Preventiebeleid voor de volksgezondheid; Brief minister ter aanbieding van de preventienota Kiezen voor gezond leven
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22894, nr. 110

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

22894 nr. 110

06-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Wettelijke basis voor Kiezen voor gezond leven2. Hoe gezond is Nederland?Internationaal vergelekenZiektebeeldenOngezond gedragInvloed van de sociaal economische positieRegionale verschillen3. PreventiebeleidLanger gezond levenGezond leven is een maatschappelijk belangGezond leven is een keuzeGezonde keuze makkelijk maken4. Kiezen voor gezond levenVoortbouwen op Langer gezond levenSpeerpuntenDoelstellingenBrede steun5. Versterken relatie tussen landelijk en lokaal
gezondheidsbeleidLokaal gezondheidsbeleid en de rijksnota preventieLokaal gezondheidsbeleid sterk verbeterdMeer aandacht nodig voor regieUitvoering van lokaal preventiebeleid ondersteunenOntwikkelen van informatie, kennis en interventies via
programma’sGeordend aanbieden en toegankelijk maken van preventiemethoden.Ondersteunen van beleidsontwikkeling en -uitvoering.Toetsen van lokaal gezondheidsbeleid6. Bredere aanpak landelijk preventiebeleidAfsluiting: Nederland terug in de topOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 22894, nr. 110 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22894Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 894Preventiebeleid voor de volksgezondheidnr. 110BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 oktober 2006Ingevolge artikel 7 van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (Wcpv)
stelt de minister van VWS met ingang van 2002 bij nota elke vier jaar de landelijke
prioriteiten op het gebied van de collectieve preventie vast. Deze nota, met
de titel Kiezen voor gezond leven, die ik u mede
namens de staatssecretaris van VWS aanbied1, strekt
ter uitvoering van dat artikel.• Wettelijke verplichting vierjaarlijkse preventienota rijksoverheid• Landelijke prioriteiten als aangrijpingspunt voor lokaal beleid• Sterke inzet op gezond leven nodig• € 4,6 miljoen voor actieprogrammaDeze preventienota gaat vooral over een betere afstemming tussen rijksbeleid
en lokaal beleid. De Wcpv verplicht daar ook toe. Duidelijk is dat preventie
een steeds grotere rol speelt in de curatieve gezondheidszorg. Deze nota biedt
daarvoor aan het eind eerste aanknopingspunten die de komende jaren verder
uitgewerkt kunnen worden. Een sterke inzet op gezond leven is noodzakelijk
want de gezondheid van Nederlanders verslechtert door roken, schadelijk alcoholgebruik
en overgewicht.Deze preventienota Kiezen voor gezond leven
bevat de volgende onderdelen:1. een korte beschrijving van de Wcpv-cyclus van preventienota’s;2. een samenvatting van de gezondheidstoestand van de Nederlanders;3. de keuzes en doelstellingen van preventiebeleid;4. de keuze voor de speerpunten;5. de uitwerking van de lijn landelijk-lokaal beleid;6. de verkenning van andere invalshoeken van preventie.De nota bevat een bijlage waarin de speerpunten zijn beschreven met aangrijpingspunten
voor (lokaal) beleid. Deze bijlage besluit met een overzicht van
het actieprogramma om het lokale gezondheidsbeleid te ondersteunen. Voor dit
actieprogramma stel ik in 2007 € 4,6 miljoen beschikbaar.1. Wettelijke basis voor Kiezen voor gezond leven• 4-jaarlijkse cyclus gezondheidsbeleid: VTV, landelijke nota
en gemeentelijke nota’sDe overheid treft maatregelen ter bevordering van de
volksgezondheid, zo luidt artikel 22, eerste lid, van de Grondwet.
Deze maatregelen kunnen gaan over bijvoorbeeld gezondheidsbescherming (verkeersmaatregelen),
ziektepreventie (vaccineren en screenen) en gezondheidsbevordering (mensen
stimuleren om niet te roken en gezond te eten). De Wcpv bevat de overheidstaken
op dit terrein en verplicht onder meer de rijksoverheid iedere vier jaar de
landelijke prioriteiten voor collectieve preventie vast te stellen.De uitvoering van de openbare gezondheidszorg ligt op basis van deze wet
voor een groot deel bij gemeenten. Het uitwerken en de uitvoering van het
preventiebeleid in Nederland is een cyclisch proces, waarin de Volksgezondheid
Toekomst Verkenningen (VTV) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM), de landelijke nota en de gemeentelijke nota’s op elkaar
voortbouwen.In oktober 2003 bracht de minister van VWS de eerste preventienota Langer gezond leven uit in deze cyclus. Veel gemeenten
hebben in aansluiting hierop lokaal gezondheidsbeleid geformuleerd en uitgevoerd.
De nu voorliggende nota geeft richting aan de gemeentelijke nota’s gezondheidsbeleid,
die in 2007 klaar moeten zijn. De aangegeven prioriteiten vloeien voort uit
de gegevens over de gezondheid van de Nederlandse bevolking (Zorg voor gezondheid, VTV 2006, RIVM), uit de beschikbare doelmatige
interventiestrategieën en uit het overleg dat wij dit jaar hebben gevoerd
met verschillende partijen die betrokken zijn bij de uitvoering van preventie
in de gemeenten.2. Hoe gezond is Nederland?• Nederland raakt met gezondheid internationaal achterop• Ongezond gedrag draagt flink bij aan ziektelast• Lage sociaal-economische status nadelig voor gezondheid• Aanzienlijke regionale verschillen in gezondheid en risicofactorenInternationaal vergelekenNederlanders leefden in 1960 op één na het langst van alle
Europeanen. Nu is Nederland naar de middenmoot gezakt. De levensverwachting
van vrouwen in Nederland stijgt minder snel dan in de meeste andere EU-landen.
Vrouwen staan nu op de twaalfde plaats van de 25 EU-lidstaten. Zij leven sinds
1950 gemiddeld 8,3 jaar langer en worden gemiddeld 80,9 jaar. Mannen staan
op de achtste plaats van de EU-lidstaten. Zij leven sinds 1950 gemiddeld 5,8
jaar langer en worden gemiddeld 76,2 jaar. Japan scoort wereldwijd het hoogst:
daar worden vrouwen gemiddeld 85,3 jaar en mannen 78,4 jaar (WHO, 2004).ZiektebeeldenSterfte, vóórkomen van ziekten en verlies aan kwaliteit
van leven bepalen samen de ziektelast van een aandoening. De ziekten in Nederland
met de hoogste ziektelast zijn achtereenvolgens: coronaire hartziekten, angststoornissen, beroertes, chronische luchtwegaandoeningen en depressies.
Vervolgens: diabetes mellitus, longkanker, alcoholverslaving, artrose en dementie.
Hart- en vaatziekten en kanker zijn nog steeds de belangrijkste doodsoorzaken.
Ook aan chronische luchtwegaandoeningen (longemfyseem en chronische bronchitis)
gaan veel mensen dood. Psychische stoornissen tasten de kwaliteit van leven
(ernstig) aan.Ongezond gedragRoken, schadelijk alcoholgebruik en overgewicht leveren een forse bijdrage
aan deze ziekten. In Nederland roken meer vrouwen dan in de ons omringende
landen. Mensen kunnen tien jaar langer leven als ze op hun dertigste stoppen
met roken. Nederlanders drinken relatief weinig alcohol in vergelijking met
andere Europeanen, maar jongeren drinken juist vaker en vooral meer. Het drinken
van alcohol op jonge leeftijd is schadelijk voor de gezondheid en kan bijvoorbeeld
leiden tot hersenbeschadiging1. Fors alcoholgebruik
op jonge leeftijd is van invloed op de cognitieve ontwikkeling enprestaties
van de jeugd en heeft bovendien ook veel andere schadelijke gevolgen. Overgewicht
is een steeds grotere plaag voor de Nederlandse volksgezondheid, vooral bij
kinderen (VTV 2006). De balans tussen eten en
bewegen is danig verstoord. Met een gezond gewicht op je twintigste, kun je
4,5 jaar langer leven.Invloed van de sociaal economische positieMensen uit armere milieus (een lage sociaal-economische status, SES) gaan
gemiddeld vier jaar eerder dood dan mensen uit rijkere milieus (een hoge SES).
Armere mensen leven gemiddeld twaalf jaar korter in goede gezondheid dan rijkere,
als gevolg van chronische aandoeningen en beperkingen. Mensen met een lage
sociaal-economische status leven over het algemeen ongezonder (meer alcoholgebruik,
roken, overgewicht en minder sporten) en wonen en werken in ongunstiger omstandigheden
dan mensen met een betere sociaal-economische status. De verschillen in gezondheid
en leefstijl tussen deze groepen zijn de afgelopen tijd niet veranderd: ze
zijn stabiel gebleven in de periode 1990–2003.Regionale verschillenDe GGD’en voeren in opdracht van gemeenten de gemeentelijke taken
op het terrein van de openbare gezondheidszorg uit. GGD-regio’s in Nederland
kennen onderling aanzienlijke verschillen in gezondheid en in het voorkomen
van risicofactoren. Zo varieert het percentage rokers van bijna 28 procent
in Noord Kennemerland tot ruim 36 procent in Oostelijke Zuid-Limburg. Het
verschil tussen de regio’s met de hoogste en de laagste gezonde levensverwachting
is twaalf jaar.3. Preventiebeleid• Bevorderen gezonde leefstijl hoofdthema preventiebeleid• Welvaartsziekten zijn grotendeels te vermijden• Aanpak: mensen stimuleren tot de gezonde keuzes• Betere samenwerking binnen en buiten de overheid nodigLanger gezond levenPreventiebeleid is er op gericht dat mensen langer in goede gezondheid
leven. Die goede gezondheid is af te leiden aan de eerder vastgestelde doelen
van het preventiebeleid:– het ouder worden van mensen (toename levensverwachting);– langer gezond leven (toename aantal gezonde levensjaren);– minder verschil in gezondheid tussen mensen (verkleining verschil
in achterstand bij mensen uit lagere sociaal-economische milieus).Deze doelen vormen ook het uitgangspunt voor Kiezen
voor gezond leven.Gezond leven is een maatschappelijk belangMensen profiteren zelf het meest van langer gezond leven. Zo kunnen zij
zich optimaal ontwikkelen en langer zelfstandig deelnemen aan de maatschappij.
Zij hebben minder maatschappelijke ondersteuning en langdurige en/of intensieve
zorg nodig. Investeren in een goede preventieve gezondheidszorg dient hiermee
een (overduidelijk) maatschappelijk belang. Nederland presteert goed met gezondheidsbescherming
en ziektepreventie; er is weinig ziekte en sterfte door bijvoorbeeld onveilige
producten. Bij gezondheidsbevordering ligt dat anders: daar is nog gezondheidswinst
te behalen. Met Kiezen voor gezond leven is het
bevorderen van een gezonde leefstijl opnieuw als hoofdthema van het preventiebeleid
gekozen.Gezond leven is een keuzeIedereen krijgt te maken met ziekte en de gevolgen daarvan. Ziekte is
deels onvermijdelijk door (genetische) aanleg of toeval. De welvaartsziekten
van nu zijn grotendeels te vermijden: ongezond gedrag verhoogt de ziektelast.
Ongezonde leefgewoonten vormen veel risico voor bijvoorbeeld hart- en vaatziekten,
kanker, chronische luchtwegaandoeningen en diabetes (type 2). Iedereen vindt
zijn eigen gezondheid belangrijk, maar lang niet iedereen leeft gezond. Mensen
hoéven niet te roken of overmatig te drinken, maar velen doen het wel.
Mensen kúnnen voldoende bewegen, maar (slechts) minder dan de helft
van de bevolking wil dagelijks een half uur bewegen. Met sporten leef je drie
jaar langer. Gezonde voeding als groente en fruit is volop te koop, maar veel
mensen eten liever vette, zoete of te zoute producten. Burgers kunnen dus
kiezen voor gezond leven1. Volwassenen moeten
dat beseffen. En ook bewust zijn van de keuze die zij daarin (kunnen) maken
en hun voorbeeldfunctie naar jongeren.Gezonde keuze makkelijk makenHet is nodig mensen meer tot gezonde keuzes te verleiden, maar dat is
niet eenvoudig. Ongezond gedrag is namelijk niet iets van het individu alleen,
maar hangt ook met andere factoren samen. Door de samenleving zo in te richten
dat «de gezonde en bewuste keuze» een makkelijke keuze wordt,
ondersteunt de overheid de burger. Gezonde producten moeten gemakkelijk beschikbaar
zijn (verkooppunten, prijs, promotie) en de leefomgeving moet uitnodigen tot
bewegen (bijvoorbeeld via het inrichten van een woonwijk). De overheid heeft
daartoe een aantal instrumenten beschikbaar als wetgeving, voorlichting en
prijsbeleid. Dat vraagt om (betere) samenwerking, zowel binnen als buiten
de overheid, landelijk en lokaal. Ook goede samenwerking tussen verschillende
sectoren van de overheid (zoals milieu, veiligheid, arbeid, onderwijs) draagt
hieraan bij.4. Kiezen voor gezond leven• Verder gaan met aanpak roken, diabetes en overgewicht• Nieuwe speerpunten: schadelijk alcoholgebruik en depressie• Voor elk speerpunt een eigen doelstelling• Gekozen aanpak resultaat van brede consultatie in «het
veld»Voortbouwen op Langer gezond levenDe nota Langer gezond leven van 2003 richtte
zich op de ziekten die met leefstijl te maken hebben en risicofactoren die
leiden tot een grote ziektelast. De nota bepleitte maatregelen om in de wijk,
op het werk, in de zorg en op school voor drie speerpunten: roken, diabetes
en overgewicht. Langer gezond leven moest vooral
onderwerpen agenderen en heeft ook zo gewerkt. De meeste aangekondigde beleidsvoornemens
zijn uitgevoerd. Zo is met een samenhangend pakket maatregelen voortgang geboekt bij het ontmoedigen van roken (onder meer de rookvrije werkplek
en het rookvrije personenvervoer, een accijnsverhoging en een stappenplan
rookvrije horeca (zelfregulering)). In het Convenant Overgewicht zijn met tien maatschappelijke partners afspraken gemaakt om overgewicht
tegen te gaan. Het geïntegreerde actieplan Energie
in Balans wordt inmiddels uitgevoerd. De ernst van het overgewichtprobleem
heeft ook bij gemeenten tot actie geleid: in het kader van het Grote Stedenbeleid
hebben de grote steden een plan van aanpak gemaakt voor jongeren met overgewicht.
In november 2005 ontving de Tweede Kamer de nota Tijd voor
sport, waarin veel aandacht voor het bevorderen van bewegen. Het Diabetesactieplan 2005–2009 is ontwikkeld en in
uitvoering genomen, met daarin een doorbraak naar ketenzorg.Meer dan driekwart van de gemeentelijke nota’s volgden de landelijke
prioriteiten uit de eerste rijksnota preventie. Voor deze speerpunten zijn
zowel op landelijk als op lokaal niveau veel projecten opgezet. Succesvolle
initiatieven hebben echter landelijk nog geen brede navolging gekregen. En
op de drie terreinen is nog steeds gezondheidswinst mogelijk en nodig. Het
kabinet gaat daarom in Kiezen voor gezond leven
door op de ingezette weg.SpeerpuntenHet voorkomen en tegengaan van roken, schadelijk alcoholgebruik
en overgewicht (voeding en bewegen) levert een grote bijdrage aan
het beperken van de belangrijkste volksgezondheidsproblemen in Nederland.
Daarom zijn deze leefstijlfactoren speerpunt in deze preventienota. Naast
deze drie leefstijlfactoren benoemen we ook twee ziekten tot speerpunt: diabetes en depressie. Diabetes
is deels erfelijk bepaald (type 1) of een verouderingsziekte (type 2), maar
het al op jonge leeftijd ontwikkelen van diabetes type 2 kan voor een aanzienlijk
deel voorkómen worden met een gezonde leefstijl. Ook vroegsignalering
en goede ketenzorg leveren gezondheidswinst op. Deze aanpak op het grensvlak
van preventie en zorg is daarmee een voorbeeld voor andere chronische ziekten.
Depressie is een van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie
gezondheidswinst te boeken is. Mensen met een depressie roken en drinken relatief
vaak en zijn vaker te zwaar. Ook bij depressie kan vroegsignalering en tijdige
interventie een flink deel van de ziektelast voorkómen.Daarom kiest het kabinet ervoor om naast de speerpunten uitLanger gezond leven ook schadelijk alcoholgebruik en depressie steviger
aan te pakken. Dit leidt tot de volgende speerpunten in Kiezen voor gezond leven:SpeerpuntenKiezen voor
Gezond leven• Roken• Schadelijk alcoholgebruik• Overgewicht (bewegen en voeding)• Diabetes• DepressieDoelstellingenDe speerpunten hebben elk een andere «historie» in het preventiebeleid.
Voor de meer klassieke preventiethema’s geven we uitgewerkte en gekwantificeerde
doelstellingen, voor een relatief nieuw speerpunt als depressie is dat minder
eenvoudig. De bijlage werkt elk speerpunt verder uit. De doelstellingen per
speerpunt zijn:• Roken: in 2010 zijn er nog 20 procent
rokers (nu: 28 procent);• Schadelijk alcoholgebruik:– het gebruik van alcohol bij jongeren onder de 16 jaar terugbrengen
naar het niveau van 1992;– minder volwassen probleemdrinkers: van 10,3 procent nu naar 7,5
procent in 2010.• Overgewicht:– het percentage volwassenen met overgewicht moet niet stijgen (peiljaar
2005);– het percentage jeugdigen met overgewicht moet dalen (peiljaar
2005).• Diabetes:– het aantal patiënten met diabetes mag tussen 2005 en 2025
met niet meer dan 15 procent stijgen;– daarbij heeft 65 procent van de diabetespatiënten geen complicaties.• Depressie: meer mensen krijgen preventieve
hulp tegen depressies (nu worden ongeveer 4000 personen bereikt).Brede steunDeze preventienota met voorgestelde maatregelen zijn opgesteld in samenspel
met partijen die werken op het terrein van de openbare gezondheidszorg. Ruim
400 vertegenwoordigers van deze partijen hebben hierover tijdens werkconferenties
in 2006 meegedacht. Daar bleek dat partijen de speerpunten in deze nota onderschrijven.
Er kwamen ook gemeenschappelijke actiepunten uit voort die aansluiten bij
de hiervoor gesignaleerde knelpunten, namelijk de behoefte aan structuur,
regie en kennis van goede interventies om het preventiebeleid uit te voeren.
Met deze preventienota en bijbehorend actieprogramma komt het kabinet tegemoet
aan deze behoefte.5. Versterken relatie tussen landelijk en lokaal
gezondheidsbeleid• Lokaal gezondheidsbeleid sterk verbeterd• Lokale gezondheidssituatie beter in kaart brengen• Meer aandacht nodig voor regie• Uitvoeren voorgenomen lokale activiteiten kan beter• Preventiemethoden beter en makkelijker aanbieden aan gemeentenLokaal gezondheidsbeleid en de rijksnota preventieBetere gezondheid langs de weg van preventie werkt het best langs korte
lijnen met burgers1. Daarom moet de zorg voor
de gezondheid van kwetsbare groepen in gemeenten worden georganiseerd. Gemeenten
zijn sinds de invoering van de Wcpv in 1995 dan ook meer verantwoordelijk
geworden voor het preventiebeleid. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
geeft gemeenten in 2007 nóg een instrument voor een doeltreffend preventiebeleid.
De Wmo biedt gemeenten de regie voor integratie van preventie en maatschappelijke
ondersteuning. Het kabinet juicht samenhang tussen de lokale nota’s
gezondheidsbeleid en de Wmo-beleidsplannen toe en wil dat ook stimuleren.
De ondersteuning vanuit de VNG in 2007 maakt dat ook mogelijk.De rijksoverheid geeft in deze nota op basis van landelijke gegevens de
rijksprioriteiten voor de collectieve preventie voor de komende vier jaren
aan. De rijksoverheid moet daarbij zorgen voor een goede landelijke infrastructuur.
Landelijke sectorale samenwerking kan daarbij helpen, zoals de gezamenlijke
inzet van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer voor de relatie gezondheid en leefomgeving
in het Actieprogramma Gezondheid en Milieu. Deze gezamenlijke landelijke aanpak
helpt lokale organisaties ook de handen ineen te slaan. We verwachten
de komende jaren met meer sectoren vergelijkbare programma’s te kunnen
ontwikkelen.De gemeenten moeten èn kunnen echter de landelijke prioriteiten
vertalen naar de lokale situatie. Dit doen zij elke vier jaar in hun gemeentelijke
gezondheidsnota’s. Uit de werkconferenties het afgelopen jaar blijkt
dat gemeenten behoefte hebben aan een landelijk kader. Onderzoek van de Inspectie
voor de Gezondheidszorg (IGZ) – het rapport Staat
van de gezondheidszorg 2005; Openbare gezondheidszorg: hoe houden we het volk
gezond? - laat ook zien dat de meeste gemeentelijke gezondheidsnota’s
de landelijke prioriteiten volgen. Gemeenten zeggen hierover: We willen geholpen worden richting te geven aan de openbare gezondheidszorg,
maar we willen ook de vrijheid houden om autonoom te bepalen waar we ons geld
aan uitgeven. Het één sluit het ander niet uit: gezamenlijke
en gezamenlijk gedragen activiteiten leveren meer winst op dan afzonderlijke
activiteiten van gemeenten en Rijk. Niet elke afzonderlijke gemeente moet
weer zelf het wiel gaat uitvinden en landelijk gesignaleerde bedreigingen
mogen lokaal niet blijven liggen. Gemeenten moeten natuurlijk wel ruimte houden
om in te spelen op de typische gezondheidsaspecten van de lokale situatie.
Ook moet er ruimte zijn voor dwarsverbanden met de lokale Wmo-beleidsplannen.Lokaal gezondheidsbeleid sterk verbeterdDe IGZ heeft in 2005 de openbare gezondheidszorg onderzocht. Daaruit blijkt
dat lokaal beleid voor de openbare gezondheidszorg flink is verbeterd sinds
de gemeenten wettelijk verplicht zijn een nota gezondheidsbeleid op te stellen.
Gemeenten zijn sinds 1995 ook veel meer bezig met het onderwerp. De meeste
gemeenten hebben inmiddels een nota gezondheidsbeleid en ook de financiering
van de openbare gezondheidszorg, hoewel een duidelijk knelpunt, is verbeterd.
Toch ziet de IGZ vooral in de uitvoering van voorgenomen
activiteiten nog de nodige problemen. Gemeenten:• kennen de lokale gezondheidssituatie nog onvoldoende om de juiste
prioriteiten te kunnen stellen; maatregelen sluiten daardoor niet aan op de
problemen;• kijken nog te weinig naar de uitvoering van voornemens in hun nota’s;• gebruiken beschikbare bewezen effectieve maatregelen nog onvoldoende;• gebruiken nog te weinig eigen instrumenten om leefstijlveranderingen
te ondersteunen;• brengen nog te weinig samenhang in het lokale gezondheidsbeleid.Meer aandacht nodig voor regieDe IGZ stelt in het rapport over de openbare gezondheidszorg ook dat de
(landelijke) organisaties op het terrein van de gezondheidsbevordering versnipperd
zijn. En dat daardoor wetenschappelijk bewezen effectieve preventiemethoden
te weinig gebruikt worden. Het terrein van de gezondheidsbevordering kent
volgens de IGZ momenteel onvoldoende regie en coördinatie. Ook de landelijke
organisaties zoals de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), GGD-Nederland
en de Nederlandse Public Health Federatie (NPHF) vinden dat1. Als oorzaken van het beperkte succes bij het uitvoeren van preventiebeleid
worden genoemd:– onvoldoende afstemming van de interventieactiviteiten overstelpt
lokale organisaties met «preventieproducten»;– onvoldoende afstemming tussen gezondheidsbevorderende instituten,
gemeenten, GGD’en en professionals;– onvoldoende kennis over goede praktijkvoorbeelden op lokaal niveau.Uitvoering van lokaal preventiebeleid ondersteunenLanger gezond leven was voornamelijk agendasettend.
Met Kiezen voor gezond leven wil het kabinet meer
regie zetten op en ondersteuning bieden bij de uitvoering van het preventiebeleid.
In de komende «preventieperiode» (2007–2011) staat het wegnemen
van knelpunten zoals het veld die ervaart, centraal. Voor elke gemeente is
het ontwikkelen en uitvoeren van lokaal gezondheidsbeleid een opdracht. De
gemeente moet die uitvoeren met een stortvloed aan kennis en informatie uit
uiteenlopende bronnen. Net zoals het kabinet voor de burger de keus voor gezond
leven makkelijker willen maken, wil het kabinet voor gemeenten de keus voor
een gezond preventiebeleid makkelijker maken door:• het ontwikkelen van informatie, kennis en interventies via programma’s;• het geordend aanbieden en toegankelijk maken van preventie-instrumenten;• het ondersteunen van het proces van beleidsontwikkeling tot beleidsuitvoering.Deze steun spitst zich in relatie tot Kiezen voor gezond
leven waar nodig toe op de aangegeven speerpunten. De bijlage licht
het actieprogramma nader toe.Ontwikkelen van informatie, kennis en interventies via
programma’sHet RIVM brengt elke vier jaar een actueel informatieoverzicht uit van
de Nederlandse volksgezondheid (VTV) om beleidsontwikkeling te ondersteunen.
Daarnaast bevatten de verschillende sites van het RIVM informatie en verschijnen
themarapporten. Dit biedt alle organisaties met een taak in het gezondheidsbeleid
een solide informatiebasis.Inmiddels staat bij ZonMw een derde programma Preventie, 2007–2011,
op stapel. Dit onderzoeksprogramma levert de preventiepraktijk bruikbaar materiaal
op over effectieve interventies. Er moet meer aandacht zijn voor de toepassing
van dit materiaal. Het kabinet stimuleert met het kwaliteitsprogramma Beter
Voorkomen het kwaliteitsbeleid in de preventieve sector door onder andere
prestatievergelijking (benchmarking) en nadruk
op het belang van certificering. Het ministerie van VWS stimuleert per speerpunt
samenwerking tussen organisaties die op dit terrein werken. Deze samenwerkende
organisaties of «partnerships» ontwikkelen ondermeer gezamenlijke
(klinische) richtlijnen.Geordend aanbieden en toegankelijk maken van preventiemethoden.De IGZ kaartte al aan dat effectieve preventiemethoden onvoldoende gebruikt
worden en versnipperd aangeboden. Mede daarom bestaat het voornemen te komen
tot het oprichten van het Centrum voor Gezond Leven (CGL) als onderdeel van
het RIVM1. Het CGL brengt vraag en aanbod samen
en voert de regie over het aanbod van gedragsbeïnvloedende methoden (leefstijlinterventies).
Het CGL moet vóór alles zorgen voor betere samenwerking tussen
de bestaande gezondheidsbevorderende en landelijk werkende organisaties. Het
CGL gaat zorgen voor betere afstemming van hun producten aan de wensen van
gemeenten en GGD’en. Daarnaast zal het CGL lokale organisaties ondersteunen
en het bestaande aanbod in beeld brengen, beoordelen en toegankelijk maken.
Het CGL stelt op basis van de prioriteiten van de minister van VWS in overleg
met de (vertegenwoordigers van) lokale en landelijke organisaties een programma
samen met (wetenschappelijk bewezen) interventies en helpt mogelijk ook bij
de uitvoering. Het CGL wordt onderdeel van het RIVM. Met het CGL wordt, net
als met de andere centra (Centrum Jeugdgezondheid, het Centrum voor Milieu
Gezondheidsonderzoek en het Centrum Infectieziektebestrijding) het lokale
gezondheidsbeleid ondersteund.Burgers kunnen via de website kiesbeter.nl van het RIVM informatie vinden
over wat zij zelf kunnen doen om gezond te blijven en gezond te leven. Ouders
kunnen opvoedingsondersteuning krijgen om het alcoholgebruik bij kinderen
op jonge leeftijd te voorkomen (Trimbosinstituut).Ondersteunen van beleidsontwikkeling en -uitvoering.Gemeenten moeten niet alleen lokaal gezondheidsbeleid ontwikkelen, maar
staan tevens aan de vooravond van de invoering van de Wmo. Openbare gezondheidszorg
en maatschappelijke ondersteuning hebben raakvlakken en maken straks deel
uit van het gemeentelijke instrumentarium. De VNG zet met steun van het ministerie
van VWS een ondersteuningstraject op voor alle gemeenten om het gemeentelijk
gezondheidsbeleid bestuurlijk, ambtelijk en inhoudelijk te versterken. Gemeenten
moeten het lokale gezondheidsbeleid opzetten vanuit de lokale gezondheidssituatie.
Zij kunnen daarbij de landelijk ontwikkelde monitor volksgezondheid gebruiken.
Het RIVM steunt GGD’en met een methode om zelf regionale toekomstverkenningen
voor de volksgezondheid te kunnen maken; dit kan de kwaliteit van de lokale
preventienota’s verbeteren. De landelijke en lokale volksgezondheidstoekomstverkenningen
vullen elkaar zo aan, onderbouwen het lokale beleid en versterken de binding
tussen landelijk en lokaal beleid. Een bruikbaar en gewaardeerd instrument
voor gemeentelijke beleidsontwikkeling is de richtlijn1 tabakspreventie in lokaal gezondheidsbeleid
van STIVORO. Deze handleiding is een voorbeeld voor vergelijkbare handleidingen
voor de andere speerpunten. Zo worden gemeenten ondersteund bij de beleidsontwikkeling.Toetsen van lokaal gezondheidsbeleidDe IGZ toetst de uitvoering van de doelstellingen in deze preventienota.
De inspectie houdt toezicht op de GGD’en en andere uitvoerders van de
openbare gezondheidszorg, maar ook op het gemeentelijk gezondheidsbeleid en
de zorginstellingen die een rol spelen bij preventie (Wcpv, Kwaliteitswet).
Hierbij kijkt de IGZ specifiek naar de uitvoering van een aantal doelstellingen
uit deze nota:– of de landelijke prioriteiten lokaal voldoende nagevolgd worden
in de lokale nota’s gezondheidsbeleid en of die ook uitgevoerd worden;– of de uitvoering van preventieprogramma’s effectief is;– of integraal beleid binnen gemeenten zo wordt uitgevoerd, dat
in de wijk, op school en bij sport effectieve preventie tot stand komt.De IGZ voert het toezicht bij GGD’en en gemeenten gelaagd en gefaseerd
uit. Dat wil zeggen dat op basis van indicatoren over de risico’s in
de volksgezondheid de inspectie nagaat of de kwaliteit van de openbare gezondheidszorg
voldoende is. De IGZ bekijkt dit in eerste instantie voor de prioriteiten
uit de preventienota en bekijkt vervolgens ook de aanpak van lokaal vastgestelde
volksgezondheidsproblemen. Hiervoor vraagt de IGZ aan de GGD’en informatie
over de lokale gezondheidstoestand. Blijken er volksgezondheidsproblemen te
zijn, dan zal de inspectie nagaan in hoeverre de gemeenten en anderen, zoals
GGD’en, die problemen adequaat aanpakken met effectieve interventies.6. Bredere aanpak landelijk preventiebeleid• Preventie steeds vaker onderdeel van curatieve zorg• Adviezen onderweg over bredere visie op preventieEen veranderende samenleving en nieuwe technologische ontwikkelingen vragen
om een herbezinning en zo nodig aanpassen van de uitgangspunten van gezondheidsbescherming
en gezondheidsbevordering. Andere en aanvullende benaderingswijzen van preventie
kunnen effectief bijdragen aan de gezondheid van de Nederlandse bevolking.Zo is het adviseren over gezond gedrag aan individuele mensen steeds vaker
onderdeel van de zorg die onder artsen (huisartsen, specialisten) gebruikelijk
is. Vooral als stoppen met roken of bestrijden van overgewicht belangrijk
is voor de behandeling (bij hart- en vaatziekten, diabetes). De Minimale Interventie Strategie Stoppen met roken voor de huisarts
(H-MIS) werkt echt (bewezen effectief): 30 procent van de huisartsen past
deze methode toe. Ik wil de invoering van deze H-MIS verder stimuleren met
een proefimplementatie het versterken van ondersteuning
bij stoppen met roken, waarvoor ik een bedrag beschikbaar zal stellen.
Deelnemende patiënten zullen zelf ook een deel van de kosten van de interventie
betalen; zij besparen met het stoppen immers ook op de kosten van rookwaar.Ouders en opvoeders hebben een belangrijke rol door kinderen van jongs
af aan te leren gezonde keuzes te maken. De rol die ouders en opvoeders hierin
hebben bij de opvoeding van kinderen moet in de toekomst groeien, zoals in
(het voorkomen van) alcoholgebruik van jongeren.Naast het ontwikkelen van deze preventieve strategieën voor behandelaars
en het benadrukken van de grote rol van ouders/opvoeders, worden nog andere
benaderingswijzen van preventie verkend. Deze kunnen het huidige preventiebeleid,
dat vooral gericht is op het bevorderen van gezond gedrag, in belangrijke
mate versterken. De oriëntatie is nog niet klaar, maar de voorbereidingen
lopen:– advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg over publieke
gezondheid (RVZ, najaar 2006);– advies van het College voor Zorgverzekeringen over preventie (najaar
2006);– het eindrapport van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek preventie
(voor medio 2007).Deze adviezen zullen bijdragen aan het verbreden en versterken van de
visie op preventie.Afsluiting: Nederland terug in de topNederland zou wat gezondheid betreft weer op weg moeten gaan naar de top
van de Europese ranglijst. We mogen geen genoegen nemen met de middenmoot.
Onnodig korter leven blijft onnodig, onnodig verlies van kwaliteit van leven
eveneens. Het kabinet beseft heel goed dat dit in de eerste plaats een verantwoordelijkheid
van burgers zelf is; de overheid dient met relevante partijen in «het
veld» echter alles te doen om die burger daarbij te helpen en bijvoorbeeld
te stimuleren «de gezonde keuze» te maken. Daarbij dienen er geen
onnodige verschillen te zijn tussen GGD-regio’s: elke burger dient,
ongeacht zijn of haar woonplaats, overal te kunnen rekenen op kwalitatief
goede preventieve zorg. Dat is de inzet van deze preventienota, voor vandaag,
morgen en de komende jaren.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Alcoholgebruik en jongeren onder de 16 jaar, Trimbosinstituut 2006.XNoot1Een deel van de Nederlandse bevolking heeft een lichamelijke of geestelijke
beperking (afhankelijk van definities en meetmethoden varieert dit tussen
de 10 en 25 procent). De vrijheid van mensen bij het maken van keuzes betreffende
leefgewoonten is afhankelijk van de aan- of afwezigheid van deze beperkingen.XNoot1Memorie van toelichting bij de Wet collectieve preventie volksgezondheid.XNoot1Brief aan de Vaste commissie voor VWS van 12 juni 2006 nr. sez/u200600998.
Notitie infrastructuur Gezondheidsbevordering van het bestuur van het NPHF,
juni 2006.XNoot1Brief Ministerie van VWS, VGP/LCP 2698157, 7 juli 2006.XNoot1In het vervolg «handleiding» genoemd ter onderscheid van richtlijnen
voor zorgverleners. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22894-110.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl