Groepsgrootte in het basisonderwijs; Verslag algemeen overleg over de brief van 11-2-1998 ter aanbieding van de tweede voortgangsrapportage groepsgrootte en kwaliteit (OCW-98-150)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25065, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25065 nr. 9

09-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25065Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 065Groepsgrootte in het basisonderwijsnr. 9VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 juni 1998De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 2 april 1998 overleg gevoerd met staatssecretaris Netelenbos
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over haar brief van 11 februari
1998 ter aanbieding van de tweede voortgangsrapportage betreffende groepsgrootte
en kwaliteit (OCW-98-150).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Koekkoek (CDA) concludeerde uit de rapportage dat nog
slechts voorlopige resultaten bekend zijn. Gegevens over groepsgrootte betreffen
slechts een kwart van de scholen en ook is niet duidelijk hoe de situatie
in de jaren tussen 1994 en 1997 was. Met name zou het interessant zijn om
de verschillen te meten tussen de jaren 1996 en 1997 en 1997 en 1998. Is hiervan
een indicatie te geven? Gezien de fluctuaties in leerlingenaantallen door
het jaar heen, zou het voor een goede vergelijking goed zijn om te beschikken
over cijfers per 1 mei. Kloppen de gepresenteerde cijfers wel? Immers, de
nota Groepsgrootte en kwaliteit ging uit van een gemiddelde groepsgrootte
van 27,7 in de bovenbouw en van 24,5 in de onderbouw. Volgens de tweede voortgangsrapportage
is die gedaald tot resp. 25,1 en 22,4. Vanwaar deze discrepantie tussen het
plan en de voortgangsrapportage? Is wellicht een andere definitie gebruikt
en zo ja, waarom? Kritische aandacht moet worden besteed aan de stijging van
de groepsgrootte in de bovenbouw.Onverantwoord vond de heer Koekkoek het dat in de eerste stap van het
project groepsgrootte en kwaliteit onvoldoende aandacht is besteed aan de
schoolleiding, vooral op het punt van onderwijskundig leiderschap. Geen rekening
is gehouden met een opslag voor formatie schoolleiding. Dat moet in een volgende
stap alsnog worden goedgemaakt. Scholen moeten meer vrijheid krijgen. Het
is ondoelmatig dat speciale formatie voor de onderbouw thans terugvloeit naar
het Rijk als ze niet voor dat doel wordt ingezet. Om dat te voorkomen, zullen
scholen nl. formatie in de onderbouw inzetten, ook als ze beter zou kunnen
worden gebruikt in de bovenbouw of voor taakrealisatie. Scholen moeten uiteraard
de inzet van formatie verantwoorden, maar moeten op dit punt niet op voorhand worden gebonden aan rigide wettelijke regels. Uiteindelijk kunnen scholen
worden verplicht als de wetgever eisen van deugdelijkheid stelt, maar veel
meer kan worden bereikt door het geven van handreikingen, het motiveren van
scholen om zaken anders te doen enz. Belangrijker dan de aandacht te richten
op wettelijke verankering van tussendoelen/leerlijnen vond de heer Koekkoek
het om deze in de praktijk aan scholen beschikbaar te stellen. In dit verband
juichte hij initiatieven toe die thans zijn genomen op het gebied van taal
en rekenen.De betekenis van klassenverkleining ontkende de heer Koekkoek niet, maar
wel wees hij op de beperkte bijdrage ervan aan de verbetering van de onderbouw
van het basisonderwijs. In dit verband vroeg hij aandacht voor de relatie
tussen investeringen in het basisonderwijs, het voortgezet onderwijs, het
beroepsonderwijs en het hoger onderwijs. In dat licht moeten op basis van
de verkiezingsprogramma's in de komende kabinetsformatie de prioriteiten nader
worden bepaald. Desgevraagd hield hij staande dat met de 500 mln. die zijn
partij voor de komende periode voor dit doel wenst uit te trekken, een verantwoorde
en reële investering in het basisonderwijs wordt gedaan. Wel erkende
hij dat met deze investering een leraar/leerlingratio van 1:20 niet haalbaar
is. Daarbij tekende hij aan dat kwaliteitsverbetering ook kan worden bereikt
door niet permanent te veel van het onderwijs te vergen, zonder daar extra
vergoedingen tegenover te stellen.De beschikbaarheid van leraren stelt grenzen aan de klassenverkleining,
zo constateerde de heer Koekkoek. Aan opleiding, begeleiding en nascholing
van leraren valt in het belang van een kwalitatief goed onderwijs nog veel
te verbeteren. Vooral voor mannen moet het aantrekkelijker worden om leraar
in het basisonderwijs te worden. Dit klemt temeer in een steeds krapper wordende
arbeidsmarkt. Aandacht vroeg hij ook voor de mogelijkheid dat het beschikbaar
komen van vacatures als gevolg van klassenverkleining ertoe kan leiden dat
leraren overstappen van «achterstandsscholen» naar een school
waar het werk minder intensief is. Dit kan alleen worden voorkomen als een
voldoend aantal leerkrachten beschikbaar is om vacatures als gevolg van klassenverkleining
te vervullen. Uitgaande van een extra investering van ongeveer 550 mln. zal
de extra behoefte als gevolg van klassenverkleining zo'n 5000 leerkrachten
bedragen. In 1996 was de uitstroom van de PABO echter slechts 4000 leerkrachten.
Waar denkt men de benodigde extra leerkrachten vandaan te halen? Om de stille
reserve aan leerkrachten aan te kunnen spreken, moet worden voorzien in her-
en bijscholing. Daarvoor zijn thans slechts zo'n 750 plaatsen beschikbaar.
Hoeveel plaatsen komen erbij?Wat de materiële voorzieningen betreft constateerde de heer Koekkoek
een groot verschil tussen de Haagse werkelijkheid en de situatie op de scholen.
Zo is het geen reële optie om scholen die minder lokalen hebben dan waar
ze recht op hebben, te verplichten om leerlingen in een elders gelegen, leegstaand
lokaal onder te brengen. Scholen kiezen er dan voor om leerlingen op te vangen
in de aula of het speel/leerlokaal. Ook mag niet worden vergeten dat gewogen
leerlingen slechts voor de helft meetellen voor het ruimtebeslag. Verder is
het budget ontoereikend om te voorzien in goede leermiddelen, zeker als het
gaat om computers.Aandacht vroeg de heer Koekkoek voor de samenhang tussen de vele zaken
die op de scholen afkomen. In het kader van het project Weer samen naar school
doen schoolbesturen er alles aan om de deelname aan het speciaal onderwijs
tot 2% te beperken. Het opvangen van MLK- en LOM-kinderen in de basisschool
blijkt echter vaak een te zware last te zijn voor de leerkrachten. Wil de
staatssecretaris onomwonden duidelijk maken dat een beperking tot 2% alleen
verantwoord is als er reële alternatieven zijn voor de kinderen die zijn
aangewezen op extra zorg? Extra belasting vloeit ook voort uit de niet geheel
gecompenseerde ADV-maatregel. Welke bijdrage levert deze maatregel aan de
onderwijskwaliteit? Is het haalbaar om de herijking van de gewichtenregeling
parallel te laten lopen met de volgende stap in de klassenverkleining?Mevrouw Liemburg (PvdA) benadrukte dat de geloofwaardigheid
van de politiek vergt dat een perspectief op het einddoel wordt geschetst
en dat dit vervolgens consequent wordt nagestreefd. Daarom is er door de PvdA
altijd voor gepleit om kosten voor klassenverkleining in de meerjarenraming
te verdisconteren. De staatssecretaris heeft hiervan echter afgezien, omdat
zij een volgend kabinet hier niet aan wilde binden. Desondanks hield zij vast
aan het eerder door haar fractie in dezen ingenomen standpunt. Daarnaast is
het noodzakelijk om klassenverkleining te koppelen aan maatregelen ter verbetering
van de kwaliteit. Door al in deze kabinetsperiode een eerste stap te zetten
tot reductie van de groepsgrootte in de onderbouw, is het onderwijsveld duidelijk
gemaakt dat er op dit gebied iets moet gebeuren. Uit de in het algemeen positieve
reacties uit het veld maakte zij op dat deze boodschap is overgekomen, ondanks
de invloed die kan uitgaan van andere maatregelen in de sfeer van het onderwijs.
Volgende stappen zijn nu nodig, zeker ook omdat in het vervolgtraject wordt
uitgegaan van vereenvoudiging van regelgeving. Hoewel zij met de onderwijsraad
oog had voor de noden in de rest van het onderwijsveld en zij zich ook bewust
was van de onzekerheden ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van de
rijksbegroting, bepleitte zij om vast te houden aan de prioriteitstelling
voor het basisonderwijs.Zorgen maakte mevrouw Liemburg zich over de stijging van de groepsgrootte
in de bovenbouw. In dit verband steunde zij het pleidooi van de heer Koekkoek
voor enige soepelheid ten aanzien van de financiering van extra formatie.
Het zou verkeerd zijn om scholen die in het verleden al prioriteit gaven aan
kleinere groepen in de onderbouw, niet de mogelijkheid te bieden om de extra
formatie te gebruiken in de bovenbouw. Aan dit probleem zou tegemoet kunnen
worden gekomen door de inspectie een kwaliteitsoordeel over scholen te laten
geven.Ondanks de goede voorbeelden die hiervan zijn gepresenteerd, vond mevrouw
Liemburg de hantering van het leerlingvolgsysteem belangrijker voor de bevordering
van de onderwijskwaliteit dan het formuleren van tussendoelen. Tussendoelen
wees zij op zich niet af, maar wel waarschuwde zij voor het gevaar dat ze
een eigen leven gaan leiden als toetsmoment. Dat mag niet gebeuren.Om te kunnen voorzien in de extra personeelsbehoefte als gevolg van klassenverkleining,
zal extra personeel moeten worden geworven. In dit verband vroeg zij aandacht
voor de concurrentie van andere departementen op de arbeidsmarkt als gevolg
van de verkokerde aanpak van de werving van overheidspersoneel. Gezien de
leeftijdsopbouw van de samenleving zal het personeelstekort algemeen worden
gevoeld. Dat vraagt om een integrale benadering van het probleem. Hoe ziet
de staatssecretaris dit? Hoe worden mensen benaderd die ooit het PABO-diploma
hebben behaald, maar die daarna nooit in het onderwijs hebben gewerkt? Die
zijn niet bij het ABP geregistreerd.In het licht van de problemen die zich voordeden bij de ROC-vorming, vroeg
mevrouw Liemburg serieuze aandacht voor managementproblemen in het basisonderwijs.
Kwaliteitsverbetering vraagt om richtinggevend management. Veel managers in
het basisonderwijs zijn daar echter niet voor opgeleid. Bovendien zijn de
personeelsopbouw in het basisonderwijs en de honorering niet zodanig dat mensen
snel geneigd zijn om een plaats in het management te ambiëren. De toenemende
belasting van schoolbesturen leidt daarnaast tot vormen van informele delegatie
van taken aan schoolleiders. Dit probleem kan niet worden ondervangen door
het geven van enkele cursussen. Hoe wil de staatssecretaris dit soort problemen
in de toekomst structureel aanpakken? Kan al een toelichting worden gegeven
op de f 150 000 die beschikbaar wordt gesteld voor bestuurlijke
schaalvergroting? Wat is er waar van berichten dat op deze maatregel
zeer calculerend wordt ingespeeld, waardoor het geld niet ten goede komt aan
de verbetering van de onderwijskwaliteit?Aandacht vroeg ook mevrouw Liemburg voor de samenhang tussen de nu aan
de orde zijnde maatregelen en overige ontwikkelingen waarmee scholen worden
geconfronteerd. Zij had stellig de indruk dat het ministerie van OCW daar
onvoldoende oog voor heeft. Van belang is een integrale benadering van alle
ontwikkelingen waarmee een school wordt geconfronteerd en van de effecten
die ze hebben op het onderwijsproces. In dat verband kan het belang van een
goed toegerust management niet genoeg worden benadrukt.Mevrouw Lambrechts (D66) had op grond van de ontwikkelingen
in de bovenbouw het sterke vermoeden dat de groepsgrootte in de onderbouw
van het basisonderwijs vergroot zou zijn als niet deze eerste stap tot groepsreductie
zou zijn gezet. Ondanks de nu nog geringe daling, is de eerste stap derhalve
wel degelijk van groot belang geweest. Op de ingeslagen weg moet ook worden
doorgegaan. Teleurstellend is het wel, dat ondanks de gemaakte afspraken,
betrekkelijk veel scholen er ondanks alles op achteruit blijken te zijn gegaan.
Omdat dit erop zou kunnen duiden dat eerdere berekeningen niet adequaat genoeg
waren, was zij enigszins bevreesd voor het zetten van een volgende stap, waarbij
tevens een wijziging in de bekostigingssystematiek wordt aangebracht. Mochten
scholen in die situatie dan nog geen voordelen van het beleid ervaren, dan
moet worden gevreesd voor verlies aan draagvlak. Om dit te voorkomen moet
bij het voeren van beleid goed in beeld worden gehouden dat in het kader van
de verlaging van de gemiddelde klassengrootte prioriteit moet worden gegeven
aan verkleining van relatief grote klassen. Wil de staatssecretaris daar in
de monitoring van haar beleid bijzondere aandacht aan schenken? De resultaten
van de tweede stap moeten op elke school merkbaar zijn in de vorm van een
feitelijke reductie van de groepsgrootte. In dit verband vroeg zij aandacht
voor de forse effecten die vooral scholen met veel kinderen met gewicht van
1,25 hebben ondervonden van de wijziging van de gewichtenregeling. Wil de
staatssecretaris met dit soort effecten rekening houden in haar vervolgonderzoek?
Uit het advies van de onderwijsraad maakte zij op dat de raad betwijfelt of
de politiek uiteindelijk het volledige benodigde budget voor het project groepsgrootte
en kwaliteit basisonderwijs op tafel zal willen leggen. In dat licht deed
het goed uit CPB-berekeningen te kunnen opmaken dat vrijwel alle politieke
partijen hiertoe bereid zijn. Is deze twijfel niet mede ingegeven door de
weifelende houding van het ministerie van OCW zelf op dit punt?Gezien het grote belang van deskundigheidsbevordering voor verhoging van
de kwaliteit van het basisonderwijs bepleitte mevrouw Lambrechts in het beleid
stimulansen in te bouwen die ertoe leiden dat alle docenten en betrokkenen
bij de schoolleiding gebruik maken van het bijscholingsaanbod. Bijscholing
zou als vanzelfsprekend een wezenlijk onderdeel van het beroep leraar moeten
zijn. Zij onderschreef het standpunt van de staatssecretaris inzake tussendoelen
en leerlijnen. Kerndoelen zouden de status van eindtermen moeten krijgen.
Tussendoelen zouden in dat kader een plaats moeten krijgen in het leerlingvolgsysteem.Ook mevrouw Lambrechts onderkende dat klassenverkleining en kwaliteitsverbetering
alleen kan als beschikt wordt over voldoende goed opgeleide leerkrachten.
In dat verband deed het haar deugd dat de instroom bij de PABO's zodanig stijgt
dat op langere termijn is gewaarborgd dat kan worden beschikt over voldoende
leerkrachten. Om in de tussentijd een beroep te kunnen doen op de aanwezige
stille reserve aan leerkrachten, zal moeten worden voorzien in opfriscursussen
en kinderopvang. Is zeker dat daarin kan worden voorzien? In beginsel kon
zij zich verenigen met de visie van de staatssecretaris op inzet van vakleerkrachten, zoals neergelegd in een recente publicatie in het blad van
de landelijke contactraad. Daarbij tekende zij aan dat ook leerkrachten met
een speciale aantekening op het gebied van lichamelijke opvoeding en bewegingsonderwijs
kunnen worden aangemerkt als vakleerkrachten. Aandacht vroeg zij voor problemen
rond de vervanging van leerkrachten. Wil de staatssecretaris bezien welke
belemmeringen bestaande regelgeving (BAPO, bevoegdheden, wachtgeld) op dit
gebied opwerpen?Mevrouw Lambrechts was zich ervan bewust dat met het relatief lage budget
dat in de eerste stap beschikbaar was voor huisvesting, de problemen op dit
gebied niet in één keer konden worden weggenomen. Wil de staatssecretaris
aan gemeenten en scholen duidelijk maken dat nu niet alles tegelijk kan, maar
dat in behoeften wel gefaseerd kan worden voorzien? Zij benadrukte in dit
verband dat dit een belangrijk motief is om het volledige traject in dit project
af te leggen.De heer Rijpstra (VVD) vroeg of de staatssecretaris tevreden
is met de reductie van de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw van 23,7
naar 22,4. Hij ging ervan uit dat deze cijfers specifiek de onderbouw betreffen.
Uit tabel 1 in de voortgangsrapportage (blz. 5) blijkt dat overeenkomstig
de beleidsdoelstelling een daling van de groepsgrootte in de groepen 1 en
2 tot stand is gekomen. Echter, in groep 2 komen desondanks nog te veel groepen
voor van 26 tot 30 en van 31 tot 35 kinderen. Wat is het beeld voor de groepen
3 en 4? De huidige rapportage berust noodgedwongen op een steekproef. Is in
de toekomst een nadere rapportage te verwachten over de feitelijke situatie
op alle basisscholen? Voor het verkrijgen van dit soort gegevens zou een beroep
kunnen worden gedaan op de inspectie en regionale schoolbegeleidingsdiensten
(SBD). Hij stemde in met een evaluatief onderzoek naar de belangrijkste beleidstrajecten
in het primair onderwijs. Wel moet hieraan een duidelijke financiële
paragraaf verbonden zijn. Op welke termijn kunnen de resultaten van het evaluatieonderzoek
worden verwacht?Kwaliteitsverbetering mag niet los worden gezien van reductie van de groepsgrootte,
zo benadrukte de heer Rijpstra. Met de voornemens inzake het stellen van tussendoelen
kon hij zich vooralsnog verenigen. Tussendoelen kunnen leerkracht en ouder
inzicht geven in de ontwikkeling van het kind. Vrees voor verwording van tussendoelen
tot strenge examennormen vond hij ongegrond. Wel herinnerde hij in dit verband
aan eerder door zijn fractie ingenomen standpunten inzake eindtermen. Hij
sloot zich aan bij eerdere opmerkingen over professionalisering van het schoolteam
onderwijs en over de schoolleiding. Wat wordt gedaan met de aanbeveling van
de onderwijsraad om in de opleiding meer aandacht te schenken aan het jonge
kind? Komt in de opleiding al meer tot uitdrukking hoe kinderen beter kan
worden geleerd om te gaan met verschillen?Gezien de in de toekomst groter wordende behoefte aan onderwijspersoneel
is het verheugend dat meer studenten instromen bij de PABO. Echter, de opleidingsinstituten
moeten ook zoveel mogelijk worden gestimuleerd om die hogere instroom te vertalen
in een grotere uitstroom. Verder moet worden gestimuleerd dat meer jongens
de opleiding gaan volgen en moet de aanstelling van meer vrouwelijke schoolleiders
worden bevorderd.Ook hij nam met instemming kennis van de visie van de staatssecretaris
op de inschakeling van vakleerkrachten. Vakleerkrachten zijn een vereiste
in de basisschool, maar mits voldoende post-HBO geschoold kan ook een groepsleerkracht
bevoegd worden geacht om het vak lichamelijke opvoeding te geven.De heer Van der Vlies (SGP) nam met belangstelling kennis van
de in de rapportage opgenomen getallen, maar tekende daarbij aan dat zij niet
alles zeggen. Verwijzend naar de toelichting op tabel 1 merkte hij op dat
aan grotere groepen ook kwalitatief goed onderwijs kan worden gegeven als is voorzien in goede onderwijzers en goede ondersteuning. Op dit
punt kunnen scholen met wat creativiteit goede resultaten boeken. Het is goed
dat de inspectie dit meer precies gaat waarnemen. Positief oordeelde hij over
de inzet waarmee wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering van het onderwijs.
Hoewel hij erkende dat tussendoelen/leerlijnen op zich voor scholen een goede
instrument kunnen vormen, had hij forse reserves bij het voornemen tot wettelijke
inkadering ervan. Ook hij herinnerde in dit verband aan hetgeen naar voren
werd gebracht in eerdere discussies over eindtermen en kerndoelen basisonderwijs.
Wil de staatssecretaris op dit punt terughoudend zijn en alleen over gaan
tot wetgeving als dit echt onontkoombaar is?Dat in de onderbouw veel aandacht wordt geschonken aan de groepen 1 en
2 juichte de heer Van der Vlies toe. Om teloorgang van het daar bereikte resultaat
te voorkomen, moet worden voorzien in continuïteit in de hogere groepen.
Verwijzend naar het verkiezingsprogramma van zijn partij gaf hij aan bereid
te zijn de daaraan verbonden financiële consequentie te dragen.Ook de heer Van der Vlies bepleitte aandacht voor maatregelen om het tekort
aan leraren weg te werken en voor de knellende huisvestingssituatie van sommige
scholen. Teneinde op dit laatste punt eventueel op niet al te lange termijn
een impuls te kunnen geven, bepleitte hij om over de huisvestingssituatie
eerder dan in september 1999 te rapporteren. Hij sloot zich aan bij opmerkingen
over professionalisering van schoolteams en de in dat verband benodigde her-
en bijscholing. Aandacht vroeg hij voor de positie van het schoolmanagement.
In het algemeen bepleitte continuïteit van het proces te garanderen door
het nieuwe kabinet het verdere proces prudent te laten aanpakken aan de hand
van een meerjarenplanning. Het antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris erkende dat groepsgrootteverkleining een
van de vele noden in het totale onderwijsveld is, maar tekende hierbij aan
dat echte resultaten op dit gebied alleen kunnen worden behaald door het project
groepsgrootte en kwaliteit in het basisonderwijs volledig uit te voeren. Ieder
halfjaar wordt de Kamer geïnformeerd over de voortgang van het project.
Informatie wordt ook verstrekt in het onderwijsverslag van de inspectie. Tegen
deze achtergrond benadrukte zij dat de nu aan de orde zijnde voortgangsrapportage
verslag doet van de wijze waarop wordt gewerkt aan de uitvoering van een beleidslijn
zoals die door een meerderheid van de Kamer is aanvaard. In die situatie is
het niet zinvol om nu de discussie weer te openen over een onderwerp als tussendoelen/leerlijnen.
Thans wordt bestudeerd hoe dit vorm zou kunnen krijgen om op die basis te
zijner tijd antwoord te kunnen geven op de vraag of het uiteindelijk (in samenhang
met het leerlingvolgsysteem) in wetgeving kan worden vertaald. Wettelijke
verankering kan voor de overheid als hoedster van het algemeen onderwijsbelang,
dienen als ijkpunt om kwalitatief slecht presterende scholen op aan te spreken.
De discussie over hiermee samenhangende vraagstukken zal nog met de Kamer
worden gevoerd. De huidige rapportage van het Freudenthal Instituut/SLO is
niet meer dan een concept. Naar verwachting komt het nieuwe Expertisecentrum
Nederlands in de zomer van 1998 met een eerste proeve van tussendoelen/leerlijnen
Nederlandse taal en lezen.Dat extra middelen zonder meer terugvloeien naar het Rijk als scholen
ze niet volgens de oormerking besteden, ontkende de staatssecretaris. De oormerking
van extra formatie binnen het formatiebudgetsysteem (FBS) voor onderbouwbeleid
betekent niet per definitie dat scholen geen bestedingsvrijheid meer hebben.
Uitgaande van de gedachte dat met het totaal van het FBS beleid wordt gemaakt,
behouden scholen binnen dat systeem de vrijheid om eigen beslissingen te nemen
(bijvoorbeeld «verzilveren»), mits zij tegenover de
inspectie kunnen aantonen dat volledig is voldaan aan de uitgangspunten van
het onderbouwbeleid. In dit verband wees zij erop dat bijvoorbeeld scholen
met veel gewogen leerlingen, die in het verleden hun gewichten vooral gebruikten
voor groepsverkleining, thans meer ruimte krijgen voor additionele werkzaamheden
ten behoeve van de betrokken leerlingen. Het is daarbij aan de school om duidelijk
te maken hoe de keuzes leiden tot kwaliteitsverbetering in de onderbouw. Om
te voorkomen dat het beoogde effect niet wordt bereikt, volgt de inspectie
nauwgezet de wijze waarop dit beleid wordt uitgevoerd. Ook de ontwikkeling
van de groepsgrootte in de bovenbouw zal zorgvuldig worden gevolgd.De staatssecretaris zegde toe in een volgende tussenrapportage nader in
te gaan op het verschil tussen cijfers in de berekening van de bekostigingsnorm
en cijfers in de berekening van de groepsgrootte. Verschillen vloeien mede
uit de keuze van het meetmoment. In dat verband is het bekend dat de groepen
in de onderbouw in oktober altijd kleiner zijn dan in mei. In mei 1995 bedroeg
de gemiddelde groepsgrootte in het basisonderwijs 25,7 (26,4 onderbouw, 25
bovenbouw). In oktober 1994 was de gemiddelde groepsgrootte in de onderbouw
23,7, tegenover 22,4 in oktober van 1997. Een vergelijking van de situatie
in 1996 en 1997 is niet mogelijk omdat cijfers over 1996 niet voorhanden zijn.
Dat sommige scholen er ondanks deze daling netto niet op vooruit zijn gegaan,
is een gevolg van de aanpassing van de gewichtenregeling, die resulteerde
in een daling van het aantal zogenaamde 1,25-leerlingen van 32% in 1993 tot
19% nu. Desgevraagd erkende de staatssecretaris dat deze aanpassing extra
wordt gevoeld in gebieden waar relatief veel gewogen leerlingen zijn geconcentreerd.
Ook gaf zij aan dat kinderen van gescheiden ouders, die verblijven bij de
ouder met een lage opleiding, het 1,25-gewicht behouden. Om scholen gemotiveerd
te houden moet bij eventuele volgende aanpassingen van de gewichtenregeling
goed in het oog worden gehouden dat zij er in het kader van de reductie van
de groepsgrootte niet op achteruit gaan. Rond de zomer wordt de Kamer hierover
nader geïnformeerd. Vrees dat onvoldoende aandacht wordt gegeven aan
de samenhang tussen project groepsgrootte en kwaliteitsverbetering en een
project als weer samen naar school achtte de staatssecretaris ongegrond. De
praktijk laat zien dat scholen die voorheen hoge verwijzingspercentages kenden,
in één stap teruggaan naar 2%. Veelal wordt gewerkt volgens
een stappenplan. Bovendien is er een inspectie om te bewaken dat te allen
tijde kwalitatief goed onderwijs wordt gegeven.De Kamer heeft in de toekomst nog volop gelegenheid om zich uit te spreken
over vraagstukken als het aantrekkelijker maken van het beroep leraar, de
beroepskrachtenplanning, het beroepsprofiel, een wet op het leraarschap, een
register voor leraren enz. Gezien de grote deelname van leraren aan nascholingsactiviteiten
zag zij in dit stadium niets in het verplicht stellen ervan. Uitgangspunten
van het beleid inzake onderbouw en bovenbouw in het basisonderwijs zullen
worden vertaald in de eindtermen voor de lerarenopleiding. Ook hierover zal
de Kamer zich nog kunnen uitspreken. Problemen rond de vervanging van leraren
zijn grotendeels regionaal bepaald. Voor een deel worden ze ook veroorzaakt
door de manier waarop met vervangers wordt omgegaan. Vervangers zijn nooit
zeker van werk en als ze werken duurt het vaak lang voordat wordt uitbetaald.
Ook regels verhinderen soms inderdaad de inschakeling van vervangers. Vervanging
door minder gekwalificeerd personeel wees zij vooralsnog af. Wel onderschreef
zij het uitgangspunt dat het in de huidige samenleving, waarin vaak beide
ouders werken, niet meer mag voorkomen dat kinderen bij afwezigheid van hun
leerkracht naar huis worden gestuurd. Met organisaties wordt overlegd over
een manier om het vervangen aantrekkelijker te maken. Over de uitkomsten daarvan
wordt de Kamer geïnformeerd. Dat andere departementen hun eigen campagnes voeren om meer mensen aan te trekken, mag OCW er niet van
weerhouden om er alles aan te doen meer mensen te interesseren voor het onderwijs.
Mede door een uitstekende campagne is de instroom bij de PABO thans ongeveer
20% gestegen. Een aparte campagne gericht op allochtone leerlingen is voorzien.
Om vooral ook deze studenten te kunnen behouden voor de PABO, zal er het een
en ander moeten veranderen in het curriculumbeleid van de PABO's. Ook wordt
bevorderd dat speciale aandacht wordt besteed aan manieren om meer jongens
voor de opleiding te behouden. Naar het schijnt haken veel jongens vroegtijdig
af omdat de stageperiodes beginnen met de kleutergroepen. Per 1 augustus a.s.
start daarnaast een opleiding voor onderwijsassistenten. Deze wordt gegeven
op niveau 4 om assistenten uitzicht te kunnen bieden op doorstroom naar een
PABO-opleiding. De Kamer wordt hierover nader geïnformeerd. Na een zorgvuldig
geformuleerde tekst te hebben opgesteld, hoopt het ABP binnenkort te beginnen
met het aanschrijven van leerkrachten uit de zogenaamde stille reserve. In
dat verband zal worden voorzien in voldoende capaciteit aan opfriscursussen.
Zodra hierover meer duidelijkheid is verkregen, wordt de Kamer nader geïnformeerd.
In het komende CAO-overleg zal in dit kader ook aandacht worden besteed aan
opvang en buitenschoolse activiteiten voor de kinderen van betrokkenen. Van
degenen die een PABO-opleiding hebben gevolgd heeft 85% daadwerkelijk in het
onderwijs gewerkt. Zij ontvangen een brief van het ABP. De resterende 15%
is echter niet te achterhalen. Zij kunnen zichzelf melden. Alles overziende
constateerde de staatssecretaris dat op macroniveau voldoende wordt gedaan
om te voorzien in de behoefte aan leerkrachten, maar erkende zij dat er ondanks
deze inspanningen op microniveau toch nog problemen kunnen voorkomen. Zij
hoopte de Kamer nog in de maand april te kunnen rapporteren over de uitvoeringstoets
vakleerkrachten lichamelijke opvoeding. Voor zittend personeel verandert er
niets. Nieuw personeel moet vakdocent zijn, dan wel groepsdocent met een speciale
aantekening op dit gebied.Hoewel in het laatste onderwijsoverleg berichten circuleerden over achterblijvende
aanmeldingen, was de staatssecretaris in het algemeen tevreden over de belangstelling
voor de managementsopleiding primair onderwijs. Achterblijvende aanmeldingen
zijn wellicht een gevolg van het feit dat dit jaar voor het eerst wordt begonnen
met een adjunctopleiding. Hoewel taakrealisatie een voortdurend punt van zorg
is, mag niet worden vergeten dat alle middelen die aan het begin van deze
regeerperiode beschikbaar waren voor onderwijsintensivering, juist zijn besteed
aan taakrealisatie. Bewust is ervoor gekozen om dit niet mee te nemen in de
eerste stap van het groepsgrootteproject. Wel is er ruimte voor in de vervolgscenario's.
Bovendien kan ruimte worden gecreëerd door delegatie. In 1999 kan worden
gerapporteerd over de besteding van de f 150 000 voor bestuurlijke
schaalvergroting. Sommige scholen blijken deze middelen te gebruiken voor
de aanstelling van een bovenschoolse directeur, andere voor uitbesteding van
werkzaamheden aan een administratiekantoor. De staatssecretaris erkende dat
de regelgeving ruimte laat voor calculerend gedrag van scholen.De staatssecretaris beklemtoonde dat arbeidsduurverkorting er is gekomen
op verzoek van de werknemersorganisaties. Duidelijk is, dat het in de schoolpraktijk
vaak leidt tot versnippering van banen, waardoor groepen met steeds wisselende
leerkrachten worden geconfronteerd. Schoolbesturen zouden moeten bezien hoe
banen door herordening terug op niveau kunnen worden gebracht. Lesgebonden
taken worden volledig gecompenseerd. Met het oog op productiviteitsverhoging
in de collectieve sector worden in navolging van ontwikkelingen in de sector
Rijk de niet-lesgebonden taken niet volledig gecompenseerd. Zij steunde de
bij motie door de Kamer uitgesproken wens om in het sectorenoverleg ruimte
te creëren voor volledige ADV-compensatie in de onderwijssector. De omvang van de sector vereist dan wel dat op dit punt in komende
CAO-onderhandelingen grote precisie wordt betracht.Huisvesting is van groot belang voor het doen slagen van het groepsgrootteproject.
In dit verband signaleerde de staatssecretaris het probleem dat veel scholen
zitten met het probleem dat op grond van de eerste stap van het project maar
een half lokaal extra nodig zou zijn. Halve lokalen kunnen echter niet worden
gebouwd. Daarom is het voor de huisvestingsplanning van groot belang om gemeenten
een perspectief op het einddoel te bieden. Verder moeten scholen zelf de consequenties
dragen van de keuze om geen gebruik te maken van een leegstaand lokaal van
een (binnen een straal van 2 km gelegen) andere school. Een eerste rapportage
van de inspectie over de huisvestingssituatie verschijnt in september 1998.
De desbetreffende monitor verschijnt in september 1999. Nadere gedachtewisselingDe heer Koekkoek (CDA) signaleerde dat de staatssecretaris
niet hard heeft toegezegd dat in een volgende regeerperiode voor volgende
stappen in het project het totaalbedrag van 1 mld. beschikbaar wordt gesteld.Mevrouw Liemburg (PvdA) waarschuwde voor concurrentie tussen
departementen bij de werving op de arbeidsmarkt.De staatssecretaris merkte op, de door de heer Koekkoek bedoelde
toezegging niet te kunnen doen omdat zij daarmee «over haar graf heen
zou regeren». Wel signaleerde zij dat sommige verkiezingsprogramma's
meer uitzicht bieden op realisering van het totale project dan andere. De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Mattijssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat
(CD), Van Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam
(CDA), Hendriks, Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning
(D66), Koekkoek (CDA), J. M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf
(RPF), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD),
Dijksma (PvdA), Sterk (PvdA), Van Vliet (D66), Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen
(CDA), Van der Hoeven (CDA), Verkerk, Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Bakker
(D66), Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD),
Rehwinkel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers (VVD),
Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA), Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25065-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl