Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs; Verslag algemeen overleg over onder meer de financiële aspecten van ICT in het onderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25733, nr. 29

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25733 nr. 29

07-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25733Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26200-VIIIToon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 58 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 733Informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs26 200 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
1999nr. 29VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 7 april 1999De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 18 maart 1999 overleg gevoerd met minister Hermans van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen over ICT in het onderwijs (25 733, nrs.
18 t/m 20 en 22 t/m 27), en over:– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
d.d. 15 oktober 1998 ter aanbieding van het rapport «Van didactische
driehoek naar lerend veelvlak» (OCW-98-804);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
d.d. 12 november 1998 inzake BTW-werkboeken en ICT-onderdelen van lesmethoden
(26 200 VIII, nr. 11);– de brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
d.d. 18 februari 1999 inzake aanbieding ICT-monitor (OCW 99-128 en OCW 99-146).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Rehwinkel (voorzitter) begon met een aantal inleidende
opmerkingen over informatie- en communicatietechnologie (ICT) in het onderwijs.
Hij stelde vast dat de beleidsbrief van de minister niet is voorzien van een
financiële en budgettaire vertaling van de plannen. In het verleden heeft
de accountantsdienst geconstateerd dat de informatievoorziening aan scholen
tekortschiet en dat scholen geruime tijd in het ongewisse zijn gebleven over
de beschikbare middelen. Ook heeft de accountantsdienst opmerkingen gemaakt
over de informatievoorziening aan de Kamer, te weten dat het opstellen en
het tijdig verstrekken van de informatie moeizaam verliep en voor verbetering
vatbaar was. Met het oog daarop heeft de Kamer een lijst met punten opgesteld,
waarover zij informatie noodzakelijk acht:– een overzicht van de geraamde uitgaven, uitgesplitst naar onderwijssector
voor het schooljaar 1999–2000 en de drie daarop volgende schooljaren,
en een vertaling daarvan in bedragen per begrotingsjaar;– een meerjarig overzicht van de uitgaven aan overige programmakosten,
uitgesplitst naar bestedingsdoel;– een onderbouwing van het bedrag per leerling dat aan de scholen
zal worden verstrekt, bestaande uit inzichtelijke berekeningen
van de – incidentele en structurele – kosten die de scholen daarmee
moeten financieren;– een oordeel van de accountantsdienst over de betrouwbaarheid van
de ramingen;– concreet geformuleerde doelstellingen in meetbare termen voor
het centrale deel van het project;– de budgettaire dekking van de ramingen op de begroting;– de wijze van bekostigen in de inrichting van de controle op de
besteding van de middelen die aan de scholen worden verstrekt.Mevrouw Barth (PvdA) vond het een goed teken dat uit de monitor
blijkt dat het aantal computers op scholen stijgt en dat scholen steeds voortvarender
met ICT aan de slag gaan. Zij stond in beginsel positief tegenover de keuze
van de minister om een grote verantwoordelijkheid bij de scholen zelf neer
te leggen. Ook liet zij zich positief uit over de toetsing door de Inspectie
en de samenhang met andere vernieuwingstrajecten in het onderwijs, zoals klassenverkleining,
didactische vernieuwing in het voortgezet onderwijs en de verbetering van
de positie van de leraar. Ze hoopte wel dat de minister in de begroting met
een meer inhoudelijke uitwerking van die samenhang zou komen.Minder was mevrouw Barth te spreken over het tempo. Waarom heeft het zo
lang geduurd voordat de beleidsbrief er lag? Ook over de inhoud ervan was
zij wat teleurgesteld. Zij vond het stuk te veel ingaan op de hoofdlijnen.
De brief had veel eerder moeten en kunnen verschijnen, vooral omdat er in
het veld veel onduidelijkheid bestaat over de voortgang met betrekking tot
ICT. Kan de minister daarop ingaan?Ook stelde het haar erg teleur dat de pedagogisch-didactische inbedding
van ICT in het onderwijs nagenoeg ontbreekt. Voor Investeren in voorsprong
was 1,6 mld. nodig. Er is echter slechts 1,2 mld. beschikbaar. Dat maakt aanpassing
van ambities noodzakelijk. De minister zou dan ook moeten aangeven wat de
nieuwe prioriteiten zijn, maar dat doet hij niet. Welke rol vervult ICT in
het onderwijs per sector? Welke didactische vernieuwingen moeten ermee worden
bereikt? Hoe draagt ICT bij aan het bestrijden van kansenarmoede? Hoe komt
de rol van de leraar er verder uit te zien? De minister zegt dat hij geen
aanleiding ziet om over te gaan tot differentiatie tussen onderwijssectoren
in investeringen in ICT, maar hij werkt dat verder niet uit. Mevrouw Barth
verwachtte dat de minister daar dieper op in zou gaan in zijn notitie. In
het rapport Van didactische driehoek naar lerend veelvlak worden goede vragen
gesteld over dit punt. Er staat onder andere in dat dit onderzoeksprogramma
40 mln. kost. Is de minister van plan om die 40 mln. aan dit onderzoeksprogramma
uit te geven?Een ander pedagogisch-didactisch onderwerp waar mevrouw Barth graag meer
duidelijkheid over wilde, was de rol van de leerlingen bij de toepassing van
ICT. Uit de monitor blijkt dat leerlingen ontzettend veel tijd achter de computer
zitten, maar niet op school. Leerlingen hebben over het algemeen een kennisvoorsprong
op hun leraren op het gebied van ICT. Hoe kan dat potentieel worden benut?Een belangrijk thema in de brief van de minister is de verhouding tussen
de minister en de scholen. De minister wil zoveel mogelijk verantwoordelijkheid
bij de scholen zelf neerleggen. Mevrouw Barth vond dat de minister zijn rol
wel erg minimaal invult. Zij was bang dat decentralisatie zou ontaarden in
stuurloosheid en niet zou leiden tot vernieuwing in het onderwijs. Zij vond
dat de minister meer zou kunnen aanjagen en stimuleren. Wanneer komt de minister
met zijn visie op ICT in het onderwijs? Dan weten scholen wat er in didactisch
opzicht van ze wordt verwacht. Uit de monitor blijkt dat slechts een kleine
minderheid van de scholen op een beleidsmatige manier met ICT omgaat. Hoe
garandeert de minister dat alle scholen op een beleidsmatige manier
met ICT zullen omgaan?Het geld is het onderwerp dat iedereen het meest bezighoudt en dat het
minst aan de orde komt in de brief. De minister schrijft dat hij eerst overeenstemming
wil bereiken over de hoofdlijnen, voordat hij tot een financiële onderbouwing
komt. Mevrouw Barth ging ervan uit dat in het volgende stuk tot in de details
op de financiën zou worden ingegaan. Zij hechtte er zeer aan dat het
geld dat wordt uitgetrokken voor informatisering ook aan dat doel wordt uitgeven.
Wordt het geld toegevoegd aan de «lump sum» van scholen of wordt
dit geld op één of andere manier zo naar de scholen overgemaakt
dat de garantie bestaat dat het ook uitgegeven wordt aan ICT? Het gaat voor
een belangrijk deel om ICES-geld en dat geld moet worden besteed aan vernieuwing
in het onderwijs en niet voor versterking van het bestaande.De voorhoedescholen hebben een grote voorsprong genomen op andere scholen
op het gebied van ICT en die ongelijkheid lag mevrouw Barth zeer zwaar op
de maag. Er wordt niet aangegeven in welk tempo die verschillen zullen worden
weggewerkt. Mevrouw Barth vond dat daar zo snel mogelijk duidelijkheid over
moest komen. Er bestaat al een tweedeling in de samenleving naar de mate waarin
kinderen van huis uit deelnemen aan ICT en die tweedeling mag niet versterkt
worden door wat kinderen op school tegenkomen.De lerarenopleidingen zijn geheel uit beeld verdwenen in de brief van
19 februari. Ze krijgen alleen nog wat extra geld voor de nascholing van leraren.
De minister kiest bij die nascholing voor vraagfinanciering. Dat vond mevrouw
Barth een goede keuze, maar het betekent tegelijkertijd dat de lerarenopleidingen
bij het aanbieden van die nascholing belangrijke concurrentie zullen krijgen.
Dan kunnen er problemen ontstaan. Waarom heeft de minister alle nieuwe ontwikkelingen
op de lerarenopleidingen stopgezet? Mevrouw Barth vond die situatie onaanvaardbaar
en zij vroeg de minister in de begin april te verschijnen nota over de toekomst
van de leraar en de lerarenopleidingen, in te gaan op de wijze waarop de positie
van de lerarenopleidingen met ICT zal worden versterkt.Over Kennisnet is de afgelopen weken veel te doen geweest. Mevrouw Barth
stond in beginsel positief tegenover de instelling en verdere uitrolling van
het Kennisnet. Het heeft veel voordelen: snelheid, een vast tarief voor Internet,
bescherming tegen blootstelling aan pornografie, gewelddadigheid en racisme.
De bedoeling is ook dat het zoeken naar informatie eenvoudiger wordt. Dat
neemt niet weg dat er veel vragen over te stellen zijn. De Onderwijsraad vraagt
om een kosten-batenanalyse en dat leek mevrouw Barth een goed idee. Een bedrag
van circa f.45 per leerling lijkt veel. Kan het niet goedkoper? Zij vond dat
de minister in de uitwerkingsnotitie met meer informatie moest komen over
zaken als Kennisnet, de alternatieven daarvoor en de toerusting van scholen.
Sponsoring van het Kennisnet vond mevrouw Barth geen bruikbaar alternatief.
Kinderen worden al genoeg overstelpt met reclame.Uit de brief van 18 februari blijkt dat er 18 mln. naar de Stichting computerbemiddeling
in het onderwijs gaat. Daarmee financiert de minister vooral het aanbod van
gebruikte pc's. Is dat geen water naar de zee dragen? Bedrijven moeten betalen
voor het laten ontmantelen van gebruikte computers, omdat het chemisch afval
is. Is het niet vreemd dat de overheid betaalt voor het overnemen van afval?
Kan dat geld niet gestoken worden in vraagfinanciering? De staatssecretaris
van Financiën schrijft in zijn brief dat hij het monopolie van de Stichting
computerbemiddeling in het onderwijs onwenselijk vindt. Is de minister bereid
om ervoor te zorgen dat alle partijen die zich bezighouden met het opnieuw
bruikbaar maken van gebruikte computers gelijk zullen worden behandeld in
het geven van budget en voorlichting? Scholen moeten de voordeligste keuze
kunnen maken in hardware en software. De heer Cherribi (VVD) constateerde dat een begin is gemaakt
met het in de steigers zetten van een ICT-onderwijsbeleid, maar dat de toepassing
van ICT in het onderwijs gedeeltelijk is mislukt omdat de schoolcultuur en
het procesmanagement er nog niet klaar voor zijn, en gedeeltelijk vertraagd,
vanwege de onderhouds-, beveiligings- en financieringsproblematiek. Achteraf
bezien blijkt dat Investeren in voorsprong een valse start is geweest, vooral
ook omdat het structurele onderscheid tussen voorhoede- en achterhoedescholen
kwaad bloed heeft gezet bij de Kamer. De heer Cherribi vond het dan ook terecht
dat de minister wat dat betreft pas op de plaats maakt, maar hij had daar
wel een aantal vragen over. Wat is de beslissende overweging geweest om de
doelstelling van dit project drastisch te heroverwegen? Heeft de minister
geconcludeerd dat de oorspronkelijke ambities te duur waren? Spoort het nieuwe
ambitieniveau nu wel met de financieringsstructuur? Met andere woorden, wat
is de verhouding tussen prijs en prestatie? De heer Cherribi nodigde de minister
uit om de financiering toe te lichten en de plannen te voorzien van een financiële
en een budgettaire vertaling. Hij pleitte voor een jaarlijkse onafhankelijke
inspectie om de voortgang van het ICT-beleid te toetsen.Uit de beleidsbrief blijkt dat de rijksoverheid vooral toepassingsgericht
wil faciliëren. De heer Cherribi juichte dit toe, maar wees erop dat
regie geboden blijft. De vraag is alleen op welke punten en met welke instrumenten.
Is het procesmanagement langzamerhand geen bot instrument? Hoe gaat het verder
met de positie en de betekenis van het procesmanagement? Zijn er bepaalde
verplichtingen aangegaan? Wat doet de minister aan kostenbeheersing?Uit de beleidsbrief blijkt dat de rijksoverheid blijft investeren in vier
toepassingsgerichte vernieuwingsvoorwaarden, waarvan het belangrijkste deelproject
Kennisnet is. De heer Cherribi vond dat de informatie hem nog ontbrak om een
gefundeerd beeld te krijgen van nut en noodzaak van Kennisnet. Is het niet
onnodig centralistisch? Is het niet onwaarschijnlijk duur voor transport en
content? Is het niet efficiënter om het aan de markt over te laten? Zit
de overheid vast aan afspraken uit het verleden in verband met Edunet? Wegen
de voordelen van Kennisnet op tegen de nadelen? Is Kennisnet ook te gebruiken
voor het maken van huiswerk thuis? Voordat de heer Cherribi een besluit over
Kennisnet kon nemen, wilde hij absolute zekerheid hebben dat het geen bij
voorbaat achterhaalde investering is en dat Kennisnet ook in de toekomst een
kansrijk initiatief blijft. Hij vroeg de minister in dat verband om een serieuze
sterkte-zwakteanalyse.Bij het deelproject ontwikkeling educatieve «courseware» en
software had de heer Cherribi behoefte aan een financiële onderbouwing.
Wat kan de rijksoverheid zich veroorloven op dit gebied? Welke plaats wordt
ingeruimd voor de onderwijsmarkt van contentleveranciers, met name de educatieve
uitgevers? Ook hier is het wachten op een uitwerkingsplan en liefst niet te
lang.Ook ten aanzien van het deelproject beheer had de heer Cherribi een aantal
vragen. Welke dienst van de rijksoverheid voert het beheer uit? Gaat het procesmanagement
dat doen? Welke concrete beheersonderdelen blijven centraal bij de rijksoverheid
en welke onderdelen worden decentraal via ICT-lumpsumfinanciering uitbesteed?
Hoe worden de ICT-middelen op school geoormerkt voor het mensenmanagement
en het systeemmanagement?De VVD-fractie wil zeker investeren in ICT voor het onderwijs, maar wel
zorgvuldig en weloverwogen. De heer Cherribi wilde de minister daarom de volgende
punten in overweging geven.– Om uitbouw van het ICT-onderwijsbeleid ook na 2002 te kunnen continueren,
is het wellicht raadzaam om een ICT-investeringsfonds in het leven te roepen.
De heer Cherribi dacht daarbij aan een fondsvoorziening door middel van «matching»
van startbijdragen van de Nederlandse overheid en de EU en aan
bijdragen van het bedrijfsleven in de vorm van sponsoring en transactiediensten.– Onderschrijft de minister de visie van de VVD-fractie dat de onderwijskundige
visie achter het ICT-onderwijsbeleid het voorbereiden van jongeren op de kennismaatschappij
is, dat wil zeggen niet alleen voorbereiden op het verzamelen en verkennen
van informatie, maar ook op het verwerken daarvan en het verbinden met de
werkelijkheid?– Wil de minister in overleg met collega Van Boxtel onderzoeken
of het mogelijk is om het Millenniumplatform na het millenniumweekend in te
zetten als ICT-intensiveringsplatform? Wellicht is ook de millenniumarbeidspool
in te zetten voor versnelde ontwikkeling in het ICT-onderwijsbeleid.– Kan de minister toezeggen dat de databestanden met beeld en geluid
van de publieke omroepen beschikbaar komen voor on line-gebruik op school?– Wil de minister er vooruitlopend op de integrale nota Jeugdbeleid
op aandringen dat het voorbereiden van jongeren op de kennismaatschappij budgettair
onderdeel wordt van de integrale visie?– De mogelijkheden voor taalles met behulp van spraaktechnologie
zijn nog niet doorgedrongen tot de scholen. Wil de minister hier aandacht
aan besteden, bijvoorbeeld via de Taalunie?– Wil de minister de mogelijkheid onderzoeken om ook Vlaamse scholen
te betrekken bij het Kennisnet?De heer Wijn (CDA) vond de eerste notitie van minister Hermans
over ICT teleurstellend, vooral ook omdat er sprake is van een fundamentele
omslag in de opzet van het ICT-project.Kennisnet is een gesloten netwerk, waarop scholen zich kunnen aansluiten.
In hoeverre is Kennisnet besloten? Is het juist dat een leerling er thuis
niet op kan inloggen? In hoeverre is Kennisnet een fysieke infrastructuur?
Hier spelen capaciteit, bandbreedte oftewel snelheid een grote rol. De heer
Wijn ging ervan uit dat het mogelijk is om via Kennisnet op Internet te komen.
Leerlingen moeten dan geen toegang krijgen tot «sites» die opvoedkundig
onverantwoord zijn, tot de administratie van de school, of tot het proefwerk
van morgen. De heer Wijn meende dat dit voorkomen kon worden door niet voor
Kennisnet te kiezen. «Passwords», selectiefilters, «firewalls»,
ze bestaan ook op Internet. Is dat juist? Hoe flexibel is een Intranet als
Kennisnet in vergelijking met Internet? Hoe ziet de minister toekomstige software-ontwikkelingen
voor zich? Hoe kan daarop worden ingespeeld? Hoe is een en ander in Engeland
opgezet met de National Grid for Learning? Welke lessen trekt de minister
hieruit?De heer Wijn vond het moeilijk te beoordelen of Kennisnet duur of goedkoop
is. Wat kost het als alles via Internet zou verlopen? Kennisnet kost scholen
een bedrag van f 45 per leerling per jaar. Is dit bedrag gebaseerd op
een bepaald aantal deelnemende leerlingen en een bepaalde ratio tussen leerlingen
en computers? Zo ja, hoe is verzekerd dat dit aantal ook wordt gehaald? Welke
consequenties heeft het als dat aantal niet wordt gehaald? Moeten scholen
verplicht aan het Kennisnet? De heer Wijn had begrepen dat er per leerling
f 100 per jaar beschikbaar komt. Vervolgens zou f 45 naar Kennisnet
gaan, zodat scholen per saldo f 55 krijgen voor hardware, leermiddelen
en opleiding van leraren. Klopt dat?Het eerste accent in de notitie van de minister is het Kennisnet. Gesteld
dat het contract voor Kennisnet na 2002 wordt verlengd. Op welke grondslag
wordt dan het bedrag in de volgende periode bepaald? Gesteld dat het contract
niet wordt verlengd. Wat gebeurt er dan? Wie is dan eigenaar van de programmatuur?
Wie heeft de kennis? Is er een afkoopsom? Kortom, welke veranderingskosten
zijn er dan in de breedste zin van het woord? Hoe vast zit de minister op
dit moment aan de leverancier van Kennisnet? Uit het overgangsdossier blijkt
dat 17 mln. moet worden betaald, indien Kennisnet uiteindelijk
niet doorgaat. Klopt dit? Zijn er misschien nog meer contractbepalingen? Zijn
er schaderisico's uit de fase hiervoor met betrekking tot aanbieders die uiteindelijk
niet zijn gekozen toen voor Kennisnet werd gekozen? Kan de minister komen
met een financiële kwantificering hiervan en een duidelijke risico-inschatting?
De heer Wijn zette veel vraagtekens bij Kennisnet. Hij verzocht de minister
dan ook om een expertise van een onafhankelijk bureau over Kennisnet.Het tweede accent in de notitie van de minister betreft de decentrale
verantwoordelijkheid. Het sprak de heer Wijn op zichzelf wel aan dat het accent
meer komt te liggen op decentralisatie, maar hij vond dat er wel de benodigde
middelen tegenovergesteld moeten worden. Denkt de minister dat scholen in
staat zijn om een investeringsplan en een implementatieplan op te stellen,
leraren op te leiden en andere aanpassingen te doen voor het komende schooljaar?
Kan hij op schoolniveau, misschien wel op leerlingenniveau, aangeven hoe het
investeringsplaatje eruitziet?Een probleem dat zich voordoet, is dat leerlingen vaak beter op de hoogte
zijn van de laatste ontwikkelingen op ICT-gebied dan de leraren. In de notitie
van de minister wordt niet of nauwelijks ingegaan op de positie van de leraar
en opleidingen voor de leraar, maar ook niet op de positie van de leerling.
Kan de minister hier nader op reageren? ICT-geld mag niet worden besteed aan
andere zaken, maar het gevaar is reëel dat dit wel gebeurt. Het gaat
hier om ICES-gelden die aan goed omschreven doelen zijn gekoppeld. Door het
oormerken van de gelden die naar scholen gaan, kan dit wellicht worden voorkomen.
Is de minister daartoe bereid?Er worden weliswaar eindtermen gedefinieerd waar scholen aan moeten voldoen
en die door de Inspectie worden gecontroleerd, maar de vraag is hoe de verantwoordelijkheden
precies liggen. Hoe gaat het in brede zin met de «accountability»
van scholen, de Inspectie en het ministerie? Hoe verhoudt zich dat tot de
implementatiesnelheid?Er is te weinig geld om de oorspronkelijke ambities en doelstellingen
waar te maken. Uit de notitie valt niet af te leiden hoeveel geld een individuele
school nodig heeft en waaraan het geld kan of moet worden besteed. Kan de
minister daar wat meer inzicht in geven?Voor het slagen van ICT in het onderwijs is het belangrijk dat er goede
software ter beschikking staat. De software moet inspelen op het vernieuwde
onderwijs/leer-concept, het nieuwe leren leren. Het gaat hierbij om de kwaliteit
van het onderwijs. Wil de minister dit volledig aan de markt overlaten of
ziet hij hier een rol of een aanhoudende zorg in voor de overheid?De minister geeft in een interview in de Volkskrant van 20 februari aan
dat hij sponsoring van het Kennisnet wil. De heer Wijn had op zichzelf geen
bezwaar tegen een gematigde invloed van het bedrijfsleven, maar dan wel in
de vorm van publiek-private samenwerking, dat wil zeggen samenwerken, publieke
invloed en publieke criteria. Onderwijs is een kerntaak van de overheid en
mag nooit afhankelijk worden van commercie. Reclame in het funderend onderwijs
vond de heer Wijn ook geen goed idee. De heer Wijn was voorstander van een
pluriforme en innoverende kwaliteitseconomie, die is gebaseerd op kennis.
Hij wilde daar wat betreft het onderwijs toe komen op basis van het Poldermodel.
Overheid en bedrijfsleven hebben op dit gebied hetzelfde doel en kunnen dus
op gelijkwaardige basis de toekomst ingaan, maar dat moet wel op een verantwoorde
wijze gebeuren. De heer Wijn stelde voor om later nog eens uitgebreid te spreken
over commercie en onderwijs, omdat het een veelomvattend onderwerp is.De heer Wijn wijdde vervolgens enkele woorden aan het procesmanagement.
Hoe werken de diverse onderwijsdirecties en de ICT-directies samen? De kritiek
die hij vaak hoort, is dat het procesmanagement een clubje is dat met bijna
pauselijk gezag allerlei onbegrijpelijke circulaires rondstuurt. Wat is de
reactie van de minister hierop? Kan de minister, feitelijk en in beoordelende
zin, iets zeggen over kostenontwikkeling van het procesmanagement?
Het budget is in korte tijd bijna verdrievoudigd.De plannen van de minister maken niet duidelijk wat de doelstellingen
en de kosten zijn, wat ze opleveren, hoe verantwoordelijkheden zijn verdeeld
en hoe deze kunnen worden waargemaakt. In de notitie wordt geen woord gewijd
aan didactiek, vernieuwend onderwijs en leren leren. Om ICT in het onderwijs
succesvol te integreren, is een echte visie nodig en de heer Wijn vond vooralsnog
dat de minister die niet naar buiten had gebracht. Hij wilde zich dan ook
niet committeren aan een onvoldoende uitgewerkte beleidslijn. Hij dacht dat
het misschien beter was om pas op de plaats te maken en een betere visie te
ontwikkelen. De voorhoedescholen en de experimentele lerarenopleidingen mogen
daar natuurlijk niet onder lijden. Het wordt tijd om een strategisch keuzemoment,
een «go/no go-moment», te creëren. De huidige notitie komt
niet verder dan het leggen van accenten. De heer Wijn vroeg de minister om
tot die tijd geen nieuwe verplichtingen aan te gaan.Mevrouw Lambrechts (D66) onderkende dat de minister werd geconfronteerd
met het probleem dat hij de ambities in overeenstemming moest brengen met
de beschikbare middelen. Dat is geen reden voor kritiek, wel dat de uitwerking
van de plannen in dit stadium nog zo grofmazig en globaal zijn. Er ontstaat
nu een tijdsprobleem. Mevrouw Lambrechts vond het voorstel onvoldoende uitgewerkt
om er zo haar goedkeuring aan te geven. Er ontbreekt te veel informatie.Daarnaast vroeg mevrouw Lambrechts zich af of het wel zinvol is om het
grootste deel van de toch al beperkte investeringen in te zetten voor het
Kennisnet, waarvan de meerwaarde op z'n minst twijfelachtig is. Kan de minister
met een lijst van alternatieven komen? Wil de minister de ontwikkeling van
open besturingssystemen en software stimuleren? Mevrouw Lambrechts doelde
daarbij in het bijzonder op Linux en Linux-achtige varianten. Dat heeft zoveel
voordelen – het is een goedkope manier van werken, het is toepasbaar
op oude modellen computers, ook andere landen zijn ermee bezig, universiteiten,
hogescholen, ouders en gebruikersgroepen kunnen erbij betrokken worden –
dat het de moeite waard is om te kijken of het bruikbaar is. In een studie
van het ministerie van Economische Zaken van 1998 wordt ook een pleidooi gehouden
voor Linux. Hoe zit het met de inzet en de betrokkenheid van dat ministerie
op dit moment?Drie uitgangspunten in de brief van de minister spraken mevrouw Lambrechts
erg aan. Zij kon zich vinden in een meer decentrale aanpak, maar zij kon dat
niet goed rijmen met het inrichten van een centraal Kennisnet en de enorme
claim die het Kennisnet op de totale investeringsruimte legt. Daardoor wordt
de mogelijkheid voor scholen om te investeren in computers en deskundig beheer
heel klein. Een ander aardig uitgangspunt vond mevrouw Lambrechts de verbreding
van de aanpak van de voorhoedescholen naar alle scholen. Het lijkt alleen
mooier dan het is, want verbreding kan niet anders dan tot verdunning leiden.
Daarom is het nodig dat duidelijk wordt hoe de inzet van die middelen op schoolniveau
uitpakt. Het derde uitgangspunt waar mevrouw Lambrechts zich zeer in kon vinden,
was meer aandacht voor toepassingen in het onderwijs. Samenwerking met Vlaanderen
leek haar onontbeerlijk. Zij had echter de indruk gekregen dat de educatieve
uitgeverijen daar niet welwillend tegenover staan. Is het niet mogelijk om
door een bundeling van krachten meer te bereiken in de software-ontwikkeling?De Kennisnet-pilot vond mevrouw Lambrechts niet veelbelovend. Kan de minister
verzekeren dat Kennisnet op korte termijn gevuld wordt met producten waar
scholen behoefte aan hebben en mee uit de voeten kunnen? Wat is de meerwaarde?
Zijn er geen alternatieven? Is het een open of een gesloten systeem? Kan het
niet goedkoper? Als ervoor wordt gekozen om niet verder te gaan met Kennisnet,
kan het geld worden geïnvesteerd in een betere toerusting
van scholen. Waarom wordt er niet ingezet op decentrale – lokaal, regionaal,
schoolniveau – initiatieven?De heer Rabbae (GroenLinks) erkende dat de minister met een
beperkt budget een groot project van de grond moet zien te tillen. De minister
heeft gekozen voor een decentrale aanpak, maar daar had de heer Rabbae toch
twijfels over. Is het niet beter om te kiezen voor een centrale regierol van
de overheid op dit terrein? Hoe denkt de minister een beter beleid te ontwikkelen
met minder middelen? De heer Rabbae had het beter gevonden als een en ander
was uitgewerkt in een stappenplan, maar daar heeft de minister niet voor gekozen.
De heer Rabbae vond dat de minister eerst moest komen met een verantwoord
plan. In deze notitie miste hij zaken als de regierol van de overheid, de
ontwikkeling van software en de positie van leerkrachten en leerlingen.Het geld dat ter beschikking is gesteld voor het ICT-beleid vond de heer
Rabbae te beperkt. Hoeveel minder is er beschikbaar voor ICT in het onderwijs
in relatie tot de toezeggingen die zijn gedaan door Ritzen? Het gerucht gaat
dat er f 100 per leerling beschikbaar is. Klopt dat? Als daar nog een
bedrag van f 45 voor Kennisnet vanaf wordt gehaald, blijft er nog een
zeer gering bedrag over. De heer Rabbae vond het jammer dat de brief met de
informatie over dit punt al naar de scholen is verstuurd, terwijl de Kamer
er nog geen besluit over heeft genomen.De heer Rabbae vond het prima dat het aan de scholen wordt overgelaten
om met ideeën over ICT te komen, maar hij vond dat de zaak niet helemaal
aan de scholen moest worden overgelaten. Hij verwachtte toch meer een regierol
van de overheid. Van sponsoring was hij geen voorstander; zijn fractie is
tegen invloed van het bedrijfsleven op het onderwijs.De minister schrijft dat hij geen onderscheid wil maken tussen scholen.
Het probleem is echter dat blinde leerlingen duurdere computers nodig hebben
dan kinderen zonder die handicap. Er zal dus toch onderscheid moeten worden
gemaakt. Differentiatie op het gebied van ICT in het onderwijs is zeker op
zijn plaats.De educatieve uitgevers stellen dat f 175 nodig is om een educatief
net tot stand te brengen, f 100 voor de ontwikkeling van software en
f 30 voor het onderhoud. Dat is veel meer dan in de brief van de minister
staat. Wat is de reactie hierop van de minister?De heer Rabbae verwachtte dat de minister met een duidelijk uitgewerkt
plan zou komen en dat hij tot die tijd geen nieuwe verplichtingen zou aangaan.De heer Van Bommel (SP) vond dat de minister er beter aan had
gedaan als hij met een duidelijk plan was gekomen voor het ICT-beleid, waarin
de ambities wat waren bijgesteld. Hij heeft dat echter niet gedaan en daardoor
staat de Kamer voor het probleem dat zij een toekomstbeeld krijgt voorgelegd,
waarbij niet duidelijk wordt wat de doelen zijn en wat de termijnen zijn waarbinnen
die bereikt moeten worden.De wanverhouding tussen voorhoedescholen en andere scholen was de heer
Van Bommel een doorn in het oog en hij verwachtte dat de minister zou aangeven
op welke termijn die wanverhouding wordt rechtgezet en er een aanvaardbaar
niveau van beschikbare middelen op de scholen is bereikt. Het effect van ICT
is in het primair onderwijs het grootst. Daarom zou die tweedeling binnen
afzienbare termijn doorbroken moeten worden. De minister verwacht dat scholen
over zes tot acht jaar zijn voorzien van computers, maar dat vond de heer
Van Bommel te lang duren. Zonder computers in het onderwijs is er geen ICT-onderwijs.
De heer Van Bommel vond dan ook dat de middelen die beschikbaar zijn voor
ICT geoormerkt moeten worden voor hardware en software, zodat zeker is dat
er binnen een bepaalde termijn een bepaald niveau is bereikt op alle scholen. Een deel van de beschikbare computers is verouderd. Er zijn programma's
om afdankertjes van bedrijfsleven en overheid de school in te loodsen. Welke
risico's brengt dit mee voor opwaardering, onderhoud, mogelijk toekomstig
gebruik van software en voor aansluiting op Internet of Intranet? Met andere
woorden, worden er bepaalde eisen gesteld aan de computers en aan het onderwijs
in ICT?Met betrekking tot de middelen verkeren de scholen in grote onzekerheid.
Op welke termijn kunnen scholen kennisnemen van de bedragen die beschikbaar
komen voor ICT? Dat is van belang, nu scholen deels bezig zijn met de voorfinanciering.
De werkgroep ICT stelt dezelfde eisen op basis van de opmerkingen en vragen
van de accountantsdienst.Over bijscholing wordt weinig geschreven. Het is algemeen bekend dat de
leerkrachten over onvoldoende kennis beschikken. De heer Van Bommel vroeg
zich af hoe de situatie er over een aantal jaren zou uitzien. Er gaan weer
meer leerlingen naar de PABO. Wordt er op die opleidingen wel voldoende aandacht
besteed aan onderwijs in ICT? Wat betreft de deskundigheidsbevordering van
leerkrachten die nu al werkzaam zijn in het onderwijs ziet de minister vooral
een verantwoordelijkheid voor de scholen. Hoe staat het met de middelen daarvoor?
Heeft men in voldoende mate beschikking over middelen, nu er sprake is van
lumpsumbekostiging in het onderwijs, terwijl er ook andere dingen worden verwacht
van scholen en leerkrachten? Er is onvoldoende educatieve software beschikbaar.
Wat kan de minister doen om deze situatie te verbeteren? Ook het inzetten
van leerlingen in het ICT-onderwijs is een mogelijkheid. Met name leerlingen
in het voortgezet onderwijs hebben vaak een voorsprong op hun leraren. Kunnen
er programma's ontwikkeld worden, waarbij die kennis wordt ingezet in het
klaslokaal?Over Kennisnet zijn al veel vragen gesteld. Is het niet relatief duur?
Welke gevolgen heeft het voor de beschikbaarheid van fysieke materialen op
de scholen? Waarom wordt niet gekozen voor een internetaansluiting? De heer
Van Bommel wees sponsoring van het Kennisnet af. Vooralsnog vond hij Kennisnet
een hachelijke onderneming. Wat hem betrof kon de minister beter stoppen met
Kennisnet en ervoor zorgen dat er sneller middelen beschikbaar komen voor
fysieke voorzieningen in de scholen zelf.Er is een uitwerkingsplan in voorbereiding. De heer Van Bommel hoopte
dat daarin duidelijk zou staan welke stappen worden genomen met betrekking
tot de beschikbare middelen en tot het wegwerken van de achterstanden tussen
voorhoedescholen en andere scholen. Er moet een tijdpad in het uitwerkingsplan
worden opgenomen met zicht op het wegwerken van die wanverhouding.De heer Van der Vlies (SGP) vond het teleurstellend dat de
minister onvoldoende duidelijkheid geeft over het ICT-beleid. Hij had er begrip
voor dat de minister tijd nodig had gehad om de ambities op het gebied van
ICT bij te stellen, maar hij vond het eindresultaat bij lange na niet voldoen
aan het verwachtingspatroon dat was ontstaan. De minister heeft de Kamer gevraagd
om in te stemmen met de hoofdlijnen van het beleid, waarna hij de precieze
uitwerking zou presenteren en de middelen zou toedelen. De heer Van der Vlies
maakte zich zorgen over het tempo waarin alles verloopt. Het onderwijs heeft
inmiddels een flinke achterstand op het gebied van ICT en het gevaar is niet
denkbeeldig dat het onderwijs achter de feiten aan blijft hollen. Wanneer
verwacht de minister dat die achterstand is ingelopen?De hoofdlijn die uit de plannen van de minister naar voren komt, decentrale
aanpak en meer autonomie voor de scholen, sprak de heer Van der Vlies wel
aan, op voorwaarde dat er een taakstelling is. Het beschikbare geld moet op
de juiste manier besteed worden. Dat betekent een goede verslaglegging en
daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor de Inspectie. Er is sprake van
een wezenlijke verandering in het onderwijs. Het regime verandert:
reguliere bekostiging in plaats van subsidies. Dat betekent een aanpassing
van de bekostigingssystematiek en eventueel een overgangsregeling. Hoe staat
de minister daartegenover?Het gelijktrekken van voorhoedescholen en andere scholen vond de heer
Van der Vlies een belangrijk punt. In welke tempo gebeurt dat? Hoe gaat dat?
Op welke termijn is het onderscheid weggewerkt? De minister heeft laten weten
dat hij niet wil differentiëren naar onderwijssector, maar daar zette
de heer Van der Vlies toch wat vraagtekens bij. Kunnen schoolsoorten wel onderling
worden vergeleken? Moet er niet ook worden gekeken naar de vernieuwingsaspecten
en de pedagogisch-didactische aspecten? Wat is de rol van ICT in het speciaal
onderwijs? Wat zijn de mogelijkheden voor het onderwijs aan gehandicapten?Een ander punt is de faciliëring van de schoolbegeleidingsdiensten
en de landelijke pedagogische centra. Hoe wordt daarin voorzien, zodat de
beheerslasten via deze instituten worden gemitigeerd door bundeling van krachten
en de inhoudelijke aansturing ook denominatief wordt georganiseerd?Bij vernieuwing van ICT gaat het ook om zaken als eindtermen, vakgebieden
en kerndoelen. De eindtermen moeten bijvoorbeeld worden aangepast. De heer
Van der Vlies adviseerde de minister om dat niet te snel te doen en niet te
veel tegelijk.De heer Van der Vlies legde sterk de nadruk op het belang van her- en
bijscholing van docenten. Hoe zit het met de 9 mln. uit het budget en de experimentele
PABO? De heer Van der Vlies wilde daar graag op terugkomen bij de bespreking
van de toekomst van de lerarenopleiding.Ten aanzien van Kennisnet had de heer Van der Vlies grote aarzelingen.
Verwerpelijke informatie mag op geen enkele manier op school toegankelijk
zijn. Er moet dus een op maat gesneden systeem worden gecreëerd. Kennisnet
is een van de manieren, maar de heer Van der Vlies was tot nu toe niet overtuigd
van het nut van Kennisnet. Wat is de meerwaarde van Kennisnet? Wat zijn de
alternatieven? Hij vond dat relevante ontwikkelingen moesten worden meegenomen
in een kosten-batenanalyse. Reclame op Kennisnet of elk ander net vond de
heer Van der Vlies een verkeerde ontwikkeling, zeker voor het funderend onderwijs. Het antwoord van de ministerDe minister wees erop dat hij eerst fundamenteel met de Kamer
van gedachten wilde wisselen over ICT in het onderwijs. Dat had hij ook al
in de brief aangegeven. Pas als er overeenstemming is bereikt over de grote
lijnen zou de minister komen met een plan van uitwerking. Zijn inzet is om
de grote lijnen die minister Ritzen had uitgezet in Investeren in voorsprong
door te trekken. Hij neemt geen afstand van de ambities, alleen van het tempo
van invoering. Hij vond het in dat kader aardig om de Kamer te melden dat
het budget voor het projectmanagement ICT op dit moment onder de 4 mln. zit.
De bedragen die vorige jaren zijn uitgegeven, hadden vooral te maken met centrale
aansturing van het project. De kosten zaten in de Europese aanbesteding, de
pilot van het Kennisnet en de Stichting computerbemiddeling. De minister wilde
graag van de Kamer horen of hij in hoofdlijnen kon doorgaan in deze richting.
Het gaat daarbij vooral om de vraag of de Kamer kan instemmen met een fundamentele
omslag van centrale aansturing naar decentrale aanpak.De evaluatie van de pilot Kennisnet begint vanaf 1 april. De minister
wilde de evaluatie gebruiken om een definitieve keuze te maken. Pas rondom
het zomerreces kan een definitieve beslissing worden genomen. Het is de bedoeling
dat er uiterlijk half mei een uitgewerkt plan van aanpak is, waarin exact
wordt aangegeven wat de financiële bijdrage zal zijn van de centrale
overheid aan de scholen. De minister vond het in dat kader van belang om te
wijzen op de bedragen die in het regeerakkoord beschikbaar zijn
gesteld voor ICT in het onderwijs. Het budget bestaat uit incidentele en structurele
middelen. De vraag is alleen waarvoor de structurele en waarvoor de incidentele
middelen worden ingezet. incidentele middelenstructurele middelen 1999160
mln.199993 mln. 2000170 mln.2000200 mln.2001170 mln.2001250 mln. 2002170 mln.vanaf 2002300
mln. 2003/2010330 mln.   Totaal1 mld.  Het tweede belangrijke element uit de brief is de verantwoordelijkheidsverdeling.
Het gaat daarbij om de verantwoordelijkheid van de instelling en de verantwoordelijkheid
van de minister. De minister moet de juiste voorwaarden scheppen voor integratie
van ICT in het onderwijs. Hij moet zorgen dat er een budget is, dat de randvoorwaarden
kloppen en hij moet erop toezien dat het geld voor ICT ook daadwerkelijk voor
dat doel besteed wordt. De minister zegde toe dat hij in de uitwerkingsnotitie
specifiek zou aangeven op welke wijze hij ICT wilde vormgeven in het onderwijs.
De minister wilde niet centraal aansturen, maar achteraf toetsen. Hij had
er vertrouwen in dat de scholen die verantwoordelijkheid serieus zouden nemen.
Ook de schoolbegeleidingsdiensten zouden in dit verband een rol moeten spelen.De minister moet ervoor zorgen dat er softwarepakketten zijn, dat er nieuwe
software ontwikkeld wordt en dat die van voldoende niveau is. Hij was ervan
overtuigd dat de educatieve uitgeverijen zouden aanhaken bij deze ontwikkeling.
Hij wees erop dat het vaak de docenten zijn die de software en de leerstof
ontwikkelen. Ook softwarebureaus willen inspringen op de markt van educatieve
software. Er is dus niet alleen geld nodig, maar ook een bepaalde structuur
en afstemming, om te voorkomen dat partijen langs elkaar heen gaan werken.De minister moet ervoor zorgen dat er een budget is voor scholing, maar
ook dat er aanbod van scholing is. Op dat punt is een belangrijke rol weggelegd
voor de lerarenopleidingen en de PABO's. In het plan Lerarenaanpak dat in
april wordt uitgebracht, zal de component ICT een belangrijke rol spelen.
Daarbij wordt uitgegaan van vraagfinanciering. Er moet voor worden gezorgd
dat de instellingen een budget krijgen om die pakketten te kunnen aanbieden.
Een aantal lerarenopleidingen heeft incidenteel geld gekregen voor een experiment
op ICT-gebied. De minister wilde eerst evalueren wat de resultaten zijn, voordat
hij dat experiment wilde uitbreiden. In de notitie over de leraren die half
april verschijnt, zal uitgebreid worden ingegaan op ICT in het onderwijs.De verantwoordelijkheid van de instelling is dat men daadwerkelijk overgaat
tot de invoering van ICT. De minister wilde dat achteraf laten toetsen door
de Inspectie. De notitie over de veranderde positie van de Inspectie zal rond
mei gepubliceerd worden. Daarin wordt vooral aandacht besteed aan integraal
schooltoezicht, kwaliteitsmetingen, autonomievergroting en deregulering. De
minister wilde via het schoolplan en het integraal schooltoezicht kijken hoever
men in het onderwijs met ICT is gevorderd. In het uitwerkingsplan zal worden
aangeven op welke termijn de invoering van ICT in het onderwijs wordt gemeten.Een fundamenteel punt in de discussie is de vraag of de gelden vooraf
worden geoormerkt of dat de instellingen worden vrijgelaten en dat er achteraf
wordt getoetst door de Inspectie. Op dit moment vindt een discussie plaats
met de Inspectie over de vraag op welke wijze toetsing van ICT-integratie
in de scholen kan plaatsvinden. In het advies van de Onderwijsraad worden
drie manieren genoemd om met ICT in het onderwijs om te gaan. Daar kunnen
drie ijkpunten voor worden vastgesteld. Het is van belang een
tijdpad te noemen. Dan gaat het om de vraag op welke termijn welke doelstellingen
moeten worden bereikt. Er zijn grote verschillen tussen scholen wat betreft
de beschikbaarheid van ICT-materiaal en het gebruik ervan. Het oormerken van
middelen kan bepaalde problemen opleveren. Het zou voor sommige scholen betekenen
dat er middelen worden vastgelegd, terwijl dat misschien niet eens nodig is.
Bovendien kunnen de middelen op een verschillende manier geoormerkt worden.
Er is een algemene en een specifieke manier van oormerken. Er kan worden vastgelegd
dat ICT-middelen voor ICT moeten worden gebruikt, maar er kan ook worden vastgelegd
dat de middelen eerst gebruikt moeten worden voor opleiding, dan voor computers
en dan voor het netwerk. De minister was er geen voorstander van om de middelen
te oormerken. Hij wees in dat verband ook op het advies van de Onderwijsraad.De minister vergeleek Kennisnet met een huistelefooncentrale. Met vier
nummers kunnen scholen met elkaar communiceren en met een nullijn kunnen ze
naar buiten bellen. Met de nul op Kennisnet komen leerlingen op Internet.
Het is eigenlijk een grote voordeur waarachter het totale Nederlandse onderwijsveld
zit; het is in feite een communicatiemiddel. De kosten zijn circa 130 mln.
per jaar voor een contract voor drie jaar als alle instellingen worden aangesloten.
Voor een school in het primair onderwijs met 200 leerlingen, waarvan 100 in
de bovenbouw, met een toegang tot Kennisnet op basis van acht werkstations
komt het uit op ongeveer f.45 per leerling per jaar. Een internetserviceprovider
kost f.70 per leerling. Voor een school in het voortgezet onderwijs van 1000
leerlingen met 100 werkstations kost Kennisnet f.53. Via Surfnet kost het
f.193 per leerling. Via internetproviders kost het volgens de huidige inzichten
f.131.Kennisnet is niet alleen een hardware-ontwikkeling. Als over een paar
jaar wordt besloten om het niet voort te zetten, is er wel gebruikgemaakt
van een communicatiesysteem tussen de scholen. Het heeft grote voordelen.
Kennisnet is een communicatiemedium, het is een logisch netwerk, waarin ontwikkeling
van software, kennisoverdracht en informatie-uitwisseling kunnen plaatsvinden.
Het is beveiligd, maar er is wel toegang tot Internet. Beveiliging en prijs
zijn belangrijke elementen. De minister nodigde andere partijen graag uit
om met aanbiedingen te komen om op basis daarvan een goede vergelijking te
kunnen maken. De minister zou de Kamer de beschikking geven over de gegevens.
Hij wees erop dat er wel een boetebeding ligt. Als om niet-technische redenen
niet wordt gegund, moet een bedrag van 17 mln. boete op tafel worden gelegd.De minister zegde toe dat hij in een notitie zou aangeven wat de voor-
en nadelen zijn van Kennisnet en wat de alternatieven zijn. Daarin zou ook
worden ingegaan op de verschillende ontwikkelingen in Europa. De Kennisnetten
in Europa zijn zeer verschillend. De minister zou proberen om op hoofdlijnen
aan te geven wat de verschillende schoolnetten in Europa precies betekenen.
De notitie over Kennisnet wordt zo compleet mogelijk, zodat de Kamer bij het
plan van aanpak daadwerkelijk weet welke lijnen worden uitgezet. Het plan
van aanpak is half mei gereed, zodat de scholen voor 1 juni weten op welke
budgetten zij kunnen rekenen voor het komende schooljaar. Dan is er ook nog
de mogelijkheid om er voor het zomerreces over te praten naar aanleiding van
de verdere evaluatie van Kennisnet. Uiterlijk 1 augustus 1999 moet er een
besluit over zijn genomen.De pilot voor de aanbesteding van Kennisnet loopt in het kader van de
Europese aanbesteding. Op grond daarvan heeft al een vergelijking plaatsgevonden.
Bovendien zal de pilot worden geëvalueerd door CMG. Er is dus al een
onafhankelijk bureau aangetrokken, maar de minister was bereid om te bezien
of het mogelijk was om een breder opgezette evaluatie door een ander onafhankelijk
bureau te laten verrichten. Hij was daar op zichzelf niet op tegen. De minister zegde toe dat de informatie die de Kamer noodzakelijk acht
zo spoedig mogelijk naar de Kamer zou worden gestuurd. Op een aantal specifieke
vragen vanuit de Kamer zou een schriftelijk antwoord worden gegeven. Nadere gedachtewisselingMevrouw Barth (PvdA) vond dat er op twee punten nog onduidelijkheid
was. Zij zag veel in de constructie van publiek-private financiering, maar
vroeg de minister daar nog op in te gaan.Mevrouw Barth vond het prima dat scholen zelf beslissingen nemen over
de besteding van middelen voor ICT, maar zij wilde alleen zeker weten dat
die 1,2 mld. niet wordt besteed aan andere onderwijsdoelen. Is de minister
bereid die garantie te geven?De heer Cherribi (VVD) vroeg de minister aan te geven wat de
waarde van Kennisnet is voor de bevordering van het gebruik van de Nederlandse
taal. De Kamer heeft enige tijd geleden met algemene stemmen een motie aangenomen
die tot doel had om te investeren in Nederlandse software. Het voorstel is
om een lager BTW-tarief te introduceren voor Nederlandstalige software. Het
gaat daarbij vooral om educatieve software. Kan de minister met staatssecretaris
Vermeend bekijken of dit voorstel gerealiseerd kan worden?De heer Wijn (CDA) vond dat de Kamer nog niet veel verder was
gekomen. Hij had te vaak gehoord dat er nog een notitie zou komen of dat de
minister er nog op terug zou komen. Ook de antwoorden op de vragen over Kennisnet
vond hij te beperkt. Wel was hij blij met de toezegging van de minister dat
er een brede evaluatie komt en dat hij bereid is die door een onafhankelijk
expertisebureau te laten toetsen.De heer Wijn was niet op voorhand tegen een decentrale aanpak, maar hij
vond de antwoorden van de minister op dat punt wat vaag. De minister heeft
gezegd dat hij de doelstellingen van de vorige minister wat betreft het ICT-beleid
overneemt. Het enige punt waarop hij afwijkt is het tempo. De minister heeft
niet aangegeven hoe het tijdpad dan wel is. Uit de plannen blijkt ook niet
wat de doelstellingen en de kosten zijn en hoe de financiering en de verantwoordelijkheidsverdeling
is geregeld.Tot sloot wees de heer Wijn er nog op dat hij het van groot belang vond
dat er een duidelijk keuzemoment komt voor de Kamer voor Kennisnet.Mevrouw Lambrechts (D66) kon instemmen met drie van de vier
hoofdlijnen die de minister heeft geschetst. Bij de decentrale aanpak tekende
mevrouw Lambrechts aan dat ze verwachtte dat de ijkpunten waarop de Inspectie
zou toetsen nader zouden worden uitgewerkt. Ook kon zij zich vinden in de
verbreding van het ICT-beleid naar alle scholen. Zij vroeg nog de aandacht
voor toepassingen, Linux-achtige software en samenwerking met Vlaanderen.
Kan dit nader worden uitgewerkt?Mevrouw Lambrechts was niet onder de indruk van de voorstellen voor Kennisnet.
Zij kon zich nauwelijks voorstellen dat de evaluatie daarvan positief zou
uitvallen en vroeg de minister te komen met een aantal alternatieven.Het oormerken van gelden sprak mevrouw Lambrechts in beginsel niet aan,
maar de benadering van de Onderwijsraad vond zij ook te ver gaan. De Onderwijsraad
wil de gelden voor klassenverkleining, ICT en leraren volkomen uitwisselbaar
maken. Kan de minister daar nog op ingaan?De heer Rabbae (GroenLinks) wees nog op twee punten die hem
dwars zaten. De voorhoedescholen hebben een grote voorsprong bereikt op andere
scholen op ICT-gebied. In welk tempo kunnen de andere scholen de achterstand
inhalen? De heer Rabbae wilde wel wachten op de uitwerkingsnotitie over Kennisnet,
maar hij zette vooralsnog vraagtekens bij deze ontwikkeling. Tot slot had de heer Rabbae nog twee vragen. Wat is erop tegen om de middelen
voor ICT te oormerken? Het gerucht gaat dat Microsoft via Kennisnet achter
de adressen van de leerlingen kan komen, zodat Microsoft bepaalde aanbiedingen
kan doen. Klopt dat?De heer Van Bommel (SP) nam kennis van de mededeling van de
minister dat er half mei een uitgebreid plan van aanpak komt, zodat scholen
nog voor de zomer zicht hebben op de budgetten die zij kunnen besteden voor
ICT.Wat de heer Van Bommel betrof mocht de minister meteen stoppen met Kennisnet.
De minister heeft toegezegd dat er voor 1 augustus meer informatie over komt
en dat er dan definitief over kan worden besloten. Hij wilde de garantie dat
de minister tot die tijd geen nieuwe verplichtingen zou aangaan, die later
voor veel geld ongedaan moeten worden gemaakt.Tot slot ging hij in op de vraag over centrale aansturing of decentrale
aanpak. De heer Van Bommel was er voorstander van dat het geld wordt geoormerkt.
Hij wilde niet achteraf vaststellen dat het geld ten dele anders is besteed.De heer Van der Vlies (SGP) vond dat er snel duidelijkheid
moest komen over de verdere gang van zaken op het gebied van ICT. Hij was
wat Kennisnet betreft beducht voor gedwongen winkelnering. Daarom vond hij
dat er onderzoek moest worden gedaan naar de alternatieven.Hij vond het niet noodzakelijk dat de gelden voor ICT vooraf worden geoormerkt.
Hij vond het een goede zaak dat scholen een eigen verantwoordelijkheid krijgen
op dat punt. Hij vertrouwde erop dat de scholen de middelen die zijn bestemd
voor ICT ook daadwerkelijk daarvoor gebruiken, maar hij vond dat de controle
achteraf dan wel «body» moest hebben. Kan de minister daar iets
op bedenken?De minister had nog nooit gehoord van het gerucht dat Microsoft
achter de adressen van leerlingen kon komen en hij ging ervan uit dat het
een gerucht zou blijven. Hij wees erop dat Kennisnet draait op een «netscapeplatform»
van de grootste concurrent van Microsoft.De notitie is bedoeld om aan te geven dat er een omslag komt in de aanpak
van ICT in het onderwijs. De minister zou nog komen met een plan van aanpak,
waarin hij concreet zou aangeven wat de prioriteiten van het beleid zijn.
Hij had uit de reacties begrepen dat hij steun kreeg om in die richting verder
te gaan.De minister wees erop dat Kennisnet een aantal evidente voordelen heeft
voor het Nederlandse onderwijsveld, maar er zou nog een uitgebreide evaluatie
komen, waarin alle voor- en nadelen tegenover elkaar worden gezet.Het verheugde de minister dat hij in de Kamer steun had gevonden voor
de decentrale aanpak die hij voorstond. De grote vraag daarbij is of de gelden
vooraf moeten worden geoormerkt of dat kan worden volstaan met controle achteraf.
De minister wilde nog nader nadenken over de beste methode en zou daar later
nog op terugkomen.Een ander belangrijk punt is de relatie ICT en klassenverkleining. De
minister wilde eerst nog kijken op welke wijze er zodanig grip op de materie
kan worden verkregen dat de Kamer beide prioriteiten kan terugvinden in het
onderwijsbeleid. De minister dacht dat het goed zou zijn om in het plan van
aanpak in te gaan op de methode van toetsing die de Inspectie zou gaan toepassen.
Hij zou op het punt van de toetsing nog nader terugkomen naar de Kamer. Mevrouw Barth (PvdA) vond het jammer dat de minister op het
punt van het oormerken van de gelden niet de helderheid gaf waar de Kamer
om had gevraagd. De Kamer zou zich beraden op de gedachten die zij de minister
wilde meegeven voor de beslissing die hij gaat nemen.De heer Van der Vlies (SGP) vroeg de minister zijn gedachten
over deze materie zo spoedig mogelijk aan de Kamer mee te delen en hij stelde
voor om op korte termijn een nieuwe afspraak te maken.De heer Van Bommel (SP) vond dat de minister te veel beleidsruimte
openhield. Hij vond dat onwenselijk, temeer omdat de Kamer zich er duidelijk
over heeft uitgesproken.Mevrouw Lambrechts (D66) en de heer Cherribi (VVD) ondersteunden
het voorstel van de heer Van der Vlies.De heer Rabbae (GroenLinks) vroeg de minister om voor eind
maart zijn mening kenbaar te maken over het al dan niet oormerken van de middelen.De minister zei dat er bij het plan van aanpak gelegenheid
was om hierover te spreken. Het vond het niet zorgvuldig om daar al te snel
een besluit over te nemen. Er is nog niet bekend op welke wijze de Inspectie
in staat is om achteraf te controleren. Hij vond dat daar eerst een duidelijk
zicht op moest zijn.Hij wilde een zorgvuldige afweging maken die hij zou toelichten in het
plan van aanpak. Dan is er duidelijkheid over de pro's en contra's van het
oormerken van de middelen voor ICT c.q. controle achteraf door de Inspectie. De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,Mattijssen XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66),
Dittrich (D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Belinfante (PvdA),
Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Remak (VVD), Halsema (GroenLinks), Örgü
(VVD), Wijn (CDA) en Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA),
Atsma (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer
(VVD), Passtoors (VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek
(PvdA), Gortzak (PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA),
Brood (VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Blok (VVD), Vendrik (GroenLinks), Rijpstra
(VVD), Verhagen (CDA) en Visser-van Doorn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25733-29.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl