoording
roepen van instanties» is hier niet aan de orde; dit behoort ook niet
tot de taak van het Openbaar Ministerie, tenzij sprake is van een concrete
verdenking van strafbare feiten.9 (PvdA-fractie)Wat is de verhouding tussen het aantal «meldingen»
en «aangiften» in het geval van fraude in de zorgsector?In mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003 (28 600 XVI, nr 112)
is het verschil aangegeven tussen «meldingen» en «aangiften».
Dat verschil is essentieel, want lang niet alle meldingen hebben betrekking
op strafrechtelijk relevante zaken. De Fraude Unit Oost verzamelt alle meldingen
wel, omdat ze behulpzaam zijn bij het verkrijgen van meer inzicht in mogelijke
frauderisico's of onregelmatigheden in de sector. In de brief is ook aangegeven
dat er van de 172 meldingen 28 zaken waren die zich leenden voor nader onderzoek
op het niveau van een Interregionaal Fraude Team. Dat bleek in 9 zaken het
geval. De overige zaken zijn ter afdoening overgedragen aan de regiopolitie.10 (PvdA-fractie)Welke van de initiatieven die voortvloeien uit het
handhavingsarrangement tussen het OM en Zorgverzekeraars Nederland dragen
concreet bij aan het vergroten van de deskundigheid en de middelen van het
OM om fraude te bestrijden?Er is geen handhavingsarrangement afgesloten tussen het Openbaar Ministerie
en Zorgverzekeraars Nederland. Wel is er een intentieverklaring tussen het
Openbaar Ministerie en het Verbond van Verzekeraars. Voor de inhoud daarvan
verwijs ik naar het antwoord op vraag 15 van de SGP-fractie. Waar het de deskundigheid
binnen het Openbaar Ministerie betreft verwijs ik naar het antwoord op vraag
38 van de fractie van de Christen Unie (zie verder).29 (VVD-fractie)Wanneer bent u van plan contact op te nemen met uw
collega van Justitie over het concentreren van de strafzaken WTG bij één
rechtbank? Hoe wil de regering concentratie van strafzaken mogelijk maken?
Waarom heeft u niet eerder, conform de wens van het CTG, aangedrongen op concentratie
van deze strafzaken? Deelt u de mening dat dit, negen maanden nadat het CTG
dit heeft aanbevolen, zo spoedig mogelijk dient te gebeuren?Het vraagstuk van concentratie van strafzaken moet in een breder kader
worden bezien. In zijn algemeenheid bestaat er binnen de rechtspraak geen
behoefte aan concentratie van de behandeling van bepaalde categorieën
zaken bij één rechtbank. Over de vraag in hoeverre daarop een
uitzondering op zijn plaats zou zijn voor zorgfraude, zal ik advies vragen
aan de Raad voor de Rechtspraak.31 (VVD-fractie)Hoe staat het met het wetenschappelijk verkennend onderzoek
naar fraude in de zorg, opgenomen in het programma «preventie van georganiseerde
criminaliteit», dat Justitie in januari 2003 is gestart en waaraan VWS
deelneemt? Wanneer zijn de uitkomsten van dit onderzoek bekend? Op
welke wijze neemt VWS deel aan dit onderzoek?Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
4 van de VVD-fractie naar aanleiding van mijn brief van 17 maart 2003
(28 600 XVI, nr. 112).42 (fractie van de ChristenUnie)Wie is de verantwoordelijke bewindspersoon op het terrein
van fraudeonderzoek, respectievelijk fraudepreventie, respectievelijk fraudebestrijding
in de zorg; de minister van Justitie of de minister van VWS?Beleidsinhoudelijk behoort de aanpak van zorgfraude tot de verantwoordelijkheid
van de minister van VWS. De minister van Justitie is verantwoordelijk voor
de strafrechtelijke rechtshandhaving, en heeft tevens een algemene coördinerende
rol op het gebied van de fraudebestrijding. De coördinerende rol vindt
vooral zijn vertaling in het verzorgen van voortgangsrapportages over de bestrijding
van fraude en financieel-economische criminaliteit, die jaarlijks namens het
kabinet aan de Kamer worden aangeboden1. Ook
zijn onder regie van de minister van Justitie notities opgesteld waarin de
voornemens van het kabinet op het gebied van de fraudebestrijding voor de
desbetreffende kabinetsperiode zijn neergelegd2.
Deze coördinerende rol van de minister van Justitie laat de verantwoordelijkheid
van andere bewindslieden voor hun eigen beleidsterreinen onverlet.43 (fractie van de ChristenUnie)Is het beeld dat bestond bij het Openbaar Ministerie
van de fraude in de zorg gewijzigd sinds het rapport «Zorg om zorgfraude»?
Met andere woorden, bevatte het rapport belangrijke nieuwe informatie? Mocht
daarvan redelijkerwijs worden verondersteld dat deze niet bekend was bij de
verantwoordelijke bewindspersoon, te weten de Minister van VWS?De Fraude Unit Oost van het Openbaar Ministerie heeft een globaal onderzoek
ingesteld naar de inrichting van het fraudebeheersproces en de mogelijkheden
tot het plegen van fraude binnen de zorgsector. De aanleiding om een dergelijk
onderzoek te starten was gelegen in het feit dat de Fraude Unit Oost bij de
uitoefening van zijn expertisetaak signalen hadden bereikten over mogelijke
frauderisico's in deze sector. Er circuleerde dus wel informatie over mogelijke
frauderisico's in de zorgsector, maar in het rapport is deze informatie voor
het eerst binnen het Openbaar Ministerie in een meer gestructureerde vorm
bijeen gebracht. Dat stelde de Fraude Unit Oost vervolgens in staat de meest
relevante partners te benaderen om te overleggen over mogelijke verbeteringen
in het fraudebeheersproces. Het rapport was primair bedoeld om te dienen als
basis voor verder overleg op werkvloerniveau met de sector, en is om die reden
niet aangeboden aan de minister van VWS. In dit verband zijn ook verwezen
naar hetgeen ik hierover heb opgemerkt in mijn brief aan de Kamer van 17 maart
2003 (28 600 XVI, nr. 112). Over het moment dat en de wijze waarop de
inhoud van het rapport op ambtelijk niveau ter kennis is gekomen van het ministerie
van VWS verwijs ik naar de brief van de minister van VWS aan de Kamer van
25 februari 2003 (28 600 XVI, nr. 109), en naar het antwoord van
de minister van VWS op vraag 27 van de VVD-fractie naar aanleiding van deze
brief.44 (fractie van de ChristenUnie)Waarom is het rapport «Zorg om zorgfraude»
op informele wijze ter beschikking gesteld aan ambtenaren van het ministerie
van VWS, en niet officieel ter kennis gebracht aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport? Is deze gang van zaken conform de voorgeschreven procedures?
Zo ja, welke zijn dat? Zo nee, hoe beoordeelt u de gang van zaken? Zoals aangegeven in mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112) heeft het Openbaar Ministerie het rapport opgesteld om meer
zicht te krijgen op het bestaan van mogelijke frauderisico's in de gezondheidssector.
Op basis van de bevindingen die in het rapport zijn neergelegd is het Openbaar
Ministerie vervolgens in overleg getreden met vertegenwoordigers uit de zorgsector
en met verzekeraars, om te komen tot verbeteringen in het fraudebeheersproces.
Het verantwoordelijke expertisecentrum binnen het Openbaar Ministerie, de
Fraude Unit Oost, had zich tot doel gesteld met de betrokken organisaties
op werkvloerniveau tot overeenstemming te komen over de aard van de gesignaleerde
problemen en over mogelijke oplossings-richtingen. Daarom heeft de Fraude
Unit Oost het rapport niet aangeboden aan het College van procureurs-generaal,
aan de minister van Justitie of aan andere bewindslieden. Zoals gezegd was
het rapport daar niet primair voor bedoeld. Met die handelwijze heeft de Fraude
Unit Oost naar mijn mening een goede invulling gegeven aan zijn expertisetaak.48 (SGP-fractie)Op 20 november 2002 is er een brainstormsessie «georganiseerde
criminaliteit in de zorg» gehouden. Waarom heeft deze eenmalige bijeenkomst
geen verder vervolg gekregen?Bij de bijeenkomst van 20 november 2002 ging het niet om een brainstorm
over georganiseerde criminaliteit in de zorg, maar om een bijeenkomst tussen
een aantal publieke partijen die betrokken waren bij de aanpak van zorgverzekeringsfraude,
zoals het Openbaar Ministerie/Fraude Unit Oost, het Interregionale Fraude
Team Noord Oost, de FIOD-ECD, het regionaal Interdisciplinair Fraudeteam (RIF)
Noord en het ministerie van VWS. Doel van de bijeenkomst was uitsluitend om
elkaar over en weer te informeren over de lopende activiteiten op het gebied
van fraudebeheersing binnen de zorgsector.49 (SGP-fractie)Hoe is te verklaren dat het OM-rapport «Zorg
om zorgfraude» wel gediend heeft als bron voor de kabinetsnota Fraudebeheersing
2002–2006, maar niet bij de minister bekend was?Het rapport «Zorg om zorgfraude» heeft niet gediend als inbreng
voor de Kabinetsnota «Bestrijding fraude en financieel-economische criminaliteit»
(Kamerstuk II, 17 050, nr 234); zoals aangegeven in mijn brief van 17 maart
2003 (28 600 XVI, nr 112) is het rapport niet aangeboden aan de interdepartementale
stuurgroep fraudebestrijding waar de door u bedoelde Kabinetsnota is voorbereid.Vragen naar aanleiding van het rapport Frauderisico-analyse
gezondheidszorg van de Universiteit Twente (commissie Van der Veen)37 (VVD-fractie)Wat zijn de redenen dat zorgfraude geen makkelijk te
bewijzen delict is? In welke specifieke gevallen leidden meldingen van fraude
wèl tot aangifte? Waarom werd in slechts 9 gevallen proces-verbaal
opgemaakt? Was uw ministerie in alle gevallen op de hoogte? Zo niet, waarom
niet?De suggestie in de vraag dat zorgfraude in zijn algemeenheid lastig te
bewijzen is, verdient nuancering. Geconstateerde onregelmatigheden zijn niet
altijd in strafrechtelijke zin aan te merken als fraude. Van fraude in strafrechtelijke
zin is pas sprake als de gedragingen te brengen zijn onder delictsomschrijvingen
als «valsheid in geschrifte» (art. 225 en volgende Wetboek van
Strafrecht), «oplichting» of «bedrog» (art. 326 Wetboek
van Strafrecht) of verduistering (art. 321 Wetboek van Strafrecht).
Bewijsrechtelijke problemen doen zich in het algemeen niet zo zeer voor bij
verzekeringsfraude binnen de zorgsector. Zaken betreffende overtreding van
de Wet Tarieven Gezondheidszorg kunnen bewijsrechtelijk lastiger zijn, in
het bijzonder waar het gaat om het aantonen van«opzet».Wat het aantal fraudemeldingen, het aantal aangiften en het uiteindelijke
aantal processen-verbaal betreft verwijs ik naar mijn brief aan de Kamer van
17 maart 2003 (28 600 XVI, nr. 112). Bij de afweging of al dan niet
een proces-verbaal dient te worden opgemaakt speelt de zwaarte van de zaak
een rol. Dit is gebeurd op basis van de criteria die worden gehanteerd door
de Interregionale Fraude Teams. Zie in dit verband het antwoord op vraag 18
van de SGP-fractie, gesteld naar aanleiding van mijn voornoemde brief aan
de Kamer van 17 maart 2003. Het beslissen omtrent het al dan niet instellen
van strafvervolging behoort tot de wettelijke taak van het Openbaar Ministerie.
Dergelijke beslissingen behoeven niet te worden gemeld aan de minister van
Justitie.38 (VVD-fractie)Deelt de regering de mening dat het eigenlijk niet
aanvaardbaar is dat strafrechtelijke actie op fraude zelden voorkomt gelet
op problemen met de bewijslast? Tot welke beleidsreactie leidt dit?Het is een gegeven dat binnen de strafrechtspleging sommige zaken qua
bewijsvoering ingewikkelder zijn dan andere. De vraag suggereert evenwel dat
er in zijn algemeenheid problemen bestaan ten aanzien van de strafrechtelijke
vervolging van fraude. Ik herken dat beeld niet. Fraude manifesteert zich
op een groot aantal verschillende manieren, in verschillende sectoren en geledingen
van de samenleving. Soms betreft het tamelijk eenvoudig te bewijzen zaken,
soms gaat het om meer complexe zaken. Waar de complexiteit van de materie
om extra deskundigheid of expertise vraagt, speelt het Openbaar Ministerie
daarop in door het opzetten van expertisecentra, waar de Fraude Unit Oost
er een van is. Per 1 januari 2003 is voorts een landelijke voorziening
ingericht in de vorm van het Functioneel Parket, waar expertise gebundeld
wordt ten aanzien van een aantal bijzondere handhavingsgebieden (fraude, economie
en milieu) en waar tevens één landelijk loket is gecreëerd
ten behoeve van de Bijzondere Opsporings Diensten. Ik ondersteun dergelijke
ontwikkelingen van harte.89 (SGP-fractie)Op welke manier denkt u het door het eindrapport geconstateerde
gebrek aan toezicht op de fraudebeheersing door onder meer de FIOD-ECD te
verbeteren? Zijn er naast het benoemen van specifieke deskundigen nog andere
methoden om de professionele beoordeling van de medische noodzaak van bepaalde
behandelingen door het Openbaar Ministerie sterk te verbeteren? (blz. 47 en
54)Wat de voornemens betreft ten aanzien van de versterking van controle
en toezicht zij verwezen naar hetgeen daarover is opgemerkt in de kabinetsreactie
over de frauderisico-analyse van professor Van der Veen. Met betrekking tot
de benodigde deskundigheid binnen het Openbaar Ministerie verwijs ik naar
hetgeen ik hierover in meer algemene zin heb gezegd in mijn antwoord op vraag
38 van de VVD-fractie. In aanvulling hierop is nog van belang dat binnen het
Openbaar Ministerie in september 2001 een Expertisecentrum Medische Zaken
is ingericht, dat als vraagbaak dient binnen het Openbaar Ministerie voor
medisch strafrechtelijke kennis. Het centrum houdt daartoe relevante jurisprudentie
bij, informeert de medisch officieren van justitie in de lande over relevante
ontwikkelingen, en vervult een verwijzingsfunctie. Indien nodig kan extern
advies worden ingewonnen. Bij dit alles wil ik benadrukken dat
het gaat om expertisevorming op (medisch) strafrechtelijk gebied; het Openbaar
Ministerie treedt niet zelf in de beoordeling van de medische noodzaak van
bepaalde behandelingen.Vragen naar aanleiding van de brief van Zorgverzekeraars
Nederland van 20 maart 200311 (SP-fractie)Is de stijging van het aantal vermoedelijke fraudegevallen
en geconstateerde fraudegevallen een gevolg van verbeterde opsporingstechniek
of is er een daadwerkelijke stijging van fraude zaken?De brief van Zorgverzekeraars Nederland van 20 maart 2003 bevat geen
gegevens die duiden op een stijging van het aantal vermoedelijke dan wel geconstateerde
fraudegevallen. In mijn brief aan de Kamer van 17 maart 2003 (28 600
XVI, nr. 112) heb ik de gegevens gepresenteerd over het aantal fraudemeldingen
respectievelijk aangiften bij de Fraude Unit Oost van het Openbaar Ministerie.
Ook uit die gegevens kan ik vooralsnog niet afleiden dat sprake zou zijn van
een stijging. Wel acht ik het denkbaar dat de groeiende bewustwording in de
sector voor frauderisico's een bijdrage zal leveren aan een toename van het
aantal meldingen van potentiële fraudegevallen.12 (SP-fractie)Zijn er redenen om iedere zorgverzekeraar een sanctiebeleid
op te stellen? Zo ja, welke redenen zijn dit?Zorgverzekeraars kennen al een sanctiebeleid in de vorm van de civiele
vorderingen die kunnen worden ingesteld. Daarnaast is er de vrijheid om wel
of niet contracten af te sluiten. Transparantie hierover door de verzekeraars
zal te goeden komen aan het nalevingsgedrag en een preventieve uitwerking
kunnen hebben. In die zin sta ik achter een door verzekeraars ingericht sanctiebeleid.
Het opleggen van strafrechtelijke boetes is voorbehouden aan de overheid.XNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Van der Vlies (SGP),
Kalsbeek (PvdA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66), Buijs (CDA), Atsma (CDA), ondervoorzitter,
Arib (PvdA), Vendrik (GL), Kant (SP), Eurlings (CDA), Wilders (VVD), Mosterd
(CDA), Smits (PvdA), Örgü (VVD), Verbeet (PvdA), Van Oerle-van der
Horst (CDA), Vergeer-Mudde (SP), Vietsch (CDA), Tonkens (GL), Joldersma (CDA),
van Heteren (PvdA), Nawijn (LPF), Van Dijken (PvdA), Timmer (PvdA), Van Miltenburg
(VVD) en Hermans (LPF).Plv. leden: Griffith, MPA (VVD), Rouvoet (CU), Verdaas (PvdA), Van Beek
(VVD), Van der Ham (D66), Ferrier (CDA), Çörüz (CDA), Blom
(PvdA), Halsema (GL), Gerkens (SP), Jager (CDA), De Grave (VVD), Ross-van
Dorp (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Blok (VVD), Tjon-A-Ten (PvdA), Vacature (CDA),
de Ruiter (SP), Ormel (CDA), Van Gent (GL), Verburg (CDA), Waalkens (PvdA),
Varela (LPF), Bussemaker (PvdA), Heemskerk (PvdA), Hirsi Ali (VVD) en Kraneveldt
(LPF).XNoot1Zie Kabinetsnotitie inzake maatregelen ter intensivering van de fraudebestrijding
van 9 april 1998 (Kamerstuk II, 17 050, nr 203, blz. 28 e.v.) en
Voortgangsrapportage bestrijding financieel-economische criminaliteit 1999,
22 juni 2000 (Kamerstuk II, 17 050, nr 210, blz. 34).XNoot1Zie voor de meest recente versies de voortgangsrapportages van 16 juli
2001 (Kamerstuk II, 17 050, nr 221) en terugblik 1998–2001 in Kabinetsnotitie
van 19 april 2002 (Kamerstuk II, 17 050, nr 234).XNoot2Zie Kabinetsnotitie inzake maatregelen ter intensivering van de fraudebestrijding,
9 april 1998, Kamerstuk II, 17 050, nr 203 en Kabinetsnota bestrijding
fraude en financieel-economische criminaliteit 19 april 2002, Kamerstuk
II, 17 050, nr 234. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28828-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl