Begrotingstoelichting bij de Raming der voor de Tweede Kamer in 2024 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2023-05-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2022-2023
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 328
 
 Raming der voor de Tweede Kamer in 2024 benodigde uitgaven, alsmede aanwijzing en raming van de ontvangsten
 
 
 Nr. 3
 BEGROTINGSTOELICHTING (UITGAVEN EN ONTVANGSTEN)
 
 
 
 
 1.
 Algemeen
 
 
 
 a.
 Algemene uitgangspunten
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het beheer van de begroting van de Staten-Generaal. De colleges voeren zelf het beheer over hun begroting of hun begrotingsdeel. Over de inhoud van dit beheer zijn in artikel 4.4, lid 4 Comptabiliteitswet 2016 afspraken vastgelegd (de zogenoemde beheerafspraken) tussen de Minister en de colleges, waarin recht gedaan wordt aan hun staatsrechtelijke positie.
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties neemt de ramingen, zoals opgesteld door de Kamers der Staten-Generaal, op in het voorstel van wet tot vaststelling van de begrotingsstaten van de Staten-Generaal, tenzij een evident zwaarwegende reden zich hiertegen verzet. Indien de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ramingen wegens evident zwaarwegende redenen niet of niet geheel opneemt, dan licht hij dit gemotiveerd toe (artikel 4.5, lid 2 en 3 Comptabiliteitswet 2016).
 Een College dient, conform artikel 2.1 lid 7 van de Comptabiliteitswet 2016 betreffende een niet-departementale begroting, enkel haar taken en bedrijfsvoering weer te geven. Derhalve bevat deze niet-departementale begroting – in vergelijking met departementale begrotingen waarbij wel een weergave van het beleid wordt opgenomen – geen beleidsagenda. Vanwege de bijzondere positie van de Staten-Generaal wijkt de presentatie op deze punten af van de in de Rijksbegrotingsvoorschriften (Rbv) voorgeschreven sjablonen en richtlijnen.
 
 
 
 b.
 Financiële uitgangspunten
 
 Het uitgangspunt voor de Raming 2024 is het meerjarencijfer voor dat jaar zoals opgenomen in hoofdstuk IIA van de Rijksbegroting voor 2023 (Kamerstuk 36 200 IIA).
 De mutaties naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2023 hebben betrekking op het jaar 2023 (en op de jaren na 2023).
 De afronding van de Rijksbegroting is later dan de behandeling van de Raming in de Kamer. Uit deze afronding kunnen nog generieke mutaties voor de Raming voortvloeien, die vanzelfsprekend nog niet zijn verwerkt.
 
 
 
 c.
 Opbouw
 
 Deze begroting is opgebouwd uit de volgende beleidsartikelen:
 
 
 •
 Artikel 2. Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer;
 
 
 •
 Artikel 3. Wetgeving en controle Tweede Kamer;
 
 
 •
 Artikel 4. Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer.
 
 
 
 
 
 d.
 Algemeen begrotingsbeeld
 
 De begroting van de Tweede Kamer stijgt over de periode 2023–2028 jaarlijks met circa € 12,3 mln. voor structurele uitgaven (dit is exclusief technische mutaties). De fluctuaties in de meerjarenbegroting in de periode 2023–2028 worden verklaard door incidentele uitgaven. Verder is in 2023 sprake van incidenteel hogere ontvangsten. Deze worden ingezet ter dekking van een deel van de hogere uitgaven in 2023. In onderstaande tabel is het cijfermatige beeld opgenomen en vervolgens staat per artikel (-onderdeel) een toelichting vermeld.
 
 Tabel 0 Algemeen begrotingsbeeld
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting uitgaven
 
 
 artikelen 2, 3 en 4
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Huidige meerjarenbegroting
 
 
 190.057
 
 
 184.028
 
 
 187.918
 
 
 185.107
 
 
 183.563
 
 
 183.563
 
 
 
 
 
 Mutaties Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel 3.1 Apparaatsuitgaven
 
 
 
 17.167
 
 
 
 
 15.822
 
 
 
 
 11.999
 
 
 
 
 19.474
 
 
 
 
 15.273
 
 
 
 
 12.605
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel 3.4 Fractiekosten
 
 
 
 901
 
 
 
 
 1.220
 
 
 
 
 1.127
 
 
 
 
 1.188
 
 
 
 
 1.218
 
 
 
 
 1.218
 
 
 
 
 
 Artikelonderdeel 3.6 Parlementaire enquêtes
 
 
 
 1.916
 
 
 
 
 300
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal mutaties Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 19.984
 
 
 
 
 17.342
 
 
 
 
 13.126
 
 
 
 
 20.662
 
 
 
 
 16.491
 
 
 
 
 13.823
 
 
 
 
 
 
 Meerjarenbegroting inclusief mutaties
 
 
 
 
 210.041
 
 
 
 
 201.370
 
 
 
 
 201.044
 
 
 
 
 205.769
 
 
 
 
 200.054
 
 
 
 
 197.386
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begroting ontvangsten
 
 
 artikelen 2 en 3
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Huidige meerjarenbegroting
 
 
 3.725
 
 
 3.725
 
 
 3.725
 
 
 3.725
 
 
 3.725
 
 
 3.725
 
 
 
 
 
 Mutatie Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 4.700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Meerjarenbegroting inclusief mutaties
 
 
 
 
 8.425
 
 
 
 
 3.725
 
 
 
 
 3.725
 
 
 
 
 3.725
 
 
 
 
 3.725
 
 
 
 
 3.725
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Artikel 2: Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer
 
 
 Onder dit artikel worden rechtspositionele uitgaven aan leden en oud-leden van de Tweede Kamer, alsmede hun nagelaten betrekkingen geraamd.
 De Tweede Kamer draagt ingevolge de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer, de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers en de Wet schadeloosstelling, uitkering en pensioen leden zorg voor de uitgaven ten behoeve van:
 
 
 –
 de schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer (artikel 2.1);
 
 
 –
 de reis- en overige kostenvergoedingen van de leden van de Tweede Kamer (artikel 2.1);
 
 
 –
 de wachtgelden van oud-leden van de Tweede Kamer (artikel 2.2);
 
 
 –
 de pensioenen van oud-leden van de Tweede Kamer en hun nabestaanden (artikel 2.2);
 
 
 
 De uitgaven bedragen:
 
 Tabel 1: budgettaire gevolgen (x € 1.000,–)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2: Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer (in € 1.000)
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 2: Uitgaven t.b.v. leden en oud-leden Tweede Kamer
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 34.771
 
 
 
 
 35.303
 
 
 
 
 36.946
 
 
 
 
 35.887
 
 
 
 
 35.373
 
 
 
 
 35.373
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 34.771
 
 
 
 
 35.303
 
 
 
 
 36.946
 
 
 
 
 35.887
 
 
 
 
 35.373
 
 
 
 
 35.373
 
 
 
 
 
 1. schadeloosstelling
 
 
 23.553
 
 
 23.553
 
 
 23.554
 
 
 23.554
 
 
 23.554
 
 
 23.554
 
 
 
 
 2. pensioenen en wachtgelden
 
 
 11.218
 
 
 11.750
 
 
 13.392
 
 
 12.333
 
 
 11.819
 
 
 11.819
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 86
 
 
 86
 
 
 86
 
 
 86
 
 
 86
 
 
 86
 
 
 
 
 
 Schadeloosstelling
 Op dit artikelonderdeel staan de uitgaven voor de schadeloosstelling van de leden van de Tweede Kamer. Ingevolge de Wet schadeloosstelling leden Tweede Kamer draagt de Tweede Kamer de uitgaven voor schadeloosstelling en de reis- en overige kostenvergoedingen voor de leden van de Tweede Kamer.
 Pensioenen en wachtgelden
 Op basis van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers draagt de Tweede Kamer zorg voor de uitgaven aan pensioenen en wachtgelden voor de oud-leden van de Tweede Kamer. In verband met de verkiezingen van 2025 is de Raming voor 2025 en 2026 hoger.
 Ontvangsten
 De ontvangsten op dit onderdeel hebben betrekking op de verrekening van neveninkomsten.
 In onderstaand overzicht zijn, als kengetallen, de gerealiseerde uitgaven en gemiddelden van de artikelonderdelen opgenomen voor de jaren 2018–2022.
 
 Tabel 2: gemiddelde uitgaven per Kamerlid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2: Uitgaven ten behoeve van leden en oud-leden Tweede Kamer (in € 1.000)
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 2.1. schadeloosstelling
 
 
 23.461
 
 
 24.416
 
 
 24.393
 
 
 23.515
 
 
 25.054
 
 
 
 
 
 gemiddeld per lid TK
 
 
 
 156
 
 
 163
 
 
 163
 
 
 157
 
 
 167
 
 
 
 
 2.2. pensioenen en wachtgelden
 
 
 10.943
 
 
 9.463
 
 
 9.468
 
 
 11.918
 
 
 10.275
 
 
 
 
 2.3. schadeloosstelling leden Europees Parlement
 
 
 117
 
 
 45
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Het betreft de volgende aantallen gerechtigden voor de pensioenen en wachtgelden:
 
 Tabel 3: aantallen gerechtigden pensioenen en wachtgelden oud-leden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aantallen deelgerechtigden
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Pensioenen oud-leden
 
 
 442
 
 
 430
 
 
 432
 
 
 451
 
 
 448
 
 
 
 
 Wachtgelden oud-leden
 
 
 62
 
 
 54
 
 
 14
 
 
 58
 
 
 48
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 504
 
 
 484
 
 
 446
 
 
 509
 
 
 496
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 Artikel 3: Wetgeving en controle Tweede Kamer
 
 Als volksvertegenwoordiging heeft de Tweede Kamer twee hoofdtaken: controle van de regering en (mede)wetgeving. Deze taken vloeien voort uit de artikelen 50 (vertegenwoordiging van het gehele Nederlandse volk), 65 tot en met 72 (werkwijze), 81 tot en met 87 (wetten en andere voorschriften), 105 (begrotingen), en 137 en 138 (grondwetgeving) van de Grondwet en enkele andere (grond)wetsartikelen.
 De ambtelijke diensten
 De ambtelijke diensten ondersteunen het constitutioneel proces. Dit doen de ambtelijke diensten door middel van het bieden van een politiek neutrale, adequate en innovatieve ondersteuning van de Kamerleden in alle facetten van hun werk als volksvertegenwoordiger. De politieke prioriteiten, zoals door de Kamer bepaald, zijn daarbij leidend.
 De aandachtspunten voor 2024 zijn toegelicht in de geleidende brief (stuknummer 1).
 De uitgangspositie voor dit artikel is het meerjarencijfer bezien vanuit de begroting 2023 (Kamerstuk 36 200 IIA) aangevuld met (structurele doorwerking van) de mutaties naar aanleiding van de Voorjaarsnota 2023. De Tweede Kamer heeft «Voorjaarsnotamutatie(s)» (suppletoire begrotingswijziging bij gelegenheid van de Voorjaarsnota 2023) aangemeld bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
 
 Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3: Wetgeving en controle
 
 
 Tweede Kamer (in € 1 000)
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 173.696
 
 
 
 
 164.493
 
 
 
 
 162.524
 
 
 
 
 168.308
 
 
 
 
 163.107
 
 
 
 
 160.439
 
 
 
 
 
 Uitgaven1Bedragen inclusief Ramingsbijstellingen.
 
 
 
 173.696
 
 
 
 
 164.493
 
 
 
 
 162.524
 
 
 
 
 168.308
 
 
 
 
 163.107
 
 
 
 
 160.439
 
 
 
 
 
 3.1: apparaat
 
 
 103.646
 
 
 98.356
 
 
 97.510
 
 
 97.819
 
 
 97.819
 
 
 97.819
 
 
 
 
 Mutaties n.a.v. de Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 • Uitvoeren moties
 
 
 1.400
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 • Versterking parlementair proces
 
 
 1.397
 
 
 1.716
 
 
 1.571
 
 
 1.571
 
 
 1.571
 
 
 1.571
 
 
 
 
 • Versterking ondersteuning Voorzitter en presidium
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 503
 
 
 
 
 • Uitbreiding Woo
 
 
 397
 
 
 265
 
 
 265
 
 
 265
 
 
 265
 
 
 265
 
 
 
 
 • Waarborgen veiligheid
 
 
 4.282
 
 
 4.097
 
 
 4.097
 
 
 4.097
 
 
 4.097
 
 
 4.097
 
 
 
 
 • Borgen ICT organisatie
 
 
 2.600
 
 
 7.077
 
 
 2.600
 
 
 2.600
 
 
 2.600
 
 
 2.600
 
 
 
 
 • Versterking bedrijfsvoering
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 1.079
 
 
 
 
 • Renovatie Binnenhof
 
 
 530
 
 
 225
 
 
 225
 
 
 7.725
 
 
 2.725
 
 
 225
 
 
 
 
 • Tijdelijke huisvesting
 
 
 533
 
 
 168
 
 
 168
 
 
 168
 
 
 168
 
 
 0
 
 
 
 
 • IV jaarplan 2023
 
 
 1.254
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 • Aanpassing lopende contracten
 
 
 3.192
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 692
 
 
 
 
 • Kasschuif en correctie extrapolatiejaar (technische mutatie)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 799
 
 
 774
 
 
 1.573
 
 
 1.573
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.2: kennis en onderzoek
 
 
 1.235
 
 
 2.468
 
 
 2.468
 
 
 2.468
 
 
 2.468
 
 
 2.468
 
 
 
 
 3.3: publicatie officiële documenten
 
 
 2.008
 
 
 2.008
 
 
 2.008
 
 
 2.008
 
 
 2.008
 
 
 2.008
 
 
 
 
 3.4: fractiekosten
 
 
 41.649
 
 
 41.634
 
 
 44.727
 
 
 42.666
 
 
 41.636
 
 
 41.636
 
 
 
 
 Mutatie n.a.v. de Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 • Ramingsbijstelling
 
 
 901
 
 
 1.220
 
 
 1.127
 
 
 1.188
 
 
 1.218
 
 
 1.218
 
 
 
 
 3.5: uitzending leden
 
 
 484
 
 
 484
 
 
 484
 
 
 484
 
 
 484
 
 
 484
 
 
 
 
 3.6: parlementaire enquêtes
 
 
 2.489
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Mutatie n.a.v. de Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 • Ramingsbijstelling
 
 
 1.916
 
 
 300
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 3.7: bijdrage Prodemos
 
 
 2.201
 
 
 2.201
 
 
 2.201
 
 
 2.201
 
 
 2.201
 
 
 2.201
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 8.339
 
 
 
 
 3.639
 
 
 
 
 3.639
 
 
 
 
 3.639
 
 
 
 
 3.639
 
 
 
 
 3.639
 
 
 
 
 
 3. Ontvangsten
 
 
 3.639
 
 
 3.639
 
 
 3.639
 
 
 3.639
 
 
 3.639
 
 
 3.639
 
 
 
 
 Mutatie n.a.v. de Voorjaarsnota 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 • Ramingsbijstellingen
 
 
 4.700
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Kengetallen zijn opgenomen in de Staat van de Tweede Kamer 2022.
 Toelichting mutaties Voorjaarsnota:
 Artikelonderdeel 3.1 Apparaat
 Algemeen
 De mutaties in de Voorjaarsnota 2023 op artikelonderdeel 3.1 fluctueren over de periode 2023–2028. Dit heeft te maken met incidentele uitgaven. Zonder deze incidentele uitgaven stijgt dit artikelonderdeel met circa € 11,0 mln. per jaar (dit is exclusief technische mutaties). De structurele verhogingen hebben voornamelijk betrekking op formatieve uitbreidingen binnen de Kamer ter versterking van de ondersteuning van het parlementaire proces en de bedrijfsvoering (inclusief beveiliging) en een stijging van de uitgaven voor de uitbreiding en prijsaanpassing van beheer en onderhoud van ICT contracten.
 In 2023 wordt de begroting opgehoogd met € 17,2 mln. In dit bedrag zitten incidentele uitgaven voor bijvoorbeeld de uitvoering van moties (€ 1,4 mln.), de aanpassingen van lopende contracten en dan specifiek de stijgende energielasten en voedsel- en drankprijzen (€ 2,5 mln.) en het IV-jaarplan (€ 1,3 mln.).
 In 2024 stijgt de begroting met € 15,8 mln., hiervan is € 4,5 mln. incidenteel voor de (vervangings-) investeringen in het Rijksdatacenter.
 In 2026 stijgt de begroting met € 19,5 mln. en in 2027 met € 15,3 mln. Deze stijging hangt samen met de incidentele investeringen in de (gedeeltelijke) vervanging van AV. Het gaat om € 7,5 mln. in 2026 en € 2,5 mln. in 2027. Als de terugverhuizing vertraging oploopt dan worden deze middelen naar latere jaren verschoven.
 Vanaf 2025 t/m 2028 wordt een technische mutatie verwerkt.
 Toelichting per mutatie uit tabel 4, 3.1: apparaat
 
 
 
 1)
 Uitvoering moties: dit betreft noodzakelijke uitgaven voor het ten uitvoer brengen van reeds aangenomen moties m.b.t. het vergaderen in crisistijd (motie van het lid Van Gent; Kamerstuk 35 322, nr. 43), papierloos vergaderen (motie van het lid Bromet; Kamerstuk 36 062, nr. 10), de motie inzake wegwerpbekers (motie van het lid Esch; Kamerstuk 30 872 nr. 280). Hiervoor is in 2023 € 1,40 mln. benodigd.
 
 
 2)
 Versterking parlementaire proces: om de kwaliteit van de ondersteuning van het parlementaire proces te behouden en verbeteren zijn extra uitgaven nodig voor personeel. Personele uitbreiding is nodig bij de Griffies Commissies met 8,5 fte’s (waarvan 0,5 fte alleen voor 2023 is) voor circa € 1,0 mln. structureel per jaar. Dit vanwege de toenemende werkzaamheden voor Kamercommissies, de Commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven en een permanente vertegenwoordiger in Brussel. Daarnaast wordt de formatie van de Dienst Analyse en Onderzoek structureel uitgebreid met 4 fte EU-coördinatoren. Hiervoor is € 0,6 mln. structureel nodig.
 Voor het aanpassen van Parlis aan nieuwe gebruikerswensen en noodzakelijke technische aanpassingen is in 2023 en 2024 jaarlijks € 0,15 mln. nodig.
 
 
 3)
 Versterking ondersteuning Voorzitter en presidium: Het Stafbureau Voorzitter en presidium wordt heringericht tot het Stafbureau Voorzitter/Griffier en met structureel 3 fte uitgebreid. Dit vanwege de toenemende werkzaamheden ter ondersteuning en advisering van de Voorzitter en de Griffier en het tijdig afhandelen van burgercommunicatie namens de Voorzitter. Met deze uitbreiding komt er ook meer ruimte om de interne bestuurlijke processen te borgen. Daarnaast wordt de invulling van de positie van woordvoerder in de Raming geborgd (1 fte bij de Stafdienst Communicatie). In totaal is jaarlijks € 0,50 mln. nodig.
 
 
 4)
 Uitbreiding Woo: de Kamerorganisatie wordt in toenemende mate belast door Woo-verzoeken. In de periode vanaf 1 mei 2022 tot 16 januari 2023 zijn in totaal 39 Woo-verzoeken ingediend. Om een goede afhandeling van deze Woo-verzoeken te kunnen waarborgen is in 2023 3 fte nodig en vanaf 2024 structureel 2 fte. Hiervoor is in 2023 € 0,4 mln. nodig en vanaf 2024 jaarlijks € 0,26 mln.
 
 
 5)
 Waarborgen veiligheid: De veiligheidssituatie van het pand, de systemen en de leden van de Tweede Kamer vragen om een structurele investering van personeel bij de Beveiligingsdienst, Bureau Beveiligingsautoriteit en de CISO. Structureel gaat het om 29,5 fte. Jaarlijks is hiervoor circa € 4,1 mln. nodig. In 2023 is € 0,2 mln. benodigd voor de inhuur van externe expertise.
 
 
 6)
 Borgen ICT organisatie: In 2018 was het voornemen om over te stappen naar SSC-ICT. Hierdoor was de vaste formatie van de Dienst Automatisering (DA) gedaald en is de bezetting de afgelopen periode voor een groot deel ingevuld met externe inhuur. De uitgaven aan externe inhuur is jaarlijks incidenteel gedekt uit de eigen begroting (door lagere materiële uitgaven voor ICT en onderuitputting binnen de totale begroting). Inmiddels is er duidelijkheid over de benodigde structurele vaste formatie en wordt zo veel als mogelijk de externe inhuur vervangen door eigen vast personeel. De uitgaven voor vast personeel moeten structureel geborgd worden in de begroting. Daarom is het nodig om de begroting structureel op te hogen met € 2,6 mln. De totale uitgaven voor DA stijgen niet ten opzichte van voorgaande jaren. Verder is in 2024 eenmalig € 4,5 mln. nodig voor (vervangings-)investeringen in het Rijksdatacenter.
 
 
 7)
 Versterking van de bedrijfsvoering: de ondersteunende diensten worden geconfronteerd met toenemende werkzaamheden door de groei van de Kamerorganisatie in de afgelopen jaren voor met name het parlementaire proces en de beveiliging. Om de dienstverlening te waarborgen is personele uitbreiding nodig bij de Stafdienst Human Resources, de Facilitaire Dienst, de Stafdienst Financieel Economische Zaken en het Restaurantbedrijf. In totaal gaat het om 9,6 fte waarvoor jaarlijks circa € 1 mln. nodig is.
 
 
 8)
 Renovatie Binnenhof: De uitgaven voor de renovatie Binnenhof zijn structureel € 0,23 mln. voor een goede begeleiding van de renovatie vanuit de Tweede Kamer en het inzetten van externe expertise zodat op tijd en volledig conform afspraken en specificaties de gerenoveerde gebouwen en dependances van de Tweede Kamer kunnen worden opgeleverd. Als de terugverhuizing vertraging oploopt dan is dit budget langer benodigd (tot en met twee jaar na de terugverhuizing).
 Voor de geplande terug verhuizing naar het Binnenhof is in 2026 € 7,5 mln. en in 2027 € 2,5 mln. nodig, voor investeringen in het AV-systeem dat gedeeltelijk nieuw moet worden aangelegd in het Binnenhof. Als de terugverhuizing vertraging oploopt dan schuiven deze uitgaven door naar latere jaren.
 
 
 9)
 Tijdelijke huisvesting: de Tweede Kamer wordt geconfronteerd met hogere uitgaven als gevolg van de huisvestingssituatie in B67, om zelf urgente klantwensen te kunnen oplossen en uit te laten voeren. In 2023 is hiervoor € 0,36 mln. benodigd. Vanaf 2023 t/m 2027 is € 0,17 mln. benodigd voor extra capaciteit voor de tijdelijke huisvesting (1,5 fte). Als de terugverhuizing vertraging oploopt dan is deze capaciteit langer benodigd (tot en met het jaar van de terugverhuizing).
 
 
 10)
 IV-jaarplan: In het IV-jaarplan zijn IV initiatieven (projecten, lijnactiviteiten en onderzoeken) opgenomen die op basis van prioritering tot uitvoer gaan komen. Hiervoor is in 2023 € 1,25 mln. nodig.
 
 
 11)
 Aanpassing lopende contracten: Door de aanhoudende prijsstijging van energie en voedsel is voor 2023 € 2,50 mln. aanvullend benodigd, waarvan € 2,0 mln. voor hogere energiekosten. Verder is vanaf 2023 structureel € 0,7 mln. opgenomen voor de uitbreiding en prijsaanpassing van beheer en onderhoud van ICT contracten.
 
 
 12)
 Dit betreft een kasschuif van € 0,8 mln. van 2026 naar 2025 en een correctie op de extrapolatie van € 1,57 mln. vanaf 2026 (technische mutaties).
 
 
 Artikelonderdeel 3.4: Fractiekosten
 De verhoging van de fractiekosten komt voort uit het verhogen van het zetelbedrag door de wijzigingen in de CAO Rijk. Het gaat om € 0,9 mln. in 2023 en om € 1,2 mln. vanaf 2024.
 Artikelonderdeel 3.6: Parlementaire Enquêtes
 In 2022 is het begrote bedrag voor de Parlementaire Enquête Aardgaswinning niet volledig benut en het restant € 0,89 mln. moet in 2023 worden toegevoegd.
 In 2022 is de totale begroting van de Parlementaire Enquête Fraudebeleid en Dienstverlening verhoogd naar € 4,27 mln. Per saldo moet de Raming hiervoor in 2023 worden opgehoogd met € 0,78 mln. en in 2024 met € 0,3 mln.
 Voor de Tijdelijke Commissie Corona is in 2023 € 0,25 mln. nodig. Het onderzoeksvoorstel van de Commissie wordt in het voorjaar 2023 opgeleverd. Als de Kamer instemt met het onderzoeksvoorstel zal de Raming voor deze Enquête worden opgehoogd.
 Artikel 3: Ontvangsten
 De Tweede Kamer begroot meerjarig ontvangsten. Deze ontvangsten hebben betrekking op de omzet van het Restaurantbedrijf, doorbelastingen aan derden en inhoudingen op lonen en salaris en ontvangsten voor zwangerschap- en bevallingsuitkeringen. Incidenteel heeft de Kamer extra ontvangsten van fracties als blijkt dat hun egalisatiereserve het maximum heeft bereikt. Conform de fractiekostenregeling wordt bij een overschrijding het verschil door de stichting terugbetaald aan de Tweede Kamer. In 2023 worden de ontvangsten opgehoogd met € 4,7 mln. (hogere ontvangsten vanuit de fractiekostenregeling en de doorbelasting aan de derden).
 
 
 
 
 4.
 Artikel 4: Wetgeving en controle Eerste en Tweede Kamer
 
 Op dit artikel zijn de uitgaven geraamd ten behoeve van gezamenlijke activiteiten van de Eerste en Tweede Kamer, te weten deelname aan activiteiten van interparlementaire organen.
 
 Tabel 5: budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4: Wetgeving en controle
 
 
 Eerste en Tweede Kamer (in € 1 000)
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2024
 
 
 
 
 2025
 
 
 
 
 2026
 
 
 
 
 2027
 
 
 
 
 2028
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 1.574
 
 
 
 
 
 3. interparlementaire betrekkingen
 
 
 1.574
 
 
 1.574
 
 
 1.574
 
 
 1.574
 
 
 1.574
 
 
 1.574
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Het betreft de volgende uitgaven:
 
 
 –
 uitzending van Kamerleden naar internationale organisaties;
 
 
 –
 aandeel van Nederland in de kosten van interparlementaire organen;
 
 
 –
 contacten tussen de (voormalige) parlementen van het Koninkrijk;
 
 
 –
 ontvangst van buitenlandse parlementsleden en delegaties van internationale organisaties;
 
 
 –
 de activiteiten van de Nederlandse groep van de Interparlementaire Unie (IPU).
 
 
 In onderstaand overzicht zijn, als kengetallen, in meerjarig perspectief (2018–2022) de uitgaven met betrekking tot dit artikel opgenomen. Voorts zijn, afgeleid hiervan, gemiddelden per Kamerzetel (van Eerste en Tweede Kamer) opgenomen.
 
 Tabel 6: gemiddelde uitgaven per lid 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4: Wetgeving en controle
 
 
 Eerste en Tweede Kamer (in € 1 000)
 
 
 
 
 2018
 
 
 
 
 2019
 
 
 
 
 2020
 
 
 
 
 2021
 
 
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Interparlementaire betrekkingen
 
 
 1.171
 
 
 1.180
 
 
 904
 
 
 890
 
 
 947
 
 
 
 
 totaal artikel 4
 
 
 1.171
 
 
 1.180
 
 
 904
 
 
 890
 
 
 947
 
 
 
 
 
 gemiddeld per zetel (225)
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 4