Minderhedenbeleid 1998; Lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25601, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-10-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25601 nr. 6

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1234, 5 en 6789101112131415 en 16
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25601Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 601Minderhedenbeleid 1998nr. 6LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 24 oktober 1997De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft naar aanleiding van de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
van 10 april 1997 inzake het kabinetsstandpunt over het rapport van de Tijdelijke
Wetenschappelijke Commissie Minderhedenbeleid «Bestrijding van vooroordelen,
discriminatie en racisme» (25 001, nr. 10) de navolgende vragen
aan de regering voorgelegd. Deze vragen en de op 21 oktober 1997 gegeven antwoorden
zijn hieronder afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De CloeDe waarnemend griffier van de commissie,Nava1Welk soort instrumenten denkt de regering in te zetten bij voortschrijdende
polarisatie in de samenleving rond de onderwerpen migratie en migranten (zie
eerste conclusie van de Tijdelijke Wetenschappelijke Commissie Minderhedenbeleid,
hierna TWCM)?In het rapport van de TWCM wordt gesteld dat er rond de onderwerpen migratie
en migranten sprake is van een groeiende polarisatie in de samenleving als
geheel. Men kan zich afvragen of voor deze stelling in haar algemeenheid voldoende
grond is. De TWCM wijst weliswaar op negatieve waardeoordelen, openlijker
blijken van discriminatie en vooroordeel en een groeiend aantal (geregistreerde)
racistische incidenten, maar deze bieden, hoe betreurenswaardig ook en hoezeer
onze samenleving zich daartegen te weer dient te stellen, onvoldoende onderbouwing
voor de door de TWCM ingenomen stelling. Overigens vormt een voortgezet beleid
dat gericht is op het volledig participeren van deze groepen de beste garantie
tegen mogelijke vormen van polarisatie. In dit opzicht wordt met name verwezen
naar de kabinetsreactie op de rapportage met betrekking tot de rondetafelgesprekken
(kamerstukken II, 1996/97, 25 001, nr. 4) en het aan Uw Kamer aangeboden
Jaaroverzicht Minderheden 1998 (kamerstukken II, 1997/98, 25 000, nr.
601). 2Onderkent de regering de negatieve invloed van racistische uitingen?
Herkent de regering verdergaande uitingen van segregatie en onveiligheidsgevoel?
Welke maatregelen ziet de regering in deze?Wij onderkennen de negatieve aspecten van racistische uitingen en hebben
daartoe in de afgelopen periode een reeks maatregelen genomen. Voorbeelden
hiervan zijn: aanscherping van de desbetreffende bepalingen in het Wetboek
van Strafrecht, de aanscherping van de richtlijnen voor politie en justitie
inzake discriminatiezaken. In de Contourennota Integratiebeleid etnische minderheden
(kamerstukken II 1993/94, 23 684, nr. 1) en in de kabinetsreactie op
de studie over segregatie van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) «Rapportage
Minderheden 1995» (kamerstukken II 1995/96, nr. 24 401, nr. 9),
hebben wij reeds kenbaar gemaakt dat er sprake is van verontrustende ontwikkelingen
op het gebied van segregatie. De beste manier om daarmee om te gaan is het
bevorderen van de evenredige participatie van minderheden in de samenleving.
In de kabinetsreactie op genoemde studie is aangegeven wat de zwaartepunten
van het beleid zijn: inburgering van nieuwkomers, onderwijsbeleid, bevordering
van werkgelegenheid, armoedebestrijding, leefbaarheid en welzijn en sport.
Voor de concrete maatregelen op deze beleidsterreinen wordt kortheidshalve
verwezen naar genoemde reactie. Deze maatregelen moeten niet op zichzelf worden
beschouwd, maar dienen een elkaar versterkend effect te genereren. Daarvoor
is ook nodig dat overheidsinspanningen door maatschappelijke organisaties
en instanties worden ondersteund en gedragen worden door de burgers zelf om
wie het gaat. 3Waar ziet de regering vooroordeel, bewuste en onbewuste vormen van
discriminatie? Op welke wijze denkt de regering dit te bestrijden? Welke activiteiten
denkt de regering in deze te ontwikkelen?Vooroordeel, bewuste en onbewuste vormen van discriminatie kunnen zich
op alle terreinen in het maatschappelijk leven voordoen. Wij hebben bij het
voorkomen en bestrijden van discriminatie met name gekozen om maatregelen
te nemen op de terreinen onderwijs, arbeidsmarkt en sport. Voorkoming en bestrijding
van discriminatie op deze terreinen zal ons inziens het meest effect ressorteren
voor de samenleving als geheel. Hierbij dient de aandacht gericht
te zijn op de meer indirecte en onbewuste vormen van discriminatie, omdat
zij, zoals de TWCM-commissie terecht opmerkt, een voorbode kunnen zijn van
meer manifeste discriminatievormen.In het kabinetsstandpunt over het TWCM-rapport (kamerstukken II 1996/97,
25 001, nr. 10) is aangegeven dat in het onderwijs een aantal maatregelen
in dit kader zijn genomen. Juist in deze sector zijn deze maatregelen van
belang, omdat de vooroordelen van jonge mensen zich nog niet definitief hebben
vastgezet. Kortheidshalve wordt hiernaar verwezen.Voor de arbeidsmarkt is de Algemene wet gelijke behandeling en de op grond
daarvan ingestelde Commissie gelijke behandeling van groot belang. In het
kader van de evaluatie van deze wet zal nader worden bezien of er aanleiding
is om de uitvoering van de werking van de wet te versterken, en zo ja, hoe
dit gestalte dient te krijgen. Voorts wordt gewezen op het ILO-project «Discrimination
against migrant workers and ethnic minorities in the world of work».
Dit project kent vier fases. Fase één betrof een inventarisatie
van nationale maatregelen. In fase twee is een onderzoek gedaan naar het voorkomen
van discriminatie bij werving en selectie in Nederland. In augustus 1997 brengt
de ILO het rapport (fase drie) uit van een inventarisatie en evaluatie van
educatie en trainingen in non-discriminatoir gedrag voor personeelsfunctionarissen,
bestuurders en kaderleden van vakbonden en werknemers van RBA's. Het project
zal in juni 1998 worden afgesloten met een internationale ILO-conferentie.In de sportsector wordt – op basis van specifiek onderzoek –
veel in de voorlichtende sfeer gedaan om zowel institutionele discriminatie
in sportinstellingen als instrumentele discriminatie in top en breedtesport
te voorkomen. Concrete voorbeelden zijn: voorlichtingsavonden, aanpassing
van discriminerende verenigingsreglementen en een gedragscode onder de titel
«Discriminatie Buitenspel». Binnenkort zal een nieuwe media-campagne
van start gaan. Ook in opleidingsmodules wordt aan anti-discriminatie aandacht
besteed. Voor de inspanningen rond anti-discriminatie vormt het Nederlands
actieplan inzake Sport, Tolerantie en Fair Play een ruimer kader. Nieuw is
de meer positieve benaderingswijze (promotie en tolerantie). Er is ook een
link gelegd met bestrijding van andere negatieve tendensen zoals agressie.
Hierbij richten de acties zich niet alleen op de jeugd, maar op een scala
van actoren zoals ouders, trainers, scheidsrechters, vrijwilligers in de kantine,
bestuurders, overheden, journalisten, etc. 4, 5 en 6Kan de regering aangeven in hoeverre de plannen en wettelijke verplichtingen
met betrekking tot het onderwijs daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht,
zowel op pabo's en lerarenopleidingen als basisscholen, scholen voor voortgezet
onderwijs en scholen voor beroepsonderwijs, gezien de berichten dat intercultureel
onderwijs een ondergeschoven kindje is en dat docenten er nauwelijks gebruik
van maken?Welke initiatieven gaat de regering nemen op het terrein van scholing
en training?Wat doet de overheid concreet om te bevorderen dat scholen een dusdanig
klimaat hebben dat racisme geen kans krijgt en dat anti-racisme een integraal
onderdeel vormt van de onderwijs- en opvoedkundige visie? Op welke manier
wordt bijvoorbeeld het project «school tegen racisme» gestimuleerd
en wat zijn de resultaten tot nu toe?Als leerlingen geen aardrijkskunde, geschiedenis of maatschappijleer
in hun pakket kiezen, op welke manier wordt kennis over de multiculturele samenleving, over racisme, discriminatie en vooroordelen dan aangeboden
op het voortgezet onderwijs?Het beleid is gericht op structurele inbedding van intercultureel onderwijs
in lesprogramma's, kerndoelen (dit zijn de te bereiken doelstellingen van
de basisvorming) en eindtermen (dit zijn de einddoelstellingen: wat moet een
leerling aan het eind van de opleiding kennen en kunnen).De in 1994 ingestelde Projectgroep Intercultureel Onderwijs heeft daaraan
een belangrijke bijdrage geleverd. Met intercultureel onderwijs wordt beoogd
leerlingen bagage mee te geven om te «leren omgaan met verschillen»
(een belangrijk beleidsdoel). Tevens is het de bedoeling leerlingen kennis
en inzicht bij te brengen over andere landen en culturen. Kennis, inzicht,
en begrip zijn een onmisbaar wapen om vooroordelen, racisme en discriminatie
te kunnen bestrijden. Aardrijkskunde, geschiedenis en maatschappijleer zijn
voor dit doel bij uitstek geschikte vakken. Hoewel deze vakken niet door alle
leerlingen als eindexamenvak worden gekozen, maken deze vakken wel deel uit
van de basisvorming. Deze basisvorming wordt door iedereen gevolgd. Bovendien
is intercultureel onderwijs ingebed in alle vakken, zodat het bijbrengen van
kennis over de multiculturele samenleving, over racisme, discriminatie en
vooroordelen verweven is in het gehele curriculum.De stichting PAREL (Project AntiRacistische Evaluatie van Leermiddelen)
screent methoden en lesmaterialen op het interculturele karakter en heeft
voor dit doel een help-desk ingericht voor auteurs en uitgevers; immers voorkomen
moet worden dat de domeinen (dit zijn de verschillende aandachtsgebieden/thema's)
en eindtermen uitsluitend westers georiënteerd zijn.Zowel voor basisscholen als voor scholen voor voortgezet onderwijs zijn
goede interculturele onderwijsmethoden en lesmaterialen beschikbaar. Bij het
opstellen van de kerndoelen en de eindtermen is de multiculturaliteit een
expliciet aandachtspunt geweest. Hetzelfde geldt voor de beroepsprofielen
die voor de leraren zijn opgesteld.Een van de speerpunten van genoemde projectgroep om tot verankering van
intercultureel onderwijs te komen is «intercultureel leren». De
daadwerkelijke implementatie hiervan hangt vooral af van veranderingen in
didactiek, werkvormen en begeleiding, alsook van scholing en nascholing van
docenten.Duidelijk mag zijn dat dit proces tijd nodig heeft. In scholen moet een
zodanig klimaat ontstaan dat racisme geen kans krijgt de kop op te steken.
De kans van slagen is in sterke mate afhankelijk van de schoolleiding, de
leerkrachten en de leerlingen. De overheid kan dit proces evenwel bevorderen
door het scheppen van randvoorwaarden (de Veilige School, scholing en training
van intermediaire functionarissen, e.d.). Ook projecten als «School
zonder Racisme» kunnen hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Als
toegevoegde waarde van dit project wordt vooral gezien het feit dat de leerlingen
hier zélf worden aangesproken en tot activiteiten worden aangezet.
Dit project wordt door de Ministeries Volksgezondheid Welzijn en Sport en
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gesubsidieerd. Momenteel hebben 85 scholen
al het predikaat «School zonder Racisme» en is een 100-tal scholen
bezig om ook dit predikaat te verkrijgen. De nazorg vergt veel aandacht. Indien
een school eenmaal een school zonder racisme is, moet hij dat ook blijven.Tot slot zij vermeld dat jaarlijks aan een aantal landelijk opererende
organisaties subsidie wordt verleend om ter ondersteuning van dit beleid,
preventief anti-discriminatiewerk te kunnen verrichten/voortzetten. 7Zijn er inmiddels gegevens bekend over het gebruik van gedragscodes
in verschillende sectoren? Blijkt hieruit dat ruimere aandacht voor gedragscodes
nodig is en kan worden aangegeven wat de resultaten dan wel meningen zij van
de betrokkenen over het gebruik van gedragscodes?Op 4 september jl. heeft de Minister van Binnenlandse Zaken het onderzoek
«Verspreiding en inhoud van gedragscodes tegen discriminatie in de sectoren
welzijn en volksgezondheid» aan de Tweede Kamer aangeboden. Dit onderzoek,
dat het karakter had van een steekproef, is uitgevoerd door het Leids Instituut
voor Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat in ieder
geval 20% van de onderzochte organisaties op enigerlei wijze op anti-discriminatieterrein
actief is. Hoewel het hier een steekproef betrof bestaan er geen aanwijzingen
dat het percentage in andere sectoren dan de onderzochte significant afwijkt.
Voor de overige resultaten wordt kortheidshalve verwezen naar bedoeld onderzoek.
Niet is onderzocht wat de resultaten dan wel meningen zijn van de betrokkenen
over het gebruik van gedragscodes. 8Welke rol ziet de regering voor de lokale overheid bij het voorkomen
en bestrijden van racisme en discriminatie?Op welke wijze denkt de regering dat hieraan invulling en ondersteuning
gegeven kan worden?Elke overheid is vanuit haar eigen verantwoordelijkheid gehouden elke
vorm van racisme en discriminatie te voorkomen en te bestrijden. De gemeentelijke
overheid is in vele gevallen het meest direct betrokken bij verschijnselen
van racisme en discriminatie. Het lokale bestuur zal in de regel dan ook als
eerste geconfronteerd worden met de directe gevolgen en maatregelen dienen
te nemen, afhankelijk van de omstandigheden na overleg met de politie en het
OM. De centrale overheid heeft vooral een voorwaarde scheppende taak en vult
haar verantwoordelijkheid in door regelgeving, door verschaffing van financiële
middelen, door monitoring van racisme, door specifieke campagnes als het huidige
Jaar tegen Racisme. 9Wat is de opvatting van de regering betreffende de drie strategische
keuzen van de TWCM? Welke maatregelen staat de regering in deze voor? Op welke
wijze gaat de regering uitvoering geven aan de aanbevelingen die onder de
strategische keuzes «bevordering van de maatschappelijke weerbaarheid»
en «coördinatie en kennisaccumulatie» vallen?De drie strategische keuzes van de commissie, evenals ook de andere aanbevelingen
van meer algemene aard, spreken ons zeer aan.De maatregelen die het kabinet voorstaat liggen in de lijn van de aanbevelingen
van de TWCM-commissie bij deze strategische keuzes.Op het terrein van de bevordering van de maatschappelijke weerbaarheid
stelt de commissie aanbevelingen voor in het kader van onderwijs en voor andere
instituties.Zoals uit mijn antwoord op de vragen 4, 5 en 6 blijkt, zijn/worden terzake
van de aanbevelingen 4 (het aanleren en verbeteren van sociale kennis en vaardigheden)
en 5 (interculturele didactiek) reeds activiteiten ontwikkeld. Ten aanzien
van aanbeveling 6 (het jaarlijks laten terugkeren van «de multiculturele
samenleving» als eindexamen-onderwerp) zij opgemerkt dat dit onderwerp
een van de domeinen van het eindexamen-vak maatschappijleer is. Dit onderwerp
komt daardoor in de lessituaties aan de orde en maakt tegelijkertijd
onderdeel uit van het examen. Uit genoemd antwoord blijkt dat aanbeveling
7 (scholing en training van intermediaire functionarissen) voor zover dat
op het beleidsterrein van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
ligt, alle aandacht heeft.Voor een reactie op aanbeveling 8 van de commissie over de gedragscodes
wordt verwezen naar het antwoord op vraag 7.Wij vinden, met de commissie, van belang dat werkgroepen worden opgericht
die zich met name richten op het binnen instituties voorkomen en bestrijden
van vooroordelen, discriminatie en racisme (aanbeveling 9). Wij zijn echter
van mening dat het initiatief daarvoor door het instituut, de organisatie
of het bedrijf zelf dient te worden genomen. Het draagvlak wordt daar immers
mee vergroot.In het kader van coördinatie en kennisaccumulatie heeft de commissie
vier aanbevelingen gedaan. Het belang van een Anti Racisme Gids wordt onderschreven
(aanbeveling 16). De overheid wil dan ook gaarne dergelijk initiatieven aanmoedigen
en ondersteunen.In aanbeveling 17 stelt de commissie dat activiteiten meer afgestemd dienen
te worden op haalbare doelen en meetbare effecten.Het criterium voor financiële bijdrage voor deze activiteiten is
of de betreffende activiteit past in het anti-discriminatie- en anti-racismebeleid
van de rijksoverheid. Het gaat vaak bij deze activiteiten om het opgang brengen
van bewustwordingsprocessen. Deze zijn moeilijk meetbaar. Bij het laten uitvoeren
van een monitor (hierbij wordt verwezen naar de laatste alinea van dit antwoord)
zal worden bezien of het mogelijk is effecten van bedoelde activiteiten in
beeld te brengen.Wetenschappelijk onderzoek naar de vele aspecten van discriminatie en
racisme achten wij van wezenlijk belang voor het te ontwikkelen beleid (aanbeveling
18). Het kabinet zal dit blijven bevorderen. In de eerdergenoemde brief van
10 april jl. zijn twee onderzoeksrapporten aangekondigd. Deze zijn op 7 mei
jl. aan de Tweede Kamer aangeboden. Het ene rapport betreft het onderzoek
van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum van het ministerie
van Justitie: «Racistisch geweld in Nederland». Het andere rapport
betreft het onderzoek: «Het zijn ònze feesten, jeugdculturen
en geweld tegen allochtonen in Nederland» , uitgevoerd door het Willem
Pompe Instituut voor Strafrechtwetenschappen van de universiteit van Utrecht.Aanbeveling 19 van de commissie heeft betrekking op het registreren van
gegevens over discriminatie, politiek georganiseerd racisme en racistisch
geweld en op een frequente rapportage van deze gegevens. Wij hebben hiertoe
reeds initiatieven genomen. Recentelijk is een eerste rapportage «Monitor
Racisme en Extreem-rechts» aan de Tweede Kamer aangeboden. Deze monitoring
zal een meerjarig karakter krijgen en er zal periodieke rapportage plaatsvinden. 10Is er enig zicht op hoe de handleiding over de aanpak van extremistische
groeperingen door politie en OM is ontvangen? Is er al met deze nieuwe handleiding
gewerkt, zo ja, wat zijn de resultaten?Wij nemen aan dat wordt gedoeld op de «Handleiding inzake Verstoring
van de openbare orde door extreem-rechts», die eind november 1996 is
uitgekomen. De handleiding bevat praktische aanbevelingen en informatie ten
behoeve van het optreden van politie en het Openbaar Ministerie (OM) bij (dreigende)
ordeverstoringen door extreem-rechts. De handleiding is positief ontvangen,
de discriminatie-officieren achten de handleiding goed bruikbaar. Overigens
zijn zij ook tijdens het opstellen van de handleiding geconsulteerd. De handleiding is inmiddels een aantal keer gebruikt in de voorbereiding
van gebeurtenissen waarbij rekening werd gehouden met verstoringen van de
openbare orde door extreem-rechts. De handleiding bleek tijdens die voorbereidingen
een nuttig en handig hulpmiddel, ook voor de politie. In de onderhavige gevallen
bleven daadwerkelijke ordeverstoringen overigens uit. 11Zijn er inspanningen verricht om de werkdruk bij het justitieel apparaat
te verlichten en/of om een betere prioriteitsstelling te bewerkstelligen zodat
de vervolging van extreem-rechtse groeperingen beter uitgevoerd kan worden?Het is niet zo dat de vervolging van extreem-rechtse groeperingen wordt
belemmerd door de werkdruk bij het OM. De Richtlijn Discriminatiezaken (onlangs
nog herzien; inwerkingtreding 1 september 1997) geeft de prioriteit die deze
zaken hebben duidelijk aan: «Hoofdregel is dat bij overtreding van de
discriminatiebepalingen altijd een strafrechtelijke reactie volgt (dagvaarding
of transactie) indien de zaak zich daarvoor redelijkerwijs technisch leent».
Indien zich een strafrechtelijk onderzoek naar extremistische groeperingen
aandient, zal het OM de daarvoor benodigde capaciteit ter beschikking stellen.
Een recent voorbeeld hiervan is de vervolging van Janmaat c.s. in Zwolle,
die heeft geleid tot een veroordeling terzake van het in het openbaar zich
beledigend uitlaten over een groep mensen wegens hun ras (artikel 137c Wetboek
van Strafrecht). Deze veroordeling is een belangrijk precedent dat de reikwijdte
van het strafrechtboek aanmerkelijk verruimt. 12Hoe ervaart de regering de huidige omgang met demonstraties van extreem-rechtse
groeperingen? Is een beroep op de openbare orde een bevredigende grond om
dergelijke demonstraties te verbieden of zou er een ander reden ingevoerd
moeten worden, bijvoorbeeld de te verwachten uitingen van stelselmatig racisme
(een aanpassing van de Wet Openbare Manifestaties zou dan voor de hand liggen)?
Is de regering het met de TWCM eens dat het voor kan komen dat het recht om
van discriminatie gevrijwaard te blijven zwaarder weegt dan het recht op vrije
meningsuiting, vereniging en vergadering en dat in die gevallen de effecten
van racistische en discriminatoire uitingen en handelingen het zwaarst wegen?De stelling van de commissie, dat het voor kan komen dat het recht om
van discriminatie gevrijwaard te blijven zwaarder weegt dan het recht op vrije
meningsuiting, vereniging en vergadering en dat in die gevallen de effecten
van racistische en discriminatoire uitingen en handelingen het zwaarst wegen,
kunnen wij in zijn algemeenheid onderschrijven. De te nemen maatregelen dienen
evenwel effectief en proportioneel te zijn. In dit geval betekent dit dat
de maatregel de negatieve effecten van racistische en discriminatoire uitingen
dient te bestrijden, zonder dat andere grondrechten daarbij onevenredig worden
beperkt. In de brief van 5 juni 1996 (kamerstukken II 1995/96, 24 400
VII, nr. 45) is aangegeven hoe het spanningsveld tussen de beide grondrechten
in het Nederlandse rechtsstelsel is uitgewerkt. Daarbij is aangegeven dat
het recht van betoging geen vrijbrief is voor het plegen van strafbare feiten.
Bepaalde uitlatingen die in het licht van het gelijkheidsbeginsel niet kunnen
worden getolereerd, zijn in het Wetboek van Strafrecht strafbaar gesteld.
Indien een deelnemer aan een betoging strafbare uitingen doet, kan hij terstond
worden aangehouden en, indien op heter daad betrapt, worden meegenomen voor
verhoor. Hiermee wordt een duidelijk signaal gegeven dat de samenleving dergelijke
uitingen niet tolereert. Op deze wijze kan het negatieve effect
van racistische en discriminatoire uitingen bestreden worden, terwijl het
recht van vrijheid van meningsuiting niet onevenredig wordt beperkt. Wij achten
dit een evenwichtige balans tussen het recht om gevrijwaard te blijven van
discriminatie en het recht van vrije meningsuiting.De suggestie wordt gedaan om de burgemeester de bevoegdheid te geven om
een betoging vooraf te verbieden indien verwacht wordt dat deelnemers tijdens
de betoging stelselmatig racistische uitingen zullen doen. Op grond van het
tweede lid van artikel 9 van de Grondwet kan bij formele wet aan andere overheden
de bevoegdheid worden verleend beperkingen te stellen ter bescherming van
de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming
van wanordelijkheden. Een wijziging van de Wet openbare manifestaties (WOM)
waarbij de burgemeester de bevoegdheid zou krijgen om betogingen te verbieden
indien verwacht wordt dat deelnemers tijdens de betoging stelselmatig racistische
uitingen zullen doen, impliceert een inhoudelijk toets van de betoging ter
voorkoming van het beledigen van bepaalde bevolkingsgroepen en vergt derhalve
een wijziging van de Grondwet. In de eerder genoemde brief van 5 juni 1996
is aangegeven dat dat om de daarin vermelde redenen niet wenselijk is.Wij hebben geen signalen ontvangen waaruit blijkt dat burgemeesters op
een onjuiste wijze met hun bevoegdheden op grond van de WOM omgaan. De beoordeling
of burgemeesters deze bevoegdheden op een juiste wijze uitoefenen is overigens
niet aan mij, maar aan de rechter. 13Hoe beoordeelt de regering de wens van sommigen om de parlementaire
onschendbaarheid op te heffen/te schorsen in geval van racistische/discriminatoire
uitingen in het parlement? Dezelfde vraag geldt voor andere politieke lagen.De parlementaire onschendbaarheid, zoals gewaarborgd in artikel 71 van
de Grondwet, strekt ertoe de deelnemers aan de betreffende beraadslagingen
van de Staten-Generaal een optimale uitingsvrijheid te geven, zonder bevreesd
te hoeven zijn voor strafrechtelijke vervolging of civielrechtelijke aansprakelijkheid.
Dit beginsel is van wezenlijk belang voor de functionering van ons democratische
stelsel. Opheffing van de parlementaire onschendbaarheid zou tot gevolg hebben
dat de rechter uitspraken van o.a. parlementariërs in de uitoefening
van hun functie moet beoordelen. De rechter wordt daarmee in de positie gebracht
dat hij politieke uitspraken moet beoordelen. Het past mijns inziens in een
volwassen democratie dat het parlement zelf de verantwoordelijkheid draagt
voor de wijze waarop het met ontoelaatbare uitspraken van deelnemers aan de
beraadslagingen tijdens de vergaderingen van het parlement omgaat. De Reglementen
van Orde van de onderscheiden kamers bieden daar ook goede mogelijkheden voor.
Uit het vorenstaande moge blijken dat wij geen voorstander van opheffing van
de parlementaire onschendbaarheid zijn. Ook het opheffen van de parlementaire
onschendbaarheid wegens racistische/discriminatoire uitlatingen achten wij
derhalve geen begaanbare weg. Het staat de kamer overigens vrij om zelf –
met inachtneming van de Grondwet – in haar Reglement van Orde bepalingen
op te nemen die sancties verbinden aan dergelijke uitlatingen van parlementariërs.Het bovenstaande geldt mutatis mutandis ook voor de provinciale en de
gemeentelijke vertegenwoordigende organen. 14Is de regering voorstander ook de Hitler-groet strafbaar te maken
(bijvoorbeeld door in de anti-discriminatie-artikelen 137c en 137d van het
Wetboek van Strafrecht het woord «gebaar» toe te voegen aan de
rij van discriminerende uitingsvormen), evenals het dragen van een hakenkruis?Uit jurisprudentie van de Hoge Raad is inmiddels gebleken dat sommige
bestanddelen van artikel 137c Wetboek van Strafrecht ruim kunnen worden uitgelegd.
Zo oordeelde de Hoge Raad in zijn arrest van 21 februari 1995 (NJ 1995, nr.
452) dat het zichtbaar om de arm dragen van een rode armband met een zwart
hakenkruis kon worden aangemerkt als een «uitlating die beledigend is
voor een groep mensen wegens hun ras». Het is niet ondenkbaar dat ook
andere non-verbale uitingen onder het toepassingsbereik van artikel 137c Wetboek
van Strafrecht zullen vallen. De reikwijdte van artikel 137c Wetboek van Strafrecht
is mede van belang bij de vraag of het huidige artikel 435a Wetboek van Strafrecht
moet vervallen dan wel moet worden aangepast. In de reeds eerder aan uw Kamer
toegezegde nota hierover zullen wij derhalve ook nader ingaan op de wenselijkheid
om te voorzien in aparte delictsomschrijvingen terzake van non-verbale uitingen. 15 en 16Is de regering van mening dat de maatregel om te korten op politieke
zendtijd van kracht kan zijn als deze gepaard gaat met een kort geding, aangespannen
door de overheid zelf, aangezien dit waarschijnlijk sneller zal functioneren
dan een strafrechtelijke procedure?Ziet u een rol voor het Commissariaat voor de Media als het gaat
om de toedeling van zendtijd aan politieke partijen, waarbij gedacht kan worden
aan de bevoegdheid om te reageren op discriminatoire uitlatingen door korting
op zendtijd (dit zou alleen moeten gelden voor discriminatie en aanzetting
tot rassenhaat en zou achteraf gecontroleerd moeten worden door een rechter
om de rechtszekerheid van betrokken partijen niet aan te tasten)?In het wetsvoorstel subsidiëring politieke partijen is bepaald dat
bij een strafrechtelijke veroordeling van de politieke partij wegens discriminatie
het recht op subsidie automatisch vervalt. Ik neem aan dat u in uw vragen
op deze maatregel doelt.De maatregel is gekoppeld aan het doen van discriminatoire uitingen, een
inhoudelijke beperking van de vrijheid van meningsuiting. In ons rechtsstelsel
wordt voor dergelijke beperkingen geen onderscheid gemaakt ten aanzien van
het middel waardoor de uiting wordt gedaan. Het maakt derhalve niet uit of
de uiting mondeling is gedaan, door de drukpers, door radio en televisie of
door andere middelen. De zinsnede «behoudens ieders verantwoordelijkheid
volgens de wet» in het eerste en derde lid van artikel 7 van de Grondwet
brengt met zich dat dergelijke beperkingen uitsluitend kunnen worden opgelegd
door de formele wetgever en dat een rechtsgang naar een onafhankelijk rechtsprekend
orgaan altijd moet openstaan. Het verbod van voorafgaand toezicht neergelegd
in artikel 7 Grondwet betekent bovendien dat ten aanzien van de vrijheid van
meningsuiting inhoudelijke beperkingen alleen achteraf kunnen worden opgelegd.
De normen waar het hier om gaat zijn neergelegd in het Wetboek van Strafrecht.
Daarom is in het wetsvoorstel subsidiëring politieke partijen bepaald
dat de intrekking of korting van de subsidie en zendtijd verbonden is aan
een onherroepelijke uitspraak van de strafrechter. Het betreft immers een
vergaande maatregel voor een voor ons democratisch stelsel belangrijke schakel,
namelijk de politieke partij. De intrekking / korting van de subsidie respectievelijk
de zendtijd, is een maatregel die het functioneren van een politieke partij
direct raakt. Daarom wordt de maatregel van rechtswege, zoals
neergelegd in het wetsvoorstel, gekoppeld aan een strafrechtelijke veroordeling.
De rechter hoeft dan niet meer te beoordelen of de strafbare uiting moet leiden
tot ontneming van subsidie / zendtijd aan de politieke partij. Dat heeft de
wetgever immers al gedaan.Gelet op bovenstaande overwegingen die geleid hebben tot de aangegeven
keuze zien wij geen rol voor het Commissariaat van de Media weggelegd. Ook
een kort geding, ingesteld door de overheid zelf voorafgaand aan een onherroepelijke
strafrechtelijke veroordeling, achten wij niet opportuun.XNoot1Samenstelling: Leden: V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA),
Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst
(PvdA), Remkes (VVD), Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (Groep
Nijpels), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), H. G. J. Kamp
(VVD), Essers (VVD), Dittrich (D66), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet
(RPF), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Dankers (CDA), Van Hoof (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg
(PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel (D66), Duivesteijn (PvdA), Noorman-den
Uyl (PvdA), Feenstra (PvdA), Verhagen (CDA), M. M. van der Burg
(PvdA), Van der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-Van Dam (CDA), Van Wingerden
(AOV), Rabbae (GroenLinks), Van Boxtel (D66), Korthals (VVD), Luchtenveld
(VVD), Assen (CDA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+), Van
Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25601-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl