Vaststelling begroting van het Ministerie van VWS voor het jaar 2001; Verslag algemeen overleg van 11-10-2000 over brief minister n.a.v. advies versterking reguliere zorg in relatie tot arbeidsrelevante aandoeningen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XVI, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XVI nr. 16

01-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de bewindsliedenDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XVIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2001nr. 16VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 november 2000De vaste commissies voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid2
hebben op 11 oktober 2000 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
over de brief van 31 mei 2000 inzake het advies van het
Platform aanpak wachttijden over versterking van de reguliere zorg in relatie
tot arbeidsrelevante aandoeningen (VWS-00-920).Bij dit overleg waren tevens de volgende brieven aan de orde:– van de minister van VWS d.d. 3 oktober 2000, d.d. 8 mei 2000 (VWS-00-786),
d.d. 11 februari 2000 (VWS-00-208) en d.d. 18 januari 2000 (VWS-00-44);– van de minister van VWS en de staatssecretaris van SZW d.d. 24
november 1999 (Kamerstuk 26 800, XVI, nr. 58).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Oudkerk (PvdA) had met instemming
in de brief van 3 oktober gelezen dat de minister wil komen tot een werkwijze
die waarborgt dat een zieke werknemer snel en adequaat wordt begeleid en behandeld.
Ook stond hij op zichzelf positief ten opzichte van de manier waarop de minister
hiertoe wil komen: uitbreiden expertisecentra, een intensivering om de wachtlijstproblematiek
aan te pakken en verbetering van de Arbo-curatieve samenwerking. Wel vond
hij dat te veel het accent ligt op het behandelen van mensen die
al ziek zijn geworden en veel te weinig op preventie. Preventie van arbeidsverzuim
zou hij dan ook beslist toegevoegd willen zien aan de drie al genoemde punten.
Zo gaat het bij een hoog arbeidsverzuim in een sector vaak niet zozeer om
ziekte, maar vooral om aandoeningen die te maken hebben met de arbeidsomstandigheden
en de hoge werkdruk. Toch wordt er in de praktijk snel gemedicaliseerd, waardoor
huisartsen en specialisten in feite onnodig worden belast, terwijl er vooral
voor hun zorg toch al wachttijden en wachtlijsten zijn. Hij had grote verwachtingen
van het inzetten van met name arbeidsdeskundigen en de arbeidsinspectie op
de werkvloer, die nagaan wat de oorzaken zijn van het verzuim. Het inzetten
van medici kan altijd nog. Al met al ging hij ervan uit dat er veel te winnen
is door preventie als uitgangspunt te kiezen.In dit verband wees hij op het krantenbericht dat op 50 000 plaatsen
werkgevers de griepprik aanbieden aan gezonde werknemers die niet tot een
risicogroep behoren. Nog afgezien van het feit dat de griepprik niet waarborgt
dat de gevaccineerden geen griep krijgen, betekent ook zo'n aanbod weer een
onnodige medicalisering. Hij vond het daarom veel verstandiger als de Arbo-diensten
hun tijd en de werkgevers hun geld steken in preventie, met name betere arbeidsomstandigheden.
Bovendien wordt met zo'n aanbod van de griepprik een morele druk op werknemers
gelegd. Degenen die er geen gebruik van maken en later toch griep krijgen,
lopen dan immers het risico om met allerlei narigheid te maken te krijgen.Hij vond het positief dat de minister extra geld heeft uitgetrokken voor
het aanpakken van wachtlijsten. Uit de Zorgnota blijkt echter dat het indertijd
door VNO/NCW en PvdA genomen initiatief dat vervolgens is bijgesteld door
de sector, toch niet voldoende van de grond komt. In de sector geestelijke
gezondheidszorg lukt het overigens wél; daar worden op allerlei punten
wachtlijsten weggewerkt, met behulp van flexibele, onconventionele methoden.Hij was voorstander van verbetering van de Arbo-curatieve samenwerking,
maar wierp wel de vraag op of rechtstreekse verwijzing door een bedrijfsarts
naar een tweedelijns specialist niet extra medicaliserend zal werken. Hij
had begrip voor de goede bedoelingen op dit punt, maar anderzijds geldt dat
94% van de klachten die bij de huisarts komen, ook door de huisarts worden
behandeld en helemaal niet in de tweede lijn terechtkomen. Hij zette dan ook
vraagtekens bij rechtstreekse verwijzing door een bedrijfsarts naar de tweede
lijn. Dit gold voor hem temeer nu de bedrijfsarts nog steeds niet een geheel
onafhankelijke positie heeft verkregen, waardoor de werknemer er nog steeds
niet zeker van kan zijn dat de bedrijfsarts niet tegelijkertijd «twee
bazen dient».Het was hem in de brief van 31 mei jl. opgevallen dat de minister projecten
op het gebied van regionale samenwerking en expertisecentra o.a. wil aangaan
om te kunnen bezien of geen ongewenste neveneffecten optreden, waarbij wordt
gedacht aan voorrangszorg en het wegzuigen van personeel. Hij vond het niet
nodig om dit aspect te onderzoeken, want van tevoren is duidelijk dat die
ongewenste neveneffecten zich zeer waarschijnlijk zullen voordoen. Er zal
daarom, juist omdat ze ongewenst zijn, al het mogelijke moeten worden gedaan
om ze te voorkomen. Voor hem was uitgangspunt dat uitsluitend medische urgentie,
in de meest brede zin van het woord, de wachttijd of de plek op de wachtlijst
mag bepalen.Ten slotte vroeg hij aandacht voor de passage in de brief van 3 oktober,
waarin wordt gezegd dat de reguliere zorg onvoldoende kan inspelen op de specifieke
zorgbehoefte van werkgevers en werknemers. Hij vond dit een vreemde zin. Kennelijk
is deze ingegeven door de gedachte dat er bij de sociale partners een bepaalde
behoefte aan curatieve zorg is, maar in feite gaat het om het zoveel mogelijk
tegengaan van klachten die gerelateerd zijn aan de arbeidsomstandigheden en
dus zal veel meer voor preventie gekozen moeten worden. Hij durfde wel de
stelling aan dat de helft van de arbeidsgerelateerde aandoeningen
veroorzaakt wordt door de arbeidsomstandigheden en dus helemaal niet in een
curatief traject thuishoort.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) zei eerst
dat de inbreng die van VVD-zijde is geleverd in het AO van 9 september 1999,
nog steeds onverkort geldt. De VVD-fractie heeft zich in dat AO akkoord verklaard
met het wegwerken van wachtlijsten en het opzetten van kennis- en expertisecentra,
zoals toen door de minister voorgesteld. Later is er voor het wegwerken van
wachtlijsten het initiatief van VNO/NCW en PvdA over aanbestedingen gekomen.
Mevrouw Van Blerck gaf nog steeds de voorkeur aan de werkwijze die verleden
jaar werd voorgesteld, maar stelde vast dat de bewindslieden inmiddels onder
druk van de Kamer voor een andere aanpak hebben gekozen. Hetgeen nu op tafel
ligt, vond zij een slap aftreksel van de aanvankelijke plannen. Zij bleef
voorstander van het inzetten van de derde geldstroom in de curatieve sfeer.
Ziekenhuizen dienen in staat te zijn om flexibel in te spelen op de vraag
die zich voordoet. Geld zoekt nu eenmaal zorg en de vraag naar zorg laat zich
niet persen in het strakke keurslijf van de aanbodbeheersende en plannende
overheid.Anderzijds wilde zij zich realistisch opstellen en dus niet proberen om
de nu ingeslagen weg te frustreren. Wel zullen de wachtlijsten nu echt snel
korter moeten worden. Tot nu toe is er, zo had zij begrepen, nog geen enkele
operatie aanbesteed conform het plan van VNO/NCW en PvdA. Verder bestaat er
bij de verzekeraars kennelijk geen enkel inzicht in de wachtlijsten. Op 1
maart zal het plan van VNO/NCW en PvdA worden geëvalueerd en als dan
blijkt dat dit niet heeft geleid tot het verkorten van wachtlijsten, zouden
de bewindslieden de oorspronkelijke plannen van een jaar geleden weer aan
de Kamer moeten voorleggen.Zij vond dat ook bedrijfsartsen de mogelijkheid moeten krijgen om in samenspraak
met huisartsen door te verwijzen, mede gelet op het huidige en vooral het
te verwachten tekort aan huisartsen. Verder herinnerde zij in dit verband
aan convenanten tussen huisartsen en bedrijfsartsen en tussen specialisten
en bedrijfsartsen, op basis waarvan pilots zouden worden gestart. Hoe staat
het met die pilots? Geld kan, in tegenstelling tot voorgaande jaren, nu geen
probleem meer zijn. Ook zij vond preventie belangrijk, maar curatie leek haar
minstens zo belangrijk om mensen weer zo snel mogelijk in het arbeidsproces
terug te brengen.Zij vroeg vervolgens wat in de praktijk de effectiviteit is van de verplichting
voor bedrijven om aangesloten te zijn bij gecertificeerde Arbo-diensten. Is
bijvoorbeeld sinds de invoering van die verplichting het ziekteverzuim gedaald?
Nu bedrijven inmiddels ook verantwoordelijkheid dragen voor financiële
consequenties van ziekte van werknemers, kon zij zich voorstellen dat bedrijven
wat meer vrijheid krijgen op het punt van aansluiting bij een Arbo-dienst.Op dit moment wordt een klein deel van de REA-gelden ingezet voor HSK-initiatieven
en voor fysiotherapie. Daarbij gaat het bij uitstek om kwalen die leiden tot
arbeidsverzuim en instroom in de WAO. Bovendien had zij begrepen dat deze
initiatieven een zeer positief effect kunnen hebben en dat er maar in beperkte
mate een beroep op REA-gelden wordt gedaan. Is het daarom mogelijk aan deze
initiatieven en aan initiatieven op het vlak van psychotherapie wat meer ruimte
te bieden met behulp van REA-gelden?De heer Buijs (CDA) herinnerde eraan dat de
privatisering van de Ziektewet, waarmee werkgevers meer financiële betrokkenheid
bij ziekteverzuim hebben gekregen, heeft geleid tot wachtlijstomzeilende initiatieven
als bedrijvenpoli's. De Kamer heeft toen duidelijk gemaakt dat het niet zou
mogen komen tot tweedeling in de zorg en inmiddels is een zeer omvangrijke
infrastructuur gecreëerd, zoals kennis- en expertisecentra, experimenten in zes regio's, onderzoek door Zorgonderzoek Nederland en het
Platform aanpak wachtlijsten. Bij hem was de vraag gerezen of het doel nog
wel de middelen heiligt, vooral nu de infrastructuur volgens de brieven van
de minister is bedoeld om de kennisachterstand in de reguliere zorg ten aanzien
van arbeidsrelevante aandoeningen te overbruggen en de Arbo-curatieve samenwerking
te stimuleren. Het bestaan van een kennisachterstand in de reguliere zorg
was hem niet bekend en had hij ook nooit aangetoond gezien. Op welke gegevens
baseert de minister zich dan bij deze stelling? Is de op zichzelf nobele doelstelling
wel de ware reden voor het opzetten van deze infrastructuur, of kunnen met
deze structuur toch weer wachtlijstomzeilende initiatieven worden genomen,
hoewel dat niet de bedoeling is? Daarnaast houdt deze omvangrijke infrastructuur
ook een omvangrijke bureaucratie in, die in feite niet nodig is en dus geldverspilling
betekent.Hij had dan ook de indruk dat op een eenvoudiger manier het doel kan worden
bereikt. In de eerste plaats is preventie van groot belang. Daarnaast zullen
de wachttijden en de wachtlijsten zo snel mogelijk moeten worden weggewerkt.
Verder hechtte hij veel waarde aan protocollen voor de samenwerking tussen
huisartsen en Arbo-artsen. De beide beroepsorganisaties werken hier al aan,
maar dit zou versneld kunnen worden. In ieder geval zal de situatie dat huisartsen
en Arbo-artsen ieder hun eigen koninkrijkje in stand houden, tot het verleden
moeten gaan behoren. Mocht er inderdaad een kennisachterstand bestaan, dan
lijkt het goed om daar nascholingsactiviteiten voor op te zetten, ingepast
in het al bestaande kader van reguliere nascholing en deskundigheidsbevordering
van huisartsen en Arbo-artsen. Ook is het zinvol om na te gaan of versnelling
kan worden gebracht in de diagnostiek in ziekenhuizen van ziektebeelden die
samenhangen met arbeid. Die versnelling zou dan overigens voor iedereen met
die ziektebeelden moeten gelden, dus niet alleen voor werknemers.Opvallend vond hij dat de minister op dit vlak de gezondheidszorg in feite
categoraal benadert. In de stukken wordt immers een aantal categorieën
ziektebeelden genoemd die nauw aan arbeid gerelateerd zijn. Anderzijds echter
wordt er ten aanzien van reeds bestaande categorale voorzieningen als astma-
en epilepsiecentra naar gestreefd om die in een breder verband te incorporeren.
Hij zag geen reden voor dit verschil in benadering niet en vond dat de bestaande
categorale astma- en epilepsiecentra niet mogen verdwijnen.Al met al stelde hij dat er geen nieuwe bureaucratische structuren behoren
te ontstaan voor problemen die binnen het nog uit te breiden zorgaanbod kunnen
worden opgelost. Hij had dan ook nogal wat twijfels bij de nu voorgestelde
structuur.Ook mevrouw Kant (SP) vond het opmerkelijk
dat in de stukken geen aandacht wordt gegeven aan de oorzaken van arbeidsrelevante
aandoeningen, terwijl toch juist daar de grootste winst te halen is. Dan gaat
het niet alleen om gezondheidswinst voor de betrokken werknemers, want ook
voor een bedrijf is het positief als ziekte van werknemers kan worden voorkomen.
Het verbaasde haar dat tot nu toe vrijwel geen enkel bedrijf dat lijkt in
te zien. Afschaffing van de Ziektewet had mede tot doel om een prikkel te
geven aan werkgevers om meer aandacht te geven aan preventie, maar in de praktijk
is daar nauwelijks iets van terechtgekomen. Wel heeft afschaffing van de Ziektewet
tot een andere prikkel geleid: werkgevers proberen nu ervoor te zorgen dat
hun werknemers in de gezondheidszorg eerder aan bod komen.De berichten over het aanbieden van een griepprik door werkgevers hadden
ook haar zeer verbaasd. Voor huisartsen gelden richtlijnen aan welke groepen
zo'n prik aangeboden zou kunnen worden, maar werkgevers bieden deze prik blijkbaar
zonder meer aan al hun werknemers aan. Hoe denkt de minister hierover en wat
denkt zij eraan te doen? Het verschijnsel van voorkruipzorg (het voorrang geven aan de behandeling
van werknemers in speciale klinieken of tegen extra betaling in ziekenhuizen)
is indertijd duidelijk door de Kamer afgewezen. Mevrouw Kant had zich dan
ook verbaasd over de notitie van verleden jaar waarmee dergelijke zorg toch
weer toegelaten zou worden. Gelukkig heeft de Kamer toen opnieuw uitgesproken
dat voorrang alleen mogelijk is op medische gronden, niet op basis van de
dikte van de portemonnee van de werknemer of van de werkgever. Het Platform
aanpak wachttijden heeft nu een oplossing op tafel gelegd binnen de reguliere
zorg en mevrouw Kant kon het daarmee eens zijn.Wel tekende zij aan dat op drie punten niet wordt voldaan aan het uitgangspunt
dat voorrang alleen mogelijk is op medische gronden. In de eerste plaats is
er nu een omvangrijk particulier circuit dat zich buiten de reguliere zorg
om heeft ontwikkeld en dat niet voor iedereen toegankelijk is. Zo waren er
in 1992 nog slechts twee rugadviescentra en in 1999 al vijftien en is het
aantal vestigingen van De gezonde zaak in die periode toegenomen van tien
naar honderdzestig. In de brief van 3 oktober wordt ook beaamd dat er in feite
sprake is van een tweedeling; er wordt gezegd dat de nieuwe kennis en methodieken
van commerciële klinieken zich onderscheiden van het reguliere zorgaanbod,
zowel in snelheid als in kwaliteit. Waarom worden die kennis en methodieken
dan niet gewoon voor iedereen toegankelijk, dus ook voor ziekenfondsverzekerden?In de tweede plaats wordt in de geestelijke gezondheidszorg niet de hand
gehouden aan het uitgangspunt. Daar wordt zelfs in de reguliere zorg al voorkruipzorg
gegeven, bijvoorbeeld binnen de HSK-groep. Dit past niet in het advies van
het Platform aanpak wachttijden en dus ook niet in de huidige opvattingen
van de minister. Wat wordt hier nu aan gedaan? Mevrouw Kant zag hier wel mogelijkheden,
zoals het niet toelaten van bepaalde initiatieven binnen de reguliere zorg
en het zorgen voor voldoende aanbod in de reguliere zorg.In de derde plaats wees zij erop dat op basis van het uitgangspunt dat
voorrang alleen mogelijk is op medische gronden, op bepaalde plaatsen initiatieven
zijn genomen: bedrijvenpoli Arnhem, Medisch centrum Leeuwarden en de stichting
Zorgservice Twente in Hengelo. Hoe staat het met die initiatieven, passen
ze binnen het beleid dat nu voor ogen staat en zijn deze initiatieven echt
voor iedereen gelijk toegankelijk?Verder vroeg zij zich af of er niet een deur voor voorkruipzorg open wordt
gezet als ziekenhuizen aanvullende inkomsten zelf mogen houden, bijvoorbeeld
uit sponsorgelden of uit het derde compartiment. Zij had althans uit de notitie
over positionering van ziekenhuizen begrepen dat dit de bedoeling is.De belangrijkste oplossing ligt in het wegnemen van de wachtlijsten, maar
helaas is dat tot nu toe nog niet gelukt. Tegenover de stelling dat geld nu
eenmaal zorg zoekt, plaatste zij de stelling dat zorg nog steeds vooral veel
geld zoekt.Mevrouw Hermann (GroenLinks) was zeer tegen
het met geld kunnen kopen van extra zorg. Zorg hoort regulier voor iedereen
beschikbaar te zijn.Zij onderschreef het al gevoerde pleidooi voor preventie en was het ook
ermee eens dat de bron van de ellende ligt bij de beslissing om de Ziektewet
te privatiseren.Werk is een centrale factor in het leven van mensen, maar niet altijd
gaat het op het werk zodanig dat mensen zich er lekker bij voelen. Ziek melden
is dan helaas vaak de enige legitieme mogelijkheid om even uit het arbeidsproces
te stappen. Werkgevers, maar ook werknemers zullen daarom veel meer moeten
investeren in het wegnemen van negatieve factoren op de werkvloer. In het
algemeen is de gemiddelde Nederlander trouwens na een weekje wel weer beter
en in veel gevallen is bemoeienis van de huisarts daarvoor voldoende. Daarnaast
is de bedrijfsarts degene die de arbeidsomstandigheden en de daarmee
samenhangende risico's het beste kent. Zij was het zeker niet eens met de
stelling dat verwijzing door een bedrijfsarts naar de tweede lijn een vorm
van medicalisering is. Met het oog hierop drong zij erop aan dat in de komende
periode ook onderzoek wordt gedaan naar een model waarin de bedrijfsarts kan
verwijzen naar de tweede lijn en zelfstandig onderzoek kan laten uitvoeren
in bijvoorbeeld een ziekenhuislaboratorium of op de röntgenkamer. Juist
de onduidelijkheid over de huidige positie van de bedrijfsarts is nog steeds
het centrale knelpunt in de samenwerking tussen huisarts en bedrijfsarts.
Zodra de bedrijfsarts met recht een onafhankelijk deskundig adviseur van werkgever
en werknemer kan worden genoemd, is hij een collegiale evenknie van de huisarts
en kan een duidelijke samenwerking tussen bedrijfsarts en huisarts tot stand
komen. In dat geval is een deel van de nu voorgestelde structuur niet meer
nodig.Overigens had zij respect voor de aanbevelingen van het Platform aanpak
wachttijden. Zij had ook begrepen dat het niet de bedoeling is dat de kenniscentra
allerlei taken op zich gaan nemen, maar dat ze echt moeten gaan functioneren
als centra waar men op een eenvoudige manier te rade kan gaan.Afsluitend merkte zij op dat het vooral erom gaat dat huisarts en bedrijfsarts
vertrouwen in elkaars positie en respect voor elkaars deskundigheid moeten
kunnen hebben. Het belang van de werknemer dient hier voorop te staan. Goede
werkgevers beseffen trouwens heel wel dat zij voor het goed lopen van het
werk afhankelijk zijn van werknemers die «lekker in hun vel zitten».Mevrouw Van Vliet (D66) vond het positief
dat een uitgangspunt van het advies van het Platform aanpak wachttijden is
om arbeidsrelevante aandoeningen zoveel mogelijk in de reguliere zorg te laten
behandelen. Zij nam aan dat ook de minister vindt dat de reguliere zorg uitgangspunt
dient te zijn en veronderstelde dat ernaar wordt gestreefd om commerciële
initiatieven op dit vlak op de een of andere manier weer in het kader van
de reguliere zorg te brengen. Ook het uitgangspunt van het platformadvies
over een gelijke toegankelijkheid, om tweedeling in de zorg te voorkomen,
waardeerde zij positief, terwijl hetzelfde gold voor het uitgangspunt over
het beter equiperen van zorgverleners in de eerste lijn, opdat deze het overgrote
deel van de arbeidsrelevante aandoeningen adequaat kunnen behandelen.In dit verband had zij op zichzelf niets tegen het opzetten van regionale
samenwerkingsverbanden en expertisecentra, maar gezien de aantallen vreesde
ook zij voor te veel bureaucratische rompslomp en overlappingen. Verder vreesde
zij, nu is aangegeven dat eerst wordt begonnen met zes experimenten, dat daadwerkelijke
implementatie van het advies van het platform nog wel geruime tijd uit zal
blijven.Ook vroeg zij zich bij de brief van 31 mei af welke lacunes nog aanwezig
zouden kunnen zijn. Zij kon zich hierbij alleen het punt van preventie voorstellen.
Daarover is gisteren in een AO door de D66-woordvoerder geconcludeerd dat
de Arbo-diensten er sinds 1992 niet in geslaagd zijn om een goede ondersteuning
te bieden op preventief vlak, o.a. omdat werkgevers daar lang niet altijd
geld in willen steken, maar ook omdat de Arbo-diensten zich vooral hebben
toegelegd op onderlinge concurrentie. Met het oog hierop rijst de vraag of
nog wel vastgehouden moet worden aan de wettelijke verplichting ten aanzien
van Arbo-diensten en of het initiatief niet veel meer bij de werknemer gelegd
zou moeten worden. In het algemeen wil een werkgever gewoon zijn werknemer
aan het werk hebben, zonder allemaal gezeur, terwijl een werknemer vaak zelf
wel aanvoelt dat het niet goed met hem gaat, zeker bij klachten op psychisch
vlak. Mevrouw Van Vliet zou de werknemer in dat opzicht een of ander handvat
willen geven. Dat is mogelijk in het kader van het klachtrecht, maar in feite
zou eigenlijk overgegaan moeten worden op een systeem van eigen inkoop.
Van belang daarbij is ook dat de meeste mensen die vanuit de WAO weer zijn
teruggekeerd in het arbeidsproces, dat op eigen initiatief hebben bereikt.
Als mensen dan een extra handvat krijgen, bijvoorbeeld een eigen budget, mag
verwacht worden dat nog meer mensen het initiatief zullen nemen om weer in
het arbeidsproces terug te komen.Aansluitend vroeg zij aan welke onderwerpen de commissie-Donner aandacht
zal geven. Zij had tot nu toe begrepen dat deze commissie zich vooral zal
buigen over de functies die van belang zijn voor de reguliere zorg en over
de vraag hoe het staat met Arbo-dienstverlening. Deze onderwerpen leken haar
wel erg technisch van aard.Ten slotte vroeg zij hoe het staat met het onderzoek naar versterking
van de positie van de eerstelijns psycholoog.Antwoord van de bewindsliedenDe minister zei eerst dat ook zij preventie
van groot belang acht. De werkgevers hebben hier een primaire verantwoordelijkheid,
maar ook het kabinet verliest dit aspect niet uit het oog. Dat blijkt bijvoorbeeld
uit de instelling van de commissie-Donner die zich bezighoudt met het terrein
dat vaak ten onrechte het stempel «psychische ziekten» krijgt.
In de praktijk gaat het er meestal om dat een werknemer, om welke reden dan
ook, niet «lekker in zijn vel zit» en zich ziek meldt om even
afstand van zijn werk te nemen. Als hij dan geen duidelijke lichamelijke uitingen
heeft, wordt hij vaak beschouwd als «psychisch ziek», terwijl
de oorzaak in het algemeen is dat het evenwicht tussen de belasting en de
belastbaarheid even is verstoord. De bewindsvrouwe was ervan overtuigd dat
er op dit vlak door preventie veel te voorkomen valt en mede daarom is de
commissie-Donner ingesteld.In dit verband was haar bij een recent werkbezoek aan een ziekenhuis met
500 bedden gebleken dat het structurele ziekteverzuim in die instelling al
sinds enige jaren op slechts 5% ligt. In antwoord op haar vraag of dit te
danken is aan een goede Arbo-dienst, werd gezegd dat de Arbo-dienst op dit
punt niet zo relevant is, maar dat het vooral gaat om de manier waarop het
management en de collega's reageren als iemand dreigt uit te vallen. Zij was
het er dan ook geheel mee eens dat verzuimproblemen niet te snel in de medische
hoek moeten worden ondergebracht. Belangrijk is in de eerste plaats hoe mensen
met elkaar omgaan in de arbeidssituatie. Zeker bij de huidige hoge werkdruk
is steun en opvang door management en collega's van het grootste belang. Bij
haar werkbezoeken aan instellingen wees zij dan ook steeds op het grote belang
van preventie en een adequate reactie in vooral de eerste dertien weken van
het verzuim.Ook zij vond dat de griepprik aangeboden dient te worden als gepaste zorg,
dus evidence-based. Alleen in die vorm wordt deze prik vergoed. Inderdaad
is er geen medische reden om jonge gezonde werknemers een griepprik aan te
bieden, maar anderzijds kan het een werkgever ook moeilijk worden verboden
om dit aanbod te doen. De kosten ervan worden overigens niet betaald door
de ziektekostenverzekering en de overheid draagt hier ook geen enkele verantwoordelijkheid
voor.Zij was het ermee eens dat elkaar goed informeren het minste is dat huisartsen
en bedrijfsartsen dienen te doen. Aanvankelijk gaf dat problemen, omdat er
geen vergoeding voor werd gegeven, maar inmiddels is hier een CTG-tarief voor
vastgesteld. Daarnaast is de WGBO nu van toepassing verklaard op de relatie
tussen bedrijfsarts en werknemer. Verder meende zij dat de bedrijfsarts deskundiger
moet worden geacht dan de huisarts als het gaat om klachten die direct aan
het werk zijn gerelateerd, zoals kapperseczeem. Zij vond dan ook dat de bedrijfsarts
in dat soort gevallen zelf zou moeten kunnen doorverwijzen, uiteraard in overleg
met de huisarts. De afgelopen maanden is een conceptnotitie aan de Landelijke
huisartsenvereniging (LHV) en de Nederlandse vereniging voor arbeids- en bedrijfsgeneeskunde
(NVAB) voorgelegd, maar het onderschrijven hiervan is tot nu toe
uitgebleven omdat de indruk is dat de LHV vreest dat het in de achterban grote
problemen zal geven. Zij stelde zich voor dit punt aan de orde te stellen
in het komende overleg met de voorzitter van de LHV, want langzamerhand begint
het wel erg op koudwatervrees te lijken.Op basis van het aanbestedingsplan van VNO/NCW en PvdA hebben de betrokken
partijen (de orde van medisch specialisten, de Nederlandse vereniging van
ziekenhuizen en Zorgverzekeraars Nederland) een «aanvalsplan»
opgesteld. Het is de bedoeling om dit plan op 1 november definitief vast te
stellen. Het gaat ervan uit dat de zorgverzekeraar in de regio de extra gelden
te beheren krijgt en deze verzekeraar in de eigen regio met ziekenhuizen en
medisch specialisten de grootste knelpunten bij de wachtlijsten identificeert,
waarover dan extra productieafspraken worden gemaakt. Op 1 oktober jl. had
zij, omdat zij de indruk had dat er te weinig voortgang werd gemaakt, nog
eens schriftelijk alle ziekenhuizen, medische staven en zorgverzekeraars opgeroepen
om snel afspraken te maken, teneinde de dit jaar nog beschikbare 200 mln.
ook daadwerkelijk te gebruiken. Mocht het in de eigen regio niet lukken om
tot extra productieafspraken te komen, dan kan volgens het «aanvalsplan»
de zorgverzekeraar proberen in andere regio's tot afspraken te komen. Als
ook dat niet lukt, kan de verzekeraar uitwijken naar het buitenland, waarbij
België en Duitsland als eerste in aanmerking komen. Op 1 maart a.s. moet
er ook concreet iets te zien zijn, want dan zal (inclusief de ontdooiing van
specialistenplaatsen) al ruim 200 mln. moeten zijn besteed.Zij beaamde dat in de periode vóór Prinsjesdag door partijen
erop is gehamerd dat deze extra inspanningen op met name de zaterdagen en
in de avonduren eigenlijk alleen maar gevraagd konden worden als er ook zicht
zou zijn op een structurele vergroting van de capaciteit. Na de presentatie
van de begrotingsstukken op Prinsjesdag kwam er dan ook meer vaart in dit
geheel en begon het in diverse regio's te lopen met het verrichten van extra
operaties met behulp van de extra middelen.Aanvullend wees zij erop dat er door de publicatie van wachttijden en
wachtlijsten door ziekenhuizen op internet al een behoorlijk inzicht ontstaat
in de vraag, in hoeverre de ziekenhuizen zich aan de Treeknormen kunnen houden.
Bij werkbezoeken aan ziekenhuizen wordt er zo nodig op gewezen dat de informatie
op dit punt compleet dient te zijn, dus ook gedifferentieerd naar aandoeningen.Ingaande op de opmerkingen over tweedeling in de zorg en commerciële
initiatieven herinnerde de bewindsvrouwe aan het voorstel van verleden jaar
om private initiatieven te gaan integreren in de reguliere zorginstellingen,
teneinde er greep en zicht op te krijgen en ervoor te zorgen dat de initiatieven
ook voor niet-werknemers gelijkelijk toegankelijk zouden zijn. De Kamer heeft
zich echter niet in dat voorstel kunnen vinden. Bij de bespreking ervan is
er al op gewezen dat bij het afwijzen van dit voorstel het risico op tweedeling
zou ontstaan, in die zin dat de private initiatieven dan privaat zouden blijven.
Het kan niet aan werkgevers worden verboden om in het verlengde van Arbo-zorg
initiatieven te nemen om werknemers snel van adviezen te laten voorzien, bijvoorbeeld
bij de rugadviescentra en zelfs behandeling aan te bieden in de vorm van cognitieve
gedragstherapie waar mensen in een aantal gesprekken leren om beter met hun
werksituatie om te gaan. Mede met het oog op dit risico is het van groot belang
om te bevorderen dat iedereen in de reguliere zorg tijdig en deskundig wordt
geholpen, ook als het om arbeidsgerelateerde aandoeningen gaat. Als die situatie
eenmaal is bereikt, zullen de werkgevers deze private initiatieven wel staken,
omdat ze anders dubbele kosten zouden blijven maken.Aanvullend wees zij erop dat de HSK-instituten geen deel uitmaken van
de reguliere zorg. Een RIAGG valt wel onder de reguliere zorg en zal dan ook
geen voorrang mogen geven aan een werknemer boven een niet-werknemer. De samenwerking
tussen RIAGG's en HSK-instituten is met name gericht op kennisoverdracht,
verbetering van methodieken en afstemming van het aanbod.Zij had eerder al schriftelijk geantwoord op soortgelijke vragen als nu
zijn gesteld door mevrouw Kant over de stand van zaken bij diverse initiatieven,
zoals de bedrijvenpoli Arnhem en de stichting Zorgcentrum Twente. Aan die
schriftelijke antwoorden kon zij niets toevoegen. Er is geen aanleiding om
nu lopende initiatieven te verbieden. Overigens gaat het ten koste van het
budget van een instelling als die instelling tegen extra betaling zorg verleent
die ook verzekerd is in het ziekenfondspakket of de AWBZ. Die inkomsten gelden
namelijk niet als aanvullende inkomsten.Kenniscentra en expertisecentra zijn bedoeld voor de ontwikkeling van
kennis en een snelle overdracht daarvan naar de reguliere zorg over de vraag,
hoe omgegaan dient te worden met arbeidsgerelateerde gezondheidsproblematiek.
Het zijn geen behandelinstituten en ook is bij die centra absoluut niet aan
de orde dat werknemers eerder aan bod zouden komen dan niet-werknemers met
dezelfde soort klachten. Verder wees de bewindsvrouwe erop dat door deskundigen
regelmatig wordt gesignaleerd, dat er in algemene zin bij de reguliere zorg
een achterstand in kennis is over arbeidsgerelateerde gezondheidsproblemen.
Voor de overdracht van kennis door de kennis- en expertisecentra en voor bij-
en nascholing op dit vlak worden inmiddels programma's ontwikkeld. Er zijn
al enige nascholingsmodules opgesteld en het is ook de bedoeling om modules
te ontwikkelen voor de primaire opleiding tot basisarts en de opleidingen
tot huisarts en specialist.De looptijd van de pilots op het gebied van regionale samenwerking en
expertisecentra zal uiteraard zo kort mogelijk worden gehouden. Overigens
leert de praktijk dat vaak al gaandeweg de pilots tot implementatie wordt
gekomen. Op 1 december a.s. zal Zorgonderzoek Nederland een voorstel doen
voor het implementatieprogramma, waarna regio's met plannen kunnen komen.
Bekend is dat zes regio's al ver gevorderd zijn, dus naar verwachting zullen
in die regio's de pilots worden gestart. De structurele implementatie in het
hele land is na een pilotperiode van twee jaar voorzien, maar de implementatie
kan in de praktijk sneller verlopen. Het is de bedoeling om bij proefprojecten
ook te bezien hoe het gaat als de bedrijfsarts zelf diagnostiek aanvraagt.Het punt van een snellere diagnostiek in ziekenhuizen past in het kader
van de zorgkantelingsexperimenten. Een deel van die experimenten in diverse
ziekenhuizen heeft betrekking op het bewegingsapparaat, waarbij ernaar wordt
gestreefd dat mensen met bijvoorbeeld knieklachten na vier weken weer helemaal
fit zijn, terwijl dat vroeger vaak een aantal maanden duurde. Verheugend is
dat deze experimenten ook een uitstraling aan krijgen naar ziekenhuizen die
er niet zelf aan deelnemen.De minister bestreed dat er sprake zou zijn van
een herinvoering van categorale zorg. De behandeling moet immers in principe
in reguliere ziekenhuizen plaatsvinden, niet in categorale instellingen.Met de passage in de brief van 31 mei over mogelijke lacunes is alleen
bedoeld te zeggen dat de uitwerking zodanig moet zijn dat alle actiepunten
in het advies van het Platform aanpak wachttijden worden bestreken.Er is al onderzoek gedaan naar de positie van de eerstelijns psycholoog,
o.a. door het Trimbosinstituut en er lopen nog diverse onderzoeken op dit
punt. Duidelijk is inmiddels dat het opnemen van de eerstelijns psycholoog
in het tweede compartiment een stap met zeer aanzienlijke financiële
consequenties zou zijn. Als alle onderzoeken zijn afgerond, zal bekeken worden
wat de best mogelijke oplossing lijkt te zijn. In 2001 zullen in diverse regio's
experimenten worden opgezet waarbij eerstelijns psychologen werken alsof ze
al volledig in het pakket zitten, met als doel om inzicht te krijgen in de
gevolgen daarvan, vooral wat betreft de omvang van de zorgvraag. De staatssecretaris had in het betoog van
de heer Oudkerk enige tegenstrijdigheden bespeurd. Zo is enerzijds door de
heer Oudkerk gesteld dat de nadruk moet liggen op preventie, nu zeker 50%
van de aandoeningen arbeidsgerelateerd is, maar tegelijkertijd ook dat er
sprake is van veel medicalisering, waarbij de heer Oudkerk min of meer de
indruk heeft gewekt dat er «samengespannen» zou worden tussen
werkgever en bedrijfsarts. Vooral dit laatste begreep de bewindsman niet.
De werkgever is juist de láátste die belang heeft bij medicalisering,
want de kosten voor de werkgever in het geval een werknemer in de WAO terecht
komt, zijn zeer hoog.Er vindt uitgebreid onderzoek plaats naar arbeidsgerelateerde aandoeningen.
De indruk bestaat misschien dat vooral deze aandoeningen het ziekteverzuim
verklaren, maar in feite is dat niet het geval, want deze aandoeningen verklaren
al jarenlang circa 30% van het totale ziekteverzuim. Dat neemt niet weg dat
het van groot belang is om veel aandacht te geven aan preventie en arbeidsomstandigheden,
maar in het algemeen gebeurt dat al op een zeer fatsoenlijke manier. Vooral
bij grote bedrijven is er weinig aan te merken op de arbeidsomstandigheden
en ook aan andere preventieve maatregelen wordt in toenemende mate aandacht
gegeven. Inmiddels vallen al 3,5 miljoen werknemers onder een convenantentraject,
waarbij door de bedrijven niet alleen zeer bewust aandacht wordt besteed aan
klassieke problemen rond arbeidsomstandigheden, zoals te veel tillen of te
veel fysieke belasting, maar ook aan zaken als werkdruk en psychosociale belasting.
Het overgrote deel van die 3,5 miljoen werknemers werkt overigens bij het
midden- en kleinbedrijf, dus er is niet alleen bij de grote bedrijven aandacht
voor deze aspecten.De bewindsman beaamde dat er vooral in het eerste ziektejaar sprake is
van veel medicalisering van andersoortige problemen. Als één
van de oorzaken daarvoor zag hij de ontslagbescherming in het eerste jaar,
terwijl in veel andere Europese landen die ontslagbescherming na drie tot
zes maanden eindigt. In het geval van een arbeidsconflict is het in Nederland
voor een werknemer dan ook zeer veilig om zich ziek te melden, want hem kan
dan eigenlijk niets gebeuren. De staatssecretaris pleitte hiermee niet voor
het wegnemen van die ontslagbescherming, maar dat dit één van
de oorzaken is van medicalisering, dient wel onderkend te worden. Daarnaast
zag hij als oorzaak dat in Nederland, anders dan in veel andere landen, in
het eerste ziektejaar en vaak ook nog in het jaar daarna het loon voor 100%
wordt doorbetaald. In de derde plaats wees hij in dit verband op de houding
van veel huisartsen en bedrijfsartsen. Hij hoorde eigenlijk nooit klachten
over bedrijfsartsen die een werknemer zo snel mogelijk naar de arbeidsmarkt
terug proberen te drijven, maar kreeg juist wel vaak berichten dat bedrijfsarts
en huisarts al snel stellen dat de betrokken werknemer eerst enige maanden
rust moet hebben en dus niet aan de werknemer zeggen dat deze de problemen
samen met zijn werkgever moet proberen aan te pakken. Het feit dat 94% van
de klachten niet verder komt dan de huisarts, zag hij in dat verband eerder
als een veeg teken.Rol en zelfstandige positie van de bedrijfsarts zijn inmiddels op verschillende
plaatsen vastgelegd: in de Arbowet 1998, in de regeling certificatie Arbo-diensten
en in het professioneel statuut dat overeen is gekomen tussen de diverse belangenverenigingen.
Ook uit de praktijk blijkt helemaal niet, zoals al gezegd, dat bedrijfsartsen
massaal werknemers te snel terugsturen naar de arbeidsmarkt. Het Nederlandse
probleem van een hoog ziekteverzuim en een zeer hoge arbeidsongeschiktheid
schreef hij dan ook vooral toe aan de in Nederland nog steeds heersende cultuur
om ziekte te zien als de gemakkelijkste manier om allerlei problemen op te
lossen, met name arbeidsconflicten. Overigens is die cultuur inmiddels wel
aan het veranderen, vooral nu de werkgever veel sterker dan in het verleden
wordt geconfronteerd met de kosten van ziekte en arbeidsongeschiktheid.In dit verband wees hij erop, in reactie op de opmerkingen over het risico
van tweedeling, dat er in feite al sprake is van een soort van tweedeling
tussen werknemers en niet-werknemers, omdat werknemers bedrijfsgeneeskundige
zorg hebben en niet-werknemers niet. Verder vond hij niet dat er gesproken
kan worden van tweedeling wanneer een werknemer die op zijn werk vaak moet
tillen en last van zijn rug krijgt, op kosten van zijn werkgever bij een rugadviescentrum
terecht kan. Een niet-werknemer die thuis zit, hoeft immers niet zoveel te
tillen en heeft dus ook geen behoefte aan een advies van een rugadviescentrum.
Hij drong er dan ook op aan om de discussie over tweedeling niet op het scherpst
van de snede te voeren, maar realistisch te houden. Hij was juist zeer ingenomen
met werkgevers die in het preventieve vlak wat méér aan hun
werknemers aanbieden dan in de minimale Arbo-contracten is opgenomen, zeker
als dat de reguliere gezondheidszorg helemaal niet extra belast. Ook voor
psychische klachten zijn er al heel wat initiatieven, zoals inschakeling van
eerstelijns psychologen en het gebruik maken van HSK-instituten.De wettelijke verplichting om een Arbo-dienst te contracteren, is vrij
licht. Volstaan kan worden met minimale contracten: de zogenaamde tientjescontracten.
Er is dan voor werkgevers nog alle ruimte om met het resterende geld dienstverlening
in te kopen die in toenemende mate op de markt wordt aangeboden. Zo zijn er
reïntegratieketens aan het ontstaan die een heel scala van mogelijkheden
bieden welke vaak arbeidsdeskundig van aard zijn en dus juist erop zijn gericht
om medicalisering te voorkomen. Het begin van de keten moet liggen bij de
relatie tussen werkgever en werknemer. Vooral in het midden- en kleinbedrijf,
waar die relatie vaak zeer direct is en het voor een werknemer moeilijk is
om ziekte af te wentelen op zijn collega's omdat die er in een klein bedrijf
niet of nauwelijks zijn, blijken het ziekteverzuim en de instroom in de WAO
laag te zijn. Het is daarom wel begrijpelijk dat het vooral bedrijven uit
de MKB-sector zijn die een licht Arbo-contract sluiten. Zij hebben in het
algemeen geen zwaar Arbo-contract nodig.Naar verwachting zullen Arbo-diensten de komende jaren in toenemende mate
gaan samenwerken met reïntegratiebedrijven: bedrijven die erin zijn gespecialiseerd
om de werknemer juist niet via medische, maar via arbeidsdeskundige trajecten
terug te geleiden naar de werkplek.Hij was voornemens om binnenkort een wetsvoorstel aan de Kamer voor te
leggen over een betere inrichting van het eerste ziektejaar, in de vorm van
het zogenaamde poortwachtersmodel. Een belangrijk element daarbij is versterking
van de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer.HSK-zorg wordt niet gefinancierd uit REA-gelden. Het ligt ook niet in
de bedoeling om deze gelden aan te wenden voor medische begeleiding.Discussie in tweede termijnDe heer Oudkerk (PvdA) had met instemming
het antwoord gehoord over het leggen van het accent op de arbeidsdeskundigheid
en de preventie in plaats van medicalisering. Hij hoopte dat ook de werkgevers
in deze richting gaan denken. Wellicht kan dat bevorderd worden door dit punt
in het overleg met sociale partners aan de orde te stellen. Minder positief
gestemd was hij over dat deel van het betoog van de staatssecretaris, waarin
deze drie oorzaken noemde voor medicalisering. Overigens voegde de staatssecretaris
daaraan toe dat het in veel gevallen in feite gaat om een arbeidsconflict
en dat wijst weer in de richting van preventie en het inzetten van arbeidsdeskundigheid
in plaats van medicalisering.De heer Oudkerk had twijfels over de onafhankelijkheid van bedrijfsartsen
en Arbo-diensten, zeker omdat deze diensten vaak deel uitmaken van verzekeringmaatschappijen
of zijn verbonden aan ziekenhuizen. Ook bij hem was de vraag gerezen wat de
verplichte inzet van Arbo-diensten eigenlijk concreet heeft opgeleverd, zeker
nu is aangegeven dat in het MKB werkgevers vaak alleen een minimaal
contract met een Arbo-dienst sluiten en verder de zaken zelf regelen.Hij wilde graag concreet horen, eventueel op een later tijdstip, hoe vanaf 1
november het «aanvalsplan» van betrokken partijen precies gaat
lopen. Hij zag het gevaar dat de noodzakelijke inhaalslag niet gemaakt kan
worden, waardoor de goede private initiatieven niet in de reguliere zorg geïncorporeerd
kunnen worden en de onacceptabele tweedeling toch een feit wordt.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) had met
genoegen gehoord dat de minister niet van plan is om te pogen tot een verbod
te komen op initiatieven die zorg aanbieden buiten de reguliere zorg om.Zij wilde de evaluatie per 1 maart a.s. van de aanpak van de wachtlijsten
afwachten, maar als er dan geen resultaat blijkt te zijn, zal naar andere
middelen omgekeken moeten worden om de wachtlijsten te bekorten.Zij zou er geen bezwaar tegen hebben als bedrijfsartsen meer mogelijkheden
krijgen om mensen te verwijzen.De heer Buijs (CDA) zag hetgeen nu wordt voorgesteld,
nog steeds als symptoombestrijding. De wezenlijke problematiek ligt in de
lengte van de wachtlijsten en in de privatisering van de Ziektewet. In eerste
termijn had hij al een aantal suggesties gedaan om het doel op een eenvoudiger
manier te bereiken dan met de nu voorgestelde bureaucratische structuur.Hij onderschreef dat de onafhankelijke positie van bedrijfsartsen al is
vastgelegd. Zij hebben er zelf ook alle belang bij om zich onafhankelijk op
te stellen. Als ze dat niet meer doen, worden ze een instrument in handen
van de werkgever.Hij vond het niet terecht om toch weer een indeling te maken in de zin
van: 30% is arbeidsgerelateerd en 70% niet. Hij pleitte hier voor een holistische
benadering, want mensen hebben nooit alléén een muisarm. Die
muisarm maakt deel uit van een mens als geheel met velerlei facetten en bepaalde
psychische aandoeningen kunnen ook arbeidsgerelateerde problemen in de hand
werken.Mevrouw Kant (SP) stelde dat de minister medeverantwoordelijk
is voor het afschaffen van de Ziektewet en primair verantwoordelijk is voor
het ontstaan van wachtlijsten in de afgelopen jaren. Als reactie daarop zijn
er commerciële initiatieven gekomen, waardoor ongelijkheid ontstaat,
maar de minister zegt alleen maar dat ze daar niets aan kan doen. Mevrouw
Kant vond dat niet terecht; de minister kan er wel degelijk wat aan doen.
Vrijwel iedereen hanteert het uitgangspunt dat voorrang in medische zorg alleen
afhankelijk mag zijn van medische criteria, niet van extra betaling door de
werkgever of de werknemer zelf. Binnen de reguliere ziekenhuizen wordt ook
de hand gehouden aan dit uitgangspunt, maar daarbuiten wordt wel degelijk
toegelaten dat mensen voor wie de werkgever betaalt, voorrang krijgen. Zij
pleitte ervoor dat de commerciële initiatieven weer in de reguliere zorg
worden opgenomen. Wellicht kan hiervoor dezelfde weg worden gevolgd die indertijd
is gevolgd voor privé klinieken. Deze zijn toen aan vele voorwaarden
gebonden, met als doel ze gaandeweg te laten uitsterven. In de geestelijke
gezondheidszorg opereren nu zelfs binnen de reguliere zorg commerciële
stichtingen.Al met al wilde zij zich niet neerleggen bij de nu ontstane situatie.
Zij stelde zich voor hierover in een plenair debat een uitspraak van de Kamer
te vragen.Mevrouw Hermann (GroenLinks) stelde vast dat
zij fundamenteel van mening verschilt met de staatssecretaris. Arbo-diensten
beschikken over deskundigen in vier categorieën: arbeids- en organisatiedeskundige,
bedrijfshygiënst, veiligheidskundige en bedrijfsarts. Als een werkgever
dan alleen een zogenaamde tientjescontract met een Arbo-dienst sluit, komen de deskundigheden in die dienst die juist in preventief opzicht
van belang zijn, onvoldoende tot hun recht. De werkgever moge dan het bespaarde
geld inzetten voor het inkopen van dienstverlening op de markt, maar dan gaat
het altijd om curatief ingrijpen, terwijl het geld vooral dient te worden
besteed aan preventie in de arbeidssituatie, waar de werkgever trouwens direct
voor verantwoordelijk is.Zij besefte zeer wel dat de bedrijfsarts op basis van onder andere het
professioneel statuut een onafhankelijke positie heeft, maar anderzijds is
een bedrijfsarts ook werknemer van een Arbo-dienst die bedrijfsmatig moet
concurreren met andere Arbo-diensten. Bovendien zijn deze diensten vaak onderdeel
van een concern waarin ook de verzekeringmaatschappij zit die de loondoorbetaling
bij ziekte heeft verzekerd. De vraag is dan ook hoe onafhankelijk de bedrijfsarts
in de praktijk echt kan zijn.Zij wees erop dat werknemers met tijdelijke contracten en uitzendkrachten
niet de bescherming genieten van twee jaar loondoorbetaling bij ziekte. Dat
klemt temeer nu het aandeel van dit soort werknemers in het totale werknemersbestand
stijgt, hetgeen trouwens kabinetsbeleid is.Mevrouw Van Vliet (D66) zag zeker het nut
in van de kennis- en expertisecentra. Het ontwikkelen en bundelen van kennis
en het bevorderen van een betere communicatie zijn immers van belang.Positief vond zij de teneur van het antwoord dat de contracten met Arbo-diensten
meer gericht moeten worden op inzet van arbeidsdeskundigheid en minder op
medicalisering. Anderzijds kan, gezien de ontwikkelingen in de WAO, niet gezegd
worden dat het werken met Arbo-diensten sinds 1992 een succes is. Welke garantie
is er dan dat het in de toekomst beter zal gaan? Zij had daarom de suggestie
gedaan om het zwaartepunt meer te leggen bij de werknemer zelf door deze de
mogelijkheid geven om zelf advies in te winnen.De minister was voornemens om het «aanvalsplan»,
zodra het definitief is vastgesteld, aan de Kamer te zenden, opdat de Kamer
zelf kan zien wat het plan precies inhoudt. Verder wees zij op de rapporten
van Prismant over de besteding van de 130 mln. aan wachtlijstgelden die tot
nu toe beschikbaar waren voor ziekenhuizen en RIAGG's. Deze gelden zijn, aldus
de rapporten, goed besteed, omdat er extra behandelingen voor zijn gedaan
en extra specialisten voor zijn aangesteld. Daarnaast constateert Prismant
echter ook dat dit bedrag onvoldoende was om de inhaalslag te maken en tegelijkertijd
structureel op het goede niveau terecht te komen. Belangrijke effecten kunnen
dus pas worden verwacht als de nu voorgestelde extra intensiveringen tot besteding
kunnen komen.Zij was inderdaad niet van plan om een poging te doen de huidige initiatieven
te verbieden, want zij vond het goed dat deze initiatieven ten behoeve van
werknemers genomen worden. Deze kunnen niet vergeleken worden met privé-klinieken,
want in die klinieken biedt een zorgverlener direct zorg aan een individuele
burger die geld op tafel wil leggen. Bij de huidige initiatieven is er geen
relatie met een individuele patiënt, maar met een werkgever die via zijn
Arbo-dienst goede zorg voor zijn werknemers wil kopen. Zij verwachtte dat
in de komende tijd deze «tweedeling» tussen werknemers en niet-werknemers
vanzelf gaat verdampen, omdat de Arbo-zorg steeds meer arbeidskundig en minder
medisch wordt en omdat de wachttijden in de reguliere zorg tot een aanvaardbare
lengte zullen worden teruggebracht.Ten slotte zei zij, overleg te voeren met de IGZ over een mogelijke rol
van de inspectie bij het beoordelen van de vraag, in welke mate bedrijfsartsen
in de praktijk echt een onafhankelijke positie kunnen innemen.De staatssecretaris zei dat het op zichzelf
mogelijk is om bijvoorbeeld in het najaarsoverleg met de sociale partners
een betere invulling van Arbo-zorg aan de orde te stellen, maar
daar valt dan weinig van te verwachten omdat het najaarsoverleg niet het goede
niveau daarvoor is. Dit punt moet op het niveau van het individuele bedrijf
aan de orde komen. In veel van de inmiddels gesloten Arbo-convenanten wordt
al veel aandacht gegeven aan reïntegratie in het eerste ziektejaar en
afspraken over verzuimbegeleiding, maar uiteindelijk zal dit concreet vorm
moeten krijgen in het individuele bedrijf.Werknemers zijn in de gelegenheid om bij een conflict met de bedrijfsarts
rond ziekte een second opinion te vragen bij de UVI. Van die gelegenheid wordt
echter jaarlijks maar in 4000 gevallen gebruik van gemaakt, waarbij in 50%
van de gevallen de werkgever gelijk krijgt en in de andere 50% van de gevallen
de werknemer. Uit deze cijfers blijkt dat niet gesteld kan worden dat de bedrijfsarts
zich consequent aan de zijde van de werkgever schaart.Ter vermijding van een mogelijk misverstand zei hij, zeker niet te willen
pleiten voor minimale Arbo-contracten.Het percentage flexibele arbeid, zoals uitzendwerk, ligt al een aantal
jaren op ongeveer hetzelfde niveau.De verplichting om een Arbo-dienst te contracteren, geldt niet vanaf 1992,
maar voor een aantal sectoren vanaf 1994 en voor een aantal andere sectoren
vanaf 1998. Het is voor de werknemer mogelijk om zelf contact op te nemen
met de Arbo-dienst, bijvoorbeeld de bedrijfsarts, ook bij minimale Arbo-contracten.
Verder is er, zoals gezegd, het voornemen om de verantwoordelijkheden van
de werknemer in het eerste ziektejaar te versterken, waarbij het niet alleen
over mogelijkheden voor de werknemer, maar ook om verplichtingen van de werknemer
gaat.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,EssersDe voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,TerpstraDe griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,TeunissenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Essers (VVD), voorzitter,
Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Oudkerk (PvdA), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Rouvoet (RPF/GPV), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Gortzak (PvdA), Hermann (GroenLinks),
Buijs (CDA), Atsma (CDA), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), Kant (SP), E. Meijer
(VVD), Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Örgü (VVD), Van Gent (GroenLinks), Van de Camp (CDA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Ravestein (D66), Weekers (VVD), Schutte (RPF/GPV), Schimmel (D66),
Terpstra (VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Belinfante (PvdA), Harrewijn
(GroenLinks), Ross-van Dorp (CDA), Th.A.M. Meijer (CDA), Duijkers (PvdA),
Smits (PvdA), Marijnissen (SP), O.P.G. Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Kalsbeek (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA),
ondervoorzitter, Kamp (VVD), Essers (VVD), Van Dijke (RPF/GPV), Bakker (D66),
Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP), Harrewijn (GroenLinks), Balkenende (CDA),
Van Gent (GroenLinks), Smits (PvdA), Verburg (CDA), Bussemaker (PvdA), Spoelman
(PvdA), Örgü (VVD), Van der Staaij (SGP), Santi (PvdA), Wilders
(VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Hamer (PvdA), Dankers (CDA), Kortram (PvdA), Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Van Middelkoop (RPF/GPV), Van Vliet (D66), Stroeken (CDA), Marijnissen
(SP), Vendrik (GroenLinks), Mosterd (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Schoenmakers (PvdA), Eisses-Timmerman (CDA), Wagenaar (PvdA), Middel (PvdA),
Weekers (VVD), Van Walsem (D66), Oudkerk (PvdA), De Vries (VVD), Klein Molekamp
(VVD), Van der Hoek (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XVI-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl