Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998 (versterking werking gasmarkt, verbetering voorzieningszekerheid, voorrang voor duurzame elektriciteit)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140839
 2009-2010
 
 31 904
 Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking
van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid en
houdende regels met betrekking tot de voorrang voor duurzame elektriciteit,
alsmede enkele andere wijzigingen van deze wetten
 
 
 
 
 A
 GEWIJZIGD VOORSTEL VAN WET
 9 februari 2010
 Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
 
 Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
 Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de Gaswet
en de Elektriciteitswet 1998 te wijzigen in verband met de versterking van
de werking van de gasmarkt, de verbetering van de energie-infrastructuur,
de verduurzaming van de energiehuishouding en de evaluatie van deze wetten;
 Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der
Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en
verstaan bij deze:
 ARTIKEL I
 De Gaswet wordt als volgt gewijzigd:
 A
 Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het eerste lid, onderdeel d, komt te luiden:
 d. gastransportnet: niet tot een gasproductienet behorende, met elkaar
verbonden leidingen of hulpmiddelen bestemd of gebruikt voor het transport
van gas, met inbegrip van hulpmiddelen en installaties waarmee ondersteunende
diensten voor dat transport worden verricht, behoudens voor zover deze leidingen
en hulpmiddelen gelegen zijn binnen de installatie van de afnemer;.
 
 2. In het eerste lid, onderdeel n, vervalt «, met uitzondering
van een gastransportnet als bedoeld in artikel 18h, eerste lid,».
 
 3. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel x, door een puntkomma, worden vijf onderdelen toegevoegd, luidende:
 w. programmaverantwoordelijkheid: de verantwoordelijkheid voor het
opstellen van een programma als bedoeld in artikel 17b, eerste of tweede lid;
 x. programmaverantwoordelijke: degene op wie programmaverantwoordelijkheid
rust;
 y. continentaal plat: het onder de Noordzee gelegen deel van de zeebodem
en de ondergrond daarvan, waarop het Koninkrijk mede overeenkomstig het op
10 december 1982 te Montego-Bay gesloten Verdrag inzake het recht van
de zee (Trb. 1983, 83) soevereine rechten heeft en welke is gelegen aan de
zeezijde van de in artikel 1, eerste lid, van de Wet grenzen Nederlandse territoriale
zee bedoelde lijn;
 z. landsgrensoverschrijdend gastransportnet: een gastransportnet
dat de grens van tenminste twee landen overschrijdt en dat uitsluitend als
doel heeft de gastransportnetten van die landen onderling te koppelen;
 aa. aansluitpunt: het deel van de aansluiting vanaf het gastransportnet
tot en met de eerste afsluiter.
 
 4. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 3. Deze wet en de daarop berustende bepalingen zijn mede van toepassing
op gasopslaginstallaties, LNG-installaties en landsgrensoverschrijdende gastransportnetten
die zijn gelegen binnen de Nederlandse exclusieve economische zone of op het
continentaal plat.
 B
 Artikel 2b komt te luiden:
 Artikel 2b
 1. Artikel 2, eerste lid, is niet van toepassing voor degene aan
wie een landsgrensoverschrijdend gastransportnet toebehoort.
 2. Degene aan wie een landsgrensoverschrijdend gastransportnet toebehoort,
wijst voor het beheer van dat transportnet een interconnector-beheerder aan.
De aanwijzing wordt gemeld aan Onze Minister.
 3. Een aanwijzing als bedoeld in het tweede lid geldt voor een periode
van tien jaar, te rekenen vanaf de dag waarop de aanwijzing aan Onze Minister
is gemeld.
 4. Artikel 5, eerste lid, en 6, eerste tot en met derde lid zijn
van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de interconnector-beheerder
geen naamloze of besloten vennootschap behoeft te zijn.
 5. Artikel 3, eerste en derde lid, 3c, 4, eerste lid, 10, eerste,
tweede en vierde lid, 12 tot en met 16, 19, 20, 37 en 39a zijn van overeenkomstige
toepassing. Artikel 82 is van overeenkomstige toepassing, rekening houdend
met het grensoverschrijdende karakter en de regulering van de andere lidstaat.
 6. Indien de netbeheerder van het landelijk gastransportnet is aangewezen
als interconnector-beheerder zijn, in afwijking van het vierde en vijfde lid,
de bij of krachtens de Gaswet voor de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
geldende bepalingen van overeenkomstige toepassing, rekening houdend met het
grensoverschrijdende karakter en de regulering van de andere lidstaat.
 Ba
 Aan artikel 3, tweede lid, worden onder vervanging van de punt door een
puntkomma aan het slot van onderdeel c, twee onderdelen toegevoegd, luidende:
 d. de bepaling dat de aandeelhouders het kader vaststellen voor het
bezoldigingsbeleid van de bestuurders;
 e. de bepaling dat het reserveren en uitkeren van de jaarlijkse winst geschiedt met de instemming van de aandeelhouders en met inachtneming
van de uitvoering van de aan de netbeheerder bij wet opgedragen taken en verplichtingen
om zijn netten in werking te hebben, te vernieuwen, te onderhouden en uit
te breiden.
 C
 Artikel 8 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het tweede lid, komt te luiden:
 2. Een netbeheerder dient om het jaar bij de raad van bestuur van
de mededingingsautoriteit een door hem vastgesteld document in waarin hij:
 a. aangeeft welk kwaliteitsniveau hij nastreeft,
 b. aangeeft welke veiligheidsindicatoren hij toepast,
 c. aannemelijk maakt dat hij beschikt over een doeltreffend kwaliteitsbeheerssysteem
voor zijn transportdienst,
 d. aannemelijk maakt dat hij over voldoende capaciteit beschikt om
te voorzien in de totale behoefte aan het transport van gas,
 e. aangeeft welke capaciteitsknelpunten in de door hem beheerde netten
bestaan en welke maatregelen hij zal nemen om deze op te heffen,
 f. aangeeft welke investeringen hij zal doen om de capaciteitsknelpunten
op te heffen,
 g. aangeeft welke investeringen hij zal doen voor de vervanging en
uitbreiding van de door hem beheerde netten,
 h. aangeeft binnen welke termijnen hij voornoemde investeringen zal
doen, en
 i. aangeeft welke investeringen ter uitbreiding van zijn gastransportnet
naar zijn oordeel noodzakelijk zijn om te voorzien in de totale behoefte aan
het transport van gas.
 
 2. In het derde lid wordt, onder verlettering van de onderdelen b
tot en met e tot c tot en met f, na onderdeel a een onderdeel ingevoegd, luidende:
 b. de veiligheidsindicatoren;.
 
 2a. In het derde lid, wordt onder verlettering van onderdeel f (nieuw)
tot onderdeel g, een onderdeel ingevoegd, luidende:
 f. investeringen met betrekking tot een gastransportnet;.
 
 3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 6. De netbeheerder handelt naar zijn voornemens, opgenomen in het
document, bedoeld in het tweede lid. Hij meldt de raad van bestuur van de
mededingingsautoriteit indien hij hiervan heeft afgeweken.
 D
 Artikel 8a komt te luiden:
 Artikel 8a
 1. Indien zich met betrekking tot een gastransportnet een voorval
voordoet of heeft voorgedaan, waardoor nadelige gevolgen voor de mens of het
milieu zijn ontstaan of dreigen te ontstaan, meldt de netbeheerder dat voorval
zo spoedig mogelijk aan Onze Minister.
 2. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels
gesteld ten aanzien van de door de netbeheerder te nemen maatregelen ten aanzien
van de veiligheid en betrouwbaarheid van zijn netten.
 3. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld ten
aanzien van de meldplicht, bedoeld in het eerste lid.
 E
 Artikel 9 komt te luiden:
 Artikel 9
 1. Indien naar het oordeel van de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
uit het document, bedoeld in artikel 8, of uit de overzichten, bedoeld in
artikel 35b, of anderszins, blijkt dat een netbeheerder in onvoldoende mate
of op een ondoelmatige wijze kan of zal kunnen voorzien in het door hem te
bereiken niveau van de kwaliteit van zijn transportdienst of in de totale
behoefte aan capaciteit voor het transport van gas over de door hem beheerde
netten, meldt hij zulks na overleg met de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
en de netbeheerder van het desbetreffende net aan Onze Minister.
 2. Nadat hij een melding heeft ontvangen, kan Onze Minister aan de
desbetreffende netbeheerder opdragen voorzieningen te treffen teneinde zeker
te stellen dat het transport van gas in voldoende mate of op een doelmatige
wijze plaatsvindt.
 3. Onze Minister is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang
ter handhaving van de opdracht, bedoeld in het tweede lid.
 F
 Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het tweede lid vervalt aan het slot van onderdeel a «en».
 
 2. Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het
slot van onderdeel b, door «en» een onderdeel toegevoegd, luidende:
 c. de netbeheerder van het landelijk gastransportnet informatie over
de actuele gasstromen op zijn net.
 
 3. Na het vierde lid worden twee leden toegevoegd, luidende:
 5. Een netbeheerder heeft, in aanvulling op de in het eerste en derde
lid genoemde taken, in het voor hem krachtens artikel 12f vastgestelde gebied
tevens tot taak om:
 a. een ieder die verzoekt om een aansluiting die een doorlaatwaarde
heeft kleiner dan 40 m3 per uur te voorzien van deze aansluiting;
 b. een ieder die verzoekt om een aansluitpunt ten behoeve van een
aansluiting die een doorlaatwaarde heeft groter dan 40 m3(n) per
uur te voorzien van een aansluitpunt op het dichtstbijzijnde punt van het
gastransportnet met een voor die aansluiting geschikte druk en voldoende capaciteit.
 6. Het is anderen dan de desbetreffende netbeheerder verboden een
taak uit te voeren als bedoeld in het vijfde lid.
 G
 Artikel 10a, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Onderdeel c komt te luiden:
 c. ten behoeve van gebruikers van het door hem beheerde gastransportnet:
 1°. indien noodzakelijk gelet op het verschil tussen de kwaliteit
van het op het gastransportnet ingevoede gas en het aan het gastransportnet
onttrokken gas, gas met een hogere energie-inhoud naar een lagere energie-inhoud
administratief of fysiek om te zetten;
 2°. indien noodzakelijk gelet op het verschil tussen de kwaliteit
van het op het gastransportnet ingevoede gas en het aan het gastransportnet onttrokken gas, gas met een lagere energie-inhoud naar een hogere energie-inhoud
administratief om te zetten, voor zover er gas met een hogere energie-inhoud
voor omzetting beschikbaar is;
 3°. gas in de gewenste samenstelling te brengen, tenzij deze
taken redelijkerwijs niet van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
kunnen worden gevergd;.
 
 2. Onderdeel e komt te luiden:
 e. een programmaverantwoordelijke actuele en zo correct en volledig
mogelijke informatie te verschaffen over:
 1°. de mate waarin hij zich overeenkomstig zijn programma als
bedoeld in artikel 17b, eerste en tweede lid, gedraagt;
 2°. de mate waarin het landelijk gastransportnet in evenwicht
is.
 G0a
 Aan artikel 10b, eerste lid, wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
 d. de aanleg, het beheer of het onderhoud van aansluitingen met een
doorlaatwaarde groter dan 40 m3(n) per uur.
 Ga
 Aan artikel 10e worden twee leden toegevoegd, luidende:
 4. Indien de netbeheerder niet voldoet aan de regels, bedoeld in
het eerste lid:
 a. stelt de netbeheerder de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
hiervan onverwijld schriftelijk op de hoogte,
 b. stelt de netbeheerder binnen vier weken na de melding een herstelplan
op waarin wordt beschreven op welke wijze hij het financieel beheer gaat verbeteren
en zendt hij dit plan aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit,
en
 c. keert de netbeheerder geen dividend uit aan zijn aandeelhouders.
 5. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit kan de netbeheerder
aanwijzingen geven met betrekking tot de verbetering van het financieel beheer.
 H
 Artikel 12a komt te luiden:
 Artikel 12a
 Met inachtneming van de in artikel 12 bedoelde regels zenden de gezamenlijke
netbeheerders aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit een voorstel
met betrekking tot de door hen jegens netgebruikers te hanteren tariefstructuren
dat de elementen en wijze van berekening beschrijft van:
 a. het tarief voor transport van gas, met inbegrip van invoer, uitvoer
en doorvoer van gas en de het transport ondersteunende diensten ten behoeve
van netgebruikers en met inbegrip van de in artikel 10a, eerste lid, onderdelen
a, b, c, e, f en g, omschreven wettelijke taken,
 b. het tarief waarvoor de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
uitvoering zal geven aan zijn in artikel 10a, eerste lid, onderdeel d, omschreven
taak en
 c. de tarieven voor meting van gas bij afnemers als bedoeld in artikel
43, eerste lid, voor het verzorgen van een aansluiting als bedoeld in artikel
10, zesde lid, onder a, of een aansluitpunt als bedoeld in artikel 10, zesde
lid, onderdeel b.
 I
 Artikel 12b wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «afnemers» vervangen
door: netgebruikers.
 
 2. In het eerste lid, onderdeel d, wordt «artikel 10a, eerste
lid, onderdelen a, b, c, d, en g,» vervangen door: artikel 10a, eerste
lid, onderdelen a, b, c, d, e en g.
 
 3. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel e, door een puntkomma wordt een nieuw onderdeel toegevoegd, luidende:
 f. de gebiedsindeling van de netbeheerders ten behoeve van de uitvoering
van de taak, genoemd in artikel 10, vijfde lid, waarbij bepaalde gebieden
kunnen worden uitgezonderd indien zich in dat gebied een warmtenet als bedoeld
in artikel 1, onderdeel c, van de Warmtewet bevindt of gaat bevinden of indien
het een gebied betreft waar een netbeheerder niet op economische voorwaarden
een gastransportnet in werking kan hebben, onderhouden of ontwikkelen.
 
 4. Het tweede lid, onderdeel b, komt te luiden:
 b. toedeling van de transportcapaciteit, de bepaling van de omvang
van de capaciteit voor het transport van gas over een landsgrensoverschrijdend
gastransportnet, het toewijzen van de beschikbare capaciteit daarop en de
wijze van toewijzen van capaciteit op een landsgrensoverschrijdend gastransportnet
die een netgebruiker niet gebruikt, welke wijze kan inhouden het veilen of
het op een andere marktconforme methode toewijzen van die capaciteit;.
 
 5. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 4. In de voorwaarden, bedoeld in het eerste lid, onderdeel a en d,
worden in ieder geval regels gesteld met betrekking tot:
 a. de programmaverantwoordelijkheid;
 b. de programma’s, bedoeld in artikel 17b, eerste en tweede
lid;
 c. de omgang met afwijkingen van de programma’s;
 d. de voorwaarden waaronder de programmaverantwoordelijkheid kan
worden overgedragen;
 e. de wijze waarop de netbeheerder van het landelijk gastransportnet
een ernstige verstoring van het evenwicht van het door hem beheerde gastransportnet
voorkomt of herstelt.
 J
 In artikel 13, tweede lid, wordt «wil hanteren voor het verlenen»
vervangen door: wil hanteren voor het sluiten van overeenkomsten over het
verlenen.
 K
 In artikel 17 wordt «het onder de Noordzee gelegen deel van de zeebodem
en de ondergrond daarvan, waarop het Koninkrijk mede overeenkomstig het op
10 december 1982 te Montego-Bay gesloten Verdrag inzake het recht van
de zee (Trb. 1983, 83) soevereine rechten heeft en hetwelk is gelegen aan
de zeezijde van de in artikel 1, eerste lid, van de Wet grenzen Nederlandse
territoriale zee bedoelde lijn» vervangen door: het continentaal plat.
 L
 Na artikel 17a wordt een artikel ingevoegd, luidende:
 Artikel 17b
 1. Degene die gas op het gastransportnet invoedt is tot een virtueel
punt op het gastransportnet verantwoordelijk voor het opstellen van een programma,
waarin is opgenomen:
 a. hoeveel gas waar op het gastransportnet wordt ingevoed en
 b. ten aanzien van hoeveel gas netto op het virtuele punt op het
gastransportnet de programmaverantwoordelijkheid overgaat en op wie.
 2. Degene die gas aan het gastransportnet onttrekt is vanaf een virtueel
punt op het gastransportnet verantwoordelijk voor het opstellen van een programma,
waarin is opgenomen:
 a. ten aanzien van hoeveel gas netto op het virtuele punt op het
gastransportnet de programmaverantwoordelijkheid overgaat en van wie en
 b. hoeveel gas waar aan het gastransportnet wordt onttrokken.
 3. Een programmaverantwoordelijke is verantwoordelijk voor een afwijking
van zijn programma.
 4. Voor de onttrekking van gas door een afnemer als bedoeld in artikel
43, eerste lid, draagt een vergunninghouder programmaverantwoordelijkheid.
 5. De programmaverantwoordelijkheid kan worden overgedragen.
 6. Een programmaverantwoordelijke stuurt zijn programma naar de netbeheerder
van het landelijk gastransportnet.
 7. De netbeheerder van het landelijk gastransportnet kan, in het
belang van de doelmatige uitvoering van zijn wettelijke taken, instructies
geven over een ingediend programma.
 M
 Artikel 18h wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, aanhef, wordt «ontheffing verlenen van
de paragrafen 2.2, 2.3, 2.4 en 2.5» vervangen door: ontheffing verlenen
van de paragrafen 2.2, 2.3, 2.4 en 2.5 en de artikelen 80 tot en met 82.
 
 2. Onder vernummering van het vierde tot en met het dertiende lid
tot vijfde tot en met veertiende lid, wordt een lid ingevoegd, luidende:
 4. Op een landsgrensoverschrijdend gastransportnet dat bij de ingebruikname
daarvan over een ontheffing als bedoeld in het eerste lid beschikt, is artikel
85 niet van toepassing.
 
 3. In het zesde lid (nieuw) wordt «een landsgrensoverschrijdend
net» vervangen door: een landsgrensoverschrijdend gastransportnet.
 Ma
 Aan artikel 32 wordt een lid toegevoegd, luidende:
 11. Een netbeheerder publiceert jaarlijks op geschikte wijze een
verslag van de afzonderlijke boekhouding, bedoeld in het derde lid, en de
gegevens waaruit blijkt dat de netbeheerder voldoet aan de regels omtrent
een goed financieel beheer, bedoeld in artikel 10e, eerste lid.
 N
 In artikel 35a, tweede lid, wordt «een rapportage daarover waarin
in elk geval de wijzigingen ten opzichte van het daaraan voorafgaande jaar
zijn toegelicht» vervangen door: een rapportage waarin de wijzigingen
ten opzichte van het daaraan voorafgaande jaar en de afwijkingen ten opzichte
van het kwaliteitsniveau, bedoeld in artikel 8, tweede lid, onder a, dat de
netbeheerder nastreeft, zijn toegelicht.
 O
 Na artikel 39d wordt een nieuwe paragraaf ingevoegd, luidende:
 Paragraaf 5.1a De doorwerking van de aanleg van nieuwe
infrastructuur in de tarieven
 Artikel 39e
 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verrekent de kosten
van een investering waarvoor op grond van artikel 3.28 of artikel 3.29 van
de Wet ruimtelijke ordening een inpassingsplan is vastgesteld of projectbesluit
is genomen, in de tarieven indien en voor zover de kosten doelmatig zijn.
 Artikel 39f
 1. Een netbeheerder meldt een voornemen tot investeren in de aanleg
of uitbreiding van het net, waarop de procedures, bedoeld in artikel 3.28
of artikel 3.29 van de Wet ruimtelijke ordening, niet van toepassing zijn,
zo spoedig mogelijk schriftelijk aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
of, indien het de netbeheerder van het landelijk gastransportnet betreft,
eveneens aan Onze Minister. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden
gesteld over de melding.
 2. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit besluit binnen
13 weken nadat de melding is gedaan, of een investering als bedoeld in het
eerste lid, van een netbeheerder niet zijnde de netbeheerder van het landelijk
gastransportnet noodzakelijk is.
 3. Onze Minister besluit of een investering als bedoeld in het eerste
lid van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet noodzakelijk is,
gelet op het belang van een duurzame, betrouwbare en efficiënte energievoorziening.
Alvorens Onze Minister besluit, brengt de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
binnen vier weken nadat de melding is gedaan advies uit over het te nemen
besluit. Indien de investering niet is opgenomen in een structuurvisie als
bedoeld in artikel 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, stelt Onze Minister
het besluit niet eerder vast, dan na twee weken nadat het ontwerp daarvan
en het betrekkelijke advies aan beide kamers der Staten-Generaal zijn overlegd.
 4. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verrekent de
kosten van een investering waarvan de noodzaak is vastgesteld op grond van
het tweede of het derde lid, in de tarieven voor zover de kosten doelmatig
zijn.
 Artikel 39g
 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stelt een beleidsregel
vast betreffende de beoordeling van doelmatigheid, bedoeld in de artikelen
39e en 39f, vierde lid.
 Oa
 Artikel 44b, vierde lid, tweede volzin, komt te luiden: Indien de leverancier
een vordering tot betaling van een schuld van een afnemer ter zake van de
uitvoering van taken als bedoeld in het eerste lid, niet heeft gedaan binnen
twee jaren nadat de vordering opeisbaar is geworden, vervalt het recht om
betaling te vorderen.
 P
 Artikel 51 komt te luiden:
 Artikel 51
 1. Een netbeheerder stelt iedere vijf jaar een calamiteitenplan vast
en zendt dit ter goedkeuring aan Onze Minister.
 2. Bij ministeriële regeling worden nadere eisen gesteld aan
het calamiteitenplan.
 3. Onze Minister beoordeelt of het calamiteitenplan voldoet aan de
eisen, bedoeld in het tweede lid, en kan de netbeheerder verzoeken het calamiteitenplan
aan te passen.
 Q
 Artikel 52a wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid vervalt aan het slot van onderdeel d «en».
 
 2. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel e door een komma, worden vijf onderdelen toegevoegd, luidende:
 f. het concurrentie-effect van maatregelen die zijn genomen in het
kader van de voorzieningszekerheid,
 g. de opslagcapaciteiten,
 h. langlopende gasleveringscontracten,
 i. de liquiditeit van de gasmarkt, en
 j. de regelgevingskaders die moeten voorzien in adequate stimulerende
maatregelen voor nieuwe investeringen in exploratie en productie, opslag,
LNG en transport van gas.
 R
 In de aanhef van artikel 52c wordt na «Van de artikelen» ingevoegd:
17b, vierde lid,.
 S
 Aan artikel 54 wordt een lid toegevoegd, luidende:
 3. Indien de netbeheerder van het landelijk gastransportnet op grond
van artikel 54a, derde lid, geen uitvoering geeft aan artikel 54a, eerste
lid, dan vervalt de verplichting, bedoeld in het eerste lid, onderdeel b.
 T
 Artikel 54a komt te luiden:
 Artikel 54a
 1. Onverminderd de artikelen 10 en 10a heeft de netbeheerder van
het landelijk gastransportnet, in het belang van het planmatig beheer van
voorkomens van gas, ter verzekering op lange termijn van een behoedzaam en
rationeel gebruik van deze natuurlijke hulpbron tot taak zorg te dragen voor
de inname en het transport van gas uit de gasvoorkomens in gebieden binnen
Nederland en op het continentaal plat.
 2. Indien de netbeheerder van het landelijk gastransportnet ter uitvoering
van de in het eerste lid bedoelde taak moet investeren in de aanleg of uitbreiding
van het net dan meldt hij dit voornemen aan Onze Minister. Bij ministeriële
regeling kunnen regels worden gesteld over de melding.
 3. Onze Minister besluit binnen 13 weken nadat de melding is gedaan,
of een investering als bedoeld in het eerste lid, van de netbeheerder van
het landelijk gastransportnet noodzakelijk is, gelet op het belang, bedoeld
in het eerste lid. Indien Onze Minister besluit dat de investering niet noodzakelijk
is, wordt de netbeheerder van het landelijk gastransportnet geacht te zijn
ontheven van de in het eerste lid bedoelde taak voor dat voorkomen.
 4. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verrekent de
kosten van een investering waarvan de noodzaak is vastgesteld op grond van
het derde lid, in de tarieven voor zover de kosten doelmatig zijn.
 5. De netbeheerder van het landelijk gastransportnet overlegt jaarlijks
aan Onze Minister een overzicht, waarin ten aanzien van de eerstvolgende twintig
jaar ramingen zijn opgenomen met betrekking tot de uitoefening van de taak,
bedoeld in het eerste lid, onder vermelding van daarbij gehanteerde vooronderstellingen
en relevante onderscheiden. 
 U
 Artikel 59 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het eerste tot en met derde lid worden vernummerd tot tweede tot
en met vierde lid.
 
 2. Het eerste lid komt te luiden:
 1. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit is belast met
taken ter uitvoering van deze wet en de verordening, alsmede met het toezicht
op de naleving van deze wet en de verordening, met uitzondering van paragraaf 1.2
en van de artikelen 35a, 51, 54 tot en met 57, 72 en 73 van de wet.
 
 3. In het tweede lid (nieuw), wordt «de artikelen 35a, 54 tot
en met 57, 72, 73 en 80 tot met 85a» vervangen door: de artikelen 35a,
51, 54 tot en met 57, 72 en 73.
 V
 In artikel 60ac, eerste lid, wordt «9, eerste lid,» vervangen
door: 9, tweede lid,.
 W
 Artikel 60ad wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, onderdeel a, wordt na «34, tweede lid,»
ingevoegd «35», na «56» ingevoegd «, artikel
66d, eerste en derde lid» en wordt «82, eerste en vierde lid,»
vervangen door: 82, eerste en derde lid,.
 
 2. In het eerste lid, onderdeel b, wordt na «12e, eerste lid,»
ingevoegd «12f,» en wordt «60, derde lid, 63, 66a, 66b,
72,» vervangen door: 63, 66a, 66b, 66c, 72,.
 X
 Na artikel 66c wordt een artikel ingevoegd, luidende:
 Artikel 66d
 1. Indien een verkoper van gas een overeenkomst aan een koper van
gas aanbiedt met betrekking tot gas, niet zijnde op het gastransportnet in
te voeden gas:
 a. worden de overname van de programmaverantwoordelijkheid en de
verkoop van gas separaat aangeboden;
 b. is het de verkoper van gas niet toegestaan te eisen dat de koper
van gas de programmaverantwoordelijkheid overdraagt;
 c. is het de verkoper van gas niet toegestaan tarieven en voorwaarden
te stellen waardoor het aannemelijk is dat de koper van gas, gelet op de voorwaarden
en tarieven waaronder de koper van gas een overeenkomst zou kunnen sluiten
zonder de programmaverantwoordelijkheid over te dragen, zal kiezen de programmaverantwoordelijkheid
aan de verkoper van gas over te dragen.
 2. Het eerste lid, onderdeel b, is niet van toepassing indien de
koper van gas met de verkoper van gas is overeengekomen dat de hoeveelheid
te kopen gas bepaald wordt door de feitelijke onttrekking van gas aan het
gastransportnet op één of meer aansluitingen.
 3. Indien een koper van gas een overeenkomst aan een verkoper van
gas aanbiedt met betrekking tot op het gastransportnet in te voeden gas:
 a. worden de overname van de programmaverantwoordelijkheid en de
koop van gas separaat aangeboden;
 b. is het de koper van gas niet toegestaan te eisen dat de verkoper
van gas de programmaverantwoordelijkheid overdraagt;
 c. is het de koper van gas niet toegestaan tarieven en voorwaarden
te hanteren waardoor het aannemelijk is dat de verkoper van gas, gelet op
de voorwaarden en tarieven waaronder de verkoper van gas een overeenkomst
zou kunnen sluiten zonder de programmaverantwoordelijkheid over te dragen,
zal kiezen de programmaverantwoordelijkheid aan de koper van gas over te dragen.
 4. Het derde lid, onderdeel b, is niet van toepassing indien er sprake
is van afname van gas ter uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 54, eerste
lid, onderdeel b.
 Y
 In artikel 80 wordt na «ondersteunende diensten» ingevoegd:
, alsmede de tarieven voor het verzorgen van een aansluiting en aansluitpunt,.
 Z
 Aan artikel 81, eerste lid, wordt een volzin toegevoegd, luidende: Het
besluit tot vaststelling van de methode geldt voor een periode van ten minste
drie en ten hoogste vijf jaar.
 AA
 Artikel 81a wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt «voor een periode van ten minste
drie en ten hoogste vijf jaar» vervangen door: voor dezelfde periode
als waarvoor het besluit geldt op grond van artikel 81, eerste lid,.
 
 2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 3. Indien een besluit op grond van artikel 81, eerste lid, bij een
onherroepelijke rechterlijke uitspraak vernietigd is of bij een onherroepelijk
besluit op bezwaar herroepen is, herziet de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
de in het eerste lid vermelde besluiten met toepassing van de met inachtneming
van die uitspraak of dat besluit op bezwaar gecorrigeerde methode.
 AB
 Artikel 81b wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, onderdeel c, vervalt «en».
 
 2. In het eerste lid wordt onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel d door «en» een onderdeel toegevoegd, luidende:
 e. de gemaakte kosten voor investeringen, bedoeld in artikel 39e
of 39f, tweede lid, voor zover deze kosten als doelmatig zijn beoordeeld
door de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
 
 3. Het tweede lid, alsmede de aanduiding «1.» voor het
eerste lid vervallen.
 AC
 Artikel 81c wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid wordt na «ondersteunende diensten»
ingevoegd: , alsmede de tarieven voor het verzorgen van een aansluiting en
aansluitpunt.
 
 2. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
 4. Indien de totale inkomsten aan het begin van de periode, bedoeld
in artikel 81, eerste lid, niet in overeenstemming zijn met het efficiënte
kostenniveau inclusief een rendement dat in het economisch verkeer gebruikelijk
is, kan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit bij de toepassing
van de formule, genoemd in artikel 81b, eerste lid, onderdeel d, in plaats
van TIt-1, de totale inkomsten vaststellen op het efficiënte kostenniveau,
inclusief een rendement dat in het economisch verkeer gebruikelijk is.
 5. Indien een besluit op grond van artikel 81, eerste lid, of 81a,
eerste lid, bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak is vernietigd of bij
een onherroepelijk besluit op bezwaar is herroepen, herberekent de raad van
bestuur van de mededingingsautoriteit de tarieven, bedoeld in het eerste lid,
met toepassing van de met inachtneming van die uitspraak of dat besluit op
bezwaar gecorrigeerde methode onderscheidenlijk gecorrigeerde doelmatigheidskorting,
kwaliteitsterm of rekenvolume, en verdisconteert hij de uitkomsten van deze
herberekening in de eerstvolgende op grond van het eerste lid vast te stellen
tarieven. Daarbij worden deze herberekening en de wijze waarop de uitkomsten
daarvan in de tarieven zijn verdisconteerd separaat weergegeven.
 AD
 Artikel 82 komt te luiden:
 Artikel 82
 1. In afwijking van artikel 80 worden de tarieven ter uitvoering
van de taken door de netbeheerder van het landelijk gastransportnet, genoemd
in de artikelen 10 en 10a, eerste lid, onderdeel b, c, d en e, alsmede de
tarieven voor de transport ondersteunende diensten vastgesteld overeenkomstig
dit artikel.
 2. Voor elke taak van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet,
bedoeld in het eerste lid, stelt de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
de methode van regulering vast, voor een periode van ten minste drie en ten
hoogste vijf jaar, na overleg met de gezamenlijke netbeheerders en met representatieve
organisaties van partijen op de gasmarkt en met inachtneming van het belang
dat de doelmatigheid van de bedrijfsvoering op de meest doelmatige kwaliteit
van de uitvoering van deze taken worden bevorderd.
 3. De netbeheerder van het landelijk gastransportnet zendt jaarlijks
voor 1 september aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
een voorstel voor de tarieven voor uitvoering van de taken genoemd in de artikelen
10 en 10a, met inachtneming van de tariefstructuren vastgesteld op grond van
artikel 12f of 12g en met inachtneming van de gemaakte kosten voor investeringen,
bedoeld in artikel 39e, 39f, derde lid, of 54a, derde lid, voor zover
deze kosten als doelmatig zijn beoordeeld door de raad van bestuur van de
mededingingsautoriteit.
 4. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stelt na overleg
met de gezamenlijke netbeheerders en met representatieve organisaties een
doelmatigheidskorting vast. Dit besluit geldt voor dezelfde periode als het
besluit op grond van het tweede lid. De doelmatigheidskorting heeft tot doel
om een doelmatige bedrijfsvoering te bevorderen.
 5. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stelt jaarlijks
de tarieven vast die kunnen verschillen voor de onderscheiden tariefdragers.
 6. Indien een voorstel niet binnen de termijn, bedoeld in het derde
lid, aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit is gezonden stelt
deze de tarieven uit eigen beweging vast met inachtneming van dit artikel.
 7. De vastgestelde tarieven treden in werking op een door de raad
van bestuur van de mededingingsautoriteit te bepalen datum en gelden tot de
datum van inwerkingtreding van het besluit tot vaststelling van de tarieven
voor het volgende jaar.
 8. Artikel 81c, tweede en zesde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.
 9. De netbeheerder van het landelijk gastransportnet publiceert de
voor hem geldende tarieven op een geschikte wijze. Tevens legt de netbeheerder
van het landelijk gastransportnet de voor hem geldende tarieven voor een ieder
ter inzage in al zijn vestigingen.
 AE
 Artikel 85, zesde lid, vervalt.
 ARTIKEL II
 De Elektriciteitswet 1998 wordt als volgt gewijzigd:
 A
 Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, wordt de aanduiding «ad.» voor «productie-installatie:
een installatie, bestaande uit één of meer productie-eenheden,
voor de opwekking van elektriciteit.» gewijzigd in: ah.
 
 2. Onder vervanging van de punt aan het einde van artikel 1, onderdeel
ah, door een puntkomma, worden drie onderdelen toegevoegd, luidende:
 ai. congestie: de situatie waarin de maximale transportcapaciteit
van een net of netgedeelte niet voldoende is om te voorzien in de behoefte
aan transport;
 aj. congestiegebied: een gebied waarin de te verwachten behoefte
aan transport van de in dat gebied aanwezige afnemers redelijkerwijs kan leiden
tot congestie;
 ak. congestiemanagement: een stelsel van procedures dat voorkomt
dat zich congestie voordoet.
 
 3. In het vierde lid wordt na «mede van toepassing op»
ingevoegd: landsgrensoverschrijdende netten die zijn gelegen binnen de Nederlandse
exclusieve economische zone en op.
 Aa
 In artikel 5, tweede lid, komt de tweede volzin te luiden: Hij volgt nauwlettend
in welke mate de elektriciteitsmarkt en de gasmarkt aan de in de vorige volzin
genoemde belangen voldoen en doet hiervan verslag aan Onze Minister.
 B
 Artikel 11, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Onderdeel b komt te luiden:
 b. de bepaling dat de leden van het bestuur en de meerderheid van
de leden van de raad van commissarissen direct noch indirect binding hebben
met een producent, een leverancier of een handelaar;.
 
 2. Onder vervanging van de punt door een puntkomma aan het slot van
onderdeel c, worden twee onderdelen toegevoegd, luidende:
 d. de bepaling dat de aandeelhouders het kader vaststellen voor het
bezoldigingsbeleid van de bestuurders;
 e. de bepaling dat het reserveren en uitkeren van de jaarlijkse winst
geschiedt met de instemming van de aandeelhouders en met inachtneming van
de uitvoering van de aan de netbeheerder bij wet opgedragen taken en verplichtingen
om zijn netten in werking te hebben, te vernieuwen, te onderhouden en uit
te breiden.
 Ba
 In artikel 11a, eerste lid, wordt «De artikelen 158 tot en met 164
dan wel 268 tot en met 274 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek» vervangen
door: De artikelen 155a, 158 tot en met 161a en 164 dan wel 265a, 268 tot
en met 271a en 274 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. 
 C
 Aan artikel 15, vierde lid, wordt een volzin toegevoegd, luidende: Tevens
int de ontheffinghouder het tarief voor systeemdiensten, bedoeld in artikel
30, eerste lid, bij de afnemers die op zijn net zijn aangesloten en draagt
de te innen tarieven af aan de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet.
 D
 In artikel 16, eerste lid, komt onderdeel f te luiden:
 f. op de grondslag van artikel 24 ten behoeve van derden transport
van elektriciteit uit te voeren en daarbij zo nodig op de grondslag van artikel
24a congestiemanagement toe te passen;.
 Da
 Aan artikel 16Aa wordt, onder vervanging van de punt aan het slot van
het tweede lid, onderdeel d, door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd,
luidende:
 e. werkzaamheden als bedoeld in artikel 24a.
 E
 Na artikel 16c wordt een nieuw artikel ingevoegd, luidende:
 Artikel 16d
 1. Een netbeheerder stelt iedere vijf jaar een calamiteitenplan vast
en zendt dit ter goedkeuring aan Onze Minister.
 2. Bij ministeriële regeling worden nadere eisen gesteld aan
het calamiteitenplan.
 3. Onze Minister beoordeelt of het calamiteitenplan voldoet aan de
eisen, bedoeld in het tweede lid, en kan de netbeheerder verzoeken het calamiteitenplan
aan te passen.
 Ea
 Aan artikel 18a worden twee leden toegevoegd, luidende:
 4. Indien de netbeheerder niet voldoet aan de regels, bedoeld in
het eerste lid:
 a. stelt de netbeheerder de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
hiervan onverwijld schriftelijk op de hoogte,
 b. stelt de netbeheerder binnen vier weken na de melding een herstelplan
op waarin wordt beschreven op welke wijze hij het financieel beheer gaat verbeteren
en zendt hij dit plan aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit,
en
 c. keert de netbeheerder geen dividend uit aan zijn aandeelhouders.
 5. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit kan de netbeheerder
aanwijzingen geven met betrekking tot de verbetering van het financieel beheer.
 F
 In artikel 19a, tweede lid, wordt «een rapportage waarin de wijzigingen
ten opzichte van het daaraan voorafgaande jaar zijn toegelicht» vervangen
door: een rapportage waarin de wijzigingen ten opzichte van het daaraan voorafgaande
jaar en de afwijkingen ten opzichte van het kwaliteitsniveau dat de netbeheerder
nastreeft, bedoeld in artikel 21, tweede lid, onder a, zijn toegelicht.
 G
 Na artikel 20c worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
 Artikel 20d
 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verrekent de kosten
van een investering waarvoor op grond van artikel 3.28 of artikel 3.29 van
de Wet ruimtelijke ordening een inpassingsplan is vastgesteld of projectbesluit
is genomen, in de tarieven indien en voor zover de kosten doelmatig zijn.
 Artikel 20e
 1. Een netbeheerder meldt een voornemen tot investeren in de aanleg
of uitbreiding van het net, waarop de procedures, bedoeld in artikel 3.28
of artikel 3.29 van de Wet ruimtelijke ordening, niet van toepassing zijn,
zo spoedig mogelijk schriftelijk aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
of, indien het de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet betreft,
eveneens aan Onze Minister. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden
gesteld over de melding.
 2. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit besluit binnen
13 weken nadat de melding is gedaan, of een investering als bedoeld in het
eerste lid, van een netbeheerder niet zijnde de netbeheerder van het landelijk
hoogspanningsnet noodzakelijk is.
 3. Onze Minister besluit of een investering als bedoeld in het eerste
lid van de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet noodzakelijk is,
gelet op het belang van een duurzame, betrouwbare en efficiënte energievoorziening.
Alvorens Onze Minister besluit, brengt de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
binnen vier weken nadat de melding is gedaan advies uit over het te nemen
besluit. Indien de investering niet is opgenomen in een structuurvisie als
bedoeld in artikel 2.3 van de Wet ruimtelijke ordening, stelt Onze Minister
het besluit niet eerder vast, dan na twee weken nadat het ontwerp daarvan
en het betrekkelijke advies aan beide kamers der Staten-Generaal zijn overlegd.
 4. De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verrekent de
kosten van een investering waarvan de noodzaak is vastgesteld op grond van
het tweede of derde lid, in de tarieven voor zover de kosten doelmatig zijn.
 Artikel 20f
 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stelt een beleidsregel
vast betreffende de beoordeling van doelmatigheid, bedoeld in de artikelen
20d en 20e, vierde lid.
 H
 Artikel 21 wordt als volgt gewijzigd.
 
 1. In het tweede lid, onderdeel b, vervalt: en.
 
 2. In het tweede lid worden onder vervanging van de punt aan het
slot van onderdeel c door een komma zes onderdelen toegevoegd, luidende:
 d. aangeeft welke capaciteitsknelpunten in de door hem beheerde netten
bestaan en welke maatregelen hij zal nemen om deze op te heffen,
 e. aangeeft welke investeringen hij zal doen om de capaciteitsknelpunten
op te heffen;
 f. aangeeft welke investeringen hij zal doen voor de vervanging en
uitbreiding van de door hem beheerde netten,
 g. aangeeft binnen welke termijnen hij voornoemde investeringen zal
doen,
 h. aangeeft welke investeringen ter uitbreiding van het net naar
zijn oordeel noodzakelijk zijn om te voorzien in de totale behoefte aan het transport van elektriciteit, en
 i. aannemelijk maakt dat hij de totale behoefte aan het transport
van elektriciteit heeft afgestemd met de netbeheerders van de aan zijn net
grenzende netten.
 
 2a. In het derde lid, wordt onder verlettering van onderdeel e tot
onderdeel f, een onderdeel ingevoegd, luidende:
 e. investeringen met betrekking tot een net;.
 
 3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 9. De netbeheerder handelt naar zijn voornemens, opgenomen in het
document, bedoeld in het tweede lid, en meldt de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
indien hij hiervan heeft afgeweken.
 I
 In artikel 22, tweede lid, vervalt «met inachtneming van het bij
of krachtens deze wet bepaalde».
 Ia
 Artikel 23, derde lid, komt te luiden:
 3. Een aansluiting wordt door de netbeheerder gerealiseerd binnen
een redelijke termijn. Deze redelijk termijn is in ieder geval verstreken
wanneer de gevraagde aansluiting niet is gerealiseerd binnen 18 weken nadat
het verzoek om een aansluiting bij de netbeheerder in ingediend, indien het
verzoek betreft:
 a. een aansluiting tot 10 MVA;
 b. een aansluiting voor een productie-installatie voor de opwekking
van duurzame elektriciteit of een installatie voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling,
tenzij de netbeheerder niet in redelijkheid kan worden verweten dat hij de
aansluiting niet binnen de genoemde termijn heeft gerealiseerd.
 J
 In artikel 24, tweede lid, komt de tweede volzin te luiden: Een weigering
transport uit te voeren als bedoeld in de vorige volzin is met redenen omkleed,
waarbij in ieder geval wordt ingegaan op congestiemanagement.
 K
 Onder vernummering van artikel 24a tot 24b, komt artikel 24a te luiden: 
 Artikel 24a
 1. De netbeheerder transporteert in een congestiegebied de in het
congestiegebied opgewekte duurzame elektriciteit en de elektriciteit opgewekt
in een installatie voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling en past congestiemanagement
toe op de overige in het congestiegebied opgewekte elektriciteit, tenzij de
netbeheerder met het toepassen hiervan de veiligheid en betrouwbaarheid van
de netten en van het transport van elektriciteit over de netten niet op de
meest doelmatige wijze kan waarborgen.
 2. Indien na toepassing van congestiemanagement als bedoeld in het
eerste lid de congestie niet is weggenomen, past de netbeheerder congestiemanagement
toe op de elektriciteit opgewekt in een installatie voor hoogrenderende warmtekrachtkoppeling,
tenzij de netbeheerder met het toepassen hiervan de veiligheid en betrouwbaarheid
van de netten en van het transport van elektriciteit over de
netten niet op de meest doelmatige wijze kan waarborgen. Indien na toepassing
van de vorige volzin de congestie niet is weggenomen, past de netbeheerder
congestiemanagement toe op alle in het congestiegebied opgewekte elektriciteit,
tenzij de netbeheerder met het toepassen hiervan de veiligheid en betrouwbaarheid
van de netten en van het transport van elektriciteit over de netten niet op
de meest doelmatige wijze kan waarborgen.
 3. De netbeheerder meldt het voornemen congestiemanagement toe te
passen zo spoedig mogelijk aan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
waarbij de netbeheerder de gegevens over de omvang en duur van de congestie
alsmede over de noodzakelijke investeringen in het net om alle aangeboden
elektriciteit te transporteren overlegt.
 4. Een producent ten aanzien van wiens opgewekte elektriciteit de
netbeheerder op grond van het eerste of tweede lid congestiemanagement toepast,
betaalt een bedrag aan de netbeheerder in verband met de vergoeding bedoeld
in het zesde lid. Het bedrag kan verschillen voor verschillende producenten
in het congestiegebied.
 5. Een producent in een congestiegebied die zijn voorgenomen productiehoeveelheid
niet of niet geheel mag produceren, is verplicht zijn productie in het congestiegebied
te beperken tot de door de netbeheerder opgegeven hoeveelheid.
 6. Een producent buiten een congestiegebied is verplicht op verzoek
van een netbeheerder die congestiemanagement toepast, de productie met de
door de netbeheerder opgegeven hoeveelheid te verhogen. De netbeheerder betaalt
hiervoor een vergoeding.
 7. Een afnemer is verplicht mee te werken aan de door de netbeheerder
uit te voeren procedures voor congestiemanagement.
 8. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere
regels gesteld met betrekking tot congestiemanagement, waarbij in ieder geval
regels kunnen worden gesteld over:
 a. de mate van voorrang van verschillende soorten productie-installaties
waarmee elektriciteit wordt opgewekt, waarbij in ieder geval rekening wordt
gehouden met de mate waarin de gebruikte hernieuwbare bron is op te slaan
en de mate waarin de productie-installatie gebruik maakt van hernieuwbare
energiebronnen;
 b. de procedures voor congestiemanagement die afhankelijk van de
mate en de aard van congestie in het congestiegebied voor verschillende congestiegebieden
en voor de netbeheerder en de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet
verschillend kunnen zijn;
 c. de berekening van het bedrag bedoeld in het vierde lid en van
de vergoeding, bedoeld in het zesde lid.
 9. De voordracht voor een krachtens het achtste lid vast te stellen
algemene maatregel van bestuur wordt niet eerder gedaan dan vier weken nadat
het ontwerp aan beide kamers der Staten-Generaal is overgelegd.
 L
 [Vervallen]
 M
 In artikel 30, tweede lid, wordt «een net dat wordt beheerd door
een netbeheerder» vervangen door: het landelijk hoogspanningsnet of
een net dat direct of indirect in verbinding staat met dat net.
 N
 Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid wordt onder vervanging van de punt aan het slot
van onderdeel k door een komma een onderdeel toegevoegd, luidende:
 l. de wijze waarop de netbeheerder ten aanzien van afnemers objectief,
transparant en niet-discriminatoir congestiemanagement toepast.
 
 2. Het twaalfde lid, komt te luiden:
 12. In de voorwaarden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, f
en g, wordt vastgelegd dat netten met een spanningsniveau van 110 kV of hoger
zodanig zijn ontworpen en in werking zijn dat het transport van elektriciteit,
ook indien zich een enkelvoudige storing voordoet, verzekerd is. Het transport
van elektriciteit moet ook verzekerd zijn, als zich een enkelvoudige storing
voordoet ten tijde van onderhoud.
 
 3. Na het twaalfde lid wordt een lid toegevoegd, luidende:
 13. In afwijking van het twaalfde lid, tweede volzin, wordt voor
netten met een spanningsniveau van 110 tot 220 kV in de voorwaarden, bedoeld
in het eerste lid, onderdelen a, f en g, vastgelegd in welke gevallen deze
bepaling niet toegepast hoeft te worden. Daarbij dient een onderbreking van
het transport van elektriciteit altijd beperkt te blijven tot ten hoogste
zes uren en 100 MW.
 O
 Artikel 31a wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Het eerste lid komt te luiden:
 1. Het is een afnemer, leverancier of handelaar verboden al dan niet
middellijk of onder voorwaarden de beschikking te hebben over een hoeveelheid
importcapaciteit op een landsgrensoverschrijdend net die groter is dan een
bij ministeriële regeling vast te stellen hoeveelheid MW, behoudens de
importcapaciteit die via een beurs ter beschikking wordt gesteld.
 
 2. In het tweede en derde lid wordt «transportcapaciteit»
telkens vervangen door: importcapaciteit.
 
 3. Het vierde en vijfde lid vervallen.
 P
 Aan artikel 41, eerste lid, wordt een volzin toegevoegd, luidende: Het
besluit tot vaststelling van de methode geldt voor een periode van ten minste
drie en ten hoogste vijf jaar.
 Q
 Artikel 41a wordt gewijzigd als volgt:
 
 1. In het eerste lid wordt «voor een periode van ten minste
drie en ten hoogste vijf jaar» vervangen door: voor dezelfde periode
als waarvoor het besluit geldt op grond van artikel 41, eerste lid,.
 
 2. In het tweede lid wordt «de in dit lid» vervangen
door: de in de aanhef van dat lid.
 
 3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 3. Indien het besluit op grond van artikel 41, eerste lid, bij een
onherroepelijke rechterlijke uitspraak is vernietigd of bij een onherroepelijk
besluit op bezwaar is herroepen, herziet de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
de in het eerste lid vermelde besluiten met toepassing van de
met inachtneming van die uitspraak of dat besluit op bezwaar gecorrigeerde
methode.
 R
 Artikel 41b wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, onderdeel c, vervalt «en».
 
 2. In het eerste lid worden onder vervanging van de punt aan het
einde van onderdeel d door een komma twee onderdelen toegevoegd, luidende:
 e. de gemaakte kosten voor investeringen, bedoeld in artikel 20d
of 20e, tweede of derde lid, voor zover de kosten als doelmatig zijn
beoordeeld door de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit en
 f. het verschil tussen het totaal van de bedragen, bedoeld in artikel
24a, vierde lid, en de vergoedingen, bedoeld in artikel 24a, zesde lid.
 
 3. Het tweede lid komt als volgt te luiden:
 2. De geschatte kosten die een netbeheerder voor de uitvoering van
de taken genoemd in artikel 16, eerste lid, bij een andere netbeheerder in
rekening zal brengen, worden zonder toepassing van de formule, bedoeld in
het eerste lid, onder d, toegevoegd aan de totale inkomsten uit de tarieven
van deze andere netbeheerder. Het verschil tussen de geschatte en gerealiseerde
kosten wordt betrokken bij de vaststelling van de totale inkomsten uit de
tarieven van de andere netbeheerder in een volgend jaar.
 S
 Aan artikel 41c worden twee leden toegevoegd, luidende:
 4. Indien de totale inkomsten aan het begin van de periode, bedoeld
in artikel 41, eerste lid, niet in overeenstemming zijn met het efficiënte
kostenniveau inclusief een rendement dat in het economisch verkeer gebruikelijk
is, kan de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit bij de toepassing
van de formule, genoemd in artikel 41b, eerste lid, onderdeel d, in plaats
van TIt-1, de totale inkomsten vaststellen op het efficiënte kostenniveau
inclusief een rendement dat in het economisch verkeer gebruikelijk is.
 5. Indien een besluit op grond van artikel 41, eerste lid, of 41a
eerste lid, bij onherroepelijke rechterlijke uitspraak is vernietigd of bij
een onherroepelijk besluit op bezwaar is herroepen, herberekent de raad van
bestuur van de mededingingsautoriteit de tarieven, bedoeld in het eerste lid,
met toepassing van de met inachtneming van die uitspraak of dat besluit op
bezwaar gecorrigeerde methode onderscheidenlijk gecorrigeerde doelmatigheidskorting,
kwaliteitsterm of rekenvolume, en verdisconteert hij de uitkomsten van deze
herberekening in de eerstvolgende op grond van het eerste lid vast te stellen
tarieven. Daarbij worden deze herberekening en de wijze waarop de uitkomsten
daarvan in de tarieven zijn verdisconteerd separaat weergegeven.
 T
 Aan artikel 41e wordt een lid toegevoegd, luidende:
 6. Indien een besluit op grond van het tweede lid bij onherroepelijke
rechterlijke uitspraak is vernietigd of bij onherroepelijk besluit op bezwaar
is herroepen, herberekent de raad van bestuur van de mededingingsautoriteit
de tarieven, bedoeld in het vierde lid, met toepassing van de met inachtneming
van die uitspraak of dat besluit op bezwaar gecorrigeerde methode en verdisconteert
hij de uitkomsten van deze herberekening in de eerstvolgende op grond van
het vierde lid vast te stellen tarieven. Daarbij worden deze
herberekening en de wijze waarop de uitkomsten daarvan in de tarieven verdisconteerd
zijn separaat weergegeven.
 Ta
 Aan artikel 43 wordt een lid toegevoegd, luidende:
 9. Een netbeheerder publiceert jaarlijks op geschikte wijze een verslag
van de afzonderlijke boekhouding, bedoeld in het tweede lid, en de gegevens
waaruit blijkt dat de netbeheerder voldoet aan de regels omtrent een goed
financieel beheer, bedoeld in artikel 18a, eerste lid. 
 U
 Artikel 45, vierde lid, komt te luiden:
 4. Bij ministeriële regeling kunnen afnemers, leveranciers,
overeenkomsten of landen worden aangewezen ten aanzien waarvan het eerste
of het tweede lid van toepassing is.
 V
 Artikel 77i wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het eerste lid, onderdeel a, wordt na 19e, ingevoegd: 21, negende
lid, tweede volzin,.
 
 2. In het eerste lid, onderdeel a, wordt na 24a, ingevoegd: derde
lid, 24b,.
 
 3. In het eerste lid, onderdeel b, wordt na artikel 24, eerste en
derde lid, ingevoegd: 24a, eerste, tweede, vijfde tot en met achtste lid,.
 W
 Artikel 86c wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
 
 2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
 2. Op een landsgrensoverschrijdend net dat bij de ingebruikname daarvan
over een ontheffing als bedoeld in het eerste lid beschikt, is artikel 93
niet van toepassing.
 Wa
 [vervallen]
 X
 Artikel 93, zesde lid, vervalt.
 Xa
 Artikel 95cb, vierde lid, tweede volzin, komt te luiden: Indien de leverancier
een vordering tot betaling van een schuld van een afnemer ter zake van de
uitvoering van taken als bedoeld in het eerste lid, niet heeft gedaan binnen
twee jaren nadat de vordering opeisbaar is geworden, vervalt het recht om
betaling te vorderen.
 Y
 Artikel 95k wordt als volg gewijzigd:
 
 1. Het eerste lid komt te luiden:
 1. De leverancier meldt:
 a. uiterlijk in de periode vanaf 1 mei van elk kalenderjaar
tot 1 mei van het daaropvolgende jaar de opwekkingsgegevens van de door
hem in het kalenderjaar voorafgaand aan die periode aan zijn eindafnemers
geleverde elektriciteit op of bij de rekening en in het promotiemateriaal
of
 b. op of bij de rekening, de opwekkingsgegevens van de door hem in
de periode waarop die rekening betrekking heeft aan zijn eindafnemers geleverde
elektriciteit en
 c. elk kalenderjaar de opwekkingsgegevens van de door hem in het
voorgaande kalenderjaar aan zijn eindafnemers geleverde elektriciteit op zijn
website voor eindafnemers.
 
 2. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door
een puntkomma, wordt aan het vijfde lid, een onderdeel toegevoegd, luidende:
 e. de uiterste datum en de wijze waarop de leverancier de opwekkingsgegevens
van de door hem in het voorgaande kalenderjaar aan zijn eindafnemers geleverde
elektriciteit vermeldt op zijn website voor eindafnemers.
 ARTIKEL IIA
 In artikel IXC, vijfde lid, van de Wet van 23 november 2006 tot wijziging
van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet in verband met nadere regels
omtrent een onafhankelijk netbeheer wordt «zevende of negende lid»
vervangen door: zevende of tiende lid.
 ARTIKEL IIB
 Indien het bij Koninklijke boodschap van 3 maart 2008 ingediende
voorstel van wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet
ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt tot wet
wordt verheven, dan vervallen de artikelen I, onderdeel L, derde lid, en artikel
II, onderdeel D, tweede lid, van die wet.
 ARTIKEL IIC
 Indien het bij koninklijke boodschap van 3 maart 2008 ingediende
voorstel van wet tot Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet
ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (Kamerstukken
31 374) tot wet is verheven en artikel II, onderdeel A, van die wet eerder
in werking treedt dan artikel I, onderdeel A, van deze wet, dan komt artikel
I, onderdeel A, onder 3, als volgt te luiden:
 
 3. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel x, door een puntkomma, worden vijf onderdelen toegevoegd, luidende:
 y. programmaverantwoordelijkheid: de verantwoordelijkheid voor het
opstellen van een programma als bedoeld in artikel 17b, eerste of tweede lid;
 z. programmaverantwoordelijke: degene op wie programmaverantwoordelijkheid
rust;
 aa. continentaal plat: het onder de Noordzee gelegen deel van de
zeebodem en de ondergrond daarvan, waarop het Koninkrijk mede overeenkomstig
het op 10 december 1982 te Montego-Bay gesloten Verdrag
inzake het recht van de zee (Trb. 1983, 83) soevereine rechten heeft en welke
is gelegen aan de zeezijde van de in artikel 1, eerste lid, van de Wet grenzen
Nederlandse territoriale zee bedoelde lijn;
 ab. landsgrensoverschrijdend gastransportnet: een gastransportnet
dat de grens van tenminste twee landen overschrijdt en dat uitsluitend als
doel heeft de gastransportnetten van die landen onderling te koppelen;
 ac. aansluitpunt: het deel van de aansluiting vanaf het gastransportnet
tot en met de eerste afsluiter.
 ARTIKEL IID
 Indien het bij koninklijke boodschap van 3 maart 2008 ingediende
voorstel van wet tot Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet
ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (Kamerstukken
31 374), tot wet is verheven, en artikel II, onderdeel C, van die wet
eerder in werking treedt dan artikel I, onderdeel F, van deze wet, dan komt
artikel I, onderdeel F, als volgt te luiden:
 F
 Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:
 
 1. In het tweede lid vervalt aan het slot van onderdeel a «en».
 
 2. Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het
slot van onderdeel b, door «en» een onderdeel toegevoegd, luidende:
 c. de netbeheerder van het landelijk gastransportnet informatie over
de actuele gasstromen op zijn net.
 
 3. Het zesde lid wordt vernummerd tot zevende lid.
 
 4. Na het vijfde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
 6. Een netbeheerder heeft, in aanvulling op de in het eerste, derde
en vijfde lid genoemde taken, in het voor hem krachtens artikel 12f vastgestelde
gebied tevens tot taak om:
 a. een ieder die verzoekt om een aansluiting die een doorlaatwaarde
heeft kleiner dan 40 m3 per uur te voorzien van deze aansluiting,
tenzij de verzoeker aangesloten is of aangesloten wordt op een warmtenet als
bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van de Warmtewet;
 b. een ieder die verzoekt om een aansluitpunt ten behoeve van een
aansluiting die een doorlaatwaarde heeft groter dan 40 m3 per uur
te voorzien van dit aansluitpunt.
 5. In het zevende lid (nieuw) wordt «het vijfde lid»
vervangen door: het vijfde en zesde lid.
 ARTIKEL III
 Voor overeenkomsten betreffende de verkoop van gas die zijn gesloten voor
het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I, onderdeel T, geldt artikel
54a zoals dit artikel luidde voor het tijdstip van inwerkingtreding van dit
artikel.
 ARTIKEL IV
 Indien de artikelen I, onderdelen Y en AC en II, onderdeel S, in werking
treden gedurende de periode, bedoeld in artikel 81, eerste lid, van de Gaswet
en 41, eerste lid, van de Elektriciteitswet 1998 dan blijven voor die periode
de artikelen 80 en 81c van de Gaswet en 41c van de Elektriciteitswet 1998
van toepassing zoals die luidden voor dat tijdstip.
 ARTIKEL V
 De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit
te bepalen tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.
 
 Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat
alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat,
aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
 
 Gegeven
 
 De Minister van Economische Zaken,