Toekomstige betrekkingen EU-ACS; Verslag algemeen overleg over de Nederlandse visie op de toekomstige betrekkingen EU-ACS
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25762, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-03-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25762 nr. 3

10-03-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25762Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 762Toekomstige betrekkingen EU–ACSnr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 10 maart 1998De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 28 januari 1998 overleg gevoerd met minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking
over de Nederlandse visie op de toekomstige betrekkingen EU-ACS
(25 762, nr. 1).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Vos (GroenLinks) was het ermee eens dat er wordt gesproken
over een fundamentele aanpassing van het vierde verdrag van Lomé aan
de eisen van de eenentwintigste eeuw om tot gelijkwaardige en politiek volwassen
relaties met de ACS-partners te komen. Daartoe zullen procedures transparanter
en sneller moeten kunnen verlopen. Elementen zoals Stabex, Sysmin en de protocollen
voldoen niet meer in de huidige vorm en moeten een moderne invulling krijgen.De invulling van de handelsparagraaf in het nieuwe verdrag vraagt bijzondere
aandacht, met name ten opzichte van de meest kwetsbare landen. Er moeten waarborgen
worden geschapen voor een nauwe betrokkenheid van de «civil society».
In veel ACS-landen ontbreekt het maatschappelijke groepen echter aan adequate
informatie over de mogelijkheden die het verdrag van Lomé biedt. Onderschrijft
de minister deze observatie en welke acties worden ondernomen op dit punt? Met het oog op de toekomstige betrekkingen van de EU met de ACS-landen
is verdieping van de samenwerking door uitbreiding van het aantal deelnemende
landen, met name de negen minst ontwikkelde landen die niet tot de ACS behoren,
van belang. Bij differentiatie op basis van economische criteria moet voor
de meer ontwikkelde landen de wederkerigheid uitgangspunt worden, terwijl
de EU vooral een rol heeft bij het versterken van de regionale samenwerkingsverbanden.
Hoe zal de EU die regionale samenwerking in de praktijk ondersteunen? Uitbreiding
en verdieping van de politieke dialoog is eveneens van groot belang, met name
op het punt van crisispreventie, grensoverschrijdende milieuproblemen, drugs
en migratie.Op zichzelf heeft de fractie van GroenLinks geen moeite met een terugnameclausule.
Wel wordt opheldering gevraagd over de relatie metuitgeprocedeerde
asielzoekers, omdat kennelijk wordt gesuggereerd dat het huidige bilaterale
contact zal worden vervangen door een conventie met de 71 ACS-landen. Een
dergelijke conventie zal ten koste gaan van zorgvuldig onderzoek of een veilige
terugkeer mogelijk is. Het welzijn van de asielzoeker mag niet worden opgeofferd
aan het economisch belang van het ontvangende land.De Nederlandse inzet gericht op volledige vrije markttoegang voor alle
producten van de MOL's, hetgeen uiteindelijk in WTO-verband zijn beslag moet
krijgen, is een goede zaak. Hoe staat het met de uitwerking van de afspraken
van Singapore van december 1996? De MOL's staan nog vrij zwak in de WTO, omdat
het hen ontbreekt aan voldoende deskundigheid. Wat vindt de minister van de
suggestie om de EU een rol te laten spelen bij de ondersteuning van deze landen
bij het opzetten van een «joint office» in Genève?Voor de korte en middellange termijn worden de nieuwe afspraken in het
kader van Lomé van belang. Zijn de afspraken per 1 januari jl. over
de gelijkwaardige preferenties voor de MOL's binnen en buiten het verdrag
van Lomé en een verruiming van de regels van oorsprong inmiddels van
kracht geworden? Bestaat er een impasse en zo ja, hoe kan die worden doorbroken?Mevrouw Vos achtte het van belang dat de landen van de EU hun grenzen
openstellen voor import uit de MOL's, maar kan de EU eisen dat ook de MOL's
hun grenzen snel openstellen voor landen van de EU? De vrees bestaat dat,
als er op korte termijn vrijhandelszones tussen de EU en de ACS-regio's worden
gerealiseerd, de kwetsbare economieën van de MOL's nog niet krachtig
genoeg zijn om zich te ontwikkelen.Voor de MOL's die daaronder vallen pakt het APS-regime gunstiger uit dan
het ACS-regime. Voor de minder arme ACS-landen zijn de voorwaarden van het
APS echter minder aantrekkelijk en betekent overgaan van Lomé naar
het APS een aanzienlijke achteruitgang. Hoe schat de regering de gevolgen
van zo'n overgang in voor die landen? Moet er niet een goede overgangsregeling
worden geboden?Het investeren door de particuliere sector in ACS-landen moet gestimuleerd
worden. Ontwikkelingslanden moeten er evenwel nog van worden overtuigd dat
het zin heeft om zich aan te sluiten bij een dergelijk multilateral agreement
on investment. Hoe kijkt de minister hier tegenaan? Denkt hij dat ook de meest
kwetsbare economieën voordeel kunnen hebben van de aansluiting bij zulke
overeenkomsten? Wat is de stand van zaken van de onderhandelingen in OECD-verband
over het verdrag? Wanneer wordt de Kamer daarover geïnformeerd?Voedselzekerheid wordt terecht genoemd als een van de taken van het ontwikkelingsbeleid
van de EU. Opvallend is evenwel dat juist de EU-hulp aan de landbouwsector
in Loméverband is gedaald in de afgelopen jaren. Zal de regering zich
ervoor inzetten dat die tendens wordt gekeerd? Wordt dit ook betrokken in
discussies over de toekomst van Lomé en over de hervorming van het
gemeenschappelijk landbouwbeleid in het kader van de Agenda 2000 en worden
deze problemen in samenhang besproken?Al zijn Stabex en Sysmin geen succes geworden, toch meende mevrouw Vos
dat dergelijke regelingen niet mogen wegvallen zonder dat er iets anders voor
in de plaats komt. Stabilisatie van de prijzen van landbouwgrondstoffen is
immers van groot belang. Welke gedachten leven er bij de regering en bij de
Commissie om deze systemen beter in te zetten?De heer Hoekema (D66) vroeg of Lomé IVbis inmiddels
voor de EU als geheel in werking is getreden. Bij de behandeling van het Europees
ontwikkelingsfonds heeft de minister gezegd niet tevreden te zijn over de
kwaliteit van de Europese hulpverlening en dat mogelijke klachten van het
Nederlandse bedrijfsleven zich meer moeten ontwikkelen tot een concrete klacht.
Is er al sprake van zulke concrete klachten en is er een discussie gaande,
ook in relatie tot het mandaat voor Lomé V, over concrete hervorming
van het EOF en het Europese ontwikkelingsbeleid?De fractie van D66 stemt ten principale in met de geïntegreerde benadering
van de notitie, waarbij Lomé wordt neergezet als een verouderde, maar
ook in de geschiedenis gezien, begrijpelijke protectionistische handelsexercitie.
Er moet nu echter een omslag worden gemaakt naar een aan de moderne tijd aangepast
volwassen overeenkomst. Er lijkt sprake te zijn van een soort uitruil in die
zin dat de ACS-partijen door de EU in het komende decennium als één
groep worden benaderd en dat de EU ook politieke onderwerpen mag aansnijden.Vrijhandelszones staan op gespannen voet met Stabex en Sysmin. Op een
aantal punten zal er sprake zijn van een overgangssituatie. Er moet bijvoorbeeld
nog worden doorgegaan met de waiver, maar men zal meer moeten gaan in de richting
van WTO-conformiteit en vrijhandelsakkoorden. De heer Hoekema had begrepen
dat het uitgangspunt van de regering is dat de preferenties WTO-conform worden
voortgezet en dat niet te snel wordt gegaan in de richting van vrijhandelszones
en -akkoorden.Om te kunnen afstappen van een benadering waarin het verdrag van Lomé
wordt beschouwd als het «afkopen» van het kolonialisme van vroeger
zullen de bij de ACS-overeenkomst betrokken landen moeten worden geprikkeld
tot economische hervorming en goed bestuur en voorts toegang moeten krijgen
tot de internationale markten. De vraag is in hoeverre preferenties in het
verleden te veel remmend en protectionistisch hebben gewerkt, ook intern,
waardoor te weinig landen zijn aangezet tot verandering en aanpassing van
hun economie en industrie. Hoe kunnen die landen in de komende jaren vanuit
de EU beter in staat worden gesteld om aan te sluiten op het wereldhandelssysteem
en ook intern economische en politieke veranderingen te laten plaatsvinden?De uitbreiding met een aantal MOL's is een goede zaak. Vooral de MOL's
zullen zoveel mogelijk moeten worden geholpen en tegemoet worden gekomen in
het kader van deze overeenkomst. Wat belemmert binnen de Unie en bij het Europees
Parlement de uitbreiding van de ACS-regeling met een aantal MOL's?De tendens van de notitie is «minder rigiditeit, meer flexibiliteit»,
zowel voor aanpassingen als voor instituties. Juist de instituties behoeven
aanpassing, omdat bij de ACS-landen onvrede bestaat over gebrek aan politieke
belangstelling van de EU. Wordt er gewerkt aan bepaalde vormen van beperkt
overleg, opdat de trojka of het voorzitterschap op politiek niveau kan spreken
met een afvaardiging van de ACS-landen? Kan een dergelijk gesprek zich ook
uitstrekken tot politieke aangelegenheden? Hoe wordt daarbij de coördinatie
en coherentie met het GBVB verzekerd? Hoe wordt de kans ingeschat dat een
echte volwaardige politieke dialoog tot stand zal komen? Biedt dat aanknopingspunten
aan de EU om het sanctie-instrument van het opzeggen van de overeenkomst te
hanteren? Als er in een aangesloten land schendingen van de mensenrechtensituatie
of de internationale rechtsorde plaatsvinden, is het dan ook in de nieuwe
overeenkomst mogelijk om dat land uit de overeenkomst te verwijderen en zullen
de landen zelf akkoord gaan met zo'n stringente conditionering?Mevrouw Van der Stoel (VVD) zei dat het van belang is om de
zeggenschap van de Europese landen over het Europese ontwikkelingsfonds te
vergroten. Zij was het ermee eens dat het Europese beleid in dezen aanvullend
moet zijn op het bilaterale beleid van de afzonderlijke lidstaten.Verbreding van de politieke dialoog is volgens de regering een kenmerk
van de evolutie van het verdrag. Wat houdt de verbreding van die politieke
dialoog in en wat is het kenmerk van die evolutie?Het contractuele karakter van de samenwerking wordt door de regering beschouwd
als een sterk punt. Er zijn echter kritische geluiden dat een
aantal punten van het verdrag nauwelijks tot uitvoering zijn gekomen en te
weinig inhoud hebben gekregen.Door de regering is geconstateerd dat er in de groep van de ACS-landen
een zeer grote diversiteit bestaat. Hoe is de diversiteit in standpunten van
de Europese landen ten opzichte van het verdrag?Door regionalisatie kunnen nieuwe handelsblokken en nieuwe ijzeren gordijnen
ontstaan. Er kunnen nieuwe vormen van afhankelijkheid ontstaan doordat preferenties
worden gehanteerd. Hoezeer wil de regering regionalisering bevorderen en wat
zijn de voordelen van een sterke regionalisering? Is het instrument van preferenties
daadwerkelijk een stimulans voor de MOL's? De VVD-fractie is een voorstander
van het zo spoedig mogelijk realiseren van vrijhandel met inachtneming van
de positie van de MOL's.Het feit dat de Europese lidstaten zich niet meer politiek laten vertegenwoordigen
heeft tot irritatie geleid bij de ACS-partners. Is er inmiddels meer belangstelling
en is er daadwerkelijk sprake van partnerschap en een politieke dialoog?Het begrip «civil society» behoeft enige toelichting. Men
moet oppassen dat er in het verdrag niet allerlei onduidelijke terminologieën
worden opgenomen. Verder ontbreekt bij de opsomming van thema's een afzonderlijke
passage over wapenhandel en ontwapening. Mevrouw Van der Stoel vroeg of het verdrag een verdere rem zal betekenen
op het voortbestaan van CFA-zones, die leiden tot afhankelijkheid. Voorts
vroeg zij of het handhaven van de historische marktaandelen wat de Europese
bananenimport betreft, waardoor nieuwkomers nauwelijks een kans krijgen op
de Europese markt, wel in overeenstemming is met de WTO-regelgeving. In verband
met de toekomst van de protocollen vroeg zij een toelichting op de passage
dat met steun van de EU gezocht zou moeten worden naar mogelijkheden op de
wereldmarkt waarop landen een comparatief voordeel kunnen behalen en naar
differentiatie bij de productie in die landen zelf.Volgens de regering moeten de preferenties wellicht niet voor alle landen
ineens worden afgeschaft. Op welke termijn zal het de betrokken landen duidelijk
moeten zijn dat met hun positie rekening wordt gehouden, maar dat zij aan
productverbetering moeten doen en zich niet afhankelijk moeten maken van Europa
alleen? Een beperkte termijn kan een stimulans in die richting betekenen.In de opsomming van doelstellingen van hulp wordt het thema 2020 gemist:
onderwijs en volksgezondheid, mede in het licht van het rapport «Shaping
the 21st century». Kan dit thema concreet worden betrokken bij de herziening
van het verdrag?De VVD-fractie is er een voorstander van dat de EU een rol gaat spelen
bij het organiseren van verkiezingen. Daaraan voorafgaande moeten kandidaten
en politieke partijen worden getraind in goed bestuur. Is de regering bereid
te stimuleren dat Europa ook daarin een rol vervult?Van het voorstel om het Europese bedrijfsleven uit te nodigen om met partners
in de ACS-landen te bekijken hoe de particuliere sector kan worden ondersteund
is op korte termijn niet het grootste heil te verwachten. Het opzetten van
scholingsprogramma's voor het midden- en kleinbedrijf kan sneller en effectiever
resultaat hebben.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) merkte op dat als
gevolg van het veilen of opnieuw uitgeven van de licenties de niet traditionele
bananenproducerende landen geen kans hebben op de Europese markt. Door het
quotum dat aan de ACS-landen is toegekend te verruimen wordt ook aan de kleine
producenten meer ruimte gegeven. Gelet op de uitspraak van de WTO leek haar
geen andere oplossing mogelijk.Lomé zal moeten blijven, nu Afrika meer dan andere continenten
perspectief nodig heeft. Dat vereist aanpassing, meer efficiency en een inhoudelijke
aanpak voor de komende tijd. De hoofdelementen in het dictum van
de eerder ingediende en aangehouden CDA-motie blijken goed overeen te komen
met de intenties van de regering. Het is aantrekkelijk om de discussie daarover
via drie pijlers te voeren: de buitenlandse politiek, handel en investeringen
alsmede de hulp.Uit een oogpunt van buitenlandse politiek is een uitbreiding met de overige
MOL's een goede zaak, aangezien het APS vanaf 1 januari 1998 ook voor deze
landen geldt. In de praktijk zijn obstakels zichtbaar om tot regionalisering
over te gaan. Ziet de regering mogelijkheden om die obstakels te overwinnen?Een volwaardige en wederkerige samenwerking is noodzakelijk voor verdieping
van de politieke dialoog over de naleving van de mensenrechten, de opbouw
van de democratie en de rechtsstaat en het versterken van het bestuur. Wordt
hier in het kader van het nieuwe verdrag vanuit Europa specifiek aandacht
aan besteed? Probleem is dat er onvoldoende instrumenten beschikbaar zijn
om de democratie en de rechtsstaat door middel van behoorlijk bestuur vorm
te geven en te versterken.Ook de migratie moet een punt van bespreking zijn. Het is vanzelfsprekend
dat er een terugkeerclausule zal worden opgenomen in het nieuwe verdrag. Bestaat
er bij de overige lidstaten consensus om een dergelijke clausule te introduceren
en kan die clausule worden nageleefd? Als daarin geen gelijke lijn wordt getrokken
door de individuele lidstaten, is het bijna onmogelijk om in een Europees
verdrag een effectieve terugkeerclausule op te nemen ten opzichte van de ACS-landen.In het kader van Lomé is een grotere inzet van NGO's van belang
ter versterking van de «civil society». De NGO's kunnen een rol
spelen bij het vergroten van de effectiviteit van de besteding van middelen.In het Verdrag van Amsterdam zijn weinig vorderingen gemaakt wat de betrokkenheid
van het Europees Parlement betreft bij het ontwikkelingsbeleid. Het is nog
steeds geen geïntegreerd onderdeel van het algehele Europese beleid.
Daardoor is het moeilijk om aan coherentie te denken. Welke budgettaire bevoegdheden
zal het Europees Parlement in de komende tijd kunnen krijgen en welke stappen
worden daartoe ondernomen?Het succes van Lomé is tot nog toe beperkt. Wellicht kunnen er
op het gebied van handel en investeringen vorderingen worden gemaakt. In het
kader van vernieuwing van beleid zal aandacht moeten worden besteed aan de
positie van de Lomé-landen ten opzichte van de overige ontwikkelingslanden.
Er zal meer moeten worden geïnvesteerd in verwerkende en toeleverende
industrieën en activiteiten. Mevrouw Van Ardenne pleitte voor extra aandacht
voor «infant industries» waarbij gedurende een bepaald tijd nog
enige bescherming kan worden geboden. In het kader van Lomé zal ook
aandacht moeten worden besteed aan duurzame en sociaal verantwoorde productie.De hulprelatie tussen de ACS-landen en de EU zal aanmerkelijk moeten worden
verbeterd door een grotere mate van transparantie en een vereenvoudiging van
de hulpinstrumenten. Bovendien zal er nadrukkelijk aandacht moeten zijn voor
verlichting van de schulden van de MOL's. Is het mogelijk om de schulden van
MOL's aan individuele lidstaten te betrekken bij de verdragsrelatie met de
ACS-landen?Mevrouw Dijksma (PvdA) noemde het verdrag van Lomé een
in principe uniek verdrag, omdat dat het grootste ontwikkelingsverdrag is.
Toch moet vooral kritisch worden gekeken naar de inhoud van een vijfde Loméovereenkomst.
Het zou een verkeerd signaal zijn tegenover de ACS-partners om het verdrag
niet te willen verlengen. De vijfde overeenkomst moet meer in het teken staan
van de eenentwintigste eeuw. De verhouding tussen de EU en ACS-landen moet
om diverse redenen veranderen en verbeteren. Politieke en economische omstandigheden zijn veranderd, evenals de houding
ten opzichte van ontwikkelingssamenwerking. De regels van de WTO vormen geen
aanleiding tot herziening, maar bepalen in grote mate de mogelijkheden van
een nieuw Loméverdrag. Er dient ruimte te komen om meer onderscheid
te maken naar bijzondere regionale economische omstandigheden en politieke
werkelijkheden. Daarnaast zorgt de verdergaande samenwerking binnen Europa
voor een andere kijk op en verhouding tot zich ontwikkelende landen. Bureaucratische
trekken van het verdrag moeten worden opgeruimd. Naast directe hulp zal versterking
van de private en commerciële sector door middel van gerichte investeringen
bijdragen aan het bestrijden van armoede.De nieuwe Nederlandse visie op de toekomstige betrekkingen tussen de EU
en de ACS-landen moet doorklinken in het mandaat van de Europese Commissie
voor een nieuwe conventie. Hoe ver is dat onderhandelingsmandaat van de Commissie
gevorderd? Is de notitie een bijdrage aan de globale politieke oriëntaties
of bevinden de voorbereidingen zich al in het stadium van de details?De PvdA-fractie stemt in met de grote lijnen van de notitie: voortzetting
van het verdrag en het handhaven van de sterke punten van de samenwerking,
zij het met aanpassingen met het oog op de eenentwintigste eeuw, te weten
verdieping van partnerschap en versterking van de politieke dimensie. Een
onvoldoende functionerende rechtsstaat en democratie, de mensenrechtensituatie
en gebrek aan behoorlijk bestuur kunnen reden zijn tot vermindering of opschorting
van de samenwerking. De EU en de lidstaten moeten echter ook kritiek van de
ACS-landen accepteren om het wederkerige karakter van de politieke dialoog
effectief te kunnen maken. De nieuwe conventie dient dan de bereidheid tot
het voeren van een politieke dialoog contractueel vast te leggen en bovendien
te verweven met afspraken op het gebied van handel en hulp.Wat is het verschil tussen de politieke dialoog die versterkt en verdiept
wordt en de beleidsdialoog waarin naast de Commissie ook de lidstaten een
rol spelen? Op welke wijze komen de gerechtvaardigde belangen van de ACS-landen
aan bod? Verwacht de regering dat in het mandaat van de Commissie de uitdrukking
«sociale basisvoorzieningen» zal voorkomen? Veel EU-staten laten
zich niet meer politiek vertegenwoordigen bij de jaarlijkse ACS/EU-raad. Verwacht
de regering dat dit wel zal gebeuren zodra er een nieuwe conventie is gesloten?Regionalisering kan voor ontwikkelingslanden een stap in een proces zijn
dat hun integratie in de wereldeconomie kan bevorderen. De EU mikt op geleidelijke
hervorming van economieën, gekoppeld aan armoedebestrijding. Nederland
bepleit uitbreiding van het verdrag met de resterende MOL's. Eerder is ervoor
gepleit om dat verdrag vorm te geven op basis van drie pijlers: de politieke
dialoog, de hulp en de investeringen. Hoe verhoudt de wens tot uitbreiding
met de resterende MOL's zich tot het EU-beleid voor die landen? Wat is er
terechtgekomen van het streven naar gelijkwaardige handelspreferenties per
1 januari 1998 voor Lomé-MOL's en niet Lomé-MOL's? Komen bij
het nieuwe instrumentarium behalve duurzaamheids- en milieuoverwegingen ook
arbeidsomstandigheden aan de orde?Door de PvdA-fractie is kritisch gereageerd dat het opnemen van een terugnameclausule
al bij een groot aantal verdragen met afzonderlijke lidstaten aan de orde
is. Hoe reageren de ACS-landen op het opnemen van een dergelijke clausule
in het verdrag? Is er ook binnen de EU overeenstemming over? Waarom vindt
de Nederlandse regering het opnemen van de clausule zo belangrijk?Mevrouw Dijksma merkte op dat de regering voor de herziening van het hulpinstrumentarium
kiest voor complementariteit. De EU moet zich als regionale organisatie richten
op het bevorderen van samenwerking, terwijl zaken zoals onderwijs en gezondheidszorg
bij uitstek op nationaal niveau moeten worden georganiseerd. De huidige benadering
van de EU is vooral gericht op het Europese bedrijfsleven, terwijl
ook de hulp van de lidstaten is gericht op het eigen bedrijfsleven. In het
kader van de Europese hulpverlening moet meer idealisme op het terrein van
bijvoorbeeld de sociale basisvoorzieningen worden getoond. Hoe wil de regering
in dit verband omgaan met de complementariteit? Het is van belang dat bijvoorbeeld
de zeggenschap van de Europese landen op het Europese ontwikkelingsfonds wordt
vergroot.Hoe kunnen de inhoud en de werking van een nieuw verdrag worden betrokken
bij een Europees beleid ten aanzien van conflictpreventie? Hoe zal in de toekomst
de positie van landen en gebieden overzee zijn ten opzichte van de MOL's? Antwoord van de regeringDe minister memoreerde dat er in Europees verband een discussie
moet worden gevoerd over een mandaat, waarbij het aan de Europese Commissie
is om daarover te onderhandelen. Hij sprak de hoop uit dat de Commissie bij
het ontwerpmandaat dat aan de Raad zal worden voorgelegd alle standpunten
die in het afgelopen jaar door de Europese lidstaten naar voren zijn gebracht
serieus in de overwegingen zal betrekken. Hij stelde vast dat de notitie van
de regering in grote lijnen de instemming heeft van de verschillende fracties.
Van daaruit zal het ontwerpmandaat worden beoordeeld en met de Kamer worden
besproken.Hij verwachtte niet dat veel van de in de notitie neergelegde gedachten
daadwerkelijk de instemming van de Europese Commissie en de ACS-landen zal
krijgen. Zo heeft het voorstel tot uitbreiding met de resterende MOL's geen
expliciete bijval gekregen, terwijl andere lidstaten zich er expliciet tegen
uitgesproken hebben. Ook de ACS-landen zijn er niet voor, tenzij er veel extra
geld beschikbaar komt, wat echter niet waarschijnlijk is. Ook voor het voorstel
tot budgettarisering is weinig steun te verwachten, gezien het veto dat hierover
door een aantal belangrijke lidstaten is uitgesproken. Budgettarisering betekent
weliswaar meer invloed, maar het Europees Parlement heeft wel degelijk van
het begin af aan ook invloed gehad op de inhoud en vormgeving van de associatieverdragen.Het gewijzigde Lomé IV is nog niet operationeel, doordat niet alleen
in Nederland, maar ook in België en Frankrijk de behandeling nog niet
is afgerond.In de praktijk betekent de contractualiteit niet altijd een garantie,
maar op het terrein van de handelspolitiek en het zekerstellen van de afgesproken
hulpbedragen is het een stap in de goede richting ten opzichte van andere
vormen van internationale ontwikkelingssamenwerking. Op details kan altijd
worden afgeweken van de afspraken, maar er zijn goede procedures vastgelegd
waarop een beroep kan worden gedaan als bepaalde afspraken niet worden nagekomen,
bijvoorbeeld op het terrein van de mensenrechten.Op het Nederlandse voorstel om in het kader van de politieke dialoog te
komen tot flexibilisering door frequenter in kleinere groepen bijeen te komen
is vooralsnog niet positief gereageerd. De regering is voornemens om verder
te gaan in deze richting. Het is van groot belang om regelmatig zowel hulp
en handel als politieke onderwerpen te bespreken. Daarbij zal ook de relatie
met het gemeenschappelijk buitenlands beleid aan de orde komen. Momenteel
is veel van het beleid in de richting van vele ACS-landen onderwerp van gemeenschappelijke
discussies, zij het eenzijdig. Dat leidt tot een gemeenschappelijke Europese
opstelling ten opzichte van individuele landen in de vorm van een gemeenschappelijk
beleid dat nog steeds niet kan worden gebaseerd op meerderheidsbesluitvorming.
Van belang is dat er niet eenzijdig, maar gezamenlijk met de betrokken landen
belangrijke vraagstukken aan de orde kunnen worden gesteld op
basis van gemeenschappelijke uitgangspunten. Daarbij moet in het oog worden
gehouden dat de inzet van instrumenten op het terrein van handelspolitiek
en hulpverlening ten behoeve van ACS-landen niet altijd positieve effecten
heeft, ook als gevolg van onvolkomenheden in die landen. Dat is deels historisch-koloniaal
bepaald en deels een dimensie van onderontwikkeling. Dat moet dan ook in het
kader van ontwikkelingssamenwerking aan de orde kunnen komen in plaats van
alleen maar meer handelspolitieke mogelijkheden te bieden. Tot een dergelijke
aanpak bestaat bij de Europese ministers voor ontwikkelingssamenwerking meer
bereidheid dan in het verleden. Afgewacht moet worden of ook de Commissie
hiertoe bereid zal zijn. De ACS-landen zelf willen een politieke dialoog over
de traditionele onderwerpen, wat iets anders is dan een politieke dialoog
over conflictpreventie en instituties.De betrokkenheid van NGO's en de «civil society» is weliswaar
van belang, maar de onderhandelingen blijven een zaak van regeringen. Vanuit
de EU wordt in toenemende mate steun gegeven aan NGO's in de betrokken landen.
De informatievoorziening daar neemt langzamerhand toe als gevolg van het totstandkomen
van netwerken van NGO's in Europa en in de desbetreffende landen. Het gaat
vooralsnog te ver om dit punt concreet op te nemen in de onderhandelingen,
maar de NGO's zullen ook moeten worden betrokken bij de uitwerking van afgesproken
intergouvernementeel beleid.De minister constateerde dat de vaste commissie instemt met het standpunt
van de regering dat er een zekere mate van differentiatie moet worden gerealiseerd,
niet regionaal, maar op basis van ontwikkelingsfasen. Niet alleen willen de
desbetreffende landen het zelf niet allemaal, maar een regionale differentiatie
is op zichzelf ook riskant. De Commissie is echter voorstander van een regionale
differentiatie op handelspolitiek niveau in de richting van drie afzonderlijke
vrijhandelszones op langere termijn. De Nederlandse regering daarentegen is
van mening dat het handelspolitieke regime geleidelijk meer in overeenstemming
moet worden gebracht met de regels van de WTO, uitgaande van verschillende
overgangsfases voor landen die in verschillende ontwikkelingsfases verkeren.
Bovendien moeten preferenties niet te lang worden gehanteerd, omdat ze leiden
tot uitstel van interne aanpassing. Er moeten soortgelijke handelspolitieke
regimes komen voor de MOL's die wel en niet deel uitmaken van de ACS-landen.
De Europese Commissie bereidt zich voor op voorstellen in deze richting. Zodra
de voorstellen er zijn, zal de vaste commissie hierover worden geïnformeerd.Er zijn weinig concrete voorstellen gedaan tot het stimuleren van investeringen.
Afgewacht wordt of de Commissie in het kader van het ontwerpmandaat concrete
voorstellen zal doen in deze richting.De Nederlandse regering acht het gewenst dat de EU ernaar streeft om in
een nieuwe conventie een terugnameclausule op te nemen, analoog aan de akkoorden
die de EU met andere staten of regio's heeft gesloten, bijvoorbeeld met een
aantal mediterrane landen. De inzet van de EU is dat in alle verdragen een
artikel wordt opgenomen dat de verdragspartner bereid is om zijn onderdanen
wederom toe te laten tot het eigen land, als zij niet meer welkom zijn in
de EU-lidstaten. Uit een oogpunt van consistentie is voorgesteld om ook in
het nieuwe Loméverdrag een dergelijke clausule op te nemen. Niet alle
EU-lidstaten hebben zich hier expliciet voor uitgesproken. Wel heeft een aantal
landen informeel laten weten ertegen te zijn. Op korte termijn zal de regering
de modaliteiten van een dergelijke clausule bespreken in afwachting van de
reacties van zowel de lidstaten als de partnerlanden. Overigens is hierbij
geen sprake van een vergemeenschappelijking van het terugkeerbeleid, maar
behoudt iedere lidstaat zijn eigen terugkeerbeleid. Het gaat erom dat landen
kunnen worden aangesproken op afspraken die ook in het nieuwe verdrag zijn
vastgelegd.De minister zei te verwachten dat in het ontwerpmandaat van de Europese
Commissie ook een voorstel tot het opnemen van een terugnameclausule zal zijn
opgenomen en dat de Raad hiermee zal instemmen, ook met het oog op het precedent
van de verdragen met de mediterrane landen, maar dat de ACS-landen hierbij
kanttekeningen zullen plaatsen. Vervolgens komt de vraag van de feitelijke
afdwingbaarheid aan de orde. Als niet aan de afspraken wordt voldaan door
een van de ACS-landen, dan is het mogelijk dat de Europese hulpverlening aan
dat land wordt opgeschort. Dat lijkt weliswaar op een gemeenschappelijk machtsinstrument,
maar het kan er ook toe leiden dat men in gemeenschappelijk overleg tot oplossingen
komt. Het is denkbaar dat de ACS-landen akkoord zullen gaan met een dergelijk
voorstel, als er procedures worden afgesproken in verband met de mogelijke
toepassing van sancties.In de notitie is een lijst opgenomen van terreinen waarop de EU een comparatief
voordeel heeft ten opzichte van bilaterale hulpverlening. Dat betekent echter
niet dat de regering van mening is dat de EU zelf allerlei kleinschalige programma's
moet opzetten. Bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg
kan dat beter op bilateraal niveau. De verwachting is dat de Commissie de
Nederlandse visie op complementariteit tussen de EU en haar lidstaten niet
zal accepteren, omdat haar rol daarin wordt beperkt. De Commissie voert bijvoorbeeld
een eigen beleid inzake het houden van verkiezingen dat afwijkt van een door
de lidstaten voorgestane voorzichtige en gediversifieerde aanpak.De Commissie heeft een voorstel gepresenteerd ten behoeve van de bananenproducerende
landen dat naar de mening van Nederland, Zweden en Denemarken echter niet
liberaal genoeg is. De minister zegde toe, de staatssecretaris van Economische
Zaken en de minister van LNV te vragen om gedetailleerdere informatie over
de stand van zaken aan de Kamer te doen toekomen. Hij zei dat de regering
voorstander is van een tarievensysteem en van een aanzienlijke uitbreiding
van het totale contingent, ook voor de niet ACS-landen. Bovendien is de regering
voorstander van het scheppen van mogelijkheden voor fairtradebananen. Het
voorstel van de Commissie biedt die mogelijkheden echter onvoldoende.Er is in handelspolitieke zin sprake van een mate van betrokkenheid van
de landen en gebieden overzee via het LGO-besluit. Er is echter geen sprake
van een afzonderlijke categorie waarmee wordt onderhandeld in ACS-kader. De
minister zegde toe schriftelijk nader op dit punt te zullen ingaan. De voorzitter van de commissie,WoltjerDe griffier van de commissie,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), ondervoorzitter,
Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos
(PvdA), Verspaget (PvdA), Ybema (D66), Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV),
Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Woltjer (PvdA), voorzitter, Hessing (VVD),
Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof
(D66), Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD), Meyer (groep-Nijpels), De Haan (CDA),
Visser-van Doorn (CDA), Koenders (PvdA).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van
der Stoel (VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Lilipaly
(PvdA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg (SGP), Rosenmöller
(GroenLinks), Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA),
Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein
(VVD), Hendriks, Bukman (CDA), Gabor (CDA), Dijksma (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25762-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl