Bestrijding internationaal terrorisme; Brief ministers over deelname van Nederlandse militairen aan de 'International Security Assistance Force' in Afghanistan
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27925, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-01-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27925 nr. 35

21-12-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamKern van het besluitDe gronden voor deelnemingPolitieke aspectenPolitieke en militaire achtergronden van de huidige situatie
in AfghanistanEconomische situatieHumanitaire situatie; vluchtelingenRegionale dimensieOperatie Enduring FreedomConferentie van Afghaanse partijen in BonnDe politieke situatie en politieke risico-analyseRol van de «International Security Assistance Force»
in het politieke procesMandaatInvloed op de besluitvormingHaalbaarheidOpstelling van de partijenWeer en terreinMilitaire opdrachtWijze van optredenVereist militair vermogenGeweldsinstructie (Rules of Engagement)BevelstructuurRisico'sDe militaire situatie in AfghanistanFactoren die van invloed zullen zijn op de veiligheid
van de ISAFVoortijdige beëindiging van de missieF-16'sGeschiktheid en beschikbaarheidDuur van de deelnemingFinanciënOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27925Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 925Terroristische aanslagen in de Verenigde Statennr. 35BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN DEFENSIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 21 december 2001Op dinsdag 11 december jl. heeft de minister van Buitenlandse Zaken, mede
namens de minister van Defensie, het parlement geïnformeerd over het
voornemen van de regering om deelneming aan een veiligheidsmacht in Afghanistan
te onderzoeken (27 925, nr. 32). Mede met het oog op nader overleg met
de vaste commissies voor Buitenlandse Zaken en voor Defensie informeren wij
u hierbij, op grond van artikel 100 van de Grondwet vooraf, aan de hand van
het Toetsingskader 2001, over het besluit van regering d.d. 21 december jl.
tot deelneming van Nederlandse militaire eenheden aan de ophanden zijnde VN-gemandateerde
«International Security Assistance Force» (ISAF) in Afghanistan.Kern van het besluitHet besluit tot deelneming aan de ISAF-operatie in Afghanistan is gebaseerd
op zes gronden:1. de resultaten van de Petersberg-conferentie te Bonn over de toekomst
van Afghanistan («agreement on provisional arrangements in Afghanistan
pending the re-establishment of permanent government institutions»;
verder te noemen het akkoord van Bonn), waarover de Kamer is geïnformeerd
bij brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 14 december 2001 (27 925,
nr. 33);2. het verzoek tot bijstand door de internationale gemeenschap van de
deelnemers aan deze conferentie;3. de verwelkoming van de resultaten van de Petersberg-conferentie door
de VN Veiligheidsraad in resolutie 1383 d.d. 6 december jl. (bijlage I)1;4. de brieven d.d. 14 respectievelijk 19 december jl. (bijlage II)1 waarin de beoogde Afghaanse minister van Buitenlandse
Zaken Abdullah, mede namens de Afghaanse interimregering, onder verwijzing
naar Annex I van het akkoord van Bonn, akkoord gaat met de ontplooiing van
een multinationale veiligheidsmacht in Afghanistan;5. de brief van de minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk
d.d. 19 december jl. (bijlage III)1, waarin het
Verenigd Koninkrijk de bereidheid uitspreekt om voor een initiële
periode van ongeveer drie maanden de leiding te nemen in de organisatie en
de bevelvoering van de veiligheidsmacht;6. de daaropvolgende resolutie van de VN Veiligheidsraad 1386 d.d. 20
december 2001 (bijlage IV)1 waarin onder verwijzing
naar Hoofdstuk VII van het VN-Handvest het mandaat wordt verleend tot ontplooiing
van een veiligheidsmacht in Afghanistan.De veiligheidsmacht wordt derhalve ontplooid op uitdrukkelijk verzoek
van de in VN-kader erkende nieuwe Afghaanse autoriteiten, en heeft tot doel
de interim-regering van Afghanistan, die zich per 22 december a.s. in Kaboel
zal vestigen, bij te staan bij het scheppen van een veilige omgeving in Kaboel
en omstreken. De regering acht spoedige ontplooiing van de veiligheidsmacht
cruciaal voor het scheppen van voorwaarden voor een meer algemene stabilisering
van de situatie in Afghanistan en daarmee het bieden van een perspectief op
een betere toekomst aan de inwoners van het land.Op grond van artikel 100 van de Grondwet delen wij u mede dat de regering
heden besloten heeft een versterkte luchtmobiele infanteriecompagnie van circa
200 militairen ter beschikking te stellen voor deelneming aan de veiligheidsmacht.
De huidige planning voorziet erin dat eind december een verkenningsmissie
naar Kaboel reist, waaraan Nederland zal deelnemen.De regering heeft het besluit tot deelneming aan de veiligheidsmacht genomen
na zorgvuldige afweging van de aandachtspunten van het Toetsingskader 2001,
dat u op 19 juli 2001 toeging (23 591/26 454, nr. 7). In zijn militair
advies heeft de Chef Defensiestaf, mede op basis van een risico- en dreigingsanalyse
van de Militaire Inlichtingen Dienst, geconcludeerd dat de militaire risico's
in deze gecompliceerde operatie weliswaar aanzienlijk zijn, maar dat de inzet
van Nederlandse militairen, gelet op de met deze operatie gemoeide belangen,
het mandaat, de overige deelnemende landen en de betrokkenheid van de VS,
verantwoord is. In het onderstaande wordt nader op de aandachtspunten van
het Toetsingskader ingegaan.Tevens gaat deze brief in op het besluit van de regering om in te gaan
op het bijgestelde Amerikaanse verzoek inzake de inzet van F-16's die, in
nauwe samenwerking met Denemarken en Noorwegen, zullen worden ingezet voor
«Close Air Support», hetgeen mede van belang is voor de veiligheid
van de veiligheidsmacht.De gronden voor deelnemingHet akkoord van Bonn kan een keerpunt betekenen in de recente politieke
geschiedenis van Afghanistan. Het vormt de weerslag van de unieke bijeenkomst
van vertegenwoordigers van het Afghaanse volk die, moe van jaren van honger
en oorlog, tot overeenstemming zijn gekomen over een raamwerk voor de toekomstige
politieke structuur van Afghanistan, en zich gezamenlijk wenden tot de internationale
gemeenschap voor hulp. In Annex I bij de overeenkomst van Bonn wordt de VN-Veiligheidsraad
onder andere gevraagd het mandaat te verlenen tot de ontplooiing van een veiligheidsmacht
in Afghanistan.In VN-Veiligheidsraadsresolutie 1386 d.d. 20 december 2001, waarin onder
verwijzing naar Hoofdstuk VII van het VN Handvest het mandaat van de veiligheidsmacht
wordt gegeven, roept de VN lidstaten op om bij te dragen aan deze veiligheidsmacht
met personeel, materieel en andere middelen. De Veiligheidsraad
beschouwt de situatie in Afghanistan nog steeds als een bedreiging van de
internationale vrede en veiligheid.Volgens deze resolutie dient de veiligheidsmacht de Afghanen te assisteren
bij handhaving van de veiligheid in Kaboel en omstreken. De verantwoordelijkheid
voor de handhaving van orde en gezag in het gehele land wordt bij de Afghanen
zelf gelegd. De ontplooiing van de eerste (Britse) eenheden van de veiligheidsmacht
vangt aan op 22 december 2001, de dag van aantreden van de Afghaanse interimregering.Op 19 december jl. verklaarde de beoogde minister van Buitenlandse Zaken,
Abdullah, zich namens de Afghaanse interimregering akkoord met de ontplooiing
van een multinationale veiligheidsmacht in Afghanistan. Eveneens op 19 december
jl. stelde de minister van Buitenlandse Zaken van het Verenigd Koninkrijk
de Secretaris-Generaal van de VN op de hoogte van de bereidheid van het Verenigd
Koninkrijk de leiding te nemen in de organisatie en de bevelvoering van de
veiligheidsmacht.De VN-Veiligheidsraad heeft vervolgens besloten tot mandatering van de
internationale militaire presentie in Afghanistan. De regering acht deze internationale
presentie van cruciaal belang voor de stabilisering van de situatie in Afghanistan.
Primair gaat het erom dat het de Afghaanse interimregering mogelijk wordt
gemaakt zich in Kaboel te vestigen en in veiligheid een aanvang te maken met
haar werkzaamheden. Dit is van speciaal belang voor de leden van de interimregering
die geen deel uitmaken van de Noordelijke Alliantie.De regering is van mening dat de internationale rechtsorde wordt bevorderd
door de Nederlandse participatie aan deze internationale militaire presentie.
Aldus kan in de eerste plaats een bijdrage worden geleverd aan het proces
van verzoening en wederopbouw van Afghanistan. In de tweede plaats kunnen
hierdoor de spanningen in de regio verminderen en kan de recent op gang gekomen
politieke toenadering tussen de landen in de regio gestimuleerd worden. Een
goed functionerend Afghaans bestuur bevordert daarnaast de mogelijkheden voor
samenwerking met relevante internationale gouvernementele en niet-gouvernementele
organisaties, waar VN Veiligheidsraadresolutie 1386 toe oproept. Een democratisch
verkozen, multi-etnische en internationaal erkende regering van een stabiel
Afghanistan zal tevens van belang zijn voor de internationale opstelling van
dat land.In Bonn hebben de Afghanen zich bereid verklaard tot samenwerking met
de internationale gemeenschap in de strijd tegen het terrorisme, de drugshandel
en de georganiseerde misdaad. Voorts hebben zij toegezegd het internationaal
recht te respecteren en te streven naar goede betrekkingen met de buurlanden.
De internationale militaire presentie in Afghanistan draagt daarmee tevens
bij tot de internationale strijd tegen het terrorisme.Nederland behoort tot de belangrijkste donoren van Afghanistan (in de
afgelopen jaren ongeveer 20 miljoen gulden per jaar), en stond aan de basis
van de «Afghanistan Support Group», het coördinatieplatform
van de donorgemeenschap voor Afghanistan. Sinds oktober reserveerde de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking bovendien 75 miljoen gulden voor humanitaire
hulp voor het VN Donor Alert voor Afghanistan, dat eind september uitkwam.
Tevens werden enkele miljoenen US dollars toegezegd ten behoeve van politieke
wederopbouw. Nederland is ook bereid op langere termijn in multilateraal verband
(VN en Wereldbank) ruimhartig bij te dragen aan de humanitaire hulp, en aan
de duurzame politieke en economische wederopbouw van een vreedzaam Afghanistan.
Dit zal naar verwachting leiden tot een afname van de vluchtelingenproblematiek
in de regio en in Europa. Nederland huisvest circa 30 000
vluchtelingen uit Afghanistan.Politieke aspectenPolitieke en militaire achtergronden van de huidige situatie
in AfghanistanDe geschiedenis van Afghanistan kenmerkt zich door wisselende coalities
tussen de diverse etnische groeperingen, facties en clans, die zich in een
gezamenlijke inspanning richtten tegen bedreigingen van gedeelde belangen.
Met het verdwijnen van de bedreigingen verviel doorgaans tevens de noodzaak
voor deze gelegenheidscoalities. In het recente verleden vormde de aanleiding
voor een dergelijke gezamenlijke inspanning de Sovjet-invasie van 1979. De
mujahedeen slaagden er met de hulp van de Verenigde Staten tenslotte in het
Rode Leger in de verdediging te dringen. Pakistan diende tijdens de oorlog
als aanvoerroute. In 1989 trok de Sovjet Unie zich terug en liet een haar
welgevallige regering achter die tot 1992 stand hield. Daarna ontstond een
strijd van allen tegen allen waarin de verschillende facties onverzoenbaar
bleken. Tussen 1992 en 1996 werd Afghanistan beheerst door elkaar bestrijdende
partijen. De strijd kenmerkte zich door snel wisselende coalities en ernstige
mensenrechtenschendingen.In 1994 manifesteerde zich onverwachts een nieuwe militaire macht, de
Taliban (meervoud van Talib, hetgeen zoveel betekent als «religieus
student»). Het betreft hier hoofdzakelijk jonge Pathanen, veelal afkomstig
van koranscholen (madrassa's) in Pakistan. Hun leider is mullah Omar. Na wisselende
militaire successen en mislukte onderhandelingen met de door Iran gesteunde
president Rabbani veroverden de Taliban steeds grotere delen van Afghanistan.
Nadat in september 1996 de hoofdstad Kaboel in hun handen was gevallen ontvluchtten
de toenmalige president Rabbani en zijn opperbevelhebber Massoud de stad en
trok het regeringsleger zich terug in het noorden. De Taliban zetten hun opmars
voort en ook de etnisch Oezbeekse krijgsheer generaal Dostum, die in het noordwesten
van Afghanistan stand had gehouden, moest uitwijken naar het buitenland.De puriteinse Taliban drongen de bevolking in de door hen veroverde gebieden
een rechtlijnige versie van de islamitische shari'a wetgeving op, waarbij
ondermeer een stringente segregatie van vrouwen in de samenleving werd afgedwongen.
De Taliban verleenden gastvrijheid en trainingsmogelijkheden aan een terroristisch
netwerk, Al-Qaeda geheten, rond Osama bin Laden. Dit netwerk werd als belangrijkste
verdachte gezien achter onder meer de bomaanslagen op de Amerikaanse ambassades
in Kenia en Tanzania.Veiligheidsraadsresoluties 1267 (d.d. 15 oktober 1999) en 1333 d.d. 19
december 2000; bijlage V)1 die voorzagen in sancties
tegen de Taliban wanneer Osama bin Laden niet zou worden uitgeleverd, sorteerden
geen effect.De tegenstanders van de Taliban verenigden zich in de Noordelijke Alliantie,
een gelegenheidscoalitie van facties die elkaar eerder bestreden. Politiek
leider van de Alliantie was Burhanuddin Rabbani, de verdreven president. Militair
leider was de charismatische generaal Massoud die bij een aanslag in september
jl. om het leven kwam.De Noordelijke Alliantie werd vooral gesteund door Rusland, Iran, de Centraal-Aziatische
republieken en India. De Iraanse steun was en is met name gericht op de shi'itische
facties binnen de Noordelijke Alliantie. Tadzjikistan, Oezbekistan en ook
Rusland steunen vooral de etnische Oezbeekse en Tadzjiekse facties.
Pakistan erkende en steunde het Taliban-regime.In de afgelopen jaren is sprake geweest van een groot aantal uiteenlopende
vredesinitiatieven, geïnitieerd door o.a. de Afghaanse diaspora en de
Organisatie van de Islamitische Conferentie. Het bekendste vredesinitiatief
vond plaats onder auspiciën van de Verenigde Naties in het kader van
de «6 + 2», de 6 buurlanden van Afghanistan plus de VS en Rusland.
Het ontbrak de strijdende partijen echter aan politieke wil om tot overeenstemming
te komen.Economische situatieDe burgeroorlog in Afghanistan heeft ernstige schade toegebracht aan alle
sectoren van de economie, die ook voor de inval van de Sovjet-Unie in 1979
al werd gezien als een van de zwakste ter wereld. Veel landbouwgebieden zijn
verwoest of door mijnen ontoegankelijk geworden. Een groot deel van de agrarische
infrastructuur is vernield. De opbrengsten van landbouw en veeteelt zijn thans
de helft van die in 1978. De kleine industriële sector werd weggevaagd.
Gebrekkige transport- en communicatiemogelijkheden belemmeren de groei. De
deels gecriminaliseerde economie biedt de Afghaanse bevolking weinig mogelijkheden
om een behoorlijk bestaan op te bouwen. Een belangrijke economische activiteit
in Afghanistan was de papaverteelt. Smokkel vormt een andere belangrijke bron
van inkomsten.De sociaal-economische wederopbouw zal een zaak van lange adem zijn. Het
ligt voor de hand dat UNDP of Wereldbank, of beiden, aan de kant van de internationale
gemeenschap het voortouw nemen. Inmiddels hebben verschillende conferenties
plaatsgevonden waarbij de wederopbouw van Afghanistan aan de orde is geweest.
In januari a.s. zullen te Tokio, op basis van een door UNDP opgestelde inventarisatie
van de behoeften, besprekingen tussen donoren plaatsvinden, waarbij deze geacht
worden geld toe te zeggen voor de wederopbouw. Nederlandse inzet is daarbij
dat in Tokio de Afghanen een duidelijke eigen verantwoordelijkheid zullen
krijgen. Ten tweede, dat overeenstemming wordt bereikt over de instelling
van een VN «trust fund» waaraan de donoren geacht worden hun bijdrage
te leveren, zodat een proliferatie kan worden voorkomen van bilaterale programma's.
Anders dreigt een verdere overbelasting van de zwakke institutionele Afghaanse
structuren.Humanitaire situatie; vluchtelingenDe Afghanen lijden al 22 jaar onder de voortdurende conflicten in hun
land. Door de droogte van de afgelopen drie jaar zijn de mogelijkheden van
de Afghanen om zichzelf in leven te houden nog meer afgenomen. Er bevinden
zich al jaren ongeveer 3,5 miljoen Afghaanse vluchtelingen in Pakistan en
Iran. In Afghanistan waren er voor het begin van de militaire acties tegen
de Taliban en Al-Qaeda zo'n 900 000 ontheemden. Sindsdien zijn er naar
ruwe schattingen van UNOCHA en UNHCR zo'n 200 000 ontheemden en 60 000
vluchtelingen bijgekomen. Het grootste probleem voor de humanitaire hulpverlening
vormt de instabiele veiligheidssituatie. Hierdoor kunnen hulpbehoevenden slecht
worden bereikt.De internationale veiligheidsmacht zal taken uitvoeren op het gebied van
bescherming van VN-personeel in Kaboel (zie ook hieronder onder «Militaire
opdracht»). Verder zal ter plaatse een adequate overlegstructuur moeten
worden opgezet tussen de ISAF enerzijds en NGO's en internationale organisaties
anderzijds. Regionale dimensieOntegenzeglijk hebben buurlanden een negatieve invloed gehad op het voortduren
van de strijd in Afghanistan. Eind 1999 oefende de Secretaris Generaal van
de Verenigde Naties scherpe kritiek uit op enige leden van de «6 plus
2», die «hoofdzakelijk lippendienst bewijzen aan de door hen afgegeven
verklaringen». Hij waarschuwde voor een uitgebreider en vernietigend
regionaal conflict. De Speciale Afgezant voor Afghanistan van de Secretaris-Generaal
van de Verenigde Naties, Lakhdar Brahimi, gooide na zijn vergeefse inspanningen
voor een vredesakkoord eind 1999 – naar later bleek tijdelijk –
de handdoek in de ring.Hoewel de Taliban-beweging steeds benadrukte geen territoriale aspiraties
te hebben richting Centraal-Azië, werd de aanwezigheid van Taliban-eenheden
aan de zuidelijke grenzen van Centraal-Azië door de betrokken staten
gevreesd vanwege de mogelijke destabiliserende effecten daarvan op hun grotendeels
islamitische bevolking.Het shi'itische Iran heeft steeds de Noordelijke Alliantie gesteund in
de strijd tegen de Taliban. Deze steun heeft de bilaterale relatie tussen
Iran en Pakistan, beide voor de regio belangrijke islamitische landen, zeer
onder druk gezet.Hoewel Pakistan werd beschouwd als een belangrijke motor achter de Taliban-beweging,
kleefden aan de militaire successen van de Taliban in het buurland Afghanistan
ook negatieve aspecten voor dit land. De Taliban vindt zijn oorsprong in de
Pathanen, de grootste etnische groep in Afghanistan, die de soennitische tak
van de islam aanhangt. Ook Pakistan is een soennitisch land met een grote
groep Pathanen onder de eigen inwoners, vooral geconcentreerd langs de grens
met Afghanistan. Deze grens is in de Britse koloniale periode opgelegd en
vormt tot nu toe een twistappel tussen beide landen. Bij veel Pathaanse stamhoofden
is het streven naar een gemeenschappelijk thuisland, Pashtunistan, nog niet
gedoofd.Thans lijkt bij de landen in de regio de politieke wil te bestaan bij
te dragen aan een oplossing van het Afghaanse conflict. Deze landen moeten
betrokken blijven bij het proces omdat zonder hen geen duurzame oplossing
mogelijk is. Middel daartoe is onder meer G-21, die door Brahimi wordt gezien
als klankbord voor zijn inspanningen. Vermeldenswaard is dat de relatie tussen
Pakistan en Iran recent aanmerkelijk lijkt te verbeteren.Operatie Enduring FreedomIn vervolg op de weigering van de Taliban te voldoen aan de eisen, zoals
vastgelegd in VN-Veiligheidsraadsresoluties 1368 van 12 september 2001 en
1373 van 28 september 2001 (bijlage VI)1, startten
de Verenigde Staten op 7 oktober jl. operatie «Enduring Freedom»
tegen militaire installaties van de Taliban en tegen trainingskampen van Al-Qaeda.
De Noordelijke Alliantie, de gelegenheidscoalitie van tegenstanders van de
Taliban, maakte gebruik van de voortdurende luchtacties en behaalde sneller
dan verwacht grote militaire successen.Zowel in internationaal als Europees verband richtte de aandacht zich
spoedig na aanvang van de militaire acties op de toekomst van Afghanistan
na de val van de Taliban. De leidende gedachte daarbij was dat geen politiek-
en veiligheidsvacuüm in het land mocht ontstaan en dat zo spoedig mogelijk
met de wederopbouw moest worden begonnen. In VN Veiligheidsraad resolutie
1378 van 14 november jl. (bijlage VII)1 werd tot uitdrukking gebracht dat internationaal brede overeenstemming bestond
over de doelstelling van een brede, representatieve en stabiele regering en
politieke structuur in Afghanistan. Afghaans «ownership» werd
van cruciaal belang geacht.Conferentie van Afghaanse partijen in BonnOm deze doelstelling te bereiken vond eind november en begin december
jl. te Bonn een door de VN geïnitieerde vergadering plaats. Aan deze
vergadering werd onder de leiding van Brahimi deelgenomen door delegaties
van de Noordelijke Alliantie, de Rome-groep (gelieerd aan ex-koning Zahir
Shah), de Cyprus-groep (shi'itisch/Iran) en de Peshawar-groep (Pathaans/Pakistan).
Nederland was als waarnemer aanwezig bij de conferentie, en beschouwt deze
als geslaagd.De belangrijkste elementen uit het te Bonn gesloten akkoord zijn:• Overeenstemming over de benoeming van een interimregering, bestaande
uit een president, 5 vice-presidenten (waarvan 1 vrouw) en 23 leden. Deze
regering zal op 22 december a.s. aantreden, en moet in ca. 6 maanden een «Loya
Jirga» (grote vergadering van traditionele leiders) gaan voorbereiden.
De «Loya Jirga» moet resulteren in een transitieregering, die
uiteindelijk in 2004 verkiezingen zal organiseren.• Het premierschap zal worden vervuld door Hamid Karzai, Pathaan,
en geen lid van de Noordelijke Alliantie. Belangrijke posten gaan naar de
Noordelijke Alliantie (Defensie, Buitenlandse Zaken, Binnenlandse Zaken).
De rol van de ex-koning zal voornamelijk een symbolische en ceremoniële
zijn.• Er is ingestemd met de komst van een vredesmacht, mits deze beperkt
van omvang is, en tijdelijk van aard. Dientengevolge is de VN-Veiligheidsraad
in annex I van het akkoord verzocht «to consider authorizing the early
deployment to Afghanistan of a United Nations mandated force».De politieke situatie en politieke risico-analyseHet akkoord van Bonn kan rekenen op een breed draagvlak; onder Afghanen,
binnen en buiten Afghanistan, lijkt de wens tot vrede en stabiliteit nu de
overhand te hebben gekregen. Het akkoord kan, zoals gezegd, een keerpunt vormen
voor Afghanistan. De resultaten van Bonn zijn mede het gevolg van de intensieve
bemoeienis van de internationale gemeenschap en de in het vooruitzicht gestelde
hulp en ondersteuning in het post-Talibantijdperk. De leidende rol bij de
uitvoering van het akkoord is echter duidelijk bij de Afghanen zelf gelegd.
De VN zal een ondersteunende rol spelen. De vooruitzichten voor een duurzame
verbetering van de situatie in Afghanistan zijn op dit moment beter dan decennia
lang het geval is geweest en de Nederlandse regering is van mening dat het
huidige momentum ten volle benut dient te worden.Dit neemt niet weg dat het nieuwe Afghaanse bestuur een zware taak wacht.
Het bewerkstelligen van een nieuw evenwicht tussen de diverse etnische groeperingen,
facties en clans is een uitdaging van formaat. Het zal geruime tijd duren
voordat het land geheel gestabiliseerd is en zeker in een beginperiode dient
rekening te worden gehouden met de mogelijkheid dat resterende Taliban-eenheden
en Al-Qaeda-cellen het veiligheidsklimaat verder negatief zullen beïnvloeden.
Daarnaast hebben leiders van belangrijke Afghaanse facties om uiteenlopende
redenen vraagtekens gezet achter de resultaten van Bonn. Lokale krijgsheren
in en rond Kaboel vrezen voor verlies van invloed als gevolg van de aanwezigheid
van de veiligheidsmacht. Ondanks deze kritiek heeft echter geen van de leiders zich tegenstander verklaard van de aanwezigheid van de internationale
veiligheidsmacht.Een effectieve centrale regering is voor Afghanistan een onbekend begrip.
Het werk van het nieuwe bestuur zal tevens bemoeilijkt worden door de relatieve
onbekendheid van het nieuwe bestuur onder de Afghaanse bevolking, de beperkte
beschikbaarheid van communicatiemiddelen en het feit dat het merendeel van
de Afghanen niet kan lezen of schrijven. In de ogen van de Afghanen zal de
geloofwaardigheid van het nieuwe bestuur staan of vallen met op korte termijn
te realiseren verbeteringen van de levensomstandigheden en concrete voortgang
op het terrein van orde, rust en goed bestuur.Een eerste vereiste daarvoor is dat de veiligheid van de interimregering
zoveel mogelijk wordt verzekerd. Een tweede vereiste is dat de interim-regering
beschikt over de middelen om haar werk te kunnen verrichten. Voor dat doel
stelde Nederland tijdens de bijeenkomst van de Afghanistan Support Group te
Berlijn in december een bedrag van 1 miljoen US dollar beschikbaar. Krachtige
ondersteuning door de internationale gemeenschap van de inspanningen van het
nieuwe Afghaanse bestuur is naar mening van de Nederlandse regering noodzakelijk.Rol van de «International Security Assistance Force»
in het politieke procesZoals gesteld wordt de veiligheidsmacht ontplooid op uitdrukkelijk verzoek
van de in VN-kader erkende nieuwe Afghaanse autoriteiten. Een voor alle partijen
aanvaardbare oplossing voor het bewerkstelligen van de veiligheid in Kaboel
en omgeving is zonder internationale ondersteuning niet voorhanden in Afghanistan.
Alle partijen kunnen echter instemmen met een neutrale, internationale troepenmacht
die deze taak op zich neemt. Van belang in dezen is de Afghaanse toezegging,
vastgelegd in het akkoord van Bonn, tot terugtrekking van alle militaire eenheden
in Kaboel en omstreken op het moment van de ontplooiing van de veiligheidsmacht.
Voorkomen moet worden dat de hoofdstad Kaboel, zoals in het verleden, opnieuw
het strijdtoneel wordt van elkaar bevechtende Afghaanse facties. De veiligheidsmacht
dient 22 december a.s. een begin te hebben gemaakt met ontplooiing omdat op
die dag de interimregering in Kaboel zal aantreden.MandaatHet mandaat voor de International Security Assistance Force is vastgelegd
in de Veiligheidsraadresolutie 1386. Het houdt in: het assisteren van de Afghaanse
interimregering bij het handhaven van de veiligheid in Kaboel en omstreken,
opdat de Afghaanse interimregering alsmede VN-personeel in een veilige omgeving
kunnen opereren.Hoewel de operatie de instemming heeft van de beoogde Afghaanse interimregering,
is gekozen voor een zo robuust mogelijk mandaat van de veiligheidsmacht door
dit te baseren op Hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties.
Het mandaat verschaft de veiligheidsmacht de mogelijkheid alle maatregelen
te treffen die noodzakelijk worden geacht voor de uitvoering van de gegeven
opdracht. Dit houdt in dat de veiligheidsmacht desnoods met militair geweld
kan optreden om de veiligheid in Kaboel te handhaven. De Nederlandse regering
is van oordeel dat sprake is van een krachtig en helder mandaat.Het mandaat roept de veiligheidsmacht op zijn opdracht uit te voeren in
nauw overleg met de Afghaanse interimregering en de Speciaal Vertegenwoordiger van de SGVN. Voorts worden de Afghanen opgeroepen samen te
werken met de veiligheidsmacht en met alle relevante internationale gouvernementele
en non-gouvernementele organisaties. In verband daarmee wordt in de resolutie
gewezen op de toezeggingen van de partijen bij het akkoord van Bonn om al
het mogelijke te doen om de veiligheid te waarborgen, ook voor VN-personeel
en personeel van internationale gouvernementele en non-gouvernementele organisaties
in Afghanistan.Lidstaten die deelnemen aan de veiligheidsmacht worden opgeroepen steun
te verlenen aan de Afghaanse interimregering bij het helpen opzetten en trainen
van het nieuwe politie-apparaat en de strijdkrachten van Afghanistan.De duur van de operatie is vastgesteld op 6 maanden.Invloed op de besluitvormingHet betreft hier niet een operatie onder leiding van een internationale
organisatie. Het is daarom van belang dat de troepenleverende landen voldoende
betrokken zijn bij de algemene politiek-militaire beleidsbepaling van de veiligheidsmacht
en de informatie-uitwisseling. Hiervoor zal een «Coalition Coordination
Group» onder voorzitterschap van de «lead nation» bijeenkomen,
die een nauwe consultatie tussen vertegenwoordigers van regeringen mogelijk
zal maken, zoals ook reeds bij de voorbereiding van deze troepenmacht het
geval is geweest. Troepenleverende landen zullen via nationale vertegenwoordigers
in het operationele hoofdkwartier betrokken zijn bij de militaire commandovoering.HaalbaarheidOpstelling van de partijenDe krijgsheren binnen de Noordelijke Alliantie verschillen van mening
over de directe toekomst van Afghanistan en zijn vooral uit op behartiging
van hun eigen belangen. Diverse factieleiders hebben hun ontevredenheid over
het akkoord van Bonn uitgesproken. Zo vond de etnisch-Oezbeeks krijgsheer
Dostam in een eerste reactie dat zijn groepering onvoldoende was vertegenwoordigd
in de interimregering. Hij weigerde derhalve samen te werken met deze regering.
Hij heeft echter later verklaard zijn ontevredenheid niet met wapens kracht
bij te zullen zetten. Ook andere krijgsheren hebben kritiek geuit op de regelingen
van Bonn. Maar ook zij voegden daar aan toe zich niet met geweld te zullen
verzetten tegen het te installeren bestuur in Kaboel. Discussies over de nadere
invulling en uitwerking van het Bonn-akkoord zullen stellig deel blijven uitmaken
van het politieke proces in Afghanistan. Hoewel de interim-regering het voordeel
van de twijfel lijkt te krijgen van de verschillende krijgsheren, is het welslagen
van deze regering mede afhankelijk van de vraag hoe de verhoudingen tussen
de facties zich zullen ontwikkelen.Weer en terreinAfghanistan kent een extreem landklimaat, met strenge winters. Vanwege
de uitgestrekte woestijnen, steppen en bergketens en het beperkte en vaak
in slechte staat verkerende wegennet zijn grote delen van het land moeilijk
toegankelijk. Voor de watervoorziening zijn onvoldoende bronnen aanwezig;
water zal derhalve via de logistieke lijnen moeten worden aangevoerd. Voor de ontplooiing van de veiligheidsmacht kunnen de vliegvelden van
Bagram en Kaboel Internationaal, die beide redelijk zijn hersteld, gebruikt
worden als «point of entry». Er wordt thans hard gewerkt aan het
verdere herstel van de vliegvelden. De VS gebruiken thans voor hun operaties
het vliegveld van Bagram, dat alleen geschikt is voor kleine transportvliegtuigen.
Op het vliegveld van Kaboel kunnen wel C130 transportvliegtuigen landen, maar
vooralsnog geen zwaardere vliegtuigen.Vanwege de terreinomstandigheden en de staat van de infrastructuur vergt
de operatie in logistiek opzicht een enorme inspanning. De logistieke instandhouding
van de operatie zal, bij gebrek aan bruikbare landverbindingen, volledig door
de lucht moeten plaatsvinden.Militaire opdrachtDe militaire opdracht van de ISAF, zoals verwoord in VN Veiligheidsraadsresolutie
1386 en de uitwerking daarvan in het voorziene «concept of operations»
van het Verenigd Koninkrijk, is helder en uitvoerbaar. Het doel van de operatie
is de Afghaanse interimregering te assisteren in het scheppen en handhaven
van de veiligheid in Kaboel en omstreken. Volgens het mandaat van de Veiligheidsraad
kan de ISAF alle noodzakelijk geachte maatregelen treffen om zijn opdracht
uit te voeren.De beoogde Force Commander heeft de volgende hoofdtaken in het operatiegebied vastgesteld:– beveiligen van tevoren aangewezen gebieden, gebouwen en routes,– beschermen VN-staf,– uitbrengen van liaison met de interimregering en de Speciale Vertegenwoordiger
van de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties,– adviseren van de Afghaanse interimregering over toekomstige veiligheidsstructuren,– uitbrengen van liaison met de Afghaanse politie,– het adviseren en, waar mogelijk, ondersteunen van wederopbouw,– het adviseren van de interimregering over de toekomstige structuur
van een Afghaanse krijgsmacht,– zorgdragen voor eigen veiligheid.De Force Commander heeft in zijn «concept of operations» met
nadruk ook de beperkingen van de veiligheidsmacht
vermeld. De veiligheidsmacht rekent het niet tot zijn taak om:– strijdende partijen te scheiden,– persoonsbeveiliging voor Afghaanse en internationale VIPS te leveren,– toezicht te houden op de aanwezigheid van zware wapens,– zorg te dragen voor de openbare orde in het operatiegebied,– non-VN humanitaire hulporganisaties te beschermen,– de operatie Enduring Freedom tegen de Taliban en Al-Qaeda te ondersteunen
(zie verder onder «Bevelstructuur»),– mijnen en ongesprongen explosieven te ruimen anders dan voor het
eigen optreden,– de Afghaanse burgerbevolking te beschermen,– op te treden tegen criminaliteit en drugshandel.Wijze van optredenHet Verenigd Koninkrijk zal als «lead nation» een Military
Technical Agreement (MTA) afsluiten met de Afghaanse interimregering. In het
MTA zullen de modaliteiten voor de uitvoering van de operationele taken, zoals
de samenwerking met de Afghaanse autoriteiten, worden vastgelegd. Naar verwachting
zal de MTA op 22 december, of kort daarna, worden afgesloten. Het tactisch concept van de Force Commander gaat uit van het ontplooien
van de ISAF via vooruitgeschoven bases in landen rond Afghanistan. Vanaf deze
bases zal de ISAF met tactisch luchttransport, zoals de C-130 Hercules, zich
gefaseerd naar Kaboel verplaatsen. Ontplooiing over de weg is geen uitvoerbare
optie. De ISAF zal niet eerder ontplooien dan na ondertekening van het MTA.
Naar verwachting zullen de eerste eenheden nog voor de jaarwisseling in Kaboel
arriveren.De ISAF zal ontplooien in en rond Kaboel. Een verkenningsmissie zal de
precieze locaties van de eenheden vaststellen. De infanteriebataljons zullen
vanuit hun bases belangrijke punten in en rond de stad beveiligen, patrouilles
uitvoeren en de route tussen het vliegveld Bagram en Kaboel beveiligen. Voorts
houdt de Force Commander er rekening mee dat zodra de ISAF zijn primaire taak
van het bijdragen aan een veilige omgeving in Kaboel heeft gerealiseerd, hij
daarnaast een aanvang zal maken met het leveren van steun aan de wederopbouw.Vereist militair vermogenDe veiligheidsmacht zal bestaan uit ongeveer 3000 militairen. De ISAF
zal beschikken over twee versterkte infanteriebataljons, een verkenningscompagnie,
twee beveiligingscompagnieën voor de twee hoofdkwartieren van de veiligheidsmacht,
een geniebataljon, een Explosieven Opruimings Dienst (EOD) compagnie, een
artilleriebatterij, een transporthelikoptereenheid en geneeskundige en logistieke
ondersteuning. In deze samenstelling beschikt de veiligheidsmacht over de
juiste middelen om op verantwoorde en geloofwaardige wijze zijn taken uit
te voeren.Geweldsinstructie (Rules of Engagement)Het Verenigd Koninkrijk, als de eerste «lead nation» van de
operatie, zal in overleg met de andere troepenleverende landen de Rules of
Engagement (RoE) bepalen. Hoewel de RoE heden nog niet definitief zijn vastgesteld,
gaat de regering er van uit dat deze, gelet op het Hoofdstuk VII-karakter
van de missie, robuust zullen zijn. We gaan hier te meer van uit omdat de
beoogde partners grotendeels NAVO-bondgenoten zijn met ruime ervaring met
robuust militair optreden in vredesoperaties.BevelstructuurDe Verenigde Naties hebben voor de uitvoering van de operatie mandaat
verleend aan een nader samen te stellen internationale veiligheidsmacht. VN-functionarissen
zullen geen directe zeggenschap hebben over deze veiligheidsmacht. De «lead
nation», in eerste instantie het Verenigd Koninkrijk, zal het bevel
voeren over de ISAF. De eerste Force Commander is de Britse generaal-majoor
McColl. Met betrekking tot de relatie tussen de ISAF en de militaire eenheden
die in Afghanistan opereren in operatie «Enduring Freedom» zal
US Central Command (CENTCOM) de bevoegdheid hebben om te voorkomen dat de
activiteiten van beide operaties met elkaar in strijd komen («authority
to deconflict»). In dit opzicht heeft CENTCOM dus uiteindelijk «operational
control» over de veiligheidsmacht.Op deze manier wordt een bevelstructuur bewerkstelligd zonder dubbele
sleutels. De Britten hebben, met instemming van de overige beoogde deelnemers
aan de ISAF, voor deze opzet gekozen om een goede coördinatie tussen
beide operaties mogelijk te maken. Dit zal van het grootste belang zijn in
het geval de ISAF de hulp nodig heeft van Amerikaanse militaire eenheden in
de regio (zie verder «Voortijdige beëindiging van de missie»). Nederland behoudt overigens te allen tijde het «full command»
over de Nederlandse militairen. Voor Nederland zal de Chef Defensiestaf, via
de Nederlandse Senior National Representative ter plekke, het mandaat en de
militaire opdracht van de Nederlandse militairen bewaken. Indien nodig zal
hij, namens de minister van Defensie, ingrijpen.Risico'sIn zijn militair advies heeft de Chef Defensiestaf, mede op basis van
een risico- en dreigingsanalyse van de Militaire Inlichtingen Dienst (MID),
geconcludeerd dat de militaire risico's in deze gecompliceerde operatie weliswaar
aanzienlijk zijn, maar dat de inzet van Nederlandse militairen, gelet op de
met deze operatie gemoeide belangen, het mandaat, de overige deelnemende landen
en de betrokkenheid van de VS, verantwoord is. De MID heeft de risico's op
basis van een breed scala aan informatie, onder meer uit contacten met zusterdiensten,
in kaart gebracht. De conclusies van deze risicoanalyse corresponderen met
die van de voornaamste andere deelnemers aan de ISAF. Vanzelfsprekend zal
het risicobeeld voortdurend worden geactualiseerd, onder meer op basis van
inlichtingen die zusterdiensten beschikbaar zullen stellen.De militaire situatie in AfghanistanSinds de val van het Taliban-regime is de situatie in Afghanistan veranderlijk
en diffuus. In grote delen van het land lijkt de situatie zich te stabiliseren,
terwijl op andere plaatsen de strijd tegen achtergebleven verzetshaarden van
de Taliban en Al-Qaeda wordt voortgezet. De Noordelijke Alliantie heeft nog
geen volledige controle over het veroverde territoir. Naar schatting bevinden
zich nog ongeveer 6000 strijders van de Taliban en ongeveer 4000 buitenlandse
strijders in Afghanistan. De mogelijkheid bestaat dat vluchtende strijders
zich in de traditionele Pathaanse gebieden langs de grens met Pakistan (en
mogelijk in Pakistan) hergroeperen om daar te overwinteren en zich voor te
bereiden op het voeren van een guerrillaoorlog.Het op de Taliban veroverde gebied is grotendeels verdeeld tussen de verschillende
facties, over het algemeen volgens van oudsher bestaande, deels etnisch bepaalde
lijnen. Zo beheersen eenheden van de etnische Tadzjiek Fahim het noordoosten,
die van de etnische Oezbeek Dostam het noorden, de etnische Tadzjiek Ismael
het noordwesten en de sji'itische Hazara-eenheden het centrale deel van het
land. In een aantal op de Taliban veroverde steden, waaronder Kaboel, hebben
de partijen de wijken onderling verdeeld. Na het wegvallen van de Taliban
als gemeenschappelijke vijand is het onderlinge wantrouwen en de wederzijdse
afgunst tussen de verschillende facties blijven bestaan. Het is dan ook niet
uitgesloten dat de verschillende groeperingen en elkaar beconcurrerende lokale
krijgsheren, net als in de periode voor de komst van de Taliban, met elkaar
slaags raken. Er hebben zich enkele gewapende confrontaties tussen rivaliserende
krijgsheren voorgedaan.In Kaboel heerst thans een gespannen rust. Het openbare leven in de stad
is weer op gang gekomen. Winkels zijn geopend en veel producten die tijdens
het bewind van de Taliban waren verboden, worden opnieuw verhandeld. Hulpverleningsinstanties
zijn in de stad weer volop actief en de voedseldistributie is op gang gekomen.In Kaboel en omgeving bevinden zich een groot aantal strijders van verschillende
facties van de Noordelijke Alliantie. In het akkoord van Bonn en de Veiligheidsraadsresolutie
is voorzien dat deze strijders zich zullen terugtrekken. De belangrijkste
krijgsheren Fahim Kahn, Bismullah Kahn en Sayyaf hebben de stad
in gebieden van invloed verdeeld. In en om de stad wedijveren zij (vooralsnog
redelijk geweldloos) om de macht en de verdeling van de (politieke) buit.
Om de openbare veiligheid te kunnen waarborgen, en hun invloed in de omgeving
van de stad te kunnen vergroten, heeft de Noordelijke Alliantie inmiddels checkpoints ingericht tussen Kaboel en Bagram. In deze
gebieden buiten Kaboel neemt de spanning licht toe. Lokale Pathaanse commandanten
willen namelijk de invloed van commandanten van de Noordelijke Alliantie (die
een andere etnische achtergrond hebben) beperken, in het bijzonder met het
oog op de rol van de zuidelijke Pathaanse leider Hamid Karzai als minister-president
van de interimregering.Factoren die van invloed zullen zijn op de veiligheid
van de ISAFEen belangrijke factor die van invloed zal op de veiligheid van de ISAF
is de naleving van het akkoord van Bonn door alle betrokken Afghaanse partijen.
Gelet op de gevoeligheden en belangen van de facties lijkt het realistisch
ervan uit te gaan dat sommige krijgsheren zich niet volledig zullen houden
aan de gemaakte afspraken. Dat kan ertoe leiden dat zij de werkzaamheden van
de veiligheidsmacht zullen trachten te bemoeilijken. Vooral de terugtrekking
van de Afghaanse lokale troepen uit Kaboel, zoals overeengekomen in Bonn,
zal met de nodige problemen gepaard gaan. Het mandaat van de ISAF is voldoende
robuust om hier op adequate wijze mee om te gaan. Voortdurende druk van de
internationale gemeenschap is nodig om de facties tot medewerking te bewegen.Een andere factor die van invloed zal zijn op de veiligheid van de ISAF,
is de manier waarop de verschillende facties met elkaar om zullen gaan. Indien
de facties overgaan tot het gebruik van geweld om een meningsverschil of concurrentieslag
te beslechten, dan verslechtert daardoor de veiligheidssituatie voor de ISAF.
Niet alleen kunnen militairen geconfronteerd worden met slaags geraakte strijders,
ook kunnen facties van de aanwezigheid van de ISAF trachten te profiteren.
De zichtbare aanwezigheid van de veiligheidsmacht, in combinatie van voortdurende
druk van de internationale gemeenschap, kan echter ook remmend werken op eventuele
onenigheden tussen de facties.De houding van de Afghaanse bevolking ten opzichte van de komst van buitenlandse
militairen, een volgende factor die van invloed zal zijn op de veiligheid,
is op voorhand moeilijk in te schatten. Enerzijds bestaat er bij vrijwel de
gehele Afghaanse bevolking traditioneel een afkeer tegen de aanwezigheid van
vreemde troepen. Anderzijds lijkt de bevolking na jaren van oorlog en onderdrukking
door de Taliban toe aan een normalisering en stabilisering van het dagelijks
leven. De veiligheidsmacht zal moeten uitdragen dat hij, op uitnodiging van
de interimregering, slechts tijdelijk in Afghanistan zal verblijven en noodzakelijk
is voor de politieke wederopbouw van het land.Voorts zal er voortdurend een dreiging uitgaan van anti-Westerse extremisten,
waaronder overgebleven Al-Qaeda-cellen en Taliban-elementen. Ook in de «veroverde»
gebieden blijkt dat dergelijke groeperingen nog niet geheel zijn uitgeschakeld.
Tevens bestaat de mogelijkheid dat voormalige Taliban- of Al-Qaeda-strijders
zijn opgegaan in de bevolking of zijn ondergedoken in vluchtelingenstromen.
Dit betekent dat de veiligheidsmacht terdege rekening zal moeten houden met
gerichte agressie en terroristische acties. De luchtverdedigingssystemen bij
deze groeperingen vormen een bedreiging voor vliegtuigen die op lagere hoogte
vliegen. De kans dat groeperingen nucleaire, radiologische, biologische of
chemische middelen zullen inzetten wordt laag ingeschat. Door middel van goede inlichtingen, zelfbeschermingsmaatregelen en de wijze van optreden
kan de dreiging van anti-westerse extremisten worden geminimaliseerd.In verband hiermee is het tevens relevant dat, zoals eerder beschreven,
de veiligheidsmacht zal ontplooien en aanvangen met zijn missie, terwijl tegelijkertijd
nog offensieve activiteiten in het kader van de operatie «Enduring Freedom»
worden ondernomen. Dit brengt het risico met zich mee dat de activiteiten
van de ene operatie negatief uitwerken op die van de andere operatie. Door
middel van de bevoegdheid van CENTCOM om strijdigheid tussen beide operaties
te vermijden, zal dit risico geminimaliseerd worden.In geheel Afghanistan is sprake van een grote mijnendreiging. De afgelopen
twintig jaar zijn tijdens de oorlog met de Sovjet-Unie en de daaropvolgende
burgeroorlog willekeurig mijnenvelden gelegd die meestal niet in kaart zijn
gebracht. Bovendien dient in grote delen van Afghanistan met de aanwezigheid
van ongesprongen projectielen en booby traps rekening te worden gehouden.
De veiligheidsmacht beschikt over een beperkte EOD- en geniecapaciteit om
voor operationele doeleinden mijnen te ruimen. Grootschalige (humanitaire)
mijnenruiming zal echter door anderen ter hand genomen moeten worden. Daarnaast
is er het risico van verkeersongelukken en de reacties van de plaatselijke
bevolking hierop. De Nederlandse militairen zijn zich van de risico's bewust
en zullen in de uitvoering van de operatie de gebruikelijke vereiste voorzorgsmaatregelen
toepassen.Tevens komen er met enige regelmaat meldingen van gewelddadigheden en
berovingen op de wegen in en rondom Kaboel. De veiligheidsmacht zal hiermee,
vooral bij de logistieke aanvoer, rekening mee moeten houden.De hygiëne- en gezondheidsrisico's zijn, als voorzorgsmaatregelen
strikt worden nageleefd, beperkt. Een hygiëne en preventieve gezondheidszorg-specialist,
die deel uit zal maken van het Nederlandse contingent, kan ter plekke aanvullende
maatregelen voorstellen. In het gebied zijn nauwelijks medische voorzieningen
aanwezig, maar de veiligheidsmacht zal beschikken over een veldhospitaal dat
in staat is levensreddende handelingen te verrichten en helikopters om zieken
of gewonden snel af te kunnen voeren.Voortijdige beëindiging van de missieVoortijdige beëindiging van de ISAF-operatie kan noodzakelijk zijn
wanneer bij voortdurende weigering van de partijen het akkoord van Bonn na
te komen, uiteindelijk de grond aan de missie vervalt. De ISAF zal dan naar
verwachting zonder tegenwerking van de partijen de missie beëindigen.
Een andere mogelijkheid is dat de veiligheidssituatie dusdanig verslechtert
dat het niet langer verantwoord is de missie onder die omstandigheden voort
te zetten. Voor het afbreken van de operatie onder tegenwerking van de partijen
wordt ook wel de term extractie gebruikt. De commandant van de ISAF zal daartoe
een afzonderlijk plan ontwikkelen waarin hij de omstandigheden schetst waaronder
hij tot beëindiging van de missie overgaat en hoe dit zal worden uitgevoerd.Voor de uitvoering van het extractieplan zal de bijstand van de VS noodzakelijk
zijn. De Amerikaanse militaire capaciteit en presentie in de regio in het
kader van «Enduring Freedom» zijn in dit verband van groot belang.
Gezien de afspraken ter zake tussen de VS en het VK en de rol van CENTCOM
in de aansturing van de ISAF meent de regering dat de Amerikaanse bijstand
verzekerd is. F-16'sIn het licht van het bovenstaande is het van belang dat de regering heeft
besloten in te gaan op het Amerikaans verzoek om maximaal zes F-16 jachtvliegtuigen
naar het gebied te zenden die, als dat nodig is, zullen worden ingezet voor
«close air support». Hiermee komt de aanvankelijk in het kader
van «Enduring Freedom» aan deze vliegtuigen toegewezen verkenningstaak
te vervallen. De Nederlandse bijdrage aan de voor dit doel in het kader van
«Enduring Freedom» beschikbare Amerikaanse luchteenheden wordt
geleverd in nauwe samenwerking met Denemarken en Noorwegen, die eveneens F-16's
uitzenden. De Nederlandse vliegtuigen zullen, nadat de voor de stationering
noodzakelijke voorzieningen zijn getroffen, waarschijnlijk eind januari in
de regio arriveren.Geschiktheid en beschikbaarheidDe krijgsmacht heeft eenheden die zowel geschikt als beschikbaar zijn
voor een eventuele deelneming aan deze operatie. De Koninklijke Landmacht
kan bijdragen met goed getrainde en uitgeruste eenheden van de luchtmobiele
brigade en het Korps Commandotroepen. De luchtmobiele brigade stelt een compagnie
met Patria-pantservoertuigen gereed voor deelname aan de operatie. Het is
echter mogelijk dat de Patria's pas later kunnen worden ingevlogen, zolang
de vliegvelden rond Kaboel niet geschikt zijn voor zwaardere transportvliegtuigen
die ze zouden moeten vervoeren. Dat betekent dat de operationele commandant
rekening houdt met de beperkingen die dit oplegt aan de uitvoering van bepaalde
taken, zoals colonnebeveiliging. Daarover zijn goede afspraken met de Duitsers
gemaakt. De compagnie beschikt echter over voldoende middelen en ervaring
om ook zonder Patria's aan de missie deel te kunnen nemen. De bewapening van
de compagnie bestaat naast de persoonlijke wapens uit diverse soorten anti-tankwapens,
mortieren en machinegeweren. Voorts stelt het Korps Commandotroepen een peloton
ter beschikking. Deze eenheid zal worden ingezet voor het verzamelen van inlichtingen
binnen het gehele gebied van verantwoordelijkheid van de Duits-Nederlandse
eenheid.De eenheden zullen worden ondersteund door een geniecomponent voor mobiliteitsbevordering
en opbouw van de compound. Nederland zal zijn militaire bijdrage, die in totaal
ongeveer 200 militairen omvat, integreren in het Duitse versterkte bataljon.
De logistieke ondersteuning zal in nauwe samenwerking met de Duitse eenheid
worden afgestemd. Duitsland zal voor de geneeskundige ondersteuning zorgdragen.Duur van de deelnemingNederland zal zijn eenheden voor een duur van zes maanden beschikbaar
stellen. Na de eerste drie maanden zal een stand van zaken worden opgemaakt
en zal de eenheid worden afgelost door een nieuwe Nederlandse eenheid. Deze
aflossing vindt plaats gezien de bijzondere aard, intensiteit en zwaarte van
de operatie, en vanwege het feit dat er in dit geval in aflossing kan worden
voorzien. Uiteraard zal nauw contact worden gehouden met de Duitse regering,
die zelf ook elke drie maanden de voortgang van de operatie evalueert.FinanciënDe raming van de additionele uitgaven als gevolg van de in deze brief
omschreven Nederlandse bijdragen kan op dit moment nog slechts een globaal
en voorlopig karakter hebben. Dit hangt samen met de onzekerheid op dit moment
in welke mate gebruik kan worden gemaakt van de Duitse logistieke
ondersteuning en de omvang en prijzen van een aantal belangrijke kostenveroorzakers
zoals in te huren luchttransportcapaciteit. De huidige raming is gebaseerd
op de thans bekende summiere gegevens aangaande deze operaties en veelal gebaseerd
op standaardtarieven c.q. op basis van ervaringsgetallen uit de realisatiegegevens
van eerdere operaties. Pas na nadere detailafspraken met de Duitse partners,
verkenningen ter plaatse en de wijze van transport van het mee te zenden materieel
kan tot een meer exacte begroting worden gekomen.De voorlopige raming is gebaseerd op een aantal aannames, zoals een uitzendduur
van zes maanden, voor wat betreft de landmacht een personele omvang van ongeveer
200 militairen en heen- en terugverplaatsing door de lucht waarbij inhuur
van luchttransportcapaciteit plaatsvindt op een niet-gespannen markt, gebruik
van eigen defensie vliegcapaciteit voor de wekelijkse shuttle-vluchten, vergoedingen
en toelage op basis van de regeling «Voorzieningen bij Vredes- en Humanitaire
Operaties». Hiernaast wordt er vooralsnog van uitgegaan dat Nederland
voor een belangrijk deel gebruik kan maken van logistieke ondersteuning van
Duitsland en volledig kan terugvallen op geneeskundige ondersteuning.Op basis van deze aannames verwacht de regering dat de additionele uitgaven
die met deze operatie gemoeid zullen 90 tot 110 miljoen gulden bedragen. Zodra
meer gedetailleerde (financiële) gegevens bekend zijn, zult u nader worden
geïnformeerd.De additionele kosten komen, conform geldende afspraken, ten laste van
het artikel vredesoperaties op de begroting van Defensie (beleidsartikel 09),
dat onderdeel is van de HGIS/non-ODA.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. J. van AartsenDe Minister van Defensie,F. H. G. de GraveXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27925-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl