Wijziging Mediawet i.v.m. nieuwe regels omtrent financiering publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage); Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19992000-26707, nr. 88b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

20-12-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26707 nr. 88b

17-12-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Redengeving en noodzaak van het wetsvoorstel3. Financiële gevolgen van het wetsvoorstel4. Doelheffing of collectieve last5. Het waarom van omroepbijdragen/EU-recht6. Wie hebben financieel voordeel, wie nadeel?Tabel: Inkomenseffecten verhoging belastingtarief (in
% van het besteedbaar inkomen) 7. Betekenis voor het omroepbestel8. De positie van de regionale en lokale omroep9. Personele gevolgenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26707Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 707Wijziging van de Mediawet in verband met nieuwe regels omtrent de financiering
van de publieke omroep (afschaffing omroepbijdrage)nr. 88bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 17 december 1999Ondergetekenden hebben met belangstelling kennis genomen van de vragen
en opmerkingen van de leden van de vaste commissie voor Cultuur. Wij zijn
deze leden zeer erkentelijk voor de bereidheid om medewerking te verlenen
aan een straf tempo van behandeling van het wetsvoorstel, zodanig dat inwerkingtreding
op 1 januari 2000 mogelijk is. Ondergetekenden hopen dan ook dat de beantwoording
van de vragen zodanig adequaat is dat daarmee de plenaire behandeling voldoende
is voorbereid.1. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA vragen waarom niet
eerst de discussie rond het wetsvoorstel Concessiewet is afgewacht en waarom
niet in dat verband aan de orde is gesteld of behoefte bestaat aan wijziging
van de financiering van de publieke omroep. Als extra reden om met het voorliggende
wetsvoorstel niet vooruit te lopen op de behandeling van de Concessiewet wordt
vermeld het feit dat de omroepbijdrage na 1945 is gezien als een aanvulling
van de toen wezenlijke bijdrage van de leden aan de eigen omroeporganisatie.Ondergetekenden erkennen dat tussen het wetsvoorstel Concessiewet en het
wetsvoorstel Afschaffing omroepbijdrage enkele punten van overeenkomst bestaan:– ze hebben beide betrekking op de publieke omroep;– ze spruiten beide voort uit het Regeerakkoord;– ze zijn beide urgent, zij het dat het wetsvoorstel Afschaffing
Omroepbijdrage nog urgenter is dan de Concessiewet.Deze punten van overeenkomst betekenen echter niet, dat beide wetsvoorstellen
onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Naar de mening van ondergetekenden
dienen zij dan ook op hun eigen merites te worden beoordeeld.Er wordt eveneens erkend dat de omroepbijdrage van meet af aan bedoeld
is om financiële zekerheid te bieden aan de publieke omroep. Het wetsvoorstel
bevat voldoende wettelijke waarborgen voor de onafhankelijkheid en de continuïteit
van een kwalitatief hoogwaardige publieke omroep. Een dergelijke solide financiële
basis, met nog meer waarborgen dan de financiering van het Koninklijk Huis
en de rechterlijke macht, biedt volgens ondergetekenden een goed
uitgangspunt voor een meer inhoudelijk debat dat gevoerd zal worden rond het
wetsvoorstel Concessiewet. Ondergetekenden beperken zich nu tot het onderhavige
wetsvoorstel. In de toelichting daarop zijn de overwegingen genoemd die hebben
geleid tot indiening van dit voorstel bij het parlement. Naast de efficiencywinst
die bereikt wordt door inning via de Belastingdienst speelt ook een rol dat
omroepbijdragen kunnen worden beschouwd als een collectieve last, omdat vrijwel
elke burger in het bezit is van een ontvangsttoestel.2. Redengeving en noodzaak van het wetsvoorstelTijdens de behandeling in de Tweede Kamer heeft de
Staatssecretaris de Dienst Omroepbijdragen (DOB) gekenschetst als een incassobureau.
De leden van de fractie van het CDA vragen of de Staatssecretaris kan bevestigen
dat de DOB een relatief goedkoop, goed georganiseerd, doeltreffend en doelmatig
incassobureau is.In beginsel kan deze vraag bevestigend beantwoord worden. Met een registratiegraad
van 93,1% en een percentage inningskosten per geïnde gulden van 4,4%
over 1998 kan op zich worden gesteld dat de Dienst Omroepbijdragen (DOB) op
een doeltreffende en doelmatige wijze de inning verzorgt. Ook in vergelijking
met andere Europese landen blijkt de DOB, rekening houdend met de hoogte van
de omroepbijdrage, de registratiegraad en vrijstellingen, goede resultaten
behaalt. Niettemin is het mogelijk ca. f 60 miljoen te besparen door
inpassing in de bestaande belastingheffing.De Staatssecretaris heeft bij de behandeling van het
wetsvoorstel in de Tweede Kamer gesteld dat het kabinet streeft naar minder
doelheffingen en meer algemene heffingen. De leden van de fractie van het
CDA vragen zich af hoe dit streven moet worden gezien in relatie tot de door
het kabinet verdedigde ideeën van een terugtredende overheid, een overheid
op afstand, decentralisatie en verzelfstandiging van overheidsdiensten ter
bevordering van efficiencywinst.Ondergetekenden verwijzen voor het antwoord op deze vraag naar de antwoorden
in paragraaf 4, «Doelheffing of collectieve last».De leden van de fractie van het CDA citeren de uitspraak
van Staatssecretaris Van der Ploeg gedaan tijdens behandeling van het wetsvoorstel
in de Tweede Kamer: «Mijn principe is dat de publieke omroep van dermate
belang is dat het uit de collectieve middelen gefinancierd kan en moet worden».
Zij vragen of dat principe uiteindelijk het dragende principe van het wetsvoorstel
is.In de toelichting bij het wetsvoorstel zijn meerdere overwegingen genoemd,
die hebben geleid tot het besluit van de regering om het wetsvoorstel bij
het parlement in te dienen. Kort samengevat komt het erop neer, dat door inning
via de Belastingdienst efficiencywinst bereikt wordt, terwijl de omroepbijdragen
vandaag de dag beschouwd kunnen worden als een collectieve last, omdat vrijwel
elke burger in het bezit is van een ontvangsttoestel. Daarover is bij de behandeling
in de Tweede Kamer uitvoerig van gedachten gewisseld. Het zijn die overwegingen
en principes die gezamenlijk het wetsvoorstel dragen.De leden van de fractie van de PvdA zouden graag vernemen
waarom een bestaand systeem van doelheffing, waarvan nog zo kort geleden werd
gezegd dat het voldeed, plotseling geheel wordt veranderd. De leden van de
fractie van het CDA vragen welke argumenten aan het voortschrijdend inzicht
ten grondslag liggen.Ondergetekenden kunnen zich niet vinden in de voorstelling van zaken,
dat het kabinetsbesluit tot afschaffing van de omroepbijdrage is gekomen als een donderslag bij heldere hemel. Zo is het niet gegaan. In de
eerste plaats werd in het regeerakkoord aangekondigd dat de mogelijkheden
van afschaffing van de omroepbijdrage nader onderzocht zouden worden. Vervolgens
is uitgebreid over deze mogelijkheden gesproken, zowel tussen de meest betrokken
bewindslieden als in het kabinet.Het besluit om over te gaan tot afschaffing van de omroepbijdrage is gestoeld
op een aantal overwegingen: naast de efficiencywinst die bereikt wordt door
afschaffing van een aparte incasso, speelt ook een rol dat in de huidige situatie
slechts een beperkte relatie bestaat tussen de betaling en de geleverde dienst.
Omroepbijdragen kunnen beschouwd worden als een collectieve last, omdat vrijwel
alle burgers in het bezit zijn van een ontvangsttoestel en er geen concrete,
individuele, met de heffing samenhangende prestatie tegenover staat.Het gaat er niet zozeer om dat de appreciatie van de regering voor de
verrichtingen van de DOB sedert de omvorming tot een zelfstandig bestuursorgaan
zou zijn veranderd, als wel dat de hierboven genoemde overwegingen zwaarder
hebben gewogen bij de afweging die het kabinet heeft gemaakt.De leden van de fractie van de PvdA zouden graag vernemen
waarom het onderzoek naar de mogelijkheid van fiscalisering van de omroepbijdrage,
zoals aangekondigd in het regeerakkoord, niet op een openbaar toetsbare wijze
is geschied. De leden van de fractie van D66 vragen waarom tot indiening van
het wetsvoorstel is overgegaan zonder dat het bij regeerakkoord afgesproken
onderzoek heeft plaatsgevonden. Tevens willen deze leden weten of de stelling
van de minister van Financiën dat het onderzoek uitsluitend zou zien
op de technische kant van de operatie en niet op de daarmee samenhangende
principiële punten, door de andere onderhandelingspartners wordt gedeeld.In het regeerakkoord is de volgende afspraak opgenomen: «Het kabinet
zal de mogelijkheid van fiscalisering van de omroepbijdrage onderzoeken».
Er wordt dus niet gesproken van een onderzoek door derden of ambtenaren. De
memorie van toelichting bevat de resultaten van het onderzoek van het kabinet.
Ook indien er een wat ruimere interpretatie aan het begrip «onderzoeken»
wordt gegeven, biedt ook de memorie van toelichting volgens ondergetekenden
voldoende ruimte voor openbare toetsing.De tweede ondergetekende heeft gesteld dat de complicatie voor hem met
name was gelegen in het probleem waar f 1,4 miljard alternatieve financiering
te vinden. Dit betekent niet dat ondergetekenden geen aandacht zouden hebben
geschonken aan punten van meer principiële aard. In de memorie van toelichting
zijn ook de meer principiële overwegingen nader toegelicht.3. Financiële gevolgen van het wetsvoorstelDe leden van de fractie van het CDA merken op dat in
de memorie van toelichting als argument tot afschaffen van de omroepbijdrage
een structurele efficiencywinst van f 60 miljoen wordt genoemd, als zijnde
de uitvoeringskosten van de Dienst Omroepbijdragen (DOB), minus de reorganisatiekosten
van f 30 miljoen in 2000 en f 15 miljoen in 2001. In de Nota (26 707)
nr. 6, p. 18 wordt gesteld dat van die reorganisatiekosten van f 45 miljoen
(personele kosten en overgangskosten van het ene systeem naar het andere)
nog geen nauwkeurig beeld te geven is. Het bedrag van f 45 miljoen lijkt
volgens deze leden met de «natte vinger» te zijn vastgesteld.
Zij vragen een geargumenteerde berekening te geven waaruit de evidentie van
de geraamde f 45 miljoen aan reorganisatiekosten blijkt.De reorganisatiekosten bestaan uit twee componenten: personele kosten
en materiële overgangskosten. De personele component betreft de overgangskosten, waaronder de kosten van het convenant en de afbouwkosten.
De materiële kosten hebben betrekking op de aanpassingen van automatiseringssystemen
van de DOB, het verzorgen van extra mailings (porto, papier), e.d. Bij de
raming van de kosten is er van uitgegaan dat de afzonderlijke kosten per onderdeel
sterk afhankelijk zijn van de concrete uitwerking van het wetsvoorstel. Zo
zijn bijvoorbeeld de personele kosten afhankelijk van de uitkomsten van de
besprekingen over het convenant. De materiële kosten zijn afhankelijk
van de activiteiten waartoe in het kader van de afbouw nader wordt besloten.
Aangezien deze kosten per onderdeel moeilijk zijn in te schatten is de raming
beperkt tot een totaalraming van f 45 miljoen (f 30 miljoen in 2000
en f 15 miljoen in 2001). Budgettair zijn de reorganisatiekosten afgegrendeld
doordat de toevoegingen aan hoofdstuk IXB, onderdeel Belastingdienst, tot
de genoemde f 30 miljoen en f 15 miljoen beperkt blijven.De leden van de fractie van het CDA vragen of de bewindslieden
kunnen bevestigen dat de beoogde efficiencywinst van ca. f 60 miljoen
moet worden gecorrigeerd in f 47 miljoen, welk bedrag na de aftrek van
het structurele renteverlies van f 32 miljoen resulteert in een bedrag
van slechts maximaal f 15 miljoen. Deze leden vragen of de bewindslieden
argumenten hebben ter bestrijding van de daardoor ontstane tekorten over 2000
en 2001 en de te betwijfelen efficiencywinst in de volgende jaren. De leden
van de fractie van de VVD vragen of de regering kan aangeven of er nog steeds
sprake is van een efficiencywinst van f 60 miljoen. De leden van de fractie
van de PvdA vragen zich af of de efficiencywinst niet eerder op f 50
miljoen dient te worden gesteld, omdat diverse inkomsten van de DOB niet gesaldeerd
zijn. De leden van de fractie van D66 verzoeken het kabinet om, in het licht
van de brief van de DOB van 2 december 1999, waaruit blijkt dat de met de
inning samenhangende exploitatielasten exclusief een post voor invoering van
de jaarnota f 45,5 miljoen bedraagt, aan te geven waarop de gestelde
opbrengst van f 60 miljoen is gebaseerd. Ook de leden van de fractie
van GroenLinks merken op dat twijfels zijn gerezen over de vraag of de beoogde
schatting van de efficiencywinst wel reëel is en verzoeken om een gedegen
onderbouwing voor zowel de korte als de lange termijn.Ten aanzien van de efficiencywinst van f 60 miljoen zij opgemerkt
dat uit de jaarrekening 1998 van de DOB blijkt dat de uitvoeringskosten f 61,8
miljoen bedragen. Het in de vraag genoemde bedrag van f 47 miljoen is
opgebouwd uit deze f 61,8 miljoen, verminderd met geïnde aanmaningskosten
(f 6 miljoen), rentebaten (f 5,1 miljoen) en potentiële incassovergoeding
van provincies en gemeenten (f 3,8 miljoen). Over deze saldering kan
het volgende worden opgemerkt.De geïnde aanmaningskosten dienen ten goede te komen aan de totale
gerealiseerde omroepbijdragen en niet aan de inningskosten. Overigens is ook
bij de Belastingdienst sprake van geïnde aanmaningskosten bij belastingheffing.
De rentebaten worden gerealiseerd op de geïnde omroepbijdragen dat zich
gedurende het jaar in kas bevindt. Dit heeft geen directe relatie met de efficiency
van de inning. De incassovergoeding van provincies en gemeenten betreft een
toerekening van de jaarlijkse inningskosten aan provincies en gemeenten, gebaseerd
op de totaal geïnde gelden. Het blijven daarmee door de DOB gemaakte
inningskosten. Omroepbijdragen inclusief geïnde aanmaningskosten en rentebaten
worden nu en in de toekomst via de indexering in de vorm van een rijksomroepbijdrage
doorgegeven aan de publieke omroep. Saldering met de uitvoeringskosten is
dus niet op zijn plaats.Volgens ondergetekenden dient op grond van het bovenstaande te worden
uitgegaan van de inningskosten van de DOB van ca. f 60 miljoen. Het zijn
immers deze kosten die bij opheffing van de DOB als efficiencywinst vrijvallen.Overigens hanteert de DOB in haar jaarverslag zelf ook de inningskostenen niet de zogenaamde exploitatielasten wanneer de doelmatigheid van
de organisatie aan de orde is.De leden van de fractie van het CDA vragen welke argumenten
aan het voortschrijdend inzicht ten grondslag liggen.Voor beantwoording van deze vraag verwijzen ondergetekenden naar de voorgaande
paragraaf, «Redengeving en noodzaak van het wetsvoorstel».De leden van de fractie van de PvdA vragen zich af
waarom de minister van Financiën zo resoluut van zich werpt de suggestie
dat de schatkist een bedrag van f 35 miljoen gaat derven, omdat de omroepbijdragen
een voorheffing zijn en daarop gemiddeld zes maanden rente wordt verdiend.
De minister heeft gesteld dat dit wel vaker voorkomt bij een wijziging van
wetgeving. Moeten deze leden daaruit opmaken dat het hier een zuiver boekhoudkundig
probleem betreft (verschil tussen kasbasis en transactiebasis) welke geen
gevolgen geeft voor de schatkist, of derft de schatkist straks metterdaad
deze rente? En als de regering dit inderdaad niet kan ontkennen, waarom vermeldt
zij dit niet als zij een winst van f 60 miljoen aan de operatie toeschrijft?
Was het niet eerlijker geweest om te spreken van een bedrag van ca. f 15
miljoen netto voordeel voor de schatkist? Hoe is het feit dat de jeugdzorg
het bedrag inmiddels in de voorstellen voor de begroting 2000 toegewezen heeft
gekregen te rijmen met feit dat slechts f 15 miljoen beschikbaar komt
en dan nog pas over enige jaren, als immers de kosten van de opheffing van
de DOB, welke kunnen oplopen tot 50 à 100 miljoen, zijn gedekt? De
leden van de fractie van D66 vragen de regering of zij het goed zien als zij
vaststellen dat ten aanzien van de discussie over het zogenaamde financieringsgat
weliswaar niet ontkent kan worden dat hierbij een kasprobleem ontstaat van
een kleine f 0,7 miljard gulden, maar dat de eventueel daaruit volgende
rentelasten haast boekhoudkundig «buiten de begrotingsnormeringssystematiek»
vallen? Uit bovenstaande vragen moge duidelijk zijn dat de leden van deze
fractie er nog zeker niet van overtuigd waren dat de voorgestelde fiscalisering
ook daadwerkelijk op termijn 60 miljoen besparing op zullen leveren.Tegelijk met het wegvallen van deze uitvoeringskosten doet zich een rentenadeel
van de staat voor (ca. f 30 miljoen), dat samenhangt met een kas-/transactieverschuiving,
zoals is toegelicht in de nota naar aanleiding van het verslag en het aanvullend
verslag aan de Tweede Kamer. Mede in het licht van het aldaar gememoreerde
wordt het genoemde rentenadeel niet in mindering gebracht op de geraamde efficiencywinst.
Het gaat hier om effecten die niet ongebruikelijk zijn bij wijzigingen in
fiscale wetgeving en waarbij tegenover het rentenadeel voor de overheid door
latere inning een voordeel voor de burger staat door de latere afdracht. In
de nota naar aanleiding van het verslag en het aanvullend verslag aan de Tweede
Kamer is het voorbeeld van de vergroening genoemd, welke operatie gelijktijdig
met de afschaffing van de omroepbijdrage wordt doorgevoerd en welke een spiegelbeeldig
effect heeft voor zowel overheid als burgers. Als bij de afschaffing van de
omroepbijdrage een rentenadeel in de beschouwing zou worden betrokken, zou
bij de vergroening een rentevoordeel in beeld moeten komen. Door de tweede
ondergetekende is in dit verband in de Tweede Kamer ook het voorbeeld van
de gerealiseerde versnelling van teruggave van inkomstenbelasting binnen een
jaar, waaraan rente-effecten verbonden zijn, genoemd. Het is niet gebruikelijk
op een dergelijke wijze dit type financieringseffecten van wetgeving en systeemwijzigingen
in de beschouwing te betrekken. Bij de afschaffing van de omroepbijdragen
(en de vergroening) is hier des te minder aanleiding toe, daar de financiering
van de publieke omroep (en de opbrengst van de vergroening) op transactiebasis
volledig gedekt is en het EMU-tekort niet belast. De leden van de fractie van D66 vragen een nadere uitleg
over een «wat geëmotioneerde inbreng in eerste termijn» van
de minister van Financiën in een interruptiedebat met de geachte afgevaardigde
de heer Bakker. Het betreft hier de opmerking van de minister van Financiën
over de achtergrond van de passage over de omroepbijdragen in het regeerakkoord:
«Het ging om de vraag hoe wij aan de f 1,4 miljard konden komen.
Dat is opgelost. Daar hebben wij het voorstel voor, omdat we een aardige samenloop
hadden van aan de ene kant de verlaging van het tarief 1A vanwege de
vergroening, en aan de andere kant de verhoging van tarief 1A vanwege
de omroepbijdrage. Deze leden zagen graag een begrijpelijke uitleg (zelfs
voor een woordvoerder cultuur) bij deze mededeling.De opmerking van de tweede ondergetekende heeft betrekking op de wijze
van verwerking van de f 1,4 miljard die verband houdt met de fiscalisering
van de omroepbijdrage. Deze fiscalisering is vormgegeven door middel van een
verhoging van de eerste tariefschijf («tarief 1A») in de
inkomstenbelasting. Deze verhoging moet echter niet geïsoleerd worden
bezien, maar in relatie tot andere fiscale maatregelen. Als gevolg van maatregelen
in het kader van de zogeheten «vergroening» van het belastingstelsel
treedt een verlaging op van de eerste tariefschijf. Zowel de gevolgen van
de fiscalisering van de omroepbijdrage als de vergroeningsmaatregelen zijn
verwerkt in het Belastingplan 2000.De leden van de fractie van D66 vragen waarom tot indiening
van het wetsvoorstel is overgegaan zonder dat het bij het regeerakkoord afgesproken
onderzoek heeft plaatsgevonden. Tevens willen deze leden weten of de stelling
van de minister van Financiën, dat het onderzoek uitsluitend zou zien
op de technische kant van de operatie en niet op de daarmee samenhangende
principiële punten, door de andere onderhandelingspartners wordt gedeeld.Ondergetekenden verwijzen voor het antwoord op deze vraag naar de antwoorden
bij paragraaf 2, «Redengeving en noodzaak van het wetsvoorstel».4. Doelheffing of collectieve lastDe leden van de fractie van de PvdA vragen om een meer
principiële beschouwing over de vraag in hoeverre de kosten van bepaalde
publieke diensten al dan niet behoren te worden bestreden uit doelheffingen
of uit de algemene middelen. Deze leden vragen de regering uiteen te zetten
waarom in het geval van de omroepbijdrage wordt afgeweken van de consistente
beleidslijn van hantering van het profijtbeginsel en in dit geval gekozen
wordt voor financiering uit de algemene middelen. Voorts vragen zij zich af
waarom niet ook andere wezenlijke publieke diensten door de collectieve lasten
moeten worden gefinancierd, waarbij hun gedachten uitgaan naar onder andere
de abonnementskosten voor de aansluitingen op gas, elektriciteit en water.
De Staatssecretaris heeft bij de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede
Kamer gesteld dat het kabinet streeft naar minder doelheffingen en meer algemene
heffingen. De leden van de fractie van het CDA vragen zich af hoe dit streven
moet worden gezien in relatie tot de door het kabinet verdedigde ideeën
van een terugtredende overheid, een overheid op afstand, decentralisatie en
verzelfstandiging van overheidsdiensten ter bevordering van efficiencywinst.
Ook de leden van de fractie van RPF/GPV, sprekende mede namens de leden van
de fractie van de SGP, stellen vast dat Staatssecretaris Van der Ploeg als
één van de motieven van het wetsvoorstel heeft genoemd: «het
proberen minder doelheffingen te hebben». Dit laat zich moeilijk rijmen
met de gewenste verschuiving van directe naar indirecte belastingen. In dit
verband is door de Staatssecretaris een vergelijking gemaakt met het onderwijs. Kan er een voorstel tot afschaffing van het schoolgeld tegemoet
worden gezien, zo vragen deze leden.De uitspraak van de eerste ondertekende in de Tweede
Kamer wordt onderstaand nader toegelicht. De eerste ondertekende beoogde te
zeggen dat het kabinet in zijn algemeenheid streeft naar een evenwichtig beleid
inzake doelheffingen enerzijds en algemene heffingen anderzijds, waarbij het
bevorderen van efficiencywinst centraal dient te staan. Elke heffing dient
hierbij afzonderlijk te worden beoordeeld. Ondergetekenden wijzen er op dat
de keuze voor afschaffing van de omroepbijdragen en voor financiering van
de publieke omroep uit de algemene middelen in de eerste plaats op pragmatische
gronden is gemaakt. Met deze operatie wordt beoogd de efficiency van de publieke
dienstverlening te vergroten. Naar het oordeel van ondergetekenden verliest
het door deze leden naar voren gebrachte principiële vraagstuk ten aanzien
van de financiering van de publieke omroep zijn belang op het moment, zoals
nu het geval is, bijna alle Nederlandse huishoudens, voor de huidige doelheffing
worden aangeslagen. Daar komt bij dat de één op één
relatie tussen het bezit van een toestel en het genieten van de publieke omroep
die vroeger bestond, vandaag de dag door de vele andere mogelijkheden van
tv-gebruik niet meer opgaat. In deze situatie wordt de profijtgedachte zwakker
en is het in stand houden van een afzonderlijk inningsapparaat, in casu de
DOB, uit oogpunt van efficiency niet langer verantwoord. In deze afweging
is tevens van belang dat, anders dan bij de productie van diensten in de nutssectoren,
de kosten van de publieke omroep niet beïnvloed worden door het aantal
huishoudens dat een TV of radio bezit of naar de publieke omroep kijkt of
luistert. In die sectoren waar de relatie tussen het gebruik en de kosten
van productie wel bestaat, is het, met het oog op de bevordering van een efficiënt
gebruik, doorgaans juist gewenst om een afzonderlijk inningsapparaat in stand
te houden teneinde de gebruikskosten in rekening te brengen. Overigens geeft
de aangehaalde opmerking geen andere kijk op de inhoud van het wetsvoorstel.
Afschaffing van schoolgeld is op dit moment niet aan de orde.5. Het waarom van omroepbijdragen/EU-rechtDe leden van de fractie van het CDA wijzen op de in
een ambtelijke notitie van voormalig Eurocommissaris Van Miert neergelegde
opvatting dat bestaande steunprocedures voor de publieke omroep niet alleen
reeds moeten hebben bestaan «voordat het Verdrag in werking trad of
de betrokken lidstaat toetrad, maar ook dat de regeling geen ingrijpende wijzigingen
van juridisch of economisch karakter mag hebben ondergaan waardoor zij als
nieuwe steunmaatregel zou worden aangenomen». In dat verband vragen
de leden van deze fractie waarom de bewindslieden in hun onderzoek zich niet
van tevoren hebben vergewist van de consequenties van het wetsvoorstel in
verband met de Europese regelgeving. De leden van de fractie van de PvdA maken
zich ook zorgen dat de uitzonderingspositie die Nederland in Europa zal innemen
strijd zou kunnen gaan opleveren met Europese mededingingsregels. Zij vragen
of al positief bericht is ontvangen van de Europese Commissie en of het wel
verstandig is om dit wetsvoorstel, mede in het licht van het Securitel- debacle,
intussen toch al in te voeren.Allereerst wijzen ondergetekenden erop dat de ambtelijke
notitie waarnaar de leden van de fractie van het CDA verwijzen – die
overigens slechts de status van een intern discussiestuk had – na snel
en groot verzet van de regeringen van de EU-lidstaten is ingetrokken door
de (voormalig) Europese commissaris voor mededinging. Dit brengt met zich
mee dat de Europese Commissie geen algemeen geldende richtsnoeren zal uitvaardigen
ten aanzien van het mededingingsbeleid in relatie tot de financiering van
de publieke omroep in de lidstaten, maar van geval tot geval een beslissing
zal nemen. Concreet betekent dit dat de Commissie slechts beslissingen
zal nemen in het geval van klachten over concurrentievervalsende effecten
van deze financiering.Ondergetekenden wijzen er voorts op dat zij zich terdege
op de hoogte hebben gesteld van de consequenties van dit wetsvoorstel in Europees
verband. In dit verband wordt graag herhaald de opvattingen van de regering
die zijn aangegeven bij de behandeling van het voorstel van rijkswet tot goedkeuring
van het Verdrag van Amsterdam (kamerstukken II 1997/98, 25 922 (R 16 134),
nr. 5): «Lidstaten zijn op grond van het aan dit Verdrag gehechte Protocol
in beginsel zelf bevoegd beslissingen te nemen met betrekking tot de omvang
van de publieke taak opgelegd aan publieke omroepen, de organisatie van de
omroep en de (wijze van) financiering ervan. Lidstaten zijn vrij te kiezen
uit financiering als omroepbijdragen, rechtstreekse subsidies, het verwerven
van reclame en sponsorinkomsten, of een mengeling daarvan».In de voorgestelde wetgeving voor de nieuwe concessieperiode
heeft de regering de publieke taak van de Nederlandse publieke omroep geformuleerd.
In het onderhavige wetsvoorstel wordt de wijze van financiering in technische
zin, dat wil zeggen de wijze van inning van de voor deze financiering vereiste
middelen, gewijzigd. Het niveau van de financiering van de publieke omroep
wordt niet gewijzigd. Voor de klachten die de Europese Commissie van enkele
(commerciële) omroeporganisaties heeft ontvangen geldt vaak als aanleiding
dat sprake is van een substantiële verhoging van het financieringsniveau,
ofwel van incidentele aard (zoals kapitaalinjecties bij France 2 en France
3 in Frankrijk) ofwel van structurele aard (zoals de verhoging van de omroepbijdrage
in Duitsland in verband met de oprichting van de twee publieke themakanalen,
Phoenix en Kinderkanal). In de Nederlandse situatie is hiervan geen sprake.
Dit laat onverlet dat in het geval van eventuele klachten de vraag aan de
orde kan zijn of de financiering van de Nederlandse publieke omroep een proportionele
verhouding heeft met de publieke taakopdracht en wordt toegekend op basis
van transparante criteria. Ondergetekenden zien, mede gelet op de recente
uitspraken van de Europese Commissie inzake voornoemde Duitse situatie en
inzake een Engelse klacht (BskyB vs. BBC News 24) en het Nederlands wettelijk
kader, een dergelijke toets met vertrouwen tegemoet. In het licht van deze
uitspraken is niet goed voorstelbaar dat de Europese Commissie voor wat betreft
de Nederlandse situatie tot de conclusie zou komen dat de financiering van
de Nederlandse publieke omroep «de voorwaarden inzake het handelsverkeer
en de mededingingsvoorwaarden in de Gemeenschap wel zodanig verandert dat
het gemeenschappelijk belang zou worden geschaad». Zij merkt daarbij
nogmaals op dat een dergelijke toets dus los staat van de vraag of de financiering
wordt verkregen door middel van een omroepbijdrage dan wel door middel van
een heffing die verkregen wordt via de inkomstenbelasting. De vergelijking
door de leden van de fractie van de PvdA met de zgn. Securitel-zaak acht de
regering hier niet op zijn plaats. In het geval van Securitel was sprake van
het niet aanmelden in Brussel van regelgeving met betrekking tot bepaalde
technische normen waardoor de juridische basis van deze regelgeving ter discussie
stond. In die zin was duidelijk sprake van een nalatigheid van de Nederlandse
overheid. Gelet op het Protocol gehecht aan het Verdrag van Amsterdam (waarin
bevestigd wordt dat de wijze van de financiering een bevoegdheid van de lidstaat
is) en het op dit terrein geldende beginsel van subsidiariteit, is hier geen
sprake van nalatigheid van de Nederlandse overheid om dit wetsvoorstel niet
vooraf te notificeren bij de Europese Commissie. Zoals reeds aangegeven in
de memorie van toelichting zal de gewijzigde financieringsregeling ter kennisgeving
aan de Europese Commissie worden gezonden.De leden van de fractie van de PvdA noemen als extra
reden om met het voorliggende wetsvoorstel niet vooruit te lopen op de behandeling
van de Concessiewet het feit dat de omroepbijdrage na 1945 is
gezien als een aanvulling van de toen wezenlijke bijdrage van de leden aan
de eigen omroeporganisatie en vragen een principiële uiteenzetting over
de reden om af te stappen van de destijds welbewust gemaakte keuze voor de
omroepbijdrage. Zij wijzen er daarbij onder meer op dat met de omroepbijdrage
de mate van onafhankelijkheid tegenover de overheid als geldgever wordt uitgedrukt.
Deze leden vragen voorts om aan te geven waarom Nederland in Europa voorop
zou moeten lopen bij het afschaffen daarvan. De leden van de fractie van D66
vragen eveneens of een stelsel dat afwijkt van wat in de meeste EU-landen
gewoon is, de regering niet te denken geeft. Voorts vragen deze leden of er
voldoende waarborgen zijn ingebouwd voor de toekomst om te voorkomen dat een
kabinet in de verleiding komt in te grijpen in de afdrachten aan de publieke
omroep. De leden van GroenLinks vragen waarom Nederland in dit opzicht uit
de pas wil lopen.Ten aanzien van de door de leden van de fractie van de PvdA genoemde samenhang
van het voorliggende voorstel met de Concessiewet verwijst de regering naar
de beantwoording van een zelfde vraag van deze leden in paragraaf 1,
«Inleiding».Voor de beantwoording van de vragen van de leden van de diverse fracties
over de onafhankelijkheid van de publieke omroep ten opzichte van de overheid
zou de regering willen verwijzen naar de antwoorden op vragen van leden van
diverse fracties over dit onderwerp in paragraaf 7, «Betekenis
voor het omroepbestel».Ten aanzien van de vragen van de leden van de fracties van de PvdA, D66
en GroenLinks over de positie van Nederland in Europa constateren ondergetekenden
wel een erg grote behoefte om in Europees verband niet op te vallen. Dit acht
de Nederlandse regering een minder relevant gegeven. Bovendien moet het uit
de pas lopen gerelativeerd worden. Portugal en Spanje hebben evenmin een omroepbijdrage.
De Vlaamse Gemeenschap kent een doelheffing die ten gunste komt van de algemene
middelen, waarna een deel van de inkomsten ten goede komt van de publieke
omroep. Feitelijk is in ons buurland dus sprake van een mix van een omroepbijdrage
en fiscaal instrument. Ook de wijze van inning van de omroepbijdrage vertoont
in de EU-lidstaten verschillen. Voorbeelden hiervan zijn inning via de elektriciteitsrekening
(Griekenland), inning door de publieke omroep zelf (Verenigd Koninkrijk) of
via een aparte organisatie die valt onder de verantwoordelijkheid van de publieke
omroep (Duitsland).6. Wie hebben financieel voordeel, wie nadeel?De leden van de fractie van de PvdA vragen welke categorieën
burgers en rechtspersonen voor- en nadelen ondervinden van de fiscalisering
en de omvang van de categorieën. Zij misten bijvoorbeeld een opgave van
hen die thans geen omroepbijdrage betalen omdat zij geen ontvangsttoestel
(wensen) te bezitten, dan wel dit niet in huis hebben. Tevens vragen deze
leden naar een beoordeling van de inkomenseffecten als gevolg van het wetsvoorstel,
alsmede of de regering ook andere doelheffingen wil afschaffen om aldus de
sterkste schouders de lasten te laten dragen via een progressieve inkomensheffing.In onderstaande tabel zijn de inkomenseffecten opgenomen van de personen
die thans geen omroepbijdrage betalen. Tabel: Inkomenseffecten verhoging belastingtarief (in
% van het besteedbaar inkomen) AlleenverdienerMinimumloon m.k.Modaal m.k.2x Modaal m.k.Verhoging tarief 1A– 0,5%– 0,4%– 0,3%TweeverdienersModaal m.k.1,5x Modaal m.k.2x Modaal
m.k.Verhoging tarief 1A– 0,6%– 0,6%– 0,4%Sociale
minimaAlleenstaand z.k.Alleenstaand m.k.Alleenverdiener m.k.Verhoging tarief 1A– 0,7%– 0,6%– 0,6%Bij tweeverdieners is verondersteld dat de hoofdkostwinner 2/3 van het
weergegeven huishoudinkomen verdientm.k. = met kinderen; z.k.= zonder kinderenIn de Nota naar aanleiding van het verslag van de Tweede Kamerbehandeling
zijn de inkomenseffecten geschetst van de groepen in bovenstaand overzicht,
rekening houdend met het afschaffen van de omroepbijdrage. In aanvulling op
de aldaar gepresenteerde tabel zijn de inkomenseffecten voor tweeverdieners
zonder kinderen met een gezamenlijk inkomen op het minimumniveau als volgt:Afschaffen omroepbijdrage + 0,6%Verhoging tarief 1A – 0,4%Effect per saldo + 0,2%Het positieve inkomenseffect voor deze tweeverdieners (gezamenlijk bruto-inkomen
van rond de f 30 000) wordt veroorzaakt doordat deze groep het gehele
voordeel genieten van het vervallen van de omroepbijdrage. Rekening houdend
met de belastingvrije som wordt slechts een deel van het inkomen belast in
de eerste tariefschijf. De tariefsverhoging werkt dan ook slechts ten dele
door in het inkomen. De inkomenseffecten worden hierdoor gemitigeerd. Het
gaat hier onder meer om personen met een AOW-uitkering, bijstandgerechtigden
en personen met een deeltijdbaan.Gezien de diversiteit in de groep rechtspersonen is een opgave van effecten
niet mogelijk.Hoewel de leden van de fractie van de PvdA een geïsoleerde beoordeling
vragen van de inkomenseffecten van het onderhavige wetsvoorstel, hechten ondergetekenden
er aan deze te plaatsen in een breder perspectief. Een partiële benadering,
zoals deze leden voorstaan, zou kunnen leiden tot discussies over inkomenseffecten
die zich feitelijk niet voordoen. Een breder en meer geëigend perspectief
wordt geschetst in het Belastingplan 2000, waarin de inkomenseffecten van
een groot aantal fiscale en andere maatregelen in hun samenhang naar voren
komen. Op deze wijze kan discussie plaatsvinden over het inkomensbeeld voor
het nieuwe jaar dat zoveel mogelijk aansluit bij de realiteit.7. Betekenis voor het omroepbestelDe leden van verschillende fracties stellen vragen
over de onafhankelijkheid van de publieke omroep. Zo merken de leden van de
fractie van het CDA op dat het mediabeleid altijd gericht is op een van de
politiek zo onafhankelijk mogelijke wijze van financiering en dat de DOB bedoeld
is om die afstand te bewaren. Deze leden menen dat die afstand met het wetsvoorstel
wordt ingekort, leidend tot budgettaire en politieke discussies over omvang
en inzet van de financiën voor de publieke omroep.Ook de leden van de fractie van de PvdA maken enkele
opmerkingen over de onafhankelijkheid van de publieke omroep
en achten de stelling van de regering, dat door de afschaffing van de omroepbijdrage
de onafhankelijkheid van de publieke omroep geenszins wordt bedreigd, voor
discussie vatbaar. De leden van de fractie van D66 vragen of er voldoende
waarborgen zijn ingebouwd voor de toekomst om te voorkomen dat een kabinet
in de verleiding komt in te grijpen in de afdrachten aan de publieke omroep.
De leden van de fractie van GroenLinks wijzen op de geuite vrees dat de publieke
omroep afhankelijk zal worden van het jaarlijkse politieke getouwtrek rondom
de besteding van de financiële middelen van de staat, en halen daarbij
een passage van de raad van bestuur van NOS uit de beleidsnota «Publiek
in de toekomst» aan. Deze leden vragen of deze vrees gerechtvaardigd
is en welke waarborgen gegeven kunnen worden voor de onafhankelijkheid van
de publieke omroep op lange termijn.De geuite vrees voor de onafhankelijkheid van de publieke
omroep is naar de mening van ondergetekenden onnodig. Wij waarderen het in
hoge mate dat de zorg voor de onafhankelijkheid van de publieke omroep ook
bij de verschillende fracties een bepalende rol speelt, omdat die zorg aansluit
bij hetgeen de regering mede als uitgangspunt van haar voorstellen heeft genomen.
Zorg voor de onafhankelijkheid van de publieke omroep is belangrijk. De vrees
dat de onafhankelijkheid met het onderhavige wetsvoorstel wordt aangetast
is dat niet. Het wetsvoorstel voorziet in een wijze van beschikbaarstelling
van omroepmiddelen die wat betreft positionering en omvang van de financiering
op zijn minst gelijkwaardig is aan het huidige stelsel. De onafhankelijkheid
van hoge colleges van Staat en de rechterlijke macht is nooit in twijfel getrokken
vanwege het feit dat deze uit de algemene middelen worden gefinancierd en
niet uit een heffing. De wet bevat voldoende waarborgen voor de onafhankelijkheid
van de publieke omroep. De aanspraak op financiering, de beschikbaarstelling
en de minimale omvang zijn wettelijk vastgelegd. Voor aanpassing daarvan is
uitdrukkelijke wetswijziging nodig, en wel wijziging van de Mediawet zelf.
Het zal derhalve niet zo kunnen zijn dat bij de jaarlijkse begrotingsbehandelingen
en passant ook de rijksomroepbijdrage kan worden aangepast. In dat opzicht
ligt daar een steviger waarborg dan in de huidige situatie (en dan voor vele
andere instanties), waarin immers de hoogte van de omroepbijdrage bij algemene
maatregel van bestuur kan worden aangepast. De waarborg voor onafhankelijke
financiering en voor continuïteit van financiering ligt derhalve in de
wet vast. Daarmee is de sterkte van die waarborgen aangegeven. De wet zegt
in het voorgestelde artikel 110 ook dat aan de publieke omroep voldoende middelen
verstrekt moeten worden om een «goede» programmering mogelijk
te maken. Daarin ligt derhalve, naast de kwantitatieve waarborg, ook een kwalitatieve
waarborg. Ondergetekenden willen ook nog wijzen op de bepaling van het voorgestelde
artikel 111, vijfde lid. Daarin is opgenomen dat aan de beschikbaarstelling
van de rijksomroepbijdrage geen andere voorwaarden kunnen worden gesteld dan
die bij of krachtens de Mediawet aan de publieke omroep kunnen worden gesteld.
Met andere woorden: het beschikbaar stellen van de middelen voor de publieke
omroep is geen nieuwe titel om nadere voorwaarden aan de publieke omroep te
kunnen opleggen.De leden van de fractie van de PvdA willen graag vernemen
in hoeverre het wetsvoorstel eigenlijk mag worden gezien als een stap in de
richting van het beperken van de functie van het publieke bestel ten gunste
van het commerciële aanbod.Het wetsvoorstel strekt er louter toe, de omroepbijdrage af te schaffen
en te vervangen door een financiering van de publieke omroep uit de algemene
middelen. Het voorstel heeft derhalve geen relatie met de functie van het
publieke bestel, laat staan dat het gezien zou kunnen worden als een eerste
stap in de richting van beperking van die functie. Ook zien ondergetekenden
niet hoe het voorstel zou kunnen worden gezien als een begunstiging van het
commerciële aanbod.Voorts wordt nog verwezen naar pagina 2 van de nota naar aanleiding van
het verslag dat op 5 november 1999 is aangeboden aan de Tweede Kamer.De leden van de fractie van RPF/GPV, sprekende mede
namens de leden van de fractie van de SGP, vragen of uit artikel 110 kan worden
afgeleid dat de rijksomroepbijdrage aan de omroep kan worden onthouden als
deze geen kwalitatief hoogwaardige programmering verzorgt. Deze leden vragen
ook of commerciële omroepen bij bekostiging uit algemene middelen eerder
reden tot klagen over oneerlijke concurrentie zullen hebben en of dit op termijn
niet het voortbestaan van de publieke omroep niet zal bedreigen.Artikel 110 geeft geen grondslag om de rijksbijdrage te weigeren. Integendeel,
artikel 110 bedoelt juist het uitgangspunt en de waarborg vast te leggen dat
de publieke omroep aanspraak heeft op een zodanig niveau van financiering
dat deze in staat is en blijft hoogwaardige programmering te verzorgen. Een
andere opvatting zou in de ogen van ondergetekenden een gevaarlijke zijn:
dan zou de beschikbaarheid van de financiering immers afhankelijk gesteld
worden van een oordeel van de overheid over de programmering. Dat de rijksomroepbijdrage
niet aan de publieke omroep onthouden kan worden volgt overigens ook uit de
formulering van het eerste lid van artikel 111, waarin bepaald is dat jaarlijks
de rijksomroepbijdrage ter beschikking wordt gesteld.Ondergetekenden zijn van mening dat er geen aanleiding is te veronderstellen
dat de nieuwe wijze waarop de voor de financiering van de publieke omroep
beschikbare middelen worden geïnd sneller aanleiding zou zijn voor klachten
uit een oogpunt van oneerlijke concurrentie. Die klachten zouden immers moeten
aangrijpen op het feit dat de publieke omroep publieke middelen ontvangt voor
het verzorgen van omroepprogramma's. Dat is echter altijd al zo geweest en
ook zo gebleven nadat commerciële omroep zijn intrede deed. In dat opzicht
verandert het feit dat er een andere manier van inning wordt geïntroduceerd
daar niets aan. Bovendien wijzen ondergetekenden er op dat tegenover die bekostiging
uit publieke middelen ook staat dat aan de publieke omroep bij of krachtens
de Mediawet de nodige eisen worden gesteld, zowel wat betreft taakopdracht
en programmering, als wat betreft organisatie, die niet aan de commerciële
omroepen worden gesteld. Dat tekent ook het onderscheid tussen publieke en
commerciële omroep in een duaal omroepbestel. De gewijzigde systematiek
van het innen van middelen die voor de omroep bestemd zijn ziet de regering
dan ook geenszins als een bedreiging voor het voortbestaan van de publieke
omroep.8. De positie van de regionale en lokale omroepOnder verwijzing naar de situatie in het buitenland
en met name in Duitsland vroegen de leden van de fractie van het CDA of de
bewindslieden met argumenten kunnen ontkennen, dat met het wegvallen van de
DOB in de voorgestelde verandering in de wijze van financiering van de publieke
omroep een verandering optreedt in de institutionele verhoudingen tussen de
overheid en de publieke omroep.In antwoord hierop merken ondergetekenden op dat op
de situatie in het buitenland ingegaan is in paragraaf 5, «Het
waarom van omroepbijdrage/EU-recht», van deze memorie. Op de betekenis
voor het omroepbestel is hiervoor in paragraaf 7, «Betekenis voor
het omroepbestel», van de memorie uitgebreid ingegaan. Ondergetekenden
willen deze leden daarnaar verwijzen en voegt daar nog het volgende aan toe.
De constitutionele situatie in Duitsland, waarnaar deze leden verwijzen, is
fundamenteel anders dan die in Nederland. Anders dan in Duitsland kan de rechter
hier wetten niet toetsen aan de grondwet. Een uitspraak over de positie
van de publieke omroep zoals die in Duitsland is gedaan door het Constitutionele
Hof kan in Nederland niet door de Hoge Raad of een andere rechtelijke instantie
worden gedaan. De door het Duitse Constitutionele Hof in zijn Rundfunk-arresten
ontwikkelde doctrine van de Grundesversorgung dient op een andere wijze in
de Nederlandse rechtsorde vorm gegeven te worden. Ondergetekenden menen dat
het wetsvoorstel hierin wel degelijk voorziet en daarmee een betere garantie,
analoog aan de situatie in Duitsland, aan de publieke omroep biedt dan de
huidige wettelijke regeling doet. Naast de minimum financieringsgarantie van
artikel 111 biedt artikel 110 nog een extra kwalitatieve garantie door onder
meer te vast te leggen dat de aanspraak op bekostiging uit 's Rijks- kas zodanig
is dat een kwalitatief hoogwaardige programmering mogelijk is en continuïteit
van financiering gewaarborgd is. De inspiratie voor deze bepaling ontleende
de regering inderdaad aan de door deze leden gerefereerde jurisprudentie van
het Duitse Constitutionele Hof. Ondergetekenden menen dan ook dat voor zover
door het voorstel de institutionele verhoudingen veranderen dit in positieve
zin gebeurt.De leden van de fractie van de VVD vragen om een oordeel
van de regering over de motie «Van Zuijlen/Atsma» en of de regering
voornemens is deze motie uit te voeren. De leden van de fractie van de PvdA
vragen de regering aan te geven waarom zij niet wilde meewerken aan een wetswijziging
en hoe zij zich nu voorstelt de motie uit te voeren. Voorts vragen deze leden
of de regering zich bewust is dat reeds meteen zichtbaar wordt het gevaar
van de nieuwe systematiek tegenover de bestaande wijze van financiering. De
leden van de fractie van de RPF/GPV, sprekende mede namens de fractie van
de SGP vragen hoe de regering zich voorstelt de door de Tweede Kamer aangenomen
moties uit te voeren.Ondergetekenden zullen, zoals in de motie gevraagd, voor 1 maart 2000
de Kamer te rapporteren over de onderhandelingen met de VNG en IPO. Op dit
moment kan in aanvulling op hetgeen daarover tijdens de behandeling in de
Tweede Kamer is gezegd worden opgemerkt dat inmiddels met de VNG overeenstemming
is bereikt over toevoeging van f 10 miljoen aan het gemeentefonds.De leden van de fractie van de VVD vragen hoe de financiering
van de lokale en regionale omroepen wordt geregeld als het voorliggende wetsvoorstel
wordt aangenomen, en over welke omvang van de bedragen wordt gesproken.Hiervoor verwijzen ondergetekenden u naar wat hierover in de memorie van
toelichting van het wetsvoorstel is opgenomen en tijdens de behandeling in
de Tweede Kamer is besproken. De compensatie voor de lagere overheden bedraagt
f 10 miljoen voor gemeenten gebaseerd op de compensatie van zowel de
feitelijk gederfde inkomsten uit gemeentelijke opcenten als de eigen bijdragen
uit gemeentelijke middelen. Met de provincies is nog geen overeenstemming
bereikt, zodat het op dit moment nog gaat om een bedrag van f 83,1 miljoen
aan gederfde provinciale opcenten omroepbijdragen, die van rijkswege worden
vergoed.De leden van de fractie van de VVD vragen of er een
toename is van gemeenten en provincies die, om straks voor een hogere uitkering
in aanmerking te komen, nog snel voor 1 januari 2000 een verhoging van de
opcenten hebben doorgevoerd. Deze leden wijzen erop dat een dergelijk voorstel
voorligt in de provincie Zuid-Holland.Ondergetekenden zijn niet op de hoogte van het aantal gemeenten dat recentelijk
een besluit heeft genomen tot invoering van een lokale opslag. Wat de provincies
betreft: de overgrote meerderheid heeft reeds geruime tijd geleden (1997)
een besluit genomen inzake financiering van regionale televisie.
Er is slechts in enkele provincies sprake van min of meer recente besluitvorming:– Noord-Holland heeft op 21 juni 1999 besloten tot bekostiging van
regionale televisie uit autonome provinciale middelen, dus niet via een provinciale
opslag op de omroepbijdrage. Dit besluit heeft betrekking op de periode 1999–2001.– Noord-Brabant heeft op 12 november 1999 een zelfde besluit genomen. Overigens dateert het oorspronkelijke besluit al van 21 maart 1997,
maar dat had enkel betrekking op de periode 1997–1999. Het besluit van
12 november jl. heeft betrekking op 2000 en 2001.– Utrecht heeft op 13 december 1999 besloten tot bekostiging van
regionale televisie via een provinciale opslag op de omroepbijdrage. Dit besluit
heeft betrekking op 2000 en 2001.– Zuid-Holland heeft op 15 december 1999 een zelfde besluit genomen.De leden van de fractie van de PvdA vragen zich af
of medefinanciering van de lokale en regionale omroepen via de Onroerende
Zaak Belasting of de opcenten Motorrijtuigenbelasting geen misbruik van gedelegeerde
bevoegdheden zou betekenen.Het staat gemeenten en provincies vrij de eigen middelen, waaronder de
opbrengsten uit het eigen belastinggebied, aan te wenden voor de financiering
van lokale of regionale omroepen. Genoemde belastingen vormen onderdeel van
het lokale resp. provinciale belastinggebied.De leden van de fractie van de PvdA wijzen erop dat
het voorgestelde financieringsstelsel voor regionale omroep geen rekening
houdt met verhoging van het radiotientje naar f 12,40 en dat het de provincies
Noord-Holland, Zuid-Holland, Limburg en Utrecht zonder meer van financiering
uitsluit, omdat zij pas per 1 januari 2000 gaan uitzenden. Deze leden vragen
of de regering de bijdrage van regionale omroep aan de verscheidenheid van
informatie en meningsvorming juist niet van groter belang acht dan voorheen,
nu de regionale pers steeds meer concentreert of reeds verdwenen is.Om met dat laatste te beginnen: ondergetekenden erkennen het belang van
uitoefening van de publieke omroepfunctie op provinciaal niveau vanwege de
bijdrage die een dergelijke omroepvoorziening kan leveren aan de informatievoorziening
en de opinievorming van de burgers.Dat laat onverlet dat de primaire verantwoordelijkheid voor regionale
omroep berust bij de provincie: de Mediawet bepaalt dat zendtijd voor regionale
omroep slechts wordt toegewezen, indien het provinciaal bestuur zich bereid
verklaart voor de bekostiging zorg te dragen (artikel 43, derde lid van de
Mediawet). Wat die verhoging van het radiotientje naar f 12,40 betreft:
dat onderwerp kwam ter sprake bij het Algemeen Overleg dat de eerste ondergetekende
op 9 juni 1999 met de Tweede Kamer voerde. Er is toen niet meer toegezegd
dan dat voorstel binnen het kabinet zal worden besproken. Dat is doorkruist
door het kabinetsbesluit tot afschaffing van de omroepbijdrage. Deze mogelijke
verhoging is niet meegenomen in het compensatievoorstel van het kabinet aan
het IPO, omdat het dan zou gaan om vergoeding van (nog niet bestaande) belastingcapaciteit.
Uiteraard kunnen provincies daarnaast ook uit eigen middelen geld beschikbaar
stellen voor regionale radio. Dat zou in elk geval stroken met hun financiële
verantwoordelijkheid voor deze voorzieningen. Overigens is het gedeeltelijk
onjuist dat de regionale (televisie)omroepen van de 4 genoemde provincies
pas per 1 januari 2000 gaan uitzenden: de regionale omroepen in Limburg en
Zuid-Holland (West en Rijnmond) verzorgen reeds enkele jaren televisie-uitzendingen.De leden van de fractie van het CDA vragen of de bewindslieden
op grond van argumenten kunnen ontkennen dat met aanvaarding van het wetsvoorstel gemakkelijker dan tot nu toe in provinciale staten en
gemeenteraden budgettaire en politieke discussies kunnen ontstaan over de
omvang en de inzet van bedragen bestemd voor de regionale en lokale omroepen,
die op termijn kunnen leiden tot aantasting van de onafhankelijkheid en pluriformiteit
van die omroepen. De leden van de fractie van de PvdA vragen of er geen rol
is weggelegd voor het Commissariaat voor de Media in het beheren van de gelden
bestemd voor provinciale- en lokale omroepen teneinde te kunnen verzekeren
dat de fondsen inderdaad bij de omroepen terechtkomen. De leden van de fractie
van GroenLinks achten problemen denkbaar met betrekking tot de toekomstige
financiering van de regionale en lokale omroepen. Deze leden vragen of de
regering kan garanderen dat deze omroepen de komende jaren op geen enkele
wijze een financieel nadeel zullen ondervinden dat verband houdt met deze
wetgeving, alsmede welke garanties de regering de regionale en lokale omroepen
in dit verband kan geven.Ook in het nieuwe stelsel berust de primaire verantwoordelijkheid voor
regionale en lokale omroep bij provincies resp. gemeenten. De vrees dat de
continuïteit van de omroep in het gedrang komt wordt door ondergetekenden
niet gedeeld. Bovendien respecteren zij het democratisch gehalte van gemeenten
en provincies. Er zijn geen aanwijzingen dat in de huidige situatie, waarin
de lokale en regionale omroep voor hun bekostiging eveneens afhankelijk zijn
van de democratische besluitvorming binnen gemeenten en provincies, van dergelijke
risico's sprake is. Gemeenten en provincies zullen in het kader van hun integrale
afweging als gevolg van het onderhavige wetsvoorstel geen ander gewicht toekennen
aan regionale en lokale omroepen dan thans het geval is. Om deze redenen zien
ondergetekenden geen aanleiding om tot oormerking over te gaan of anderszins
te voorzien in een aanwendingsbepaling.9. Personele gevolgenDe leden van de fractie van het CDA merken op dat de
ondernemingsraad van de DOB bij brief van 1 december jl. aan de leden van
de Eerste Kamer heeft gesteld, dat er een globale vacaturelijst van de belastingdienst
bestaat die in een groot aantal gevallen geen passende functies biedt voor
het personeel van de DOB. Niet alleen over arbeidsvoorwaarden, maar vooral
over de garantie van een gelijkwaardige baan bestaat bij het personeel van
de DOB onduidelijkheid en onzekerheid. Deze leden vragen of garanties kunnen
worden gegeven om aan die onduidelijkheid en onzekerheid voor 1 januari a.s.
een eind te maken.De Belastingdienst heeft vanaf de eerste gesprekken
(juli 1999) die met vertegenwoordigers van de DOB zijn gevoerd duidelijk gesteld
dat alle medewerkers van de DOB een passende functie op bereisbare
afstand van hun woonplaats zal worden aangeboden. Voor zover in sommige regio's
en/of functiecategorieën geen plaatsing op bestaande vacatures zou kunnen
geschieden, volgt een bovenformatieve plaatsing. Uitgangspunt bij plaatsing
is dat de medewerkers van de DOB bij de Belastingdienst een functie wordt
aangeboden met een zelfde organiek waarderingsniveau als de organieke functie
die zij het laatst bij de DOB hebben vervuld. Het voorgaande betekent dat
de Belastingdienst een baangarantie heeft afgegeven.De lijst met beschikbare en passende plaatsingsmogelijkheden bevat ruim
600 functies, die landelijk zijn verspreid. Oorspronkelijk bevatte de lijst
nagenoeg uitsluitend bestaande en binnenkort te verwachten vacatures. In het
Noorden en het Oosten van het land is bij de Belastingdienst weinig vacatureruimte
beschikbaar, zodat op dit regionale niveau een geringe afwijking werd verwacht
tussen «aanbod» en «vraag». Deze situatie zou overigens
pas exact bekend zijn als het personeel van de DOB in de gelegenheid is gesteld
de eigen voorkeuren uit te spreken op basis van de lijst met plaatsingsmogelijkheden.
Waar nodig zou dan achteraf een (regionale) aanvulling van plaatsingsmogelijkheden
komen in de vorm van zogenoemde bovenformatieve plaatsingen. Een dergelijke
plaatsing heeft overigens geen enkel rechtspositioneel gevolg ten opzichte
van het personeel dat op een vacature wordt geplaatst.Mede ter voorkoming van mogelijke misverstanden over deze gang van zaken
is de lijst met plaatsingsmogelijkheden inmiddels zodanig aangevuld dat nu
vooraf voor alle functiecategorieën en in alle regio's ook kwantitatief
een volledig «dekkend» aanbod van passende functies wordt gedaan.De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,F. van der PloegDe Minister van Financiën,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19992000-26707-88b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl