Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2001; Brief minister en staatssecretaris met de notitie "Kwaliteit aan de basis, een actieprogramma voor het primair en voortgezet onderwijs"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-VIII, nr. 92

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-07-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-VIII nr. 92

05-07-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamKWALITEIT AAN DE BASIS, EEN ACTIEPROGRAMMA VOOR HET PRIMAIR
EN VOORTGEZET ONDERWIJSINHOUDSOPGAVEBijlage:HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN ALGEMEEN KADER1. InleidingAanleidingWerkwijzeSamenhang1.2 Algemeen kader1.2.1 De school centraalRuimte en richtingRekenschapFaseverschillen1.2.2 De rijksoverheidKerntaken rijksoverheidInhoudelijke kwaliteitseisenAlgemene beginselen van onderwijskwaliteitEisen aan beroepskwaliteit1.2.3 Optimale conditiesFinancieringInvesterenPersonele ontwikkelingEvenwichtige verhoudingenGemeentelijke overheidHOOFDSTUK 2 CONCRETE MAATREGELENInleiding2.1 Primair onderwijs2.1.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteitHet curriculumOmgaan met verschillenIntegrale kwaliteitszorg2.1.2 De school als professionele organisatieInrichting van scholenMedezeggenschapPersoneelsbeleidFunctie- en beloningsdifferentiatieIntegraal personeelsbeleidWet op de beroepen in het onderwijsZij-instromersManagementDecentralisatie arbeidsvoorwaarden2.1.3 BestedingsvrijheidIntroductie schoolbudgetVerdere verruiming schoolbudgetLump sumVerantwoordingNieuw verzekeringsstelsel voor vervanging2.2 Voortgezet Onderwijs2.2.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteitMeer ruimte voor maatwerkOmgaan met verschillenBasisvormingVMBOTweede Fase havo/vwoKwaliteitszorg2.2.2 De school als professionele organisatieInrichting van scholenMedezeggenschapModerniseringsslagBestuur en het managementFunctie- en beloningsdifferentiatieRisico ziekte en vervangingVerdere decentralisatie arbeidsvoorwaarden2.2.3 Financiën en infrastructuurBestedingsvrijheidModernisering onderbouwing lumpsumstelselHuisvestingInfrastructuurSLOTOPMERKINGEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2001nr. 92BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 5 juli 2001Als uitwerking voor primair en voortgezet onderwijs van de onderwijsbeleidsbrieven
van 1999 en 2000 ontvangt u hierbij de notitie «Kwaliteit aan de basis,
een actieprogramma voor het primair en voortgezet onderwijs».Met deze notitie wordt beoogd het ontwikkelingsperspectief van de beleidsbrieven
te vertalen in een samenhangend overzicht van concrete maatregelen op onderwijskundig,
personeel en financieel terrein. Sommige maatregelen zijn nieuw, andere zijn
al eerder aangekondigd. De meerwaarde van de notitie is gelegen in een integrale
presentatie om scholen inzicht te geven in de beleidsruimte die zij voor hun
verdere onderwijsontwikkeling kunnen benutten. De scholen worden hierover
na de zomervakantie geïnformeerd.Het afgelopen half jaar heeft over het toekomstig onderwijsbeleid intensieve
interactie plaatsgevonden met het onderwijsveld en andere belangstellenden:
de groep scholen die onder de naam «initiatiefrijke scholen» meedenkt;
de onderwijsorganisaties die met het departement een gezamelijke strategische
beleidsagenda voor de komende jaren hebben opgesteld; de deelnemers aan de
ontwerpwedstrijd; de deelnemers aan het via internet gevoerde onderwijsdebat;
de deelnemers aan discussiebijeenkomsten als in De Balie, waar jonge leraren
een belangrijke rol spelen. Deze werkwijze heeft ons geleerd dat er een breed
draagvlak in het onderwijsveld groeiende is voor implementatie van deze maatregelen
in de dagelijkse praktijk van het onderwijs.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. H. L. M. A. HermansDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,K. Y. I. J. Adelmund KWALITEIT AAN DE BASIS, EEN ACTIEPROGRAMMA VOOR HET PRIMAIR
EN VOORTGEZET ONDERWIJSINHOUDSOPGAVE1. Inleiding en algemeen kader1.1 Inleiding1.2 Algemeen kader1.2.1 De school centraal1.2.2 De rijksoverheid1.2.3 Optimale condities2. Concrete maatregelen2.1 Primair onderwijs2.1.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteit2.1.2 De school als professionele organisatie2.1.3 Bestedingsvrijheid2.2 Voortgezet onderwijs2.2.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteit2.2.2 De school als professionele organisatie2.2.3 Financiën en voorzieningenSlotopmerkingenBijlage:Actieprogramma primair en voortgezet onderwijs ter uitwerking onderwijsbeleidsbrief
«Onderwijs in stelling»1A. Primair onderwijsB. Voortgezet onderwijs HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN ALGEMEEN KADER1. InleidingAanleidingIn «Onderwijs in stelling», de beleidsbrief 2000, is
een ontwikkelingsperspectief gegeven voor het onderwijs als geheel. Drie waarden
staan in deze visie centraal: gelijke kansen, variëteit en kwaliteit.
In deze notitie wordt dit perspectief voor primair en voortgezet onderwijs
in concrete maatregelen uitgewerkt. Sommige maatregelen zijn eerder aangekondigd,
andere zijn nieuw.Het streefbeeld is een onderwijspraktijk waarin:– scholen ruimte hebben om met de nodige mate van variëteit
onderwijs te verzorgen om alle jongeren gelijke kansen te bieden;– de overheid richting geeft ten einde kwaliteit en toegankelijkheid
te waarborgen;– scholen in het openbaar rekenschap afleggen over het gerealiseerde
onderwijs.Dit streefbeeld wordt in de praktijk al meer en meer zichtbaar; om het
over de volle breedte van het onderwijs te bereiken is de komende jaren een
stimulerend beleid nodig.WerkwijzeMaatregelen om tot een beter evenwicht tussen deze drie uitgangspunten
te komen, zijn in een open proces tot stand gebracht. Het afgelopen half jaar
heeft over het toekomstig onderwijsbeleid intensieve interactie plaatsgevonden
met het onderwijsveld en andere belangstellenden: de groep scholen die onder
de naam «initiatiefrijke scholen» aangeeft welke beleidsruimte
nodig is; de onderwijsorganisaties die met het departement een gezamenlijke
een strategische beleidsagenda voor de komende jaren hebben opgesteld; de
deelnemers aan de ontwerpwedstrijd; de deelnemers aan het op internet gevoerde
onderwijsdebat (www.onderwijsdebat genaamd); de deelnemers aan discussiebijeenkomsten
als in De Balie, waar jonge leraren een belangrijke rol spelen.Alles overziend mag worden gesteld dat de ambities die de samenleving
voor het onderwijs heeft geformuleerd, leiden tot hoge eisen aan de school.SamenhangDeze maatregelen zijn bedoeld als stimulans voor de onderwijskundige inrichting
en kwaliteit, de professionalisering en de toerusting van primair en voortgezet
onderwijs. Samenhang tussen deze drie gebieden is essentieel: het goed benutten
van ruimte voor onderwijskundig maatwerk veronderstelt professionele leraren
en een goed toegeruste schoolorganisatie. Voor deze drie gebieden worden concrete
maatregelen beschreven.Bij dat alles staat de leerling centraal: het gaat er steeds om scholen
zo toe te rusten dat alle jongeren hun kansen goed benutten. Dat vraagt een
gevarieerd onderwijsaanbod dat is toegesneden op ieders individuele capaciteiten.1.2 Algemeen kaderHet streefbeeld dat hier wordt geschetst, is geschreven in de tegenwoordige
tijd. Dat wil niet zeggen dat het overal al volledig gerealiseerd is; wel
zijn er scholen die op onderdelen vooruitlopen. De maatregelen zijn ervoor
bedoeld álle scholen te stimuleren en te faciliteren om in de komende jaren het streefbeeld te realiseren op een manier die bij de
eigen school past.1.2.1 De school centraalRuimte en richtingDe school heeft als kerntaak de ontwikkeling van jongeren in brede zin
te bevorderen. Bij het realiseren van die kerntaak zijn ook partners van buiten
de school nodig. Al naar gelang de lokale situatie functioneert de school
daarom in een breder netwerk van voorzieningen die andere aspecten van de
ontwikkeling van jongeren tot taak hebben. Relaties met instellingen voor
kunst en cultuur, met sportclubs, met de jeugdzorg, met de kinderopvang, met
voorschoolse voorzieningen zijn in dit kader van belang. De school maakt daarin,
in samenspraak met ouders en leerlingen, zelfstandige keuzes, niet omdat een
overheid deze keuzes oplegt.Maar de school heeft ook een publieke taak die mede door anderen wordt
bepaald. Zo geeft de overheid richting, waarbinnen en waarnaast de school
eigen keuzes kan maken. De overheidsrol is juist bij funderend onderwijs een
zeer wezenlijke omdat in deze fase de basis moet worden gelegd voor het vervolgonderwijs,
in feite voor een leven lang leren, en voor goed burgerschap.RekenschapJuist als scholen meer vrijheid krijgen om het onderwijs zelf vorm te
geven, past het om meer nadruk te leggen op de rekenschap die wordt afgelegd
over de resultaten. Scholen hebben tot taak het verzorgen van kwalitatief
hoogwaardig onderwijs, binnen het kader van gegeven minimumnormen voor alle
leerlingen en algemene beginselen van onderwijskwaliteit. Daartoe evalueren
zij stelselmatig de kwaliteit van hun onderwijs. De scholen kiezen daartoe
zelf een kwaliteitszorgsysteem dat men passend vindt in de eigen situatie.
Zij leggen aan de deelnemers van het onderwijs, de directe omgeving van de
school en de rijksoverheid verantwoording af over het schoolbeleid en de resultaten
die men heeft behaald. De onderwijsinspectie prikkelt door een onafhankelijk
extern oordeel de verdere schoolontwikkeling.FaseverschillenHet is tijd voor een dynamische strategie. Naar de mate waarin scholen
erin slagen hun kwaliteit op systematische wijze te beheersen en te verbeteren,
kunnen zij zich met recht professionele organisaties noemen. Dat proces moet
worden bevorderd en waar mogelijk versneld.Meer dynamiek ontstaat als bepaalde scholen de mogelijkheid krijgen te
kiezen voor een grotere vrijheid dan andere scholen. Dat is alleen dan verantwoord
als scholen op alle niveaus, bestuur, management en leraren, grotere zelfstandigheid
aankunnen. Objectieve criteria om dit te kunnen beoordelen zijn dan van belang.
De beoordeling door de inspectie van de kwaliteit van het onderwijs zal daarbij
zeker een rol spelen; er kunnen ook andere criteria worden gehanteerd. Burgers
moeten immers hun vertrouwen kunnen blijven stellen in alle scholen.Deze scholen krijgen de kans te bewijzen dat ze publieke ondernemers zijn:
scholen die actief speuren naar nieuwe uitdagingen en nieuwe kansen benutten.
De verwachting is dat andere scholen dit voorbeeld snel zullen willen volgen.De Onderwijsraad heeft in zijn studie «Dereguleren met beleid»1 gewezen op de kansen die de strategie om met faseverschillen
te werken, biedt. Bij een voldoende beleidsvoerend vermogen in een school
kan autonomievergroting positieve effecten hebben op doeltreffendheid, doelmatigheid
en toegankelijkheid van het onderwijs. Het gaat er dus om dit beleidsvoerend
vermogen van scholen over de hele linie te vergroten. Van de ervaringen
van scholen die daarbij voorop lopen, kunnen andere scholen weer leren.In oktober 2001 zal de raad nader adviseren over de bestuurlijke inrichting
van het funderend onderwijs, het vergroten van het beleidsvoerend vermogen
van scholen en het rekening houden met faseverschillen tussen instellingen
bij het bieden van meer beleidsruimte. In dat kader wordt ook ingegaan op
de condities waaronder deze strategie kan slagen.1.2.2 De rijksoverheidKerntaken rijksoverheidGoed onderwijs vergt een actieve rol van de rijksoverheid in een nieuwe
verdeling van verantwoordelijkheden. De overheid staat voor de kwaliteit van
het onderwijs. Daarin kunnen verschillende kerntaken worden onderscheiden.Voor het definiëren van de overheidsrol in het funderend onderwijs
kan worden aangesloten bij de Onderwijsraad1,
die als kerntaken in het algemeen benoemt:– het bewaken en stimuleren van de kwaliteit van het onderwijs;– het zorg dragen voor en bewaken van de bestelsamenhang en een
breed, gevarieerd en toegankelijk aanbod;– het voorzien in een basisbekostiging die voldoet voor een kwalitatief
goed en toegankelijk initieel onderwijs;– het bewaken van een doelmatige besteding van de publieke middelen.Inhoudelijke kwaliteitseisenDe overheid stelt kwaliteitseisen voor de gewenste resultaten van het
onderwijs die ruimte laten voor de scholen. Dat worden minimumnormen in de
vorm van leerstandaarden, die niet de volle breedte van het onderwijsprogramma
betreffen. Leerstandaarden zijn nodig voor die elementen die voor alle jongeren
van belang zijn voor succes in het vervolgonderwijs en voor goed burgerschap.
Door de leerstandaarden voor primair en voortgezet onderwijs goed op elkaar
af te stemmen bevordert de overheid de samenhang in het bestel.Scholen gaan met behulp van een leerlingvolgsysteem, waarover de meeste
nu al beschikken, regelmatig de vorderingen van individuele leerlingen na.
Met behulp van de leerstandaarden kan duidelijk worden gemaakt hoever een
individuele leerling is gevorderd en wat de volgende stap zou moeten zijn.
Leermoeilijkheden en achterstanden zijn op die manier snel opgespoord en dus
ook vroegtijdig en gericht aan te pakken.Uiteraard is ook de afsluitende toetsing van het primair (de CITO-toets)
en het voortgezet onderwijs (de examinering) richtinggevend voor de inhoudelijke
kwaliteit van het onderwijs.Algemene beginselen van onderwijskwaliteitDe overheid legt algemene beginselen van onderwijskwaliteit vast. Door
middel van algemene beginselen van onderwijskwaliteit wordt aan scholen een
zorgplicht opgelegd om kwalitatief goed onderwijs te verzorgen. Anders dan
met de huidige, vaak gedetailleerde regelgeving kan scholen met deze beginselen
ruimte worden gelaten om wat onder kwalitatief goed onderwijs wordt verstaan,
zelf in te vullen. Een groot aantal specifieke voorschriften kan dan vervallen,
bijvoorbeeld op het terrein van inrichting van het onderwijs, zorgstructuur
en personeel.Een algemeen beginsel van onderwijskwaliteit is bijvoorbeeld het rekening
houden met verschillen tussen leerlingen. Met het vastleggen van dit beginsel
zijn scholen verplicht hieraan op enigerlei wijze invulling te geven; onderwijs
moet meer maatwerk worden. De wijze waarop met verschillen wordt rekening
gehouden, is echter aan de school zelf.Andere doelstellingen die kunnen worden bevorderd door middel van een
algemeen beginsel, zijn: – zorgen voor een onderwijsaanbod dat, boven de minimumnormen, het
maximale uit iedere leerling haalt;– zorgen voor een veilig schoolklimaat;– zorgen voor het op peil houden van de kwaliteit van leraren;– zorgen voor betrokkenheid van ouders en leerlingen bij de school;– zorgen voor samenwerking met andere instellingen buiten de school
omwille van een brede zorg voor alle leerlingen;– zorgen voor een doelmatige besteding van de overheidsmiddelen.De algemene beginselen van onderwijskwaliteit zijn juridisch bindend voor
scholen in die zin dat ze in de onderwijswetgeving worden opgenomen. Het zijn
daarmee deugdelijkheidseisen en het voldoen eraan is voorwaarde om te worden
opgenomen in het (bekostigde) bestel. Zoals dat ook het geval is met andere
wettelijk geregelde aspecten van de kwaliteit van het onderwijs, ziet de inspectie
toe op de wijze waarop een school invulling geeft aan deze beginselen. Juist
bij deze meer open normen is veel ruimte voor variëteit; de inspectie
respecteert binnen zekere kwaliteitsnormen de eigen keuzen van de school.
Zo zal op den duur meer inzicht groeien in de verschillende wijzen waarop
scholen deze beginselen adequaat kunnen invullen.Deze opener wijze van aansturing van het onderwijs wordt in de verkenning
«Onderwijs 2010» die het kabinet deze zomer uitbrengt, verder
geconcretiseerd.Eisen aan beroepskwaliteitDe overheid stelt, op voorstel van de beroepsbeoefenaren, bekwaamheidseisen
voor leraren en kan deze ook stellen voor leidinggevend en onderwijsondersteunend
personeel (het wetsvoorstel beroepen in het onderwijs). Deze eisen zijn onderdeel
van de benoemingsvereisten. Uit een getuigschrift blijkt of aan de bekwaamheidseisen
is voldaan. Voor leidinggevenden en ondersteuners kan ook op andere wijze
worden aangetoond dat zij aan de eisen voldoen. Voor aspirant-leraren is er
de mogelijkheid om als zij-instromer in het onderwijs te gaan werken. Het
onderhouden van de bekwaamheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van
de beroepsbeoefenaren zelf én de school.1.2.3 Optimale conditiesFinancieringDe overheid draagt zorg voor een voldoende toerusting van de scholen.
Uitgangspunt is dat voor funderend onderwijs de publieke bekostiging toereikend
moet zijn. Toegankelijkheid van funderend onderwijs voor alle jongeren staat
voorop. Daarmee wordt niet uitgesloten dat private middelen op verantwoorde
wijze als extra kunnen worden ingezet. Ook nu al zijn extra middelen beschikbaar
uit vrijwillige bijdragen van ouders en organisaties. Het gaat er vooral om
hoe deze extra middelen worden ingezet.Aan de Onderwijsraad is gevraagd in augustus 2001 advies uit te brengen
over de verschillende mogelijkheden en onmogelijkheden op dit gebied.InvesterenHet gros van de investeringen die de afgelopen jaren gedaan zijn, is specifiek
gericht op versterking van het vermogen van scholen om maatwerk te leveren.
Een – geenszins volledige – opsomming van de grootste investeringsposten
onderstreept deze stelling:– de voor- en vroegschoolse educatie;– de klassenverkleining in het basisonderwijs;– de aanpak van de wachtlijsten voor de speciale scholen voor basisonderwijs;– de onderwijskansenaanpak en de brede school in primair en voortgezet
onderwijs; – de aanpak van het voortijdig schoolverlaten in het voortgezet
onderwijs en secundair beroepsonderwijs;– de klassenassistenten in de scholen voor zeer moeilijk opvoedbare
kinderen;– de schoolontwikkeling en professionalisering van docenten;– de investeringen in informatie- en communicatietechnologie in
alle sectoren van het onderwijs.Het kabinet heeft in de afgelopen jaren op verschillende momenten additionele
middelen uitgetrokken om scholen beter in staat te stellen de hoge ambities
waar te maken. Vervolgstappen op deze weg van innoveren en investeren zijn
noodzakelijk om de doelstellingen voor kwaliteit en variëteit in het
funderend onderwijs te realiseren. In het kader van de Voorjaarsnota 2001
heeft het kabinet een forse vervolgstap gezet. In 2001 investeert het kabinet
1,2 miljard structureel meer in het onderwijs en éénmalig 300
miljoen. Voor 2002 komt daar nog eens 900 miljoen structureel bovenop.Personele ontwikkelingOp gebied van personele ontwikkeling is het rapport van de commissie Van
Rijn voor de onderwijswereld van groot belang. Voor het aantrekken van hoogwaardig
personeel, zegt de commissie, zal de publieke sector aantrekkelijker arbeidsvoorwaarden
moeten bieden.Het kabinet heeft intussen voorstellen gedaan voor het uitvoeren van de
aanbevelingen van Van Rijn. Voorgesteld is dat carrièrepatronen worden
ingekort en dat schoolbudgetten ter beschikking worden gesteld om ook op schoolniveau
de aantrekkelijkheid van werken in het onderwijs te vergroten. Met dit schoolbudget
kunnen scholen er bijvoorbeeld voor kiezen om te gaan werken met meer functiedifferentiatie,
wat kan bijdragen aan vermindering van de werkdruk van leraren en schoolleiders,
en met meer beloningsdifferentiatie. Verder kan men betaald ouderschapsverlof
bieden en meer scholingsmogelijkheden. Het schoolbudget geeft tegelijkertijd
ruimte voor schoolontwikkeling.Over deze onderwerpen is onlangs met de onderwijsorganisaties een (onderhandelaars)akkoord
bereikt over aanvullende afspraken op de bestaande CAO.Evenwichtige verhoudingenOrganisaties hebben prikkels van buiten nodig om voortdurend kwaliteit
te leveren. De grotere beleidsruimte op schoolniveau mag niet betekenen dat
het zicht op de resultaten van scholen verdwijnt. De koppeling tussen beleid,
middelen en prestaties (oogmerk van de operatie Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording)
moet duidelijk zijn. Het is dan ook van belang dat centrale toetsing plaats
vindt van de prestaties van leerlingen (CITO-toets in primair en examinering
in voortgezet onderwijs) en scholen (inspectierapporten). De informatie-uitwisseling
tussen scholen en ministerie wordt toegespitst op de prestaties van de onderwijsinstelling,
waarbij de administratieve belasting van scholen wordt verminderd. De invoering
van het onderwijsnummer maakt deze vereenvoudiging beter mogelijk.De overheid heeft tot taak voor prikkels van buiten de school te zorgen.
Zij doet dat op twee manieren.Ten eerste zorgt de overheid voor een onafhankelijk toezicht, de onderwijsinspectie.
Deze beoordeelt periodiek de kwaliteit van het onderwijs aan iedere individuele
instelling en rapporteert daarover in het openbaar. Dit externe onafhankelijke
oordeel werkt als prikkel voor de school voor verdere ontwikkeling van het
onderwijs. Dit beleid is neergelegd in «Variëteit en waarborg»
en in het wetsvoorstel op het toezicht in het onderwijs.Daarnaast worden scholen ook gestimuleerd tot interne kwaliteitszorg via
het afleggen van verantwoording aan de meest nauw betrokken partijen: de leerlingen en/of hun ouders. Van scholen mag worden verwacht dat
ze hen goed informeren én goed met hen communiceren over de organisatie,
werkwijze en resultaten van de school. Daartoe zijn diverse wettelijke instrumenten
ingevoerd, zoals de onderwijsgids, de jaarlijkse schoolgids en de klachtenregeling.
In de beleidsnotitie «Ouders en de school» (april 2001) zijn nog
meer initiatieven aangekondigd ter versterking van de positie van ouders en
van leerlingen. Zo komt er een kwaliteitssite voor ouders met relevante informatie
over het scholenaanbod en een landelijk adviescentrum waar individuele ouders
terechtkunnen voor informatie en advies over zaken die hun relatie met de
school raken.Gemeentelijke overheidOp dit moment hebben de gemeenten verschillende taken op het gebied van
onderwijs. Voor het openbaar onderwijs hebben zij een bestuurlijke taak; zeker
in het voortgezet onderwijs maar in toenemende mate ook in het primair onderwijs
is een vorm van verzelfstandigd bestuur ontstaan. Voor alle scholen voor primair
en voortgezet onderwijs zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting;
gemeenten kunnen die taak, inclusief de financiering ervan, aan scholen zelf
overdragen. Op het gebied van onderwijsachterstanden en allochtone talen hebben
gemeenten de taak regie te voeren naar scholen en andere instellingen. Tot
slot is ook de regierol op gebied van jeugdbeleid in het algemeen (bijvoorbeeld
de jeugdzorg, cultuureducatie en sportbeoefening) voor het onderwijs van grote
betekenis.De nieuwe rolverdeling tussen rijksoverheid en scholen, met groter accent
op eigen verantwoordelijkheid van scholen voor het primair proces, roept de
vraag op wat dat betekent voor de rol van de gemeentelijke overheid. De discussie
over hoe deze rol zich in de toekomst zal gaan ontwikkelen, is daarmee volop
aan de orde. In het kader van de verkenning «Onderwijs 2010»,
die het kabinet deze zomer uitbrengt, zullen verschillende beleidsopties in
beeld worden gebracht voor de rol van gemeenten op en rond het onderwijsterrein.
Aan de hand daarvan kan de discussie, niet in het minst door gemeenten en
scholen zelf, verder worden gevoerd.Uitdrukkelijke aandachtspunten zijn hierbij de volgende thema's, inclusief
sturingsvraag:– de ontwikkelingen van vroeg- en voorschoolse educatie;– de mogelijkheden van taal- en inburgeringscursussen;– de ontwikkeling van de brede school;– de bestrijding van voortijdig schooluitval;– de afstemming met de lokale en provinciale jeugdzorg.Begonnen is met aanpassing van het beleid voor schoolbegeleiding. Er is
gekozen voor een model dat de school zelf meer mogelijkheden biedt om, direct
aansluitend bij de eigen onderwijsontwikkeling en inhoudelijk afgestemd met
de nascholingsbehoefte, begeleiding aan te trekken.HOOFDSTUK 2 CONCRETE MAATREGELENInleidingDit hoofdstuk bevat concrete maatregelen om scholen te stimuleren en te
faciliteren om het geschetste streefbeeld te kunnen realiseren. De maatregelen
gaan op korte termijn in. Ze bieden scholen meer beleidsruimte op onderwijskundig,
personeel en financieel gebied. Deze drie gebieden zijn nauw met elkaar verweven:
een school kan haar onderwijsinhoudelijke doelstellingen beter realiseren
naarmate zij haar personeelsbeleid en financieel beleid direct kan afstemmen
op haar onderwijskundig beleid. De uitgangssituatie voor primair en voortgezet
onderwijs is niet dezelfde. Daarom staan de maatregelen in afzonderlijke
paragrafen. De bijlage biedt een overzicht van de verschillende maatregelen
met een planning in de tijd.2.1 Primair onderwijs2.1.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteitHet curriculumEen grotere onderwijskundige vrijheid is nodig om recht te doen aan verschillen
tussen leerlingen. De huidige kerndoelen bieden gezien hun omvang te weinig
vrijheid.Om die reden is onlangs een commissie ingesteld, de commissie Kerndoelen
onder voorzitterschap van professor Wijnen, die in december 2001 nieuwe en
concreter geformuleerde kerndoelen voor het basisonderwijs zal voorstellen.
Om scholen daadwerkelijk meer ruimte te geven om voor alle leerlingen maatwerk
te verzorgen, wordt de opdracht van de commissie aangescherpt: beperk het
voor scholen verplichte deel van het curriculum tot maximaal 70 procent van
de onderwijstijd. De vrije ruimte die zo voor scholen ontstaat, stelt hen
in staat het onderwijs aan te passen aan de kenmerken van individuele leerlingen
en de wensen van ouders. Scholen kunnen dit vrije deel van het curriculum
zelf vaststellen.Het kerncurriculum omvat kennis, inzicht en vaardigheden die noodzakelijk
zijn om aan vervolgonderwijs deel te nemen en te participeren in de samenleving.
De kerndoelen worden geformuleerd in termen van resultaten die behaald moeten
worden. Er wordt een minimaal beheersingsniveau in de vorm van leerstandaarden
aangegeven. Om de gewenste leerresultaten bij alle leerlingen te bereiken
zijn in methode en tijd gedifferentieerde onderwijsprogramma's nodig. Het
aantal uren dat aan het kerncurriculum wordt besteed kan per leerling verschillen.
Met behulp van een leerlingvolgsysteem gaan de leraren aan de hand van objectieve
toetsen na welke resultaten de leerlingen hebben bereikt om zo te kunnen bepalen
welke vervolgstapppen nodig zijn om continue voortgang te boeken. De school
krijgt daarmee goed zicht op de vorderingen van leerlingen, terwijl de samenleving
meer zicht krijgt op de opbrengsten die scholen weten te realiseren. Dergelijke
gegevens kunnen een belangrijke rol spelen in de kwaliteitszorg.Voor de langere termijn wordt de mogelijkheid overwogen om landelijk vergelijkbare
toetsen bij entree en afsluiting te introduceren. In het kader van de verkenning
«Onderwijs 2010» die het kabinet binnenkort uitbrengt, wordt daar
nader op ingegaan.Bij het bepalen van de kerndoelen geldt als uitgangspunt dat alle leerlingen
hun individuele talenten voldoende moeten kunnen ontplooien. Het gaat niet
alleen om cognitieve, maar ook om praktische vaardigheden. Het gaat erom dat
leerlingen vanuit het primair onderwijs een positieve keuze voor het beroepsgericht
voortgezet onderwijs kunnen maken.Omgaan met verschillenBij de kwaliteit van het onderwijs gaat het ook om de wijze waarop de
school omgaat met verschillen tussen leerlingen. Zo zijn er momenteel landelijke
inhoudelijke beleidskaders voor onderwijs aan leerlingen die een specifieke
vorm van onderwijs nodig hebben: het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid
(GOA), de samenwerkingsverbanden Weer Samen Naar School (WSNS) en de leerlinggebonden
financiering voor kinderen met een beperking (LGF). Adaptief onderwijs blijft
nodig om die leerlingen die voor een specifieke vorm van onderwijs worden
geïndiceerd, een adequate leeromgeving te bieden.De Onderwijsraad bekijkt momenteel hoe de zgn. gewichtenregeling, de extra middelen voor kinderen van laagopgeleide (niet-Nederlandse)
ouders, doeltreffender en doelmatiger kan worden ingericht. Dit advies wordt
in het najaar van 2001 uitgebracht.Integrale kwaliteitszorgIntegrale kwaliteitszorg houdt een cyclus van plannen, uitvoeren, meten
en verbeteren in. Aan de hand van deze cyclus wordt het schoolbeleid geëvalueerd
en bijgesteld. De school legt hierover verantwoording af aan ouders en leerlingen,
de onderwijsinspectie en de gemeente. Scholen worden gestimuleerd hun kwaliteitszorg
verder te ontwikkelen. Dit kan met behulp van benchmarking en visitatie.Met de landelijke besturen- en schoolleidersorganisaties wordt momenteel
gesproken over opzet en financiële ondersteuning van het project Q*Primair,
dat ten doel heeft de kwaliteitszorg in het primair onderwijs te stimuleren.
Uitgangspunt is dat scholen zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen
kwaliteitsbeleid.Wanneer de kwaliteitszorg binnen het primair onderwijs goed werkt, wordt
scholen meer ruimte geboden binnen de voorschriften die de overheid nu stelt
ter borging van de kwaliteit. Dan kan bijvoorbeeld worden gedacht aan meer
ruimte in het vaststellen en aanbieden van de benodigde onderwijstijd. Omdat
een goede kwaliteitszorg ook inhoudt dat de school rekening houdt met haar
directe maatschappelijke omgeving, zal bij de invulling van die ruimte rekening
worden gehouden met de wensen van die omgeving. Zo zal bij het genoemde voorbeeld
van de onderwijstijd de school nadrukkelijk rekening houden met het gegeven
dat veel ouders in toenemende mate hechten aan een goede inbedding van de
onderwijstijd in een sluitend arrangement van dagopvangvoorzieningen voor
hun kinderen. De school doet dit niet alleen. Onder regie van gemeenten komen
onder de vlag van de brede schoolontwikkeling steeds meer lokale netwerken
van voorzieningen tot stand die de school hierin ondersteunen. Het toezicht
door de inspectie vormt een onmisbaar sluitstuk. In toenemende mate zal de
inspectie gebruik kunnen maken van uitkomsten van kwaliteitszorg van de school
zelf en van externe beoordelingen die de school heeft laten uitvoeren.2.1.2 De school als professionele organisatieInrichting van scholenHet vergroten van de beleidsruimte van scholen met als doel beter te kunnen
inspelen op de verschillende situaties van leerlingen, vraagt om versterking
van de bestuurskracht van scholen. Daarvoor is een zekere omvang noodzakelijk;
voor het primair onderwijs is daarom een proces van bestuurlijke krachtenbundeling
en vernieuwing ingezet.Vergroting van de bestuurskracht van scholen en de omvang die dat vraagt,
moet niet worden verward met vergroting van de omvang van scholen. De feitelijke
omvang van een school voor primair onderwijs moet passen bij de behoeften
die leraren, leerlingen en hun ouders hebben om met elkaar een «lerende
organisatie» te kunnen vormen die in de gegeven stadswijk of dorp passend
wordt geacht. Om die reden zijn ook de stichtings- en opheffingsnormen van
scholen bepaald in relatie tot het aantal kinderen als percentage van de plaatselijke
bevolking, de zgn. leerlingdichtheid.MedezeggenschapHet vergroten van de beleidsruimte op schoolniveau vraagt een goed evenwicht
tussen de verschillende partijen. Recent is nieuw beleid gepresenteerd om
de medezeggenschap te moderniseren en de positie van ouders te versterken.In dat verband is er, juist om de belangrijke positie van ouders in de
school tot uitdrukking te brengen, voor gekozen de Wet op de Medezeggenschap
te handhaven en nu niet over te gaan tot ondernemingsraden in het primair
onderwijs. Daarnaast wordt een landelijk adviescentrum voor ouders opgericht
om op een gemakkelijke wijze informatie en advies in te winnen. In combinatie
met zaken als schoolgids, klachtenregeling en openbare inspectierapporten
per school krijgen ouders daarmee een sterkere positie dan voorheen.PersoneelsbeleidOp het gebied van het personeelsbeleid hebben scholen in het primair onderwijs
nog te weinig eigen beleidsruimte. Hier is onder meer door de initiatiefrijke
scholen herhaaldelijk op gewezen. Zo worden de huidige bevoegdheidseisen en
het geringe aantal normfuncties gezien als belemmeringen. De mogelijkheden
tot bijvoorbeeld functiedifferentiatie zijn hierdoor beperkt. De carrièreperspectieven
voor leraren zijn hierdoor gering. Initiatiefrijke scholen geven aan dat het
de kwaliteit van het onderwijs ten goede zou komen indien meer ruimte voor
personeelsbeleid ontstaat.De geringe mogelijkheden tot het voeren van een eigen personeelsbeleid
hebben een ongewenste uitstraling naar de aantrekkelijkheid van de sector
op de arbeidsmarkt. De commissie Van Rijn heeft dan ook diverse voorstellen
gedaan om de arbeidsorganisatie te moderniseren. In de Voorjaarsnota heeft
het kabinet de middelen beschikbaar gesteld om hiermee een eerste stap te
zetten. Met de onderwijsorganisaties is op dit vlak onlangs een (onderhandelaars)akkoord
bereikt over aanvullende afspraken op de bestaande CAO.Functie- en beloningsdifferentiatieExtra middelen worden toegevoegd aan het nieuwe schoolbudget waarbinnen
scholen eigen afwegingen kunnen maken. Zo kan de school zelf keuzes maken
als het gaat om functie- en beloningsdifferentiatie.Een grotere differentiatie aan functies en aan taken binnen het leraarsschap
stelt scholen beter in staat om alle kinderen onderwijs op maat te geven.
Men kan bijvoorbeeld werken met teams van professionals. Onder regie en verantwoordelijkheid
van een leraar wordt het onderwijsproces van een groep leerlingen verzorgd
door een team van mensen met verschillende functies. Scholen kunnen daarnaast
goed functionerende leraren of leraren die beschikken over bepaalde expertise
(zoals onderbouwcoördinatoren, taalcoördinatoren en interne begeleiders),
extra belonen door hen in een hogere salarisschaal te plaatsen.Zo ontstaan meer carrièreperspectieven in het primair onderwijs.Integraal personeelsbeleidAls onderdeel van de afspraken in de CAO 1999–2000 zijn middelen
beschikbaar gesteld voor de bevordering van integraal personeelsbeleid en
competentiebeoordeling- en beloning. Momenteel zijn de organisaties aan de
slag om management en personeelsfunctionarissen vertrouwd te maken met deze
nieuwe instrumenten. Deze middelen gaan onderdeel uitmaken van het schoolbudget
zodat ook op dit punt scholen eigen afwegingen kunnen maken.Wet op de beroepen in het onderwijsMet het voorstel voor een Wet op de beroepen in het onderwijs is een traject
ingezet waarbij scholen meer verantwoordelijkheid krijgen voor de kwaliteit
van hun personeel.De overheid stelt bekwaamheidseisen vast voor onderwijsgevenden om de
basiskwaliteit voor ouders en leerlingen te garanderen. Ook kúnnen
bekwaamheidseisen worden vastgesteld voor bepaalde ondersteunende werkzaamheden
dichtbij het onderwijsproces, en voor leidinggevende werkzaamheden die verband
houden met het pedagogisch-didactisch klimaat en onderwijskundig leiderschap. Voorstellen voor bekwaamheidseisen en periodieke aanpassing ervan moeten
zoveel mogelijk van onderop komen. De beroepsgroep heeft daarbij een initiërende
rol en betrekt daarbij de omgeving van scholen en onderwijswerkgevers.Scholen en beroepsbeoefenaren zelf dragen de verantwoordelijkheid voor
het blijvend voldoen aan de gestelde bekwaamheidseisen. Daarnaast dienen de
bekwaamheden en competenties van het personeel te worden ontwikkeld naar gelang
de inhoudelijke ontwikkelingen in het vak en in het onderwijs.Op die wijze krijgen de scholen en de beroepsgroep een belangrijke impuls
hun eigen professionaliteit in de school vorm te geven. Binnen het schoolbudget
hebben scholen de ruimte om daaraan ook beloningsconsequenties te verbinden.Scholen krijgen ook een belangrijke rol in het opleiden van leraren via
de opleidingsschool. De opleiding is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de school en de betrokken lerarenopleiding.Bij de scholen leeft voorts nadrukkelijk de wens om voor het (bovenschools)
management de eis van het bezit van een getuigschrift van een lerarenopleiding
te schrappen. In het wetsvoorstel op de beroepen in het onderwijs maakt deze
eis dan ook plaats voor de algemenere eis van het bezit van een HO-getuigschrift.Zij-instromersEr is veel belangstelling van buiten het onderwijs om leraar te worden.
Dit blijkt uit de hoeveelheid mensen die zich, op grond van de interimwet
zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs, melden voor een geschiktheidsonderzoek.
Door de grote belangstelling moet de capaciteit voor dit onderzoek worden
vergroot. Niet alleen de huidige lerarenopleidingen kunnen het onderzoek afnemen,
maar ook andere organisaties kunnen hiervoor een aanbod doen. Op dit moment
kan dat alleen onder verantwoordelijkheid van en in samenwerking met lerarenopleidingen.
In het wetsvoorstel beroepen in het onderwijs wordt het mogelijk gemaakt dat
andere organisaties worden erkend voor het zelfstandig uitvoeren van geschiktheidsonderzoek.
Of op termijn deze organisaties ook voor andere taken op het gebied van zij-instroom
(scholing, bekwaamheidsonderzoek, uitreiken van getuigschriften) kunnen worden
erkend, wordt nog bezien.ManagementBij de vormgeving van het personeelsbeleid vervult het management van
de scholen een sleutelfunctie. De toerusting van de schoolleiders op deze
taak is een belangrijk aandachtspunt. Organisaties voor schoolleiders in het
primair onderwijs ontplooien verschillende initiatieven om de kwaliteit en
professionaliteit van deze beroepsgroep verder te verbeteren. Dit is van groot
belang omdat goed management een belangrijke voorwaarde is voor scholen om
de omslag naar een professionele en kwaliteitsbewuste organisatie te kunnen
maken. Met het oog hierop wordt het initiatief van de Algemene Vereniging
van Schoolleiders tot oprichting van de Nederlandse Schoolleidersacademie
financieel ondersteund. De bereidheid is ook aanwezig voor soortgelijke initiatieven
van andere schoolleidersorganisaties.Decentralisatie arbeidsvoorwaardenNaarmate de ruimte toeneemt voor scholen om een eigen personeelsbeleid
te voeren, zal het centrale overleg tussen rijk en vakorganisaties steeds
minder recht doen aan de toenemende differentiatie en de behoefte aan maatwerk.
Onlangs hebben de werkgevers- en werknemersorganisaties een onderhandelaarsakkoord
afgesloten over de eerste «decentrale» CAO voor het primair onderwijs.
Afhankelijk van de ervaringen hiermee kunnen meer onderwerpen worden overgeheveld
naar het overleg tussen de werkgevers- en werknemersorganisaties. Daarbij
is het uiteraard wel zaak dat er op het niveau van een individuele
school voldoende ruimte overblijft voor eigen afwegingen die passend worden
geacht in de eigen situatie van een school.2.1.3 BestedingsvrijheidRuimte voor scholen om een eigen financieel beleid te voeren is een belangrijk
middel om op schoolniveau inhoudelijke onderwijsdoelstellingen te realiseren.
Diversiteit is daarbij een sleutelbegrip. Iedere school zal daarbij zelf accenten
moeten kunnen leggen om het maximale uit leerlingen te halen. De bekostigingssystematiek
moet scholen ook in staat stellen om dergelijke keuzes te maken. De wijze
waarop de overheid scholen bekostigt, mag scholen hierin niet belemmeren.Introductie schoolbudgetHet is vanuit deze benadering dat het kabinet wil toewerken naar een grotere
bestedingsvrijheid voor scholen. Een eerste stap is gezet: met ingang van
het komende schooljaar wordt het schoolbudget (budget voor ondersteuning en
ontwikkeling) geïntroduceerd. In dit budget is een aantal tot dan toe
via verschillende regelingen en voorwaarden aan scholen uitgekeerde deelbudgetten
(nascholing, management, integraal personeelsbeleid, middelen voor schoolspecifieke
knelpunten in de personeelsvoorziening en de middelen uit het Regeerakkoord
voor bestuur en management) gebundeld. Het budget wordt in geld in plaats
van formatierekeneenheden aan scholen uitgekeerd. Dit vergroot de bestedingsruimte
van scholen. Het nascholingsbudget wordt niet langer geoormerkt. Zo neemt
de bestedingsvrijheid van scholen toe.Verdere verruiming schoolbudgetMet ingang van het schooljaar 2002/2003 wordt de bestedingsvrijheid van
scholen verder vergroot. Dit is de tweede stap naar een globaal bekostigingsstelsel
in het primair onderwijs. Een belangrijk onderdeel van deze stap is de verdere
vergroting van het schoolbudget door toevoeging van de middelen voor het schoolprofielbudget.
Daarnaast wordt het nu in de wetgeving opgetrokken schot tussen personele
en materiële uitgaven doorbroken. Dit betekent dat scholen meer ruimte
krijgen om keuzes te maken in de besteding van de rijksvergoeding.Lump sumHet verderreikende perspectief voor het primair onderwijs is de invoering
van lump-sumfinanciering. Dit geeft scholen optimale bestedingsvrijheid. Ook
initiatiefrijke scholen dringen hierop aan. Vooral scholen die deel uitmaken
van een groter bestuur vinden dat er snel een lump-sumregeling moet komen.
Deze scholen hebben toegezegd zich het komende schooljaar te zullen inspannen
om samen met het ministerie de daarvoor noodzakelijke instrumenten te ontwikkelen
en de condities voor een verantwoorde invoering in kaart te brengen.Het gaat daarbij om aspecten zoals:– de gevolgen voor de budgettaire en administratieve beheersbaarheid
voor de scholen en het ministerie;– de opzet en inrichting van een monitor om te kunnen volgen hoe
inhoud wordt gegeven aan de bestedingsvrijheid;– het afleggen van verantwoording via een financieel jaarverslag;– het toerusten van het management voor het voeren van financieel
beleid (managementrapportages, kengetallen, etc.);– overgang van een bekostiging per school naar een bekostiging op
bestuursniveau.Deze aspecten spelen een rol bij de introductie van lump-sumfinanciering
in het primair onderwijs. Dit dient in de volgende kabinetsperiode zijn beslag te krijgen. Als streefdatum wordt daarbij uitgegaan van invoering
per 1 augustus 2004 voor schoolbesturen die daar qua beleidsvoerend en risicodragend
vermogen aan toe zijn. Mede door het stimuleringsbeleid ten aanzien van bestuurlijke
krachtenbundeling voldoet een toenemend aantal besturen aan deze condities.Voor een algemene invoering van lump-sumfinanciering in het primair onderwijs
is het nog te vroeg. Daarvoor voldoen nog te veel besturen niet aan de genoemde
bestuurlijke voorwaarden. Gezien deze bestuurlijke diversiteit suggereerde
de Onderwijsraad daarom in zijn studie «Dereguleren met beleid»
om bij het bieden van meer beleidsruimte aan schoolbesturen rekening te houden
met faseverschillen binnen een sector. De Onderwijsraad is gevraagd hierover
nader advies uit te brengen. Dit advies speelt een rol bij de verdere verkenning
van een gefaseerde invoering van lump-sumbekostiging in het primair onderwijs.
Bij de vormgeving van een arrangement dat recht doet aan faseverschillen,
dienen in elk geval objectieve criteria gehanteerd te worden voor de vraag
welke scholen een lump-sumbekostiging ontvangen. Voorkomen moet worden dat
er een kloof ontstaat tussen scholen die daadkrachtig en financieel gezond
zijn en scholen die uit angst voor financiële risico's in de declaratiesystematiek
blijven om de risico's op de overheid te kunnen afwentelen.Daarnaast is er de noodzaak om het stimuleringsbeleid voort te zetten
dat is gericht op de versterking van het beleidsvoerend vermogen van besturen.
De huidige stimuleringsregeling bestuurlijke krachtenbundeling loopt tot en
met schooljaar 2001/2002. Mede in het perspectief van de introductie van lump-sumfinanciering
wordt nog dit jaar besloten hoe het stimuleringsbeleid wordt voortgezet.VerantwoordingBij een grotere bestedingsvrijheid van scholen past een andere wijze van
verantwoording aan de rijksoverheid. Daarom wordt, in navolging van het voortgezet
onderwijs, ook in het primair onderwijs een financieel jaarverslag van de
school aan de rijksoverheid geïntroduceerd. In overleg met de sector
zullen uniforme voorschriften voor het verslag worden ontwikkeld.De informatie in deze jaarverslagen maakt het mogelijk andere informatiestromen
tussen scholen en ministerie te verminderen, zodat per saldo de administratieve
lasten voor de scholen worden beperkt. Beperking van administratieve lasten
is ook uitgangspunt bij het stroomlijnen van het informatieverkeer waarover
onderwijsorganisaties en ministerie recent een convenant hebben gesloten.Naast dit financieel jaarverslag richting overheid vindt publieke verantwoording
nog op twee andere manieren plaats: in de vorm van een schoolgids voor de
deelnemers aan het onderwijs en de omgeving van de school, en in de vorm van
een openbaar rapport waarin de onderwijsinspectie haar onafhankelijke beoordeling
van de kwaliteit van het onderwijs vastlegt. Met deze drie instrumenten is
het afleggen van rekenschap over inzet en resultaat van de school goed geregeld.Nieuw verzekeringsstelsel voor vervangingIn najaar 2000 is een onderzoek naar het bekostigingssysteem van vervanging
uitgevoerd. Gebleken is dat het huidige systeem scholen weinig eigen beleidsruimte
laat bij het oplossen van vervangingsproblemen en dat het onvoldoende prikkels
in zich heeft om scholen te stimuleren actief te werken aan ziekteverzuimbeleid.Vanaf schooljaar 2002/2003 geldt een andere regeling, waarover eerder
dit jaar met de Tweede Kamer is gesproken. Deze regeling bestaat uit drie
elementen:– basisbudget: scholen krijgen de beschikking over dit budget en
kunnen hiermee zelf de vervanging bekostigen. Scholen die erin slagen hun verzuim laag te houden, zullen middelen overhouden, die zij vrij kunnen
besteden.– eigen risico: scholen die boven het basisbudget uitkomen worden
geconfronteerd met een eigen risico. Zij zullen elders middelen vrij moeten
maken, wat hen prikkelt werk te maken van reductie ziekteverzuim.– verplicht verzekeringsdeel: scholen zijn aangesloten bij een collectieve,
verplichte verzekering voor vervangingslasten die eigen risico te boven gaan.
Dit voorkomt dat scholen te maken krijgen met onbeheersbare risico's.Naast de uitwerking van dit nieuwe stelsel is aandacht voor het ziekteverzuimbeleid.
Met ingang van schooljaar 2001/2002 wordt begonnen met een aantal pilots gericht
op terugdringing van het ziekteverzuim.2.2 Voortgezet Onderwijs2.2.1 Onderwijskundige inrichting en kwaliteitMeer ruimte voor maatwerkLumpsum en decentrale arbeidsvoorwaarden zijn voor de scholen in het primair
onderwijs belangrijke stappen om hun onderwijsdoelstellingen te realiseren.
Het voortgezet onderwijs heeft deze stappen al eerder gezet. En met resultaat:
de ruimte voor eigen keuzes ís toegenomen. Toch is dit niet genoeg.
De ruimte voor maatwerk kan nog verder worden vergroot. Alleen dan kan de
school het maximale uit iedere leerling halen en (de opdracht van het voortgezet
onderwijs als geheel), vanuit het primair onderwijs een optimale doorstroom
naar het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt verzekeren.Daarom krijgt de school meer ruimte en mogelijkheden om zelf het onderwijs
vorm te geven. Het onderwijs moet een krachtige leeromgeving bieden die nog
meer aansluit op de competenties van de leerling. Gebruikmaking van moderne
ICT-toepassingen is een gegeven. Afhankelijk van de stof en de leerstijl van
leerlingen kan de school werkvormen en leerarrangementen kiezen met de daarbij
passende inzet van personeel: multidisciplinaire teams, specialisten of mentoren
voor de begeleiding van het leren zelf. Dat is niet alleen winst voor de leerling,
maar ook voor de leraren: zo worden zij rechtstreeks aangesproken op hun professionaliteit
en krijgen zij de sleutelpositie die hun toekomt. Dit is een prikkel voor
continue vernieuwing en aanpassing van binnenuit, vanuit de scholen zelf.
Proportioneel toezicht achteraf door de Inspectie, centrale examinering van
kernvakken en een adequaat systeem van kwaliteitszorg geven de nodige waarborgen
voor kwaliteit. Ook de informatie in de schoolgids over de kwaliteit en prestaties
van scholen is hiervoor een waarborg.De potentie is er. Dat blijkt niet alleen uit de ideeën die de ontwerpwedstrijd
heeft opgeleverd. Ook de initiatiefrijke scholen – maar niet alleen
zij – hebben dat bewezen. De scholen zitten vol ideeën: voor modulair
onderwijs bijvoorbeeld, voor een eigen traject van vakoverstijgende praktijkopdrachten,
maar ook voor betere afstemming met het basisonderwijs of meer combinaties
tussen school en werk. Het gaat er nu om dat de scholen hun ideeën daadwerkelijk
in de praktijk kunnen brengen.Omgaan met verschillenOok in het voortgezet onderwijs is het omgaan met verschillen tussen leerlingen
een belangrijk aspect van de kwaliteit van het onderwijs. Zo moeten scholen
in het kader van het algemene achterstandsbeleid aangeven hoe zij een krachtige
leeromgeving inrichten en daarbij aandacht besteden aan de ondersteuning en
begeleiding van leerlingen. Datzelfde geldt voor het beleid voor
leerlingen die voor speciale zorg zijn geïndiceerd.De Onderwijsraad is advies gevraagd over een nieuwe verdeling van middelen
die nu verdeeld worden via de zgn. cumi-regeling. Het gaat daarbij om de vraag
hoe de verdeling meer gericht kan worden op de achterstanden die de leerling
werkelijk heeft, en de zorg die nodig is deze achterstanden te bestrijden.
Daarbij wordt tevens gekeken naar de zorg voor leerlingen die in het algemeen
ondersteuning nodig hebben in de vorm van bijvoorbeeld leerlingbegeleiding
of mentorprojecten.Een belangrijke doelstelling van de nieuwe verdeling is bovendien de administratieve
last voor de scholen te verminderen.BasisvormingVoor de basisvorming wordt het verplichte curriculum beperkt tot kerncompetenties
die essentieel zijn voor de aansluiting op het vervolgonderwijs, de arbeidsmarkt
en het maatschappelijk functioneren. Door met leerstandaarden te gaan werken
worden scholen gestimuleerd iedere leerling zich maximaal te laten ontwikkelen.Daarnaast zijn er mogelijkheden voor variëteit en differentiatie.
Naast het verplichte curriculum kan de school meer algemene vorming, extra
Nederlands, wiskunde of beroepsgerichte vakken aanbieden.De maatregelen voor de korte termijn staan in het recent aanvaarde wetsvoorstel.
Deze richten zich op een oplossing voor de knelpunten die het veld momenteel
ervaart, namelijk de overladenheid van het programma en de versnippering van
het aanbod. De maatregelen bieden de scholen meer ruimte voor een eigen invulling
en zijn te zien als een eerste stap op weg naar het hierboven geschetste perspectief.
Het advies van de Onderwijsraad over de basisvorming op de langere termijn,
dat september 2001 wordt verwacht, wordt bij de uitwerking van het voorgaande
betrokken.VMBODoor de leerweg van het VMBO te kiezen zetten jongeren de eerste stap
op de weg naar een beroepsopleiding, die aansluiting biedt naar MBO en HBO.
De mogelijkheden en kwaliteiten van het VMBO worden steeds meer onderkend.
Momenteel kiezen drie van de vijf leerlingen in het voortgezet onderwijs voor
het VMBO.In het VMBO wordt gewerkt aan concepten die scholen in staat stellen meer
onderwijs op maat te realiseren. De toenemende diversiteit van de leerlingpopulatie
vraagt daarom. Staande onderwijsconcepten zullen de komende jaren meer ruimte
moeten bieden om aan die diversiteit tegemoet te komen. Praktijkgericht onderwijs,
dualisering, stimuleren van nieuwe pedagogiek en didactiek, zorg op maat:
het zijn voorbeelden van concepten die verder ontwikkeld moeten worden en
waarop te zijner tijd waar nodig de wet- en regelgeving op worden aangepast.In het VMBO zijn leer-werktrajecten in ontwikkeling om meer recht te doen
aan de kwaliteiten van de individuele leerling en de vraag naar vakkennis
op de arbeidsmarkt. Met de leer-werktrajecten biedt het VMBO een volwaardig
pedagogisch-didactisch alternatief aan leerlingen die meer praktisch zijn
ingesteld. Sommige leerlingen leren nu eenmaal liever met hun handen. Scholen
die vanaf 1 augustus aanstaande met leer-werktrajecten in de basisberoepsgerichte
leerweg starten, kunnen tegen die achtergrond binnen bepaalde kaders afwijken
van de voorgeschreven vakinrichting van die leerweg. Een convenant met de
Landelijke Organen Beroepsonderwijs over de verdere ontwikkeling van leer-werktrajecten
wordt nog deze zomer afgesloten.Het onderwijs wint hierbij omdat leerlingen die sneller de praktijk in
willen, binnen de boot blijven. Met de vakkennis en ervaring die leerlingen
bij bedrijven kunnen opdoen, sluiten de leerlingen in het leer-werktraject beter aan op de vervolgopleidingen. De jongeren behalen al doende
het vereiste kennisniveau voor doorstroom naar een vervolgopleiding, terwijl
tegelijkertijd het bedrijfsleven kennis maakt met gemotiveerde jongeren en
uitzicht heeft op behoud en versterking van de benodigde vakkennis. Er is
een breed arrangement met de sociale partners in voorbereiding ten behoeve
van een zorgvuldige invoering van het leer-werktraject.De scholen hebben ondernemingszin en dus ook veel innoverende ideeën.
Het gaat er vooral om hun de ruimte te geven die in de praktijk te brengen.
Een goed voorbeeld hiervan zijn de Axis-projecten, die in het najaar van 2000
op instigatie van OCenW in het VMBO van start zijn gegaan. Het gaat hierbij
om een tiental projecten in de beroepsgerichte programma's die streven naar
een betere aansluiting op de regionale vraag. Voorbeelden: techniek-breed
(dat dus de bestaande afdelingen overstijgt), science (geheel nieuw) en intersectorale
programma's waarin bestaande afdelingsprogramma's over de sectorgrenzen heen
worden gecombineerd, maar er is ook een project ter ontwikkeling van een nieuwe
didactiek voor het beroepsonderwijs.Ook in het VMBO is het van belang dat via centrale examens kwaliteitsborging
plaatsvindt. Deze centrale examens zijn van toepassing op de kernvakken die
voor de diverse leerwegen zijn vastgesteld. Op deze wijze wordt het civiel
effect van het examen ook gegarandeerd.Tweede Fase havo/vwoEr worden meer mogelijkheden geschapen om op schoolniveau zelf keuzes
te maken. Voor de leerling en de school komen er, binnen profielen, meer keuzemogelijkheden
in de vakken.Bij een toegenomen vrijheid voor scholen om het lesprogramma vorm te geven
past een centrale examinering van kernvakken om de resultaten van de leerlingen
en de scholen te toetsen. Het centraal examen houdt daarom voor kernvakken
een zwaar accent (gemiddeld zeven vakken per profiel); voor andere vakken
is een schoolexamen passender. Schoolexamens kunnen plaatsvinden op meerdere
tijdstippen.De examenprogramma's worden ten opzichte van het huidige detailniveau
beperkt en vereenvoudigd. Zo ontstaan meer keuzemogelijkheden in de aan te
bieden stof per vak en in de vorm van de examinering.Het belang van centrale examinering en examenprogramma's is overigens
duidelijk: het civiel effect is gegarandeerd en zij helpen de school en de
leerling bij de doorstroom naar en de communicatie met het hoger onderwijs.
Daarbij is een onomstreden uitgangspunt dat de onderlinge vergelijkbaarheid
van scholen in stand blijft.Zoals reeds hiervoor aangegeven bieden een adequaat systeem van kwaliteitszorg
en toezicht achteraf door de Inspectie verdere waarborgen voor kwaliteit.De school heeft aldus alle mogelijkheden voor een aanbod in vakken en
onderwijsvormen dat aansluit op de variatie in het hoger onderwijs. Najaar
2001 vangt het overleg over dit perspectief aan met het vervolgonderwijs en
met de organisaties in de zgn. begeleidingsgroep evaluatie en monitoring tweede
fase, waarin schoolbesturen, schoolleiders en leraren zijn vertegenwoordigd.KwaliteitszorgDe professionele school hanteert een systeem van cyclische kwaliteitszorg.
Het belang hiervan is reeds bij het primair onderwijs ter sprake gekomen.
Zo'n systeem draagt bij aan een voortdurende – openbare – verantwoording
en verbetering van de kwaliteit van het onderwijs. Het is om die reden dat
het ministerie van OCenW het zogenoemde «Q-5 project» subsidieert.
Dit project wordt gedragen door de branche van het voortgezet onderwijs; het
bevordert op landelijk niveau de kwaliteitszorg in scholen door
voorlichting, scholing en de ontwikkeling van praktische instrumenten.Voor de Inspectie is de kwaliteitszorg een belangrijk ijkpunt voor kwaliteit.
Deze zal, naarmate de kwaliteitszorg beter op orde is, haar toezicht daaraan
kunnen aanpassen. Q-5 en de Inspectie doen hiernaar onderzoek in het kader
van het zgn. ABC-project. Het kwaliteitsinstrumentarium wordt ook toegesneden
op het studiehuis in de Tweede Fase havo/vwo en levert zo een bijdrage aan
de beoogde verruiming aldaar.2.2.2 De school als professionele organisatieInrichting van scholenHet vergroten van de beleidsruimte van scholen met als doel beter te kunnen
inspelen op de verschillende situaties van leerlingen, vraagt om versterking
van de bestuurskracht van scholen. Daarvoor is een zekere omvang noodzakelijk.
Voor het voortgezet onderwijs betekent schoolgaan op een (brede) scholengemeenschap
dat leerlingen gemakkelijker kunnen doorstromen of hun aanvankelijke keuze
veranderen dan bij een overstap naar een andere school het geval is.Vergroting van de bestuurskracht van scholen en de omvang die dat vraagt,
moet niet worden verward met vergroting van de omvang van de pedagogische
eenheid of lokatie waarvan leraren en leerlingen deel uitmaken. De feitelijke
omvang van een school of nevenvestiging moet passen bij de behoeften die leraren,
leerlingen en hun ouders hebben om met elkaar een «lerende organisatie»
te kunnen vormen die in de gegeven stadswijk of dorp passend wordt geacht.
Veel grote scholengemeenschappen hebben de laatste tijd al veel aandacht gegeven
aan vormen van interne schaalverkleining om zo de pedagogische maat te vinden
die leraren leerlingen en ouders als direct betrokkenen bij het voortgezet
onderwijs passend achten.MedezeggenschapHet vergroten van de beleidsruimte op schoolniveau vraagt een goed evenwicht
tussen de verschillende partijen. Recent is nieuw beleid gepresenteerd om
de medezeggenschap te moderniseren en de positie van ouders te versterken.In het voortgezet onderwijs zal voor het personeel de Wet op de ondernemingsraden
gaan gelden. Ouders en leerlingen zullen over de hun regarderende zaken met
het bestuur overleggen in een nieuw in te stellen Schoolraad. Daarnaast wordt
een landelijk adviescentrum voor ouders opgericht om op een gemakkelijke wijze
informatie en advies in te winnen. In combinatie met zaken als schoolgids,
klachtenregeling en openbare inspectierapporten per school krijgen ouders
daarmee een sterkere positie dan voorheen.ModerniseringsslagGoed onderwijs vraagt om een goed toegeruste, moderne onderwijsorganisatie
met professioneel personeel dat net zo gevarieerd en gekwalificeerd is als
voor de afzonderlijke onderwijskeuzes noodzakelijk is. Daarbij horen moderne
arbeidsvoorwaarden en een aantrekkelijk loopbaanperspectief. Geruggensteund
door een krachtig bestuur geeft een professioneel management op basis van
een duidelijke visie dagelijks leiding en volgt de resultaten via een systeem
van kwaliteitszorg.De scholen zijn hard op weg deze moderniseringsslag te maken. Verschillende
maatregelen geven die omslag een impuls. In dit verband zijn integraal personeelsbeleid,
het wetsvoorstel op de beroepen in het onderwijs en de interimwet zij-instromers
belangrijke ontwikkelingen. Aangezien deze reeds bij het primair onderwijs
zijn beschreven, wordt daarop hier niet verder ingegaan. Bestuur en het managementPermanente scholing en professionalisering van het schoolmanagement, als
dagelijks verantwoordelijke, zijn vanzelfsprekend. Het is immers de kwaliteit
van het bestuur en het management dat in hoge mate de kwaliteit van het onderwijs
bepaalt. In verband hiermee hebben OCenW en de branche eind mei 2001 door
ondertekening van een convenant het startsein gegeven voor het ISIS-project:
de komende jaren neemt de branche zelf de scholing en professionalisering
van het schoolmanagement in het voortgezet onderwijs ter hand.Mede in dit kader zijn de scholen ter versterking van het management ingaande
1 augustus 2001 aanvullende middelen ter beschikking gesteld. Functie- en beloningsdifferentiatieOok in het voortgezet onderwijs wordt naar aanleiding van de voorstellen
van de commissie van Rijn ernaar gestreefd de aantrekkingskracht van het onderwijs
als werkgever te vergroten. Het recente onderhandelaarsakkoord met de onderwijsorganisaties
dat bij het primair onderwijs is beschreven, heeft ook betrekking op het voortgezet
onderwijs.De voornaamste doelstellingen van het kabinet zijn het verbeteren van
het loopbaanperspectief van het onderwijspersoneel door functie- en beloningsdifferentiatie
en het inkorten van carrièrepatronen. Functiedifferentiatie is overigens
ook nu al mogelijk, evenals meer flexibele arbeidsrelaties, zoals free-lancedocenten
en uitzendkrachten. Deze mogelijkheden worden beter onder de aandacht gebracht.Risico ziekte en vervangingZelf verantwoordelijkheid dragen voor het risico van ziekte en vervanging
van personeel en zelf de kosten daarvan dragen, dat hoort bij zelfstandige
scholen. De Tweede Kamer heeft onlangs een wetsvoorstel ontvangen dat de scholen
voor voortgezet onderwijs per 1 januari 2002 van de verplichting ontslaat
bij het Vervangingsfonds aangesloten te zijn. Scholen kunnen dan kiezen hoe
zij het risico van ziekte en vervanging dekken. Zij kunnen dat voor eigen
rekening nemen of het risico geheel of gedeeltelijk verzekeren, al dan niet
in samenwerking met andere scholen. Dit is voor de school een belangrijke
prikkel zelf maatregelen te nemen om het ziekteverzuim te bestrijden.Deze stap wordt geflankeerd door breed gedragen maatregelen op het gebied
van preventie en reïntegratie op basis van het overkoepelende convenant
Arbo- en Ziekteverzuimbeleid met het departement van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de sociale partners in het primair en voortgezet onderwijs van 22 mei
2000. Het gaat hier onder meer om activiteiten op het gebied van casemanagement.
Met ingang van 1 augustus 2000 zijn hiervoor extra middelen ter beschikking
gesteld.Verdere decentralisatie arbeidsvoorwaardenBegin 2002 komt er meer duidelijkheid over de verdere decentralisatie
van de arbeidsvoorwaarden. Dit gebeurt op basis van een verkenning met de
sociale partners die eind 2001 wordt afgerond. Goede afspraken over de informatievoorziening
zullen hiervan een onderdeel vormen. De decentralisatie zal naar alle waarschijnlijkheid
in 3 jaar zijn beslag krijgen.2.2.3 Financiën en infrastructuurBestedingsvrijheidVolgens de recent afgesloten evaluatie van de lumpsum hebben de scholen
met die bekostiging meer beleidsruimte kunnen verwezenlijken. Dit is een resultaat
dat tevreden stelt maar niet volstaat. Niet alle scholen blijken zich namelijk
van die ruimte bewust te zijn. Er blijven dus kansen liggen. Concreet gaat
het erom het misverstand weg te nemen dat bepaalde deelfinancieringen
geoormerkt zijn. Bij toekomstige regelgeving wordt het veld duidelijker geïnformeerd
over de mogelijkheden.Nu zijn verdere ontschotting en meer bestedingsvrijheid aan de orde. Daarom
wordt het geoormerkte budget voor de nascholing overgeheveld naar het schoolprofielbudget.
Nog dit jaar krijgt de Tweede Kamer hierover een wetsvoorstel aangeboden.
Hierover is reeds met besturen- en vakorganisaties overeenstemming bereikt
in het kader van de strategische beleidsagenda.Verantwoording vindt plaats op drie manieren: een financieel jaarverslag
richting overheid, een schoolgids voor de deelnemers aan het onderwijs en
de omgeving van de school, en het openbaar rapport waarin de onderwijsinspectie
haar onafhankelijke beoordeling van de kwaliteit van het onderwijs vastlegt.
Met deze drie instrumenten is het afleggen van rekenschap over inzet en resultaat
goed geregeld.Modernisering onderbouwing lumpsumstelselBij moderne verhoudingen tussen de rijksoverheid en de schoolinstellingen
hoort een bekostigingsstelsel dat spoort met de organisatiestructuur van die
instellingen. Weliswaar heeft het stelsel zich door de jaren aangepast, maar
de onderbouwing van de lumpsum is in de kern onverminderd gegrondvest in het
gedachtegoed van de jaren tachtig. Een toekomstperspectief met krachtige zelfstandige
scholen vraagt om een onderbouwing die beter aansluit op de eisen die aan
en door scholen worden gesteld. Nog deze kabinetsperiode wordt met de besturen
een begin gemaakt met een verkenning van deze problematiek.HuisvestingProfessionele, zelfbewuste scholen moeten ook meer ruimte krijgen in de
vormgeving van de fysieke omgeving van het onderwijs dat zij willen geven.
Wanneer een school haar huisvesting ingrijpend wil aanpassen in verband met
de moderne ICT-eisen of aparte gespreksruimten voor docent en leerlingen wil
creëren, dan moet zij daar zo voortvarend mogelijk in kunnen optreden.
De school kan momenteel al de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van
de gemeente overgedragen krijgen. Meer ruimte blijkt gewenst. Scholen wensen
meer mogelijkheden hun huisvesting af te stemmen op hun onderwijskundige en
organisatorische inrichting. De initiatiefrijke scholen hebben gewezen op
het belang hiervan als completering van de beslissingsvrijheid. Tegen deze
achtergrond wordt nog deze kabinetsperiode een aanvang gemaakt met een onderzoek
naar de mogelijkheden voor en de voorwaarden waaronder een school die daar
aan toe is, het recht kan krijgen op de verantwoordelijkheid voor de huisvesting
van de gemeente over te nemen. Uiteraard zal het belang van de gemeente hierin
zorgvuldige aandacht krijgen.Vooruitlopend hierop is het streven per 1 januari 2003 de wet zo te wijzigen
dat de school de verantwoordelijkheid en het budget van de gemeente overneemt
voor renovatie van binnen- en buitenzijde van het schoolgebouw. De scholen
voelen zich door de bestaande regelgeving in hun handelen beperkt. Voor ieder
bedrag dat met renovatie van de buitenzijde is gemoeid, moet de school bij
de gemeente aankloppen. Dit brengt een grote administratieve last met zich
mee, om maar niet te spreken over het gebrek aan handelingsvrijheid als het
gaat om de inrichting van het gebouw. Het overleg over deze maatregel is gestart.InfrastructuurSterke instellingen hebben ruimte nodig in de planning van hun voorzieningen.
De wetenschap dat goede initiatieven in principe de wind in de rug krijgen
kan een flinke stimulans voor vernieuwing en vooruitgang op de school zijn
en zo bijdragen aan een goed en aantrekkelijk onderwijsaanbod
in de regio. Daarom is met het veld een verkenning gestart naar gewenste ontwikkelingen
in het infrastructuurbeleid op de middellange termijn (5 jaar). Ook het veld
vindt dat deregulering en grotere concurrentie de infrastructuur in het voortgezet
onderwijs kunnen verbeteren. De initiatiefrijke scholen juichen dit voornemen
toe. In het najaar vindt met hen een bijeenkomst hierover plaats.Hierbij is aandacht voor de bestuurlijke variëteit in het voortgezet
onderwijs en de schaal waarbinnen het onderwijs feitelijk wordt gegeven. Zoals
al in «Onderwijs in stelling» is aangegeven, bestaat bij ouders
geen behoefte aan uitsluitend brede scholengemeenschappen, maar ook aan de
bestaande categorale scholen of kleinschaliger scholengemeenschappen. Ook
binnen een bepaalde bestuurlijke schaal kan door gericht vestigingsbeleid
kleinschaliger onderwijs gerealiseerd worden. Daartoe beschikken scholen vanaf
schooljaar 2001/2002 over meer ruimte om nevenvestigingen te plannen.Deze kabinetsperiode is de planningssystematiek al verder vereenvoudigd
om regionale initiatieven meer ruimte te geven, met name voor het VMBO. Door
vereenvoudiging van de aanvraagprocedure voor intrasectorale programma's is
de uitvoeringslast verminderd.SLOTOPMERKINGENIn het begin van deze notitie is gesteld dat een adequate toerusting van
het onderwijs van cruciaal belang is. Maar meer geld is niet het enige. Als
scholen, zeer terecht, willen inspelen op verschillen tussen leerlingen om
iedere leerling gelijke kansen op succes te bieden, kan dat alleen de wetgever
ruimte geeft om programma's op maat te realiseren.De huidige wetgeving voor het primair en voortgezet onderwijs is nog te
veel doortrokken van de gedachte dat op centraal, landelijk niveau is vast
te stellen hoe kwalitatief goed onderwijs eruit zou moeten zien. De vraag
naar de vormgeving van het onderwijs moet, zoals in de meeste andere maatschappelijke
sectoren, ook in het onderwijs primair de verantwoordelijkheid zijn van de
professionals in de sector zelf. Hoger opgeleide werknemers, zoals ook leraren
en schoolleiders dat zijn, hebben uitdaging nodig om hun werk gemotiveerd
te kunnen doen. De initiatiefrijke scholen hebben dat nog eens heel duidelijk
aangegeven.De verdere ontwikkeling van het onderwijs moet primair gedragen worden
door de mensen in en rond het onderwijs zelf. Alleen dan kunnen vernieuwingen
een vorm krijgen die in de praktijk uitvoerbaar is en tot blijvend goede resultaten
leidt. XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1«Dereguleren met beleid», studie naar effecten van deregulering
en autonomievergroting, Onderwijsraad, december 2000.XNoot1Zelfde studie; zie voetnoot 1. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-VIII-92.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl