Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording; Brief minister over de voortgang van VBTB
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26573, nr. 65

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

05-06-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26573 nr. 65

28-05-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Stand van zaken: nog steeds op koers3. De mededeling over de bedrijfsvoering3.1 Tussenbericht over de pilots3.2 Gedachten achter de mededeling3.3 De rol van de accountantsdienst ten aanzien van het
jaarverslag nieuwe stijl4. De begrotingstukken en infrastructuur; «Losse
eindjes»4.1 Ten aanzien van de structuur, de inhoud en de presentatie
van de begrotingsstukken...Informatievoorziening door zelfstandige bestuursorganenBijlagen: het Subsidie-overzicht Rijksoverheid & het
Evaluatie-overzicht RijksoverheidSuppletore begrotingen4.2 Ten aanzien van de «infrastructuur»; informatiekundige
aspecten op lange termijn5. VervolgtrajectOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26573Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 573Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingnr. 65BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 28 mei 20011. InleidingOp 8 mei 2000 werd u de voortgangsrapportage «Van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording»1 aangeboden.
In deze rapportage werd aangekondigd dat de Kamer vanaf mei 2001 – door
het Financieel Jaarverslag van het Rijk – jaarlijks op de hoogte zou
worden gehouden over de voortgang van VBTB. Naar aanleiding van het Algemeen
Overleg over VBTB van 29 juni jongstleden zond de regering de Kamer in december
2000 al eerder een integrale tussenrapportage, getiteld «Van dummy tot
begroting»2. Centrale conclusie van deze
tussenrapportage luidde dat VBTB goed op koers lag. Betreffende nota werd
in het Algemeen Overleg van 21 februari jongstleden met de Commissie voor
de Rijksuitgaven besproken. Tijdens dit Algemeen Overleg werd toegezegd dat
u rond de komende jaarwisseling – na Tweede Kamerbehandeling van de
ontwerpbegrotingen 2002 – een eerste evaluatie van VBTB ontvangen zult,
met name gericht op onverhoopte negatieve neveneffecten van VBTB voor het
budgetrecht van het parlement.Gezien het bovenstaande én het feit dat het Financieel Jaarverslag
van het Rijk vooral een retrospectief karakter hoort te dragen, heeft de regering
er voor gekozen u via deze aparte brief op de hoogte te stellen over de voortgang
van VBTB. In paragraaf 2 wordt u geïnformeerd over de rijksbrede
actuele stand van zaken. In paragraaf 3 wordt stilgestaan bij de ontwikkelingen
op het terrein van de mededeling over de bedrijfsvoering, waarover momenteel
5 pilots gaande zijn. Daarbij wordt in het bijzonder de «management
control-gedachte» nader geïntroduceerd. In paragraaf 4 komen
enkele elementen aan de orde uit voorgaande fasen van VBTB, die nog nader
uitgewerkt dienden te worden. Daarbij worden toezeggingen van de regering
in eerdere voortgangsrapportages en toezeggingen uit het Algemeen Overleg
van 21 februari jongstleden nagekomen. In paragraaf 5 ten slotte wordt
het VBTB-vervolgtraject uiteengezet. 2. Stand van zaken: nog steeds op koersMet het in mei 2000 indienen van de voortgangsrapportage VBTB en de voorbeeldbegrotingen
werd de eerste fase van VBTB afgerond. Met de tussenrapportage van afgelopen
december werd de tweede fase – die van het codificeren van de beleidsvoorstellen –
afgesloten. Naar verwachting zal de CW 2001 (eerder ook aangeduid als de 9e
wijziging), die de aanpassing van de CW aan VBTB wettelijk zal verankeren,
nog voor het zomerreces aan de Kamer worden aangeboden. Nu begeeft VBTB zich
in de derde fase. Doel hiervan is het opstellen van ontwerpbegrotingen die
voldoen aan VBTB respectievelijk een goede basis vormen voor verdere groei.Na het groene licht van de Tweede Kamer (op 13 december 20001) en de afspraak tijdens het Algemeen Overleg van 21 februari jongstleden
dat de ervaringen met de eerste begroting nieuwe stijl rond de jaarwisseling
goed geëvalueerd zullen worden2, verbeteren
de departementen hun VBTB-voorbeeldbegroting thans tot een eerste echte begroting
nieuwe stijl. Dit mede op basis van de totdusver opgedane ervaringen en de
in december gereedgekomen«infrastructuur» (zoals de aangepaste
wet- en regelgeving en begrotingsadminstraties).VBTB is nu echt begonnen. Daarbij is de betrokkenheid van toch vooral
de financiële functie, verbreed tot beleidsdirecties, uitvoeringsorganisaties
en een groter deel van de politieke en ambtelijke top van de departementen.
Beleid en geld komen dichter bij elkaar. Daarmee wordt een eerste invulling
gegeven aan één van de kritische succesfactoren: daadwerkelijke
betrokkenheid van alle relevante actoren. Een goede betrokkenheid van departementale
beleidsdirecties krijgt overigens ook vorm door de meest uiteenlopende vormen
van informatieoverdracht op de meest uiteenlopende niveau's.De genoemde verbreding leidt op veel departementen tot scherpere en meer
praktische doelstellingen en prestatiegegevens. Mede vanuit het besef dat
ook de verantwoording nieuwe stijl in WWW-termen stijl zal worden opgesteld.
Deze zal de Kamer overigens pas in mei 2003 ontvangen. Ook nader overleg met
de Kamer zal nog leiden tot enkele wijzigingen in de artikelindeling, ten
opzichte van de in de tussenrapportage weergegeven stand van zaken. Box 1: Nadere wijzigingen in de artikelindeling t.o.v.
de stand van zaken december 2000Buitenlandse Zaken; Het beleidsartikel «multilaterale
ontwikkelingssamenwerking» wordt gesplitst in «EU-fondsen»,
«Internationale Financiële instellingen» en «VN-programma's
en -fondsen». Het beleidsartikel «particuliere en maatschappelijke
ontwikkelingssamenwerking» wordt gesplitst in «samenwerking met
maatschappelijke organisaties», «samenwerking op het terrein van
internationaal onderwijs» en «samenwerking met het bedrijfsleven».Financiën; Beleidsartikel 4 van de IXB-begroting,
«kasbeleid en kasbeheer», komt te vervallen en wordt toegevoegd
aan beleidsartikel 2 van de begroting voor Nationale Schuld «beheer
van middelen van overheidsinstellingen».Defensie; Het beleidsartikel «beschikbaarheid
krijgsmacht» wordt in de ontwerpbegroting 2002 gesplitst naar de verschillende
krijgsmachtdelen. Omdat de voorgestelde splitsing in het perspectief van het
kabinet minder recht doet aan de uitgangspunten van VBTB, zal bij de evaluatie
van de begroting 2002 bekeken worden of de ontwerpbegroting 2003 van Defensie
moet worden aangepast, nadrukkelijk zonder dat de Kamer daardoor in het uitoefenen
van het budgetrecht wordt beperkt.Economische Zaken; De beleidsartikelen «ruimtelijk
economisch beleid», «buitenlandse investeringen in Nederland»,
«Level playing field zeescheepsnieuwbouw», «inschakeling
defensiegerelateerde bedrijfsleven» en «toegang bedrijven tot
de kapitaalmarkt» worden samengevoegd tot het beleidsartikel «bevorderen
ondernemingsklimaat». Het beleidsartikel «economische crisisbeheersing»
krijgt als titel «vitale belangen ten tijde van crisis». Het was al vaak geschreven, maar bij het concreet vormgeven van VBTB wordt
duidelijk dat VBTB nadrukkelijk een groeitraject is. Niet alleen omdat het
benoemen van meetbare, stuurbare en maatschappelijk relevante doelstellingen
en het formuleren van zinvolle prestatiegegevens lastig is. Maar ook omdat
de omslag van «inputdenken» naar meer resultaatgerichtheid ook
binnen departementen soms aanzienlijke wijzigingen vergt. De praktijk van
afgelopen maanden leert dat werken volgens VBTB, net als iedere andere toepassing
van resultaatgericht management, een kwestie is van «al doende leert
men».3. De mededeling over de bedrijfsvoering3.1 Tussenbericht over de pilotsDe aandacht voor VBTB richt zich momenteel vooral op de (eerstkomende)
begroting. Als gevolg van de VBTB-operatie zal echter ook de inhoud, structuur
en presentatie van de huidige departementale financiële verantwoording
een gedaanteverwisseling ondergaan. Een en ander spiegelbeeldig aan de begroting.
In de – tot departementaal jaarverslag omgedoopte – verantwoording
staan straks vragen centraal als: «Hebben we bereikt wat we hebben beoogd
?», «Hebben we gedaan wat we daarvoor zouden gaan doen?»
en «Heeft dat ook gekost wat we dachten dat het zou gaan kosten?»
Hiermee wordt de controlerende functie van de Staten-Generaal versterkt.Vanaf 2003 wordt in het jaarverslag niet meer primair verantwoording
afgelegd over de uitkomsten van het gevoerde financieel beheer, maar meer
nadrukkelijk ook over de realisatie van beleidsdoelstellingen en de daaraan
ten grondslag liggende bedrijfsvoering. Die bedrijfsvoering krijgt in het
departementale jaarverslag in een afzonderlijke paragraaf, de mededeling over
de bedrijfsvoering, een bijzondere positie.Aan de ontwikkeling van de mededeling wordt al enige tijd gewerkt. Op
14 februari jongstleden werd een aanvang gemaakt met de praktische uitwerking
van de mededeling, door de start van een 5-tal pilots (bij vijf verschillende
departementen). Deze pilots richten zich op de verschillende aspecten van
sturing en beheersing. Twee pilots concentreren zich op de ontwikkeling van
een bedrijfsvoeringsplan, waarin de uitgangspunten voor de interne beheersing
worden geëxpliciteerd. Voor een goede interne beheersing is het nodig
een systeem van sturing en beheersing op te zetten. Dat dient te waarborgen
dat de bedrijfsvoeringsprocessen ook leiden tot de realisatie van de gewenste
beleidsdoelen. Dit systeem wordt beschreven in het genoemde bedrijfsvoeringsplan.
Daarnaast komen in het bedrijfsvoeringplan elk jaar de uitkomsten van risico-analyses
aan de orde en de daarop gebaseerde beheersingsmaatregelen. Twee andere pilots
richten zich op het feitelijk werken met sturing en beheersing. Zo concentreert
één pilot zich op de wijze waarop de uitvoering van bedrijfsprocessen
in de praktijk kan worden gevolgd met behulp van meetsystemen en prestatie-indicatoren.
Daarbij wordt getracht een bedrijfsvoeringsmonitor te ontwikkelen. Een andere
pilot richt zich geheel op het sluitstuk van sturing en beheersing; de mededeling
over de bedrijfsvoering zelve. In deze pilot wordt onderzocht hoe een dergelijke mededeling binnen een ministerie tot stand kan komen en welke reikwijdte
deze mededeling kan hebben. De vijfde pilot ten slotte concentreert zich op
de toepassing van bovenstaande aspecten van sturing en beheersing bij een
specifiek onderdeel van bedrijfsvoering, het personeelsbeheer.De pilots zullen naar verwachting in september van dit jaar kunnen worden
afgerond. Op basis van de geboekte resultaten zal een eerste proeve van een
rijksbreed referentiekader worden opgesteld, waarin de uitgangspunten voor
de mededeling over de bedrijfsvoering worden opgenomen.Bovengenoemde pilots zijn er op gericht antwoorden te geven op verschillende
vragen die tot nu toe ten aanzien van de reikwijdte en normering van de mededeling
over de bedrijfsvoering hebben gespeeld. Het is namelijk van belang dat niet
alleen de minister weet waarover met de mededeling over de bedrijfsvoering
verantwoording moet worden afgelegd en hoe een dergelijke mededeling tot stand
komt c.q. moet worden onderbouwd. Het is ook voor het parlement van belang
te weten welke verwachtingen ten aanzien van de mededeling over de bedrijfsvoering
gerechtvaardigd zijn.3.2 Gedachten achter de mededelingBij de pilots zijn al enige belangrijke noties naar voren gekomen die
deels antwoorden kunnen zijn op bovenstaande vragen. Deze noties vertolken
de denkrichting zoals die momenteel nader wordt uitgewerkt in interdepartementaal
verband in de bovengenoemde pilots. Pas na afronding van de pilots en de daarmee
opgedane ervaringen zal de definitieve invulling van de mededeling worden
bepaald en zal de Kamer hiervan op de hoogte worden gebracht.Het is voor de duidelijkheid over de reikwijdte van de mededeling over
de bedrijfsvoering van belang dat het begrip bedrijfsvoering op eenduidige
wijze is gedefinieerd. Zowel in de regeringsnota VBTB (1999) als de voortgangsrapportage
VBTB van 2000 is hiertoe reeds een eerste aanzet gegeven. De begripsafbakening
van bedrijfsvoering is ondertussen mede door de pilots, in het verlengde van
de eerdere definities, verder vorm gegeven. Centraal bij de bedrijfsvoering
staat sturing en beheersing. Verder bestaat een nadrukkelijke koppeling tussen
bedrijfsvoering en (de realisatie) van beleidsdoelstellingen. Bedrijfsvoering
wordt dan ook gedefinieerd als: «de sturing en beheersing van bedrijfsprocessen
binnen een ministerie om de gestelde beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren.
Het betreft sturing en beheersing van zowel de primaire processen als van
de processen die hiervoor faciliterend zijn (de zgn. ondersteunende processen)».Box 2: Wat valt onder bedrijfsvoering?: een voorbeeldEen ministerie heeft als beleidsdoelstelling dat wonen betaalbaar blijft
voor mensen met een laag inkomen. Met dit doel (de beoogde outcome) voor ogen
worden huursubsidies verstrekt (de output). Om deze subsidies te verstrekken,
worden diverse (bedrijfs)processen doorlopen. Als primaire processen kunnen
hier bijvoorbeeld worden genoemd: de berekening van de hoogte van de subsidies
en het opstellen van subsidiebeschikkingen. Deze processen moeten worden doorlopen
voordat een huursubsidie kan worden verstrekt. Faciliterend voor de primaire
processen is bijvoorbeeld de inzet van personeel en het gebruik van materiële
middelen als computers en kantoorinventaris. Om zeker te stellen dat met deze
primaire en ondersteunende processen het gestelde doelwordt gehaald, vindt daarop (continue) sturing en beheersing plaats. Hierbij
kan worden gedacht aan het monitoren van de doorlooptijd van de behandeling
van subsidie-aanvragen. Een ander voorbeeld is het opstellen van richtlijnen
voor de wijze waarop de hoogte van de subsidies dienen te worden berekend
of de wijze waarop beschikkingen dienen te worden opgesteld. Met deze instrumenten
kan worden bezien of de beoogde output wordt geleverd. Met behulp van beleidsevaluaties
wordt zichtbaar gemaakt of met deze output ook de gewenste outcome wordt gerealiseerd. De reikwijdte van de mededeling over de bedrijfsvoering is tweeledig.
De mededeling strekt zich voor alle ministeries allereerst uit over de interne
sturing en beheersing, oftewel de «management control». Voor alle
ministeries worden dezelfde kwaliteitseisen gesteld aan het management control
systeem. Ten tweede richt de mededeling zich bij elk ministerie op die onderdelen
van de bedrijfsvoering waarover voldoende informatie bestaat om een mededeling
te kunnen «afgeven». Per ministerie zal worden aangegeven wat
de specifieke reikwijdte is. Rijksbreed wordt een groeitraject bepaald naar
het moment waarop de mededeling zich over de integrale bedrijfsvoering uitstrekt.Aan een dergelijke mededeling ligt de «management control»
gedachte ten grondslag. Management control is het – door de leiding
van een organisatie aangestuurd en toegepast – intern proces met het
oog op het beheersen van de uit te voeren bedrijfsactiviteiten. Dit wil zeggen
dat de minister de kwaliteit van bedrijfsvoering met redelijke mate van zekerheid
kan waarborgen, wanneer de risico's van bedrijfsvoering op systematische wijze
in kaart worden gebracht en maatregelen worden genomen om die risico's weg
te nemen, te verkleinen of in ieder geval beheersbaar te maken. Risico-analyse
is daarmee een belangrijk onderdeel van management control.Aan de basis van de mededeling ligt een goed werkend management control
systeem. Met de mededeling over de bedrijfsvoering stelt de minister dat de
bedrijfsvoering «in control» is, respectievelijk geeft hij aan
waar dat (nog) niet het geval is. Dat betekent dat de minister zicht heeft
op de risico's binnen de bedrijfsprocessen dat de beleidsdoelstellingen niet
worden gehaald en op basis hiervan tijdige bijsturing plaatsvindt door met
een stelsel van beheersingsmaatregelen deze risico's te verkleinen. De «in
control» mededeling stelt niet dat er geen risico's meer binnen de bedrijfsvoering
bestaan. Sommige risico's zijn vanwege hun exogene aard niet door de minister
te beïnvloeden. Bij andere risico's maakt de minister de afweging dat
de kosten van het inzetten van maatregelen om de risico's weg te nemen niet
opwegen tegen de mogelijke consequenties van die risico's. Een goed werkend
management control systeem geeft de minister redelijke zekerheid dat de bedrijfsvoering
zodanig functioneert dat, mede in de tijd en onder veranderende omstandigheden
bezien, beleids- en bedrijfsvoeringsdoelstellingen op een doel- en rechtmatige
wijze gerealiseerd worden. Het waarborgt dat zich in principe geen structurele
gebreken in de bedrijfsvoering voordoen.De mededeling over de bedrijfsvoering is een «management statement».
De kwaliteit van de bedrijfsvoering is namelijk de verantwoordelijkheid van
het management. Het management kiest de beheersingsmaatregelen die nodig zijn
om de doelstellingen van de organisatie te bereiken en om de risico's binnen
de bedrijfsvoering tegen te gaan. Dat betekent dat in dit kader ten aanzien
van de invulling van de bedrijfsprocessen geen rijksbrede normen worden opgelegd
naast de normen die (b.v. ten aanzien van financieel en materieel beheer)
reeds bestaan. Wel worden eisen gesteld aan de wijze waarop de bedrijfsvoering
wordt beheerst. Elk ministerie zal een management control systeem moeten hebben
dat aan bepaalde (systeem)eisen dient te voldoen. Zo dient periodieke risicoanalyse onderdeel uit te maken van het management control systeem.
Dit systeem dient tevens een kwaliteitsborging in zich te hebben waarmee een
oordeel over de werking van het systeem kan worden gegeven. Ook is het belangrijk
dat het management control systeem adequaat is ingebed in de organisatie en
de planning- en controlcyclus van het ministerie. De «in control»
mededeling geeft geen garantie dat ook daadwerkelijk alle beleidsdoelstellingen
geheel worden gehaald. De mededeling geeft wel aan dat de minister van mening
is dat hij er, intern bij het ministerie, alles aan heeft gedaan om de bedrijfsprocessen
zo effectief en efficiënt mogelijk te laten lopen. De mededeling over
de bedrijfsvoering is naast een «in control statement» tevens
een uitzonderingsrapportage. Naast de mededeling dat risico's worden onderkend
en dat hierop beheersingsmaatregelen worden genomen, kunnen tevens de «uitzonderingen»
worden belicht. Dat wil zeggen dat er ruimte bestaat om specifieke, nieuwe
of opvallende risico's (zoals bijvoorbeeld binnen specifieke projecten) te
vermelden en de noodzakelijke beheersingsmaatregelen aan te geven. Ook belangrijke
binnen de bedrijfsvoering doorgevoerde kwaliteitsverbeteringen kunnen aan
de orde worden gebracht.3.3 De rol van de accountantsdienst ten aanzien van het
jaarverslag nieuwe stijlVBTB heeft bepaalde gevolgen voor de algemene controletaak van de departementale
accountantsdiensten (de DAD's). Voor de uitvoering van de algemene controletaak
is het vooral van belang te bepalen op welke wijze de DAD de informatie in
het departementale jaarverslag gaat controleren (incl. informatie over het
beleid en de bedrijfsvoering) en de wijze waarop de DAD zelfstandig onderzoek
gaat uitvoeren naar (onderdelen van) de departementale bedrijfsvoering. Het
betreft een status quo beschrijving.Met de introductie van het departementale jaarverslag worden verdere stappen
gezet in het traject om de departementale verantwoording meer beleidsgericht
te doen zijn en minder beheersgericht. Meer beleidsgericht wil zeggen dat
in het jaarverslag een relatie moet worden gelegd tussen de doelen, de prestaties
en de financiële middelen. De primaire insteek van het jaarverslag wordt
het afleggen van verantwoording over de uitkomsten van het gevoerde beleid.
Prestatiegegevens spelen daarbij een belangrijke rol. Hiermee komt in het
jaarverslag meer plaats voor niet-financiële informatie. Minder beheersgericht
moet niet worden opgevat als minder aandacht voor beheer. Integendeel; door
de introductie van de bedrijfsvoeringsmededeling verbreedt de aandacht zich
van financieel beheer naar bedrijfsvoering. Deze verbreding leidt voor de
DAD tot de noodzaak om binnen de algemene controletaak nieuwe accenten aan
te brengen. Deze nieuwe accenten hangen samen met de toenemende betekenis
van beleidsinformatie en informatie over de bedrijfsvoering. Dit leidt tot
accountantswerkzaamheden met een bredere scope. Box 3: Audit-activiteiten in relatie tot de bedrijfsvoering;
een toelichtingHet management van een departement is verantwoordelijk voor een goede
bedrijfsvoering. De zorg voor een goede bedrijfsvoering houdt tevens de zorg
van een goede kwaliteitsborging in. In dat kader worden risico's geanalyseerd,
worden maatregelen van interne sturing en beheersing getroffen, worden kwaliteitseisen
(normen) waaraan de uitvoering moet voldoen geformuleerd en wordt zorggedragen
voor onderzoek naar de vraag of de normen gehandhaafd worden. De keuze van
de beheersingsmaatregelen is niet voorgeschreven. Op onderdelen kan de comptabele
wet- en regelgeving uitgangspunten bevatten; de keuze van de individuele maatregelen
hangt samen met de visie die het management heeft op de interne beheersing.
Het onderzoek naar de vraag of denormen gehandhaafd worden, geschiedt binnen het door het departement bepaalde
systeem van kwaliteitsborging. De kwaliteitsborging in het management control
systeem kan niet zonder audit-activiteiten. Audit-activiteiten, zowel decentrale
als centrale, hebben zowel in het kader van de integrale verantwoordelijkheid
van managers als in het kader van de verantwoorde-lijkheid van de hoogste
leiding van het departement een toegevoegde waarde. In het kader van het implementatietraject
van VBTB, en bezien vanuit het ministerie in zijn geheel, is een direct onder
de hoogste leiding gesitueerde, onafhankelijk van het (operationele) management
opererende, interne audit-functie binnen het totale systeem van kwaliteitsborging
een gewenst einddoel. Dit laat onverlet dat afhankelijk van de inrichting
van de sturingsfilosofie van het departement ook op decentraal niveau audit-activiteiten
kunnen plaatsvinden.Het samenstel van boven omschreven activiteiten moet het (hoogste) management
de informatie (assurance) opleveren om jaarlijks in het departementale jaarverslag
verantwoording af te kunnen leggen over de bedrijfsvoering. Wat wordt nu de rol van de DAD in relatie tot VBTB? Deze taak zal in de
Comptabiliteitswet 2001 omschreven worden als de controle van het financieel
beheer, materieel beheer en daartoe bijgehouden administraties, alsmede de
controle van het departementale jaarverslag. Ten aanzien van deze taak kunnen
twee met elkaar samenhangende rollen worden onderscheiden: de certificerende
rol en de beoordelende en adviserende rol. De certificerende rol is gericht
op het geven van een accountants-verklaring omtrent het departementale jaarverslag.
Daarbij gaat het om de beantwoording van de vraag of de in het jaarverslag
opgenomen informatie over het beleid, de bedrijfsvoering en de financiële
middelen een deugdelijke weergave is van de werkelijkheid, alsmede of de financiële
middelen rechtmatig zijn besteed.Het jaarverslag is het primaire uitgangspunt voor de dechargeverlening
door de Staten-Generaal. Indien een minister een jaarverslag aan de Staten-Generaal
wil toezenden, moet hij ervan uit kunnen gaan dat dit verslag geen materiële
onjuistheden en/of omissies bevat. Het is de taak van de DAD om de minister
deze zekerheid te verschaffen. De beoordelende en adviserende rol is gericht
op het onderzoek van het financieel beheer, het materieel beheer en de daartoe
bijgehouden administraties. De Comptabiliteitswet geeft aan dat dit deelobjecten
zijn van de bedrijfsvoering van een departement. Op deze specifieke terreinen,
onderdelen van de bedrijfsvoering, fungeert de DAD als een onafhankelijke,
onder de hoogste leiding gepositioneerde, centraal opererende auditfunctie
die het sluitstuk van de kwaliteitsborging op deze terreinen vormt. Zoals
reeds hiervoor is aangegeven, laat dit onverlet dat ook op decentraal niveau
audit-activiteiten kunnen plaatsvinden.Ten aanzien van de controle van het departementale jaarverslag zal door
de DAD worden nagegaan of de in het jaarverslag opgenomen informatie over
beleid, bedrijfsvoering en financiële middelen een deugdelijke weergave
van de werkelijkheid is, alsmede of de financiële middelen rechtmatig
zijn besteed. De verbreding naar bedrijfsvoering en de inmiddels vastgestelde
Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid voegt daar
een nieuwe dimensie aan toe. Om DAD's te ondersteunen bij de controle van
prestatiegegevens die in het jaarverslag zijn opgenomen, is door het ministerie
van Financiën een handvat in de vorm van een 10-stappenplan voor de departementale
accountantsdienst ontwikkeld. Teneinde in het kader van de controle de informatie
opgenomen in de bedrijfsvoeringsmededeling goed te kunnen beoordelen moet
de DAD zich een eigen visie ontwikkelen over de opzet en werking van de bedrijfsvoering,
inclusief de kwaliteitsborging. De inhoud van het begrip bedrijfsvoering
kan daarbij, redenerend langs de lijnen van het nog in te dienen wetsvoorstel
tot wijziging van de Comptabiliteitswet, worden verdeeld in:• financieel beheer, materieel beheer en daarmee verbonden administraties;
zoals reeds hiervoor is aangegeven verricht de DAD uit hoofde van de algemene
controletaak onderzoek op deze terreinen;• de overige onderdelen van de bedrijfsvoering; op deze onderdelen
van de bedrijfsvoering die niet het financieel of materieel beheer betreffen,
zal de DAD kennis nemen van de reeds door het management getroffen maatregelen
van kwaliteitsborging en (de opzet en) de werking daarvan nader onderzoeken.
Daarbij zal de DAD de bedrijfs- voeringsnormen, zowel inhoudelijke als procesnormen,
die het management (o.a. op basis van de wet- en regelgeving) terzake heeft
ontwikkeld als uitgangspunt dienen te nemen. Deze op het systeem gerichte
controlemaatregelen zullen uitsluitend gericht zijn op het testen van de goede
werking van het stelsel van kwaliteitsborging. Indien de DAD bij dat onderzoek
stuit op belangrijke onvolkomenheden in de bedrijfsvoering dan zal de DAD
volstaan met het op de hoogte brengen van het management van het bestaan hiervan,
eventueel vergezeld van concrete adviezen ter verbetering terzake. De DAD
zal, anders dan in specifieke opdracht van de minister, in die situatie geen
aanvullend zelfstandig onderzoek verrichten. Wel zal de DAD, al naar gelang
de zwaarte van de eventueel geconstateerde onvolkomendheden in de werking
van het systeem, er op toezien dat een en ander op een adequate wijze in de
mededeling inzake de bedrijfsvoering wordt weergegeven.Naar de mate waarin het concept van de mededeling over de bedrijfsvoering
zich verder ontwikkelt, zal ook meer uitwerking worden gegeven aan het daarinbegrepen
onderzoek naar de werking van het kwaliteitsborgingssysteem. Daarbij zal de
rol van de DAD, naast die van andere interne auditactiviteiten, aan de orde
komen. Dit mede in het licht van de uitkomsten van het IBO-onderzoek CDV-accountancy
en het kabinetsstandpunt daarover.4. De begrotingstukken en infrastructuur; «Losse
eindjes»4.1 Ten aanzien van de structuur, de inhoud en de presentatie
van de begrotingsstukken...Informatievoorziening door zelfstandige bestuursorganenTijdens het Algemeen Overleg van 21 februari jongstleden over de decemberrapportage
«Van dummy tot begroting», verzocht de Kamer de minister van Financiën
meer duidelijkheid te verschaffen over de rapportagemomenten van ZBO's.Wat zijn de feiten? In de Kaderwet ZBO's1
is vastgelegd dat publiekrechtelijke ZBO's, die een onderdeel vormen van de
staat, jaarlijks voor 1 april (t-1) aan de verantwoordelijke minister hun
ontwerpbegroting voor het daaropvolgende jaar zenden. Voor ZBO's die geen
onderdeel vormen van de staat, geldt dat de ontwerpbegroting jaarlijks op
een door de betrokken minister vastgestelde datum aan hem of haar wordt toegezonden.
Deze datum is vastgelegd in de specifieke instellingswet van het betreffende
ZBO.Alle ZBO's leveren voor 1 juli (t+1) hun jaarverslagen en jaarrekeningen
bij de verantwoordelijke ministers aan. Bij de inrichting van de jaarrekening
wordt zoveel mogelijk aangesloten bij het gestelde in titel 9 van Boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek. Eerder aanleveren van de verantwoordingen is voor
veel ZBO's niet mogelijk, mede vanuit de betrouwbaarheidseisen die aan deze
informatie worden gesteld. Tijdens het genoemde Algemene Overleg rees de vraag of het verschijnen
van verantwoordingsinformatie ná de initiële opstelling van de
ontwerpbegrotingen niet als bezwaarlijk wordt beschouwd voor een resultaatgerichte
VBTB-aansturing door de verantwoordelijke minister. Dat is niet per definitie
het geval. In de jaarverslagen van zelfstandige bestuursorganen wordt regulier
vooral financiële informatie opgenomen c.q. informatie over uitgevoerde
activiteiten. Informatie over de doelmatigheid en doeltreffendheid van betreffende
organisatie, waar het in de sturing op afstand toch veelal om te doen zal
zijn, zal in de regel plaatsvinden op grond van periodiek evaluatieonderzoek.
Ook hierin is voorzien in de genoemde Kaderwet. De timing van dergelijk onderzoek
zal vaak adequaat zijn afgestemd op de informatiebehoefte in het beleids-
en begrotingsproces van het verantwoordelijke departement. Voorts zij bedacht
dat naast de in de Kaderwet c.q. de in de instellingswet vastgelegde rapportagemomenten
ook andere informatieverplichtingen tussen ZBO en het betrokken ministerie
bestaan. Deze zijn veelal vastgelegd in sturings- en toezichtsarrangementen.
Via deze arrangementen kan de voor een ZBO verantwoordelijke minister waarborgen
dat hij of zij tijdig informatie verkrijgt, benodigd voor het opstellen van
de departementale begroting en het departementale jaarverslag.Bovenstaand vraagstuk maakt deel uit van een breder thema, dat van derdeninformatie;
het gaat hierbij om in de (begroting en) verantwoording op te nemen prestatiegegevens
afkomstig van anderen dan de rechtspersoon Staat der Nederlanden. Daarbij
moet, behalve aan ZBO's, ook worden gedacht aan gemeenten, waterschappen,
bedrijven, maar ook burgers. Aandachtspunten hierbij zijn de beschikbaarheid,
de tijdigheid en de kwaliteit van deze informatie.Een en ander nadrukkelijk vanuit het perspectief van het kunnen sturen
c.q. het kunnen volgen van de doelstellingen én met inachtneming van
de bestuurlijke verhoudingen tussen betrokken actoren. Op dit terrein zal
de komende tijd nog het nodige werk verricht moeten worden. In de decemberrapportage
is daar uitgebreid verslag over gedaan. Ministeries zijn thans bezig met het
inventariseren van de beschikbaarheid van derdeninformatie. Bij een aantal
ministeries, zoals bij BZK, is de derdeninformatie verwerkt in een «bronnenboek».
De volgende slag die wordt gemaakt, is het feitelijk beschikbaar hebben van
de gegevens voor de ontwerpbegrotingen.In de ontwerpbegrotingen 2002 zal in groeiparagrafen – indien opportuun –
ook op de stand van zaken met betrekking tot de beschikbaarheid en betrouwbaarheid
van derdeninformatie worden ingegaan.Bijlagen: het Subsidie-overzicht Rijksoverheid & het
Evaluatie-overzicht RijksoverheidIn de afgelopen decemberrapportage werd geschreven dat in voorliggend
tussenbericht voorstellen zouden worden gedaan over de informatieverstrekking
richting Kamer met betrekking tot datgene wat voorheen in de voormalige evaluatiebijlagen
opgenomen was. Voorts zou de regering reageren op de brief (d.d. 22 november
2000) van de voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven over de toekomst
van het Subsidieoverzicht Rijksoverheid. Dit SOR bevat een integraal overzicht
van alle voormalige subsidiebijlagen uit de departementale ontwerpbegrotingen.In reactie op genoemde november-brief zal de regering het SOR vanaf 2003
niet meer in haar huidige «papieren» vorm naar de Tweede Kamer
zenden, maar via internet ter beschikking stellen. Eens in de vier jaar zal
de Kamer, conform haar verzoek, een meer diepgaande evaluerende
brief ontvangen over het subsidie-instrument in algemene zin. Daarbij zal
in het bijzonder aandacht worden besteed aan:• de ontwikkelingen in het aantal subsidieregelingen en het budgettair
beslag;• de onderbouwing van de keuze voor het subsidie-instrument, ten
opzichte van andere instrumenten;• de mate waarin subsidieregelingen voorzien zijn van toetsbare doelstellingen
en helder geformuleerde doelgroepen;• de mate waarin wordt voldaan aan de regel dat een subsidie eens
in de vijf jaar is geëvalueerd;• de mate waarin anti-cumulatiebepalingen zijn opgenomen in subsidieregelingen
alsmede• de mate waarin de naleving van de subsidievoorwaarden onder de
reikwijdte van de accountant valt.Met het jaarlijks op internet beschikbaar hebben van een feitelijk en
integraal overzicht van alle subsidieregelingen van het Rijk én een
periodieke brede inhoudelijke analyse, wordt tegemoetgekomen aan de wensen
van de Kamer op dit vlak.Met VBTB komt ook de evaluatiebijlage van de begroting te vervallen. De
evaluatiebijlage wordt niet als zodanig budgettair en beleidsmatig relevant
beschouwd, dat zij een plaats in de beleidsbegroting zou moeten houden. In
het vervolg wordt informatie over evaluatieonderzoek die wel direct budgettair
beleidsmatig relevant is, opgenomen als toelichting op de beleidsartikelen
van de ontwerpbegroting en het jaarverslag. In het Algemeen Overleg van 29
juni 2000 – over de eerste voortgangsrapportage VBTB – gaf de
Kamer aan belang te hechten aan de beschikbaarheid van een systematisch en
integraal overzicht van de toepassing van evaluatieonderzoek en prestatiegegevens
binnen de rijksoverheid. In reactie hierop stelt de regering voor een «Evaluatie-overzicht
Rijksoverheid» te ontwikkelen, wat, als alternatief voor de vervallen
begrotingsbijlagen, periodiek aan de Kamer aangeboden worden zal.Wat betreft de inhoud van het overzicht wordt gedacht aan informatie per
evaluatieonderzoek / monitorsysteem en informatie over de in te zetten / ingezette
evaluatie-instrumenten per beleidsartikel. Bij de eerste ingang moet worden
gedacht aan informatie over de start- en einddatum van het onderzoek, de doelstelling
ervan, eventueel beschikbare conclusies en follow up. Het streven is een eerste
versie/proeve van het Evaluatie-overzicht Rijksoverheid op de derde woensdag
van mei in 2002 aan de Kamer aan te kunnen bieden. Net als het SOR, zal het
EOR jaarlijks geactualiseerd aan de Kamer ter beschikking worden gesteld via
het internet. De periodieke publicatie op papier zal worden vergezeld van
een begeleidende brief, waarin ook verschillende rijksbrede dwarsdoorsneden
kunnen worden opgenomen.Het Evaluatie-overzicht Rijksoverheid moet mede worden gezien in het licht
van de invoering van de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid,
een ministeriële regeling met een minimumniveau aan voorwaarden voor
een goede organisatie van de evaluatiefunctie1.
Een belangrijk aspect daarbij betreft het scheppen van waarborgen voor de
betrouwbaarheid van beleidsinformatie door eisen te stellen aan de totstandkoming
daarvan. Het jaar 2001 zal in het teken staan van het treffen van maatregelen
ter voorbereiding op de inwerktreding van deze regeling per 1 januari 2002.Ten aanzien van de overige bijlagen van de «oude» begroting
wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de lijn die in de VBTB-nota is neergelegd. Suppletore begrotingenVBTB heeft niet alleen betrekking op de ontwerpbegrotingen en de departementale
jaarverslagen, maar heeft ook zijn weerslag op de suppletore wetten. De gevolgen
van VBTB voor de begrotingsuitvoering zijn tot dusver nog wat onderbelicht
geweest. In aanloop naar de aanvang van het eerste VBTB-uitvoeringsjaar en
conform mijn toezegging in antwoord op de Kamervragen over de Najaarsnota
2000, wordt onderstaand ingegaan op de gevolgen van VBTB voor de wijzigingsvoorstellen
op de ontwerpbegroting. Allereerst de inhoud.Met VBTB is de structuur, de inhoud en de presentatie van de begroting
en verantwoording aangepast. Veel sterker dan voorheen worden beleid, prestaties
en middelen in hun onderlinge relatie gepresenteerd. De nadruk komt minder
te liggen op gedetailleerde financiële informatie en meer op het beleid
en te behalen resultaten. Het is niet meer dan logisch om deze nieuwe structuur,
inhoud en presentatie ook door te vertalen naar de stukken die betrekking
hebben op de begrotingsuitvoering.Het niveau waarop ontwerpbegrotingen – en dus ook de suppletore
wetten – worden geautoriseerd, was en blijft het niveau van het (beleids)artikel.
De suppletore begrotingswetsvoorstellen zullen in de artikelsgewijze toelichting
per artikel qua structuur eenzelfde tabel «budgettaire gevolgen van
beleid» kennen als de ontwerpbegroting kent. In betreffende tabel vindt
allereerst een nadere uitsplitsing van de uitgaven plaats naar «apparaats-»
en «programmagelden». Het artikelonderdeel «programma»
wordt vervolgens, in beginsel, uiteengerafeld per operationeel doel en per
operationeel doel per (financieel) beleidsinstrument. Dit biedt de Kamer beleidsmatig
relevante en duidelijke aangrijpingspunten om de begrotingsuitvoering kritisch
te volgen en eventueel wijzigingen aan te brengen.Betreffende tabel is tevens de basis om uitvoering te geven aan dat onderdeel
van de motie Van Walsem, waarin de regering wordt opgeroepen «beleidsmatig
relevante mutaties tussen de artikelonderdelen bij (suppletore) begrotingen
aan de Kamer te vermelden en financieel en inhoudelijk toe te lichten».
Omdat mutaties tussen artikelonderdelen (i.e. tussen apparaatsbudget en programma-uitgaven)
vaak geen beleidsmatig relevante mutaties betreffen en de regering graag uitvoering
geeft aan de gedachte achter de betreffende motie, stelt zij voor alle beleidsmatig
relevante wijzigingen binnen een artikel aan de Kamer voor te leggen. Daarbij
kan het dus niet alleen gaan om wijzigingen op artikelonderdeel-niveau (verschuivingen
tussen apparaat en programma), maar om verschuivingen tussen operationele
doelen en zelfs tussen (financiële) beleidsinstrumenten. Een en ander
binnen de grenzen van de structuur van de tabel «budgettaire gevolgen
van beleid», zoals opgenomen in de ontwerpbegroting. Net als bij de
beleidsagenda in de begroting, geven ministers zelf invulling aan de vraag
wat zij «beleidsmatig relevant» achten. De regels budgetdiscipline1 bieden hiervoor onvoldoende aangrijpingsmogelijkheden.
Ook een ondergrens voor op te nemen (beleidsmatige) wijzigingen biedt geen
soelaas; een wijziging met een beperkt budgettair beslag kan een grote beleidsmatige
impact hebben. En vice versa. Daarom kiest de regering voor een departementsspecifieke
invulling van het begrip «beleidsmatig relevant»; bij de invulling
wordt vanzelfsprekend rekening worden gehouden met de verschillende afspraken
die zijn gemaakt tussen vakdepartementen en Vaste Kamercommissies.De toelichting op beleidsrelevante begrotingsmutaties in de suppletore
begrotingswetsvoorstellen moet zo veel mogelijk in termen van de «WWW-vragen»
worden opgesteld. Het ligt dan ook voor de hand niet alleen de
financiële consequenties van een mutatie te duiden, maar ook om de gevolgen
daarvan voor de gestelde beleidsdoelen en voorgenomen activiteiten in de toelichting
uiteen te zetten. Waar zinvol en mogelijk, toegelicht met prestatiegegevens.Het bovenstaande betreft wijzigingen van de inhoud, structuur en presentatie
van de suppletore begrotingswetsvoorstellen. VBTB vormt naar de mening van
de regering op dit moment geen aanleiding om fundamentele wijzigingen in het proces van de begrotingsuitvoering aan te brengen; bijvoorbeeld
door een suppletore wet af te schaffen of de publicatie van de huidige suppletore
wetten te versnellen of te vertragen. Wel ligt het in de rede om, nadat er
enige tijd gewerkt is met de nieuwe begrotings- en verantwoordingsstukken,
het proces en de inhoud van de suppletore begrotingen grondig te evalueren.
Een geschikt moment daarvoor is de integrale evaluatie van VBTB in 2004. Een
en ander in relatie tot de feitelijke toepassing van het gedachtegoed uit
de VBTB-nota. Een belangrijk onderdeel hiervan is het vooraf maken van concrete
afspraken en het daarover achteraf verantwoording afleggen. Wanneer dat goed
gaat werken, kan er gedurende het uitvoeringsjaar meer op hoofdlijnen worden
gestuurd. Op basis hiervan kunnen eventueel aanvullende (meer fundamentele)
wijzigingen worden doorgevoerd.Een herbezinning op het proces van de begrotingsuitvoering brengt de regering
er wel toe u thans voor te stellen de slotwet qua presentatie in het departementale
jaarverslag te integreren. Tot 1995 was er sprake van een geïntegreerde
slotwet/rekening. Bij de 6e wijziging van de Comptabiliteitswet zijn betreffende
documenten uit elkaar getrokken. Dit vanuit de gedachte dat het departementale
jaarverslag geen wet is en is bedoeld om verantwoording af te leggen over
het beleid en de middelen over het gehele jaar. De slotwet (die per begrotingsartikel
wijzigingen bevat die leiden tot het opheffen van het resterende verschil
tussen de begrotingsraming – inclusief eerdere wijzigingen daarin aangebracht –
en het gerealiseerde bedrag) heeft daarmee duidelijk een ander karakter.In praktijk blijkt dit verschil vaak tot verwarring te leiden. In sommige
gevallen moet bij de beantwoording van Kamervragen over het ene document worden
verwezen naar het andere document. Daarnaast is het soms verwarrend dat het
bereik van het departementale jaarverslag ook de wijzigingen bij slotwet omvat
(maar dan meer op hoofdlijnen toegelicht). Dit alles en het feit dat er in
het kader van VBTB impliciet naar wordt gestreefd de stukkenstroom richting
de Staten-Generaal zoveel mogelijk te beperken, brengt de regering er toe
voor te stellen de slotwet in het departementale jaarverslag te integreren.
Concreet betekent dit dat de slotwet in dezelfde «band» opgenomen
wordt als het departementale jaarverslag. Gezien het verschil in karakter
blijven het wel twee afzonderlijke documenten; de slotwet blijft dan ook de
gebruikelijke autorisatieprocedure doorlopen.4.2 Ten aanzien van de «infrastructuur»; informatiekundige
aspecten op lange termijnDe begroting nieuwe stijl vergt ook aanpassing van begrotingsadministraties,
registraties en allerhande beleidsinformatiesystemen. Zoals aangegeven in
de december-tussenrapportage, lagen de activiteiten op dit terrein –
als het gaat om de kortere termijn – op schema. Het reguliere begrotingsproces
2002 zou adequaat functioneel ondersteund kunnen worden.Voor het aanpassen van informatiesystemen op de langere termijn –
gericht op een verbetering van de kwaliteit van informatievoorziening –
zouden de departementen begin 2001 een meerjarig plan van aanpak indienen.
Begin 2001, omdat alsdan de doelstellingen en prestatiegegevens wat meer uitgekristalliseerd
zouden zijn. Op dat moment waren ook de normatieve uitgangspunten voor de
informatievoorziening, zoals vastgelegd in de Comptabiliteitswet, de Rijksbegrotingsvoorschriften
en de Regeling Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek nader uitgewerkt. Bij
deze kwaliteitseisen moet in het bijzonder worden gedacht aan de totstandkoming
(ordelijkheid en controleerbaar) en aan eisen als validiteit, betrouwbaarheid
en bruikbaarheid. De kaders c.q. minimum-eisen zijn daarmee thans duidelijk.
Met dit alles is thans de weg vrij voor een concrete kwaliteitsverbetering
van de informatievoorziening binnen de rijksoverheid.Nagenoeg ieder departement heeft onlangs bij het ministerie van Financiën
een plan van aanpak «Informatiekundige aspecten van VBTB op lange termijn»
ingediend. Betreffende plannen vertonen een grote variatie; zowel qua filosofie,
qua aanpak, qua projecten, omvang als qua doorlooptijd. Soms gaat het daarbij
om aanpassing van bestaande systemen, soms om de ontwikkeling van nieuwe.
Dit is een weerspiegeling van de grote verschillen tussen departementen. Daarbij
gaat het niet alleen om de omvang van departementen of de mate waarin het
departement gedecentraliseerd is, maar ook om de sturingsrelatie met «het
veld», ketenafhankelijkheid en de uitgangspositie. Er kan geen sprake
zijn van rijksbrede eenduidige functionele specificaties voor prestatiegegevens.
In die zin zijn de investeringen die momenteel in de kwaliteit van de informatievoorziening
worden gepleegd, geenszins te vergelijken met investeringen in nieuwe begrotingsadministraties
(zoals in de jaren 80 en 90 met de geïntegreerde verplichtingen-kasadministratie).
Ondanks al deze diversiteit kunnen (clusters van) departementen zeker ook
lering trekken van elkaar. Dit draagvlak is binnen het Rijk ook nadrukkelijk
aanwezig. Daartoe brengt het ministerie van Financiën momenteel een categorisering
aan in de in de plannen van aanpak opgenomen projecten. Daarbij wordt gedacht
aan de volgende fasering van de informatiecyclus c.q. kan worden gedacht aan
de volgende soort projecten: Box 4: Clustering van projecten uit de plannen van
aanpak informatiekundige aspecten van VBTBI) Informatieanalyse en planning (ontwikkelen informatieplan voor prestatiegegevens);II) De organisatie van de informatievoorziening (het opzetten en uitbouwen
van departementale informatiefunctie; het integreren van de informatiefunctie
in de planning- en controlcyclus);III) De ontsluiting van nieuwe informatiebronnen (het opstellen van convenanten
en service level agreements met uitvoerings- en onderzoeksinstellingen over
toelevering periodieke informatie);IV) Projecten gericht op het beheer van informatie (opzetten van data
ware house, het verbeteren van de integriteit van een systeem);V) Projecten gericht op de integratie van verschillende informatiestromen
en -systemen (het aan elkaar koppelen van financiële en niet-financiële
informatiestromen door ontwerpen van management informatiesysteem). Uit bovenstaande beschrijving wordt duidelijk dat het bij de informatiekundige
gevolgen van VBTB (de instrumentele c.q. organisatorische kant van de departementale
informatievoorziening) niet alleen gaat om investeringen in computersystemen.
Kernvraag is welke maatregelen getroffen moeten worden voor een doelmatige,
kwalitatief hoogwaardige verzameling, vastlegging, verwerking en beschikbaarstelling
van informatie voor sturing, beheersing en het afleggen van verantwoording.
Een en ander draagt daarmee nadrukkelijk primair een bestuurlijk karakter. Vanuit het besef dat een gezamenlijke aanpak van de informatiekundige
aspecten van VBTB kan bijdragen aan een goede en doelmatige implementatie
van VBTB, zal de uitvoering van de afzonderlijke plannen van aanpak, zowel
qua fasering als qua organisatie, zodanig vorm worden gegeven dat daar waar
van een specifiek initiatief leereffecten kunnen uitgaan, dit synergie- c.q.
leereffect ook optimaal benut zal worden. Het ministerie van Financiën
zal daarbij voor coördinatie zorgdragen. De resterende middelen op de
aanvullende post VBTB, die – naast een beperkt budget voor onderzoek
naar de mogelijkheden voor een eventuele toekomstige meer gezamenlijke aanpak –
dienen ter gedeeltelijke compensatie voor de met de invoering van VBTB gemoeide
kosten, zullen vanuit dit perspectief ook zo gericht mogelijk worden ingezet.
De regering hoopt binnen enkele weken een concrete beslissing te kunnen nemen
over de te direct financieren projecten en de verdere verdeling van de aanvullende
post.5. VervolgtrajectDit voortgangsbericht betreft de derde fase van VBTB, die eindigt na het
verschijnen van de eerste VBTB-begrotingen in september 2001. Ook hierna zullen
de acties, gericht op verdere invulling van het VBTB-gedachtengoed (zoals
de kwaliteitsverbetering van beleidsinformatie en de vormgeving van de mededeling
over de bedrijfsvoering) onverminderd doorgaan.Het feit dat VBTB logischerwijs steeds meer onderdeel gaat uitmaken van
het reguliere werk en de daarbij horende verantwoordelijkheidsverdelingen,
betekent niet dat de coördinerende verantwoordelijkheid van de minister
van Financiën voor het project straks eindigt. Zoals de Rekenkamer aanbeveelt
in haar reactie (d.d. 16 februari 2001) op de decemberrapportage – «Van
dummy tot begroting» – zal de minister van Financiën vanuit
zijn verantwoordelijkheid ook na Prinsjesdag 2001 richting blijven geven aan
de na te streven ambities en de voortgang blijven bewaken. Bij dit alles hecht
de regering eraan te memoreren dat – om VBTB tot volle wasdom te kunnen
laten komen – er tot 2004, het moment waarop de voorstellen voor een
meer beleidsgerichte begroting en verantwoording worden geëvalueerd,
zo weinig mogelijk aan de uitgangspunten gewijzigd moet worden.Naast de wens om de voortgang te kunnen volgen, zal er behoefte blijven
om interdepartementaal vragen te stellen, ervaringen uit te wisselen en kennis
te delen. Niet alleen over het formuleren van doelen en prestatiegegevens
of derdeninformatie, maar ook over de gevolgen van VBTB voor departementale
interne structuren en processen, de informatiekundige aspecten van VBTB en
de daadwerkelijke en consequente benutting van WWW-informatie.Deze – voor het parlement minder direct zichtbare – factoren
kunnen met recht worden beschouwd als kritische succesfactoren voor de VBTB-operatie.
Voor het volgen van de voortgang en het uitwisselen van informatie is momenteel
interdepartementaal een instrument in ontwikkeling; de VBTB-spiegel. In onderstaande
box treft u de belangrijkste mijlpalen aan voor het vervolgtraject.Box 5: Vervolgtrajectheden – september 2001Opstellen ontwerpbegrotingen 2002 nieuwe stijlvoor zomerrecesIndiening CW 2001 bij Kamerderde dinsdag september 2001Eerste begrotingen nieuwe stijl (over 2002)december 2001/ januari 2002Voortgangsrapportage VBTB (na begrotingsbehandeling)derde woensdag in mei 2003Eerste departementale jaarverslagen (over 2002)medio 2004Integrale evaluatie VBTB De Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 26 573, nr. 8.XNoot2Tweede Kamer, vergaderjaar 2000–2001, 26 573, nr. 58.XNoot1Toen de motie Van Walsem (2000–2001, 26 573, nr. 55) Kamerbreed
werd aangenomen.XNoot2Alsdan kan tevens worden bezien of dit aanleiding geeft de dan inmiddels
al in de Kamer behandelde CW (die uitgaat van autorisatie op het niveau van
het begrotingsartikel) alsnog aan te passen op dit punt.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1999–2000, 27 426, nrs. 1–2.XNoot1De Kamer heeft betreffende Regeling op 27 februari jongstleden ter informatie
ont- vangen.XNoot1Zoals opgenomen in bijlage 14 van de Miljoenennota 1999. De tabellen in
de verticale toelichting bij de Voorjaarsnota, Najaarsnota en Voorlopige Rekening
zijn opgebouwd volgens de lijnen van deze regels. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26573-65.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl