TNO; Kabinetsstandpunt
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24260, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

31-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24260 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. INLEIDING2. UITGANGSPUNTEN VOOR HET STANDPUNT 2.1. Een korte terugblik2.2. Relatie Rijksoverheid – TNOad a.:ad b.:ad c.:3. STANDPUNT OVER DE STRATEGIENOTA 3.1. Korte samenvatting van TNO's Strategie 2000Hoofdlijnen TNO's Strategie 2000 TNO en de OverheidTNOKERNGEGEVENS (1994)3.2. TNO in de kennisinfrastructuurKenniscentra:Forum:3.3. Concurrentiepositie3.4. Maatschappelijke rol3.5. Prioritaire technologiegebieden (zie pagina 47 e.v.
van de Strategienota)3.6. Internationalisering3.7. Functies van TNO3.8. TNO als onderzoek-instituut voor de private sectorAanpak grote bedrijvenAanpak middelgrote en kleinere bedrijven3.9. TNO als onderzoekinstituut voor de publieke sectorRelatie met VWS:Relatie met SZW:Relatie met VROM:Relatie met V&W:Relatie met LNV:3.10. TNO als huislaboratorium voor het ministerie van
Defensie4. FINANCIERING 4.1. OverheidsfinancieringBasisfinancieringDoelfinanciering4.2. Commercieel beleid van TNOOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24260Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 260TNOnr. 2KABINETSSTANDPUNT 1. INLEIDINGIn de 3e strategienota van TNO, getiteld «Werk maken van kennis»,
aangeboden aan de minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen (OCenW)
in november 1994, formuleert TNO zijn beleidsdoelstellingen voor de komende
jaren.De TNO-wet bepaalt dat TNO eens in de vier jaar een strategische beleidsnota
uitbrengt als richtinggevend document voor de organisatie zelf en als beleidsdocument
voor overleg met het kabinet. De beleidsnota is de neerslag van sonderingen
door de organisatie in zijn omgeving en dient weer te geven welke publieke
en private beleidsdoelen TNO als organisatie met een gemengde publieke/private
missie zich stelt voor de toekomst.Diezelfde wet bepaalt dat de minister van OCenW zijn standpunt over het
strategisch beleidsplan van TNO, in overeenstemming met de ministers van Defensie,
EZ en VWS en met het gevoelen van de raad van ministers, binnen zes maanden
na ontvangst van het plan ter kennis brengt van de Raad van Bestuur van TNO
en een afschrift zendt aan de Staten-Generaal (artikel 19.3).De commissie Bedrijfsleven-TNO (o.v.v. drs. J.C. Blankert) werd ingesteld
op 8 juli 1994. De commissie kreeg als taak inzicht te verwerven in de ontwikkelingen
in de kennismarkt van toegepast onderzoek en van daaruit aanbevelingen te
doen:– ter versterking van de positie van TNO en van de wisselwerking
tussen bedrijfsleven en TNO;– en de eventuele belemmeringen bij benutting van kennis en uitbesteding
van R&D door het bedrijfsleven weg te nemen.De commissie heeft haar advies, getiteld «Kennis van zaken»,
aan de staatssecretaris van OCenW en de minister van EZ aangeboden op 2 maart
1995.Met het oog op de voorbereiding van het kabinetsstandpunt over de 3e strategienota
van TNO bracht de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) advies uit op 12 april 1995. In het AWT-advies over de strategienota
van TNO zijn tevens de aanbevelingen van de commissie bedrijfsleven-TNO betrokken. In dit standpunt wordt op hoofdlijnen ingegaan op «Werk maken van
kennis». De overheidsreactie is ondermeer gebaseerd op de prioriteiten
in het Regeerakkoord en is de neerslag van een toets aan die prioriteiten:
de modernisering van de economische structuur in relatie tot duurzaamheid;
noodzakelijke versterking van de concurrentiepositie waarbij kennis een onmisbare
produktiefactor is en de internationalisering. Daarnaast vormt het publieke
onderzoekbeleid van de diverse departementen op terreinen als defensie, landbouw,
natuurbeheer en milieu, verkeer en vervoer, bouw en ruimtelijke ordening,
arbeidsomstandigheden en gezondheid een belangrijk referentiekader.In de afgelopen jaren zijn talrijke rapporten en adviezen verschenen over
de kennisinfrastructuur in Nederland en de rol ervan bij de versterking van
onze nationale positie. Uiteraard hebben ook die bijgedragen tot de meningsvorming.Centraal in dit standpunt staat TNO als belangrijke peiler van de kennisinfrastructuur
als het om toegepast onderzoek gaat. Het Kabinet betrekt daarbij zijn eerder
ingenomen standpunt over de Heroverweging Subsidies TNO, het advies van de
commissie bedrijfsleven-TNO en het advies van de Adviesraad voor het Wetenschaps-
en Technologiebeleid (AWT).2. UITGANGSPUNTEN VOOR HET STANDPUNT 2.1. Een korte terugblikBegin jaren tachtig werd het proces van verzelfstandiging en verzakelijking
bij TNO in gang gezet. Sindsdien heeft TNO zich er op toe gelegd meer klant-
en marktgericht te gaan werken en de eigen organisatie zo doelmatig en effectief
mogelijk in te richten onder behoud van de mogelijkheid flexibel in te spelen
op veranderende omgevingsfactoren.Na de inwerkingtreding van de TNO-wet in 1985, waarbij TNO «op afstand
van de overheid» werd geplaatst, draagt de overheid nog steeds voor
een belangrijk deel zorg voor de instandhouding van TNO.In het eerder uitgebrachte standpunt over de 2e strategienota in 1991
benadrukte het Kabinet het belang van de afstemming van aanbod van kennis
op de vraag naar kennis en van samenwerking met de universiteiten, in het
bijzonder de technische. Tevens werd TNO uitgenodigd om zich te verdiepen
in nationale vraagstukken en aan te geven op welke wijze TNO hierop zou kunnen
inspelen.In april 1994 herbevestigt het Kabinet in zijn standpunt over de Heroverweging
Subsidies-TNO dat afstemming tussen vraag en aanbod van kennis via versterkte
marktoriëntatie en communicatie, nog steeds en in toenemende mate essentieel
is. Eén van de besluiten was de instelling van de commissie bedrijfsleven-TNO,
om nader onderzoek uit te voeren naar de relatie TNO-bedrijfsleven.Bij het opmaken van de balans over de afgelopen vier jaar constateert
het Kabinet dat TNO goede vooruitgang heeft geboekt, ondanks de turbulentie
en complexiteit van de ontwikkelingen binnen onze nationale kennisinfrastructuur
en ondanks krimpende onderzoekbudgetten aan overheidskant. De omzet stijgt
nog steeds, terwijl tegelijkertijd de personele omvang is teruggebracht en
de doelmatigheid en effectiviteit werd vergroot onder andere door een plattere
organisatie met nog maar 15 in plaats van de vroeger meer dan 30 instituten
en binnenkort zelfs 12 instituten. 2.2. Relatie Rijksoverheid – TNODe relatie die de overheid met de onderzoekorganisatie TNO heeft is gebaseerd
op een hoge mate van autonomie van TNO. TNO vormt een belangrijke schakel
tussen onderzoek, bedrijfsleven en andere maatschappelijke sectoren. Met de
Rijksoverheid heeft TNO drie soorten relaties, namelijk:a. bestuurlijke relatie;b. financiële relatie;c. overheid als klant van TNO. ad a.:De minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen (OCenW), tevens coördinerend
minister voor het Wetenschapsbeleid, is de eerst verantwoordelijke bewindspersoon
voor TNO. De minister van OCenW draagt zorg voor de samenhang en doeltreffendheid
van het overheidbeleid ten aanzien van TNO.De bestuurlijke relatie tussen overheid en TNO loopt primair via de minister
van OCenW. Naast de bestuurlijke relatie van de minister van OCenW als coördinator
wetenschapsbeleid is een zevental andere ministers betrokken bij TNO: de ministers
van Defensie, EZ, VWS, VROM, LNV, VenW en SZW. Hiervan heeft de minister van
Defensie een in de TNO-wet verankerde aparte, bestuurlijke relatie met TNO
waar het het defensie-onderzoek betreft.De politieke besluitvorming wordt voorbereid in de lnterdepartementale
werkgroep TNO (IWT).De aansturing van TNO voltrekt zich op het inhoudelijke vlak, via het
vierjaarlijkse strategisch beleidsplan van TNO en de jaarlijkse invulling
daarvan in het Middellange Termijnplan (MLTP). lnvulling gebeurt op basis
van jaarlijks weerkerend doelfinancieringsoverleg met alle betrokken departementen. ad b.:In de TNO-wet is de financieringsstructuur van TNO vastgelegd.Teneinde TNO in staat te stellen een blijvende bijdrage aan kennisvernieuwing
te leveren, zorgt de overheid voor een structurele overheidsfinanciering die
bestaat uit basis- en doelfinanciering.De basisfinanciering wordt door de minister van OCenW verstrekt
voor (economisch nog niet rendabele) risicovolle kennisvernieuwing met een
lange en middellange termijn karakter en voor de ontwikkeling van nieuwe initiatieven.De doelfinanciering door de departementen is bestemd voor meerjarenprogramma's
voor onderzoek en kennisoverdracht, van belang voor het zorgterrein van het
betrokken departement. Kenmerkend voor doelfinanciering is het karakter van
structurele medefinanciering van de organisatie en de directe relatie tussen
departement en TNO als uitvoerder van de overeengekomen werkzaamheden.De minister van OCenW bewaakt de omvang van het totale financiële
volume ten behoeve van TNO. In overleg met TNO worden de gelden zodanig ingezet
dat TNO mede een rol vervult bij de realisatie van door de overheid gemaakte
keuzes in het wetenschaps- en technologiebeleid. ad c.:De relatie tussen overheid en TNO kan ook worden gezien als de relatie
tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Voor de uitvoering van (concrete)
onderzoekopdrachten sluiten de vakdepartementen onderzoekcontracten met een
onderzoekorganisatie, bijvoorbeeld TNO.De vakdepartementen treden daarbij op als afnemers van kennis voor de
uitoefening van taken die voortvloeien uit hun verantwoordelijkheid voor het
eigen, maatschappelijk zorgterrein. 3. STANDPUNT OVER DE STRATEGIENOTA 3.1. Korte samenvatting van TNO's Strategie 2000Ter bevordering van de leesbaarheid van dit standpunt worden de hoofdlijnen
van TNO's Strategie 2000 hieronder kort samengevat: Hoofdlijnen TNO's Strategie 2000 TNO en de Overheid– initiatieven om de kennisintensiteit van de Nederlandse economie
en samenleving te bevorderen en het leveren van een adequate bijdrage aan
het oplossen van maatschappelijke vraagstukken: duurzame ontwikkeling, vervoer/vervoer/infrastructuur,
arbeid en arbeidsomstandigheden, veroudering, en fraude/criminaliteit/beveiliging
(TNO noemt dit de CRO-plus-rol)– meerjarige programmatische en financiële afspraken– beroep op de overheid het volume aan basis- en doelfinanciering
in stand te houden– departementale inbreng in programma-adviesraden– convenant tussen Defensie en TNO TNO– concentreren op op vraag gerichte kennisontwikkeling– versterking kennis- en technologieportfolio– investeren in nieuwe kennisgebieden op basis van technologieverkenningen,
verkenningen van markten en clusters van bedrijven en beleidsverkenningen– doorgroei als contract-researchorganisatie (CRO)– marketing en verkoop versterkt richten op vraagontwikkeling– marketingbeleid gericht op grote bedrijven intensiveren– behoud van sterke positie als kennisaanbieder in de clusters Landbouw/Voeding,
de Bouw en de Metaalelektro– extra acties richten op de clusters maakindustrie, multimedia
en transport/havens– nieuwe, ook regionale aanpak van kennisoverdracht MKB– samenwerkingspartners in binnen- en buitenland– opzetten van eigen vestigingen in het buitenland– zwaartepunten: West-Europa, Oost-Europa, Zuid-Azië, Asia
Pacific en Noord-Amerika– aandeel in EU-Kaderprogramma vergroten– investeren in R&D-netwerken– open, efficiënte organisatie met kwalitatief hoogwaardige
medewerkers, gericht op de klant, op klanttevredenheid en op kwaliteit– concentratie van vestigingen op een beperkt aantal lokaties in
Nederland KERNGEGEVENS (1994)– Bedrijfsopbrengsten 775 miljoenwaarvan:basisfinanciering 107 miljoen doelfinanciering (inclusief Defensie) 190 miljoen contractonderzoek 448 miljoen overig 30 miljoen – aantal medewerkers 4500– aantal TNO-instituten 17 3.2. TNO in de kennisinfrastructuurIn de wereld van de kennisinfrastructuur plaatst TNO zich als een verbindende
schakel tussen fundamenteel onderzoek en (commerciële) kennisvragers.TNO geeft in zijn strategienota aan dat het niveau van de Nederlandse
kennisinfrastructuur kan worden verhoogd door effectieve samenwerking van
kennisinstellingen om zo met bedrijfsleven en overheid een gezamenlijke bijdrage
te leveren aan economische structuurverbeteringen en het oplossen van maatschappelijke
problemen, tevens aan versterking van de concurrentiekracht in het buitenland.Het bijeenbrengen van het fundamentele en toegepaste onderzoek van de
(technische) universiteiten/onderzoekscholen, departementale onderzoekinstituten,
GTI's en het toepassingsgerichte onderzoek van TNO zal naar verwachting een
meerwaarde moeten opleveren voor de technologische ontwikkeling van Nederland.Het Kabinet acht het een goede ontwikkeling dat TNO en de GTI's gezamenlijk
een samenwerkingsovereenkomst hebben afgesloten. Ook de inspanningen van TNO
en een aantal universiteiten om gezamenlijk te komen tot centravorming, daar
waar dit voor alle partijen meerwaarde biedt, worden door het Kabinet van
harte ondersteund.De noodzaak om de inrichting van de kennisinfrastructuur beter af te stemmen
op ontwikkelingen in de markt en in technologieën is meer dan ooit aanwezig.
Met inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid van de betrokken organisaties
zal de overheid zelf een actieve rol spelen bij het bevorderen van afstemming,
samenwerking en integratie, daar waar sprake is van overlap of witte vlekken
in het kennisaanbod. Op deze wijze wordt ongewenste concurrentie tussen met
publieke middelen (mede)gefinancierde kennisinstellingen tegengegaan. De minister
van OCenW zal, vanuit zijn primaire verantwoordelijkheid voor de kennisinfrastructuur
in het algemeen en voor TNO in het bijzonder, het initiatief daartoe nemen
in afstemming met de overige betrokken ministers.Voor TNO is hier een belangrijke rol weggelegd. Op een aantal terreinen
is al overleg gaande tussen onderdelen van de kennisinfrastructuur. Te noemen
zijn de volgende vijf terreinen: geo-wetenschappen, energie, telematica, arbeidsomstandigheden
en verkeer en vervoer.De minister van OCenW zal dit overleg stimuleren en de betrokken onderzoekorganisaties,
waaronder TNO, vragen zelf voorstellen te ontwikkelen in samenwerking met
marktpartijen inclusief de overheidsmarkt. Uiterlijk in de loop van 1996 moeten
concrete resultaten van afstemming, samenwerking en integratie gemeld kunnen
worden.Daarnaast is een AWT-adviesaanvrage in voorbereiding over het vraagstuk
van afstemming en samenwerking tussen de verschillende delen van de kennisinfrastructuur,
rekening houdende met de beperkte publieke middelen en menskracht,
de mogelijkheden voor samenwerking, en risico's als oneigenlijke en inefficiënte
concurrentie. Kenniscentra:Het Kabinet kan zich vinden in de aanbeveling van de commissie bedrijfsleven-TNO
voor wat betreft de vorming van «technologische kenniscentra», die verantwoordelijk zijn voor de kennisontwikkeling, de kennisoverdracht
en de kennistoepassing, daarmee voortbouwend op de reeds bestaande samenwerking
tussen TNO en universiteiten.De commissie bedrijfsleven-TNO wijst er op dat TNO de universiteiten kan
uitdagen tot intensievere samenwerking, door een deel van de basisfinanciering
in te zetten bij universiteiten in het kader van strategische samenwerkingsverbanden.
Deze aanbeveling wordt overgenomen door het Kabinet, dat overigens ook van
mening is dat de universiteiten hier een actievere rol moeten vervullen. Een
goede ontwikkeling in die richting is reeds gaande. De minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen zal medefinanciering vanuit NWO bevorderen.Het Kabinet constateert dat TNO reeds actief heeft ingespeeld op het vorige
standpunt, waarin de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen TNO
verzocht een deel van de basisfinanciering te gebruiken voor intensivering
van de samenwerking met universiteiten. Het resultaat verdient waardering.De minister van OCenW is doende om met de TU's en TNO te verkennen in
welke vorm deze partijen hun financiële en beleidslijnen kunnen afstemmen
teneinde de vorming van kenniscentra in samenwerking met het bedrijfsleven
mogelijk te maken. Forum:Het Kabinet heeft kennis genomen van de aanbeveling van de commissie bedrijfsleven-TNO
om het huidige overleg tussen TNO en de GTI's verder uit te bouwen tot een
overleg en samenwerkingsverband (forum) tussen TNO, GTI's en technische
universiteiten.Het Kabinet juicht een verdere intensivering van de thans al bestaande
samenwerking (uitbreiding en verdieping) toe, maar acht dat vooral een zaak
van de betrokken instellingen.Voorts doet de commissie bedrijfsleven-TNO enkele aanbevelingen die een
breder bereik hebben dan alleen de relatie TNO-bedrijfsleven, namelijk de
instelling van een Nationaal Overleg voor het Technologiebeleid (NOT) en de
vorming van een nationaal technologiefonds. Het Kabinet neemt deze aanbevelingen
niet over. 3.3. ConcurrentiepositieAls onderzoekinstituut voor de publieke sector wijst TNO erop dat een
continue beschikbaarstelling van onderzoekcapaciteit in enige omvang voor
de departementale gebruikers alleen dan mogelijk is indien met diezelfde departementen
meerjarenafspraken (programmatisch en financieel) kunnen worden gemaakt.Verder wijst TNO erop dat concurrentie tussen de onderzoekinstellingen
bij het verwerven van overheidsopdrachten leidt tot versnippering en tot een
gebrek aan samenhang en continuïteit in de kennisinfrastructuur. TNO
verzoekt de minister van OCenW erop toe te zien dat de instellingen binnen
hun vastgestelde missies blijven opereren.Voor het Kabinet weegt versterking van het economische rendement van de
publieke investeringen in onderzoek zwaar. Door enerzijds de toegenomen aandacht voor de economische betekenis van
wetenschappelijke en technologische kennis en anderzijds de krimpende overheidsmiddelen,
zijn onderzoekorganisaties zich explicieter gaan positioneren op de kennismarkt.
Kennisinstellingen zijn als gevolg daarvan en van de technologische ontwikkelingen
de grenzen van hun activiteiten gaan verleggen met als gevolg dat concurrentie
in de plaats is gekomen van complementariteit.Voor een optimale synergie tussen de verschillende kennisinstellingen
is een heldere taakverdeling nodig, met als uitgangspunt een geëxpliciteerde
missie. De verschillende kennisinstellingen moeten zich in hun missie zo kunnen
opstellen dat zij ook goed kunnen samenwerken.Naar de mening van het Kabinet is de missie van TNO het verrichten van
strategisch en toegepast onderzoek en geavanceerd ontwikkelings- en advieswerk,
gericht op toepassing in het publieke en private domein.Door afspraken over samenwerking en taakverdeling, met de missies als
vertrekpunt, tussen organisaties die op dezelfde of gedeeltelijk overlappende
terreinen werkzaam zijn, zal het rendement van de publieke investeringen in
R&D worden verhoogd. Zoals hiervoor reeds is aangegeven zal de minister
van OCenW het overleg hierover stimuleren. 3.4. Maatschappelijke rolIn de strategienota introduceert TNO als contract-researchorganisatie
(CRO) een nieuw begrip, namelijk de «CRO-plus-rol»: «het
nemen van initiatieven om de kennisintensiteit van onze economie en samenleving
te bevorderen en het leveren van een adequate bijdrage aan het oplossen van
maatschappelijke vraagstukken».Op grond van zijn beschikbare kennis en ervaring meent TNO met extra middelen
een actieve CRO-plus-rol te kunnen vervullen door:– het initiatief te nemen tot een «nationale inspanning»
ten behoeve van de kennisoverdracht op het Nederlandse midden- en kleinbedrijf
(MKB);– het intensiveren van het marketingbeleid ten aanzien van grote
bedrijven;– het initiatief te nemen op terreinen die gericht zijn op een duurzame
ontwikkeling van de samenleving, zoals: milieu, energie, industriële
veiligheid, voeding en gezondheid en criminaliteitbestrijding.Het Kabinet waardeert het dat TNO als gemengd privaat/publieke organisatie
op deze wijze een actuele en actieve inhoud wil geven aan haar bij wet opgelegde
maatschappelijke functie, maar plaatst daarbij enkele kanttekeningen:– De door TNO gedefinieerde CRO-plus-rol maakt deel uit van zijn
maatschappelijke missie, waarvoor de overheid reeds basis- en doelfinanciering
beschikbaar stelt.– Vanuit de ervaring die TNO opdoet bij de uitvoering en implementatie
van overheidsbeleid kan TNO de overheid adviseren. Tegenover een dergelijk
initiatief staat echter geen extra financiering. Het Kabinet ziet ook deze
adviesrol als een afgeleide van de maatschappelijke missie van TNO: onderzoek
dienstbaar aan het algemeen belang.– De extra budgetten die beschikbaar komen voor de realisatie van
nieuwe beleidsdoelstellingen van de overheid, zijn toegankelijk voor alle
in aanmerking komende partijen. Op basis van competitie is TNO één
van de gegadigden.Het Kabinet streeft ernaar in overleg met TNO de aanwending van basis-
en doelfinanciering zodanig vorm te geven dat TNO een rol kan vervullen bij
de implementatie van door het Kabinet te maken keuzen in het wetenschapsbeleid.
Het Kabinet nodigt TNO uit om hierin het initiatief te nemen en zo veel als
mogelijk is gebruik te maken van de resultaten van verkenningen, zoals die
thans beschikbaar zijn dan wel op korte termijn beschikbaar zullen komen. 3.5. Prioritaire technologiegebieden (zie pagina 47 e.v.
van de Strategienota)TNO heeft de technologieën geanalyseerd zowel op basis van de vraagontwikkeling
in clusters van bedrijven als op basis van verkenningen welke technologieën
in de toekomst met name zullen bijdragen aan het economische groeiproces (zie
strategienota pagina 48). TNO heeft op basis hiervan voor de komende jaren
de strategische technologieën in beeld gebracht waarin zij gaat investeren.TNO verwacht dat de met deze technologieën versterkte brede technologie
portefeuille, die sterk gericht is op vernieuwing, een belangrijke bijdrage
kan worden geleverd aan het oplossen van maatschappelijke problemen.Het Kabinet waardeert deze aanpak van TNO, maar mist in termen van keuzes,
doelen en inzet van financiële middelen concrete aangrijpingspunten voor
evaluatie. Of de keuze van TNO voor de geformuleerde technologieportefeuille
succesvol is, wordt niet in de laatste plaats bepaald door de vraag naar TNO-inzet
vanuit het bedrijfsleven en ook overheden in binnen- en buitenland. Uiteraard
is daarvoor bepalend of TNO ook als sterke speler in de genoemde gebieden
wordt gezien. ln een aantal gebieden (bijvoorbeeld VLSI-ontwerp of katalyse)
ligt het zwaartepunt van de publieke kennisontwikkeling bij de universiteiten.
Het ligt voor de hand dat met name op die terreinen TNO intensief gaat samenwerken
met deze kennisinstellingen.Van de door TNO aangegeven nieuwe technologieën wordt de komende
jaren een forse groei verwacht van toepassing in het bedrijfsleven, maar ze
zijn voor vele bedrijven nog vrij nieuw. Zeker vanuit het MKB, maar ook vanuit
grotere bedrijven zal een omvangrijke vraag blijven bestaan naar vernieuwingen
op meer «traditionele» terreinen, waarop TNO grote activiteiten
ontplooit, zoals voedingstechnologie of materiaaltechnologie.Het Kabinet heeft waardering voor de wijze waarop TNO vanuit de marktpercepties
de technologieportefeuille heeft opgezet en wil «onderhouden».
Het toont aan dat TNO het belang daarvan onderkent.TNO wordt gevraagd haar verkenningen naar de te verwachten vraag naar
nieuwe kennis in industrie en dienstverlening regelmatig te actualiseren en
de resultaten ervan ook in te brengen in de nationale wetenschapsverkenningen,
zoals de OCV en de sectorraden die in opdracht van het ministerie van OCenW
en de vakdepartementen thans organiseren.Datzelfde geldt ten aanzien van de technologieverkenningen die het ministerie
van EZ entameert met het oog op het bevorderen van innovatie in het bedrijfsleven.De overheid zal op haar beurt bevorderen dat van de door TNO gegenereerde
verkenningen gebruik wordt gemaakt in de verkenningen ten behoeve van het
wetenschaps- en technologiebeleid van de overheid. 3.6. InternationaliseringIn de komende jaren zal TNO acties uitvoeren om zijn internationale positie
verder uit te bouwen, onder andere door gericht te zoeken naar buitenlandse
samenwerkingspartners. TNO verwacht dat daardoor op efficiënte wijze
gezamenlijk nieuwe kennis kan worden ontwikkeld (onder meer in
het kader van EU-projecten) en extra kan worden geïnvesteerd in promotie
en informatie voor het bewerken van bepaalde markten.TNO wil keuzes maken voor een aantal kennisgebieden die voldoende internationale
aantrekkingskracht hebben en aandacht besteden aan het aantrekken van buitenlandse
kennis naar Nederland.Het Kabinet is van mening, zoals ook in het Wetenschapsbudget 1995 is
aangegeven, dat het Nederlandse wetenschaps- en technologiebeleid actiever
moet inspelen op de internationale processen. Versterking van de internationale
aantrekkingskracht van Nederland door krachtige promotie van het kennispotentieel
van Nederland wordt als belangrijk onderschreven. Tegelijkertijd wil het Kabinet
het evenwicht met het nationale belang nauwlettend in het oog houden en verwacht
het dat ook TNO bij voortduring die afweging maakt.Het Kabinet heeft begrip voor de internationale oriëntatie van TNO
met de kanttekening, dat de eerste oriëntatie het eigen land moet blijven
en dat het profijt van kennisontwikkeling primair ten gunste van nationale
kennisgebruikers moet blijven komen. Er kan geen sprake zijn van inzet van
basis- en doelfinanciering als het niet om strategische doelen gaat.De minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen heeft een gestructureerd
overleg ingesteld met de onderzoekwereld (VSNU, NWO, KNAW, TNO) met als doel
afstemming van het nationaal beleid op de internationale programma's. 3.7. Functies van TNOTNO als grootste Nederlandse contractresearch organisatie op het gebied
van toegepast- en natuurwetenschappelijk onderzoek vervult drie functies,
namelijk:1 . onderzoekinstituut voor de private sector,2. onderzoekinstituut voor de publieke sector en3. huislaboratorium voor het ministerie van Defensie. 3.8. TNO als onderzoek-instituut voor de private sectorTNO is een belangrijke kennisinstelling die de Nederlandse bedrijven in
hun groei en concurrentie met kennis optimaal kan ondersteunen. De Commissie
Blankert stelt dat, om die taak goed te kunnen vervullen, TNO méér
moet zijn dan een adviseur op afstand. Ook het kabinet acht het belangrijk
dat TNO in en met bedrijven werkt en het initiatief neemt om daar waar drempels
zijn deze weg te nemen en de wisselwerking met bedrijven nog verder te intensiveren.In zijn strategienota kiest TNO voor een benadering van de marktvraag
op basis van segmentering van het bedrijfsleven in economische clusters. Ook
zijn prioritaire technologiegebieden aangegeven op basis van een analyse van
verkenningen.De markt vormt het primaire oriëntatiepunt voor TNO, en uiteindelijk
de belangrijkste toetssteen voor de marktbenadering van TNO. Succes wordt
bepaald door de mate waarin TNO er in slaagt effectief en doelmatig op de
marktvragen te reageren.De op bedrijven gerichte strategische marketing krijgt terecht veel aandacht
in de Strategienota. TNO kiest voor een tweeledige aanpak hierbij: op basis
van de in dit standpunt eerder genoemde segmentatie naar economische clusters
en op basis van segmentatie naar bedrijfsomvang. Deze laatste heeft TNO uitgewerkt
tot een aanpak gericht op grote bedrijven en een aanpak gericht op het midden-
en kleinbedrijf. Aanpak grote bedrijvenGrote ondernemingen concentreren zich steeds meer op kerntechnologieën
en besteden ondersteunende technologieën uit aan onderzoekinstellingen.
Bij de Nederlandse kennisinfrastructuur ligt de uitdaging om actief op de
kansen die die ontwikkeling biedt in te spelen. Belangrijk is dat zowel instellingen
als bedrijven willen investeren in kennisontwikkeling die voor beide partijen
van belang is. Zo worden gunstige omstandigheden gecreëerd voor een goed
op de vraag toegesneden kennisaanbod met een gunstige prijs/kwaliteitverhouding.Tot nu toe speelt TNO met zijn sterke oriëntatie op het MKB een relatief
beperkte rol voor de grote technologisch hoogwaardige ondernemingen. TNO geeft
in de Strategienota aan de komende jaren meer strategische samenwerkingsverbanden
met de grote bedrijven te willen opbouwen en zijn omzet aan contractresearch
in dit segment te willen verdubbelen.Het Kabinet hecht er belang aan dat de kennisinfrastructuur nog sterker
dan voorheen wordt aangestuurd door de markt, zodat de voor kennisvernieuwing
ingezette publieke middelen effectiever en efficiënter kunnen worden
benut.Het Kabinet staat daarom positief tegenover voortzetting en uitbouw van
de samenwerking van TNO met grote innoverende bedrijven, zoals ook de commissie
Bedrijfsleven – TNO in zijn advies «Kennis van Zaken» adviseert,
en tegenover TNO's ambitie de omzet te verdubbelen. Meer zou mooi zijn, maar
voor grote bedrijven is TNO niet de enige strategische partner in de wereld.
TNO kan dit bereiken door technologisch hoogwaardige grote bedrijven actief
te betrekken bij de programmering van het onderzoek, waardoor hechte banden
en uiteindelijk partnerships tussen TNO en grote bedrijven ontstaan.De TNO-doelfinanciering van het ministerie van Economische Zaken zal worden
ingezet voor de financiering van strategische onderzoekprogramma's waarin
ook bedrijven financieel participeren. Medefinanciering van bedrijven versterkt
het commitment en verhoogt de kwaliteit van de aansturing (zie verder paragraaf
4 over de financiering van TNO).Daarnaast zijn strategische samenwerkingsprojecten ofwel clusterprojecten
een goed middel om partnership te bevorderen tussen TNO (en andere onderzoekinstellingen)
en technologisch hoogwaardige bedrijven. Gezien het belang van deze samenwerking
voor onze economische structuur, stimuleert het ministerie van Economische
Zaken het van de grond komen van deze projecten. In clusterprojecten zijn
ook middelgrote en kleine bedrijven betrokken of is er sprake van uitstraling
naar deze bedrijven via de onderzoekinstellingen. December jl. zijn de Eerste
en Tweede Kamer hierover geïnformeerd.De aan de Tweede Kamer aangeboden beleidsnota «Kennis in Beweging»
kondigt een vernieuwing van het EZ instrumentarium aan, die een extra impuls
zal geven aan het bevorderen van samenwerking tussen bedrijven en kennisinfrastructuur
(clusterstimulering zal hierin opgaan).Onderdeel hiervan is ook de beïnvloeding van de publieke kennisinfrastructuur
door grote bedrijven bij het ontwikkelen van nieuwe technologieën.Benutting van deze technologieën is niet alleen voorbehouden aan
grote bedrijven, maar ook van essentieel belang voor middelgrote en kleine
bedrijven (denk daarbij aan toelevering en uitbesteding). Het MKB is, behoudens
wellicht via gezamenlijke collectieven, zelf doorgaans niet in
staat het onderzoek te beïnvloeden. Voor deze bedrijven is het belangrijker
dat de overdracht van de ontwikkelde kennis effectief geregeld is. Aanpak middelgrote en kleinere bedrijvenTNO is vanouds sterk georiënteerd op kennisoverdracht naar het midden-
en kleinbedrijf (MKB). Bedrijven, kleiner dan 500 werknemers, vertegenwoordigen
circa 80 % van de opdrachtenomzet van TNO bij het Nederlandse bedrijfsleven.TNO wil nu zijn activiteiten en programma's die op het MKB zijn gericht,
verder versterken. Deels gebeurt dit door bestaande programma's uit te breiden,
deels door nieuwe activiteiten.Bij de kennisoverdracht naar het midden- en kleinbedrijf gaat het erom
dat de toegankelijkheid van TNO voor het MKB wordt vergroot en dat de ontwikkelde
kennis beter wordt toegesneden op de «kleine» klanten. In dit bijzonder intensieve traject is een hechte samenwerking tussen
TNO en het IC-Netwerk en de Branchecentra van het grootste belang.Eén van de meest opvallende voorbeelden van de door TNO voorgestelde
versterkte aanpak is het zogenaamde MKB-initiatief. Het MKB-initiatief beoogt
de doorontwikkeling van individuele technologievolgende bedrijven te stimuleren
tot een technologisch meer concurrerende marktpositie. Van belang hierbij
is de notie dat naast technische ook niet-technische problemen vaak bepalend
zijn voor succes op de markt.Naast TNO zijn met name op niet-technische onderwerpen ook andere organisaties
deskundig. Om bedrijven te ondersteunen bij deze stap voorwaarts wordt de
voorfase van innovatie-advisering uitgevoerd door een team van adviseurs,
die naast technologische kennis ook bedrijfsorganisatorische en bedrijfseconomische
kennis bezitten. In de Strategienota geeft TNO aan het MKB-initiatief in samenwerking
en afstemming met het Netwerk van de lnnovatieCentra Nederland (ICNN) en met
andere intermediairs te willen uitwerken.Het Kabinet steunt de doelstelling van het MKB-initiatief van TNO. Het
Kabinet onderschrijft ook de aanbevelingen van de Commissie Bedrijfsleven –
TNO om zijn «nabijheid» tot het bedrijfsleven te vergroten en
de bedrijfsontwikkeling te bevorderen door versterking van zijn regionale
functie, met name gericht op een goede samenwerking tussen TNO en het
ICNN in het belang van het MKB. Een voorbeeld van een programma dat in goede
samenwerking tussen TNO en de IC's tot stand is gekomen, is het programma
«Modern Produceren» dat binnenkort van start gaat. 3.9. TNO als onderzoekinstituut voor de publieke sectorTNO functioneert hier als een onderzoekinstituut voor departementen die
een verantwoordelijkheid hebben voor delen van de publieke sector. Daarnaast
is ook sprake van een relatie als opdrachtgever en opdrachtnemer.Ter illustratie wordt hier nader ingegaan op de relatie tussen TNO en
een aantal vakdepartementen en op de ontwikkelingen daarin. Relatie met VWS:VWS legt in toenemende mate de nadruk op voor VWS herkenbare en bruikbare
TNO-produkten en wil bij de opstelling van het komende VWS-doelfinancieringsprogramma
van 1996–2000 meer aandacht schenken aan de formulering van kwalificaties
waaraan de bruikbaarheid kan worden getoetst. In de besprekingen tussen het vakdepartement en TNO zal eveneens aandacht
worden besteed aan de vraag waar TNO zich wil positioneren in de kennisinfrastructuur
en waarom. De meerwaarde van TNO ten opzichte van andere onderzoeksgroepen,
universitair en buiten-universitair zal een rol spelen in de programmering
van met name het strategisch gezondheidsonderzoek. Relatie met SZW:Ten behoeve van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt
met de doelfinanciering onderzoek uitgevoerd op een viertal hoofdthema's,
te weten: «arbeidsomstandigheden», «arbeidsveiligheid»,
«arbeidstoxicologie» en «arbeid en handicap». Een
aanzienlijk deel van de doelfinanciering wordt besteed aan ontwikkeling, onderhoud
en evaluatie van normering met betrekking tot de blootstelling van werknemers
aan belastende factoren in de arbeidssituatie.Zo heeft TNO zich, mede door de inzet van doelfinanciering, onder andere
kunnen ontwikkelen tot een expertise-centrum met internationale uitstraling
op het gebied van de blootstelling aan bestrijdingsmiddelen in de agrarische
sector.Voor de periode 1996–2000 zal in overleg met TNO een meerjarenprogramma
worden opgesteld, waarin wordt gestreefd naar een zo goed mogelijke aansluiting
tussen de inzet van doelfinanciering en actuele beleidsvragen van de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Doelfinanciering zal vooral worden ingezet
voor de ontwikkeling van kennis en expertise die niet voorhanden is bij andere
universitaire en niet-universitaire instituten. Relatie met VROM:Voor de verschillende aandachtsvelden wil de minister van Volkshuisvesting
Ruimtelijke Ordening en Milieu doorlopend met TNO afstemmen over de invulling
van de doelsubsidieprogramma's, zodat deze blijven aansluiten op de actuele
beleidsontwikkelingen. De minister van VROM juicht toe dat TNO «duurzame
ontwikkeling» heeft aangemerkt als één van de brede maatschappelijke
thema's waaraan men een expliciete bijdrage wil leveren. Ten aanzien van de
invulling van dit thema stelt de minister van VROM het op prijs dat behalve
aan de technologische aspecten ook aandacht besteed wordt aan wisselwerking
tussen milieu – economie – technologie.Voor het onderdeel «bouwtechniek/planologie» geldt dat binnen
VROM een verschuiving plaatsvindt van beleid gericht op bouwen naar beleid
gericht op wonen. Deze verschuiving leidt tot een veranderende kennisbehoefte,
zodat naast technisch onderzoek steeds meer beleidsevaluerend en beleidsondersteunend
onderzoek zal worden uitgevoerd. TNO zal zich richten op deze kennisbehoefte
en zal bijdragen om deze verschuiving in de toekomst meer vorm te geven.Op het gebied van «milieubeheer» wil VROM, ondanks de aanzienlijke
bezuinigingen op het milieu-onderzoek, verdere invulling geven aan bij het
eerder door VROM ingenomen standpunt dat het onderzoek van TNO in toenemende
mate gericht zal moeten zijn op toepassing van technologie en beleidsimplementatie
(uitvoering van milieubeleid). Relatie met V&W:Het kennisinfrastructuurbeleid van het ministerie van Verkeer en Waterstaat
is erop gericht de ondersteuning van TNO nu en in de toekomst zo veel mogelijk
te waarborgen en waar nodig te versterken: een stimulerende en voorwaarden
scheppende rol van de rol van de overheid ten opzichte van TNO,
naast de noodzaak van meer samenwerking en verantwoordelijkheid van alle betrokken
partijen.In de strategienota kondigt TNO aan expliciet aandacht te willen geven
aan de terreinen verkeer, vervoer en infrastructuur en telecommunicatie. De
terreinen waterbeheer en bouw zullen belangrijke aandachtsvelden blijven.
Dit spoort met door de minister van V&W aangegeven speerpunten. Relatie met LNV:Het kennisbeleid voor het beleidsterrein van LNV is geformuleerd in de
onlangs verschenen nota Dynamiek en Vernieuwing en het Ontwerp-Kennisbeleidsplan
LNV. De intenties in de Strategienota sluiten in het algemeen goed aan bij
de hoofdlijnen van dit LNV-kennisbeleid, zoals betere afstemming van kennisactiviteiten
op de vraag, meer nadruk bij sturing van kennisactiviteiten op resultaat,
versterking van de samenhang onder andere via een integrale aanpak en bevordering
van samenwerking en afstemming tussen kennisinstellingen, en internationalisering.De beoogde vergroting van gebruikersbetrokkenheid bij de programmering
van het doelfinancieringsprogramma ten behoeve van LNV en de ontwikkeling
van samenwerking en afstemming met andere instellingen in het landbouwkennisnetwerk
(met name LUW, DLO, FD-RUU) worden in dat kader van harte ondersteund.De beoogde verzelfstandiging van DLO en de toenemende complexiteit van
vraagstukken op het LNV-terrein maken afstemming van complementaire expertises
van TNO en DLO van toenemend belang. TNO wordt gevraagd bij de uitwerking
van de Strategienota in het doelfinancieringsprogramma ten behoeve van LNV
in te spelen op de inhoudelijke prioriteiten in het LNV-kennisgebied. De intentie
tot concentratie rond enkele thema's wordt in principe positief beoordeeld.
Overigens kan daarbij worden opgemerkt, dat het onderscheid in plantaardig
en dierlijk voor bepaalde aspecten van ketens van agrarische produktie, verwerking
en afzet steeds minder belangrijk wordt.Het LNV-kennisbeleid geeft voor het LNV-terrein invulling aan de verschuiving
in de rol en verantwoordelijkheid van de overheid bij de ontwikkeling en toepassing
van kennis in verhouding tot die van direct belanghebbenden, waarbij de overheid
zich meer concentreert op kerntaken. In dat kader is de in het Regeerakkoord
aangekondigde bezuiniging op de overheidsbijdrage voor landbouwkundig onderzoek
verminderd en nader uitgewerkt op basis van het profijtbeginsel. De doelfinanciering
voor TNO vanuit LNV is daarbij onderworpen aan dezelfde afweging als het overige
door LNV gefinancierde onderzoek, zodat dit ook gevolgen heeft voor de omvang
van de doelfinanciering voor TNO vanuit LNV.Hoewel LNV zich door verbreding van de kennisbehoefte ook steeds breder
oriënteert op disciplines en instellingen buiten het traditionele landbouwdomein,
acht LNV het streven van TNO naar een aanzienlijke vergroting van de momenteel
relatief kleine contractomzet bij LNV vooralsnog weinig kansrijk, in verband
met de druk op de betreffende LNV-budgetten.In de kabinetsperiode wordt een kaderregeling ontwikkeld en ingevoerd
voor de stimulering van vernieuwende projecten van ondernemers en organisaties
op het beleidsterrein van LNV. In samenwerking met deze ondernemers en organisaties
zullen ook activiteiten van onderzoekinstellingen daarin kunnen participeren. 3.10. TNO als huislaboratorium voor het ministerie van
DefensieDe bijzondere relatie tussen Defensie en TNO is vastgelegd in de TNO-wet.
In de wet is eveneens vastgelegd dat de Raad voor het Defensie-onderzoek met
de teksten in de Strategienota dient in te stemmen. Geconstateerd wordt dat
de gepubliceerde tekst enige afwijkingen bevat ten opzichte van de geaccordeerde
tekst. In een separate correspondentie is een en ander gecorrigeerd. Het Kabinet
accepteert deze aanpassing.Ook de komende jaren blijft Defensie behoefte houden aan wetenschappelijke
en technische ondersteuning door TNO. Deze ondersteuning zal zijn gericht
op een adequate uitvoering van de Prioriteitennota. Gezien het regeerakkoord
zal dit echter binnen uiterst krappe budgettaire randvoorwaarden moeten gebeuren.De afgelopen jaren is veel aandacht besteed aan verbetering van de afstemming
tussen Defensie en TNO. Dit heeft onder andere geleid tot het op 16 januari
1995, door middel van een bestuursafspraak, formaliseren van de Overlegcommissie
Planning en Programma.Daarnaast zijn de sturingsmogelijkheden vanuit Defensie toegenomen door
de volledig projectmatige aanpak van het defensie-onderzoek en verbeterde
plannings- en verantwoordingsdocumenten.De onlangs binnen Defensie voor onderzoek en ontwikkeling ingevoerde planningssystematiek
draagt ertoe bij dat de verzakelijking tussen Defensie en TNO verder kan worden
voltooid. Hiermee wordt onder andere de behoefte aan kennis en kunde beter
dan tot nu toe zichtbaar gemaakt en wordt een betere afstemming van de financiering
van het onderzoek bij TNO op deze behoefte verkregen.Meerjarige afspraken over programmering en financiering worden daardoor
beter mogelijk. Overleg hierover tussen Defensie en TNO is reeds van start
gegaan. 4. FINANCIERING 4.1. OverheidsfinancieringOp grond van de TNO-wet ontvangt TNO overheidsfinanciering bestaande uit
basisfinanciering van het ministerie van OCenW en doelfinanciering van een
zevental departementen. Daarnaast plaatst de overheid ook opdrachten bij TNO.In paragraaf 2 van dit standpunt is onder de paragraaf «Relatie
Rijksoverheid – TNO» nader op de financiële relatie ingegaan.Het Kabinet betrekt hier bij zijn reactie het eerder ingenomen standpunt
over de Heroverweging Subsidies TNO, het advies van de Commissie Bedrijfsleven –
TNO (Commissie Blankert) en het advies van de Adviesraad voor het Wetenschaps-
en Technologiebeleid (AWT).In het kader van het geïntegreerd subsidiebeleid is in de periode
november 1992 tot april 1993 de overheidsfinanciering van TNO aan een heroverwegingsonderzoek
onderworpen. Daarbij is uitgegaan van de TNO-wet van 1985, die TNO zijn rechtsvorm
verleent. Het onderzoek, dat uitgevoerd werd door een ambtelijke werkgroep,
was gericht op de toetsing van de financieringswijze van de TNO-organisatie
aan de eisen van deze tijd. Het Kabinet heeft zijn standpunt over de Heroverweging
bekendgemaakt in april 1994.De Commissie Bedrijfsleven – TNO geeft in zijn rapport een beschrijving
van de huidige overheidsfinanciering aan TNO (basis- en doelfinanciering) en schetst het onderscheid tussen de overheid en het bedrijfsleven
als belanghebbenden bij de ontwikkeling van kennis.De Commissie onthoudt zich in zijn advies van een oordeel over het noodzakelijke
niveau van de overheidsfinanciering en over de voorgenomen bezuinigingen op
de doelfinanciering van TNO. Wel is de Commissie van mening dat het stelsel
van basis- en doelfinanciering aan een herziening toe is en dat er een heldere,
vaste afspraak met de overheid moet zijn over het niveau van de overheidsfinanciering.Een niveau dat samenhangt met de gewenste positionering van TNO in de
kennisinfrastructuur.Voorts doet de Commissie Blankert enkele aanbevelingen, die betrekking
hebben op koppeling van het niveau en de allocatie van de financiering aan
de vierjaarlijkse strategienota, koppeling aan de ontwikkeling van de marktomzet,
concentratie van budgetverantwoordelijkheid bij de minister van OCenW en op
het afleggen van rekening en verantwoording.TNO zelf doet in zijn Strategienota een beroep op de overheid het niveau
van in het bijzonder de doelfinanciering niet verder te laten dalen. Een teniet
doen van eerder opgelegde bezuinigingen acht men eerder in de rede liggen,
uitgaande van de belangrijke rol die TNO in het technologisch vestigingsklimaat
van Nederland speelt.De AWT heeft in haar advies over de Strategienota ook de financiële
relatie tussen overheid en TNO bekeken. Uitgangspunt van de AWT is de rol
van de overheid bij de financiering van strategisch onderzoek met een langere
tijdshorizon, waarbij medefinanciering van marktpartijen nog niet of in geringe
mate verwacht kan worden. De AWT vindt dat in dit onderzoektraject de vraagzijde
van het onderzoek zoveel mogelijk de besteding van de middelen moet bepalen.
De AWT werkt de wijze waarop de vraagzijde het best de besteding van de middelen
kan bepalen, uit tot de aanbeveling om de TNO-doelfinanciering over te hevelen
naar de onderzoekbudgetten van de betreffende vakdepartementen en naar bedrijven.Deze vakdepartementen en gesubsidieerde bedrijven kunnen naar de mening
van de AWT deze middelen het best naar eigen kennisbehoefte besteden bij kennisaanbieders
in het algemeen; hiermee wordt de structurele financiering van TNO aanzienlijk
verlaagd.Het Kabinet deelt de uitgangspunten van de AWT voor het beleid, maar is
het niet eens met de uitwerking tot het voorstel om de band tussen doelfinanciering
en TNO los te laten. lmmers, bij loskoppeling zou TNO in een negatieve uitzonderingspositie
geplaatst worden ten opzichte van andere kennisinstellingen die veelal wel
een structurele missie-(doel)financiering kennen. Daarmee onderkent de AWT
onvoldoende de imperfecte werking van de (publieke) kennismarkt en de primaire
verantwoordelijkheid van de overheid voor structurele financiering van de
risicovolle kennisopbouw van TNO. Op inzet van doelfinanciering ten behoeve
van bedrijven wordt in de paragraaf over doelfinanciering verder ingegaan.Het verzoek van TNO om eerder aangebrachte bezuinigingen op de doelfinanciering
teniet te doen, zal het Kabinet niet honoreren.Het Kabinet heeft nota genomen van de diverse adviezen en aanbevelingen
en komt na zorgvuldige afweging tot de volgende besluiten met betrekking tot
de overheidsfinanciering. BasisfinancieringMet betrekking tot de basisfinanciering wil het Kabinet zijn eerder ingenomen
standpunt over de Heroverweging TNO verder doortrekken en aanscherpen. TNO
dient éénmaal per 4 jaar in zijn strategienota een meerjarig
onderzoekprogramma op te nemen voor risicovolle kennisvernieuwing via de basisfinanciering.
In de overgangsperiode – tussen twee Strategienota's in – dient
dit voor het eerst per 1 januari 1997 te gebeuren. Het programma geeft informatie
over richting en inhoud van het vernieuwend onderzoek, geeft aan welke doelen
TNO denkt te bereiken in haar kennisopbouw voor de (middel)lange termijn en
geeft een indicatie van toekomstige markten en doelgroepen die in de toekomst
gebruik kunnen maken van de te ontwikkelen kennis. Bovendien dient het kennisvernieuwingsprogramma
in te spelen op trends in de strategische doelfinancieringsprogramma's en
in (inter)nationale verkenningen en analyses.Verder dient TNO de verdeling aan te geven over instituten, over centrale
fondsen, over onderwerpen als versterking van samenwerking met universiteiten
en andere kennisinstellingen, continuïteit van (delen van) de organisatie
of afbouw van kennis.De minister van OCenW vormt zich een oordeel over het meerjarig onderzoekprogramma
tegen de achtergrond van het wetenschaps- en technologiebeleid. Dit na interdepartementale
afstemming in het kader van de standpuntbepaling over het strategisch plan
van TNO. De minister kan op grond van zijn oordeel nadere aanwijzingen geven
over de verdeling van de basisfinanciering. Hiermee kan de zorg van de AWT
dat basisfinanciering eventueel wordt ingezet voor andere dan bovengenoemde
doelen worden weggenomen.Wat betreft het verantwoording afleggen over de besteding van de basisfinanciering,
bestemd voor vernieuwend, verkennend onderzoek neemt het Kabinet het advies
van de Commissie Bedrijfsleven–TNO over. TNO legt niet alleen over de
besteding maar ook over de resultaten verantwoording af onder andere aan de
hand van periodiek te organiseren internationale audits, gericht op doorlichting
van specifieke technologiegebieden.Jaarlijks dient TNO als onderbouwing van zijn begroting een geactualiseerd
Middellange Termijnplan (MLTP) in bij de minister van OCenW, als nadere concretisering
van de vigerende strategie. TNO wordt verzocht jaarlijks in het MLTP aan te
geven op welke onderdelen van het basisfinancieringsplan sprake is van afwijking
of bijsturing ten opzichte van het vorige MLTP, en om welke reden.Het Kabinet kan bij de jaarlijkse vaststelling van de financieringsbrief
nadere aanwijzingen ten aanzien van het basisfinancieringsplan geven, indien
de hiervoor bedoelde informatie daartoe aanleiding geeft. DoelfinancieringMet betrekking tot de doelfinanciering (met uitzondering van Defensie)
heeft het Kabinet besloten tot een aantal maatregelen, die tot doel hebben
het financieringsmodel van TNO en de procedures voor het programmatisch overleg
tussen TNO en de betrokken departementen verder te actualiseren.Het geactualiseerde financieringsmodel van TNO gaat uit van het huidige
3-ledige financieringsmodel bestaande uit basisfinanciering, doelfinanciering
en opdrachten, maar is eenvoudiger en doeltreffender in zijn opzet. Allereerst is daar koppeling van de inhoudelijke betrokkenheid aan een
Kabinetsstandpunt over de strategie van de organisatie en aan een vierjaarlijkse
overleg-, programmerings- en financieringscyclus. Deze koppeling leidt tot
procedurele vereenvoudiging.Vervolgens worden in de relatie tussen overheid en TNO de volgende wijzigingen
ten opzichte van de huidige situatie doorgevoerd:– De bijdragen aan de TNO-doelfinanciering van VWS, VROM, SZW, LNV
en V&W worden overgebracht naar de begroting van OCenW, waarbij de omvang
van de doelfinanciering per beleidsterrein zichtbaar blijft.De administratieve verwerking van de overheidsbijdrage aan TNO zal zo
aanzienlijk eenvoudiger worden zonder dat de inhoudelijke betrokkenheid van
de diverse departementen bij de onderzoeksprogrammering van TNO verloren gaat.Er zullen gedurende de werkingsduur van de TNO-Strategienota en het Kabinetsstandpunt
daarover (1996 – 2000) geen wijzigingen in de onderlinge allocatie over
de beleidsterreinen en geen bezuinigingen worden doorgevoerd, tenzij de algemene
budgettaire situatie daartoe aanleiding geeft.De positie van Defensie ten aanzien van TNO is een zeer speciale, gebaseerd
op de TNO-wet, en blijft ongewijzigd.De doelfinanciering van EZ wordt ingezet voor financiering van TNO-programma's,
waaraan ook het bedrijfsleven meerjarig zal moeten gaan bijdragen. Deze beoogde
medefinanciering zal van te voren worden vastgelegd in een meerjarenplan voor
de verhouding tussen de bijdrage van het bedrijfsleven en de inzet van EZ-doelfinanciering.
In overleg met TNO zal worden bepaald of en zo ja hoe dit per instituut kan
worden uitgewerkt.Bedoeld meerjarenplan moet uiting geven aan een geleidelijk ingroeiscenario
waarin uiteindelijk tegenover de volledige EZ-doelfinanciering een medefinanciering
staat vanuit het bedrijfsleven. De komende jaren moet TNO voldoende stabiliteit
worden geboden om op de nieuwe situatie in te spelen. Het is daarom de bedoeling
de EZ-doelfinanciering voor een periode van 4 jaar (de periode 1997 –
2000) volledig beschikbaar te hebben voor TNO.Slechts indien bij een evaluatie na 2 jaar zou blijken dat een zeer forse
onderschrijding van het beoogde tijdpad van private medefinanciering optreedt
kunnen – na een zorgvuldige analyse van de oorzaken – gevolgen
optreden voor de hoogte van doelfinanciering. Dit kan overigens ook implicaties
hebben voor de basisfinanciering, nader te bepalen door de minister van OCenW.
Een korting op de doelfinanciering kan (in principe) voor andere EZ-doelen
worden ingezet.In elk geval zullen geen wijzigingen in het doelfinancieringsniveau worden
vastgesteld dan na overeenstemming met de minister van OCenW. Mocht TNO zeer
succesvol zijn in het streven private medefinanciering te realiseren voor
de programma's dan zal EZ zich inspannen het niveau van de doelfinanciering
te verhogen.De te volgen systematiek zal vooraf in overleg met TNO en in overeenstemming
met de minister van OCenW worden vastgelegd zodat duidelijkheid ontstaat voor
TNO, en tussentijdse ambtelijke betrokkenheid beperkt kan worden tot periodiek
overleg op het hoogste niveau.Voorafgaand aan de opstelling van de vierjaarlijkse strategienota van
TNO wordt een grondig inhoudelijk overleg gevoerd tussen TNO en de betrokken
departementen over richting en aard van het onderzoek. TNO verwerkt de resultaten van dit overleg in zijn strategienota in de
vorm van een programmatische invulling op hoofdlijnen.Het Kabinet bepaalt vervolgens zijn standpunt over de strategienota en
de programmatische invulling op hoofdlijnen en stelt de verdeling van de overheidsbijdragen
over de verschillende beleidsterreinen vast. Hierdoor wordt een flexibele
inzet van middelen mogelijk.Financieel-technische bijstellingen worden aan TNO kenbaar gemaakt in
de jaarlijks door de minister van OCenW op te stellen en in het Kabinet te
bespreken financieringsbrief TNO.– TNO en de betreffende departementen benoemen elk per beleidsterrein
één voor de hele totstandkoming van de meerjarige strategische
onderzoeksprogrammering verantwoordelijke en gemandateerde functionaris. Deze
functionarissen zijn daarmee gelijktijdig belast met de invulling van de betreffende
doelfinancieringsprogramma's.– Per programma geldt een minimum omvang (zie besluit nummer 8 Kabinetsstandpunt
Heroverweging Subsidies TNO van 7 april 1994) en een inhoudelijke rapportage
op hoofdlijnen.– Deze functionarissen vertegenwoordigen tevens hun respectievelijke
ministers in het interdepartementale overleg over TNO, het IWT (zie besluit
nummer 1 – Kabinetsstandpunt HO/TNO).– De beoogde overbrenging naar de OCenW-begroting gaat in per 1
januari 1996.Dat betekent verwerking in de Rijksbegroting 1996.– Daar waar van TNO een inspanning wordt gevraagd (het basisfinancieringsplan
en het EZ-meerjarenplan voor private medefinanciering) wordt TNO de ruimte
gegeven het jaar 1996 te gebruiken ter voorbereiding op het nieuwe regime,
dat daarmee ingaat per 1 januari 1997.Dit betekent voor de planningscyclus dat beide plannen gereed moeten zijn
op 1 mei 1996.– De uitwerking van de beoogde nieuwe relatie tussen overheid en
TNO inclusief aanscherping van afspraken met betrekking tot marktwerking,
continuïteit en minimale bureaucratie, in overleg met TNO en onder leiding
van OCenW, moet eveneens gereed zijn per 1 mei 1996.Deze afspraken passen in de bestuurlijke relatie en plannings- en financieringscyclus
tussen overheid en TNO en zullen worden herbevestigd in de TNO-financieringsbrief
1996, die zal uitgaan van de volgende cijferreeks voor 1996 (in afgeronde
bedragen; bron: TNO-financieringsbrief 1995, exclusief loonbijstelling 1995): – Basisfinanciering
OCenW:110,2 mln. (netto; 134 mln. bruto) – Doelfinanciering
Defensie: 95,5 mln. – Doelfinanciering EZ: 53,1 mln.– Doelfinancieringen VROM: 12,0 mln. LNV: 7,1 mln. SZW: 9,5 mln. wordt geoormerkt in de OCenW-begrotingV&W: 6,2 mln. VWS: 15,8 mln.Met de aanwijzingen voor basis- en doelfinanciering en het standpunt over
de strategienota van TNO in zijn geheel, stelt de overheid voor een nieuwe
periode van 4 jaar (1996 – 2000) het bedrag aan basis- en doelfinanciering
voor TNO vast op het niveau van de in de financieringsbrief 1995 (kenmerk
OWB/FO-94017746 van 20 februari 1995) aan TNO bekendgemaakte meerjarencijfers,
met uitzondering van die van VROM.De door VROM aangekondigde bezuiniging op de doelfinanciering met 9 miljoen
wordt teruggebracht tot een bezuiniging met 4 miljoen.Vaststelling geschiedt uiteraard onder voorbehoud van goedkeuring van
de begrotingswetgever.Het Kabinet kan niet beoordelen of het geboden financiële kader de
organisatie in staat stelt de doelstellingen, zoals neergelegd in de Strategienota,
te verwezenlijken. 4.2. Commercieel beleid van TNOIn de strategienota kondigt TNO aan gekozen te hebben voor een commerciële
aanpak van kennisoverdracht en kennistoepassing ten behoeve van zijn opdrachtgevers.
TNO denkt dit commercieel beleid te versterken door een grotere betrokkenheid
van TNO dan voorheen bij de toepassing van resultaten door opdrachtgevers.De AWT is van mening dat het op commerciële wijze exploiteren van
kennis geen taak is voor TNO en meent dat daarvoor dan ook geen basisfinanciering
beschikbaar moet zijn.Ten aanzien van dit onderwerp is in de TNO-wet bepaald dat TNO terughoudendheid
dient te betrachten ten aanzien van het oprichten en deelnemen in andere rechtspersonen.
Het Kabinet wijst erop dat de Raad van Toezicht van TNO de te nemen besluiten
door de Raad van Bestuur op dit punt toetst.TNO dient de huidige ontwikkelingsrichting voort te zetten, die recht
blijft doen aan de publiek/private mengvorm van de organisatie, waarbij zowel
het aspect «publiek kennisinstituut» als het aspect van «schakelfunctie»
tussen vraag en aanbod versterkt worden.De meerwaarde van TNO ligt in deze schakelfunctie tussen fundamenteel/strategisch-
en markt/beleidsgericht onderzoek, en in de missie om het onderzoek (mede)
dienstbaar te maken aan het algemeen belang. Kennis, die ontwikkeld is met
publieke middelen, dient de Nederlandse samenleving ten goede te komen.Het Kabinet realiseert zich dat het TNO geen gemakkelijke opdracht meegeeft.
De organisatie moet het algemeen belang dienen en tegelijkertijd zo doelmatig
en effectief opereren op de (overheids)markt dat de omzet stijgt en de kosten
door de baten worden gedekt. TNO heeft in de afgelopen jaren bewezen veranderingen
en nieuwe uitdagingen aan te durven en te kunnen. Het Kabinet heeft op basis
van die ervaring hoge verwachtingen voor de komende vier jaar en wenst de
organisatie in al zijn geledingen succes bij het realiseren van de doel- en
taakstellingen.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24260-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl