Primair Onderwijs; Brief van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31293, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31293 nr. 4

12-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamGoed werkDe eerste balansgegevensEigen vermogenRisico’sOnderwaardering vaste materiële en immateriële
activaWaar heeft dit mee te maken?Een eerste beeldVerder onderzoek en beoordelingskaderBeoordelingskader nodigOnderzoeksopdracht bureauConsequenties financiële vrijheidGeen herziening budget materiële instandhoudingResumerendOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31293Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 24 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 293Primair Onderwijsnr. 4BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 2008Een bijzonder jaar Het jaar 2006 was voor de schoolbesturen in het primair
onderwijs in financieel opzicht een bijzonder jaar. Ongeveer halverwege 2006,
zijn schoolbesturen overgegaan op een andere bekostiging. Over de eerste zeven
maanden van 2006 konden de schoolbesturen hun personele kosten nog bij OCW
declareren. De besturen moesten daarom in 2007, net als in voorgaande jaren,
nog de oude Aanvraag Vaststelling Rijksvergoeding (AVR) indienen. De AVR bevat
geen balans en winst-verliesrekening. Vanaf 1 augustus 2006 is de
bekostiging op basis van declaratie gestopt en ontvingen de besturen lumpsumbekostiging
voor al hun scholen. Dit betekende dat schoolbesturen een jaarverslag moesten
opsturen naar OCW. Dit jaarverslag moest ook een financiële jaarrekening
bevatten met een balans en een winstverliesrekening volgens het stelsel van
baten en lasten. Kortom: 2006 was het jaar van de overgang. Een jaar waarin
de besturen te maken hadden met twee stelsels en daardoor in 2007 met twee
soorten verantwoording.Goed werkHet is hard werken geweest voor de besturen en de administratiekantoren
van de besturen, om in de eerste helft van 2007 zowel de oude AVR als de nieuwe
jaarrekening volgens het stelsel van baten en lasten op te stellen. Het is
goed om te kunnen vaststellen dat bijna alle besturen hun beide verantwoordingen
op tijd, of bijna op tijd, hebben ingeleverd. Veel besturen hebben voor het
eerst een balans opgesteld die voldeed aan de eisen die daaraan worden gesteld.
Daarvoor hebben zij onder meer hun inventaris moeten waarderen, de omvang
van de afschrijvingen moeten bepalen, moeten beslissen welke voorzieningen
er nodig zijn en inschattingen moeten maken van bijvoorbeeld de te verwachten
BAPO-kosten (ouderenverlof). Het is duidelijk dat het nog tijd kost om het
nieuwe bekostigingsstelsel en de daarbij behorende nieuwe verantwoording onder de knie te krijgen. Dit betekent dat de jaarrekeningen de komende
jaren nog zullen verbeteren waardoor het «financiële beeld»
zal veranderen.De eerste balansgegevensOCW heeft in 2007 voor de eerste keer de balansgegevens van de besturen
in het primair onderwijs ontvangen. Uit deze gegevens wordt duidelijk wat
de bezittingen zijn van alle schoolbesturen. Die bezittingen bestaan uit vaste
materiële en immateriële activa, zoals de inrichting van de school
(schoolborden, meubels, computers en dergelijke), lesmethoden, schoolboeken
en andere leermaterialen, maar ook uit vorderingen (bijvoorbeeld nog te ontvangen
bekostiging van OCW voor de uitkering van vakantiegeld) en financiële
activa zoals geld. Daartegenover staan schulden (bijvoorbeeld nog uit te betalen
vakantiegeld, of andere verplichtingen over het boekjaar die later worden
voldaan) en voorzieningen (bijvoorbeeld in verband met BAPO-kosten die later
komen). Als alle bezittingen worden opgeteld en als daarvan de schulden en
de voorzieningen worden afgetrokken blijft het eigen vermogen van een schoolbestuur
over.Eigen vermogenHet eigen vermogen van schoolbesturen bestaat uit algemene reserves en
bestemmingsreserves. Bestemmingsreserves zijn reserves die bedoeld zijn voor
een specifiek toekomstig investeringsdoel. Daarnaast kunnen besturen nog eigen
vermogen hebben dat niet uit overheidsbekostiging is opgebouwd. Denk daarbij
aan legaten of schenkingen van particulieren. Het eigen vermogen van de scholen
zit voor een aanzienlijk deel in onderwijsmethoden, leermiddelen en inventaris
(zoals computers, meubels en dergelijke) van de scholen. Als een school van
start gaat, krijgt het schoolbestuur geld om de inrichting van de school te
betalen. Daarna ontvangt het schoolbestuur bekostiging voor de school, waarin
jaarlijks een bedrag is opgenomen dat bedoeld is voor de toekomstige vervanging
van de inrichting van de school. De bedragen die de scholen hiervoor ontvangen
zijn gebaseerd op verschillende afschrijvingstermijnen voor bijvoorbeeld leermethoden,
computers en software, tafels en stoelen. Om in de toekomst de inventaris
te kunnen vervangen, moeten de besturen het geld dat daarvoor is bedoeld opzij
leggen. Schoolbesturen kunnen het eigen vermogen dus niet zomaar uitgeven,
want het zit voor een aanzienlijk deel in de inventaris en in het geld dat
schoolbesturen moeten sparen om in de toekomst de inventaris te kunnen vervangen.Risico’sHet eigen vermogen dient daarnaast als buffer voor het opvangen van financiële
risico’s. Bijvoorbeeld: de daling van het aantal leerlingen of van het
leerlingengewicht kan tot een daling van de bekostiging leiden. Subsidieregelingen
kunnen stoppen. Arbeidsongeschiktheid kan leiden tot hogere lasten. Schoolbesturen
hebben een redelijke reserve nodig om risico’s te kunnen opvangen.Onderwaardering vaste materiële en immateriële
activaHoe moet de omvang van het eigen vermogen van schoolbesturen worden beoordeeld?
Hiervoor moet eerst duidelijk zijn welk deel van het eigen vermogen wordt
meegerekend. Vermogen dat in vaste activa zoals meublair etc. zit kan niet
meer worden uitgegeven.Er zijn duidelijke indicaties dat de vaste materiële en immateriële
activa te laag zijn gewaardeerd. Op basis van de veronderstellingen in de
bekostiging voor de materiële en immateriële vaste activa,
ligt de verwachte omvang van deze activa hoger. Ook uit de cijfers over de
afschrijvingen en de investeringen komt duidelijk naar voren dat de werkelijke
omvang van de vaste materiële activa aanzienlijk hoger ligt dan is opgenomen
in de balansen van de schoolbesturen. Het gaat om verschillen in de orde van
grootte van honderden miljoenen.Waar heeft dit mee te maken?Voor een deel met het feit dat het openbaar onderwijs niet altijd vermogensrechtelijk
zelfstandig is. De regel is dat dan met de gemeenteaccountant wordt bepaald
welke posten uit de gemeenteadministratie kunnen worden gedestilleerd om op
te nemen in de balansen van de scholen. Het kan zijn dat de balans daardoor
niet in evenwicht is. De afwijkende, aanzienlijke lagere omvang van de vaste
materiële en immateriële activa, maakt duidelijk dat die werkwijze
leidt tot een aanzienlijke onderwaardering van deze activa bij het openbaar
onderwijs. Ook bij andere schoolbesturen is sprake van een onderwaardering
van vaste materiële en immateriële activa. Niet omdat zij moedwillig
een te lage inschatting hebben gemaakt, maar omdat de gegevens voor een juiste
waardering ontbreken. Dit komt doordat voor een deel van de inventaris afschrijvingstermijnen
van 30 tot 40 jaar niet ongewoon zijn.Ook kan men ervoor hebben gekozen om bepaalde bezittingen die in het verleden
in één keer ten laste van de exploitatie zijn gebracht nu niet
alsnog te activeren, maar te beschouwen als volledig afgeschreven inventaris.
Dit terwijl die inventaris feitelijk nog jaren kan worden gebruikt.Ook kunnen verschillen in de afschrijvingstermijnen een rol spelen. Veel
schoolbesturen en ook de controlerende accountants van deze besturen, hebben
bij de taxatie van de vaste materiële en immateriële activa voor
het opstellen van de beginbalans, een praktische invalshoek gekozen en vooral
naar de investeringen van de afgelopen vijf tot zes jaar gekeken.De verwachting is dan ook dat de waarde van deze activa in de komende
jaren zal toenemen, doordat nieuwe investeringen wel volledig in de balans
worden opgenomen. Daarmee is de omvang van het vermogen en het deel dat beschikbaar
is voor het dekken van risico’s nu niet vast te stellen.Een eerste beeldAls geen rekening wordt gehouden met de onderwaardering van de vaste materiële
en immateriële activa komt uit de jaarverslagen naar voren dat het totale
eigen vermogen in het primair onderwijs 2,4 miljard euro bedraagt. Een belangrijk
deel van dit vermogen zit in de vaste materiële en immateriële activa.
Volgens de balansen van de besturen bestaat 0,8 miljard uit leermethoden,
schoolboeken, computers, meubels enzovoort. Bij deze omvang van de vaste materiële
en immateriële activa is de verwachting gerechtvaardigd dat schoolbesturen
ook tenminste 0,8 miljard geld hebben gespaard voor de vervanging van de inventaris.
Dan zou 0,8 miljard resteren om financiële risico’s op te kunnen
vangen. Dat is ca. € 100 000,– per school of ca. € 500,–
per leerling (dat is 11 á 12% van de jaarlijkse bekostiging).Als wel rekening wordt gehouden met de onderwaardering, wijzigt het beeld
substantieel. Wat dit betekent, is zonder verder onderzoek niet goed aan te
geven. In ieder geval daalt daardoor het deel van het eigen vermogen dat beschikbaar
is om risico’s te dekken aanzienlijk.Verder onderzoek en beoordelingskaderNaast de vaststelling van de omvang van het eigen vermogen, is een beoordelingskader
nodig om na te gaan of er sprake is van een redelijke omvang van het eigen
vermogen. Om tot een goede beoordeling van de omvang van het eigen vermogen
te komen wordt zowel in het primair onderwijs als in het voortgezet onderwijs
verder onderzoek gedaan. Het onderzoek in de vo-sector wordt door de Auditdienst
van OCW uitgevoerd. Voor meer informatie over de omvang van vermogens en over
het uit te voeren onderzoek in de vo-sector, verwijs ik naar de brief «Financiële
jaargegevens voortgezet onderwijs» die u naast deze brief heeft ontvangen.Beoordelingskader nodigOok in de po-sector is het nodig een goed beeld te krijgen van de omvang
van het eigen vermogen en om te komen tot een beoordelingskader. De verantwoording
via een jaarverslag is voor de po-sector nieuw. Veel besturen hebben voor
het eerst een balans opgesteld met een eerste waardering van de vaste materiële
activa. Dat brengt een aantal specifieke onderzoeksvragen met zich mee die
in de vo-sector niet meer spelen. Daarom kies ik in de po-sector voor onderzoek
door een onafhankelijk extern bureau.Onderzoeksopdracht bureauDe eerste vraag aan het bureau is om op basis van de bekostigingsgegevens
een inschatting te maken van de verwachte waarde van de materiële en
immateriële vaste activa. Dat levert een beeld op van de totale (landelijke)
omvang van de onderwaardering die in de balansen van de besturen zit. Ook
vraag ik het bureau een inschatting te maken van de totaal (landelijk) te
verwachten besparingen om tot vervanging van deze activa te komen. Op basis
van die informatie krijg ik een beter beeld van het eigen vermogen dat schoolbesturen
in totaal (landelijk) aanhouden om de financiële risico’s te dekken.Tot slot is de opdracht van de onderzoekers om risicoprofielen op te stellen
voor categorieën van schoolbesturen (naar schaal) om te bepalen wat een
redelijke omvang is van het vermogen dat wordt aangehouden om financiële
risico’s op te vangen. Door deze aanpak ligt er naar verwachting in
het voorjaar van 2008 een eerste aanzet voor een kader om de omvang van het
eigen vermogen te beoordelen. De risicoprofielen geven de schoolbesturen houvast
bij het bepalen van een redelijke reserve ter dekking van hun financiële
risico’s. Het beoordelingskader biedt de mogelijkheid om uitspraken
te doen over de redelijkheid van de omvang van het eigen vermogen op macroniveau
(voor het hele veld) en op microniveau (voor individuele besturen). De organisaties
voor bestuur en management zullen bij het onderzoek worden betrokken.Consequenties financiële vrijheidMet de invoering van lumpsumbekostiging hebben de schoolbesturen meer
financiële beleidsvrijheid gekregen. Die vrijheid houdt in dat zijzelf
een inschatting moeten maken van de financiële risico’s van hun
beleid. De op te stellen risicoprofielen voor de categorieën schoolbesturen,
kunnen individuele schoolbesturen gebruiken om de redelijkheid van de omvang
van hun eigen vermogen te beoordelen. Dat helpt schoolbesturen om op een doelmatige
wijze invulling te geven aan de toegenomen beleidsvrijheid, om de omvang van
het eigen vermogen af te stemmen op de risico’s en goed toe te lichten
in de balans. Het helpt ouders, leraren en andere stakeholders bij de beoordeling van de omvang van het eigen vermogen
en dus bij de beoordeling van de investeringsruimte van het schoolbestuur.Geen herziening budget materiële instandhoudingDe schoolbesturen ontvangen een personeel budget, een budget voor personeel-
en arbeidsmarktbeleid en een budget voor materiële instandhouding (het
MI-budget). In maart 2006 heeft uw Kamer gesproken over een wetsvoorstel dat
de afschaffing van de automatische prijsbijstelling van het MI-budget regelt.
In mijn brief van 13 april 2007 (TK 2006–2007 29 736, nr. 44)
over de invoering van lumpsumbekostiging in het primair onderwijs, heb ik
aangegeven het wetsvoorstel te willen beoordelen in het totale verband van
de bekostiging. Daarbij heb ik aangegeven de vermogenspositie van de schoolbesturen
te willen betrekken bij de beoordeling van de hoogte van het MI-budget. Er
is nu een eerste beeld van deze vermogenspositie. Het is echter duidelijk
dat dit eerste beeld niet het juiste inzicht geeft in de redelijkheid van
de omvang van de reserves die scholen hebben om risico’s op te kunnen
vangen. Daarom kom ik tot de conclusie dat met het huidige inzicht in de vermogenspositie
van de schoolbesturen er geen aanleiding is om de de hoogte van het MI-budget
te herzien. Ik wil u voorstellen het wetsvoorstel dat de herziening van de
indexering van het MI-budget regelt, aan te houden tot er een beter beeld
is van de redelijkheid van de omvang van het eigen vermogen in relatie tot
de te ontwikkelen risicoprofielen.ResumerendOp grond van het voorafgaande stel ik vast dat er in de balansen sprake
is van een onderwaardering van de vaste materiële en immateriële
activa. Om hier beter inzicht in te krijgen volgt er verder onderzoek. Dat
onderzoek levert risicoprofielen op die schoolbesturen kunnen helpen bij het
vaststellen van een redelijke omvang van het vermogen om de financiële
risico’s te dekken.Het onderzoek levert ook een eerste aanzet voor een kader om de omvang
van het eigen vermogen op macro- en microniveau te beoordelen. Het onderzoek
is naar verwachting in het voorjaar van 2008 klaar. Pas na afronding van dit
onderzoek kan de omvang van het eigen vermogen worden beoordeeld.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,S. A. M. Dijksma 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl