Wijziging Algemene bijstandswet in verband met de financiering van gemeentelijke toeslagen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25761, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

09-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25761 nr. 5

07-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Overwegingen bij vormgeving financieringssystematiek
toeslagen3. Financieringssystematiek voor de toeslagen a. macro-budgetb. verdelingc. bandbreedte4. Toezicht5. Uitvoeringsaspecten6. Informatievoorziening7. Financiële aspectenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25761Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 761Wijziging van de Algemene bijstandswet in verband met de financiering
van gemeentelijke toeslagen als bedoeld in artikel 33 van de Algemene bijstandswetnr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 7 april 1999 1. InleidingHet kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van het verslag en
is verheugd dat het merendeel van de fracties het wetsvoorstel positief benadert.
Duidelijk is dat de Kamer op een aantal punten behoefte heeft aan een nadere
toelichting. In deze nota wordt op deze punten ingegaan. Daarnaast wordt de
beoogde financieringssystematiek van de toeslagen Abw op een aantal punten
in de wet verduidelijkt via de bijgevoegde Nota van Wijziging, naar aanleiding
van de door de Kamer in het verslag breed geuite wens om een meer concrete
invulling van het wetsvoorstel. 2. Overwegingen bij vormgeving financieringssystematiek
toeslagenDe leden van de PvdA-fractie vernemen graag wat de opvattingen van het
kabinet zijn omtrent de uitkomsten en conclusies van het op 13 juni 1997 aan
de Kamer gezonden onderzoeksrapport over de totstandkoming van het gemeentelijk
toeslagenbeleid. Tevens vragen zij of de minister van mening is dat de inmiddels
door de gemeenten ontwikkelde varianten in voldoende mate de toets der kritiek
kunnen doorstaan, dat in voldoende mate de uitkeringsgerechtigden het inkomen
krijgen dat zij nodig hebben en dat de gemeenten een doelmatige werkwijze
hebben ontwikkeld. Voorts vragen deze leden of er zicht is op de financiële
effecten van een keuze tussen de twee hoofdverdeelmodellen die de gemeenten
hebben ontwikkeld, en zo ja, welke.Het onderzoek over de totstandkoming van het gemeentelijk toeslagenbeleid
richtte zich op de wijze waarop de gemeentelijke verordeningen op het terrein
van het toeslagenbeleid tot stand zijn gekomen. In de uitvoeringspraktijk
is gebleken, dat ongeveer de helft van de gemeenten geen anticumulatiebepaling
in hun verordening over het toeslagenbeleid heeft opgenomen.Dit vormde aanleiding om een anticumulatiebepaling in de Abw op te nemen.
Deze bepaling, die per 1 juli 1998 in werking is getreden, voorkomt dat bij
alleenstaande schoolverlaters van 21 en 22 jaar een samenloop van verlagingen
optreedt. Thans loopt een onderzoek naar de effecten van de nieuwe
toeslagensystematiek in de Abw op de uitvoeringspraktijk van gemeenten en
voor cliënten. De resultaten van dit onderzoek zullen binnenkort beschikbaar
komen.Er bestaat geen zicht op de financiële effecten van de twee varianten
(de forfaitaire en de clustervariant) van de toeslagverordeningen die het
meeste door de gemeenten worden gehanteerd.De leden van de PvdA-fractie en de VVD-fractie vragen of er sprake is
van een specifieke uitkering en of het budget op de begroting van SZW blijft
staan. In aanvulling hierop merken de leden van de CDA-fractie op dat het
begrip specifieke uitkering onvoldoende is uitgewerkt en vragen zich in dit
kader af of deze specifieke uitkering wel voldoende kenmerken draagt van een
doeluitkering.Het toeslagenbudget voor 2000 en volgende jaren zal op de SZW-begroting
geplaatst worden. Aan de hand van een verdeelmodel wordt voor elke gemeente
een budget vastgesteld en uitgekeerd. Deze gemeentelijke toeslagenbudgetten
zijn bedoeld ter financiering van het gemeentelijk toeslagenbeleid. Zodoende
is de uitkering aan gemeenten te karakteriseren als een specifieke uitkering,
omdat er sprake is van een directe financieringsrelatie tussen Rijk en lagere
overheden waarbij het bestedingsdoel van de middelen nauwkeurig is omschreven.
Dat de middelen die overblijven nadat het doel van de specifieke uitkering
is bereikt geheel of gedeeltelijk ter vrije besteding van gemeenten zijn,
doet niets af aan dit karakter.De leden van de CDA-fractie vragen of het, gelet op een te verwachten
discussie over de financiering van de bijstandsuitgaven, niet verstandig is
deze discussie eerst te voeren. Voorts vragen de leden van de VVD-fractie
of het niet teveel gevraagd is een nieuwe specifieke uitkering en een ingewikkeld
financieringsmodel te laten ingaan om een beperkte mate van budgettering te
realiseren. Zij vragen inzicht te bieden in de kosten-batenanalyse die het
kabinet ter voorbereiding van deze nieuwe financieringssystematiek heeft gemaakt.
De VVD-fractie vraagt verder of de bandbreedtesystematiek te beschouwen is
als een proef vooruitlopend op een hogere mate van budgettering van de Abw.
De leden van de D66-fractie vragen of de invoering van het nieuwe financieringssysteem
met betrekking tot de toeslagen in de nabije toekomst grotere veranderingen
onmogelijk maakt.Bij de invoering van de nieuwe financieringssystematiek voor de toeslagen
staat naar de mening van het kabinet voorop dat de gemeenten naast de beleidsmatige
verantwoordelijkheid nu ook de financiële verantwoordelijkheid voor het
verstrekken van toeslagen zullen dragen, zoals bij de invoering van de nieuwe
Algemene bijstandswet werd beoogd. De (mate van) budgettering is daarbij als
zodanig geen doel op zich, maar een middel om de beleidsmatige en financiële
verantwoordelijkheid van gemeenten voor het verstrekken van toeslagen met
elkaar in evenwicht te brengen. Het kabinet acht het onwenselijk om eerst
de discussie af te wachten over de vormgeving van de toekomstige financiering
van de bijstandsuitgaven. Dit zou betekenen dat afbreuk zou worden gedaan
aan een van de basisprincipes die ten grondslag lagen aan de invoering van
de nieuwe Algemene bijstandswet, namelijk het financieel verantwoordelijk
maken van gemeenten voor het verstrekken van toeslagen in het kader van de
Abw. De voorgestelde systematiek geeft invulling aan de bestuurlijke afspraken
die reeds in 1993 in het bijstandsakkoord tussen Rijk en de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten (VNG) gemaakt zijn om de financiële verantwoordelijkheid
van gemeenten in evenwicht te brengen met de grotere beleidsmatige verantwoordelijkheid
voor de bijstandsverlening (kamerstukken II 1993/94, 22 545, nr. 14,
blz. 31–37). Het kabinet beraadt zich thans over de instelling van een Fonds voor Werk
en Inkomen. In het Regeerakkoord is aangegeven: «Geslaagde bemiddeling
van moeilijk plaatsbare werkzoekenden kan met een bonus worden beloond. In
dit verband worden de gelden die thans gemoeid zijn met de uitvoering van
de Abw respectievelijk de WIW gebundeld in een Fonds voor Werk en Inkomen
en wordt het gemeentelijk aandeel in de financiering vergroot. Hierbij wordt
gebruik gemaakt van elementen uit het rapport van de Projectgroep objectief
verdeelmodel». Over de uitwerking van dit Fonds voor Werk en Inkomen
zult u op hoofdlijnen worden geïnformeerd voordat uw Kamer met het kabinet
van gedachten zal wisselen over het kabinetsstandpunt Structuur Uitvoering
Werk en Inkomen. Het invoeren van de voorgestelde financieringssystematiek
voor de toeslagen acht het kabinet geen obstakel voor eventuele andere veranderingen
in de financieringssystematiek van de bijstand in de toekomst.De leden van de CDA-fractie, de VVD-fractie en de RPF-fractie vragen of
het denkbaar is dat gemeenten al geanticipeerd hebben op het voorstel van
wet, bijvoorbeeld door veel en/of relatief hoge toeslagen uit te keren. De
VVD-fractie vraagt of de stijging van het aantal toeslagen en de gemiddelde
(toeslag)uitkering in 1997 ten opzichte van 1996, zoals weergegeven in de
begroting 1998, deze vraag feitelijk al niet beantwoordt.Uit een analyse van een groot aantal gemeentelijke verordeningen blijkt
dat gemeenten in algemene zin hun per 1 januari 1996 in gang gezette toeslagenen
verlagingenbeleid niet hebben verruimd, dan wel dit in marginale zin hebben
gedaan (zowel opwaarts als neerwaarts).Over de stijging van de gemiddelde toeslag kan worden opgemerkt dat de
cijfers over 1996 (deels) betrekking hadden op voorschotten. Inmiddels zijn
de declaratiegegevens over 1996 verwerkt. De feitelijke lasten voor de toeslagen
in 1996 komen uit op circa f 420 mln. Dit bedrag gedeeld door het gemiddeld
aantal in 1996 verstrekte toeslagen van circa 98 000 leidt tot een gemiddelde
toeslag (op jaarbasis) van circa f 4 300,–. Deze gemiddelde
toeslag komt grosso modo overeen met die van 1997. In 1997 ontvingen ca 335 000
bijstandsgerechtigden een toeslag van gemiddeld ongeveer f 4 500,–.De stijging van het aantal verstrekte toeslagen in 1997 ten opzichte van
1996 is te verklaren uit het feit dat de gemeenten in 1996 bezig waren met
de herbeoordelingen: het omzetten van de bestaande uitkeringen (oude norm)
naar de nieuwe regelgeving (norm + toeslag). Dit heeft zich geuit in een lager
volume voor 1996 langs twee wegen. In de eerste plaats waren nog niet alle
gemeenten in 1996 klaar met de herbeoordelingen. Voor een deel van de gemeenten
is de herbeoordelingsperiode daarom verlengd met 3 maanden tot 1 april 1997.
In de tweede plaats heeft een aantal gemeenten de in 1996 verrichte omzetting
van (een deel van) de oude uitkeringen naar de nieuwe regelgeving eerst per
1-1-1997 bewerkstelligd, zodat voor dat deel pas vanaf 1997 uitkeringen
volgens de nieuwe regelgeving (norm + toeslag) worden gedeclareerd.Ook uit de gegevens over 1998 blijkt niet dat gemeenten gemiddeld hogere
toeslagen hebben verstrekt dan in de twee jaren daarvoor, dan wel dat verhoudingsgewijs
meer bijstandsgerechtigden een toeslag hebben ontvangen. In 1998 ontvingen
ongeveer 320 000 bijstandsgerechtigden een toeslag van gemiddeld ongeveer
f 4 300,–.De leden van de RPF-fractie vragen of het kabinet het er mee eens is dat
er ruimschoots voor de datum van inwerkingtreding duidelijkheid moet bestaan
over de vormgeving van de financieringssystematiek voor de toeslagen. Voorts
vragen de leden van de RPF-fractie wanneer er uiterlijk duidelijkheid zal
moeten bestaan om de wet op verantwoorde wijze in werking te kunnen laten
treden. Bij de bekendmaking van de nieuwe financieringssystematiek voor de toeslagen
zal worden aangesloten bij de bestaande praktijk van informatieverstrekking
aan gemeenten.Dit betekent dat er naar gestreefd wordt dat de verdeling van het budget
over de gemeenten gelijktijdig met de meicirculaire van het gemeentefonds
aan gemeenten bekend zal worden gemaakt. Deze gegevens zijn voorlopig. Het
gegeven perspectief kan dus noch in totaliteit noch op onderdelen bindend
zijn, mede omdat de besluitvorming over de begrotingsbedragen pas na de derde
dinsdag van september kan worden afgerond. Gelijktijdig met de septembercirculaire
van het gemeentefonds zullen de bij Miljoenennota bestaande verwachtingen
met betrekking tot de toeslagen worden vermeld, voorzover die afwijken van
de gelijktijdig met de meicirculaire bekend gemaakte bedragen. 3. Financieringssystematiek voor de toeslagen a. macro-budgetDe leden van de PvdA-fractie vragen wat naar verwachting of bij benadering
het toeslagenbudget van de gemeenten zal bedragen. De leden van de VVD-fractie
vragen welk bedrag thans beschikbaar is in het gemeentefonds voor toeslagen
Abw.Het toeslagenbudget dat per 1-1-2000 aan de gemeenten ter beschikking
wordt gesteld, zal op landelijk niveau gebaseerd worden op de door gemeenten
gedeclareerde toeslaguitgaven, vermeerderd met het gemeentelijk 10%-aandeel
in de toeslagen uit het gemeentefonds.In de SZW-begroting van 1999 is voor het jaar 1999 een bedrag van ruim
1,3 miljard (90%) voor het artikelonderdeel toeslagen opgenomen. Dit bedrag
zal in de begrotingsvoorbereiding 2000 worden bijgesteld voor macro-economische
ontwikkelingen, beleidseffecten alsmede uitvoeringsgegevens over 1998 en (een
gedeelte) van 1999. Daarnaast zal het gemeentelijk 10%-aandeel in de toeslagen
worden overgeheveld uit het gemeentefonds.De leden van de VVD-fractie vragen waarom bij de bepaling van het te verdelen
(macro)budget niet wordt aangesloten op de gerealiseerde toeslagenuitgaven
1997 in plaats van 1998. Voorts vragen de leden van de VVD-fractie of de gerealiseerde
toeslaguitgaven in het jaar 1998 tijdig bekend en al zodanig geanalyseerd
zijn om het budget in 1999 daarop te kunnen baseren.De invoering van de nieuwe Algemene bijstandswet in 1996 bracht met zich
mee dat gemeenten de bestaande uitkeringen (oude norm) naar de nieuwe regelgeving
(norm + toeslag) dienden om te zetten (de herbeoordelingen). Bij de invoering
van de nAbw was reeds rekening gehouden met het feit dat voor een deel van
de gemeenten de omzetting binnen het overgangsjaar 1996 niet mogelijk zou
zijn. In de Invoeringswet was daarom de wettelijke ruimte gecreëerd tot
verlenging van de herbeoordelingsperiode van 12 maanden met maximaal 3 maanden.
Uiteindelijk hebben 101 gemeenten een beschikking ontvangen waarmee de herbeoordelingsperiode
voor hen is verlengd met 3 maanden tot 1 april 1997. Deze «uitstelgemeenten»
hebben derhalve in het eerste kwartaal van 1997 minder aan toeslagen gedeclareerd.
Indien nu bij de bepaling van het over de gemeenten te verdelen macrobudget
zou worden aangesloten op de gerealiseerde toeslaguitgaven 1997, zou het macrobudget
als gevolg daarvan te laag worden vastgesteld.Bij de bepaling van het macrobudget aan toeslagen dat in 2000 over de
gemeenten wordt verdeeld, wordt aangesloten bij de gebruikelijke begrotingssystematiek.
Het voorlopige (macro)budget dat aan de gemeenten bekend wordt gemaakt, is
mede gebaseerd op de uitvoeringsgegevens over de toeslagen over
1998 en het eerste half jaar van 1999. Begin 2000 worden de jaaropgaven van
gemeenten over 1998 vastgesteld. Op basis daarvan vindt nog een (laatste)
correctie plaats van de vaste verhouding tussen het macrobudget voor Toeslagen
en de uitgaven aan normbijstand. Het budget dat de gemeenten ontvangen voor
2000 wordt vervolgens aan de hand van deze verhouding tussen norm- en toeslaguitgaven
in 1998 aangepast voor de ontwikkeling van de normuitgaven in 2000 en na afloop
van dat jaar definitief vastgesteld.De CDA-fractie vraagt in hoeverre de met de VNG gemaakte afspraak van
een besparing van 380 miljoen wordt nagekomen.De inspanningsverplichting voor een besparing van 380 miljoen vloeit voort
uit het bijstandsakkoord tussen het Rijk en de VNG van september 1993. Dit
accoord had betrekking op de vormgeving van de nieuwe Algemene bijstandswet.
Op grond van de waargenomen ontwikkelingen in de bijstand, zoals verwerkt
in de Voorlopige Rekening 1998 (kamerstukken II 1998/99, 26 430, nr.
2) blijkt dat deze besparing van 380 miljoen is gerealiseerd.De leden van de PvdA-fractie vragen of de daling van de kosten voor de
bijstand in de begroting 1998 is voorzien op grond van een daling van het
aantal bijstandsgerechtigden, of dat het de doorwerking betreft van een aantal
uitgestelde maatregelen.In de begroting 1998 was een daling met f 166 miljoen voorzien van
de bijstandsuitgaven ten opzichte van 1997. Deze daling is met name toe te
schrijven aan de verwachte daling van het aantal bijstandsgerechtigden (jonger
dan 65 jaar) van circa 468 000 in 1997 naar circa 456 000 in 1998.
Deze verwachte volumedaling werd veroorzaakt door een aantal factoren. De
belangrijkste daarvan waren de verwachte gunstige macro-economische werkgelegenheidsontwikkelingen
en de invoering van de WIW.De leden van de VVD-fractie en de RPF-fractie vragen of er bij het macro-budget
sprake is van een openeinderegeling. De leden van de CDA-fractie, de VVD-fractie
en de GPV-fractie vragen om meer inzicht in de mate waarin gemeenten onder
de voorgestelde systematiek nog financiële verantwoordelijkheid (risico)
dragen met betrekking tot de toeslagen.Het kabinet is van mening dat de financiële verantwoordelijkheid
van gemeenten in evenwicht gebracht moet worden met de beleidsmatige verantwoordelijkheid
van gemeenten voor de verstrekking van toeslagen, zoals ook bij de invoering
van de nAbw beoogd is. Gemeenten kunnen echter niet financieel verantwoordelijk
worden gesteld voor factoren die buiten hun beïnvloedingssfeer liggen,
zoals macro-economische ontwikkelingen en de koppeling van de algemene bijstand
aan het wettelijk minimumloon. De omvang van het toeslagenbudget wordt daarom
gekoppeld aan de ontwikkeling van de normuitgaven Abw op de rijksbegroting.
De verhoging van het toeslagenbudget die bij een stijging van de normuitgaven
hiervan het gevolg zal zijn, komt voor rekening van het Rijk. Gemeenten zullen
echter wel financiële verantwoordelijkheid gaan dragen voor het door
henzelf gevoerde toeslagenen verlagingenbeleid. b. verdelingDoor de fracties van PvdA, VVD, CDA, RPF en GPV worden vragen gesteld
over de te hanteren verdeling van het toeslagenbudget. Het kabinet is voornemens om het (macro-)toeslagenbudget jaarlijks over
de individuele gemeenten te verdelen op basis van (historische) volumegegevens
van de gemeenten. Daarbij wordt gedacht aan de aandelen van de gemeenten wat
betreft de aanwezigheid van de categorieën bijstandsontvangers die in
principe in aanmerking komen voor een toeslag. Dit betreft de aantallen alleenstaanden
en alleenstaande ouders met een algemene bijstandsuitkering per gemeente,
voor zover deze 21 jaar of ouder zijn.Aangezien een overschakeling in één keer naar dit verdeelsysteem
te grote veranderingen met zich mee kan brengen voor gemeenten, is het kabinet
voornemens om in het eerste jaar uit te gaan van een verdeling op basis van
historische kostenaandelen in 1998 en binnen 3 jaar toe te groeien naar een
verdeling op basis van historische volumeaandelen 1998.De Raad voor de Financiële Verhoudingen zal om een advies gevraagd
worden over het te hanteren verdeelmodel. Overigens is het kabinet voornemens
het gemeentelijk 10%-aandeel in de toeslagen zodanig aan het gemeentefonds
te onttrekken en te verdelen, dat dit niet tot herverdeeleffecten zal leiden.De leden van de VVD-fractie vragen hoe groot de herverdelingseffecten
zouden zijn bij een verdeling via het gemeentefonds. De leden van de VVD-fractie
vragen daarnaast om inzicht en een overzicht van de ongelijkmatige spreiding
van de gemeentelijke uitgaven aan toeslagen.Een verdeling van het toeslagenbudget via de bestaande gemeentefondsmaatstaven
voor de uitkeringslasten Abw (bijstandsgerechtigden en inkomenstrekkers met
een laag inkomen) zal ten opzichte van de huidige situatie naar verwachting
beduidend grotere herverdeeleffecten opleveren. Dit hangt samen met de samenstelling
van de cliëntenbestanden bij gemeenten. Zo kan een gemeente relatief
weinig bijstandsgerechtigden in haar bestand hebben, maar kunnen relatief
veel van deze bijstandsgerechtigden tot de categorieën alleenstaande
of alleenstaande ouder (de toeslaggerechtigden) behoren. Een verdeling op
grond van de gemeentefondsmaatstaven zou dan tot gevolg hebben dat de desbetreffende
gemeente een te laag budget voor het verstrekken van toeslagen zou ontvangen.
Evenzo zouden gemeenten met relatief veel gehuwden binnen hun Abw-bestand
een te hoog budget voor het verstrekken van toeslagen ontvangen. Daarnaast
zou een verdeling van het toeslagenbudget via de verdeelmaatstaf aantal bijstandsgerechtigden
het effect vergroten dat gemeenten voor hun inspanningen om de bijstandsuitgaven
te beheersen eerder gestraft worden dan beloond (zie hiervoor tevens het onderzoeksrapport
van de werkgroep «Financieringssysteem van de Algemene bijstandswet»
(kamerstukken II 1996/97, 25 201, nr. 1), dat op 27 januari 1997 aan
uw Kamer is aangeboden).De definitieve gegevens over de toeslagenuitgaven 1998 worden pas bekend
nadat de gemeenten de jaaropgaven bij mij hebben ingediend (einde van dit
jaar). Pas als deze jaaropgaven zijn vastgesteld kan ik u inzicht bieden in
de spreiding van de gemeentelijke uitgaven aan toeslagen.De leden van de PvdA-fractie vragen om een voorhangprocedure voor de algemene
maatregel van bestuur.Aan deze leden wordt toegezegd dat het concept van de algemene maatregel
van bestuur spoedig aan de Tweede Kamer zal worden voorgelegd. c. bandbreedteDoor de fracties van PvdA, CDA, VVD, D66, RPF, SGP en GPV zijn vragen
gesteld over de te hanteren bandbreedtesystematiek. Door middel van de bijgevoegde Nota van Wijziging op het wetsvoorstel
wordt de beoogde bandbreedtesystematiek in de wet opgenomen. Voor een nadere
toelichting omtrent de redenen hieromtrent verwijs ik naar de toelichting
op de Nota van Wijziging.Met de invoering van een bandbreedtesystematiek zoals voorgesteld wordt
beoogd om financiële consequenties die zich op individueel gemeentelijk
niveau kunnen voordoen te beperken. De bandbreedte vormt het gebied waarbinnen
budgetfinanciering van toepassing is. Indien een gemeente een tekort op het
toegewezen toeslagenbudget heeft dat binnen de bandbreedte valt, komt dit
tekort ten laste van de algemene middelen van de gemeente. Daar gemeenten
dit tekort dus zelf dienen op te vangen, acht het kabinet het niet meer dan
redelijk dat gemeenten die een substantiële daling van het toeslagenbudget
weten te realiseren het aldus ontstane overschot op het toegewezen budget,
voor zover dit binnen de bandbreedte valt, aan de algemene middelen kunnen
toevoegen. Deze middelen zijn ter vrije besteding van gemeenten. Gemeenten
kunnen deze middelen bijvoorbeeld inzetten voor fraudebestrijding, sociale
activering, versterking van het uitstroombeleid en/of armoedebestrijding.
In het feit dat gemeenten een tekort binnen de bandbreedte zelf dienen op
te vangen en een overschot binnen de bandbreedte vrij kunnen besteden, is
de prikkel voor gemeenten gelegen om de beleidsvrijheid ten aanzien van de
toeslagen optimaal te benutten.De omvang van de bandbreedte (het gebied waarbinnen budgetfinanciering
van toepassing is) wordt afgeleid van een van de twee volgende bedragen:– een bedrag van 15% van het toeslagenbudget van die gemeente; – een bedrag van f 15,= maal het aantal inwoners in die gemeente.Het bedrag van die twee bedragen dat leidt tot het smalste bandbreedtegebied
voor de betreffende gemeente, zal de begrenzing van de bandbreedte vormen.
Concreet betekent dit dat de bandbreedte (plus en minus) 15% van het budget
van die gemeente is, tenzij de hantering van de tweede grens (het bedrag per
inwoner) een smaller bandbreedtegebied oplevert voor die gemeente.Het eerste bedrag (%) is gerelateerd aan de beleids- en uitvoeringsruimte
bij de verlening van toeslagen. Een gemeente met veel toeslaggerechtigden
heeft immers meer beïnvloedingsmogelijkheden. Het tweede bedrag is gerelateerd
aan de sociale structuur en de mogelijkheid die de gemeente heeft om aanvullende
inkomsten te verwerven. Door deze grens te hanteren worden gemeenten die relatief
veel toeslaggerechtigden (op het aantal inwoners) hebben, tegen al te grote
budgettaire risico's beschermd. 4. ToezichtDoor de fracties van CDA, VVD, D66 en RPF zijn verschillende vragen gesteld
over het toezicht op de toeslagenverlening door gemeenten.Voorop wordt gesteld dat met het onderhavige wetsvoorstel een wijziging
van de financiering van de gemeentelijke toeslagen wordt beoogd, waarbij de
in de wet opgenomen bepalingen omtrent de toeslagverlening ongewijzigd blijven.
Uit dit laatste vloeit voort dat het toetsingskader inzake de rechtmatige
toeslagverlening door gemeenten inhoudelijk ook niet aan wijziging onderhevig
zal zijn. Dit kader is, gegeven de aan de gemeente toekomende beleidsruimte,
beperkt tot een aantal formele toetspunten. Het toetsingskader verschaft inzicht
of de toeslagverlening in overeenstemming is met de wet en de eigen gemeentelijke
verordening en ook of de verordening voldoet aan de daaraan in de wet gestelde
eisen. Het rijkstoezicht treedt daarbij niet in de invulling door het gemeentebestuur
van de haar door de wetgever toegekende beleidsruimte. Het wetsvoorstel heeft wel consequenties voor de bijsturing door het rijkstoezicht,
voor zover de toeslaguitgaven binnen de bandbreedte liggen. De in het vaststellings-
en maatregelenbeleid verwoorde financiële consequenties bij een niet
juiste uitvoering van wet- en regelgeving zal niet van toepassing zijn voorzover
de uitgaven van de toeslagen binnen de bandbreedte vallen.Hierdoor wordt recht gedaan aan het karakter van budgetfinanciering en
aan de volle financiële verantwoordelijkheid die het gemeentebestuur
draagt voor de rechtmatigheid van de uitvoering en het beheer van het gedecentraliseerde
financieringsdeel. Voor alle duidelijkheid wordt benadrukt dat het financiële
maatregelenbeleid wel van toepassing wordt verklaard op de mogelijke extra
vergoeding voor gemeenten als de gemeente de bandbreedte overschrijdt.Omdat deze wijziging onverlet laat dat de minister van SZW mede verantwoordelijk
is en blijft voor een juiste wetsuitvoering, blijven de overige bijsturingsmogelijkheden
(overleg en overreding en in het uiterste geval een aanwijzing of schorsing
en vernietiging op grond van de Gemeentewet) onverkort van toepassing.De leden van de fractie van de VVD vragen zich af of de gewijzigde financiering
gevolgen heeft voor de controlebevoegdheden van de Algemene Rekenkamer.De gewijzigde financieringsstructuur van de bijstand heeft geen gevolgen
voor de controlebevoegdheden van de Algemene Rekenkamer. Het toeslagenbudget
wordt met ingang van 1-1-2000 gepositioneerd op de SZW-begroting en is daarmee
onderhevig aan de controle van de Algemene Rekenkamer.De leden van de fracties van VVD en D66 vragen wie de doelmatigheid en
doeltreffendheid van de uitgaven aan toeslagen gaat toetsen. De leden van
de PvdA-fractie ondersteunen de opvatting dat het Besluit weigering rijksvergoeding
niet op het toeslagenbudget van toepassing dient te zijn.Onder verwijzing naar de brief van mijn ambtsvoorganger van 8 oktober
1997 (Kamerstukken II, 1997–1998, 25 242, nr. 2) merk ik op dat
de efficiency van de gemeentelijke uitvoering tot het autonome domein van
de gemeente behoort. Dit neemt niet weg dat dit aspect wel in het overleg
tussen rijk en gemeente(n) aan de orde moet komen indien de toezichtsresultaten
daartoe aanleiding geven. Het doeltreffendheidstoezicht strekt zich uit tot
de uitvoering van de Abw in zijn totaliteit en houdt op zich geen verband
met de wijze waarop de financiële verhouding tussen rijk en gemeenten
is ingericht. Ook het toeslagenbeleid valt derhalve in beginsel onder de reikwijdte
van het rijkstoezicht op de doeltreffendheid van de wetsuitvoering. Zoals
reeds opgemerkt heeft de betreffende financiële verhouding met betrekking
tot de toeslagen wel gevolgen voor de toepassing van het financiële maatregelenbeleid.Aan de opvatting van de leden van de PvdA-fractie wordt gevolg gegeven
voorzover de verleende toeslagen worden verantwoord binnen het gebied (de
bandbreedte) waar de budgetfinanciering van toepassing is.De leden van de VVD-fractie vragen naar de toepassing van het principe
van single audit in dit verband.Met ingang van 1 januari 1999 wordt bij de rechtmatigheidstoets bij de
Abw van single audit uitgegaan1. Voor de beoordeling
van de rechtmatigheid van de uitvoering betekent dit dat SZW steunt op de
controleactiviteiten van de bij de gemeenten fungerende accountants. Deze
accountants stellen een accountantsverklaring op bij de jaaropgave van de
gemeenten ter verkrijging van de rijksvergoeding. SZW verricht geen eigen
onderzoek meer, behalve om vast te stellen of de informatie van gemeenten
en hun accountants daadwerkelijk kan worden gebruikt voor de rechtmatigheidstoets.Daarnaast is met de VNG, als vervolgstap op toepassing van single audit,
een «groei»traject afgesproken met als doel dat gemeenten een
uitvoeringsverslag gaan uitbrengen.Het betreft een traject, waarin op termijn
naast rechtmatigheidsaspecten ook uitvoeringsaspecten als de doeltreffendheid
van de wetsuitvoering zullen worden ingepast. Het verantwoordingsverslag is
zowel bestemd voor de gemeentelijke toezichthouder als de rijkstoezichthouder.Zowel bij de rechtmatigheidscontrole als het «groei»traject
naar een verantwoordingsverslag wordt het onderdeel «verantwoording
uitvoering toeslagenbeleid» ingepast met inachtneming van de genoemde
beperkingen inzake (a) de inhoud van het toezicht hierop en (b) de toepassing
van het maatregelenbeleid. 5. UitvoeringsaspectenDe leden van de VVD-fractie vragen of er geen aparte rechtmatigheidsverklaringen
voor de toeslagen moeten worden opgesteld.Met rechtmatigheidsverklaringen wordt in de huidige systematiek bij de
Abw het stelsel van gemeentelijke verantwoordingsdocumenten (de jaaropgave
voor de rijksvergoeding en de daarop betrekking hebbende accountantsversklaring)
bedoeld. Er is geen aanleiding om een aparte verantwoordingsstroom voor de
toeslagen op te stellen.De werking van het stelsel van toeslagenverstrekking, de bandbreedtesystematiek
en de controle van de verantwoorde toeslagenuitgaven zullen immers worden
ondergebracht in de bestaande verantwoordingssystematiek. Dit betekent dat
de toeslagenuitgaven ook onder de toepassing van single audit vallen en dat
zij zullen worden betrokken in het groeitraject naar een verantwoordingsverslag.De leden van de fractie van D66 vragen hoe er nu al gezegd kan worden
dat er geen verzwaring van de administratieve lasten van gemeenten zal plaatsvinden,
als de concrete uitwerking van het toeslagenbudget pas later zal plaatsvinden
in de vorm van nadere regelgeving.Uit de vormgeving van de financieringssystematiek en de door de gemeente
af te leggen verantwoording over de verlening van toeslagen, volgt dat de
gemeente de verleende toeslagen afzonderlijk in haar administratie moet registreren.
Omdat gemeenten ook bij de huidige financieringssystematiek hiertoe al sinds
1 januari 1996 verplicht zijn, brengt het wetsvoorstel geen extra administratieve
last voor gemeenten met zich. De nadere regelgeving vanuit het Rijk heeft
vooral betrekking op de berekening en de verdeling van het toeslagenbudget. 6. InformatievoorzieningDe leden van de VVD-fractie vragen hoe ervoor gezorgd wordt dat de gemeenten
uniforme, vergelijkbare informatie aanleveren, die een beoordeling door het
ministerie mogelijk maken.De door de gemeenten in het kader van de informatievoorziening te verstrekken
gegevens maken onderdeel uit van de door de gemeenten periodiek aan het CBS
te verstrekken gegevens in het kader van de bijstandsstatistiek. Daar het
voor het samenstellen van deze gegevens nodig is te beschikken over uniforme
en vergelijkbare gegevens, zijn in de regeling statistische gegevens Abw hiertoe
de nodige bepalingen opgenomen. Het CBS bewaakt de uniformiteit
bij deze gegevensverstrekking.Voor de beoordeling van de door de gemeenten in het kader van de financiële
verantwoording te leveren gegevens wordt verwezen naar paragraaf 4 over
Toezicht.De leden van de RPF-fractie vragen of uit het feit dat de informatievoorziening
voor een belangrijk deel wordt gebaseerd op de bijstandsstatistiek en de jaaropgaven
van gemeenten, kan worden afgeleid dat in de nabije toekomst een scherper
beeld ontstaat van het beleid op lokaal niveau, uitgesplitst naar gemeenten.De twee genoemde kwantitatieve bronnen zijn niet voldoende om het beleid,
zoals dat door de gemeenten wordt vormgegeven, scherper in beeld te krijgen.
Dit zal moeten geschieden via een analyse van de door de gemeenten opgestelde
verordeningen. 7. Financiële aspectenDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom het gemeentelijk 10%-aandeel
in de toeslagen aan het gemeentefonds onttrokken wordt en welke herverdeeleffecten
dit tot gevolg heeft. De leden van de VVD-fractie vragen waar vandaan de overheveling
van het 90%-aandeel van het Rijk moet plaatsvinden als het geld voor de toeslagen
niet is gereserveerd op het artikel Abw.Het gemeentelijk 10%-aandeel in de toeslagen wordt aan het gemeentefonds
onttrokken omdat op deze wijze een eenduidige financieringsrelatie tussen
Rijk en gemeenten met betrekking tot de toeslagen ontstaat. Gemeenten zullen
voortaan nog langs één weg, de SZW-begroting, middelen ontvangen
voor het verstrekken van toeslagen. Het kabinet is voornemens het gemeentelijk
10%-aandeel in de toeslagen zodanig aan het gemeentefonds te onttrekken en
verdelen, dat voor gemeenten geen herverdeeleffecten als gevolg van deze onttrekking
zullen plaatsvinden.Het onderhavige wetsvoorstel om de toeslagen Abw niet via het gemeentefonds
maar via de SZW-begroting naar gemeenten te alloceren, betekent dat de destijds
bij invoering van de nAbw in de meerjarenraming van het gemeentefonds opgenomen
beschikbare middelen (90%-deel) en het huidige gemeentelijke 10%-aandeel in
de toeslagen met ingang van 2000 op de SZW-begroting zullen staan.De leden van de VVD-fractie vragen of budgettering van de toeslagen niet
leidt tot besparingen. Voorts vragen zij of hun indruk juist is dat de overschrijdingskans
van de bandbreedte groter is dan de onderschrijdingskans, vanwege het feit
dat onderschrijding leidt tot terugbetaling, hetgeen gemeenten zullen trachten
te voorkomen. In aanvulling daarop vragen de leden van de RPF-fractie waarop
de verwachting is gebaseerd dat compensatie en decompensatie elkaar in evenwicht
zullen houden.Het kabinet acht het van belang dat de financiële verantwoordelijkheid
voor de bijstandsuitgaven meer bij de gemeenten en minder bij het Rijk wordt
gelegd, zoals ook in het Regeerakkoord is aangegeven. Door de overdracht aan
de gemeenten van de financiële verantwoordelijkheid voor de toeslagverlening
in het kader van de Abw wordt het gemeentelijk aandeel in de totale financiering
van de Abw vergroot. Gemeenten kunnen zodoende profiteren van hun inspanningen,
hetgeen kan leiden tot besparingen.De te hanteren bandbreedtemethodiek betekent dat op basis van de jaarverantwoordingen
per gemeente vastgesteld wordt hoe de uitgaven voor toeslagen zich feitelijk
hebben ontwikkeld. Op basis daarvan wordt vastgesteld of de gemeente(n) hun
bandbreedte hebben over- dan wel onderschreden. Indien er door bepaalde macro-economische
ontwikkelingen meer (minder) is uitgegeven dan waarmee is rekening
gehouden in de macro-raming (dit wordt vertaald in het macro-toeslagenbudget
via de koppeling aan de normuitgaven Abw), dan worden de budgetten van individuele
gemeenten opwaarts (neerwaarts) bijgesteld. Omdat gemeenten niet op voorhand
weten hoe deze macro-ontwikkeling zal zijn, kunnen zij ook niet inspelen op
mogelijke overschrijdings- of onderschrijdingskansen. De indruk dat de overschrijdingskansen
groter zijn dan de onderschrijdingskansen kan het kabinet dan ook niet onderschrijven.
Door de genoemde aanpassing van het macrobudget, waarbij dus rekening wordt
gehouden met de gemiddelde ontwikkeling van de normuitgaven over alle gemeenten,
zullen compensatie en decompensatie uit hoofde van de bandbreedtesystematiek
elkaar naar verwachting in evenwicht houden.De leden van de VVD-fractie vragen of, en zo ja wanneer, de nieuwe financieringssystematiek
wordt geëvalueerd.Voor wat betreft de feitelijke werking van de thans voorgestelde financieringssystematiek
voor de toeslagen, kan een eerste oordeel worden gegeven als de jaarverantwoordingen
van gemeenten over 2000 zijn verwerkt. Dat zal in het laatste kwartaal van
2001 het geval zijn.De leden van de VVD-fractie vragen welke kengetallen bij het nieuwe begrotingsartikel
«Toeslagen bijstandswet» zullen worden gepresenteerd.Voor de toeslagen bijstandswet zullen minimaal dezelfde kengetallen in
de begroting worden opgenomen als tot nu toe gebruikelijk is bij andere begrotingsartikelen,
dat wil zeggen volume en gemiddelde uitkering.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,K. G. de Vries XNoot1Circulaire 22 januari 1999 (TZ/TG/99/105): verantwoordingsverslag gemeentebesturen
over de uitvoering van de Awb, Ioaw en Ioaz. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25761-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl