Gewasbeschermingsbeleid; Brief regering; Vondst Oost-Aziatische boktor in boomkwekerijgebied Boskoop
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139295
 2009-2010
 
 27 858
 Gewasbeschermingsbeleid
 
 
 
 
 Nr. 
 78
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 17 december 2009
 
 In mijn brieven van 17 januari (Kamerstuk 27 858, nr. 67)
en 26 augustus 2009 (Kamerstuk 27 858, nr. 76) heb ik u geïnformeerd
over een uitbraak van de Oost-Aziatische boktor, in de groene ruimte in het
Westland (dat wil zeggen buiten landbouwproductiebedrijven) en de maatregelen
die de Plantenziektenkundige Dienst (PD) heeft getroffen om dit zeer schadelijke
organisme effectief uit te roeien.
 Met deze brief informeer ik u over het feit dat deze boktor opnieuw is
aangetroffen, ditmaal in het boomkwekerijgebied Boskoop. Het gaat om een vondst
in een singelbeplanting op een kwekerij, die planten importeert uit landen
waar deze boktor voorkomt. Het is de tweede keer dat in Nederland een aantasting
gevonden wordt in de groene ruimte.
 De Oost-Aziatische boktor is een organisme dat in Nederland op grote schaal
schade aan alle belangrijke loofbomen en beplantingen kan veroorzaken. De
boktor vormt daarmee in potentie een zeer grote bedreiging voor de groene
ruimte.
 Huidige situatie
 Naar aanleiding van de vondsten van de Oost-Aziatische boktor in 2007/2008
is de survey in de omgeving van bedrijven die waardplanten importeren uit
landen waar deze boktor voorkomt, geïntensiveerd. De huidige vondst is
gedaan tijdens de survey bij een van deze bedrijven.
 De PD heeft acht uitvlieggaten en twee levende larven aangetroffen in
een singelbeplanting op een kwekerij in het centrum van Boskoop. Het gaat
om drie loofbomen: twee esdoorns (Acer) en een haagbeuk (Carpinus). Beide
soorten staan bekend als voor de boktor gevoelige waardplanten. Het gaat om
een bedrijf dat al lange tijd planten importeert uit landen waar de boktor
voorkomt. Ten tijde van de eerste vondst van de boktor in Nederland in 2007/2008
zijn er op dit bedrijf een groot aantal partijen met uitvlieggaten aangetroffen.
Deze partijen zijn destijds vernietigd en sindsdien zijn er op het bedrijf
geen aantastingen meer gevonden. Op grond van de leeftijd van de aangetroffen
larven bestaat het vermoeden dat er twee jaar geleden voor het
laatst kevers zijn uitgevlogen, wat heeft geleid tot eiafzetting en besmetting
van de singelbeplanting.
 Internationale context
 De Oost-Aziatische boktor is een quarantaine-organisme dat in Richtlijn
2000/29/EG van de Europese Unie is ingedeeld in de hoogste risicocategorie
(bijlage IAI). Op grond van deze Europese regelgeving moet Nederland maatregelen
nemen gericht op uitroeien, ook in de groene ruimte. De maatregelen moeten
verplicht worden gemeld aan de Europese Commissie.
 Naar aanleiding van de vondst in het Westland in 2007 en eerdere vondsten
in Italië van de Oost-Aziatische boktor heeft de Europese Commissie eind
2008 noodmaatregelen vastgesteld (beschikking 2008/840/EG) om binnenbrengen
en verdere verspreiding van de boktor in de EU te voorkomen. Het gaat daarbij
onder andere om verscherpte eisen bij import van voor deze boktor gevoelige
waardplanten vanuit derde landen en om eisen voor gebieden in de EU waar de
Oost-Aziatische boktor is gevonden. Zo moet op grond van de beschikking rond
een vondst een besmette zone en een bufferzone daar om heen afgebakend worden.
In de afgebakende gebieden gelden verscherpte eisen voor verhandeling van
waardplanten van origine uit deze gebieden en een verplichting om verscherpt
te inspecteren op de aanwezigheid van de boktor. De bufferzone moet een straal
van minimaal 2 km hebben. Bij een eerste vondst kan de bufferzone worden beperkt
tot een straal van minimaal 1 km.
 Maatregelen naar aanleiding van deze vondst
 Om de boktor effectief te kunnen uitroeien is, conform de in het Westland
gehanteerde aanpak, besloten om in een straal van 100 meter rond de besmetting
alle loofbomen en struiken te verwijderen. Binnen dit gebied liggen 2 kwekerijen,
5 openbare instellingen of bedrijven die actief zijn buiten de «groene»
sector en 18 particuliere tuinen. De kans dat de boktor zich buiten een straal
van 100 meter rond de besmette bomen heeft verspreid wordt als zeer klein
ingeschat.
 Om elk risico op aanwezigheid en verdere verspreiding van de boktor te
kunnen uitsluiten zal daarnaast in een straal van 200 meter rond de vondst
intensief geïnspecteerd worden. De teeltbedrijven in dit gebied (tussen
100 meter en 200 meter rond de vondst) zullen worden vastgelegd, zodat vervoer
van mogelijke waardplanten van deze bedrijven voorkomen wordt en de planten
beschikbaar zijn voor nader onderzoek. Deze intensieve inspecties betreffen
1 kwekerij, 3 openbare instellingen en ongeveer 200 particuliere tuinen.
 
 De direct betrokken bedrijven en particulieren zijn per brief op de hoogte
gesteld van deze maatregelen. Tevens wordt een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd,
waar belanghebbenden uitleg krijgen over de vondst, de maatregelen en de vervolgactiviteiten.
 Kosten als gevolg van de maatregelen
 De kosten voor het ruimen van bomen en struiken bij de bedrijven komen
voor rekening van de ondernemer. De ruiming van de loofbomen en struiken in
particuliere tuinen zal onder beheer van de PD en op kosten van het Rijk plaatsvinden.
 Er wordt niet voorzien in een vergoeding voor de schade die voortvloeit
uit de ruimingsmaatregelen. De Plantenziektenwet beoogt immers geen algemene
schadevergoedingsplicht in het leven te roepen. Bij de vondst in het Westland
heb ik bij hoge uitzondering op grond van art. 4 van de Plantenziektenwet
een tegemoetkoming in het herstel van de tuinen van de betrokken particulieren
toegezegd.
 Dit vanwege het feit dat er sprake was van de uitzonderlijke situatie
dat deze particulieren voor de tweede maal getroffen worden door dezelfde
uitbraak van deze boktor en de te treffen maatregelen der mate ingrijpend
waren dat deze eigenaren hiermee onevenredig worden getroffen. In Boskoop
wordt er voor de eerste maal ingegrepen. Ik zie in deze situatie dan ook geen
aanleiding om af te wijken van mijn beleidslijn om geen schadevergoeding te
geven.
 Inspecties rond andere bedrijven met import uit landen
waar de boktor voorkomt
 Om vast te stellen of de boktor zich ook op andere locaties binnen Nederland
heeft verspreid wordt de omgeving van alle bedrijven die waardplanten importeren
uit landen waar de boktor voorkomt, de komende tijd intensief geïnspecteerd
op eventuele aanwezigheid van de boktor. Deze bedrijven bevinden zich voor
een deel in het boomkwekerijgebied Boskoop, voor een deel verspreid over de
rest van Nederland. Het valt niet uit te sluiten dat er nieuwe vondsten gedaan
worden en dat dus ook op andere locaties maatregelen getroffen moeten worden.
 Naar verwachting zullen deze inspecties half januari 2010 kunnen worden
afgerond, zodat op dat moment een totaalbeeld gegeven kan worden van de situatie.
 
 Op grond van de resultaten van het nadere onderzoek rond de vondst in
Boskoop en de inspecties in de omgeving van andere bedrijven zal worden bezien
of verdergaande maatregelen noodzakelijk zijn.
 Mogelijke gevolgen
 Conform de EU-verplichtingen zal ik de Europese Commissie inlichten over
deze nieuwe vondst en de door mij genomen maatregelen. Vooralsnog sta ik daarbij
op het standpunt dat het verwijderen van alle loofbomen en struiken in een
straal van 100 meter als afdoende kan worden beschouwd om de boktor uit te
roeien en dat er daarmee geen aanleiding is om gebieden af te bakenen.
 Wanneer het nadere onderzoek rond de huidige besmetting in Boskoop nieuwe
vondsten van de boktor oplevert, of de Europese Commissie niet kan instemmen
met deze aanpak, zal ik zonodig alsnog overgaan tot afbakening van een besmette
zone en een bufferzone.
 
 Mocht afbakening van een bufferzone noodzakelijk zijn dan zal dit vergaande
consequenties hebben voor teelt en handel. Deze zullen verder in kaart worden
gebracht zodra de nadere onderzoeken in Boskoop en bij de andere locaties
zijn afgerond.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg