Wijziging Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (voorwaardelijke en observatiemachtiging); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27289, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27289 nr. 5

10-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenInleidingVoorwaardelijke machtigingArtikelsgewijsOnderdeel AArtikel 2Onderdeel CArtikel 14a t/m 14gArtikel 14aEerste lidDerde lidVierde lidVijfde lidZesde en zevende lidZevende lidAchtste lidArtikel 14bEerste lidDerde lidArtikel 14cTweede lidZevende lidArtikel 14dEerste lidTweede lidArtikel 14gEerste lidDerde lidOnderdeel EArtikel 49Onderdeel IArtikel 78Tweede lid nieuwOverige opmerkingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27289Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 289Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
(voorwaardelijke machtigingen)nr. 5VERSLAGVastgesteld 10 november 2000De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met het voorbereidend onderzoek van bovengenoemd wetsvoorstel,
heeft de eer onderstaand verslag uit te brengen.Op voorwaarde dat de beantwoording van de daarin opgenomen vragen en opmerkingen
afdoende zal zijn en de Kamer tijdig zal hebben bereikt acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.AlgemeenInleidingDe leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennis genomen
van de inhoud van voorliggend wetsvoorstel. Zij onderschrijven de wens om
te komen tot het stellen van regels om een behandeling als bedoeld in voorliggend
voorstel binnen de sociale omgeving van de patiënt mogelijk te maken.Wel vinden deze leden het een omissie dat de Wet Bopz ook met de voorgestelde
wetswijziging niet voorziet in de situatie van de zogenaamde verkommerden
en verloederden, waaronder personen zonder ziekte-inzicht en de zorgwekkende
zorgmijders. Geconstateerd kan worden dat er onder deze groep personen zijn
die hun gezondheid ernstig schaden, terwijl zij op grond van het huidige gevaarscriterium
niet kunnen worden opgenomen en behandeld.Ook signaleren deze leden een probleem bij die personen waar de hulpverlener
op straat niet kan constateren of de gedragsproblemen en/of de verwaarlozing
wordt veroorzaakt door een verslaving of door een psychose. Ook deze patiënten
vallen vaak tussen wal en schip. Via de Wet Bopz en ook langs andere weg bestaat
niet de mogelijkheid om dit goed te onderzoeken.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat er behoefte bestaat om
in de Wet Bopz wijzigingen aan te brengen voor met name de bovengenoemde groep
patiënten, omdat deze groep noch wordt bereikt via de voorliggende wetswijziging,
noch kan worden opgenomen op grond van het huidige gevaarscriterium. Deze
leden verzoeken de regering met klem te komen met een zodanige wijziging van
het gevaarscriterium en eventuele andere artikelen van de Wet
Bopz, dat mogelijkheden worden geschapen om deze groep wel op te nemen en
te onderzoeken. Zij denken aan een gedwongen proef- of observatieplaatsing
van beperkte duur in een GGZ-instelling, waarbij onderzoek kan worden gedaan
om te kunnen beoordelen of verdere behandeling, al of niet in een GGZ-instelling,
noodzakelijk is.Voorts zijn de leden van de PvdA-fractie verontrust over de situatie dat
patiënten die reeds in een GGZ-instelling zijn opgenomen op grond van
het gevaarscriterium, op grond van de toepassing van artikel 38 van de Wet
Bopz vervolgens niet kunnen worden behandeld, omdat zij medicatie weigeren.
Deze leden achten dit een ongewenste situatie, omdat:– de behandelaar met gebonden handen staat, want deze mag niet behandelen;– de mogelijkheid bestaat dat de patiënt onbehandeld wordt
ontslagen;– de familie of omgeving van de patiënt wanhopig wordt omdat
zij niet weten wat zij hiermee aan moeten;– de patiënt zich achteraf beklaagt over uitblijven of te laat
inzetten van de noodzakelijke behandeling.De leden van de PvdA-fractie achten dit een ongewenste situatie, en verzoeken
de regering te komen met een zodanige wijziging van artikel 38 Wet Bopz dat
behandeling, bijvoorbeeld door toediening van medicatie onder dwang, mogelijk
is wanneer behandelaar en geneesheer-directeur dit noodzakelijk achten.Deze leden hebben behoefte aan het stellen van enige vragen over het voorstel
die in het verloop van dit verslag aan de orde worden gesteld.Zij constateren dat de regeling beperkt is tot de psychiatrie. Kan de
regering uitleggen waarom psychogeriatrische patiënten en verstandelijk
gehandicapten per definitie niet in staat zouden zijn om samen met een behandelaar
te komen tot een behandelingsplan dat gedwongen opname kan voorkomen?Gezien de voorgestelde procedure waarbij een zeer belangrijke rol wordt
toegekend aan de behandelaar, vragen de leden van de PvdA-fractie op welke
manier er eisen worden gesteld omtrent de discipline en de deskundigheid van
de in dit wetsvoorstel geïntroduceerde extramuraal optredende behandelaars.
Immers, de behandelaar maakt niet per definitie deel uit van een professionele
organisatie (psychiatrisch ziekenhuis), waarin protocollen, vervangingsregelingen
en – ministens zo belangrijk – ruime kennis van de wettelijke
regeling behoren te waarborgen, dat verantwoord wordt beslist over de persoonlijke
vrijheden van patiënten. Deelt de regering de mening dat het voorliggende
wetsvoorstel voldoende waarborgen biedt voor de patiënt dat hij behandeld
wordt door een voldoende gekwalificeerd persoon?Waarom heeft de regering geen gevolg gegeven aan het advies van de Raad
van State om de term «behandelaar» in artikel 1 te definiëren?
Aan welke niet aan een instelling gebonden behandelaars denkt de regering?
Kunnen aan deze personen taken worden gemandateerd? Heeft de regering ook
overwogen een rol toe te kennen aan de geneesheer-directeur in de procedure?
Welke bezwaren heeft de regering om de bevoegdheid ex artikel 14d bij de geneesheer-directeur
van het ziekenhuis waarin de patiënt wordt opgenomen te leggen?Kan de regering voorts aangeven of de uitvoering van het wetsvoorstel
een verzwaring van de werkdruk in de GGZ tot gevolg heeft, en welke (financiële)
gevolgen het voorliggende wetsvoorstel heeft voor de capaciteit en de administratieve
werklast van de bij de procedure betrokken instellingen en personen?Het is hen bovendien opgevallen dat tussen het verschijnen van het RVZ-rapport
en het raadplegen van deskundigen op dit terrein door de regering
en het toezenden aan de Tweede Kamer van het wetsvoorstel lange tijd verstreken
is. Wat zijn hiervan de oorzaken?Kan de regering de Kamer een overzicht en een tijdschema doen toekomen
m.b.t. het gereed komen van alle geplande wetsvoorstellen in het kader van
de Wet Bopz (inbegrepen de zelfbindingsverklaring)?Wat is de oorzaak van het opschuiven in de tijd van de oorspronkelijke
tijdsplanning van wetsvoorstellen in het kader van de Wet Bopz?Met veel belangstelling hebben de leden van de VVD-fractie kennis genomen
van het voorstel van wet tot wijziging van de Wet Bopz, met als doel de invoering
van voorwaardelijke machtiging. Zij ondersteunen de mogelijkheid van een voorwaardelijke
machtiging als uitbreiding van de mogelijkheden tot het zeker stellen van
behandeling zonder een gedwongen opname in het belang van in de eerste plaats
de patiënt, maar ook zijn of haar directe omgeving en de maatschappij.Over en naar aanleiding van het wetsvoorstel en enige ontvangen reacties
daarop hebben de leden van de VVD-fractie een aantal vragen en opmerkingen
die in het onderstaande verslag zijn opgenomen.Ter afsluiting van hun inleidende opmerkingen vernemen de leden van de
VVD-fractie gaarne hoe de voorlichting zal worden verzorgd als voorliggend
wetsvoorstel kracht van wet heeft gekregen.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de voorgestelde wijziging van de Wet Bopz, welke ertoe strekt de invoering
van de zogenaamde voorwaardelijke machtiging mogelijk te maken.Met deze wetswijziging wordt beoogd het vacuüm tussen vrijwillige
ambulante behandeling en onvrijwillige intramurale opname op te vullen, aldus
de Memorie van Toelichting. Toch willen deze leden op een aantal punten opheldering
van de regering alvorens tot een weloverwogen oordeel kan worden gekomen.
Deze worden in het vervolg van dit verslag aan de orde gesteld.Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie, ter afsluiting van hun inleidende
opmerkingen, wanneer de voorgestelde andere wijzigingen van de Wet Bopz (verruiming
dwangbehandeling en klachtrecht) de Kamer zullen worden voorgelegd. Enige
samenhang met de onderhavige wetswijziging lijkt deze leden niet onwaarschijnlijk.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennis genomen
van het onderhavige wetsvoorstel, waarin ambulante dwangbehandeling als alternatief
voor een gedwongen opname wordt voorgesteld. In het wetsvoorstel wordt hiertoe
de voorwaardelijke rechterlijke machtiging geïntroduceerd in de Wet Bopz.
In het vervolg van dit verslag stellen zij een aantal vragen en opmerkingen
aan de orde, waarop zij gaarne de reactie van de regering wensen te vernemen.Op deze plek vragen zij wanneer de regering verwacht gegevens te kunnen
verschaffen over de extra belasting voor de rechterlijke macht, indien de
voorgestelde wijzigingen kracht van wet krijgen, en of de regering een indicatie
kan geven wanneer andere voorstellen tot wijziging van de Wet Bopz aan de
Kamer zullen worden voorgelegd.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet Bopz, dat de introductie
betreft van een zgn. voorwaardelijke machtiging, waardoor als alternatief
voor een gedwongen opname ambulante dwangbehandeling onder voorwaarden mogelijk
wordt. In situaties waar binnen de huidige wet op grond van het gevaarscriterium
gedwongen opname de enige mogelijkheid is om het gevaar af te wenden zou zo
een tweede mogelijkheid ontstaan om de toestand van de patiënt te verbeteren.
Het vermijden van de vrijheidsbeperking is een positief aspect
van de voorgestelde voorwaardelijke machtiging.Deze leden menen dat de voorgestelde wetswijziging nadere onderbouwing
behoeft, en beter gecombineerd kan worden met andere wijzigingsvoorstellen.
Gevoegde behandeling in een later stadium biedt meer uitzicht op een wezenlijke
verbetering van de Wet Bopz. In het vervolg van dit verslag gaan zij hier
nader op in.De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. Evenals de Raad van State hebben zij hun twijfels welk effect
het wetsvoorstel zal hebben, en of het beoogde effect hiermee zal worden bereikt.Onderstaand geven zij hun argumentatie.De leden van de fracties van RPF en GPV hebben met belangstelling kennis
genomen van het voorstel. Zij wijzen erop dat de Wet Bopz een opnamewet is,
en vragen daarom hoe de benadering in het onderhavige voorstel, gericht op
preventie, binnen de wetsystematiek past.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling van het wetsvoorstel
kennis genomen als zijnde een voortvloeisel van het rapport «Wet Bopz
evaluatierapport, tussen invoering en praktijk, deel 2, blz. 130».
Hun inhoudelijke reactie op het wetsvoorstel is hieronder opgenomen.Voorwaardelijke machtigingDe leden van de PvdA-fractie zijn het met de regering eens dat de omgeving
van de patiënt niet (mede)verantwoordelijk moet worden gemaakt voor de
effectuering van de voorwaardelijke machtiging. Desalniettemin vragen zij
of het niet raadzaam is de medewerking van de omgeving in het behandelingsplan
zelf te verwerken, te meer als dit personen betreft die om een voorwaardelijke
machtiging hebben verzocht. Met name de signalerende functie van de omgeving
is voor de behandeling van essentieel belang. Welke mogelijkheden ziet de
regering om een inspanningsverplichting van de omgeving zonder juridische
aansprakelijkheid te construeren?Binnen de psychiatrische ziekenhuizen speelt de patiëntenvertrouwenspersoon
(PVP) een belangrijke rol. In het geval van een voorwaardelijke machtiging,
zoals deze thans wordt voorgesteld, is aan de PVP geen rol toegekend. De leden
van de PvdA-fractie vinden het gewenst dat degene die met een voorwaardelijke
machtiging wordt geconfronteerd van het begin af aan ondersteund kan worden
door een PVP. Is de regering bereid artikel 59 en/of het «Besluit patiëntenvertrouwenspersoon
Bopz» aan te passen?De leden van de PvdA-fractie constateren dat de wet niet de mogelijkheid
kent een machtiging tussentijds te beëindigen. Het zijn slechts de rechtsgevolgen
van een voorwaardelijke machtiging die ontnomen kunnen worden. Kan de regering
terzake een toelichting geven? Zij vragen tevens wat de status van de machtiging
zonder rechtsgevolgen nog is, en welke bijkomstige gevolgen dit kan hebben
voor een genezen verklaarde patiënt. Op welke wijze kan de patiënt
nog geconfronteerd worden met de machtiging in het maatschappelijk verkeer?De machtiging blijft dus bestaan, terwijl bij hernieuwd gevaar opnieuw
een machtiging aangevraagd dient te worden. Deze leden vragen waarom een machtiging
niet beëindigd kan worden. Is het niet irrationeel dat na ontslag een
machtiging nog bestaat, maar bij hernieuwd gevaar bij de rechter om een tweede
machtiging verzocht moet worden? De leden van de PvdA-fractie vragen waarom
er geen vrijwillige opname meer kan plaatsvinden, als er een voorwaardelijke
machtiging is verleend. Het valt hen voorts op dat de terminologie rond de verschillende machtigingen
een nogal verwarrend karakter begint te krijgen.In de Wet Bopz wordt de eerste definitieve maatregel tot opneming in een
psychiatrisch ziekenhuis aangeduid als «voorlopige machtiging».
Deze benaming wekt bij degenen die met dwangopnemingen te maken hebben alom
verwarring; er is immers niets «voorlopigs» aan, het gaat om gedwongen
opneming voor een periode van (maximaal) zes maanden. De benaming is onder
de Krankzinnigenwet van 1884 gekozen voor een kortdurende maatregel, die na
enkele weken opgevolgd werd door een andere, definitieve machtiging; ten onrechte
is de terminologie gehandhaafd toen in 1929 die voorlopige maatregel een geldigheidsduur
van zes maanden gegeven werd.Als het voorstel wet wordt zal de praktijk belast worden met nog een andere
verwarrende terminologie; zie het voorgestelde artikel 14c , tweede en derde
lid: de eerste voorwaardelijke machtiging wordt opgevolgd door een «nieuwe
voorwaardelijke machtiging», welke dus juist niet nieuw is; immers,
slechts een voortzetting van de reeds bestaande.Is de regering bereid een meer duidelijke terminologie te introduceren
in het kader van de voorliggende wijziging? Deze leden stellen de volgende
benamingen voor:– machtiging tot voortzetting van een inbewaringstelling (artikel
29 Bopz);– machtiging tot gedwongen verblijf (artikel 2) i.p.v. «voorlopige
machtiging»;– opvolgende machtiging tot gedwongen verblijf (artikel 15) i.p.v.
«machtiging tot voortgezet verblijf»;– voorwaardelijke machtiging (artikel 14a);– opvolgende voorwaardelijke machtiging (artikel 14c) i.p.v. «nieuwe
voorwaardelijke machtiging», en– machtiging op eigen verzoek (artikel 32).Het is de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat in de Memorie van Toelichting
niet wordt ingegaan op de verhouding tussen de voorgestelde voorwaardelijke
machtiging en de thans reeds bestaande machtigingen.Is het in de voorstelling van de regering zo, dat een voorwaardelijke
machtiging niet alleen kan voorafgaan aan een gewone machtiging (vaak door
omzetting op de voet van artikel 14d), maar dat deze maatregel ook een opnemingsmaatregel
kan opvolgen? Indien dit laatste inderdaad het geval is: waarom verstrekt
hier de geneesheer-directeur de geneeskundige verklaring niet (zulks in afwijking
wat bij maatregelen die aansluiten op een verblijf in het ziekenhuis steeds
het geval is)?Indien met een voorwaardelijke machtiging beoogd wordt in een voorliggend
geval aan te sluiten op een «gewone» maatregel: is het dan niet
gewenst om – net als in artikel 17, eerste lid – in de wet een
termijn op te nemen binnen welke de vordering moet worden ingesteld?De Wet Bopz laat zich karakteriseren als een echte opnamewet, zo stellen
de leden van de VVD-fractie. Met het incorporeren van de voorwaardelijke rechterlijke
machtiging wordt niet de opneming maar juist het voorkomen ervan, de behandeling,
geaccentueerd. Is een en ander goed inpasbaar in de huidige wetssystematiek?
Wordt het «oneigenlijk» gebruik van de procedure van voorwaardelijk
ontslag onder een rechterlijke machtiging met deze maatregel overbodig gemaakt?Volgens de toelichting (blz. 4) heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg
in 1998 ongeveer 900 meldingen van voorwaardelijk ontslag ontvangen. Kan worden
aangegeven dan wel een inschatting worden gemaakt van het percentage paraplumachtigingen?
De indruk bestaat dat deze machtigingen toenemen (blz. 6). In hoeverre
en door wie wordt dit beleid gepropageerd? In de wettekst wordt in het geheel niet ingegaan op de rechterlijke toetsing,
die in de Memorie van Toelichting (blz. 5) een van de argumenten wordt
genoemd voor introductie van de voorwaardelijke machtiging. Niet duidelijk
is hoe ver de rechter hiermee kan gaan. In de bespreking van het concept-wetsvoorstel
is Keurentjes (zie Tijdschrift voor Gezondheidsrecht, nr. 4/2000) van oordeel
dat de rechter zich niet met de behandeling als zodanig mag bemoeien. Hij
dient slechts marginaal te toetsen of de voorwaarden beantwoorden aan de daaraan
in de wet gestelde eisen. Wat zijn echter de gevolgen van de toetsing als
de rechter tot het oordeel komt dat een voorwaarde inhoudelijk niet juist
is? Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de voorwaarde grondwettelijk verankerde
rechten aantast of niet kan bijdragen aan het afwenden van gevaar.Zijn er nog meer fundamentele grondrechten en vrijheden aan te geven die
niet beperkt kunnen worden dan de genoemde in § 7 of is hier sprake
van een limitatieve opsomming?Niet alle groepen geestesgestoorde patiënten komen in aanmerking
voor ambulante dwangbehandeling, zo constateren de leden van de VVD-fractie.
Volgens de toelichting (blz. 5 en 6) gaat het om patiënten die inzien
dat behandeling nodig is en verantwoordelijkheid kunnen dragen voor de naleving
van de voorwaarden. Vallen hieronder ook de groep van Borderline-patiënten?Voor zorgwekkende zorgmijders die dak- en thuisloos zijn of die (ernstige)
overlast veroorzaken is juist een laagdrempelig zorgaanbod (bed, bad en brood/vangnet),
met zo weinig mogelijk dwang nodig. Deze groep wordt uitgezonderd van de mogelijkheid
van een voorwaardelijke machtiging omdat zij dakloos zijn. Is dit terecht,
of is er onder omstandigheden, bijv. die dat betrokkene toch goed traceerbaar
blijkt, het toch mogelijk dat deze gebruik maakt van de mogelijkheid?Uit empirisch onderzoek in de VS blijkt dat de doelgroep doorgaans bestaat
uit patiënten die een diagnose schizofrenie hadden, met drie of meer
klinische opnames, en drie of meer eerdere episoden van gevaarlijk gedrag
(zie RVZ-achtergrondnota Beter (z)onder dwang, blz. 45). Is het mogelijk
de doelgroepen nauwkeurig te omschrijven? Kan in een glijdende schaal worden
aangegeven welke stoornissen wel en welke geen baat hebben bij de voorwaardelijke
machtiging, zo mogelijk voorzien van cijfermatige gegevens? Waarom is met
het oog op de eventuele behandelingsbereidheid van de cliënt het vraagstuk
van de wils(on)bekwaamheid in de memorie van toelichting niet nader uitgewerkt?
Dit geldt met name voor de keuzemomenten die de cliënt heeft.Komen alleen wilsbekwamen en tijdelijk wilsbekwamen in aanmerking voor
deze mogelijkheid en wilsonbekwamen per definitie niet? Hoe wordt het instemmingsvereiste
voor minderjarige jongeren van 12 jaar en ouder ingevuld? Welke rol hebben
de ouders hierbij?In algemene zin wordt het juridisch kader geschapen om te voorzien in
het vacuüm tussen vrijwillige ambulante behandeling en onvrijwillige
intramurale opneming. Het individuele behandelingsplan in het bijzonder zal
bepalend zijn voor de behandeling van en het toezicht op betrokken cliënten.
Vragen over effectmeting, handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid komen in de
Memorie van Toelichting nauwelijks aan de orde. Worden bij de praktische vormgeving
algemene beleidslijnen uitgezet, bijv. depôtmedicatie met regelmatige
controle? Hoe wordt de ambulante steunstructuur (behandelaar/overige hulpverleners/directe
omgeving) rond en het toezicht op de patiënt georganiseerd? Hoe denkt
de minister over het aanstellen van een casemanager? Zal het aantal onvrijwillige
opnemingen aanzienlijk worden verminderd bij invoering van de voorwaardelijke
machtiging? Kan hiermee de vicieuze cirkel van voortdurende terugval en hernieuwde
opnemingen van bepaalde categorieën patiënten als gevolg van medicatieweigering
worden doorbroken? Welke gevolgen zal de voorwaardelijke machtiging hebben
op de lengte van mogelijk latere klinische opnames? In hoeverre worden de
algemene psychiatrische ziekenhuizen ontlast? Biedt de voorgenomen
maatregel geen ongekende kansen voor reïntegratie, arbeidsrehabilitatie
en continuïteit in de behandeling? Zullen interventies voortaan meer
in een vroegtijdig stadium gaan plaatsvinden? Waarom zijn in de toelichting
de gevolgen voor aanpalende beleidsterreinen en functionarissen, zoals de
maatschappelijke opvang, het lokaal sociaal beleid, de maatschappelijke dienstverlening,
justitie/politie, burgemeesters, en de huisvesting niet beschreven?Is in zijn algemeenheid de rol van de burgemeester in het kader van de
Wet Bopz niet aan heroverweging toe, gezien de fysieke belasting die deze
voor B(&W) vooral 's nachts met zich meebrengt? Kan een rechter van dienst
of meer delegatiemogelijkheden hierin soelaas bieden?Uit het oogpunt van rechtsbescherming van de patiënt laat zich volgens
de leden van de VVD-fractie de vraag stellen of door de uitbreiding van de
«dwang»behandeling naar de ambulante setting niet teveel inbreuk
wordt gemaakt op het zelfbeschikkingsrecht van het individu. Welke beperkingen
in de thuissituatie moet hij zich laten welgevallen? In hoeverre is de cliënt
trouwens echt vrij bij de keuze tussen dwangopneming en ambulante behandeling?
Heeft de patiënt de facto nog mogelijkheden om behandeling te weigeren?
Impliceert de voorwaardelijke machtiging eigenlijk niet indirect een verruiming
van de criteria voor gedwongen opname, zodat mogelijk een grotere groep mensen
hiervoor in aanmerking komt? Op het moment van het niet naleven van de voorwaarden
behoeft immers van (direct dreigend) gevaar geen sprake te zijn. Biedt de
in het voorgestelde artikel 14d, eerste lid, vereiste instemming van een niet
bij de behandeling betrokken psychiater wel voldoende waarborg dat de behandelaar
niet te lichtvaardig tot opneming zal besluiten? Zou er niet een tweede psychiater
bij betrokken worden als de behandelaar geen psychiater is? En moet de geneesheer-directeur
van het psychiatrische ziekenhuis, als dit ziekenhuis genoemd is in de voorwaardelijke
machtiging conform artikel 14a, lid 5, laatste alinea, geen formele rol spelen
en bij wijzigingen in de situatie van de patiënt, bij verlenging en bij
de beoordeling en effectuering van de machtiging bij het volgens de behandelaar
niet meer voldoen aan de voorwaarden? Geldt hiervoor niet een analogie met
het recent gewijzigde artikel 5 van de Wet Bopz? Het noemen van het ziekenhuis
dat de bereidheid heeft getoond voor een eventuele opname impliceert toch
een betrokkenheid van de geneesheer-directeur, ook al is er nog geen sprake
van opname? (i.t.t. toelichting artikel 14c) Staat daarnaast ook vast dat
de patiënt recht heeft op juridische bijstand niet alleen bij de procedure
voor het verlenen van de voorwaardelijke machtiging maar ook bij de effectuering
van de machtiging bij het volgens de behandelaar niet meer voldoen aan de
voorwaarden (toelichting § 7)?Welke gevolgen heeft de voorgenomen maatregel voor de werkbelasting van
de rechterlijke macht? In zijn advies, onder punt 1, werpt de Raad van State
de vraag op welk effect het wetsvoorstel zal hebben op de praktijk van de
rechterlijke machtigingen. Gesteld wordt dat de rechter thans hoge eisen stelt
bij het verlenen van een voorlopige machtiging. Bij de voorwaardelijke machtiging
zou, nu het om gevallen van gelijke zwaarte gaat, sneller aangenomen kunnen
worden dat er sprake is van «gevaar» resp. minder snel aangenomen
kunnen worden dat tot een gedwongen opname moet worden overgegaan. In het
nader rapport geeft het kabinet aan deze vrees niet te delen, zonder dit overigens
te onderbouwen. Ook in de aangepaste Memorie van Toelichting wordt hier niet
concreet op ingegaan. In de desbetreffende passage wordt vermeld dat het begrip
gevaar bij voorwaardelijke machtiging dezelfde inhoud moet hebben als bij
andere machtigingen (blz. 6) en dat introductie van de voorwaardelijke
machtiging er niet toe mag leiden dat wordt afgezien van opneming als deze
nodig is (blz. 7).In het wetsvoorstel is een dominante rol toebedacht aan de behandelaar,
zo constateren de leden van de VVD-fractie. Volgens de toelichting op het
voorgestelde artikel 14a is dat een vrij gevestigd psychiater, een persoon werkzaam bij een RIAGG of een regionale GGZ-organisatie. In ieder geval
moet, gelet op de verantwoordelijkheid voor de behandeling en het toezicht
op gevaarsafwending, duidelijk zijn welke natuurlijke persoon hiertoe wordt
aangewezen.Waarom is geen gevolg gegeven aan het advies van de Raad van State (blz. 7)
om de term «behandelaar» in artikel 1 te definiëren? In hoofdstuk
II, paragraaf 6, van de toelichting is vermeld dat deze niet per se een
psychiater hoeft te zijn. Ter voorkoming van misverstanden is het derhalve
raadzaam specifiek te benoemen aan welke kwalificaties de personen bij bedoelde
RIAGG's/regionale GGZ-organisaties moeten voldoen om als behandelaar te kunnen
optreden. De formulering in de toelichting lijkt erg ruim en multi-interpretabel.
Aan welke niet bij de instelling betrokken behandelaars wordt in de toelichting
op het voorgestelde artikel 14a gedacht die de behandelaar bij de behandeling
van de cliënt kan betrekken? Huisartsen, (psychiatrisch) verpleegkundigen,
maatschappelijk werkers? Kunnen aan deze personen taken worden gemandateerd?De in artikel 14a, b, c, d en g genoemde taken van de behandelaar illustreren
dat met de behandeling van de patiënt en het toezicht op de naleving
van de gestelde voorwaarden ongetwijfeld veel tijd gemoeid gaat. Gelet op
het capaciteitsvraagstuk in de (geestelijke) gezondheidszorg rijst de vraag
in hoeverre een en ander realiseerbaar is. In dat kader adviseert de Raad
van State onder punt 3b dan ook wettelijk te verplichten dat in het behandelingsplan
een minimaal aantal contactmomenten tussen behandelaar en patiënt wordt
opgenomen. De regering wijst dit voorstel af, omdat frequentie en duur van
de contacten afhankelijk is van de concrete situatie van de patiënt en
onderdeel uitmaakt van het individuele behandelingsplan. Daartegen valt echter
in te brengen dat de grote verantwoordelijkheid van de behandelaar voor de
uitvoering van het behandelingsplan en de ingrijpende consequenties bij onvoldoende
medewerking of onvoldoende gevaarsafwending wettelijke verankering zou rechtvaardigen.
Gaarne ontvangen deze leden een reactie van de regering hierop.Ook voor de patiënt kan dit voordelig uitpakken. De «natuurlijke»
afstand tussen behandelaar en patiënt lijkt bij de voorwaardelijke machtiging
sterk vergroot door de verschillende hoedanigheden van de behandelaar, die
tevens «cipier» is en tot dwangopneming kan besluiten. Bijkomend
argument is het feit dat wijziging van het individuele behandelingsplan geen
rechterlijke tussenkomst vereist en derhalve in onderling overleg tussen behandelaar
en patiënt kan worden afgebouwd. In het voorgestelde artikel 14a, vijfde
lid, staat dat zo mogelijk mededeling wordt gedaan van het psychiatrisch ziekenhuis
dat bereid is betrokkene op te nemen. Opvallend is dat de verhouding tussen
behandelaar en de geneesheer-directeur van bedoelde instelling in het wetsvoorstel
geheel onderbelicht blijft. Wordt gedurende de looptijd van de voorwaardelijke
machtiging door de behandelaar informatie verstrekt richting geneesheer-directeur?Een belangrijke rol bij de opvang en begeleiding van de ambulante patiënt
is weggelegd voor diens omgeving (familie, vrienden en buren). De Raad van
State wil deze rol formaliseren, en geeft onder punt 3c dan ook in overweging
in het wetsvoorstel een bepaling op te nemen dat het behandelingsplan uitdrukkelijke
afspraken moet bevatten tussen behandelaar en omgeving over de verdeling van
verantwoordelijkheden indien de omgeving bereid is daaraan mee te werken.
In reactie hierop laat de regering weten niets te voelen voor (mede)verantwoordelijkheid
van de omgeving van de patiënt bij de effectuering van de voorwaardelijke
machtiging. Deze berust bij de behandelaar. Opgemerkt wordt dat personen uit
de directe omgeving wel een signalerende rol hebben, die de behandelaar kan
betrekken bij het beantwoorden van de vraag of verblijf buiten de inrichting
nog verantwoord is. Is alleen deze signalerende rol niet mager? Zou er ook
niet een mogelijkheid moeten zijn voor het initiëren van effectuering
van de machtiging, bijvoorbeeld bij de rechter, door direct betrokkenen
en door allen die ook een voorlopige machtiging kunnen aanvragen, als de behandelaar
geen actie neemt bij het (evident) niet voldoen aan de voorwaardendoor de
patiënt? Dit laat onverlet dat het wellicht toch raadzaam is de medewerking
van de omgeving (met name de in artikel 4 genoemde personen die een voorwaardelijke
machtiging kunnen verzoeken) zo veel als mogelijk, de omgeving kan immers
ook onderdeel zijn van het probleem, in het behandelingsplan zelf te verwerken.
Hiermee kunnen alle partijen zijn gebaat. Met instemming van de betrokken
patiënt en diens omgeving moeten afspraken over opvang en begeleiding
mogelijk zijn, alsmede dat de omgeving de behandelaar op vaste momenten zal
informeren resp. zal attenderen als het de verkeerde kant dreigt op te gaan.
Het niet inlossen van deze afspraken mag echter niet aan de omgeving worden
tegengeworpen. In casu zou een inspanningsverplichting van de omgeving kunnen
worden geconstrueerd, zonder juridische aansprakelijkheid. Het niet naleven
van afspraken van de omgeving mag in ieder geval niet leiden tot opneming
van de patiënt. De behandelaar blijft derhalve als enige verantwoordelijk.
Gaarne ontvangen de leden van de VVD-fractie een reactie van de regering op
de hierboven beschreven mogelijke rol van de omgeving.Bij verzoeken om een (nieuwe) voorwaardelijke machtiging en bij wijziging/aanvulling
van niet in het behandelingsplan opgenomen voorwaarden is artikel 8, derde
lid, Wet Bopz (rechterlijke last tot toevoeging van een raadsman) van overeenkomstige
toepassing verklaard. Opmerkelijk is dat in het wetsvoorstel niet wordt ingegaan
op de mogelijkheden van het verlenen van bijstand aan cliënten in een
ambulante setting, vergelijkbaar met de activiteiten van de patiëntenvertrouwenspersoon
in psychiatrische ziekenhuizen (zie artikel 1m en 59 Wet Bopz). Wie gaat nu
de belangen van deze mensen behartigen en hen adviseren, onafhankelijk van
de behandelaar? Is ook hiervoor niet een rol weggelegd voor een casemanager?
Wanneer en in welke fase is er wel recht op (vergoede) juridische bijstand?Tenslotte ontvangen de leden van de VVD-fractie een reactie op het volgende.Naast de voorwaardelijke machtiging ziet de evaluatiecommissie ook in
de zelfbindingsverklaring een mogelijke aanvulling op de huidige interventiemogelijkheden
op het snijvlak tussen (vrijwillige) ambulante behandeling en (onvrijwillige)
intramurale opneming. In bijlage 2c van de VWS-begroting voor 2001 wordt volstaan
met de mededeling dat de voorbereiding van een wetsvoorstel over de zelfbindingsverklaring
voor september 2001 zal plaatsvinden. Wanneer wordt bedoeld wetsvoorstel nu
bij de Kamer ingediend? Kan ook een indicatie worden gegeven wanneer de andere
wijzigingen van de Wet Bopz (verruiming dwangbehandeling, klachtrecht) aan
de Kamer zullen worden voorgelegd?Moet bij spoedeisende opname bij het niet voldoen aan de voorwaarden o.g.v.
de gevaarzetting de gewone procedure worden gevolgd van de rechterlijke machtiging
of zijn er voldoende mogelijkheden voor het direct effectueren van de machtiging
binnen dit wetsvoorstel? Zo niet, zou er dan een mogelijkheid van een snelle
tijdelijke bijvoorbeeld 24 uurs-opname ingebouwd moeten worden?Hoe staat juridisch de voorwaardelijke machtiging t.o.v. een opname elders
o.g.v. een rechterlijke machtiging of een vrijwillige opname, bijvoorbeeld
buiten medeweten van de behandelaar? Is het niet wenselijk een evaluatiebepaling
in het wetsvoorstel t.a.v. de voorwaardelijke machtiging op te nemen? Kan
in artikel 14c niet beter gesproken worden over verlengde voorwaardelijke
machtiging i.p.v. nieuwe voorwaardelijke machtiging, zo vragen de leden van
de VVD-fractie tenslotte.Het is de leden van de CDA-fractie nog niet duidelijk voor welke knelpunten
in de bestaande Wet Bopz de voorwaardelijke machtiging een oplossing
biedt. Kan de regering aangeven op welke punten deze wetswijziging een verbetering
betekent?Kortom, ligt de werkelijke pijn van de Wet Bopz niet in de te beperkte
reikwijdte van het gevaarscriterium?Zowel bij de voorwaardelijke machtiging als de gedwongen opname met daarna
evt. het toepassen van de zogenaamde paraplumachtiging zijn dezelfde criteria
(o.a. het gevaarscriterium) van toepassing.In beide gevallen is ambulante behandeling onder drang mogelijk. Is het
niet zo dat veelal bij het optreden van bijv. een eerste psychose (met het
gevaarscriterium) in de praktijk toch altijd een opname noodzakelijk is? Of
is de voorwaardelijke machtiging meer bedoeld als drukmiddel om in de categorie
schizofrenie/chronische psychosen/manisch depressieve psychosen een therapie
te kunnen inzetten om recidieven te voorkomen? In hoeverre spelen de huidige
capaciteitsproblemen in inrichtingen een rol bij het introduceren van de voorwaardelijke
machtiging. Wordt hier niet een middel geïntroduceerd om het huidige
gebrek aan opvangplaatsen te maskeren?Volgens de Memorie van Toelichting heeft de Inspectie in 1998 ongeveer
900 meldingen ontvangen van ontslag onder voorwaarden. Heeft de regering enig
idee welk deel van deze 900 patiënten mogelijk ambulant hadden kunnen
worden behandeld met toepassing van een voorwaardelijke machtiging?Betekent het invoeren van de voorwaardelijke machtiging dat de zgn. paraplumachtiging
nu kan vervallen?Voor de leden van de CDA-fractie is nog niet geheel duidelijk of de voorwaardelijke
machtiging ook van toepassing kan zijn op bepaalde doelgroepen. Zo noemt de
evaluatiecommissie de verkommerden en verloederden, spreekt de RVZ over de
groep chronisch psychiatrische patiënten, anderen spreken over zorgwekkende
zorgmijders die dak- en thuisloos zijn en overlast veroorzaken. Zijn juist
deze categorieën niet geholpen indien de reikwijdte van de Wet Bopz wordt
verruimd.De leden van de CDA-fractie hebben niet de indruk dat de «voorwaardelijke
machtiging» een zodanige verruiming betekent dat dit voor deze categorieën
een oplossing biedt. Kan meer nauwkeurig worden omschreven welke categorieën
ziekten en/of doelgroepen met een voorwaardelijke machtiging een behandelingsplan
kan worden aangeboden? Wordt hier als categorie ook bedoeld die psychiatrische
patiënten welke (tijdelijk) in detentie verblijven?Waarom wordt in de Memorie van Toelichting geen aandacht besteed aan het
vraagstuk van de wils(on)bekwaamheid met het oog op een eventuele behandelingsbereidheid?De Raad van State is bevreesd dat het effect van de introductie van de
voorwaardelijke machtiging ertoe zou kunnen leiden dat er sneller aangenomen
wordt dat er sprake is van het gevaarscriterium. Deze vrees wordt door de
regering niet gedeeld. Maar, zo vragen de leden van de CDA-fractie, kan het
beter benoemen van ziektecategorieën er niet toe bijdragen dat de vrees
van de Raad van State op dit punt kan worden weggenomen?De voorwaardelijke machtiging behoeft een rechterlijke toetsing en de
rechter verleent een voorwaardelijke machtiging slechts indien een behandelingsplan
is overlegd. De rechter zal zich niet als zodanig met de behandeling bemoeien.
Welke mogelijkheden heeft de rechter indien het behandelingsplan voorwaarden
bevat welke de grondwettelijke rechten van de patiënt aantasten?In de Memorie van Toelichting wordt niet ingegaan op het feit dat onderdelen
van het behandelingsplan, wat niet alleen de medicatievoorschriften bevat,
niet of moeilijk door de patiënt kunnen worden geaccepteerd. Het komt
de leden van de CDA-fractie voor dat bij deze geschillen een beroep moet kunnen
worden gedaan op de patiënt vertrouwenspersoon van een psychiatrisch
ziekenhuis, en dat zo nodig moge blijken van de klachtencommissie
van een psychiatrisch ziekenhuis. Is de regering het met deze leden eens dat
het daar waar nodig gebruik kunnen maken van deze deskundigheid een verbetering
kan betekenen?Het behandelingsplan wordt «na overleg met betrokkene» opgesteld,
aldus de Memorie van Toelichting. Het behandelingsplan kan «met instemming»
van de betrokkene door de behandelaar worden gewijzigd. Waarom is niet in
beide gevallen gekozen voor «na overleg»?Als het enigszins kan wordt in het behandelingsplan al aangegeven welk
psychiatrisch ziekenhuis bereid is betrokkene op te nemen indien zulks noodzakelijk
blijkt. Instemming is dan noodzakelijk van een niet bij de behandeling betrokken
psychiater. Zou het niet wenselijk zijn de geneesheer-directeur van een psychiatrische
inrichting aan te wijzen als de «niet bij de behandeling betrokken zijnde»?
Is het niet mede in het belang van de patiënt dat deze geneesheer-directeur
periodiek wordt geïnformeerd over de toestand van de patiënt met
een voorwaardelijke machtiging, en dat mede op grond van deze informatie de
geneesheer-directeur als onafhankelijk psychiater een eventuele verklaring
voor verlenging kan afgeven? Het komt de leden van de CDA-fractie voor dat
goede transmurale samenwerking op dit punt het belang van de patiënt
kan dienen.Waarom is geen gevolg gegeven aan het advies van de Raad v. State om de
term behandelaar in artikel 1 te definiëren? In de Memorie van Toelichting
is vermeld dat deze niet per se een psychiater hoeft te zijn. Deze formulering
lijkt wel erg ruim en multi-interpretabel. Is het niet raadzaam specifieker
te benoemen aan welke kwalificaties personen moeten voldoen om als behandelaar
te kunnen optreden?Aan welke niet bij de instelling betrokken behandelaars wordt in de toelichting
op het voorgestelde artikel 14a gedacht?De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat mede in het belang van
de patiënt er regelmatig controle plaatsvindt door de behandelaar op
het punt van al dan niet opvolgen van de gestelde voorwaarden in het behandelingsplan.
De Raad van State adviseert in het behandelingsplan een minimaal aantal contactmomenten
op te nemen. Het bestaande capaciteitsprobleem in de GGZ zou er mogelijk toe
leiden dat de contactmomenten onvoldoende zijn. Deze leden nodigen de regering
dan ook uit nogmaals te beargumenteren waarom aan dit advies, in het belang
van de patiënt, geen gevolg is gegeven.Deze leden zijn van opvatting dat de directe omgeving (familie en vrienden)
van de patiënt een belangrijke rol kan spelen.Met de regering zijn zij van mening dat dit geen formele rol moet zijn,
maar toch kunnen met instemming van de patiënt in een behandelingsplan
wel degelijk afspraken over opvang begeleiding alsmede signalering worden
overeengekomen. Zij nodigen de regering uit deze suggestie van commentaar
te voorzien.Kan de directe omgeving (bijv. familie) van de patiënt als direct
belanghebbende in beroep gaan tegen het niet intramuraal opnemen?Wat gebeurt er als het familielid aan de behandelend psychiater meldt
dat betrokkene niet aan de gestelde voorwaarden voldoet? Kan de «aangifte»
van het familielid reden zijn om over te gaan tot daadwerkelijke opname?De voorgestelde regeling maakt het mogelijk dat personen met een geestesstoornis
een behandeling ondergaan, zonder dat de betrokkene eerst gedwongen wordt
opgenomen, zo constateren de leden van de D66-fractie. Zolang het gevaar dat
hun geestesstoornis kan worden afgewend buiten de inrichting door het naleven
van de de door de rechter bij machtiging gestelde voorwaarden omtrent behandeling
en gedrag wordt de patiënt niet gedwongen opgenomen. De voorwaardelijke
rechterlijke machtiging kan alleen worden opgelegd indien betrokkene heeft
ingestemd met onder meer een behandelingsplan. De voorwaardelijke rechterlijke machtiging kan alleen worden opgelegd indien betrokkene heeft
ingestemd met een behandelingsplan.In de wettekst wordt niet ingegaan op de rechterlijke toetsing. Moet de
rechter slechts een marginale toetsing toepassen, en wat zijn de gevolgen
als de rechter tot de conclusie komt dat niet aan een van de voorwaarden is
voldaan? Wordt door dit wetsvoorstel het oneigenlijk gebruik van het voorwaardelijk
ontslag voorkomen?Kan door betrokkene ook bezwaar worden aangetekend tegen de voorwaardelijke
machtiging, of moet hij dan gewoon niet instemmen met een vooraarde als het
behandelingsplan? Volgt dan automatisch gedwongen opname? In hoeverre is betrokkene
vrij bij de keuze tussen dwangbehandeling en ambulante behandeling?Voorts zouden de leden van de D66-fractie graag een paragraaf in de Memorie
van Toelichting gewijd zien waarin een verhandeling wordt gegeven over effectmeting,
handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid van de voorgestelde wijzigingen. Is de
regering daartoe bereid? In hoeverre worden bijvoorbeeld de algemene psychiatrische
ziekenhuizen ontlast door deze voorgestelde wijzigingen en in het verlengde
hiervan: hoe groot is het gevaar, door de reeds bestaande werkdruk in de GGZ,
dat een behandelaar niet voldoende contact met de patiënt kan onderhouden
om te controleren hoe het gaat met de voorwaardelijke machtiging en zou hiervoor
een verplicht minimum aantal contacturen een garantie bieden? Kan op dit moment
reeds worden aangegeven welke stroornissen wel en welke geen baat hebben bij
de voorwaardelijke machtiging en of de voorwaardelijke machtiging ook een
middel is voor mensen die nog ingesteld moeten worden op medicatie, en waarbij
het dus nog een aantal weken gaat duren voordat de medicatie gaat werken?
Bovendien kan door een evaluatie een goed inzicht worden verkregen in het
deel van de patiënten aan wie de voorwaardelijke machtiging verleend
kan worden.De leden van de D66-fractie willen weten of de Wet Bopz, voor de terreinen
die zij bestrijkt, voldoende rechtsbescherming biedt aan mensen op wie de
toepassing van dwang aan de orde is. Op dit moment kan de geneesheer-directeur
van een psychiatrisch ziekenhuis zelfstandig beslissen of een patiënt,
die zelf niet behandeld wil worden, ontslagen kan worden. Dit houdt in dat
personen die eerst via een rechterlijke machtiging gedwongen zijn opgenomen,
vervolgens door de geneesheer-directeur zelfstandig ontslagen kunnen worden.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat het de rechtsbescherming
van de patiënten ten goede komt als het ontslagbesluit van de geneesheer-directeur
preventief getoetst wordt door een commissie of door de Inspectie voor de
Gezondheidszorg. Kan door de regering uitgebreid op deze problematiek worden
ingegaan? Hoe staat de Hoofdinspecteur voor de geestelijke gezondheidszorg
tegenover deze preventieve toetsing? Hoe beoordeelt de hoofdinspecteur of
in de praktijk voldoende zorgvuldig interne procedures worden gevolgd, en
of de hand wordt gehouden aan wettelijk voorgeschreven ontslaggronden, en
hoe de nazorg is geregeld?Artikel 48 Wet Bopz bepaalt dat de geneesheer-directeur de patiënt
moet ontslaan als een van de omstandigheden in bovengenoemd artikel zich voordoet.
De leden van de fractie van D66 vragen of er ook andere omstandigheden zijn
wanneer de geneesheer-directeur de patiënt kan ontslaan. Voorts achten
deze leden het wenselijk dat de gronden van het ontslagbesluit geregistreerd
worden. Wat is de mening van de regering hieromtrent? In de praktijk blijkt
dat niet alle instellingen op een consequente en uniforme wijze omgaan met
het melden van ontslagen aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Wat is
op dit moment de stand van zaken gelet op artikel 49 Wet Bopz dat bepaalt
dat alle ontslagen gemeld worden aan de Inspectie? Waarom wordt niet voor
eenheid in de Wet Bopz gekozen door niet zo mogelijk een ziekenhuis te vermelden
dat de patiënt wil opnemen mocht het onverhoopt misgaan, maar dat altijd
te doen met als voordeel dat de geneesheer-directeur ook bij
de voorwaardelijke machtiging dezelfde taken kan uitoefenen als bij de andere
machtigingen?Patiënten die opgenomen worden in een psychiatrische instelling kunnen
contact zoeken met een patiëntvertrouwenspersoon. Deze leden vragen of
er een alternatief is voor mensen die onder de voorwaardelijke machtiging
gaan vallen. Daarnaast wordt aangegeven dat de omgeving van de patiënt
een belangrijke signalerende rol heeft, maar dat de verantwoordelijkheid uiteindelijk
altijd bij de behandelaar blijft. Deze leden vragen of bekend is of de omgeving,
door de directe betrokkenheid, behoefte heeft aan geformaliseerd contact met
de behandelaar. Zo ja, zou het opnemen van de rol van de omgeving in het behandelingsplan
een oplossing bieden?Naar de mening van de fractie van D66 moet er meer duidelijkheid komen
over de reikwijdte van de Wet Bopz. Op dit moment worden patiënten die
er slecht aan toe zijn, maar nog niet voldoen aan het gevaarscriterium en
geen bereidheid tonen om zich op te laten nemen aan hun lot over gelaten.
Blijven deze personen ook na deze wetswijzigingen niet tussen wal en schip
vallen? Kan de regering deze situaties toelichten en aangeven wat de mogelijkheden
voor deze specifieke gevallen zijn? Hoe wordt omgegaan met patiënten
die, ondanks de inschatting van de behandelaar dat de aandoening buiten de
instelling zou kunnen worden behandeld, opgenomen willen worden? In hoeverre
is in dergelijke gevallen sprake van oneigenlijk gebruik van de psychiatrische
ziekenhuizen?In de opvatting van deze leden ligt de drempel voor een gedwongen opname
te hoog, waardoor in sommige situaties niet of te laat wordt ingegrepen. Daarom
heeft de D66-fractie in het verleden een amendement ingediend. Kan de regering
de effectiviteit van dit amendement aangeven?In het verleden bleek in de praktijk dat veel instanties niet of slecht
op de hoogte waren van de in de jurisprudentie aan het gevaarscriterium gegeven
interpretatie. Voorlichting om deze instanties regelmatig te informeren over
de meest actuele ontwikkelingen in de jurisprudentie blijkt nog niet het benodigde
effect te hebben. Deze leden vinden dat er op korte termijn meer duidelijkheid
moet komen over het zogeheten gevaarscriterium. Wil de regering hieraan voldoen,
en zo ja op welke wijze?De leden van de fractie van GroenLinks waarderen het dat de regering met
het wetsvoorstel uitvoering geeft aan één van de aanbevelingen
van het evaluatierapport «Wet Bopz tussen invoering en praktijk».
Eerder werd reeds een aantal procedurele en technische aspecten door wetswijziging
in de wet opgenomen en bij de behandeling van die voorstellen kwam de onderhavige
problematiek ook aan de orde. De maatschappelijke aspecten van psychiatrische
problemen bij mensen met een zwakke sociale positie vragen om een samenhangende
aanpak op medisch, agogisch, sociaal en welzijnsgebied.Deze gewenste samenhangende aanpak komt volgens de leden van de fractie
van GroenLinks onvoldoende tot uiting in het nu voorliggende voorstel. Zowel
door cliëntenorganisaties als door deskundigen is naar voren gebracht
dat de zgn. zelfbindingsverklaring een eerste vereiste zou moeten zijn voor
de behandelovereenkomst die begrepen is in de voorwaarde voor een voorwaardelijke
machtiging. Wat is de reden dat de regering dit voorstel separaat indient
en niet tezamen met de uitwerking van de andere aanbevelingen uit het evaluatierapport?De Raad van State heeft naar voren gebracht dat er weinig inzicht is in
de te verwachten effecten. Er zou sneller aangenomen kunnen worden dat er
sprake is van gevaar als er een op het oog minder ingrijpend alternatief is,
en het mogelijk zou zijn dat mensen waarbij opname te verkiezen zou zijn ter afwending van gevaar nu onder een ambulant behandelregime komen.
De regering deelt deze vrees niet. Welke gronden voert zij daarvoor aan?Ook is er nog geen inzicht bij de regering om welke aantallen personen
het zou gaan. Deze leden menen dat dit een te wankele basis is voor een dergelijk
ingrijpend voorstel, en verzoeken derhalve om een cijfermatige onderbouwing.Zij delen de bezorgdheid dat het noodzakelijk toezicht bij een gedwongen
behandeling te weinig intensief zal zijn. Ten eerste is er de afstandelijke
relatie tussen de behandelaar en de patiënt. Ten tweede is er het reeds
bestaande personeelstekort in de GGZ, en ten derde is in een ambulante situatie
de reguliere observatie en begeleiding door verpleegkundigen nauwelijks te
verwezenlijken.Ook zien deze leden als bezwaar van de voorstellen dat (te) sterk de nadruk
op medicatie als behandelwijze zal komen te liggen. Medicatie als onderdeel
van een behandeling heeft uiteraard waarde, maar de nu reeds bestaande tendens
om de meer arbeidsintensieve begeleiding en psychotherapie om organisatorische
redenen te minimaliseren achten zij ongewenst.De leden van de SP-fractie zouden graag wat meer inzicht krijgen in de
toename van de paraplumachtigingen, en de mate waarin deze gebruikt worden
om voorwaarden te stellen aan de ambulante behandeling van de patiënt.
Zij vragen tevens wat de rechterlijke toetsing precies in gaat houden.Deze leden vragen in hoeverre het wetsvoorstel bedoeld is voor de (potentieel)
verkommerden en verloederden. In hoeverre en op welke wijze kan het wetsvoorstel
een oplossing bieden voor de groep patiënten zonder ziekte-inzicht?Deze leden hebben met genoegen vastgesteld dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg
een nieuwe brochure heeft geschreven over het gevaarscriterium aan de hand
van jurisprudentie en het amendement Dittrich. Is of wordt deze brochure ruim
onder het veld verspreid?Heeft de regering al enig inzicht in relevante constateringen van het
onderzoek van het Trimbos-instituut naar verkommerden en verloederden?De leden van de SP-fractie stellen vast dat bij de criteria voor het verlenen
van een voorwaardelijke machtiging is aangesloten bij de voorwaarden die gelden
voor het verkrijgen van een voorlopige machtiging. Zij delen de vraag van
de Raad van State dat sneller aangenomen zou kunnen worden dat er sprake is
van «gevaar», of dat juist minder snel zou kunnen worden aangenomen
dat tot gedwongen opname moet worden overgegaan. De regering deelt deze vrees
niet. Kan dit meer onderbouwd worden? Is de regering van plan specifiek evaluatieonderzoek
naar de (uit)werking van de voorwaardelijke machtiging, mede met het oog op
het al dan niet voorkomen van genoemde tendensen, uit te voeren?De leden van de SP-fractie vragen of de regering bereid is het voorstel
van de Stichting Patiëntvertrouwenspersoon over te nemen om degene die
met een voorwaardelijke machtiging is geconfronteerd vanaf het begin te ondersteunen
met een patiëntenvertrouwenspersoon.De leden van de SP-fractie vragen of het voldoende is dat bij het verlenen
van de machtiging «zo mogelijk» het ziekenhuis te vermelden dat
de patiënt wil opnemen als het misgaat. Het lijkt deze leden dat duidelijk
moet zijn welk ziekenhuis daartoe primair de verantwoordelijkheid draagt;
dit uit praktisch oogpunt en vanuit het oogpunt dat het risico bestaat dat
het enige tijd zou kunnen duren voordat er ergens een plaats kan worden gevonden.
In hoeverre zijn er op dit moment problemen met gedwongen opnamen vanwege
capaciteitsproblemen?De leden van de fracties van RPF en GPV achten het van belang dat de positie
van de zogenaamde «behandelaar» eens goed tegen het licht wordt gehouden. De Raad van State heeft in zijn advies ook op dit
punt gewezen. Nadere definiëring in de wettekst zou gewenst zijn. Welke
kwalificaties moet zo'n persoon hebben? Uit de Memorie van Toelichting wordt
dit niet duidelijk. Bovendien merken de leden van de fracties van RPF en GPV
op dat aan de behandelaar in het voorstel een groot aantal taken wordt toebedeeld,
welke kunnen leiden tot overbelasting. Dit, terwijl er in de geestelijke gezondheidszorg
al sprake is van een structureel tekort aan arbeidskrachten en bijkomend ziekteverzuim.
Over zaken die van invloed zijn op de belasting, zoals een minimum aantal
contactmomenten, een plan van aanpak of een behandelingsplan verschaft de
toelichting geen helderheid.De leden van de fracties van RPF en GPV vragen wat de verhouding is tussen
de behandelaar en de geneesheer-directeur van het algemeen psychiatrisch ziekenhuis.
In het voorstel is het de niet nader omschreven «behandelaar»
die de bevoegdheid heeft inzake de eventuele dwangopneming; dit in tegenstelling
tot de huidige regeling, waar het immers de geneesheer-directeur is die, binnen
de wettelijke mogelijkheden, beslist over de (tijdelijke) terugkeer naar de
maatschappij en de mogelijke heropneming van de patiënt. Waarom is er
voor een andere benadering gekozen? Meer in zijn algemeenheid vragen deze
leden waarom er met het wijzigingsvoorstel op verschillende punten van het
stramien van de huidige Wet Bopz wordt afgeweken.Vanuit het oogpunt van de rechtsbescherming van de patiënt hebben
de leden van de fracties van RPF en GPV een aantal vragen.Leidt de mogelijkheid tot voorwaardelijke machtiging in de praktijk niet
tot een verruiming van de criteria voor gedwongen opname, zodat meer mensen
voor gedwongen opname in aanmerking komen? Is in dit kader het in de Memorie
van Toelichting aangebrachte onderscheid tussen dwang en drang niet van semantische
aard? Wat denkt de minister van het voorstel van de patiëntvertrouwenspersoon
om specifiek evaluatieonderzoek uit te voeren naar de (uit)werking van de
voorwaardelijke machtiging, mede met het oog op het mogelijk voorkomen van
voorgaande tendens? Waarop is het optimisme van de regering in haar antwoord
op de Raad van State gebaseerd, wanneer het gaat over het effect van de voorwaardelijke
machtiging?Ziet de regering in het kader van de voorwaardelijke machtiging ook een
rol weggelegd voor een patiëntenvertrouwenspersoon? In dit verband vragen
de leden van de fracties van RPF en GPV een reactie van de regering op de
brief van de Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon Geestelijke Gezondheidszorg
d.d. 16 oktober 2000. Zij merken op dat volgens de Memorie van Toelichting
niet alle geesteszieke groepen in aanmerking komen voor ambulante dwangbehandeling.
De evaluatiecommissie had het over verkommerden en verloederden, ook worden
weleens depressieve en schizofrene mensen genoemd. Welke doelgroepen komen
nu exact in aanmerking voor de voorwaardelijke machtiging? Verder vragen de
leden van de fracties van RPF en GPV waarom, met het oog op de mogelijke behandelingsbereidheid
van de cliënt, het vraagstuk van de (wils)onbekwaamheid in de Memorie
van Toelichting niet verder is uitgewerkt.Tot slot hebben de leden van de fracties van RPF en GPV enkele vragen
betreffende de gevolgen van het wijzigingsvoorstel voor de druk op verschillende
actoren. Welke gevolgen zal de voorwaardelijke machtiging hebben op de lengte
van mogelijk latere klinische opnames? Kan een inschatting worden gegeven
van de mate waarin dit voorstel zal leiden tot ontlasting van de psychiatrische
ziekenhuizen, maar ook van de gevolgen voor het algemeen maatschappelijk werk,
de maatschappelijke opvang, het lokaal sociaal beleid en de werkbelasting
van de rechterlijke macht?De leden van de SGP-fractie zien de introductie van een voorwaardelijke
machtiging in het kader van ambulante dwangbehandeling als een wenselijke
differentiatie in het dwangarsenaal, vooral omdat de patiënt meer keuzemogelijkheden
krijgt. Zij vragen of zij er hierbij van uit mogen gaan dat een voorwaardelijke
machtiging alleen aan de orde kan zijn bij die personen die krachtens de huidige
regeling voor een dwangopneming in aanmerking komen? Zij vragen verder of
in geval van een voorwaardelijke machtiging het wettelijk gevaarscriterium
de gangbare uitleg krijgt.Deze leden merken op dat in de voorgestelde regeling een prominente taak
wordt toebedeeld aan een niet nader omschreven «behandelaar», –
een nieuw fenomeen in de Wet Bopz. Zij vragen om verduidelijking van de discipline
van deze extra-murale behandelaar. Een andere vraag is of, ook in het geval
van een voorwaardelijke machtiging, de opnemingsbevoegdheid in handen ligt
van de geneesheer-directeur.In dit wetsvoorstel wordt de instemming van een onafhankelijk psychiater
verlangd, alvorens de behandelaar overgaat tot het verstrekken van een verklaring
dat betrokkene niet langer in zijn geestvermogens is gestoord of gevaarlijk
is (artikel 14g). In de volgens deze leden vergelijkbare situatie van ontslagverlening
door de geneesheer-directeur is een dergelijke second opinion niet vereist.
Zij vragen wat de reden is dat het stramien van de wet wordt verlaten, zonder
dat deze leden de noodzaak daarvan duidelijk is geworden.Deze leden vragen of het niet gewenst wordt geacht om in de regeling een
meer centrale rol toe te bedelen aan het psychiatrisch ziekenhuis en de geneesheer-directeur.
Zou daarin niet passen dat de betrokkene zich kan wenden tot een klachtencommissie
verbonden aan een psychiatrisch ziekenhuis, in plaats van – mogelijk –
een klachtencommissie in het kader van de Wet Klachtrecht cliënten zorginstellingen.De leden van de SGP-fractie stellen de vraag of degene die met een voorwaardelijke
machtiging wordt geconfronteerd, van begin af aan kan worden ondersteund door
een patiëntenvertrouwenspersoon, ook reeds voordat een feitelijke dwangopneming
aan de orde is en deze wellicht nog zou kunnen worden vermeden. Ook bij een
tussentijdse wijziging van het behandelingsplan (artikel 14b, eerste lid)
zien deze leden een rol voor de vertrouwenspersoon weggelegd. Wat is het oordeel
van de regering dienaangaande?Deze leden merken ook nog op dat ingevolge het wetsvoorstel de betrokkene
zich wel tot de rechter kan wenden met een verzoek tot aanwijzing van een
andere behandelaar (artikel 14b, derde lid), maar niet met een verzoek inzake
aanpassing van het behandelingsplan en vragen of de vertrouwenspersoon ook
in laatstbedoelde situatie niet een nuttige functie zou kunnen vervullen.Tenslotte vragen deze leden of volstaan kan worden met de regeling dat
«zo mogelijk» (artikel 14a, vijfde lid) mededeling wordt gedaan
van het psychiatrisch ziekenhuis dat bereid is betrokkene op te nemen. Moet
bij het verlenen van de machtiging niet duidelijk zijn welk ziekenhuis primair
de verantwoordelijkheid draagt voor opname?ArtikelsgewijsOnderdeel AArtikel 2De leden van de PvdA-fractie constateren dat hier de mogelijkheid wordt
geïntroduceerd dat bij de vordering tot verlening van een voorwaardelijke
machtiging, de rechter kan beslissen tot voorlopige machtiging. Welke argumenten
heeft de regering om de rechter de mogelijkheid te bieden hier een andere
dan door behandelaar en officier van justitie gevraagde machtiging te verlenen,
die ook genomen is in overleg met de patiënt? Zij kunnen zich voorstellen
dat de medewerking van de patiënt aan het verzoek tot een
voorwaardelijke machtiging door deze mogelijkheid kan worden beïnvloed.Onderdeel CArtikel 14a t/m 14gArtikel 14aEerste lidDe leden van de fractie van de PvdA ontvangen gaarne antwoord op de volgende
vragen.Als de officier van justitie primair een «gewone», subsidiair
een voorwaardelijke machtiging vordert, of juist andersom hij primair een
voorwaardelijke, subsidiair een «gewone» machtiging vordert, welke
geneeskundige verklaring(en) en andere stukken moet(en) overgelegd worden?In geval de rechter «ambtshalve» een voorwaardelijke machtiging
overweegt, volstaat dan de geneeskundige verklaring die door de officier van
justitie met het oog op een «gewone» machtiging was overgelegd?
Ook wat betreft de «ambtshalve» beslissing moet volgens de Memorie
van Toelichting (blz. 7) er in dat geval worden voorzien in een behandelingsplan
met voorwaarden. Wie draagt daar zorg voor?Derde lidDe in artikel 4 genoemde personen kunnen de officier van justitie verzoeken
een voorwaardelijke machtiging te vorderen (zie het voorgestelde artikel 14a,
derde lid). Is het niet uitermate wenselijk dat – naar analogie van
de regeling van artikel 32 (machtiging op eigen verzoek) – ook betrokkene
zélf een voorwaardelijke machtiging kan aanvragen, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie.Vierde lidMoet de openingszin niet luiden, dat bij een vordering (i.p.v. bij een
verzoek) de genoemde verklaring overgelegd dient te worden, zo vragen de leden
van de fractie van de PvdA.De termijn waarbinnen de rechter moet beslissen indien betrokkene met
een «gewone» machtiging gedwongen is opgenomen bedraagt (artikel
14a, vierde lid jo. artikel 9, eerste lid) drie weken. Wat zijn – mede
in het licht van artikel 48 – de consequenties van overschrijding van
deze termijn, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Vijfde lidMet het woord «behandelaar» wordt een nieuwe term aan de wet
toegevoegd; de functionaris wordt aangeduid als «degene die verantwoordelijk
zal zijn voor de behandeling». In dit verband moet gewezen worden op
hoofdstuk III van de wet, waar gehanteerd wordt de term «voor de behandeling
verantwoordelijke persoon» (zie artikelen 36, 38 en 40). Is er verschil
tussen deze bewoordingen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.De hoedanigheid van «behandelaar» is volgens het voorstel
geheel persoonsgebonden (zie ook de wijzigingsregeling van artikel 14b, tweede
lid en de toelichting daarbij). Hoe stelt de regering zich voor dat gehandeld
wordt in tijden van ziekte, vakantie en dergelijke, zo vragen de leden van
de PvdA-fractie. Wordt met «behandelingsplan» bedoeld een overeengekomen
behandelingsplan; d.w.z. een plan waaromtrent tussen behandelaar en patiënt
overeenstemming bestaat? Is het zo dat in de voorstelling van de regering,
de meest voor de hand liggende voorwaarde, te weten dat betrokkene een bepaalde
medicatie gebruikt, in het behandelingsplan wordt opgenomen en
derhalve die medicatie niet als afzonderlijke voorwaarde op de voet van het
zevende lid wordt gesteld?De leden van de SP-fractie ontvangen graag wat meer duidelijkheid over
de behandelaar. Waarom is er geen gevolg gegeven aan het advies van de Raad
van State om de behandelaar te definiëren? Wat wordt de rol van de geneesheer-directeur
van het ziekenhuis dat bereid is de patiënt op te nemen, en wat is de
verhouding tussen de behandelaar en de geneesheer-directeur?Deze leden delen de mening van de Raad van State dat een grote mate van
verantwoordelijkheid voor het succes van de behandeling zal liggen bij de
behandelaar die daarop moet toezien. Zij delen tevens de vrees van de Raad
dat het onwaarschijnlijk is dat de behandelaar zoveel tijd met de patiënt
zal doorbrengen, gelet op de capaciteit van de gezondheidszorg in Nederland.
In hoeverre zullen de zogenaamde casemanagers bij de behandeling een belangrijke
rol kunnen spelen? Wordt er behalve in Amsterdam op meer plaatsen met casemanagers
gewerkt, en wat zijn de ervaringen hiermee? Heeft de GGZ voldoende middelen
om overal casemanagers in te zetten of anderszins de gevraagde ambulante zorg
te verlenen? Gelet op de huidige capaciteit van de GGZ rijst de vraag in hoeverre
een en ander te verwezenlijken is. In dat kader adviseert de Raad van State
dan ook wettelijk te verplichten dat in het behandelingsplan een minimaal
aantal contactmomenten tussen behandelaar en patiënt wordt opgenomen.
Deze leden zijn niet overtuigd door de argumenten van de regering om dit niet
te doen en verzoeken de regering dan ook hier nogmaals op in te gaan.De leden van de SP-fractie onderschrijven dat de draagkracht van de omgeving
een belangrijke factor is bij de beoordeling van de vraag of het gevaar buiten
de inrichting kan worden afgewend. Is het daarom niet raadzaam de medewerking
van de omgeving in het behandelingsplan te verwerken? Hierbij zou bijvoorbeeld
de signalerende rol van de omgeving kunnen worden vastgelegd.Zesde en zevende lidIs het in de voorstelling van de regering zo, dat de rechter in het dictum
van zijn beschikking expliciet de voorwaarde(n) opneemt, zo vragen de leden
van de PvdA-fractie.Zevende lidDe rechter «kan» andere voorwaarden stellen dan de vaste voorwaarde
ex lid 6, dat betrokkene zich onder behandeling stelt. Hoe stelt de regering
zich voor dat de suggestie om daadwerkelijk zo'n andere voorwaarde te stellen
de rechter bereikt, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Achtste lidDient de bereidheid ten overstaan van de rechter uitgesproken te worden,
zo vraagt de PvdA-fractie.Artikel 14bEerste lidDe leden van de fractie van de PvdA ontvangen graag antwoord op de volgende
vragen.Voor wijziging van het behandelingsplan is instemming van betrokkene nodig.
Is het zo dat als betrokkene niet instemt, de behandelaar (slechts) de keuze
heeft tussen handhaving van de status quo of opneming op de voet van artikel
14d?Wat is het nut van de toezending aan de griffier van de rechtbank en de
officier van justitie? Derde lidDe leden van de PvdA-fractie zien gaarne de beantwoording tegemoet van
de volgende vragen.Waarom is er voor gekozen dat behandelaar en betrokkene zich rechtstreeks
tot de rechter kunnen wenden, waar élke andere beslissing van de rechter
betreffende de «externe rechtspositie» slechts tot stand komt
door tussenkomst van de officier van justitie? Zullen, indien de regeling
blijft zoals voorgesteld, betrokkenen vrijgesteld worden van het betalen van
griffierecht?Volgens de voorgestelde regeling krijgt betrokkene, die wijziging van
voorwaarden wenst, eerst nádat hij zijn verzoek bij de rechtbank heeft
ingediend, een raadsman toegevoegd. Zou het niet logisch zijn dat juist vóórdien
een raadsman hem terzijde staat, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Artikel 14cTweede lidIs het niet gewenst dat in de wet wordt bepaald dat de vordering ter verkrijging
van een opvolgende maatregel ruim vóór expiratie van de voorafgaande
maatregel wordt ingesteld, zoals dat nu ook bepaald is in artikel 17, eerste
lid 1, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Zevende lidVan overeenkomstige toepassing is verklaard de regel van artikel 10, eerste
lid, dat de maatregel vervalt indien zij niet binnen twee weken ten uitvoer
is gelegd. Hierover stellen de leden van de PvdA-fractie de volgende vragen.
Op welke wijze vindt wat betreft de voorwaardelijke machtiging deze «tenuitvoerlegging»
plaats? Is daartoe een formele handeling vereist? Is het – om misverstanden
te voorkomen – niet gewenst om in dit verband een expliciete regel in
de wet op te nemen?Artikel 14dEerste lidKan tegen de beslissing van de behandelaar (ook) beroep bij de bestuursrechter
worden ingesteld, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Opneming kan niet plaatsvinden dan na overleg met betrokkene. Geldt deze
regel onverkort of gelden er uitzonderingen; bijv. omdat betrokkene overleg
weigert, hij onvindbaar is of overleg het gevaar zou vergroten, zo vragen
de leden van de PvdA-fractie voorts.Opneming kan niet plaatsvinden dan na «instemming» van een
niet bij de behandeling betrokken psychiater die betrokkene kort tevoren heeft
onderzocht. Hierover stellen de leden van de PvdA-fractie de volgende vragen.Hoe blijkt van de «instemming» van de psychiater? Geeft hij
een mondelinge of schriftelijke verklaring af?Komt de rechter – indien een procedure ex artikel 14e volgt –
te beschikken over een stuk waaruit, onder vermelding van de naam en hoedanigheid
van de psychiater, die instemming blijkt?Is het niet gewenst de wettelijke regeling in dit opzicht aan te vullen,
nu de «instemming» van de psychiater conditio sine qua non voor
dwangopneming is?Geldt de eis van «instemming» onverkort of zijn uitzonderingen
denkbaar, bijvoorbeeld omdat betrokkene onderzoek weigert, hij onvindbaar
is of onderzoek het gevaar zou vergroten? Tweede lidDe leden van de PvdA-fractie stellen de volgende vragen.Hoe zou de regering de «omzetting» van een voorwaardelijke
machtiging in een voorlopige machtiging willen aanduiden? Was er een bijzondere
reden om de in (de toelichting op) het voorontwerp gehanteerde term «effectuering»
te verlaten?Artikel 14gEerste lidDe leden van de fractie van de PvdA stellen de volgende vragen.Hoe stelt de regering zich voor dat de te verstrekken verklaring luidt?
Komt daar een model voor?De wet introduceert een geheel nieuwe figuur, namelijk een «second
opinion», voordat tussentijds de rechtsgevolgen aan de machtiging ontnomen
kunnen worden. In de vergelijkbare situatie dat de geneesheer-directeur ex
artikel 48 ontslag verleent, is de instemming van een ander niet vereist.
Kan de ratio van de regeling nader toegelicht worden? Hoe verhoudt de verplichting
om de instemming van een psychiater te verkrijgen zich met de verplichting
van de wetsbepaling dat bij afwezigheid van stoornis en/of gevaar de verklaring
verstrekt wordt?Derde lidOnder bepaalde omstandigheden moet de verklaring verstrekt worden, namelijk
indien de relevante termijn verstreken is (artikel 14f onder b) of de rechter
dat bevolen heeft (artikel 14f onder c), zo constateren de leden van de PvdA-fractie.
Waarom wordt voor deze gevallen bepaald dat slechts met inachtneming van het
eerste lid (dus: na verkrijging van de instemming van een psychiater) beslist
wordt, zo vragen zij.Van de behandelaar wordt (kennelijk) verwacht dat hij schriftelijk verklaart
dat betrokkene niet meer geestelijk gestoord en/of gevaarlijk is. Acht de
regering een dergelijke verklaring óók op zijn plaats indien
louter door het verstrijken van de voorafgaande termijn (expiratie van de
voorwaardelijke machtiging) voorwaarden niet meer van kracht zijn en opneming
niet meer mogelijk is, zo vragen zij voorts.Onderdeel EArtikel 49De leden van de PvdA-fractie stellen de volgende vragen.Is de regering zich ervan bewust dat hier een geheel nieuwe rechtsgang
gecreëerd wordt, namelijk een beroep op de rechtbank na afwijzing van
een verzoek tot het verlenen van voorwaardelijk ontslag? De Memorie van Toelichting
geeft ter zake geen informatie, doch stelt slechts dat de wijziging voortvloeit
uit de wenselijkheid voor te schrijven dat verzoeken schriftelijk worden gedaan.Kan de regering toelichten waarom thans expliciet bepaald wordt dat de
aanvragen schriftelijk moet worden gedaan, terwijl zulks reeds voortvloeit
uit artikel 4:1 Awb. Er moge op gewezen worden dat bij de Aanpassingswet Awb
III (wet van 23 december 1993, Stb. 690) juist het in het tweede lid van artikel
49 voorkomende woord «schriftelijk» (in: schriftelijke bekendmaking
van de beslissing van de geneesheer-directeur) verwijderd werd omdat invoering
van de Awb met zich meebracht (zie artikel 1:3 Awb) dat schriftelijk beslist
dient te worden. Onderdeel IArtikel 78Tweede lid nieuwAan het slot staat «artikel 14b, tweede lid», maar dit moet
zijn: «artikel 14b, derde lid», zo menen de leden van de PvdA-fractie.Overige opmerkingenHet is de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat de eerste ondertekenaar
van de Memorie van Toelichting een geheel andere persoon is dan de hun bekende
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ook vragen zij op welke wijze
het ministerie van VROM betrokken is bij deze materie, gezien de adressering
van het advies van de Raad van State. Kan de regering aangeven wat de staatsrechtelijke
consequenties van deze twee omissies mogelijk zouden kunnen zijn?De leden van de CDA-fractie merken op dat het hen wellicht is ontgaan
dat er inmiddels een nieuwe minister van VWS is aangetreden, te weten de heer
J.P. Pronk, gelet op de ondertekening van de Memorie van Toelichting. Mocht
dit zo zijn dan bieden zij daarvoor hun welgemeende excuses aan.De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,TeunissenXNoot1Samenstelling Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA), ondervoorzitter,
Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Rouvoet (RPF), Oedayraj Singh Varma,
(GroenLinks), Oudkerk (PvdA), Rijpstra (VVD), Lambrechts (D66), Essers (VVD),
voorzitter, Dankers (CDA), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Passtoors
(VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Spoelman (PvdA), Hermann (GL), Kant (SP), Gortzak
(PvdA), Buijs (CDA), E. Meijer (VVD), Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Arib
(PvdA), Atsma (CDA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Schutte (GPV), Van Gent (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA), Weekers
(VVD), Ravestein (D66), Örgü (VVD), Van de Camp (CDA), Schimmel
(D66), Terpstra (VVD), , Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Smits (PvdA),
Harrewijn (GroenLinks), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), O. P. G. Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD), Duijkers
(PvdA), Th. A. M. Meijer (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27289-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl