Luchtverontreiniging door verbrandingsinstallaties voor huishoudelijk afval en bedrijfsafval; Notitie met kabinetsstandpunt naar aanleiding van het advies van de Gezondheidsraad over dioxinen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 18319, nr. 61

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

02-09-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

18319 nr. 61

06-08-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamMinisterie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport DIOXINENAchtergrondinformatieHoofdlijnen van het advies van de GezondheidsraadOverwegingen naar aanleiding van het advies van de GezondheidsraadGezondheidskundige advieswaardenHuidige blootstelling aan dioxinen in NederlandBrongericht beleidBlootstelling via de borstvoedingBlootstelling via de voedingConclusieBijlagen:
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 18319Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
18 319Luchtverontreinigingsaspecten van verbrandingsinstallaties voor huishoudelijk
afval en bedrijfsafvalnr. 61BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 6 augustus 1996Bij deze bied ik u aan, mede namens de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij, het advies van de Gezondheidsraad betreffende de dioxinen.1Ik heb u daarover bericht tijdens een Algemeen Overleg op 15 juni 1995
met de vaste commissies van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995,
23 900 XI, nr. 73). De regering heeft naar aanleiding van dit advies
haar standpunt bepaald en biedt u dit bij deze eveneens aan. De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en SportE. Borst-Eilers Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer, Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport DIOXINEN1Naar aanleiding van het verschijnen van het basisdocument dioxinen van
het RIVM (februari 1993), waarin voor de Nederlandse blootstellingssituatie
de risico's voor mens en milieu worden geëvalueerd, heb ik de Gezondheidsraad
gevraagd advies uit te brengen over dioxinen en dioxine-achtige stoffen. Hierbij
heb ik de Raad gevraagd nadien uitgekomen publicaties eveneens in zijn beschouwing
te betrekken.Conform mijn toezegging in het algemeen overleg van 15 juni 1995 over
de dioxine-uitstoot van de verbrandingsinstallatie AVIRA te Duiven2 doe ik u, naar aanleiding van het rapport van de Gezondheidsraad,
deze notitie toekomen. De conclusies van de Gezondheidsraad zijn van dien
aard dat ik het gewenst acht om, mede namens de ministers van VROM en LNV,
de Kamer op de hoogte te stellen van ons standpunt daarover. AchtergrondinformatieDioxinen en dioxine-achtige stoffen zijn alom aanwezig in het milieu.
Vanwege de schadelijke, persistente en bioaccumulerende eigenschappen van
deze stoffen wordt deze aanwezigheid al geruime tijd erkend als een risico
voor zowel de (volks)gezondheid als voor ecosystemen. Mede naar aanleiding
van de Lickebaert-affaire in 1989 heeft in ons land intensief onderzoek plaatsgevonden
naar bronnen van dioxinen en blootstellingsroutes van mens en milieu.De blootstelling van mens en milieu aan dioxinen en dioxine-achtige stoffen
is een gevolg van menselijke activiteiten die tot milieuverontreiniging leiden.
Bij mens en dier hopen deze stoffen zich op in het vetweefsel en worden daaruit
slechts langzaam verwijderd. Via de vetfractie van het bloed vindt transport
plaats in het lichaam, o.a. ook naar de baarmoeder. Hierdoor wordt de ongeboren
vrucht blootgesteld aan relatief geringe hoeveelheden van deze stoffen. Tijdens
de zoogperiode wordt vet van de moeder gemobiliseerd en via de moedermelk
uitgescheiden, waardoor tijdelijk een relatief hoge blootstelling van de zuigeling
optreedt. In beide gevallen is de door de moeder opgebouwde dioxinebelasting
van het vetweefsel, als gevolg van jarenlange voorafgaande blootstelling,
bepalend voor de blootstelling van het jonge leven.De blootstelling van de mens aan dioxinen en dioxine-achtige stoffen vindt
voor ruim 95% plaats via de voeding. Hierbij is ongeveer 85% afkomstig van
voedingsvetten van dierlijke oorsprong. De verontreiniging van, met name de
vetfractie van, voedingsmiddelen is een gevolg van de milieuverontreiniging
met deze stoffen.In ons land zijn inmiddels tal van verregaande en kostbare maatregelen
genomen om de emissie van dioxinen en dioxine-achtige stoffen naar het milieu
te verminderen. Dit heeft in 1995 geresulteerd in een reductie van ongeveer
85% ten opzichte van 1989. Deze reductie zal naar verwachting in 2000 zijn
opgelopen tot ongeveer 92% ten opzichte van 1989. Door de vermindering van
de emissie van dioxinen, als resultaat van het ingezette beleid, is het grensoverschrijdende
transport via lucht en water de belangrijkste bron van deze stoffen in ons
land geworden (volgens modelberekeningen bedraagt deze in 2000 ca. 90% indien
uitgegaan wordt van de irreële veronderstelling van ongewijzigd beleid
in het buitenland). Als gevolg van de effectieve brongerichte aanpak ligt de huidige achtergrond-blootstelling
van de Nederlander aan dioxinen en dioxine-achtige stoffen ruim onder het
niveau van de gezondheidskundige advieswaarde voor de maximaal aanvaardbare
dagelijkse inname (TDI), die in 1990 door de WHO voor de meest giftige dioxine,
het 2,3,7,8-TCDD, is vastgesteld. Deze aanpak had ook tot resultaat dat de
gehalten in koemelk afkomstig uit het Lickebaert-gebied tot ruim onder de
Warenwetnorm voor dioxinen in melk daalden. Daardoor konden de productiebeperkende
maatregelen, die in dit gebied van toepassing waren ter directe bescherming
van de volksgezondheid, op 1 november 1994 worden opgeheven. Vervolgonderzoek
heeft aangetoond dat deze daling blijvend is en de dioxinegehalten in koemelk
aldaar bevinden zich nu in de buurt van het landelijk achtergrondniveau3. Hoofdlijnen van het advies van de GezondheidsraadDe belangrijkste conclusies uit het rapport van de Gezondheidsraad zijn:– Dioxine (2,3,7,8-TCDD) is een kankerverwekkende stof met een niet-genotoxische
werking. Dit betekent dat er voor de kankerverwekkende eigenschappen van deze
stof een drempelwaarde kan worden afgeleid op vergelijkbare wijze als dat
voor andere toxische effecten het geval is. Bij blootstellingen lager dan
deze drempelwaarde zal dioxine geen kanker veroorzaken.– De kankerverwekkendheid van dioxinen is niet het meest gevoelige
effect. Bij een blootstelling lager dan de drempelwaarde voor kankerverwekkendheid
worden bij apen effecten waargenomen.– Uitgaande van de meest gevoelige effecten bij proefdieren wordt
een gezondheidskundige advieswaarde afgeleid voor de mens van 1 pg TEQ (toxische
equivalenten) per kg lichaamsgewicht per dag. Bij deze afleiding van een laag-effect-niveau
bij apen naar een geen-effect-niveau voor de mens is door de Gezondheidsraad
een veiligheidsfactor van 100 toegepast.– Polygechloreerde dibenzo-p-dioxinen (PCDDs), -dibenzofuranen (PCDFs)
en dioxine-achtige polychloorbifenylen (PCBs) dienen in de risicobeoordeling
en voor het vaststellen van gezondheidskundige advieswaarden als groep te
worden beschouwd. Hiervoor biedt het concept van toxiciteitsequivalentiefactoren
(TEFs) een bruikbaar instrument.– In lijn met eerdere adviezen4 oordeelt
de Gezondheidsraad dat de positieve aspecten van borstvoeding van dien aard
zijn dat beperking van de blootstelling van zuigelingen aan dioxinen niet
bereikt dient te worden door beperking van de borstvoeding.– Rekening houdend met accumulatie in de voedselketen wordt voor
aquatische ecosystemen een ecotoxicologische advieswaarde afgeleid van 0,1
pg 2,3,7,8-TCDD/l water en 13 000 pg/kg sediment. Evenzo wordt voor terrestrische
ecosystemen een advieswaarde van 2000 pg 2,3,7,8-TCDD/kg droge stof afgeleid.– Voor de ecotoxicologische risicobeoordeling wordt de ontwikkeling
van ecotoxicologische toxiciteitsequivalentiefactoren (ECOTEF's) noodzakelijk
geacht, omdat de TEFs voor zoogdieren, vissen, vogels en ongewervelde dieren
aanzienlijk kunnen verschillen.– Op grond van de huidige concentraties van dioxinen en dioxine-achtige
stoffen in het Nederlandse milieu worden zowel de nu voorgestelde advieswaarden
voor de mens als ook lokaal die voor ecosystemen overschreden.Uit het advies van de Gezondheidsraad blijkt dat uit veelvuldig dierexperimenteel
onderzoek naar voren is gekomen dat met name het zich ontwikkelende organisme
zeer gevoelig is voor deze stoffen. Effecten in het nageslacht worden waargenomen
op o.a. immunologische functies, cognitieve en psychomotorische
ontwikkeling, schildklier-hormonen en reproductieve functies (verminderde
vruchtbaarheid). Het dierexperi- mentele onderzoek was uitgangspunt voor het
afleiden van de gezond- heidskundige advieswaarde.Ook uit epidemiologisch onderzoek van kinderen van door accidenten hoog
blootgestelde moeders zijn vergelijkbare effecten gevonden. Een recent Nederlands
onderzoek bij zuigelingen laat tevens marginale veranderingen zien in enkele
van deze parameters. De precieze gezondheidskundige betekenis van deze veranderingen
tijdens de eerste levensfase is onduidelijk. Hoewel ze vallen binnen de klinische
referentiewaarden worden ze niettemin door de commissie van de Gezondheidsraad
voorzichtigheidshalve als ongewenst beoordeeld. Overwegingen naar aanleiding van het advies van de GezondheidsraadVolgens het rapport van de Gezondheidsraad is het nog niet mogelijk om
ecotoxicologische advieswaarden af te leiden voor de groep van dioxinen en
dioxine-achtige stoffen op basis van toxische equivalenten. Dergelijke advieswaarden
kunnen alleen worden gegeven voor 2,3,7,8-TCDD, de meest giftige vertegenwoordiger
van de groep, maar deze stof is meestal van ondergeschikt belang vanwege zijn
geringe bijdrage in de blootstelling. Bij de huidige achtergrondblootstelling
worden geen effecten op ecosystemen verwacht, maar bij lokale verontreinigingssituaties
kan dat wel het geval zijn. Onderzoek naar ecotoxicologische risicobeoordeling
vindt in verschillende landen plaats. Initiatieven om tot een internationaal
geharmoniseerde beoordeling te komen zullen door de Minister van VROM worden
gesteund.Omdat de blootstelling van de mens een meer kritisch probleem lijkt te
zijn staat deze in de rest van deze notitie centraal. Gezondheidskundige advieswaardenDe door de Gezondheidsraad voorgestelde gezondheidskundige advieswaarde
komt neer op een verlaging van de huidige advieswaarde (TDI – Toelaatbare
Dagelijkse Inname) met een factor 10.– huidige TDI: 10 pg/kg lichaamsgewicht (WHO/EURO, 1990).– voorstel: 1 pg/kg lichaamsgewicht (Gezondheidsraad, 1996).Hierbij moet bovendien bedacht worden dat het voorstel van de Gezondheidsraad
betrekking heeft op het totaal van dioxinen en dioxine-achtige PCBs terwijl
in de huidige advieswaarde, gebaseerd op de WHO/EURO, deze PCBs niet zijn
verdisconteerd.Algemeen worden kankerverwekkendheid, effecten op het immuunsysteem en
effecten op reproductie en ontwikkeling als de meest kritische effecten van
dioxinen beschouwd. In de meeste landen waar gezondheidskundige advieswaarden
voor dioxinen zijn afgeleid liggen deze waarden in de orde 5–10 pg/kg
lichaamsgewicht. Alleen Duitsland hanteert een gezondheidskundige advieswaarde
tussen 1 en 10 pg/kg lichaamsgewicht, met als streefwaarde 15. In een recente concept-evaluatie van USEPA6
wordt geconstateerd dat, op grond van dierexperimentele gegevens van effecten
anders dan kanker, de marge tussen achtergrondblootstelling en blootstelling
waarbij effecten te verwachten zijn voor de mens gering is, wat zou leiden
tot advieswaarden beneden de actuele blootstelling. Dit spoort dus met het
huidige rapport van de Gezondheidsraad. De evaluatie van de WHO leidde tot
een andere conclusie, hierbij werd onder meer ook rekening gehouden met reproductie-toxische
effecten7. Het grensoverschrijdende karakter van de dioxineproblematiek noodzaakt
tot een internationaal gecoördineerde aanpak. Internationale harmonisatie
van de beoordeling van de risico's van dioxinen voor mens en milieu, en van
de totstandkoming van gezondheidskundige advieswaarden, is noodzakelijk. Ik
zal mij daartoe inspannen.Diverse supra- en internationale organisaties, zoals de WHO in samenwerking
met het International Programme on Chemical Safety (IPCS) te Genève,
de Raad van Europa en het Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives
and Contaminants alsook de EU, bereiden thans (her)beoordelingen voor van
de risico's van blootstelling van mens en milieu aan dioxinen en verwante
stoffen. De eerste resultaten hiervan kunnen in 1997 worden verwacht. Ik zal
deze initiatieven waar mogelijk actief ondersteunen en ik zal er zorg voor
dragen dat het rapport van de Gezondheidsraad wordt meegenomen in met name
de herbeoordeling door de WHO. Huidige blootstelling aan dioxinen in NederlandDe huidige mediane blootstelling van de Nederlandse bevolking aan dioxinen
én dioxine-achtige stoffen ligt op ca. 2 pg TEQ/kg lichaamsgewicht
per dag (TEQ = toxische equivalenten dioxine). Hiervan komt ongeveer de helft
voor rekening van de dioxine-achtige PCBs.8,9 Bijlage 1 geeft het meest recente overzicht
van de blootstelling via de voeding, gebaseerd op onderzoek in voedselcategorieën
en op de voedselconsumptiepeiling van 1992. De huidige blootstelling is derhalve
ruim lager dan de WHO-TDI van 10 pg TEQ/kg lichaamsgewicht per dag, die tot
op heden wordt gehanteerd voor de risicobeoordeling van blootstelling aan
deze stoffen. Voor zover blootstellingsgegevens van andere landen, met name
geïndustrialiseerde landen, bekend zijn liggen die op hetzelfde niveau
als in ons land.10Vermindering van emissies zal leiden tot vermindering van blootstelling
en dit laatste weer tot vermindering van lichaamsbelasting. De blootstelling
aan deze stoffen wordt in ons land gevolgd door voedselonderzoek en de lichaamsbelasting
door moedermelkonderzoek.Bedacht moet worden dat de resultaten van brongerichte maatregelen, als
gevolg van de persistentie en accumulatie van deze stoffen, verderop in de
keten niet direct meetbaar zijn. Dit komt omdat er tussen deze stappen, met
name tussen blootstelling en lichaamsbelasting, een aanzienlijke tijdsfactor
optreedt. De dioxinebelasting op de kritische (vruchtbare) leeftijd is immers
het gevolg van accumulatie gedurende alle daaraan voorafgaande jaren, globaal
genomen zo'n 20–30 jaar.Brongerichte maatregelen die al wat verder achter ons liggen, zoals b.v.
maatregelen t.a.v. PCBs en bestrijdingsmiddelen als PCP en 2,4,5-T, hebben
geleid tot een afnemende trend in de lichaamsbelasting met dioxinen en verwante
stoffen. Dit blijkt uit de Nederlandse moedermelkonderzoeken, waarnemingen
die door de resultaten van buitenlandse onderzoeken worden bevestigd.De meest stringente maatregelen voor dioxinen zijn van zo recente datum
dat de effecten hiervan op blootstelling via de voeding en op de lichaamsbelasting
nog niet meetbaar zijn. Dit effect zal pas op termijn zichtbaar worden. De
verwachting is dus dat de neergaande trend in de dioxinebelasting nog verder
zal doorzetten als gevolg van bovengenoemde maatregelen.Voor PCBs heeft als gevolg van de vermelde maatregelen aanvankelijk een
sterke daling van de blootstelling plaatsgevonden. De laatste 10 jaar is de
waargenomen daling in blootstelling en lichaamsbelasting echter veel geringer.
Een mogelijke oorzaak hiervan is de nalevering vanuit verontreinigde lokaties,
door verdamping en deeltjesgebonden transport via de waterfase,
waardoor diffuse herverdeling plaatsvindt van de grote hoeveelheid in het
verleden in het milieu gebrachte PCBs. Dit leidt tot de verwachting dat op
de langere termijn PCBs in verhouding een toenemende bijdrage zullen leveren
aan de totale blootstelling aan dioxinen en dioxine-achtige stoffen.Wanneer voor dioxinen en verwante stoffen de huidige en de verwachte toekomstige
blootstellingssituatie in Nederland wordt getoetst aan de door de Gezondheidsraad
voorgestelde gezondheidskundige advieswaarde, blijkt dat vrijwel alle Nederlanders
deze advieswaarde overschrijden. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat de huidige
achtergrondblootstelling in ons land leidt tot waarneembare klinisch relevante
afwijkingen binnen de bevolking, en op grond van epidemiologisch onderzoek
bij veel hoger blootgestelde groepen mensen dergelijke afwijkingen ook niet
zijn te verwachten, is dit een punt van zorg. Daarom zal daar waar mogelijk
moeten worden gezocht naar mogelijkheden die leiden tot een verdergaande vermindering
van de blootstelling aan deze stoffen, dan de vermindering die als resultaat
van de huidige inspanningen zal worden bereikt. Brongericht beleidIn de afgelopen jaren zijn rigoureuze maatregelen genomen om de emissie
van dioxinen te verminderen. Dit geldt met name voor de destijds veruit belangrijkste
dioxinebron in ons land: de afvalverbranding. De minister van VROM heeft u
geïnformeerd over de resultaten van deze laatste maatregelen bij haar
brief van 20 november 1995. De dioxine-emissie van de afvalverbrandingsinstallaties
(AVI's) bedroeg in 1995 minder dan 2% van die in 1989. Omdat de aanpassingen
bij de AVI's grotendeels, maar nog niet volledig, zijn gerealiseerd zal hierin
nog enige verbetering optreden. Bijlage 2 geeft een overzicht van de in de
tijd afnemende emissies naar lucht.Het succes bij het afvalverbrandingsbeleid heeft de AVIs, ook indien rekening
wordt gehouden met een toename van de hoeveelheid te verbranden afval tot
5 à 6 miljoen ton per jaar, in het totale emissieplaatje van dioxinen
tot een relatief kleine bron gemaakt. Gevolg hiervan is dat in de totale voorspelde
Nederlandse emissie voor het jaar 2000 diffuse bronnen relatief de grootste
bijdrage leveren: kachels en open haarden ca. 16% en uitdamping van met bestrijdingsmiddelen
(pentachloorfenol) verduurzaamd hout ca. 32%11.
Processen, met een geschatte bijdrage van ca. 17%, omvat een compilatie van
allerlei chemische productieprocessen en andere processen waarbij dioxinen
kunnen ontstaan. In bijlage 3 zijn de bijdragen van bronnen aan de emissie
naar lucht, en de verschillen hierin tussen 1991 en 2000, aangegeven.Via voorgenomen typekeuring van open haarden en houtkachels en voorlichting
over stookgedrag en toe te passen brandstof, zal voor deze bron mogelijk ook
nog enige emissievermindering worden bereikt. Het verbod dat sinds 1 januari
1989 geldt in Nederland op de toepassing van het dioxinenbevattende houtverduurzamingsmiddel
pentachloorfenol (PCP) zal ons in de toekomst langzaam van deze last uit het
verleden bevrijden.Voor zowel dioxinen12 als PCBs13 is de grensoverschrijdende instroom via de grote rivieren
en via atmosferische depositie overheersend. Een beperkt aantal buitenluchtmetingen
aan dioxinen die door het RIVM zijn uitgevoerd geven de indruk dat de concentraties
in Oost- en met name Zuid-Nederland hoger zijn dan die in West-Nederland14. Dit bevestigt de resultaten van modelmatige voorspellingen
op basis van emissie-schattingen. Geconcludeerd moet worden dat
er in Nederland nauwelijks mogelijkheden zijn voor maatregelen die leiden
tot verdergaande terugdringing van de blootstelling van mens en milieu. Niettemin
zal, naast handhaving van genomen maatregelen, het zoeken naar mogelijkheden
tot reductie van overgebleven bronnen ook in de toekomst een punt van aandacht
blijven. De kosten-effectiviteitsverhouding van eventuele additionele maatregelen
zal hierbij een belangrijke factor zijn. Gezien het grensoverschrijdende karakter
van de dioxineverontreiniging zal de beleidsmatige inspanning om aanvullende
maatregelen hoofdzakelijk gericht moeten zijn op internationale kaders. In
het vijfde actieprogramma van de Europese Gemeenschap (aangenomen februari
1993) is de ambitieuze doelstelling opgenomen van een 90% reductie van de
emissie van dioxinen in de lidstaten in het jaar 2005 ten opzichte van het
jaar 1985. In ons land zal deze doelstelling voor 2000 zijn gerealiseerd. Blootstelling via de borstvoedingDe blootstelling van zuigelingen aan dioxinen en dioxine-achtige stoffen
via borstvoeding is relatief hoog en daarom al lange tijd een onderwerp van
zorg. Dit is aanleiding geweest tot veel onderzoek, waaronder het reeds vermelde
grote Nederlandse onderzoek bij zuigelingen. Uit dit onderzoek is eens te
meer het positieve effect van borstvoeding gebleken op de psychomotorische
en neurologische ontwikkeling van de zuigeling. Enkele marginale negatieve
effecten op de ontwikkeling van zuigelingen die zijn waargenomen, worden met
name toegeschreven aan blootstelling aan dioxinen tijdens de zwangerschap
en in mindere mate aan blootstelling van de pasgeborene via de borstvoeding.
Ook draagt de blootstelling tijdens de periode van borstvoeding slechts een
fractie bij aan de dioxineblootstelling tijdens de vruchtbare leeftijd van
de vrouw, die bepalend is voor de blootstelling van foetus en zuigeling. De
conclusie moet dan ook zijn dat beperking van borstvoeding zeker niet de aangewezen
weg is om de gevonden marginale effecten in zuigelingen te voorkomen, noch
om de totale belasting op latere leeftijd (en via deze de blootstelling van
toekomstige generaties) te verminderen. Hierin sluit ik mij aan bij het advies
van de Gezondheidsraad. Blootstelling via de voedingMet als doel de inname van dioxinen via de voeding op een verantwoord
niveau te houden is, laatstelijk in 1991, in de Warenwet een norm vastgesteld
voor het maximaal toelaatbare gehalte van dioxinen in melk(vet). De in Nederland
geproduceerde melk voldoet ruimschoots aan deze norm, ook indien de dioxine-achtige
PCBs worden meegeteld.Nederland loopt, binnen de EU én wereldwijd gezien, voorop met
de normstelling. Afgezien van Duitsland, waar de normstelling voor melk op
een vergelijkbaar niveau ligt, en het Verenigd Koninkrijk, waar de norm ongeveer
een factor drie hoger is, heeft elders geen normstelling voor melk(producten)
plaatsgevonden. Ik zal in de Codex Alimentarius en EU aandringen op internationale
normstelling voor milieucontaminanten, zoals dioxinen en dioxine-achtige PCBs,
in voedingsmiddelen.Er bestaat geen enkele aanleiding, laat staan garantie, dat geïmporteerde
melk(producten) substantieel lagere dioxinegehalten zullen bevatten dan Nederlandse
melk(producten). Een onderzoek wordt thans uitgevoerd naar de dioxinegehalten
in de belangrijkste stromen buitenlandse melk(producten) in ons land. De resultaten
hiervan zijn binnen enkele maanden te verwachten. In voedselproductie- en afzetketens bestaan nauwelijks additionele mogelijkheden
om de verontreiniging met dioxinen en dioxine-achtige stoffen vanuit het milieu
tegen te gaan.Ook de mogelijkheden om via voedingsbeleid tot een reductie van de blootstelling
te komen zijn beperkt. Via voorlichting inzake de vetconsumptie, waarbij aangesloten
kan worden op bestaande campagnes over gezonde voeding, is mogelijk nog wat
te bereiken. Ik zal de Beraadsgroep voeding van de Gezondheidsraad vragen
mij te adviseren over mogelijkheden en effectiviteit van eventuele maatregelen.Vermindering van de blootstelling van de consument aan deze stoffen moet
echter primair gezocht worden in terugdringing van de huidige achtergrondgehalten
in Nederlandse voedingsmiddelen, en dus in het Nederlandse milieu. Gelet op
de eerdergenoemde te verwachten resultaten van het reeds ingezette (inter)nationale
milieubeleid om de emissies van dioxinen en dioxine-achtige stoffen te verminderen
acht ik handhaving van de bestaande norm verantwoord. ConclusieHet rapport van de Gezondheidsraad rechtvaardigt nogmaals de kostbare
inspanningen die verricht zijn om de dioxine-emissies terug te dringen. Deze
maatregelen leiden tot een afname van de blootstelling, gevolgd door een afname
van onze lichaamsbelasting met deze stoffen. Door middel van monitoring zal
dit verloop worden gevolgd. Ik zal de Kamer van ontwikkelingen in deze op
de hoogte houden.In verband met het grensoverschrijdende karakter van de dioxineproblematiek
juich ik het toe dat een internationale organisatie als de WHO het initiatief
heeft genomen om de risico's van dioxinen opnieuw te beoordelen. Ik zal dit
initiatief steunen en er zorg voor dragen dat het rapport van de Gezondheidsraad
wordt meegenomen in deze herbeoordeling.Een aanscherping van de bestaande norm voor dioxinen in melk wordt door
mij niet overwogen. Nederland loopt voorop met normstelling en ik zal in internationaal
verband ook aandringen op normstelling voor milieu-contaminanten, zoals dioxinen
en dioxine-achtige PCBs, in voedingsmiddelen.In vervolg op het huidige advies van de Gezondheidsraad zal ik de Beraadsgroep
voeding van de Gezondheidsraad (voorheen Voedingsraad) vragen de mogelijkheden
te onderzoeken om via het Nederlandse voedingsbeleid tot verlaagde blootstelling
te komen. Momenteel wordt een onderzoek uitgevoerd naar de dioxinegehalten
in de belangrijkste stromen buitenlandse melk(producten) in ons land.Vermindering van de blootstelling van de consument aan dioxinen en dioxine-achtige
stoffen moet primair worden gezocht in terugdringing van de huidige achtergrondgehalten
in het Nederlandse milieu. Daar waar mogelijk zal door de Minister van VROM
gestreefd worden naar vermindering van ontstaan c.q. emissies van deze stoffen,
hierbij zal de kosten-effectiviteitsverhouding van maatregelen zwaar wegen.
Voor open haarden en houtkachels zal een typekeuring worden ingevoerd en tevens
zal via voorlichting hernieuwde aandacht worden gevraagd voor het stookgedrag
van de Nederlandse burger.Brongerichte maatregelen over de grens zijn het meest effectieve instrument
om de blootstelling van de Nederlandse bevolking en ecosystemen aan dioxinen
en dioxine-achtige stoffen te verminderen. Daarom is een krachtige internationale
aanpak essentieel. Van Neder- landse zijde zal in internationale
kaders, EU- en Benelux-overleg, worden aangedrongen op een dergelijke aanpak
ten aanzien van dioxinen. Het vijfde actieprogramma van de Europese Gemeenschap
geeft daartoe een goede ingang. Bijlagen1:Bij deze notitie zijn vijf bijlagen gevoegd:1. grafische weergave: Gemiddelde bijdrage aan de inname via de voeding2. grafische weergave: Emissies van Nederlandse dioxinebronnen naar lucht3. grafische weergave: Emissie van Nederlandse dioxinebronnen naar lucht4. Monitoring van dioxinen in koemelk in risicogebieden. Deelrapport XVI-Maart
19965. Dioxinen en PCBs in voeding. Resultaten van aanvullend onderzoek –
Maart 1996De bijlagen 4 en 5 zijn recente rapporten afkomstig van het RIVM. Deze
rapporten worden in deze notitie aangehaald; respectievelijk als voetnoot
2 en 8. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Notitie opgesteld door de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
handelende in overeenstemming met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 1994–1995, 23 900 XI, nr. 73.XNoot3Monitoring van dioxinen in koemelk in risicogebieden. Deelrapport XVII.
RIVM rapportnummer 639 102 018, maart 1996. Ter inzage gelegd bij
de afdeling Parlementaire Documentatie. XNoot4a. De kwaliteit van moedermelk, PCDD- en PCDF-verontreinigingen, Tweede
advies, Gezondheidsraad 1986. b. Verontreinigingen van moedermelk (3), Dioxinen
en andere verontreinigingen van moedermelk, Gezondheidsraad 1991.XNoot5A.K.D. Liem en J.A. van Zorge, Dioxins and Related Compounds: Status and
Regulatory Aspects, Environ. Sci. & Pollut. Res. 2 (1) 46–56 (1995). XNoot6Health Assessment Document for 2,3,7,8-Tetrachlorodibenzo-p-Dioxin (TCDD)
and Related Compounds, Review Draft, United States Environmental Protection
Agency, EPA/600/BP-92/001c, August 1994.XNoot7U.G. Ahlborg, R.D. Kimbrough and E.J. Yrjänheikki (guest editors),
Tolerable Daily Intake of PCDDs and PCDFs, Toxic Substances Journal, Vol.
12, Numbers 2–4, April-December 1992, Special Issue.XNoot8Dioxinen en planaire PCB's in voeding. Gehalten in voedingsproducten en
inname door de Nederlandse bevolking, RIVM rapportnummer 730 501 034,
Juli 1991.XNoot9Dioxinen en PCB's in voeding. Resultaten van aanvullend onderzoek. RIVM
rapportnummer 639 102 005, maart 1996. Ter inzage gelegd bij de
afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot10A.K.D. Liem en J.A. van Zorge, Dioxins and Related Compounds: Status and
Regulatory Aspects, Environ. Sci. & Pollut. Res. 2 (1) 46–56 (1995).XNoot11Basisdocument dioxinen. RIVM rapportnummer 710 401 024, februari
1993. XNoot12Dioxinen en PCB's in voeding. Resultaten van aanvullend onderzoek. RIVM
rapportnummer 639 102 005, maart 1996. Ter inzage gelegd bij de
afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot13 Evaluation of PCB fluxes in the environment, RIVM report no. 601 014 011,
April 1995. XNoot14Onderzoek naar het voorkomen van dioxinen in de Nederlandse atmosfeer.
Deel V: Samenvatting, evaluatie en conclusies van een surveillance-onderzoek.
RIVM rapportnummer 770 501 019, maart 1996. schattingen.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-18319-61.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl