36493 Memorie van toelichting inzake wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2024 (Incidentele suppletoire begroting inzake energiehulp Oekraïne)
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2024-01-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023-2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 493
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2024 (Incidentele suppletoire begroting inzake energiehulp Oekraïne)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
 De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
 
 
 
 
 Mede namens de Minister voor Klimaat en Energie,
 
 
 De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
 
 M.A.M.
 Adriaansens
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor wat betreft het toelichten van significante verschillen in de uitgaven, ontvangsten en verplichtingen zijn de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 2.1
 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering
 
 
 Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2024 incl. NvW en amendementen
 
 
 Mutaties ISB
 
 
 Stand ISB
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 11.957.256
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 11.977.256
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.655.349
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 4.675.349
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 3.715.154
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.715.154
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)
 
 
 55.465
 
 
 
 55.465
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hernieuwbare Energietransitie (HER+)
 
 
 42.000
 
 
 
 42.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Energie-efficiency
 
 
 2.368
 
 
 
 2.368
 
 
 
 
 
 
 
 
 Green Deals
 
 
 500
 
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+)
 
 
 90.251
 
 
 
 90.251
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS)
 
 
 1.696
 
 
 
 1.696
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projecten Klimaat en Energieakkoord
 
 
 13.452
 
 
 
 13.452
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE
 
 
 200.000
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE+
 
 
 307.428
 
 
 
 307.428
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE++
 
 
 280.367
 
 
 
 280.367
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aardwarmte
 
 
 37.500
 
 
 
 37.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 ISDE-regeling
 
 
 706.290
 
 
 
 706.290
 
 
 
 
 
 
 
 
 Carbon Capture Storage (CCS)
 
 
 4.664
 
 
 
 4.664
 
 
 
 
 
 
 
 
 Hoge Flux Reactor
 
 
 6.925
 
 
 
 6.925
 
 
 
 
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 13.344
 
 
 
 13.344
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige subsidies
 
 
 62.391
 
 
 
 62.391
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opschalingsinstrument waterstof
 
 
 389.000
 
 
 
 389.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidieondersteuning verduurzaming MKB
 
 
 9.000
 
 
 
 9.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 IPCEI waterstof
 
 
 396.815
 
 
 
 396.815
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vulmaatregelen gasopslag
 
 
 340.400
 
 
 
 340.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 MIEK
 
 
 14.450
 
 
 
 14.450
 
 
 
 
 
 
 
 
 Schadeafhandeling mijnbouw Limburg
 
 
 9.087
 
 
 
 9.087
 
 
 
 
 
 
 
 
 Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS)
 
 
 110.000
 
 
 
 110.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF-project NieuweWarmteNu!
 
 
 37.620
 
 
 
 37.620
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming blokaansluitingen
 
 
 178.641
 
 
 
 178.641
 
 
 
 
 
 
 
 
 Investeringen waterstofbackbone
 
 
 34.500
 
 
 
 34.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 NGF – project Circulaire zonnepanelen
 
 
 135.000
 
 
 
 135.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Geothermie (Klimaatfonds)
 
 
 1.000
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ondersteuning energiehubs
 
 
 55.000
 
 
 
 55.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsbudget energieprojecten
 
 
 25.000
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Energiecoöperaties en burgerbetrokkenheid energietransitie (SE)
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Lening EBN
 
 
 24.000
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 78.733
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 98.733
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onderzoek mijnbouwbodembeweging
 
 
 1.590
 
 
 
 1.590
 
 
 
 
 
 
 
 
 SodM onderzoek
 
 
 2.188
 
 
 
 2.188
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringsagenda klimaat
 
 
 473
 
 
 
 473
 
 
 
 
 
 
 
 
 Klimaat mondiaal
 
 
 370
 
 
 
 370
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 54.807
 
 
 
 54.807
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)
 
 
 11.805
 
 
 
 11.805
 
 
 
 
 
 
 
 
 Energiehulp Oekraïne
 
 
 7.500
 
 
 20.000
 
 
 27.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 131.906
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 131.906
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 96.476
 
 
 
 96.476
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 9.041
 
 
 
 9.041
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage NEa
 
 
 18.432
 
 
 
 18.432
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage KNMI
 
 
 2.313
 
 
 
 2.313
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage NVWA
 
 
 968
 
 
 
 968
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage RIVM
 
 
 2.763
 
 
 
 2.763
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage RWS
 
 
 1.913
 
 
 
 1.913
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 150.657
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 150.657
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Doorsluis COVA-heffing
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 TNO kerndepartement
 
 
 37.580
 
 
 
 37.580
 
 
 
 
 
 
 
 
 TNO SodM
 
 
 2.077
 
 
 
 2.077
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 543.993
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 543.993
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Regeling toezicht energiebesparingsplicht
 
 
 16.760
 
 
 
 16.760
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden
 
 
 527.233
 
 
 
 527.233
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 10.906
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.906
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Nuclear Research Group (NRG)
 
 
 6.685
 
 
 
 6.685
 
 
 
 
 
 
 
 
 Internationale contributies
 
 
 1.790
 
 
 
 1.790
 
 
 
 
 
 
 
 
 PBL Rekenmeesterfunctie
 
 
 2.431
 
 
 
 2.431
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.095.077
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.095.077
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Ontvangsten COVA
 
 
 111.000
 
 
 
 111.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opbrengst heffing ODE (SDE++)
 
 
 5.000
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten zoutwinning
 
 
 2.511
 
 
 
 2.511
 
 
 
 
 
 
 
 
 Onttrekking reserve duurzame energie en klimaattransitie
 
 
 564.186
 
 
 
 564.186
 
 
 
 
 
 
 
 
 ETS-ontvangsten
 
 
 1.400.000
 
 
 
 1.400.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 12.380
 
 
 
 12.380
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 2 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2024 incl. NvW en amendementen
 
 
 Mutaties ISB
 
 
 Stand ISB
 
 
 Mutatie 2025
 
 
 Mutatie 2026
 
 
 Mutatie 2027
 
 
 Mutatie 2028
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 11.957.256
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 11.977.256
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 11.957.256
 
 
 20.000
 
 
 11.977.256
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Budgetflexibiliteit
 De budgetflexibiliteit bĳ de ontwerpbegroting 2024 was 49%, ofwel 51% van het beschikbare kasbudget 2024 was al juridisch verplicht. Omdat het budget van de Ontwerpbegroting door aangenomen amendementen met € 112 mln is opgehoogd en met deze ISB het budget opnieuw met € 20 mln wordt opgehoogd, daalt het percentage juridisch verplicht op artikel 4 van de EZK-begroting naar 49,6%: deze ophogingen zijn immers nog niet juridisch verplicht.
 
 
 Toelichting
 
 In deze incidentele suppletoire begroting wordt het parlement om autorisatie verzocht voor het aangaan van verplichtingen en doen van uitgaven voor energiehulp Oekraïne, zoals voorgesteld in de Kamerbrief Derde steunpakket Oekraïne 2023 van 6 oktober 2023 en de Kamerbrief Eerste steunpakket Oekraïne 2024 van 15 december 2023.
 Verplichtingen en uitgaven
 Opdrachten
 Energiehulp Oekraïne
 In verlengde van het eerste en tweede steunpakket aan Oekraïne in 2023 maakt het kabinet opnieuw € 20 mln vrij voor energiehulp aan Oekraïne voor de winter van 2024. Dit bedrag is opgebouwd uit € 10 mln uit het Derde Steunpakket 2023 en € 10 mln uit het Eerste Steunpakket 2024. De middelen uit het Derde Steunpakket 2023 vallen over de jaargrens heen en worden met deze ISB weer opgeboekt in 2024. De afboeking vindt plaats met Slotwet 2023. Deze steun betreft in-kind leveringen van noodzakelijke energie-infrastructuurcomponenten zoals generatoren, transformatoren, gaspijpen, -compressoren, -turbines, hoogspanningskabels, alsook voertuigen die bijdragen aan het herstel van de energie infrastructuur zoals graafmachines en bulldozers. Deze bijdragen voorzien op een directe manier aan de behoeftes van Oekraïne voor het herstel van de Oekraïense energie infrastructuur. Dit zorgt er dus voor dat een groter gedeelte van de Oekraïense bevolking toegang heeft tot elektriciteit, warmte en andere primaire levensbehoeften.