Landbouw- en Visserijraad; Brief van de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2002-2003
 
 
 
 KST66411
 2002-2003
 
 21 501-32
 Landbouw- en Visserijraad
 
 
 
 
 Nr. 
 16
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 's-Gravenhage, 23 januari 2003
 
 Hierbij doe ik u het verslag toekomen voor wat betreft de landbouwonderwerpen
van de Landbouw- en Visserijraad die plaatsvond van 16–19 december jongstleden
te Brussel.
 
 Tijdens deze Raad werd een politiek akkoord bereikt over een verordening
betreffende specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke
oorsprong, alsmede over een verordening betreffende de toevoegingsmiddelen
voor diervoeding. De Raad heeft geen besluit genomen over de wijziging v an
een verordening inzake de biologische productiemethode en aanduidingen dienaangaande
op landbouwproducten en levensmiddelen. Op het gebied van dierenwelzijn heeft
de Raad conclusies aangenomen over de wetgeving inzake het welzijn van landbouwhuisdieren
in derde landen en de gevolgen daarvan voor de EU, als ook over de wederzijdse
bijstand tussen lidstaten bij de controle op het vervoer van dieren. Commissaris
Byrne heeft de Raad geïnformeerd over de stand van zaken betreffende
de wijziging van de richtlijn voor het welzijn van dieren tijdens vervoer.
Daarnaast bracht de Commissaris verslag uit over het overleg met verschillende
belanghebbenden over dit onderwerp. Commissaris Fischler heeft een werkdocument
gepresenteerd met een analyse van de mogelijkheden voor een Europees Actieplan
voor biologische levensmiddelen en biologische landbouw. Aansluitend vond
een oriënterend debat plaats. De Duitse landbouwminister heeft de Commissie
verzocht te komen met een communautaire strategie voor het minimaliseren van
het acrylamide-gehalte in levensmiddelen. De Italiaanse minister sprak in
de Raad zijn bezorgdheid uit over het naast elkaar bestaan van zaaizaad dat
wel en dat geen genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) bevat en als gevolg
daarvan de mogelijke contaminatie van niet-transgeen zaaigoed met ggo's.
 
 Voor een meer gedetailleerde inhoud van de voorstellen, zou ik willen
verwijzen naar mijn brief van 11 december jongstleden met de agenda van de
Landbouw- en Visserijraad (Kamerstukken II, 2002–2003, 21 501-32,
nr.11).
 Specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen
van dierlijke oorsprong
 Er vond een openbaar debat plaats over het voorstel voor de verordening
houdende de vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen
van dierlijke oorsprong. Dit voorstel was reeds eerder in oriënterende
zin besproken tijdens de Raad van november. Hierover heb ik u op 10 december
jl. geïnformeerd (Kamerstukken II, 2002–2003, 21 501-32, nr.
10).
 
 De verordening voegt een aantal specifieke richtlijnen betreffende hygiënevoorschriften
voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong samen. Het maakt als zodanig deel
uit van een pakket hygiëneverordeningen en richtlijnen voortvloeiende
uit het Witboek voedselveiligheid. De bedoeling van onderhavige verordening
is om de wetgeving te vereenvoudigen door het weghalen van te gedetailleerde
voorschriften en van overlappingen tussen bestaande richtlijnen. Bovendien
is expliciet de verantwoordelijkheid beschreven van de producent voor naleving
van de hygiëneregels.
 
 De discussie had een sterk technisch karakter en concentreerde zich op
de voorbehouden die Lidstaten nog hadden gemaakt. Voor Nederland ging het
daarbij vooral om voldoende informatie over voedselveiligheid in de hele keten
van producent tot consument. Dit is van belang om een modern vleeskeuringssysteem
te kunnen opzetten. Een aantal Lidstaten benadrukte wederom dat het onderhavige
voorstel in samenhang gezien moest worden met het totale hygiënepakket.
Desalniettemin waren deze Lidstaten bereid om in het kader van een compromis
hun voorbehouden in te trekken. De Voorzitter stelde vervolgens vast dat de
Raad het unaniem eens was en dat een politiek akkoord was bereikt. Ze concludeerde
dat het akkoord de afronding van het totale hygiënepakket een stap dichterbij
had gebracht en sprak de verwachting uit dat de twee overgebleven voorstellen
onder Grieks Voorzitterschap worden afgerond.
 Toevoegingsmiddelen voor diervoeding
 In een openbaar debat streefde de Voorzitter naar een politiek akkoord
over een voorstel voor een verordening betreffende toevoegingsmiddelen in
diervoeder. Centraal in het voorstel staat de toelating van stoffen en producten
voor gebruik in diervoeding als toevoegingsmiddel. Bestaande voorschriften
voor diervoederadditieven worden geconsolideerd. Een aantal procedures voor
de evaluatie van de toelatingsdossiers en vergunningen voor deze toevoegingsmiddelen
wordt duidelijker vastgelegd en tegelijkertijd vereenvoudigd. Bovendien bevat
het voorstel bepalingen voor de uitfasering van antibiotica als groeibevorderaar.
 
 De discussie in de Raad concentreerde zich voornamelijk op twee punten.
In de verordening wordt 1 januari 2006 voorgesteld als einddatum voor de uitfasering
van antibiotica als groeibevorderaar. Een tweetal lidstaten gaf aan het te
betreuren dat het verbod niet eerder wordt ingevoerd. Voor één
daarvan was dit zelfs voldoende reden om tegen het voorstel te stemmen.
 
 Ten tweede had een aantal lidstaten graag gezien dat de Commissie van
de gelegenheid gebruik had gemaakt om het gebruik van coccidiostatica en himonostatica
als toevoegingsmiddel, anders dan om veterinaire redenen, volledig
af te schaffen. Deze landen konden echter onder het afleggen van een verklaring
instemmen met het akkoord.
 
 Ook ik heb ingestemd met het voorstel. Redenen hiervoor zijn dat de toelatingsprocedure
voor toevoegingsmiddelen duidelijker, effectiever en transparanter zijn geworden
met dit voorstel. Bovendien vormt het een belangrijke stap op weg naar het
door Nederland gewenste totaalverbod op antibiotica als groeibevorderaar in
diervoeders.
 Dierenwelzijn
 a. Wetgeving inzake het welzijn van landbouwhuisdieren
in derde landen en de gevolgen daarvan voor de EU
 
 Onderlinge bijstand in verband met de controle en de
internationale aspecten
 
 
 De Raad nam twee conceptconclusies aan. De eerste conclusie heeft betrekking
op een Mededeling van de Commissie betreffende een vergelijking van wetgeving
inzake het welzijn van landbouwhuisdieren in 73 landen en de gevolgen daarvan
voor de EU. De Commissie heeft deze Mededeling op 28 november jongstleden
gepresenteerd in de Raad. Hierover heb ik u op 10 december jl. geïnformeerd
(Kamerstukken II, 2002–2003, 21 501-32, nr. 10). De inhoud van
de conclusies zijn in overeenstemming met de Mededeling.
 Commissaris Byrne beschouwde de steun van de Raad voor de conclusies als
een positieve bijdrage aan toekomstige werkzaamheden van de Commissie bij
de promotie van dierenwelzijn op internationaal niveau.
 
 De tweede conclusie gaat over een Memorandum van het Voorzitterschap over
wederzijdse bijstand door de lidstaten bij de controle van het transport van
dieren. Doel hiervan is om passende maatregelen te kunnen nemen bij overtredingen.
 b. Wijziging van de richtlijn betreffende het welzijn
van dieren tijdens het vervoer
 Commissaris Byrne informeerde de Raad over de stand van zaken met betrekking
tot voornoemde richtlijn. De Commissaris zei te verwachten in het voorjaar
van 2003 met een wijzigingsvoorstel te komen. In het voorstel zal rekening
worden gehouden met de uitkomsten van een consultatieronde die de Commissie
heeft gehouden in november en december (zie onder c.)
 c. Overleg met actoren
 In de aanloop naar de voorbereiding van een wijzigingsvoorstel voor de
richtlijn betreffende het welzijn van dieren tijdens het vervoer, heeft de
Commissie een brede consultatieronde georganiseerd. Deze consultatieronde
bestond uit een seminar met betrokken ngo's, producenten- en consumentenorganisaties
en een online-consultatie via het internet voor
een breder publiek. Commissaris Byrne bracht verslag uit van deze consultatieronde.
 
 De Commissaris zei veel steun te hebben ontvangen voor de plannen van
de Commissie om het dierenwelzijn tijdens transport te verbeteren. Uit de
consultatieronde zijn twee dingen duidelijk naar voren gekomen. Ten eerste
vindt men het niet acceptabel dat de huidige status quo blijft gehandhaafd.
Ten tweede dienen de zwakheden in de huidige regelgeving onverwijld aangepakt
te worden. Een meerderheid van de respondenten heeft verder aangegeven dat
de voorwaarden voor transport, waaronder de beschikbare ruimte
per dier en de maximum reisduur, verbeterd moeten worden. Ook zouden de voorwaarden
voor de erkenning van transporteurs aangescherpt moeten worden.
 
 Een aantal lidstaten reageerde op het verslag van de Commissaris en gaf
aan het eens te zijn met de constatering dat de naleving en controle van de
huidige regelgeving tekort schieten en dat deze derhalve verbeterd moeten
worden. Verder pleitte een aantal lidstaten voor het instellen van een maximum
reisduur in tijd of in afstand. Ikzelf heb in het bijzonder aangegeven dat
zichtbare vooruitgang geboekt moet worden op het gebied van dierenwelzijn
teneinde het draagvlak voor landbouw in de maatschappij te behouden. Daarbij
heb ik ook gewezen op de eigen verantwoordelijkheid van de betreffende sectoren.
De overheid dient een basisniveau van dierenwelzijn te garanderen. De producenten
en consumenten hebben een eigen verantwoordelijkheid om het welzijn op een
hoger plan te brengen. Ook heb ik het belang onderstreept van internationale
consensus op dit vlak en hierbij mijn steun uitgesproken voor het streven
van de Commissie om welzijnsnormen in bilaterale en multilaterale overeenkomsten
op te nemen.
 Wijziging van de Verordening inzake biologische productiemethode
 Ter goedkeuring lag een voorstel tot wijziging van Verordening (EEG) 2092/91
inzake de biologische productiemethode en aanduidingen dienaangaande op landbouwproducten
en levensmiddelen. Het voorstel voorziet onder meer in een derogatie voor
het tijdelijk gebruik voor synthetische vitaminen voor herkauwers en het toestaan
van materialen met natuurlijke aminozuren (biergist en eieren) in diervoeder.
Een voorstel dat door Nederland in principe wordt gesteund. In de Raad bestond
echter geen gekwalificeerde meerderheid voor het voorstel noch een dergelijke
meerderheid tegen het voorstel. Dit betekent dat de Commissie, op basis van
de comitologie-procedure, na drie maanden de verordening ongewijzigd kan doorvoeren.
 Europees Actieplan voor biologische levensmiddelen en
biologische landbouw
 Commissaris Fischler presenteerde een werkdocument met een analyse van
de mogelijkheden voor een Europees Actieplan voor biologische levensmiddelen
en biologische landbouw (EAP). Daarbij moet de vraag van de consument naar
biologische producten als uitgangspunt dienen, aldus de Commissaris. Dit mede
omdat de hogere kosten voor biologische producten in belangrijke mate door
de markt zelf gedragen dienen te worden.
 
 Als aandachtspunten bij het opstellen van het EAP noemde de Commissaris:
goede informatievoorziening, het verplichte gebruik van een EU-logo, gelijkwaardige
eisen voor geïmporteerde producten, harmonisatie van de inspectie, controle
op de invoer, meer onderzoek naar bijvoorbeeld teelt, verwerking en de vraag
van consumenten en ten slotte betere informatie en statistieken. De Commissaris
benadrukte dat onderhavig document deel uit maakt van een breder consultatieproces,
dat uiteindelijk zal leiden tot een EAP. Hij verwacht eind 2003 het EAP aan
de Raad te kunnen presenteren. Intussen zal er in het voorjaar van 2003 een
openbare hoorzitting worden georganiseerd over dit onderwerp.
 
 De analyse kon rekenen op brede steun van de Raad. De door de Commissaris
geïdentificeerde aandachtspunten worden breed gedeeld. Enig verschil
van mening tussen de lidstaten bestaat wel over het gebruik van het
EU-logo voor biologische producten. Enkele lidstaten gaven aan voorstander
te zijn van het (vrijwillig) gebruik van het EU-logo naast nationale en regionale
logo's of zien meer in de harmonisatie van bestaande logo's. Andere lidstaten
daarentegen steunen het verplichte gebruik van het EU-logo.
 
 Ook Nederland heeft aangegeven het initiatief van de Commissie te ondersteunen.
Daarbij is het belangrijk dat een zorgvuldige afweging plaatsvindt over de
vraag op welk niveau welke maatregelen het meest efficiënt en effectief
werken. Dit gaat om zowel de afweging tussen Europees en nationaal als tussen
overheid en bedrijfsleven. Verder heeft Nederland aandacht gevraagd voor de
coëxistentie van biologische landbouw en gentechnologie. Ten slotte hecht
Nederland veel belang aan de communautaire harmonisatie van standaarden, het
vertrouwen in controles en een duidelijke regeling voor de toegang van biologische
producten uit derde landen.
 Nieuwe invoerregeling voor granen
 Met gekwalificeerde meerderheid heeft de Raad twee besluiten goedgekeurd
voor wijzigingen van de invoerregeling voor zachte tarwe van lage en middelmatige
kwaliteit en gerst. Voor zachte tarwe van middelmatige en lagere kwaliteit
wordt het huidige invoersysteem vervangen door een TRQ (Tariff Rate Quota of tariefcontingent) van totaal 2 981 600
ton. Hiervoor geldt een invoerrecht van 12 Euro/ton (erga
omnes). Binnen dit contingent zijn subquota vastgelegd van 572 000
ton voor de VS en 38 000 ton voor Canada. Buiten het quotum geldt een
hoger recht.
 
 Voor gerst wordt het huidige invoersysteem vervangen door een TRQ van
300 000 ton, met een invoerrecht van 16 Euro/ton. Daarnaast is voor brouwgerst
een TRQ van 50 000 ton overeengekomen met een recht van 8 Euro/ton.
De nieuwe regelingen treden in werking met ingang van 1 januari 2003.
 
 Gegeven het feit dat de EU met de Russische Federatie en Oekraïne,
beide belangrijke exporteurs van zachte tarwe en gerst, partnerschaps- en
samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten, dienen deze landen geconsulteerd
te worden over wijzigingen in het invoerregime. Commissaris Fischler meldde
de Raad dat hoewel de besprekingen begonnen zijn, er tot nu toe nog geen overeenstemming
is bereikt.
 
 Dat was voor Nederland reden om aan zijn goedkeuring de voorwaarde te
verbinden dat de Commissie zou verklaren dat ze al het mogelijke zal doen
om zo spoedig mogelijk te komen tot een positief en voor alle partijen acceptabele
uitkomst van de consultaties. De Commissie heeft dat nog eens schriftelijk
aan de Raad bevestigd. Na die verklaring heeft ook Nederland zijn steun aan
het voorstel uitgesproken en werd het door een meerderheid van de Raad aangenomen.
 Diversen
 Acrylamide in levensmiddelen
 De Duitse landbouwminister informeerde de Raad over de resultaten van
Duitse analyses van acrylamide-gehaltes in levensmiddelen en de maatregelen
die tot dusverre genomen zijn op zowel nationaal als regionaal niveau om te
komen tot een minimalisatie van de schadelijke effecten hiervan op de volksgezondheid.
Uit onderzoek blijkt dat deze stof in bepaalde gevallen en concentraties kankerverwekkend
kan zijn. De minister drong er bij de Commissie op aan te komen tot een brede
strategie op communautair niveau teneinde de risico's te minimaliseren.
Deze strategie zou, in analogie met de Duitse aanpak en in nauwe samenwerking
met het bedrijfsleven, gebaseerd moeten zijn op het verzamelen en uitwisselen
van analyses van acrylamide-gehaltes in levensmiddelen. Op basis van deze
gegevens zou gezocht moeten worden naar aanpassing van de productiemethoden.
Een aantal lidstaten sprak zijn steun uit voor het Duitse voorstel.
 
 In reactie hierop zei Commissaris Byrne dat reeds discussies over dit
onderwerp hadden plaatsgevonden binnen het Wetenschappelijk Comité
voor Levensmiddelen. Hij meldde tevens dat de Commissie bezig is om op basis
van informatie uit de lidstaten en van belanghebbende partijen een gegevensbank
op te zetten over de aanwezigheid van acrylamide in levensmiddelen. De Commissaris
verwacht dat deze gegevensbank op korte termijn zal worden gerealiseerd. De
volgende stap is om op grond van de verzamelde gegevens de consumenten en
producenten te informeren en adviseren. Hij hoopte onder Grieks voorzitterschap
met meer vervolgacties te komen.
 Genetisch gemodificeerde organismen in zaaizaad
 De Italiaanse minister sprak in de Raad zijn bezorgdheid uit over het
naast elkaar bestaan van zaaizaad dat wel en dat geen genetisch gemodificeerde
organismen (ggo's) bevat en als gevolg daarvan de mogelijke contaminatie van
niet-transgeen zaaigoed met ggo's. De minister ziet tevens grote problemen
indien ggo-variëteiten worden opgenomen in nationale catalogi. Het zal
dan moeilijk zijn om een scheidslijn aan te brengen tussen transgeen en niet-transgeen
zaaigoed. De minister vroeg de Commissie ook naar de samenhang tussen de drempelwaarden
voor onbedoelde vermenging van transgeen en niet-transgeen zaaigoed enerzijds
en de drempelwaarden die onlangs zijn afgesproken in de Landbouw- en Milieuraad
voor gg-levensmiddelen en -diervoeder. De Italiaanse bezorgdheid bleek gedeeld
te worden door een groot aantal andere lidstaten.
 
 Commissaris Fischler erkende het belang van coëxistentie van de verschillende
landbouwproductiemethoden. Hij zei dat de Commissie heeft aangekondigd te
komen, indien nodig, met een juridisch raamwerk. Fischler zegde toe in een
volgende Raad preciezer aan te zullen geven wanneer concrete voorstellen van
de Commissie te verwachten zijn op dit gebied.
 Voor wat drempelwaarden betreft, merkte de Commissaris op dat de drempelwaarden
die zijn afgesproken in de Landbouw- en Milieuraad, geen consequenties hebben
voor zaaizaad. Dit omdat de drempelwaarden voor zaaizaad, afhankelijk van
het risico van vermenging, zijn vastgesteld op 0,3%, 0,5% en 0,7% en derhalve
liggen onder de afgesproken waarde van 0,9%.
 Ten aanzien van de opname in de catalogus is duidelijk dat dit alleen
kan geschieden indien een wetenschappelijke evaluatie en goedkeuring heeft
plaatsgevonden, aldus de Commissaris. Daar waar nog geen evaluatie heeft plaatsgevonden,
zal een monitorprogramma moeten worden voorgelegd aan het Permanent Comité
zaaizaden.
 
 De volgende Raad zal plaatsvinden op 27 en 28 januari 2003.
 
 De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,
 C. P. Veerman