Jaarverslag Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2023
Staten-Generaal — Kamerstuk Jaarverslag
Datum: 2024-05-15 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2023–2024
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Kamerstukken
 
 
 
 36 560
 XVI
 
 Jaarverslag en Slotwet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2023
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
 Ontvangen 15 mei 2024
 
 
 
 
 GEREALISEERDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
 
 Gerealiseerde uitgaven en ontvangsten
 
 Figuur 1 Gerealiseerde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x €1 mln.). Totaal € 47.586,5
 
 
 
 Figuur 2 Gerealiseerde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen (x €1 mln.). Totaal € 1.349,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 1
 1.
 Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
 
 Aan de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.
 Hierbij bied ik, mede namens de minister voor Medische Zorg en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, het departementale jaarverslag van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) over het jaar 2023 aan.
 Onder verwijzing naar de artikelen 2.37 en 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport decharge te verlenen over het in het jaar 2023 gevoerde financiële beheer.
 
 Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur op grond van artikel 7.14 van de Comptabiliteitswet 2016 een rapport op. Dit rapport wordt op grond van artikel 7.15 van de Comptabiliteitswet 2016 door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer over:
 
 
 1.
 het gevoerde begrotingsbeheer, financieel beheer, materiële bedrijfsvoering en de daartoe bijgehouden administraties van het Rijk;
 
 
 2.
 de centrale administratie van de schatkist van het Rijk van het Ministerie van Financiën;
 
 
 3.
 de financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
 
 
 4.
 de totstandkoming van de niet financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
 
 
 5.
 de financiële verantwoordingsinformatie in het Financieel jaarverslag van het Rijk.
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken betrokken:
 
 
 1.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2023;
 
 
 2.
 het voorstel van de Slotwet dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
 
 
 3.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
 
 
 4.
 de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de in het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2023 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten over 2023, alsmede over de saldibalans over 2023 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 7.14, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016.
 
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de betrokken Slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
 
 
 Dechargeverlening door de Tweede Kamer
 
 
 Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van
 De Voorzitter van de Tweede Kamer,
 Handtekening:
 Datum:
 
 Op grond van artikel 2.40, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.
 
 
 
 Dechargeverlening door de Eerste Kamer
 
 
 Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van
 De Voorzitter van de Eerste Kamer,
 Handtekening:
 Datum:
 
 Op grond van artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.
 
 
 
 
 
 
 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 
 C.
 Helder
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 Leeswijzer
 
 
 
 1. Inleiding
 
 Voor u ligt het departementale jaarverslag 2023 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).
 
 Het onderdeel Algemeen omvat het verzoek tot dechargeverlening en deze leeswijzer.
 
 Het jaarverslag is opgebouwd uit zeven onderdelen:
 
 
 –
 De beleidsprioriteiten. Deze paragraaf gaat in op de belangrijkste resultaten van het ministerie van VWS over het afgelopen jaar. Het gaat om de hoofdlijnen van het beleid en de beleidsprioriteiten van het huidige demissionaire kabinet.
 
 
 –
 De beleidsartikelen. Hierin wordt per artikel de algemene doelstelling vermeld en wat de rol en verantwoordelijkheden zijn van de minister. Daarnaast bevat elk beleidsartikel beleidsconclusies waarin een oordeel wordt gegeven over de uitvoering van beleid in het afgelopen jaar. Tevens is per artikel een budgettaire tabel opgenomen inclusief een toelichting op de belangrijkste bestedingen van middelen en op de opmerkelijke verschillen tussen de gerealiseerde en begrote uitgaven en ontvangsten.
 
 
 –
 De niet-beleidsartikelen. Deze artikelen bestaan uit een budgettaire tabel en een toelichting op de verschillen tussen de gerealiseerde en begrote uitgaven en ontvangsten.
 
 
 –
 De bedrijfsvoeringsparagraaf. Deze paragraaf geeft informatie op het gebied van rechtmatigheid, de totstandkoming van beleidsinformatie, financieel en materieel beheer en overige aspecten van de bedrijfsvoering.
 
 
 –
 De jaarrekening is opgebouwd uit de departementale verantwoordingsstaat, de samenvattende verantwoordingsstaat agentschappen, de jaarverantwoordingen van de agentschappen, de saldibalans en het overzicht van de topinkomens.
 
 
 –
 Vervolgens wordt het Financieel Beeld Zorg (FBZ) gepresenteerd. Het FBZ geeft inzicht in de ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten onder het Uitgavenplafond Zorg. Dit plafond bevat onder meer uitgaven op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz).
 
 
 –
 Tot slot bevat het jaarverslag een aantal bijlagen, te weten: de toezichtrelaties op Rechtspersonen met een Wettelijke Taak (RWT’s) en de Zelfstandige Bestuursorganen (ZBO’s), moties en toezeggingen, afgerond evaluatie- en overig onderzoek, inhuur externen, het focusonderwerp FJR 2023, Rijksuitgaven Caribisch Nederland, verantwoording EU-middelen in gedeeld beheer een conform de toezegging tijdens het wetgevingsoverleg over het jaarverslag 2021 om inzage te geven in de uitvoering van de aangenomen amendementen.
 
 
 
 2. Grondslagen voor de vastlegging en de waardering
 
 De verslaggevingsregels en waarderingsgrondslagen die van toepassing zijn op de in dit jaarverslag opgenomen financiële overzichten zijn ontleend aan de Comptabiliteitswet 2016 en de daaruit voortvloeiende regelgeving, waaronder de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2024 en de Regeling agentschappen. Voor de departementale begrotingsadministratie wordt het verplichtingen-kasstelsel toegepast en voor de baten-lasten agent­schappen het baten-lastenstelsel.
 
 
 
 3. Groeiparagraaf
 
 VWS is in 2018 de pilot Lerend evalueren gestart. De pilot maakt inmiddels onderdeel uit van de Strategische Evaluatie Agenda (SEA). Het doel van de pilot is het verbeteren van het inzicht in de kwaliteit van het beleid. Dit gebeurt door de evaluaties onderdeel te laten uitmaken van de beleidscyclus en zodoende te leren van de resultaten van de evaluatie en beleid hierop aan te kunnen passen.
 
 In de begroting 2020 zijn de budgettaire tabellen bij de beleidsartikelen gewijzigd zodat de budgettaire gevolgen van beleid meer aansluiten bij de beoogde beleidsdoelen en in samenhang worden gepresenteerd. Dit leidt ertoe dat in de budgettaire tabel in het jaarverslag de jaren voor 2020 niet meer helemaal aansluiten bij de eerdere jaarverslagen.
 De VWS-monitor wordt naar aanleiding van het wetgevingsoverleg d.d. 18 juni 2019 over het jaarverslag 2018 van VWS separaat aan de Tweede Kamer verzonden tegelijk met de ontwerpbegroting en het jaarverslag van VWS. Voorts wordt invulling gegeven aan de motie van de leden Van den Berg en Kerstens uit datzelfde wetgevingsoverleg. Een verdere verbetering van de meetbaarheid wordt gedaan door indicatoren in de bijlage van het Jaarverslag en de beleidsartikelen toe te voegen. Dit conform de motie uit het VSO over het jaarverslag van de leden Wörsdörfer en Renkema.
 
 
 4. Toelichting Budgettaire tabel
 
 Afzonderlĳke posten in de budgettaire tabellen in de beleidsartikelen worden toegelicht als de mutaties groter of gelĳk zĳn aan de ondergrenzen in onderstaande staffel conform de Rĳksbegrotingsvoorschriften.
 
 
 Tabel 1 Ondergrenzen RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 5. Motie Schouw
 
 In juni 2011 is de motie Schouw ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad op grond van de nationale hervormingsprogramma's een eigenstandige plaats krijgen in de departementale begrotingen. In de beleidsprioriteiten wordt teruggekomen op de landenspecifieke aanbevelingen zoals verwoord in de begroting.
 
 6. Focusonderwerp: Onderuitputting per begrotingsartikel
 
 De Tweede Kamer heeft resultaatbereik in relatie tot onderuitputting als focusonderwerp aangemerkt. In het jaarverslag is een bijlage over dit onderwerp opgenomen.
 
 7. Staat van Volksgezondheid en Zorg
 
 De Staat van Volksgezondheid en Zorg presenteert sinds 2016 actuele en eenduidige cijfers over de verschillende domeinen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS): volksgezondheid, zorg, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Ook sport komt aan bod, voor zover het samenhangt met volksgezondheid en zorg. De Staat van Volksgezondheid en Zorg wordt gemaakt door een kennisconsortium met onder andere RIVM, Nivel, het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), onder regie van het RIVM en met VWS als opdrachtgever.
 
 Het maken van de Staat van Volksgezondheid en Zorg is een dynamisch proces. De kerncijfers van de Staat van Volksgezondheid en Zorg vormen een dynamische basis en kunnen worden aangevuld om duiding, een goed beeld en meer inzicht te krijgen in de staat van de zorg in Nederland.
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 3.
 Beleidsprioriteiten
 
 
 
 3.1
 Passende zorg en betaalbaarheid
 
 Een goede gezondheid is belangrĳk voor iedereen. Dagelĳks werken verpleegkundigen, begeleiders, verzorgenden, artsen, onderzoekers en bestuurders met hart en ziel aan goede zorg en ondersteuning. Mede door deze inspanning is de zorg en ondersteuning in Nederland in brede zin van hoge kwaliteit1Organisatie en Kwaliteit van Zorg | Nivel. Door een steeds ouder wordende samenleving en door onder andere snelle wetenschappelĳke en technologische ontwikkelingen, neemt de vraag naar zorg en ondersteuning toe. De vraag of de huidige groei van de zorg en ondersteuning op maatschappelĳk niveau houdbaar is, wordt hierdoor steeds relevanter.
 Het is nodig om de toegankelĳkheid en betaalbaarheid van de zorg en ondersteuning op lange termĳn te waarborgen. Hiervoor is het noodzakelijk om de zorg en ondersteuning anders te organiseren en een sterk preventiebeleid te voeren, waardoor de vraag wordt afgeremd.
 
 Het beleid van VWS is in 2023 gebaseerd op drie uitgangspunten:
 
 
 –
 In een gezonde samenleving kan iedereen zijn, haar en hen leven leiden, hieraan bijdragen en hieraan meedoen, mét of zonder beperking;
 
 
 –
 In een gezonde samenleving verbeteren we de gezondheid van de groep met een achterstand in gezondheid;
 
 
 –
 In een gezonde samenleving steunen we elkaar waar nodig.
 
 
 
 Voor bovenstaande doelen zijn vĳf grote trajecten opgezet: het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA), het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO), een toekomstbestendige Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Hervormingsagenda Jeugd en het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (TAZ). Deze trajecten, met ieder hun eigen doelstellingen, hebben een grote samenhang en dragen uiteindelĳk bĳ aan deze gezamenlĳke opgaven en principes. In de beleidsconclusies van de beleidsartikelen wordt nader ingegaan op bereikte resultaten van de programma's in 2023.
 
 
 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
 
 In februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord gesloten tussen het ministerie van VWS, VNG, GGD GHOR en Zorgverzekeraars Nederland. Met gezondheidsdoelen en acties voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en de sociale basis vanuit een integrale benadering. Hierbij worden ook andere domeinen betrokken, zoals het sociaal en fysieke domein. Deze brede blik wordt ook wel Health in all Policies genoemd. In het GALA is afgesproken dat het ministerie van VWS het initiatief neemt om te komen tot een samenhangende Health in all Policies agenda en dit samen met andere departementen vormgeeft. Alle gemeenten hebben een lokaal plan opgesteld en zijn gestart met (uitbreiding van) hun activiteiten, bijvoorbeeld op het gebied van mentale gezondheid, valpreventie en kansrijke start. Gemeenten zijn financieel in staat gesteld om deze acties uit te voeren vanuit de middelen die het ministerie hiervoor beschikbaar heeft gesteld in 2023.
 
 Integraal Zorgakkoord
 
 In Nederland vinden we het belangrijk dat het zorgstelsel goed, toegankelijk en betaalbaar is. Het Integraal Zorgakkoord heeft als doel antwoorden te formuleren en afspraken te maken die fundamenteel bĳdragen aan de toegankelĳkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg. Met «passende zorg als norm» wordt er gekozen voor een perspectief dat invulling geeft aan deze doelen. De transformatie naar passende zorg is niet binnen enkele jaren te realiseren, maar is een ambitie voor de lange(re) termĳn.
 
 Het IZA is een belangrijk onderdeel van het antwoord op de uitdagingen in de zorg. Ruim een jaar nadat veertien zorgpartijen in Nederland hun verantwoordelijkheid hierin bekrachtigden met een handtekening onder het IZA, is de beweging naar passende zorg en betere samenwerking onomkeerbaar ingezet. Zo heeft bijvoorbeeld het Zorginstituut Nederland in 2023 het signalement passende zorg voor mensen met hart- en vaatziekte en passende zorg voor mensen met kanker, netwerk en expertzorg opgeleverd. Tegelijkertijd geldt ook: voor zorgprofessionals, cliënten, patiënten, mantelzorgers en familieleden leidt die beweging nog lang niet overal tot merkbare verbeteringen. Daar is meer tijd, inzet en adequate monitoring voor nodig.
 
 In 2023 zijn de volgende resultaten geboekt:
 
 
 –
 De inwerkingtreding van de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz).
 
 
 –
 Oplevering van regioplannen en ROAZ- (Regionaal Overleg Acute Zorg) beelden2Het ROAZ-beeld geef inzicht in enerzijds de capaciteit van de het acute zorgaanbod in de regio en de kwaliteitsparameters geldende in de acute zorg en anderzijds de prognoses en ontwikkelingen in zorgbehoefe en andere relevante informatie over de bevolking van de regio.Criteria ROAZ-beelden en ROAZ-plannen | Rapport | Rijksoverheid.nl. Medio 2023 waren alle in het IZA afgesproken regiobeelden en ROAZ-beelden gereed. Eind 2023 waren alle regioplannen en ROAZ-plannen opgeleverd. De regiobeelden en plannen maken het mogelijk te komen tot een integrale, domeinoverstijgende aanpak waarin aandacht is voor het toegankelijk en organiseerbaar houden van zorg en ondersteuning in brede zin, onder andere door in te zetten op gezondheid en voorkomen van zorg. De ROAZ-beelden maken het mogelĳk om prioritaire opgaven te identificeren waaraan gewerkt moet worden om de kwaliteit en toegankelĳkheid van acute zorg te blĳven borgen.
 
 
 –
 Implementatie van Meer tijd voor de Patiënt (MTVP).
 
 
 –
 Verhoging van de ANW-tarieven voor huisartsen.
 
 
 –
 Op 1 februari 2023 is het beoordelingskader impactvolle zorgtransformaties vastgesteld. Partijen kunnen sindsdien een beroep doen op de transformatiemiddelen door (in samenwerking met elkaar) een transformatieplan in te dienen bij de twee marktleidende zorgverzekeraars.
 
 
 
 Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (Wlz en sociaal domein)
 
 De verouderende samenleving in Nederland is één van de grootste uitdagingen voor de toekomst. De gemiddelde leeftijd van de Nederlandse bevolking zal ook de komende decennia snel stijgen. Naarmate mensen ouder worden, neemt de kans op chronische aandoeningen toe en daarmee ook de vraag naar ondersteuning en zorg. Oplopende zorgkosten kan kwaliteit en toegankelijkheid onder druk zetten en daarnaast dragen de toenemende tekorten hieraan bij. Daarnaast is het creëren van passende woningen een uitdaging.
 
 In 2023 zijn belangrijke stappen gezet voor een toekomstbestendige organisatie van wonen, ondersteuning en zorg voor ouderen (WOZO) in samenwerking met de inmiddels 37 aangesloten partijen. Ook ouderen zelf hebben in deze beweging een belangrijke stem. Hiermee wordt ingezet op ondersteuning en zorg die zoveel mogelijk wordt aangepast op de voorkeur van ouderen zodat zij zo lang mogelijk regie op hun eigen leven houden. Daarnaast wordt ingezet op het voorkomen van zware en complexe zorgvragen.
 
 Langs de onderstaande vijf actielijnen wordt het WOZO-programma, in onderlinge samenhang en in verbinding met andere programma’s en trajecten, nader uitgewerkt. Gezamenlijk wordt sturing gegeven aan de uitvoering en worden de resultaten gemonitord. 
 
 
 1.
 Samen vitaal oud worden
 
 
 2.
 Sterke basiszorg voor ouderen
 
 
 3.
 Passende zorg in de Wlz
 
 
 4.
 Wonen en zorg voor ouderen
 
 
 5.
 Arbeidsmarkt en innovatie
 
 
 
 Op elk van deze actielijnen zijn gedurende 2023 belangrijke stappen gezet om het WOZO programma tot een succes te maken. Daarmee wordt een brede maatschappelijke beweging gefaciliteerd naar een omslag in de organisatie van ondersteuning en zorg. De gezette stappen en behaalde resultaten zijn per actielijn toegelicht in de Voortgangsbrief die eind december 2023 met de Tweede Kamer is gedeeld3Kamerstukken II, 2023/2024, 29389, nr. 123.
 
 
 Toekomstbestendige Wmo
 
 Ook gemeenten ondervinden een stijgende zorg- en ondersteuningsbehoefte. Hiervoor werkt het ministerie van VWS samen met veldpartijen aan passende ondersteuning en betaalbaarheid van voorzieningen. Een toekomstbestendige Wmo biedt ook de randvoorwaarden voor het toekomstperspectief dat in het WOZO-programma staat omschreven. Bĳ maatregelen die specifiek toezien op ouderen geldt: zelfstandig als het kan, thuis als het kan, digitaal als het kan. Daarnaast zet het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis in op de beweging van opvang naar preventie en Wonen Eerst4Kamerstukken II 2023/2024, 29325 nr. 156. Ten behoeve van een toekomstbestendige Wmo zijn in 2023 de volgende stappen gezet.
 
 Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) te verbeteren, is besloten om voor alle maatwerkvoorzieningen binnen de Wmo, waarvoor nu een abonnementstarief geldt, een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren en het abonnementstarief af te schaffen. In plaats van een vast tarief per maand wordt de hoogte van de maandelijkse eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen afhankelijk van het inkomen en vermogen. Dit moet ervoor zorgen dat de vraag naar onder andere huishoudelĳke hulp wordt afgeremd. Hiervoor zijn in 2023 de eerste voorbereidingen getroffen. In 2023 is gestart met de eerste fase van een houdbaarheidsonderzoek naar de Wmo 2015. Het onderzoek kent twee fases: (A) de analysefase en (B) de fase van duiding en het voorstellen van mogelijke beleidskeuzes. In 2023 is gestart met een historische analyse van de Wmo2015 en een onderzoek naar de sociale basis door het Verweij Jonker Instituut in samenwerking met BMC. Het houdbaarheidsonderzoek is naar verwachting eind 2025 afgerond.
 
 
 Hervormingsagenda Jeugdzorg
 
 Partijen (het Rijk, VNG, aanbieders, professionals en cliënten) zijn het erover eens dat betere en tijdige zorg en ondersteuning waar nodig beschikbaar moet zijn voor jeugdigen en hun gezin. Om de benodigde veranderingen door te voeren is op 19 juni 2023 de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld.5Kamerstukken II 2022/2023, 31839, nr. 964 Deze geeft voor de periode van 2023 ‒ 2028 de koers aan waar gezamenlijk op wordt ingezet. De maatregelen uit deze agenda zijn gekoppeld aan financiële afspraken om het stelsel niet alleen kwalitatief te verbeteren, maar ook financieel houdbaar te krijgen. Met de Hervormingsagenda beogen we knelpunten structureel aan te pakken:6Kamerstukken II 2022/2023, 31839, nr. 964
 
 
 –
 We helpen jeugdigen en hun gezin als dat écht nodig is: we maken expliciete keuzes over de reikwijdte van de jeugdhulpplicht en werken aan het normaliseren van vraagstukken waar jeugdigen tegenaan lopen;
 
 
 –
 We versterken de sociale en pedagogische basis en zorgen reeds in de toegang voor een integrale aanpak bij problematiek in een gezin en zetten in op het verbeteren van de kwaliteit en effectiviteit van jeugdzorg;
 
 
 –
 We maken de beweging naar de voorkant: we versterken het wijkgericht werken, waar hulp en ondersteuning integraal wordt aangeboden aan jeugdigen én hun gezin en zetten in op brede preventie;
 
 
 –
 We zorgen ervoor dat hulp beschikbaar is voor de meest kwetsbare jeugdigen: we gaan de specialistische jeugdzorg voor de meest kwetsbare kinderen beter (en dus op grotere schaal) organiseren.7Er is uiteraard ook hulp nodig als er sprake is van een levenslange en levensbrede beperking.
 
 
 
 In 2023 is door betrokken partijen gewerkt aan het opstellen van deze Hervormingsagenda en een implementatieplan.8Kamerstukken II 2022/2023, 31839, nr. XX [PM nummer Kamerstuk] Het Rijk en VNG hebben afgesproken dat er een deskundigencommissie wordt ingesteld, die advies zal geven over de stand van de uitvoering van de Hervormingsagenda. Vooruitlopend op het afsluiten van de Hervormingsagenda is het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ voor advies ingediend bij de Raad van State, waarover half december 2023 het advies is ontvangen. Met de Wet rechtspositie gesloten jeugdhulp beoogt VWS de rechtspositie van jeugdigen in de gesloten jeugdhulp te versterken. In 2023 hebben de Tweede en Eerste Kamer met het wetsvoorstel ingestemd en deze is per 1 januari 2024 in werking getreden.
 
 
 Programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn (TAZ)
 
 De arbeidsmarkt is één van de grootste uitdagingen in het toekomstbestendig maken van onze zorg. De arbeidsmarktaanpak van het programma TAZ vormt een belangrijke basis voor onder andere IZA, WOZO, de Hervormingsagenda Jeugd en kent een duidelijke relatie met de preventieve invalshoek van het GALA. De verschillende transities in al deze domeinen zijn in onderlinge afhankelijkheid essentieel voor houdbare zorg.
 Met een stijgende zorgvraag, de vergrijzing en de krimpende beroepsbevolking moeten we anders gaan werken om de zorg beschikbaar te houden. Het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn (TAZ) is erop gericht een transitie op gang te brengen voor passende en arbeidsbesparende zorg. Zorg die goed moet werken voor de zorgverleners die deze leveren, zodat zij met plezier hun werk kunnen blijven doen. In 2023 zijn de volgende resultaten bereikt.
 
 
 –
 Het ministerie van VWS heeft samen met zes brancheorganisaties in de zorg, het ministerie van SZW en het ministerie van Financiën op 6 juli 2023 een intentieverklaring getekend over de inzet van zzp’ers in de zorg via een ‘Beheersingsmodel Zorg’. Het doel van dit kader is het bieden van zoveel mogelijk duidelijkheid aan zorgorganisaties over de kwalificatie van de arbeidsrelatie bij de inhuur van zzp’ers. Een belangrijke stap in het tegengaan van schijnzelfstandigheid in de sector. Daarnaast is vindplaats.nu gelanceerd met (digitale en hybride) zorgprocessen, die bij passende inzet arbeidsbesparend kunnen zijn. Uit deze vindplaats zal, in overleg met IZA partijen, een pas-toe-of-leg-uit-lijst worden gefilterd met bewezen effectieve (digitale en hybride) processen;
 
 
 –
 Door middel van een voorlichtingscampagne is meer inzicht gegeven in de mogelijkheden die de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) biedt voor taakdelegatie. Zodat ook een niet-BIG geregistreerde zorgmedewerker, mits bekwaam, voorbehouden handelingen kan verrichten onder toezicht van een zelfstandig bevoegde BIG-geregistreerde. Ook is een plan voor de inzet van nieuwkomers met een zorgachtergrond naar de Tweede Kamer gestuurd;
 
 
 –
 Er is gestart met het preventieplan om verzuim onder zorgmedewerkers tegen te gaan;
 
 
 –
 In april 2023 is het Investeringsakkoord voor Opleiden in de Wijk (IOW) ondertekend.
 
 
 
 Daarnaast is gestart met regiobijeenkomsten over het thema ‘meer uren werken stimuleren’. In deze bijeenkomsten krijgen werkgevers concrete handreikingen om meer uren werken te stimuleren, waaronder een overzicht van de mogelijkheden en (juridische) onderbouwing van een meerurenbonus.
 Tot slot is het budgetair overzicht Oekraïne te vinden in bijlage 10.
 
 
 
 3.2
 Preventie en sportstimulering
 
 In 2023 is verder gewerkt aan een fitte, gezonde en veerkrachtige samenleving. Hierbĳ is ingezet op preventiebeleid en een brede aanpak, met stimulering van een gezonde leefstĳl en gezonde leefomgeving. Het doel is een gezonde generatie te realiseren in 2040.
 Het ministerie van VWS heeft zich onverminderd ingezet om de ambities en afspraken uit het Nationaal Preventieakkoord te behalen op het gebied van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Onder meer naar aanleiding van de toenemende populariteit van e-sigaretten onder jongeren zijn maatregelen getroffen om de aantrekkelijkheid van deze producten te verminderen. In 2023 is regelgeving in werking getreden waardoor alleen tabakssmaak is toegestaan. Ook het verbod op de online verkoop van rookwaren, waaronder ook e-sigaretten, draagt hieraan bij. In 2023 zijn via de Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 (ook wel ‘de Brede SPUK’ genoemd) financiële middelen aangevraagd op alcoholontmoediging en de aanpak overgewicht. Gemeenten gaan met die middelen aan de slag met Vroegsignalering en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), de ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas en de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI). Ook is de netwerkaanpak overgewicht en obesitas voor volwassenen opgeleverd en heeft de campagne ‘fit op jouw manier’ plaatsgevonden. Daarnaast is het besluit genomen het vrijwillige voedselkeuzelogo Nutri-score per 1 januari 2024 in te voeren. Het preventiebeleid is daarnaast uitgebreid met meer inzet op bewegen en het onderwerp mentale gezondheid.
 Sporten en bewegen is namelijk belangrĳk voor een gezonde samenleving en draagt bĳ aan een gezonde leefstĳl. In het Preventieakkoord staat opgenomen dat sporten en bewegen in 2040 een vanzelf­sprekend onderdeel is in het leven van iedere Nederlander.
 Sport is van grote maatschappelijke waarde en is voor velen al een belangrijk onderdeel in het dagelijks leven. Sport versterkt en dat is de focus van de samenwerking tussen de vier strategische partners NOC*NSF, VSG (Vereniging Sport en Gemeenten), POS (Platform Ondernemende Sportaanbieders) en VWS. In 2023 is de uitvoering van Sportakkoord II gestart. Hierbij hebben alle gemeenten de herijking van het lokale sportakkoord doorgevoerd waarin de uitvoering van de Brede Regeling Combinaties is meegenomen. In 19% van alle gemeenten wordt de samenwerking gezocht met de commerciële sport, dit was in Sportakkoord I niet het geval. Daarnaast wordt een belangrijke verbinding gelegd met het GALA door middel van de nieuwe Coördinator sport en preventie die in alle gemeenten is aangesteld.
 
 
 
 3.3
 Pandemische Paraatheid
 
 In 2023 is het beleidsprogramma pandemische paraatheid verder uitgewerkt en uitgevoerd langs de lijnen van de drie beleidsopgaven: versterkte publieke gezondheid en infectieziektebestrijding, opschaalbare en flexibele zorg en verbeterde leveringszekerheid. Over de hele breedte van het beleidsprogramma is voortgang geboekt.
 
 
 Versterkte publieke gezondheid
 
 Op 2 oktober 2023 is de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) gelanceerd. De LFI is nu inzetbaar bij de uitbraak van een A-infectieziekte met landelijke impact. De 25 GGD’en zijn gestart met de uitvoering van het programma Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP)9Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 2000 en hebben geïnvesteerd in onder andere extra personele capaciteit, opleidingsplekken en praktijkgericht onderzoek. Ook zijn in 2023 eenmalig extra middelen beschikbaar gesteld voor het extra uitbreiden van het aantal opleidingsplekken artsen infectieziektebestrijding van 23 tot 30 plekken. Voor de realisatie van een opschaalbare data-infrastructuur is een meerjarig (2023- 2026) programmaplan opgesteld, waarin de noodzakelijke onderdelen van het beoogde IV-landschap worden beschreven. Ook de Wet publieke gezondheid (Wpg) is verder aangepast zodat we een epidemie beter kunnen bestrijden. Er is nu een wettelijk kader voor collectieve maatregelen voor de bestrijding van een epidemie van infectieziekten behorend tot groep A1, of een directe dreiging daarvan. Het wettelijke kader is slapend recht dat in de normale situatie niet in werking is. Daarnaast ligt er momenteel een wetsvoorstel voor in de Tweede Kamer om directe sturing door de minister van VWS via de LFI op de directeuren publieke gezondheid van de GGD’en mogelijk te maken bij een A1/A2-infectieziekte met landelijke impact. Concrete resultaten vanuit het Nationaal actieplan versterken zoönosenbeleid zĳn onder meer het verhogen van de zoönosengeletterdheid bij burgers en professionals, het uitbreiden van de monitoring van vectoren, een One Health oefening en investeringen in One Health onderzoek bij o.a. RIVM en WUR10Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 2119 en 2123.
 
 Vaccinatiezorg is een belangrijke vorm van preventie en beschermt mensen tegen de mogelijke (ernstige) gevolgen van infectieziekten. Bij het uitbreken van een pandemie zullen vaccinaties een belangrijk instrument zijn bij de bestrijding. In 2023 is door het RIVM en de GGD-en een uitvoeringstoets gedaan naar de haalbaarheid van een vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en. De vaccinatievoorziening voor volwassenen moet ook paraat staan om in een infectieziekte-uitbraak/pandemie een rol bij het vaccineren te vervullen.
 
 
 Flexibele en opschaalbare zorg
 
 Ten behoeve van opschaalbare en flexibele zorg zijn er afgelopen jaar duizend plekken voor de verkorte opleiding Basis Acute Zorg gecreëerd.11Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 1883 en 1964  Hiermee kunnen zorgprofessionals breed worden opgeleid zodat zij flexibeler inzetbaar zijn en kan beter worden ingespeeld op de zorg die bij een nieuwe pandemie nodig is. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de start van een Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen (ZonMw) programma ten behoeve van de doorgang van de reguliere zorg ten tijde van een pandemie. Er zijn meer middelen beschikbaar gekomen voor extra capaciteit voor de ondersteuning van de ROAZ’en om hun taken te vervullen in een uitbreidend netwerk en in tijden van personele krapte in de zorg. Ook is de bekostiging geregeld voor inzicht in capaciteit en patiëntenspreiding en de monitoring van zorgcontinuïteit middels een beschikbaarheidsbijdrage. In de langdurige zorg is het lopende programma gericht op hygiënisch werken en infectiepreventie in verpleeghuizen voortgezet en is het programma voor de gehandicaptenzorg versterkt. Voor de gehandicaptenzorg is in 2023 een subsidie verleend voor het versterken van de monitoring en surveillance door het Radboudumc samen met de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) en de Nederlandse Vereniging Artsen Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG). De monitoring en surveillance voor de ouderenzorg is voortgezet. Voor het bestendigen van de positie van de Nationale Zorgreserve (NZR) zijn in 2023 de nodige voorbereidingen getroffen. Voor het beheren, uitbouwen en inrichten van de NZR is een opdracht middels een aanbesteding in de markt gezet.
 
 Versterkte leveringszekerheid
 
 Ter versterking van de leveringszekerheid zijn er in EU-verband via HERA EU FAB contracten afgesloten met vaccinproducenten om snelle opschaling van vaccins te borgen tijdens een crisis, waaronder met het Nederlandse vaccin bedrijf BBIO. Aan de kennisinstelling Biotech Training Facility is een subsidie verstrekt voor het realiseren van een Vaccine Knowledge Centre, welke voorziet in de behoefte van het opleiden van extra vakmensen die ingezet kunnen worden bij de ontwikkeling en productie van vaccins en de overdracht van vaccinproductietechnologie. Ook is er ingezet op publiek-private projecten. Een voorbeeld is de Nederlandse deelname aan de subsidieregeling Important Projects of Common European Interest (IPCEI) Health met vier projecten op het gebied van innovatie van productieprocessen voor geneesmiddelen. Voor een versterkte internationale pandemische paraatheid is er in World Health Organisation (WHO) verband gewerkt aan aanpassingen van de Internationale Gezondheidsregeling (IHR) en een Pandemie Verdrag met bindende afspraken over preventie, voorbereiding en respons. Voorts is medio dit jaar de Caribische Hub opgericht, een samenwerkingsverband dat het Caribisch deel van het Koninkrijk pandemisch paraat maakt.
 
 (Lessen) coronacrisis
 
 Belangrijk resultaat zijn de kennis- en innovatieagenda’s pandemische paraatheid.12Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 2147 De agenda’s geven verdere richting aan de reeds lopende programma’s op ventilatie, detectie en voorspelling, maatschappij en gedrag, en therapie-ontwikkeling en stimuleren multidisciplinaire en publiek-private samenwerking. Vanuit de lopende kennisprogramma’s zijn er verschillende onderzoeken gepubliceerd. Zoals de kennissynthese «bestrijding vector-overdraagbare ziekten in relatie tot pandemische paraatheid» vanuit het ZonMw-programma13Zie: https://www.zonmw.nl/sites/zonmw/files/2023-06/Rapport-ZonMw-kennissynthese-vector-overdraagbare-ziekten-in-relatie-tot-pandemische-paraatheid.pdf  en een internationaal vergelijkende case study vanuit de RIVM Gedragsunit.14Zie: https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/over-corona-gedragsunit Bovendien is de inzet op het thema modellering versterkt met onder meer de opdracht aan het RIVM voor een nationaal samenwerkingsplatform infectieziektemodellering en de opening van een ZonMw opdracht gericht op innovaties en kennisontwikkeling die infectieziektemodellering kunnen verrijken. Ook zijn er stappen gezet in het professionaliseren van het instrument scenario’s. Er is een matrix infectieziekten ontwikkeld door het RIVM en er zijn verschillende scenario’s ontwikkeld. Verder is medio dit jaar een ex durante beleidsevaluatie gestart op basis van artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet.
 
 Verder is bij het in beeld brengen van geleerde lessen uit de coronacrisis onder andere gebruik gemaakt van de adviezen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. In het najaar van 2023 is het derde deelrapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid verschenen.15Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 2148
 
 
 
 3.4
 Overzicht coronamaatregelen
 
 
 Tabel 2 Totaal COVID-19 gerelateerde uitgaven- en verplichtingen 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregelnummer
 
 
 Omschrijving maatregel
 
 
 Kasrealisatie
 
 
 Verpl. Uitgaven
 
 
 Artikel nummer
 
 
 
 
 
 
 10
 
 
 Aanschaf en distributie medische beschermingsmiddelen
 
 
 24.993.282
 
 
 35.225.976
 
 
 1, 2
 
 
 
 
 20
 
 
 GGD'en en veiligheidsregio's
 
 
 544.705.924
 
 
 567.980.153
 
 
 1
 
 
 
 
 30
 
 
 IC-capaciteit
 
 
 597.114
 
 
 783.154
 
 
 1, 2
 
 
 
 
 40
 
 
 Ondersteuning sportsector
 
 
 33.253.505
 
 
 33.253.505
 
 
 6
 
 
 
 
 60
 
 
 Onderzoek inzake Covid-19
 
 
 88.390.791
 
 
 44.044.324
 
 
 1
 
 
 
 
 70
 
 
 Testcapaciteit RIVM en GGD
 
 
 59.929.986
 
 
 38.374.071
 
 
 1
 
 
 
 
 80
 
 
 Vaccin ontwikkeling en medicatie
 
 
 226.293.454
 
 
 193.364.525
 
 
 1
 
 
 
 
 90
 
 
 Zorgbonus
 
 
 5.556.396
 
 
 9.158.566
 
 
 2
 
 
 
 
 100
 
 
 Omscholen personeel voor arbeidsmarkt zorg
 
 
 14.159.505
 
 
 10.548.809
 
 
 2, 4
 
 
 
 
 110
 
 
 Zorgkosten en bijstand Caribisch Nederland
 
 
 1.280.289
 
 
 2.041.229
 
 
 4
 
 
 
 
 120
 
 
 Overige maatregelen (plafond Rijksbegroting)
 
 
 45.887.664
 
 
 8.544.112
 
 
 1, 4, 10
 
 
 
 
 150
 
 
 Overige maatregelen (plafond Zorg)
 
 
 43.000.000
 
 
 43.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 1.088.047.910
 
 
 986.318.424
 
 
 
 
 
 
 
 
 De lange termijn strategie COVID-19
 
 Om voldoende juridisch instrumentarium te hebben om zo nodig maatregelen te treffen, is de Wet publieke gezondheid (Wpg) aangepast.16Kamerstukken II, 2021/2022, 26 194, nr. 2 Op 23 mei 2023 is de eerste tranche van de wijziging van de Wpg aangenomen door de Eerste Kamer.17Staatsblad, jaargang 2023, nr. 184De Raad van State heeft in haar advies op de Eerste tranche wijziging Wet publieke gezondheid opgemerkt dat de gereedschapskist met maatregelen in het wetsvoorstel beperkt is in omvang.18Kamerstukken II, 2021/2022, 36 194, nr. 4 Er wordt daarom een verkenning uitgevoerd of het toevoegen van nieuwe specifieke bevoegdheidsgrondslagen, noodzakelijk en proportioneel is voor het bestrijden van een toekomstige epidemie. In het plan van aanpak staan de drie fases van het onderzoek omschreven. De eerste twee fases zijn in 2023 afgerond. Afronding van de verkenning wordt voorzien in het voorjaar van 2024. Verder is in 2023 een wetsvoorstel opgesteld en ingediend bij de Tweede Kamer, waarmee de A-status van COVID-19 is afgeschaald.
 
 Vaccineren
 
 Op basis van advies van het OMT-Vaccinaties (OMT-V) is in het voorjaar van 2023 geen revaccinatieronde georganiseerd, maar bleef covidvaccinatie gedurende het jaar beschikbaar voor individueel maatwerk en mensen die nog geen basisvaccinatie of herhaalprik hadden gehaald. Op advies van de Gezondheidsraad van 28 juni 2023 is in het najaar van 2023 een revaccinatieronde georganiseerd voor specifieke doelgroepen die een hoger risico lopen op ernstige ziekte door COVID-19. Hiervoor zijn vaccins aangeschaft die zijn aangepast aan de XBB.1.5-variant van het coronavirus. In heel 2023 zijn in totaal ruim 2,9 miljoen coronavaccinaties gezet. De vaccinaties beschermen goed tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door het coronavirus. Een rapportage van het RIVM van 30 november 2023 jl. (RIVM onderzoek herhaalprik) laat zien dat mensen die afgelopen najaar een coronaprik hebben gehaald een 77% lager risico op ziekenhuisopname door COVID-19 hadden dan personen die deze coronaprik (nog) niet hadden gehaald. Voor opname op de intensive care (IC) was dit risico 84% lager.
 
 Testen
 
 In 2023 is een onderzoek over het lange termijn testlandschap opgeleverd en naar de Kamer gestuurd. Gezien het loslaten van de laatste COVID-19 specifieke adviezen per 10 maart 2023 en de afbouw van het COVID-19 testlandschap leiden de resultaten van dit onderzoek op dit moment niet tot vervolgacties. De resultaten van dit onderzoek worden meegenomen door de Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI)19Kamerstukken II, 2022/2023, 25 295, nr. 2046.
 
 DCC, Reizen, Quarantaine
 
 In het begin van 2023 gaf de epidemiologische situatie in China aanleiding tot het invoeren van nieuwe maatregelen voor inreizigers ter bescherming van de volksgezondheid. De verplichting voor  alle inkomende reizigers vanuit China om te beschikken over een bewijs van negatief testresultaat ging in op 10 januari en liep af op 24 februari 2023. Met het aflopen van de Europese Verordening 2021/953 is de uitgifte van digitale coronacertificaten (DCC’s) per 1 juli 2023 beëindigd20Kamerstukken II, 2022/2023, 25 295, nr. 3703. Gedurende de tweede helft van 2023 is de CoronaCheck-app in archiefversie beschikbaar gebleven en vervolgens geheel afgesloten.
 
 Dashboard, Data, Onderzoek, Ontwerp
 
 In 2023 verschafte het Coronadashboard data over de ontwikkeling van het virus, de gevolgen voor de zorg (zoals ziekenhuisopnames en de vaccinatiegraad tegen COVID-19. De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft in juli 2023 besloten om per april 2024 te stoppen met het Coronadashboard en de bijbehorende structurele interne informatievoorziening. Dit past bij de huidige epidemiologische situatie en zorgt ervoor dat de communicatie over de epidemiologische situatie van COVID-19 weer primair bij het RIVM komt te liggen, net zoals bij andere infectieziektes.
 
 
 
 
 3.7
 Beleidsdoorlichting
 
 
 Tabel 3 Realisatie beleidsdoorlichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Naam artikel
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 Geheel artikel?
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gezondheidsbescherming
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gezondheidsbevordering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Curatieve zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nee1Voor artikel 2 is, gegeven de diversiteit van de beleidsonderwerpen en de omvang van het beleidsartikel, gekozen om het beleid per artikelonderdeel door te lichten.
 
 
 
 
 
 Kwaliteit en veiligheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg
 
 
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bevordering van de werking van het stelsel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgdragen voor goede en toegankelijke langdurige zorg tegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 maatschappelijk aanvaardbare kosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Zorgbreed beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nee2Voor artikel 4 is, gegeven de diversiteit van de beleidsonderwerpen en de omvang van het beleidsartikel, gekozen om het beleid per artikelonderdeel door te lichten.
 
 
 
 
 
 Versterking van de positie van de cliënt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
 
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling
 
 
 
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inrichting uitvoeringsactiviteiten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 Jeugd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ja
 
 
 
 
 
 Beleidsdoorlichting Sport
 
 
 
 
 X
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 
 Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande tabel is het overzicht met de realisatie van de beleidsdoorlichtingen zoals deze tot en met 2017 door VWS als centraal evaluatieprogramma werd gehanteerd. Vanaf 2018 is deze agenda vervangen door eerst het Meerjarenprogramma van de pilot Lerend evalueren van VWS. Het doel van de pilot was om werkende weg het inzicht in de kwaliteit van het beleid te verbeteren. Bij de pilot stond de inhoud centraal en besloeg complexe beleidsvraagstukken op het brede terrein van VWS. Daarom is de nieuwe programmering niet begrensd door de begrotingsindeling van VWS. Anders dan bij de eerdere artikelsgewijze beleidsdoorlichtingen worden naast de betreffende uitgaven op de VWS-begroting ook - waar dat aan de orde is -de betreffende uitgaven die vallen onder het Uitgavenplafond Zorg betrokken in de evaluatieonderzoeken. Deze aanpak heeft een belangrijke impuls gegeven aan de lancering van het instrument Strategische Evaluatie Agenda (SEA) en de afspraak dat vanaf begrotingsjaar 2021 elk departement een SEA opneemt in haar begroting waarbij 2021-2023 overgangsjaren zijn. 21Kamerstukken II 2021/2022, 2022D12538, Eerste ervaringen met de Strategische Evaluatieagenda. Nulmeting, good practices en leerpunten. Dit betekent dat de verantwoordingsdocumentatie gedurende deze overgangsfase op onderdelen kan verschillen. 
 In onderstaande tabel wordt aangegeven welke monitors en evaluatieonderzoeken vanaf de start van de pilot Lerend evalueren in 2018 zijn geïnitieerd of afgerond.
 
 Tabel 4 Strategische Evaluatie Agenda (SEA)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Beleidsthema voor evaluatie
 
 
 Meest recent evaluatieonderzoek (synthese)
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitor Staat van Volksgezondheid
 
 
 
 De Staat van Volksgezondheid en Zorg
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Wet publieke gezondheid
 
 
 
 Versterking van de publieke gezondheid
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 
 Doorlichting RIVM
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 
 Evaluatie schema Rijksvaccinatieprogramma
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Gezondheidsbeleid
 
 
 
 Nationaal Preventieakkoord
 
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Gezondheids-bescherming
 
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gezondheidsbevordering
 
 
 
 Alles is gezondheid …
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 
 Buurtsportcoach
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 
 Maatschappelijke waarde Topsport
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 NVWA
 
 
 
 Kostentoerekening en doelmatigheid van de NVWA
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 Curatieve zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitors curatieve zorg
 
 
 
 Monitors en Markscans NZa
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Governance
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (JZOJP)
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Governance
 
 
 
 Een vernieuwd akkoord
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Geneesmiddelen
 
 
 
 Ex post evaluatie Geneesmiddelenvisie
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 CAK
 
 
 
 Evaluatie CAK 2013-2018
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgverzekeringswet
 
 
 
 Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZiNL)
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgverzekeringswet
 
 
 
 Wanbetalers Zvw-premie
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 
 Evaluatie Zvw-pgb 2017
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 
 Onderzoek kwaliteit eerstelijnsverblijf, In één keer goed!
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5, 3
 
 
 
 Jeugd en Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitor jeugd
 
 
 
 Jeugdmonitor
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Jeugdwet
 
 
 
 Programma toekomstig jeugdstelsel
 
 1
 
 Programma en evaluatieaanpak wordt vervolgd in traject van Hervormingsprogramma Jeugd.
 
 
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Jeugdwet
 
 
 
 Eerste evaluatie Jeugdwet
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jeugdstelsel
 
 
 
 Evaluatie Transitie Autoriteit Jeugd
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jeugdstelsel
 
 
 
 Jeugdzorg: een onderwerp van aanhoudende zorg
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Jeugdpreventie
 
 
 
 Evaluaties jeugdpreventie
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Jeugd-GGZ
 
 
 
 De Jeugd-GGZ na de Jeugdwet
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitor sociaal domein
 
 
 
 Waar staat je gemeente?
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 Evaluatie programma Onbeperkt meedoen! 2018 ‒ 2021 (Rapportage VN-Verdrag Handicap)
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 Eén tegen eenzaamheid
 
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 (Onafhankelijke) cliëntondersteuning
 
 
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Sociaal domein
 
 
 
 Programma SCP: Sociaal domein op koers
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 Zicht op de Wmo 2015 & Wmo 2015 in de praktijk
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 Evaluatie besluit reële prijs
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke diensttijd
 
 
 
 
 Met Coalitieakkoord 2021 onder verantwoordelijkheid OC&W
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitor langdurige zorg
 
 
 
 Monitor langdurige zorg
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Informatievoorziening zorg
 
 
 
 Kennisinfrastructuur langdurige zorg
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 
 Langer thuiswonende ouderen
 
 
 
 
 x
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 
 Thuis in het verpleeghuis
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 
 Commissie Toekomst Zorg Thuiswonende Ouderen
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 
 Kwaliteitskader verpleeg(huis)zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 
 Toekomtsagenda gehandicaptenzorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang
 
 
 
 Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Wet langdurige zorg
 
 
 
 Experimenten persoonsvolgende zorg
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet langdurige zorg
 
 
 
 Evaluatie Hervorming Langdurige Zorg
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CIZ
 
 
 
 Kaderwetevaluatie CIZ
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 NZa
 
 
 
 Kaderwetevaluatie NZa
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 
 Doorlichting CIBG
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 VWS-breed
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kerncijfers over de gezondheidszorg
 
 
 
 VWS-monitor
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 E-health
 
 
 
 Monitor RIVM
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Governance
 
 
 
 Goed bestuur
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteit
 
 
 
 Uitkomstgerichte zorg
 
 
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 VWS als lerende organisatie
 
 
 
 Kennisfunctie VWS
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 VWS als lerende organisatie
 
 
 
 pilot Lerend evalueren
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiden
 
 
 
 Actieprogramma werken in de zorg
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiden
 
 
 
 Evaluatie Stagefonds Zorg
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
 
 
 
 Evaluatie Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 
 Doorlichting CIBG
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Brede Maatschappelijke heroverweging
 
 
 
 o.a. Naar een toekomstig bestendigzorgstelsel
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgkeuzes in Kaart
 
 
 
 Zorgkeuzes in Kaart 2020
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 Visiedocument
 
 
 
 Discussienota Zorg voor de Toekomst
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Houdbare zorg
 
 
 
 Maatschappelijk, Financieel-economisch advies (WRR)
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 Betaalbaarheid zorg
 
 
 
 Zorg voor de toekomst
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 n.a.v. coronacrisis
 
 
 
 Lessons learned COVID-19
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 n.a.v. coronacrisis
 
 
 
 COVID-19 Programma (ZonMw)
 
 2
 
 Het COVID-19 Programma (ZonMw) kent een looptijd tot en met 2024.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Interdepartementaal en -nationaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Monitor internationale zorgstelsels
 
 
 
 Nederlandse zorgstelsel in internationaal perspectief
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Interdepartementaal beleidsonderzoek
 
 
 
 Mensen met een licht verstandelijke beperking
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Interdepartementaal beleidsonderzoek
 
 
 
 IBO Ouderenzorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 Houdbare zorg
 
 
 
 Technische werkgroep macrobeheersing zorguitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 x
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voor het meest recente overzicht van de programmering van periodieke rapportages / beleidsdoorlichtingen, zie het overzicht Ingepland en uitgevoerd onderzoek op rijksfinancien.nl. Voor de realisatie van de in 2023 afgeronde (evaluatie)onderzoeken, zie de bijlage "Afgerond evaluatie- en overig onderzoek».
 Voor de standen van zaken van de diverse monitors en marktscans wordt verwezen (middels gebruik van aangebrachte hyperlinks) naar de betreffende specifieke internetsites. Hieronder is de voortgang en zijn de conclusies en aanbevelingen van de synthese-onderzoeken uit de SEA 2023 opgenomen22Voor de (overige) onderzoeken vermeld in bijlage 2 volstaan we met een verwijzing (hyperlink) naar het rapport zelf (bij voorkeur naar Rijksoverheid.nl).:
 
 
 Preventieakkoord
 
 In 2023 is geen voortgangsrapportage met betrekking tot de verschillende acties van het Nationaal Preventieakkoord verschenen. Reden is omdat afgelopen jaar ook de eerste doorrekening van de impact van het gehele akkoord is uitgevoerd door het RIVM. Het afronden van de doorrekening heeft enige vertraging opgelopen waardoor de resultaten niet in 2023 maar begin 2024 met de Kamer zijn gedeeld. In de verantwoording over 2024 zal nader zal worden ingegaan op de conclusies en aanbevelingen23Kamerstukken II 2023/2024, 32793, nr. 711.
 
 Ex post evaluatie geneesmiddelenvisie24Kamerstukken II 2022/2023, 2023D26616, Ex post evaluatie geneesmiddelenvisie – Van grip naar greep
 
 In 2016 publiceerde het ministerie van VWS een visie op dure geneesmiddelen.25Kamerstukken II 2016/2017, 2016D03990, Visie op geneesmiddelen: Nieuwe geneesmiddelen snel bij de patiënt tegen aanvaardbare kosten. De ex post evaluatie van deze visie richt zich uitsluitend op beleid op het gebied van dure geneesmiddelen. Door externe invloeden en de vele verschillende beleidsmaatregelen is het effect van de geneesmiddelenvisie niet exact te bepalen. Wel wordt op basis van een combinatie van deskresearch, interviews, een werksessie en kwantitatieve analyses geconcludeerd dat de grip op de inzet van dure geneesmiddelen is toegenomen maar dat er nog weinig sprake is van controle (greep). Volledige controle is niet haalbaar, meer controle dan nu is dat wel.
 
 De grip op de inzet van dure geneesmiddelen is toegenomen doordat overheids- en veldpartijen meer gelijkgericht zijn gaan werken en een betere informatiepositie hebben gekregen. Daarnaast droeg de inzet op prijsonderhandelingen bij aan betaalbaarheid, maar dit leidde ook tot een vertraging in de toegang tot nieuwe geneesmiddelen. De inzet op gepast gebruik is toegenomen maar kan systematischer en structureler. VWS heeft nauwelijks invloed gehad op welke middelen tegen welke vraagprijs op de markt kwamen, wat door de kleine omvang van de Nederlandse markt te verwachten viel. VWS zette wel meer in op Europese samenwerking om toch een bepaalde mate van invloed uit te oefenen.
 De aanbevelingen vanuit de evaluatie en de reactie van VWS zijn met de Kamer gedeeld.26Kamerstukken II 2022/2023, 29477 nr. 839 Beschreven adviezen waren dat VWS zich in Europees verband als een kritischere klant kan opstellen richting de farmaceutische industrie. Daarnaast kan VWS een systematisch proces inrichten waarmee beter geanticipeerd wordt op de komst van nieuwe dure geneesmiddelen en gepast gebruik van bestaande dure geneesmiddelen minder vrijblijvend wordt. Ten slotte kan VWS ervoor zorgen dat de noodzakelijke data-infrastructuur voor de evaluatie van effectiviteit in de praktijk - als onderdeel van de msz-kwaliteitsregistraties - sneller tot stand komt.
 De geneesmiddelenvisie uit 2016 is met deze evaluatie afgerond. De aanbevelingen worden verder opgevolgd langs de lijnen zoals beschreven in de brief ‘Naar een toekomstbestendig stelsel voor de vergoeding van nieuwe dure geneesmiddelen uit het basispakket’.27Kamerstukken II 2022/2023, 29477 nr. 838 Het meten van het (middel-) langetermijneffect (langer dan 5 jaar) van het dure geneesmiddelenbeleid is lastig en zal dat ook in de toekomst blijven. Wel kunnen overheids- en veldpartijen de ontwikkeling van de betaalbaarheid en toegankelijkheid én de voortgang van specifieke beleidsmaatregelen beter monitoren dan nu het geval is. Het ministerie van VWS zal de regie over deze monitoring nemen en de inzichten structureel bespreken in onder andere het Landelijk Overleg Dure Geneesmiddelen (LODG). Op basis hiervan kunnen partijen in het LODG het beleid en de uitvoering daarvan bijsturen.
 
 
 Hervormingsagenda jeugd 2023- 2028
 
 Op 19 juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023 ‒ 2028 vastgesteld. Doel van de maatregelen in de Hervormingsagenda is het stelsel kwalitatief verbeteren en financieel houdbaar maken: betere en tijdige zorg en ondersteuning voor jeugdigen en hun gezin, op de juiste plek en wanneer dit nodig is, en een beheersbaar en daarmee duurzaam stelsel. De voortgang van de implementatie van de Hervormingsagenda wordt gemonitord om zo ook waar nodig te kunnen bijsturen. De monitoringsinformatie wordt daarbij gebruikt om partijen te informeren, om verantwoording af te leggen en te reflecteren en leren. In het implementatieplan van de Hervormingsagenda staan de verschillende monitoringsinstrumenten beschreven die gedurende de looptijd van de Hervormingsagenda worden ingezet.
 
 Kwaliteitskader verpleeg(huis)zorg
 
 In 2023 hebben veldpartijen in de (langdurige) zorg onder regie van het Zorginstituut gewerkt aan een herziening van het kwaliteitskader Verpleeghuiszorg. Op 30 november jl. is het ‘Generiek kompas – Samen werken aan kwaliteit van bestaan’28Kamerstukken II 2021/2022, 29389 nr. 123 aangeboden bij het Zorginstituut voor opname in het Register. In dit generieke kompas worden de huidige kwaliteitskaders voor de verpleeghuiszorg en de wijkverpleging geïntegreerd. Het Kompas is derhalve geen evaluatieonderzoek zoals eerder wel in de SEA stond geprogrammeerd in opdracht van VWS maar een herziening van een kwaliteitsstandaard, weliswaar op verzoek van VWS maar onder regie van het Zorginstituut. De volgende stap is het komen tot een implementatieplan als voorwaarde om door het Zorginstituut te kunnen worden ingeschreven in het Register.
 
 Toekomstagenda Gehandicaptenzorg29Kamerstukken II 2020/2021, 2023D03009, Verzamelbrief Toekomstagenda zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking.
 
 De evaluatie van de Toekomstagenda vindt in ex durante vorm plaats zodat maximaal gebruik kan worden gemaakt van inzichten van de evaluatie tijdens de looptijd van het programma (2023-2026). In het onderzoek staan de volgende vragen centraal:
 
 
 –
 hoe kan het beleidsprogramma Toekomstagenda ‘Zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking’ op goede wijze worden gemonitord?
 
 
 –
 hoe kan deze monitoring worden ingezet om uitspraak te doen over de voortgang van de maatschappelijke doelen?
 
 
 –
 in hoeverre kan er inzicht verkregen worden in de mate waarin het ingezette beleid daadwerkelijk heeft bijgedragen aan het behalen van deze doelstellingen?
 
 
 
 In 2023 is opdracht gegeven aan het RIVM om een plan van aanpak voor zowel de monitoring als voor de evaluatie van de Toekomstagenda te ontwikkelen. Het RIVM is gestart met een afbakening van de acties uit de Toekomstagenda ten behoeve van de monitoring. Zowel de betrokken partijen als externe experts hebben input gegeven over het belang van de verschillende acties in relatie tot de doelen om zo tot een concrete indicatorenset te komen. De voortgang op de verschillende acties zal grotendeels kwalitatief in kaart worden gebracht. Daar waar mogelijk en haalbaar zullen (bestaande) kwantitatieve indicatoren worden ingezet. De eerste rapportage zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 worden opgeleverd en aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 Pandemische Paraatheid
 
 De evaluatie voor pandemische paraatheid richt zich op de beleidsagenda30Kamerstukken II 2021/2022, 25295, nr. 1836 en de daarin geformuleerde drie beleidsopgaven:
 
 
 –
 Versterkte publieke gezondheidszorg en infectieziektebestrijding;
 
 
 –
 Zorg: goed voorbereid, flexibel en opschaalbaar;
 
 
 –
 Versterkte leveringszekerheid en toegang tot medische producten.
 
 
 
 Naast de drie opgaven is er ook een overkoepelende opgave die zich richt op de internationale bijdrage van het programma en op innovatie. Deze verschillende beleidsopgaven zijn het uitgangspunt van de evaluatie. De evaluatie is een ex durante evaluatie en richt zich met name op de vraag in hoeverre het beleidsprogramma deze opgaven met de voorgestelde interventies kan realiseren. Daarnaast heeft de evaluatie ook als doel om suggesties voor verbeteringen te geven. Omdat de evaluatie ex durante is, zullen een aantal deelontwerpen in de beleidsopgaven pas in een ex post evaluatie uitgebreider kunnen worden geëvalueerd. Het pandemisch paraat zijn is een breed onderwerp en hangt af van veel externe factoren, zoals internationale factoren en factoren buiten het gezondheidzorg domein en is ook afhankelijk van hoe de reguliere zorg is en wordt georganiseerd.
 In 2023 is een offerte aanvraag uitgezet en gegund aan het onderzoeksbureau Significant. Dit bureau voert nu de ex-durante evaluatie uit en in het voorjaar van 2024 zal het onderzoek worden afgerond en aan uw Kamer worden aangeboden.
 
 
 Thuiswonende ouderen
 
 VWS heeft in 2019 aangekondigd dat zij verschillende onderzoeken gaan doen naar de Kwaliteit van Leven van 75-plussers en naar het zorggebruik van ouderen.31Kamerstukken II 2019/2020, 2019D21738, Resultaten vooronderzoek Langer Thuis in het kader van de pilot Lerend evalueren. Inmiddels zijn drie onderzoeken afgerond. In 2021 is het rapport ‘De kwaliteit van leven van thuiswonende 75-plussers in Nederland’32Kamerstukken II 2021/2022, 2021D50989, De kwaliteit van leven van thuiswonende 75-plussers in Nederland. en in 2022 ‘Het verschil in zorgkosten tussen zorg met en zonder verblijf in de Wlz’33Kamerstukken II 2022/2023, 2022D53574, Het verschil in zorgkosten tussen zorg met en zonder verblijf in de Wlz. naar de Kamer gestuurd. In 2020 heeft het CBS het onderzoek ‘Online vacatures als nieuwe informatiebron voor vacatures in de VVT (cbs.nl)’ afgerond. Het derde onderzoek naar de Kwaliteit van Leven bij ouderen wordt in 2024 naar de Kamer verzonden. De onderzoeken hebben aangetoond dat VWS zelf complexe data-analyses kan uitvoeren. Deze kennis en vaardigheden zijn belangrijk bij het cijfermatige onderbouwen van nieuw of evalueren van bestaand beleid. Mede op basis van deze ervaring is binnen VWS een statistische unit ingericht, die toegang geeft tot de microdata bij het CBS. Het doen van dit type onderzoek is echter tijdsintensief, waarbij er steeds gezocht moet worden naar de inzet van tijd versus de opbrengsten van het onderzoek.
 
 Kaderwetevaluatie NZa 2018-202234Kamerstukken II 2023/2024, 2023D44457, Rapport 'Op weg naar meer stevigheid. Kaderwetevaluatie NZa 2018-2022'.
 
 De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft de opdracht zorg te dragen voor toegankelijke, betaalbare en kwalitatieve zorg en valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van VWS. De wettelijke basis hiervoor ligt in de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). Deze evaluatie komt voort uit de verplichting in de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (ZBO) om elke vijf jaar aan beide Kamers der Staten-Generaal een verslag over de doeltreffendheid en doelmatigheid van de organisatie te zenden. In dit onderzoek wordt een oordeel gevormd over het functioneren van de NZa in de periode van 2018 tot en met 2022.
 
 Het algemene beeld is dat de NZa in de afgelopen jaren een flinke verbetering en professionaliseringsslag gemaakt heeft. Uit de evaluatie volgt extern en intern een positief beeld over het functioneren van de NZa. De NZa is zich in de evaluatieperiode strategischer gaan opstellen en zich daarmee meer gaan richten op het realiseren van impact voor de zorgsector. Ze richt zich sterker op haar marktmeesterrol om zo vooral bij te dragen aan de toegankelijkheid van zorg. De interne organisatie van de NZa is verbeterd in de evaluatieperiode. De NZa lijkt een doelmatige organisatie te zijn die de meeste van haar werkzaamheden uitvoert conform planning. De toekomstbestendigheid van de bedrijfsvoering is verbeterd, maar verdient nog verdere aandacht.
 
 Aandachtspunt is dat de NZa zich als toezichthouder strategischer is gaan opstellen en daarmee meer is gaan richten op het realiseren van impact voor de zorgsector en minder met haar wettelijke instrumentarium optreedt. De impact van deze aanpak blijkt niet vast te stellen, mede door het ontbreken van effectmetingen en beperkte kwantitatieve onderbouwing in de (jaar-)verantwoording van de NZa. Daarnaast blijkt de huidige governance van de NZa kwetsbaar. De relatie tussen de NZa en VWS is in de onderzoeksperiode sterk verbeterd, maar blijkt voor de buitenwereld soms ondoorzichtig. Samenvattend richten de aanbevelingen zich op
 
 
 1.
 het versterken van de governance;
 
 
 2.
 effectmetingen uit te voeren en te rapporteren over de resultaten uit strategische agenda;
 
 
 3.
 het verbeteren van de managementinformatie.
 
 
 
 Met vertrouwen gaat VWS de komende tijd in gesprek met de nieuwe bestuursvoorzitter van de NZa om met de in het evaluatierapport genoemde aanbevelingen aan de slag te gaan en zo het functioneren van de NZa verder te verbeteren.
 
 
 IBO Ouderenzorg
 
 35
 Kamerstukken II 2022/2023, 29389, nr. 118
 
 
 De komende jaren neemt het aantal ouderen sterk toe, ook het aantal zeer oude en zorgbehoevende ouderen. In dit Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO)36Interdepartementale beleidsonderzoeken (IBO’s) ontwikkelen beleidsopties voor belangrijke beleidsterreinen. Ze vinden plaats in opdracht van het kabinet en worden uitgevoerd door interdepartementale werkgroepen. IBO’s zijn ambtelijke onderzoeken die onafhankelijk van de politiek worden uitgevoerd. worden op ex ante wijze keuzes in beeld gebracht om tot een financieel, personeel en maatschappelijk houdbare ouderenzorg te komen. Hoe te komen tot toekomstbestendige ouderenzorg is een wicked problem; een complex probleem waarvoor geen eenvoudige oplossing bestaat. Het is zowel een financiële, personele, als maatschappelijke opgave, waar vele partijen met eigen (zorg)behoeften, belangen en verwachtingen bij betrokken zijn. Dit maakte dat de IBO werkgroep meer tijd nodig had om haar rapport af te ronden. In de aanpak heeft de IBO werkgroep alle bestaande inzichten in kaart gebracht en deze aangevuld met nieuwe analyses, beleidsopties en aanbevelingen. Dit IBO presenteert conform de taakopdracht verschillende beleidsopties inclusief ombuigingspaden.
 
 De IBO werkgroep presenteert een keuzemenu met drie typen maatregelen: maatregelen die de doelmatigheid van de ouderenzorg verbeteren, maatregelen die de toegang tot collectief gefinancierde zorg beperken en maatregelen die de eigen betalingen beter inrichten en/of verhogen. Doelmatigheidsmaatregelen zullen veelal de voorkeur hebben boven pakketmaatregelen en maatregelen die de eigen betalingen verhogen. De gepresenteerde beleidsopties passen grotendeels binnen het huidige stelsel. Daarnaast worden een aantal aanbevelingen gedaan voor vervolgonderzoek. Dit onder andere gericht op nader doorrekenen van voorgestelde beleidsopties, de impact van een grotere stelselwijziging in de ouderenzorg en benutten van de potentie van gemeenschapskracht.
 De maatschappelijke impact van aanpassingen in de ouderenzorg is groot. Dit vraagt randvoorwaardelijk om versterking van de gemeenschapskracht om voor elkaar te kunnen zorgen en een maatschappelijke dialoog: Hoeveel zorg en ondersteuning willen en kunnen we bieden aan onze (kwetsbare) ouderen? Ook een goede woning en voldoende voorzieningen in de buurt zijn daarbij belangrijk.
 
 
 Technische werkgroep Macrobeheersing Zorguitgaven37Kamerstukken II 2023/2024, 32620, nr. 289
 
 De Technische werkgroep macrobeheersing zorguitgaven heeft verschillende uitvoeringsvarianten verkend om de beheersing van de zorguitgaven op macroniveau te verbeteren. Vertrekpunt voor de werkgroep is dat er handelingsperspectief moet zijn om keuzes te maken over de inzet van schaarse mensen en middelen. Het tekort aan zorgpersoneel is een urgente aanleiding om keuzes te maken over de organisatie en de reikwijdte van de zorg.
 
 De uitgaven aan de langdurige zorg zijn in Nederland in internationaal perspectief relatief hoog, terwijl met name het aantal ouderen die zorg nodig hebben de komende decennia in Nederland nog sterk gaat stijgen. De vraag naar zorg hangt ook samen met ontwikkelingen op het gebied van onze leefstijl, leef- en werkomgeving en bestaanszekerheid. Omgekeerd is gezondheid een bepalende factor voor het vermogen om deel te kunnen nemen aan het maatschappelijk en economische leven. De huidige inrichting van de langdurige zorg kent tekortkomingen onder andere doordat de verdeling van de verantwoordelijkheid voor langdurige zorg over drie verschillende wetten zijn verdeeld. Om de uitgaven in de langdurige zorg te beheersen worden diverse opties (uitvoeringsvarianten) genoemd bijvoorbeeld kan de overheid op korte termijn de eigen bijdragen verhogen en/of het pakket verkleinen. Beide instrumenten zijn effectief, maar kennen een uitruil, met gevolgen voor de inkomenssolidariteit en de risicosolidariteit. Een stelselwijziging in de langdurige zorg kan additionele, betere aanknopingspunten bieden om de uitgaven aan langdurige zorg beter te beheersen. De in het rapport genoemde mogelijke stelselwijzigingen zijn gericht op de ouderenzorg, omdat (toekomstige) ouderen potentieel over meer hulpbronnen beschikken om hun zelf- en samenredzaamheid te vergroten. Door het aanbod en de organisatie van zorg hier meer op aan te laten sluiten, met oog voor verschillen, kunnen de uitgaven potentieel beter worden beheerst.
 In de curatieve zorg stijgt de zorgvraag naast demografie ook door de introductie van nieuwe behandelmogelijkheden. Het functioneren van het stelsel voor de curatieve zorg staat op middellange termijn wel onder druk. In de rapportage staan mogelijkheden om de druk op het stelsel voor de curatieve zorg te verlichten. De overheid kan actiever sturen op de samenstelling van het verzekerde pakket. Daarvoor kan de overheid op korte termijn net als in de langdurige zorg inzetten op eigen betalingen en pakketmaatregelen. Op langere termijn kan de overheid keuzes maken over de criteria waaraan zorg wordt getoetst en de instroom van nieuwe behandelmogelijkheden. Ook kan de overheid een grotere rol nemen bij het vaststellen van normen voor kwaliteit binnen het verzekerde pakket. In aanvulling op voorgenoemde opties kan de overheid blijven werken aan betere doelmatigheid in de curatieve zorg.
 Het rapport is 12 december 2023 naar de Tweede Kamer verzonden. De werkgroep heeft deze opdracht zonder politieke sturing uitgevoerd. Omdat het een ambtelijke inventarisatie betreft, worden in dit rapport geen beleidskeuzes gemaakt of voorkeursvarianten benoemd. Het wegen van de uitvoeringsvarianten en het al dan niet op basis daarvan maken van beleidsmatige keuzes is aan het nieuwe kabinet.
 
 
 
 3.8
 Garanties
 
 
 Tabel 5 Overzicht verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel1Door afronding kan de som van de delen afwijken van het totaal.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Uitstaande garanties 2022
 
 
 Verleend 2023
 
 
 Vervallen 2023
 
 
 Uitstaande garanties 2023
 
 
 Garantie-plafond
 
 
 Totaal plafond
 
 
 Totaalstand risico-voorziening
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2. Curatieve zorg
 
 
 
 Voorzieningen tbv De Hoogstraat
 
 
 5.545
 
 
 0
 
 
 833
 
 
 4.712
 
 
 
 4.712
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2. Curatieve zorg
 
 
 
 Voorzieningen tbv ziekenhuizen
 
 
 93.661
 
 
 0
 
 
 19.602
 
 
 74.059
 
 
 
 74.059
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv verpleeghuizen
 
 
 3.657
 
 
 0
 
 
 990
 
 
 2.667
 
 
 
 2.667
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv psychiatrische instellingen
 
 
 8.576
 
 
 
 2.253
 
 
 6.323
 
 
 
 6.323
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv zwakzinnigen inrichtingen
 
 
 1.400
 
 
 0
 
 
 346
 
 
 1.054
 
 
 
 1.054
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv overige instellingen
 
 
 23
 
 
 0
 
 
 23
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv instellingen gehandicapten
 
 
 7.410
 
 
 0
 
 
 1.576
 
 
 5.834
 
 
 
 5.834
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv zwakzinnigen-inrichtingen
 
 
 2.337
 
 
 0
 
 
 253
 
 
 2.084
 
 
 
 2.084
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Voorzieningen tbv instellingen gehandicapten
 
 
 28.811
 
 
 0
 
 
 4.550
 
 
 24.261
 
 
 
 24.261
 
 
 
 
 
 
 Artikel 3. Langdurige zorg en ondersteunig
 
 
 
 Niet sedentaire personen
 
 
 132
 
 
 0
 
 
 102
 
 
 30
 
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 Artikel 2. Curatieve zorg
 
 
 
 Garantie NRG Petten
 
 
 22.624
 
 
 0
 
 
 444
 
 
 22.180
 
 
 
 22.180
 
 
 
 
 
 
 Artikel 1. Volksgezondheid
 
 
 
 Garantie Bestuurlijke aansprakelijkheid SON
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.500
 
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 176.676
 
 
 0
 
 
 30.972
 
 
 145.704
 
 
 
 145.704
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ)
 
 
 Doel en werking garantieregeling
 
 De in de tabel vermelde verstrekte garanties komen voort uit drie aparte regelingen: de Garantieregeling inrichtingen voor gezondheidszorg 1958, de Rijksregeling Dagverblijven voor gehandicapten inzake erkenning, subsidiëring, verlening van garanties en toezicht uit 1971 en de Rijksregeling Gezinsvervangende Tehuizen voor gehandicapten, ook uit 1971. De betreffende regelingen dateren uit een tijd dat de overheid een expliciete verantwoordelijkheid had voor bouw en spreiding van intramurale zorgvoorzieningen. Door het afgeven van de garanties was het voor zorginstellingen eenvoudiger om via institutionele beleggers, en in latere jaren door banken, financiering te krijgen voor investeringen in hun vastgoed. Verder is er een garantie verstrekt voor de bestuursaansprakelijkheid rond de Stichting Open Nederland.
 
 Beheersing risico’s en versobering
 
 De Rijksgarantieregelingen zijn rond de eeuwwisseling gesloten voor nieuwe gevallen waardoor het financiële risico van het ministerie van VWS door reguliere en vervroegde aflossing van de uitstaande leningen geleidelijk wordt afgebouwd. De laatste rijksgegarandeerde lening loopt af in 2043. Het monitoren van de instellingen aan wie een rijksgarantie verstrekt is, alsmede van de leningen, wordt sinds 2004 in mandaat uitgevoerd door het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ) namens de minister van VWS (Besluit van 17 december 2003, Stcrt. 2004, nr. 7, pag. 11).
 
 Instellingen die financieel in de gevarenzone dreigen te komen, worden door het WFZ onder verscherpte bewaking gesteld waarbij onder meer frequent informatie wordt ingewonnen. Indien een zorginstelling met een geborgde lening niet in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen dan neemt het ministerie van VWS in een dergelijk geval de betalingsverplichting van de zorginstelling over. Dit betekent dat een schade niet ineens hoeft te worden uitgekeerd, maar ook verspreid over de resterende looptijd van de lening kan worden betaald.
 
 
 Premiestelling en kostendekkendheid
 
 Voor de afgegeven garanties worden geen risicopremies doorberekend en dit is op basis van de afgesloten contracten ook niet mogelijk.
 
 
 Tabel 6 Overzicht achterborgstellingen (bedragen x €1.000.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Achterborgstelling
 
 
 6.184,8
 
 
 5.965,9
 
 
 
 
 Bufferkapitaal
 
 
 281,3
 
 
 291,1
 
 
 
 
 Obligo
 
 
 185,1
 
 
 179,2
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Doel en werking garantieregeling
 
 De bovenstaande tabel is gebaseerd op gegevens van het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ). Het WFZ verstrekt garanties aan financiële instellingen voor leningen van de bij het WFZ aangesloten leden. De Staat is achterborg voor het WFZ. Het WFZ is voortgekomen uit de financieringsproblemen voor zorginstellingen die ontstonden begin jaren '90 van de vorige eeuw. Het WFZ is door de koepels in de sector opgericht om de financiering voor zorginstellingen te vergemakkelijken en daarmee de continuïteit van de zorg veilig te stellen. Het totaalbedrag aan uitstaande verplichtingen is volgens de raming van het WFZ € 5,9 miljard in 2023.
 
 Beheersing risico’s en versobering
 
 De risico’s voor het ministerie van VWS van de achterborg worden beperkt door een aantal maatregelen. Allereerst kent het WFZ een selectieve toelating. Voor deelname aan het WFZ moeten zorginstellingen hun financiële situatie voldoende op orde hebben. Daarnaast worden garanties alleen verstrekt aan vertrouwenwekkende investeringen. Te risicovolle projecten worden niet geborgd. Verder zijn aangesloten leden gebonden aan het reglement van het WFZ en de daarin omschreven risicobeperkende bepalingen. Een deelnemer mag bijvoorbeeld niet zonder toestemming van het WFZ gebruik maken van rentederivaten. In het kader van het kabinetsbeleid van versobering van risicoregelingen heeft een evaluatieonderzoek van het WFZ plaatsgevonden.
 
 Premiestelling en kostendekkendheid
 
 Het ministerie van VWS ontvangt geen premie voor de achterborg. Zorginstellingen betalen een eenmalige premie (disagio) voor de garantstelling aan het WFZ. Hiermee bouwt het WFZ een risicovermogen op waarmee eventuele claims kunnen worden gedekt. Als dit risicovermogen onvoldoende zou zijn om eventuele schades te dekken, kunnen de deelnemers aan het WFZ via de zogenaamde obligo worden verplicht een financiële bijdrage te leveren van maximaal 3% van de uitstaande garanties van de instelling. Als het risicovermogen van het WFZ en de obligoverplichting van de deelnemers tezamen niet voldoende zijn voor het WFZ om aan zijn verplichtingen richting geldverstrekkers te kunnen voldoen, kan het WFZ zich richting VWS beroepen op de achterborg. Dit houdt in dat op dat moment VWS het WFZ van een lening zal voorzien zodat het WFZ aan zijn verplichtingen kan voldoen. Het WFZ heeft nog nooit een beroep hoeven doen op de obligoverplichting van de WFZ-deelnemers.
 
 Begrotingsreserve
 
 Het is nog nooit nodig geweest voor het WFZ om de achterborg van het Rijk in te roepen. Niettemin is besloten om in het kader van de verdere beperking van de risico’s vanaf het jaar 2017 een begrotingsreserve aan te leggen voor eventuele schade in het kader van de achterborg. Deze begrotingsreserve is opgenomen onder artikel 9.
 
 Toelichting verstrekte garanties t.b.v. COVID-19 maatregelen
 
 Stichting Open Nederland (SON) die testcapaciteit voor toegangstesten heeft georganiseerd om de samenleving zoveel mogelijk open te houden, heeft een verzekering voor bestuurdersaansprakelijkheid gevonden die met terugwerkende kracht per 21 april 2021 ingaat. Deze verzekering dekt niet alles. Het ministerie van VWS heeft daarom een garantie verstrekt met een plafond van € 2,5 miljoen voor mogelijke juridische kosten en claims die niet gedekt worden door de verzekering. De Stichting heeft dit nodig om de leden van de raad van toezicht en de leden van het bestuur de zekerheid te kunnen bieden dat zij geen persoonlijke schade kunnen ondervinden van hun functie. Het toetsingskader is opgenomen in de bijlage van de achtste incidentele suppletoire begroting 2022.
 
 
 Toelichting verstrekte garantie t.b.v. NRG Petten
 
 Aan Stichting Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) is door het ministerie van EZK een lening verstrekt voor het uitwerken en uitvoeren van een Herstelplan, in algemene zin gericht op de continuïteit van de bedrijfsvoering van NRG en in het bijzonder op het scheppen van de noodzakelijke financiële, technische, commerciële en organisatorische voorwaarden voor het in bedrijf houden van de Hoge Flux Reactor (HFR). Het ministerie van VWS staat voor 40% garant voor deze lening.
 
 
 
 3.9
 Openbaarheidsparagraaf
 
 In de samenleving en binnen het Rĳk groeit de behoefte aan gerichte informatie en transparantie. De overheid streeft ernaar om een open overheid te zĳn. Door informatie actief openbaar te maken, krĳgt de samenleving beter zicht op keuzes van de overheid en afwegingen hierbĳ. Ook is er bĳ een open overheid meer ruimte om samen met burgers beleid te maken. Een goede digitale informatiehuishouding is hierbĳ een randvoorwaarde.
 Binnen het ministerie van VWS lopen meerdere trajecten in het kader van een open overheid.
 Zo draagt Programmadirectie Openbaarheid (PDO) zorg voor de afhandeling van Wob/Woo-verzoeken die betrekking hebben op de Covid19-periode. Ten behoeve van de publicatie van daarmee samenhangende besluiten en documenten is in 2023 een voor ieder toegankelijk publicatieplatform ontwikkeld en in gebruik genomen; Open.minvws.nl.
 Het programma Implementatie Wet open overheid (Woo) is eind 2021 gestart en heeft in eerste instantie de focus op de implementatie van de verplichte actief openbaar te maken informatiecategorieën gelegd, de zogenaamd actieve openbaarheid. Mede ingegeven door het Woo-budget wat specifiek voor de implementatie van de actieve openbaarheid door het ministerie van Binnenlandse Zaken hiervoor beschikbaar is gesteld. Echter door aanhoudende druk op directies door Woo-verzoeken, de zogenaamde passieve openbaarheid, heeft VWS eind 2023 besloten om een nieuw programma Implementatie Woo VWS-Kern in te richten om de passieve én actieve openbaarheid voor VWS-Kern te versterken. Dit onder aansturing van een nieuwe stuurgroep. Het oorspronkelijke programma Implementatie Woo is deels ondergebracht in het nieuwe programma en blijft zich daarnaast richten op ondersteuning van actieve openbaarmaking bij de concernonderdelen van VWS.
 De komende jaren loopt ook het vĳf jaar durende programma VWS Open op Orde (2021-2026) door. Dit richt zich op advies en steun bieden bij het op orde krijgen van de informatiehuishouding binnen VWS. Een goede informatiehuishouding is randvoorwaardelijk voor het succes van openbaarmaking van documenten binnen overheidsorganisaties. De programma’s hebben hierbij samenwerking gezocht en zetten de komende tijd in op een gezamenlijke informatiecampagne om medewerkers mee te nemen in de veranderingen om informatie digitaal te ontsluiten en te (laten) publiceren voor zover dit nog niet gebeurt. 
 Directie Wetgeving en Juridische zaken (WJZ) heeft een intern verbeteringstraject ingezet om Woo-verzoeken sneller te kunnen afhandelen. De samenwerking met Programmadirectie Openbaarheid (PDO) is hierbij verstevigd en er wordt ingezet om Woo-verzoeken in 2024 via het eigen publicatieplatform Open.minvws.nl te gaan publiceren. 
 
 
 Actieve openbaarmaking
 
 Sinds 1 juli 2021 worden beslisnota’s bĳ Kamerstukken over beleidsvorming en wetgeving meegestuurd naar de Kamer. Met ingang van Prinsjesdag 2022 is dit uitgebreid naar alle Kamerstukken over voortgang, kennisdeling, begroting en internationale en Europese onderhandelingen. Het programma VWS Open op Orde heeft beleidsdirecties ondersteund in de voorbereidingen op het openbaar maken van de beslisnota’s zodat dit op een eenduidige manier gebeurt.
 
 Vanuit het programma Implementatie Woo worden de VWS-concernonderdelen geïnformeerd over en ondersteund bĳ het (op termĳn) actief openbaarmaken van de informatiecategorieën genoemd in de Wet open overheid. Voor VWS kern gaat het om 14 informatiecategorieën, zoals bĳvoorbeeld onderzoeksrapporten, wetgeving en convenanten. Het actief openbaar maken van deze informatiecategorieën is nog niet verplicht maar mag al wel voor zover dat niet al gebeurt. In de praktijk publiceert VWS kern al diverse informatiecategorieën op overheidspublicatieplatforms zoals overheid.nl, wetten.nl en dergelijke. Via deze digitale publicatieplatforms kunnen  belanghebbenden deze documenten vinden en raadplegen. VWS-concernonderdelen publiceren op overheidswebsites zoals PUC e.d. maar maken ook gebruik van de eigen websites om informatie te delen.
 Het publicatieplatform dat voor PDO ontwikkeld is, open.minvws.nl, wordt doorontwikkeld voor publicatie van Woo-besluiten voor WJZ. Tevens wordt geïnventariseerd of het platform voor VWS-Kern en voor de VWS-concernonderdelen ingezet kan worden.
 Overheidsbreed wordt via werkgroepen en consultaties samengewerkt om tot eenduidige definities en hulpmiddelen van de informatiecategorieën te komen om vast te stellen of documenten wel of niet verplicht actief openbaar moeten worden gemaakt conform de vereisten uit de Woo. Het programma Implementatie Woo brengt de werkprocessen rond de totstandkoming en openbaarmaking van de verschillende informatiecategorieën in kaart binnen VWS en vertaalt hoe de overheidsbrede definities en hulpmiddelen toegepast kunnen worden binnen de eigen organisatie en systemen om documenten op een juiste wijze openbaar te maken. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijkheden tot optimalisatie van die processen. Met nieuwsupdates en informatiebijeenkomsten  wordt ingezet op voorlichting en kennisvergroting van VWS-medewerkers over het openbaar maken van documenten.
 Het programma Woo geeft ook invulling aan het vereiste om een zogeheten ‘contactpersoon Woo’ aan te stellen. Deze persoon biedt hulp bij vragen over de beschikbaarheid van publieke informatie. Voor VWS-Kern is deze rol ondergebracht bij de directie Organisatie, Bedrijfsvoering en Personeel (OBP).
 
 
 Uitvoering passieve Woo
 
 Om de grote hoeveelheid Woo-verzoeken over de COVID-19 crisis op een goede manier te kunnen afhandelen is er een Programmadirectie Openbaarheid (PDO) opgericht. Waar oorspronkelijk het idee was om alle informatie over deze periode actief/ongevraagd openbaar te maken, bleek dat hiermee niet kon worden volstaan. De hoeveelheid documenten is te groot en te veel verzoekers wachtten te lang op de informatie die zij hebben opgevraagd. Om deze reden zijn de werkprocessen opnieuw onder de loep genomen en worden maatregelen genomen om deze te verbeteren. Eén van deze verbeteringen is het inzetten van data-scientists en informatiespecialisten. Hierdoor zijn delen van de werkwijze geautomatiseerd. Daarnaast wordt het zoeken naar relevante documenten verbeterd. Ook de directie Wetgeving en Juridische zaken (WJZ) heeft een intern verbeteringstraject ingezet om Woo-verzoeken sneller te kunnen afhandelen.
 
 Ten behoeve van de publicatie van besluiten en documenten is op 7 september 2023 een voor ieder toegankelijk publicatieplatform ontwikkeld en in gebruik genomen: open.minvws.nl. Dit platform wordt voor de publicatie van alle Woo-besluiten van VWS gebruikt.
 In het voorjaar heeft het ACOI naar aanleiding van een bemiddelingstraject een advies uitgebracht over de toepassing van de Woo door VWS. Het ministerie van VWS heeft deze adviezen ter harte genomen en veel elementen opgevolgd. Zo wordt in een eerder stadium contact opgenomen met verzoekers over de reikwijdte en afhandelingstermijn van het verzoek. Ook wordt kritischer bekeken of een concept wel of niet verstrekt kan worden.
 Het ministerie van VWS heeft in 2023 nog zo’n 70 verzoeken over de corona periode ontvangen. Omdat de verzoeken veel overlap vertonen en omvangrijk zijn, wordt de behandeling van deze verzoeken zo veel mogelijk geclusterd opgepakt. Op deze manier kunnen meerdere verzoeken per besluit worden afgedaan.
 Ondanks de genomen maatregelen, bleek het ook het afgelopen jaar lastig Woo-verzoeken binnen de wettelijke termijn af te handelen. Voor de oorzaken daarvan verwijzen we graag naar de tekst van de Invoeringstoets Wet Open Overheid van november 2023.
 
 
 Aanwending Woo-budget
 
 Voor de implementatie en uitvoering van de Woo, in het bijzonder de actieve openbaarheid, is in 2023 een budget van € 2.635.000 beschikbaar gesteld vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het programma Implementatie Woo draagt zorg voor de verdeling van het Woo-budget onder directies, diensten, agentschappen, zelfstandige bestuursorganen en raden van VWS. De verdeling is gebaseerd op  toetsing van ingediende fiches, waarin de plannen voor het bevorderen van actieve openbaarmaking en uitvoering van de Wet open overheid binnen (organisatie)onderdelen worden verduidelijkt (inhoudelijk en financieel). Organisatieonderdelen dienen nadien verantwoording af te leggen over besteding van het toegekende budget.
 
 Verbetering van de informatiehuishouding 2023
 
 In 2023 is door VWS (kern en concernonderdelen) in kader van het programma Open op Orde onder andere ingezet op:
 
 
 –
 Uitvoeren van analyses op informatiebronnen om overzicht te krijgen welke informatie zich waar bevindt en in welke staat;
 
 
 –
 Uitwerken van kaders die nodig zijn om de informatie herkenbaar en terug vindbaar te maken zoals metadataschema’s en ordeningsstructuren;
 
 
 –
 Werven van informatiespecialisten;
 
 
 –
 Verder onderzoeken van de inzet van innovatieve tools en werkwijzen waarmee informatie makkelijker kan worden teruggevonden en/of beheerd.
 
 
 
 Verder zijn in het afgelopen jaar de VWS-processen in kaart gebracht en opgenomen in de nieuwe Concernbrede Selectielijst VWS. Ook is gewerkt aan (verbetering van) de inrichting van document managementsystemen.
 De door VWS ingezette verbeteracties en -trajecten op het terrein van de informatiehuishouding vergen een lange adem vergen.
 
 
 Actielijn 1 Professionals
 
 
 De informatieprofessional en de medewerker.  
 We zien dat alle organisatieonderdelen van VWS hier acties in hebben ondernomen, door bijvoorbeeld hun informatiespecialisten en reguliere medewerkers actiever te gaan trainen. Dergelijke activiteiten zijn in veel gevallen nog niet structureel ingebed. Dit is een beoogde vervolgstap.
 
 Onder deze actielijn valt ook de implementatie van functie/rolprofielen van het Kwaliteitsraamwerk IV (KWIV). Diverse organisatieonderdelen van VWS hebben deze of afgeleide profielen (KWIV geldt niet voor ZBO’s) in 2023 geïmplementeerd. Hiermee is een goede basis neergezet voor het ontwikkelen van een adequaat personeelsbestand en -beleid op het gebied van informatiehuishouding. VWS heeft ook nieuwe informatiespecialisten aangetrokken. Bij diverse organisatieonderdelen van VWS is echter nog onvoldoende duidelijkheid over benodigde mensen of is het door krapte op de arbeidsmarkt moeilijk om werknemers te vinden. 
 
 
 Actielijn 2 Volume en de aard van informatie
 
 
 Mate van overzicht en duurzaam beheer van alle typen informatie, inclusief nieuwe media.
 
 De organisatieonderdelen van VWS hebben aan deze actielijn het afgelopen jaar prioriteit gegeven. De producten en methoden die voor de uitvoering van deze actielijn nodig zijn, zijn nog in ontwikkeling. Daarnaast is VWS voor een deel afhankelijk zijn van rijksbrede ontwikkelingen. Zo wachten we op dit moment onder andere op een technische oplossing vanuit SSC-ICT voor de automatisch bewaarde e-mail.
 
 Door aan de slag te gaan met o.a. informatiebeheerplannen en architectuurplaten krijgen organisatieonderdelen van VWS inzicht en overzicht in hun informatie. Zo wordt duidelijk welke informatie een concernorganisatie onder zich heeft, waar deze informatie wordt opgeslagen, wie de eigenaar van de informatie is en hoelang de informatie bewaard moet worden. Diverse organisatieonderdelen van VWS hebben het afgelopen jaar stappen gezet om een dergelijk overzicht op te stellen. 
 Verder is afgelopen jaar onderzocht welke tools en werkwijzen het terugvinden van informatie vergemakkelijken. Binnen diverse organisatieonderdelen van VWS wordt geëxperimenteerd met de rijkstool «Zoek en Vind», met de «WOO hulptooling» en ook met BI Tooling om overzichten en analyses te genereren. VWS beoogt deze methoden verder te onderzoeken en door te ontwikkelen om uiteindelijk breed te gebruiken. 
 
 
 Emailarchivering
 
 De implementatie van de Handreiking voor emailarchivering brengt zeer grote uitdagingen met zich mee. Niet alleen de omvang en toegankelijkheid van de vele e-mails is hier debet aan, maar VWS wacht ook op de technische oplossing vanuit SSC-ICT. Daarnaast is een betere toegankelijkheid en doorzoekbaarheid van e-mails dringend gewenst in het kader van de vele en omvangrijke Wob-Woo-verzoeken in kader van COVID-19. In 2023 vond veel handmatig onderzoek plaats, wat een groot beslag legt op de capaciteit. Over (het uitblijven van) de technische oplossing vanuit SSC-ICT heeft VWS het afgelopen jaar intensieve gesprekken gevoerd met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) en andere departementen. Deze technische oplossing is nodig om de selectielijst van VWS voor e-mailarchivering effectief te kunnen implementeren. Aan deze selectielijst is in 2023 de hand gelegd.
 
 Archivering berichtenapps
 
 In 2023 is gestart met het 6-wekelijks uitlezen en archiveren van chatberichten voor de Bewindspersonen en leden van de Bestuursraad conform de Beleidslijn Berichtenverkeer VWS. Het uitlezen en archiveren is een volledig handmatig proces, dat veel inspanning en kosten met zich meebrengt. Op interdepartementaal niveau brengt VWS haar expertise en ervaringen in t.b.v. het ontwikkelen van rijksbreed beleid en t.b.v. een rijksbrede voorziening voor het geautomatiseerd uitlezen van chatberichten.
 
 Actielijn 3 Informatiesystemen
 
 
 De duurzame toegankelijkheid van informatie die wordt beheerd binnen de huidige I-systemen. 
 Ook binnen deze actielijn is nog veel in ontwikkeling of in de verkennende fase. De meeste organisatieonderdelen van VWS zijn bezig met de verbetering of vervanging van hun document(management)systemen. Daarbij brengen zij ook de benodigde gebruikseisen en/of -beleid hiervan in kaart. Een belangrijk traject is de mogelijke realisatie van een ‘content services platform’ dat VWS-Kern verkent samen met andere ministeries. Dit CSP moet op termijn het huidige document management systeem Marjolein gaan vervangen en is een innovatieve werkomgeving, waarin samenwerken, documentbeheer en archivering op de achtergrond zijn geïntegreerd, waarmee het informatiebeheer overzichtelijker en makkelijker gemaakt wordt.
 
 Wat betreft bestaande applicaties en systemen, hebben enkele organisatieonderdelen van VWS hun architectuur beschreven, alsook de principes van ‘archiveren by design’ geïntegreerd bij systeemontwikkeling en -aanschaf. Dit is een belangrijke stap, omdat daarmee informatie in allerlei applicaties beter kan worden beheerd.
 
 
 Actielijn 4 Bestuur en naleving
 
 
 Mate van sturing op informatiehuishouding en prioritering door ambtelijke/politieke leiding.
 
 Op deze actielijn zijn goede stappen zijn gezet. Alle organisatieonderdelen van VWS geven aan dat het Open op Orde programma van VWS voor meer bewustzijn heeft gezorgd bij de bestuurlijke top en het lijnmanagement. De uitvoering van de betreffende verbeterprojecten zorgt voor betrokkenheid van het management. Ook het uitvoeren van de volwassenheidsmetingen heeft daaraan bijgedragen. Een volgende stap is het actief uitdragen van het belang van informatiehuishouding door managers. Hierbij is VWS afhankelijk van het afronden van de bij actielijn 2 benoemde overzichten, waarin beschreven wordt wie voor welke processen en de informatie daarbinnen verantwoordelijk is en waar deze is opgeslagen. Hier is in 2023 een grote stap in gemaakt door de organisatieonderdelen van VWS.
 
 Verder is in 2023 bij het Kerndepartement de visie op de informatiehuishouding (IHH) vastgesteld.
 En tot slot is er in 2023 door VWS Kern en de Concernonderdelen hard gewerkt aan de archivering van de COVID-19-informatie. VWS heeft daarbij geparticipeerd in de interdepartementale samenwerking rond de zg. hotspot COVID-19 onder coördinatie van de Programmadirectie Evaluatie en Verantwoording COVID-19 van het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Deze samenwerking is in het najaar formeel afgerond.
 
 
 
 3.10
 Ongekend onrecht
 
 Conform de brief van de minister-president van 26 juni 202338Kamerstukken II, 2021/2022, 35 510, nr. 135wordt hierbij gerapporteerd over de voortgang van de maatregelen in het kader van het rapport ongekend onrecht. Op verzoek van de Kamer en de minister-president wordt hiervoor gebruik gemaakt van onderstaande tabel.
 
 Tabel 7 Stand van zaken «Ongekend onrecht»
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 
 
 Inventarisatie wetgeving die hardvochtig uitpakt.
 
 
 Deze inventarisatie is uitgevoerd in 2022 en de uitkomsten zijn met de Kamer gedeeld d.d. 23 juni 2022 (bijlage bij Kamerstukken II, 2023/2024, 29362, nr. 307).
 
 
 
 
 Inventarisatie van het rechtmatig en behoorlijk gebruik van afkomstgerelateerde indicatoren, in het bijzonder in risicomodellen.
 
 
 Deze inventarisatie is 13 oktober 2022 met de Tweede Kamer gedeeld (Kamerstukken II, 2023/2024, 26643, nr. 926). Uit de inventarisatie volgt dat het gebruik door het ministerie van VWS voldoet aan de eisen die daaraan gesteld worden in het kader van rechtmatigheid en behoorlijkheid, zoals een duidelijke wettelijke grondslag, noodzakelijkheid en niet discrimineren. Uit de inventarisatie is geen gebruik van afkomstgerelateerde indicatoren geconstateerd in risicomodellen bij het ministerie van VWS.
 
 
 
 
 Inventarisatie van het gebruik van nationaliteit in wetten en regelingen.
 
 
 Uit deze inventarisatie zijn twee regelingen naar voren gekomen:
 - De Regeling specifieke uitkering aanvullende seksuele gezondheidzorg. Hiermee wordt o.a. gratis en indien gewenst anonieme soa-zorg geleverd aan hoog-risicogroepen door de GGD’en. Eén van de doelgroepen die voor gratis soa-zorg in aanmerking komen zijn personen die behoren tot groepen in de samenleving met een verhoogd risico op een soa. Het RIVM bepaalt welke groepen dat zijn. Dit gaat o.a. om personen uit een soa-endemisch gebied (Suriname, Nederlandse Antillen, Turkije, Marokko, Afrika, Zuid-Amerika, Azië, Oost Europa), en om personen met een partner uit de doelgroep MSM of soa-endemisch gebied. Er wordt niet gevraagd naar de nationaliteit, maar wel het land van oorsprong. Dit is een objectief criterium dat verband houdt met een verhoogd risico op een soa. Daarmee is het gemaakte onderscheid rechtmatig en gerechtvaardigd.
 - In artikel 7.1.4.1 Jeugdwet is bepaald dat een meldingsbevoegde een jeugdige kan melden aan de verwijsindex (landelijk elektronisch systeem, waarin persoonsgegevens alsmede andere gegevens worden verwerkt op grond van artikel 7.1.2.1 Jeugdwet) indien hij een redelijk vermoeden heeft dat de jeugdige in de noodzakelijke condities voor een gezonde en veilige ontwikkeling naar volwassenheid wordt bedreigd, omdat het risico zich voordoet dat (…) l. de jeugdige bloot staat aan risico’s die in bepaalde etnische groepen onevenredig vaak voorkomen. Er wordt gewerkt aan een wetswijziging waarmee de verwijsindex komt te vervallen.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.
 Beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 1 Volksgezondheid
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 Een goede volksgezondheid, waarbij mensen zo min mogelijk blootstaan aan bedreigingen van hun gezondheid én zij in gezondheid leven.
 
 
 Absolute levensverwachting en waarvan jaren in goed ervaren gezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1981
 
 
 2005
 
 
 2010
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 1. Absolute levensverwachting in jaren:
 
 1
 
 Levensverwachting | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - mannen
 
 
 72,7
 
 
 77,2
 
 
 78,8
 
 
 79,9
 
 
 80,1
 
 
 80,2
 
 
 80,5
 
 
 79,7
 
 
 79,7
 
 
 80,1
 
 
 
 
 - vrouwen
 
 
 79,3
 
 
 81,6
 
 
 82,7
 
 
 83,1
 
 
 83,3
 
 
 83,3
 
 
 83,6
 
 
 83,1
 
 
 83,0
 
 
 83,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Waarvan jaren in goed ervaren gezondheid:
 
 2
 
 Levensverwachting in als goed ervaren gezondheid | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - mannen
 
 
 59,9
 
 
 62,5
 
 
 63,9
 
 
 64,9
 
 
 65,0
 
 
 64,2
 
 
 64,8
 
 
 66,4
 
 
 65,4
 
 
 63,2
 
 
 
 
 - vrouwen
 
 
 62,4
 
 
 61,8
 
 
 63,0
 
 
 63,3
 
 
 63,8
 
 
 62,7
 
 
 63,2
 
 
 65,8
 
 
 65,1
 
 
 62,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 Een belangrijke beleidsopgave voor de minister is het beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers. Mensen zijn in eerste instantie echter wel zelf verantwoordelijk voor hun gezondheid en dienen zichzelf – indien mogelijk – te beschermen tegen gezondheidsrisico’s.
 De minister vervult de volgende rollen:
 
 Stimuleren: van het maken van gezonde keuzes, van de beschikbaarheid van betrouwbare informatie over gezonde keuzes, en van een gezonder aanbod van voeding.
 
 Financieren: van (bevolkings)onderzoeken/screeningen, van diverse nationale programma’s, projecten en organisaties die zich bezighouden met de bescherming en bevordering van de gezondheid van burgers en preventie van ziekten.
 
 Regisseren: het opstellen van wettelijke kaders voor verschillende manieren om burgers te beschermen tegen gezondheidsrisico’s.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Het ministerie van VWS werkt aan een brede preventie-aanpak met aandacht voor gezondheid en leefstijl, sport en bewegen en de sociale basis, met bijzondere focus op gezondheidsachterstanden, de jeugd en mentale gezondheid. Dat doet het ministerie samen met vele partners uit het (zorg)maatschappelijk en private domein en overheidsinstanties. Afspraken over deze samenwerking zijn gemaakt in verschillende bestuurlijke akkoorden en programma’s (GALA, Nationaal Preventieakkoord, Sportakkoord II, IZA en WOZO).
 
 
 Gezonde leefstijl
 
 Met het Nationaal Preventieakkoord wordt toegewerkt naar een gezonde generatie in 2040. Samen met ruim zeventig maatschappelijke organisaties voeren we beleid en treffen we maatregelen om specifieke doelen op het terrein van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik te bereiken. De doorrekening van het RIVM39Kamerbrief over doorrekening RIVM acties Nationaal Preventieakkoord | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl laat zien dat de acties en doelstellingen van het Nationaal Preventieakkoord bijdragen aan minder mensen die roken en overgewicht hebben. Op problematisch alcoholgebruik is de impact echter minimaal. Daarnaast is een van de conclusies van de doorrekening dat er meer inspanningen nodig zijn om de ambities te bereiken. Hiervoor is de aanpak in 2023 op verschillende punten geïntensiveerd. Enkele voorbeelden op het gebied van overgewicht en voeding zijn het intensiveren van verschillende programma’s, waaronder Gezonde Kinderopvang, Gezonde School, Jongeren op Gezond Gewicht aanpak (JOGG) en Gezonde Buurten. Op dit moment zijn in het kader van Gezonde Kinderopvang 1.710 coaches opgeleid en actief, waaronder 157 ROC-docenten. Ook ontvangen in schooljaar 2023-2024 1.025 scholen een toekenning voor het ondersteuningsaanbod vanuit het programma Gezonde School. Er is gewerkt aan de verdere opschaling en uitrol van de ketenaanpak overgewicht en obesitas voor kinderen. Het leefstijlscreeningsinstrument is doorontwikkeld. Daarnaast is een kennisfunctie ingericht om één platform te ontwikkelen waarbij iedereen de bestaande kennis over overgewicht en obesitas kan vinden.
 
 Om een gezonde voedselkeuze makkelijker te maken is zowel gewerkt aan het stimuleren van een gezondere voedselomgeving en producten met een betere samenstelling als aan informatie om beter te kunnen kiezen. In opdracht van de ministeries van Financiën en VWS is onderzoek opgeleverd over een btw-nultarief voor groente en fruit40Een btw-nultarief voor groente en fruit en een naar suikergehalte getrapte verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken41Impact van een getrapte verbruiksbelasting op de verkoop van suiker via alcoholvrije dranken. Met financiering van VWS heeft het Voedingscentrum een dashboard gepubliceerd dat inzichtelijk maakt waar met hun ondersteuning eetomgevingen gezonder en duurzamer zijn ingericht. Daarnaast is met subsidie van VWS in 80 ziekenhuizen gewerkt aan gezond en duurzaam voedselaanbod voor patiënten.
 De inzet op het Nationaal Preventieakkoord is daarnaast verbreed door meer aandacht voor bewegen. Artikel 6 Sport en bewegen geeft de inzet hierop weer.
 
 
 Mentale gezondheid
 
 Het ministerie van VWS streeft ernaar om mentale weerbaarheid bij alle in Nederland verblijvende personen te versterken. Ook wordt gestreefd om de maatschappelijke kosten en sociale impact van mentale gezondheidsklachten te verminderen. In 2023 is ingezet op verschillende activiteiten, maatregelen en interventies om lokale partners te ondersteunen en bewustwording over mentale klachten te vergroten.
 
 De voortgangsrapportage42Voortgangsrapportage aanpak «Mentale gezondheid: van ons allemaal» die eind 2023 naar de Tweede Kamer is gestuurd, bevat een overzicht van alle uitgevoerde acties. Zo is in mei 2023 de week van de mentale gezondheid georganiseerd, met een landelijk congres en activiteiten door het hele land. Daarnaast is er ingezet op het bespreekbaar maken van mentale gezondheid, door het praten over mentale gezondheid te normaliseren via de ‘Hey, het is oké’ campagne. Ook heeft VWS in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een podiumkunstproductie laten ontwikkelen die mentale gezondheid bespreekbaar maakt. Ten slotte is via de Brede SPUK in 2023 € 7 miljoen beschikbaar gesteld voor gemeenten om in te zetten op een integrale lokale aanpak van de mentale gezondheid. Alle gemeenten hebben een beroep op deze middelen gedaan.
 
 
 Afspraken met gemeenten en zorgverzekeraars over de brede preventieaanpak
 
 In februari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gesloten waarin diverse gezondheidsdoelen en acties zijn opgenomen op basis van de brede preventie-aanpak. Naast een gezonde leefstijl en mentale gezondheid, gaat het ook over versterking van de sociale basis, een gezonde fysieke omgeving en vitaal ouder worden. Rode draad is het verminderen van gezondheidsachterstanden. Kansrijke start is hierin een belangrijk programma. Door middel van een brede specifieke uitkering waarin 15 programma's zijn gebundeld, worden gemeenten van middelen voorzien om de acties van het GALA en het Sportakkoord uit te kunnen voeren. Alle gemeenten zijn met de uitvoering gestart en hebben in 2023 een aanvraag ingediend, middelen ontvangen en een lokaal plan van aanpak opgesteld. De komende jaren zal de uitvoering verder plaatsvinden. Ook zijn in het GALA afspraken uit het IZA opgenomen over de samenwerking van gemeenten met zorgverzekeraars waar het de uitvoering van ketenaanpakken als Welzijn op Recept en valpreventie betreft. 
 
 Health in all policies
 
 Het GALA heeft als belangrijk uitgangspunt Health in all Policies. Dat wil zeggen een domeinoverstijgende blik op gezondheid omdat verschillende domeinen - van gezondheidszorg, bestaanszekerheid tot ruimtelijke ordening - van invloed zijn op gezondheid. In het GALA is afgesproken dat het ministerie van VWS het initiatief neemt om te komen tot een samenhangende Health in all Policies agenda. Eind vorig jaar is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd43Kamerstukken II 2023-2024, 32 793, nr. 709.
 
 NIPT
 
 De niet-invasieve prenatale test (NIPT) is per 1 april 2023 onderdeel van het landelijk programma prenatale screening. Hiermee is het aanbod kosteloos geworden voor zwangere vrouwen44Kamerstukken II 2022-2023, 29 323, nr. 169 en nr. 173.
 
 Kansrijke Start
 
 Het actieprogramma Kansrijke Start is in 2023 voortgezet. De ambitie is dat in elke gemeente structureel een Kansrijke Start-aanpak komt, inclusief de inzet van interventies. In een lokale coalitie Kansrijke Start maken betrokken professionals uit het medisch en sociaal domein afspraken over hoe zij samenwerken tijdens de eerste 1.000 dagen. Hierdoor kunnen (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg en ondersteuning ontvangen, aansluitend op hun hulpbehoefte. In 2023 waren ruim 300 gemeenten gestart met het bouwen en/of versterken van een lokale coalitie Kansrijke Start. Ook werd bij 277 gemeenten Nu Niet Zwanger uitgevoerd, dat als onderdeel van het actieprogramma landelijk wordt uitgerold. Met het opnemen van Kansrijke Start in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK zijn belangrijke stappen gezet om te komen tot duurzame financiering van de ketenaanpak Kansrijke Start. Het RIVM monitort de voortgang van het actieprogramma. In april 2023 is de monitor als bijlage bij de voortgangsrapportage naar de Tweede Kamer gestuurd.45Zesde voortgangsrapportage Kansrijke Start | Rapport Uit de monitor blijkt dat gemeenten, verloskundigen, kraamzorg, jeugdgezondheidszorg en wijkteams elkaar steeds beter weten te vinden en steeds meer en beter samenwerken rondom de eerste 1.000 dagen.
 
 Seksuele gezondheid
 
 In 2023 is besloten de medische begeleiding bij het gebruik van PrEP (preventieve hiv-medicatie) te bestendigen én deze breder beschikbaar te maken door onder andere een investering en het uitbreiden van de doelgroep. De nieuwe regeling is per 2024 in werking getreden. Ook is een toekomstverkenning uitgevoerd naar de Regeling specifieke uitkering aanvullende seksuele gezondheidszorg, waarmee GGD’en soa-zorg en seksualiteitshulpverlening aanbieden. De toekomstverkenning wijst op grote knelpunten in en rondom deze regeling. Momenteel wordt uitgedacht hoe verder te gaan met deze knelpunten. Tot slot is in 2023 gestart met een projectsubsidie om ouders meer bewust te maken van, en ondersteuning te bieden bij, de opvoeding rond de seksuele ontwikkeling van hun kinderen. Deze projectsubsidie wordt uitgevoerd door Rutgers en loopt tot en met 2025.
 
 Vaccinaties
 
 In 2023 kwamen jongens en meisjes geboren in 2013 in aanmerking voor de HPV-vaccinatie op het standaardmoment van 10 jaar. Daarnaast liep nog in 2023 een grootschalige inhaalcampagne voor jongeren onder de 18 jaar, die nog niet tegen HPV gevaccineerd waren. In 2023 werden jongeren geboren in 2005, 2007, 2010 en 2011 uitgenodigd in het kader van deze inhaalcampagne. Ook is begin 2023 een eenmalige campagne gestart voor nog niet (volledig) gevaccineerde jongvolwassenen geboren tussen 1 januari 1996 en 31 december 2003.
 
 Volksziekten
 
 Voor de jaren 2023, 2024 en 2025 is er een plan opgesteld om extra te investeren in onderzoek naar preventie van alzheimer, obesitas en kanker. Hierin ligt de focus op het voorkomen van deze ziektes door de belangrijkste determinanten in kaart te brengen en hier effectieve interventies op in te zetten.46Toekomstbestendige zorg: Implementatie van leefstijl - Coalitie Leefstijl in de Zorg (leefstijlcoalitie.nl) en 300 miljoen euro extra vooronderzoek naar aanpak obesitas, dementie en kanker | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl
 
 
 –
 In 2023 is een subsidie toegekend aan het International Agency for Research on Cancer (IARC) voor een driejarig onderzoeksprogramma naar kinderoncologie.
 
 
 –
 Op 27 november jl. is de Nederlandse Kanker Agenda (NKA) gelanceerd. Meer dan 100 organisaties (waaronder VWS) bundelden in deze agenda hun krachten en expertise. VWS legt actief de verbinding met de NKA en levert onder andere via eerder gesloten landelijke akkoorden. Waarbij het Nationaal Preventieakkoord en het Integraal Zorgakkoord een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de doelen uit de NKA. De komende tijd worden deze doelen door versnellingsteams nader uitgewerkt in concrete activiteiten.
 
 
 –
 Naar aanleiding van het ‘Nationaal actieplan huidkanker’ van de Stuurgroep Huidkankerzorg en een motie over voorlichting en screening bij huidkanker, geeft VWS het Huidfonds een subsidie. Deze wordt gebruikt om een grote publiekscampagne te starten op het gebied van huidkankerpreventie om het stijgend aantal huidkankerdiagnoses tegen te gaan. De subsidie ziet op de periode 2023 tot en met 2025. De hoofdactiviteit van de campagne is het creëren van meer bewustwording op het gebied van huidkankerpreventie. Gedragsverandering moet het aantal nieuwe gevallen reduceren, zoals ook in andere landen succesvol gebeurt.
 
 
 
 Pandemische Paraatheid
 
 In 2023 zijn belangrijke resultaten en mijlpalen bereikt in de verdere uitwerking en uitvoering van het beleidsprogramma pandemische paraatheid.
 Ter versterking van de publieke gezondheid en infectieziektebestrijding zijn belangrijke resultaten:
 
 
 –
 de lancering van de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI);
 
 
 –
 de start van het programma Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP) bij de 25 GGD’en;
 
 
 –
 het opgestelde meerjarig (2023- 2026) programmaplan voor de opschaalbare data-infrastructuur;
 
 
 
 Een andere belangrijke opgave is gericht op een zorglandschap dat goed voorbereid, flexibel en opschaalbaar is. In 2023 zijn er ten behoeve van flexibele inzet van personeel 1.000 plekken voor de verkorte opleiding Basis Acute Zorg gecreëerd. In de langdurige zorg is in 2023 verder gewerkt aan het verbeteren van hygiënisch werken en infectiepreventie in verpleeghuizen en de gehandicaptenzorg. Ook is de monitoring en surveillance versterkt in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg. Ter versterking van de leveringszekerheid zijn er in EU-verband contracten afgesloten met vaccinproducenten om snelle opschaling van vaccins te borgen tijdens een crisis. Voorts is halverwege 2023 de Caribische Hub opgericht, een samenwerkingsverband dat het Caribisch deel van het Koninkrijk pandemisch paraat maakt. Voor kennisontwikkeling en het stimuleren van innovatie zijn de kennis- en innovatieagenda’s47Pandemische paraatheid: een agenda voor kennis en innovatie | Publicatie | Rijksoverheid.nl voor pandemische paraatheid gepubliceerd.
 Met de structurele middelen die beschikbaar zijn gekomen in 2023 kan het beleidsprogramma de komende jaren verder worden uitgebracht en geïmplementeerd. Dat is nodig om ingrijpende en langdurige gevolgen bij een toekomstige pandemie te beperken, beter te kunnen opvangen of te kunnen voorkomen.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 1 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.484.927
 
 
 
 
 5.417.362
 
 
 
 
 6.907.739
 
 
 
 
 3.769.283
 
 
 
 
 3.768.488
 
 
 
 
 4.980.946
 
 
 
 
 ‒ 1.212.458
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 980.201
 
 
 
 
 2.508.610
 
 
 
 
 7.633.717
 
 
 
 
 5.286.291
 
 
 
 
 2.797.819
 
 
 
 
 4.129.460
 
 
 
 
 ‒ 1.331.641
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.10
 
 
 
 
 Gezondheidsbeleid
 
 
 
 
 354.671
 
 
 
 
 405.933
 
 
 
 
 567.514
 
 
 
 
 562.906
 
 
 
 
 926.551
 
 
 
 
 632.244
 
 
 
 
 294.307
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 14.903
 
 
 
 23.194
 
 
 
 
 23.389
 
 
 
 
 19.516
 
 
 
 
 48.885
 
 
 
 
 23.936
 
 
 
 
 24.949
 
 
 
 
 
 
 (Lokaal) gezondheidsbeleid
 
 
 14.329
 
 
 22.538
 
 
 22.770
 
 
 19.516
 
 
 48.885
 
 
 23.663
 
 
 25.222
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 574
 
 
 656
 
 
 619
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 273
 
 
 ‒ 273
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.878
 
 
 
 
 2.429
 
 
 
 
 3.154
 
 
 
 
 3.484
 
 
 
 
 3.187
 
 
 
 
 11.419
 
 
 
 
 ‒ 8.232
 
 
 
 
 
 
 (Lokaal) gezondheidsbeleid
 
 
 1.878
 
 
 2.429
 
 
 3.154
 
 
 3.484
 
 
 3.187
 
 
 11.419
 
 
 ‒ 8.232
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 111.032
 
 
 
 
 128.582
 
 
 
 
 139.527
 
 
 
 
 141.420
 
 
 
 
 170.160
 
 
 
 
 166.365
 
 
 
 
 3.795
 
 
 
 
 
 
 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
 
 
 87.264
 
 
 94.964
 
 
 109.466
 
 
 111.528
 
 
 133.628
 
 
 126.540
 
 
 7.088
 
 
 
 
 
 RIVM: Wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed
 
 
 23.533
 
 
 33.618
 
 
 29.591
 
 
 29.657
 
 
 36.232
 
 
 34.026
 
 
 2.206
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 235
 
 
 0
 
 
 470
 
 
 235
 
 
 300
 
 
 5.799
 
 
 ‒ 5.499
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 226.858
 
 
 
 
 251.728
 
 
 
 
 393.924
 
 
 
 
 388.362
 
 
 
 
 396.230
 
 
 
 
 325.725
 
 
 
 
 70.505
 
 
 
 
 
 
 ZonMw: Programmering
 
 
 226.858
 
 
 251.728
 
 
 393.924
 
 
 388.362
 
 
 396.230
 
 
 325.725
 
 
 70.505
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 7.520
 
 
 
 
 10.124
 
 
 
 
 308.089
 
 
 
 
 104.799
 
 
 
 
 203.290
 
 
 
 
 
 
 Lokale aanpak
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 7.520
 
 
 10.124
 
 
 308.089
 
 
 104.659
 
 
 203.430
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 140
 
 
 ‒ 140
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.20
 
 
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 
 
 475.109
 
 
 
 
 1.935.975
 
 
 
 
 6.907.201
 
 
 
 
 4.546.347
 
 
 
 
 1.676.928
 
 
 
 
 3.285.104
 
 
 
 
 ‒ 1.608.176
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 218.333
 
 
 
 
 312.752
 
 
 
 
 553.921
 
 
 
 
 496.471
 
 
 
 
 388.879
 
 
 
 
 327.209
 
 
 
 
 61.670
 
 
 
 
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 73.791
 
 
 104.770
 
 
 325.828
 
 
 234.164
 
 
 88.187
 
 
 18.997
 
 
 69.190
 
 
 
 
 
 Bevolkingsonderzoeken
 
 
 144.542
 
 
 146.184
 
 
 151.586
 
 
 184.479
 
 
 197.036
 
 
 190.538
 
 
 6.498
 
 
 
 
 
 Vaccinaties
 
 
 0
 
 
 61.798
 
 
 76.507
 
 
 77.828
 
 
 103.656
 
 
 117.674
 
 
 ‒ 14.018
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 655
 
 
 
 
 1.113.067
 
 
 
 
 3.899.557
 
 
 
 
 1.695.575
 
 
 
 
 163.294
 
 
 
 
 1.187.666
 
 
 
 
 ‒ 1.024.372
 
 
 
 
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 655
 
 
 1.113.067
 
 
 3.899.557
 
 
 1.695.433
 
 
 149.593
 
 
 1.152.511
 
 
 ‒ 1.002.918
 
 
 
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 142
 
 
 13.702
 
 
 35.155
 
 
 ‒ 21.453
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 255.202
 
 
 
 
 328.201
 
 
 
 
 541.372
 
 
 
 
 508.049
 
 
 
 
 586.009
 
 
 
 
 467.656
 
 
 
 
 118.353
 
 
 
 
 
 
 RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra
 
 
 255.202
 
 
 206.843
 
 
 354.557
 
 
 337.199
 
 
 408.814
 
 
 223.517
 
 
 185.297
 
 
 
 
 
 RIVM: Bevolkingsonderzoeken
 
 
 0
 
 
 39.661
 
 
 45.535
 
 
 43.880
 
 
 50.060
 
 
 48.987
 
 
 1.073
 
 
 
 
 
 RIVM: Vaccinaties
 
 
 0
 
 
 81.697
 
 
 141.280
 
 
 126.970
 
 
 127.135
 
 
 146.939
 
 
 ‒ 19.804
 
 
 
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 48.200
 
 
 ‒ 48.200
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 13
 
 
 ‒ 13
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 529.113
 
 
 
 
 88.392
 
 
 
 
 305.000
 
 
 
 
 ‒ 216.608
 
 
 
 
 
 
 LCCB
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 529.113
 
 
 88.392
 
 
 305.000
 
 
 ‒ 216.608
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 919
 
 
 
 
 181.955
 
 
 
 
 1.818.867
 
 
 
 
 1.274.469
 
 
 
 
 450.354
 
 
 
 
 997.573
 
 
 
 
 ‒ 547.219
 
 
 
 
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 49.708
 
 
 37.295
 
 
 12.413
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 919
 
 
 181.955
 
 
 1.818.867
 
 
 1.274.469
 
 
 400.646
 
 
 960.278
 
 
 ‒ 559.632
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 93.234
 
 
 
 
 42.670
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 93.234
 
 
 42.670
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 250
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.30
 
 
 
 
 Gezondheidsbevordering
 
 
 
 
 127.635
 
 
 
 
 136.571
 
 
 
 
 129.197
 
 
 
 
 149.303
 
 
 
 
 160.916
 
 
 
 
 180.667
 
 
 
 
 ‒ 19.751
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 107.333
 
 
 
 
 115.431
 
 
 
 
 108.043
 
 
 
 
 85.175
 
 
 
 
 92.824
 
 
 
 
 88.950
 
 
 
 
 3.874
 
 
 
 
 
 
 Preventie van schadelijk middelengebruik
 
 
 18.051
 
 
 22.007
 
 
 17.786
 
 
 24.557
 
 
 31.786
 
 
 31.363
 
 
 423
 
 
 
 
 
 Gezonde leefstijl en gezond gewicht
 
 
 23.992
 
 
 31.352
 
 
 26.115
 
 
 30.776
 
 
 31.581
 
 
 28.895
 
 
 2.686
 
 
 
 
 
 Letselpreventie
 
 
 4.519
 
 
 4.729
 
 
 5.024
 
 
 6.783
 
 
 8.138
 
 
 5.436
 
 
 2.702
 
 
 
 
 
 Bevordering van seksuele gezondheid
 
 
 43.445
 
 
 56.350
 
 
 58.200
 
 
 22.106
 
 
 20.313
 
 
 19.462
 
 
 851
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 17.326
 
 
 993
 
 
 918
 
 
 953
 
 
 1.006
 
 
 3.794
 
 
 ‒ 2.788
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 6.463
 
 
 
 
 6.920
 
 
 
 
 5.708
 
 
 
 
 7.693
 
 
 
 
 9.080
 
 
 
 
 11.743
 
 
 
 
 ‒ 2.663
 
 
 
 
 
 
 Gezondheidsbevordering
 
 
 6.463
 
 
 6.920
 
 
 5.708
 
 
 7.693
 
 
 9.080
 
 
 11.743
 
 
 ‒ 2.663
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 60
 
 
 
 
 174
 
 
 
 
 443
 
 
 
 
 162
 
 
 
 
 1.378
 
 
 
 
 5.123
 
 
 
 
 ‒ 3.745
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 60
 
 
 174
 
 
 443
 
 
 162
 
 
 1.378
 
 
 5.123
 
 
 ‒ 3.745
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 166
 
 
 
 
 ‒ 166
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 166
 
 
 ‒ 166
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 13.779
 
 
 
 
 14.046
 
 
 
 
 15.003
 
 
 
 
 56.273
 
 
 
 
 57.634
 
 
 
 
 74.685
 
 
 
 
 ‒ 17.051
 
 
 
 
 
 
 Heroïnebehandeling op medisch voorschrift
 
 
 13.779
 
 
 14.046
 
 
 15.003
 
 
 14.496
 
 
 15.216
 
 
 15.064
 
 
 152
 
 
 
 
 
 Seksuele gezondheid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 41.777
 
 
 42.418
 
 
 59.621
 
 
 ‒ 17.203
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.40
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 
 
 22.786
 
 
 
 
 30.131
 
 
 
 
 29.805
 
 
 
 
 27.735
 
 
 
 
 33.423
 
 
 
 
 31.445
 
 
 
 
 1.978
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 20.613
 
 
 
 
 27.054
 
 
 
 
 27.106
 
 
 
 
 25.425
 
 
 
 
 30.221
 
 
 
 
 28.725
 
 
 
 
 1.496
 
 
 
 
 
 
 Abortusklinieken
 
 
 18.162
 
 
 18.271
 
 
 17.797
 
 
 17.039
 
 
 23.771
 
 
 18.570
 
 
 5.201
 
 
 
 
 
 Medische ethiek
 
 
 2.451
 
 
 8.783
 
 
 9.309
 
 
 8.386
 
 
 6.450
 
 
 10.155
 
 
 ‒ 3.705
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 523
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 182
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 472
 
 
 
 
 362
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 
 
 Medische ethiek
 
 
 523
 
 
 500
 
 
 182
 
 
 57
 
 
 472
 
 
 362
 
 
 110
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 1.650
 
 
 
 
 2.577
 
 
 
 
 2.517
 
 
 
 
 2.253
 
 
 
 
 2.730
 
 
 
 
 2.358
 
 
 
 
 372
 
 
 
 
 
 
 CIBG: Uitvoeringstaken medische ethiek
 
 
 1.650
 
 
 2.577
 
 
 2.517
 
 
 2.253
 
 
 2.730
 
 
 2.358
 
 
 372
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 23.488
 
 
 
 
 36.024
 
 
 
 
 59.074
 
 
 
 
 485.260
 
 
 
 
 181.311
 
 
 
 
 33.903
 
 
 
 
 147.408
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 23.488
 
 
 36.024
 
 
 59.074
 
 
 485.260
 
 
 181.311
 
 
 33.903
 
 
 147.408
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 1.
 Gezondheidsbeleid
 
 
 Subsidies
 
 Lokaal gezondheidsbeleid
 De middelen voor suïcidepreventie (€ 16,6 miljoen) zijn overgeheveld vanuit artikel 2 Curatieve Zorg. Vanuit de ministeries van BZK en JenV zijn bijdragen overgeboekt voor de financiering van de opleiding tot forensisch arts (€ 2,6 miljoen). Vanuit de coalitiemiddelen voor Mentale Gezondheid zijn middelen overgeheveld naar artikel 5 Jeugd voor onder andere mentaal gezond in het onderwijs (€ 1,6 miljoen). Er heeft een correctie plaatsgevonden tussen het instrument opdrachten en subsidies (lokaal) Gezondheidsbeleid van de coalitiemiddelen voor Kansrijke Start (€ 6,9 miljoen). De overige mutaties bedragen per saldo € 0,5 miljoen.
 
 Bijdragen agentschappen
 
 Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
 De totale realisatie op het budget van de NVWA bedroeg in 2023 € 133,6 miljoen, dat is € 7,1 miljoen hoger dan de oorspronkelijk vastgestelde begroting in 2023. Er is bij de eerste suppletoire begroting € 0,5 miljoen toegevoegd voor de structurele versterking van het zoönose beleid en € 0,6 miljoen ten behoeve van werkzaamheden inzake het wietexperiment. Bij de tweede suppletoire begroting is er € 1,4 miljoen toegevoegd voor additionele werkzaamheden bij de bestrijding van muggen. Verder is er een aanvullende loon- en prijsbijstelling toegekend van € 4,3 miljoen. De overige mutaties bedragen per saldo € 0,3 miljoen.
 Overig
 In 2023 bedroeg de realisatie van agentschappen overig € 5,5 miljoen. In het kader van de regeerakkoordmiddelen voor schadelijke stoffen is er voor € 4 miljoen overgeheveld naar het RIVM. Daarnaast is er € 1,1 miljoen overgeheveld naar het ministerie van IenW voor onderzoek naar PFAS. De overige mutaties bedragen per saldo € 0,4 miljoen.
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 ZonMw: programmering
 Binnen de begroting van VWS is per saldo € 53,3 miljoen overgeheveld in 2023. Binnen artikel 1 Volksgezondheid betreft het middelen voor de programma’s Pandemische paraatheid (€ 5.2 miljoen), COVID 19 (€ 5,0 miljoen), Alcoholonderzoek (€ 2,0 miljoen) en Microplastics en gewasbescherming (€ 2,0 miljoen). Vanuit artikel 2 Curatieve Zorg betreft het middelen voor het programma Ondersteuning organisatiekracht regio (€ 6,3 miljoen), Passende Zorg (€ 2,6 miljoen), Oncode (€ 1,6 miljoen), Versterking organisatie eerstelijnszorg (3,4 miljoen), FAST (Centre for Future Affordable and Sustainable Therapy development) (€ 2,0 miljoen) en voor een correctie van een kasschuif voor Leefstijlgeneeskunde (€ 6,0 miljoen). Vanuit artikel 3 Langdurige Zorg en ondersteuning betreft het middelen voor de programma’s ADMD (dagactiviteiten voor thuiswonenden mensen met dementie) (€ 4,0 miljoen), Nationaal programma hoofdzaken (€ 2,9 miljoen), Implementatie- en Opschalingscoaching ouderenzorg (€ 1,9 miljoen) en Richtlijnen palliatieve zorg (€ 0,9 miljoen). Vanuit artikel 6 Sport betreft het middelen voor het programma Sportinnovator (€ 5,0 miljoen). Vanuit artikel 10 Apparaat Kerndepartement betreft het middelen voor het programma Leefomgeving (€ 2,5 miljoen).
 Vanuit het departement JenV zijn middelen overgeheveld voor de aanvulling op het programma Grip op Onbegrip (€ 10,9 miljoen) en vanuit het departement OCW voor de uitvoering van het programma Maatschappelijke Diensttijd (€ 3,6 miljoen).
 Voor de compensatie van de concernorganisaties voor de sterk gestegen tarieven door de hoge inflatie is € 3,9 miljoen beschikbaar gesteld en voor de loonbijstelling tranche 2023 € 15,7 miljoen.
 De middelen voor de uitvoering van het programma Integraal Zorgakkoord zijn in 2023 vrijgevallen (€ 13,0 miljoen). De benodigde financiën voor het uitvoeren van het programma kwaliteitsgelden zijn in 2023 lager uitgevallen dan in de begroting was voorzien (€ 9.3 miljoen).
 De overige kleinere mutaties bedragen per saldo € 5,4 miljoen.
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 Aanpak Gezondheidsachterstanden
 
 
 Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
 
 De financiering van deze meerjarige specifieke uitkering is gecentraliseerd op artikel 1 Volksgezondheid. Daartoe is per saldo € 207,8 miljoen binnen de begroting van VWS overgeheveld naar dit instrument. Binnen artikel 1 betreft het de overheveling van middelen voor Opgroeien in een Kansrijke Omgeving & Vroegsignalering alcoholproblematiek (€ 2,5 miljoen) en Aanpak overgewicht en obesitas (€ 17,5 miljoen). Vanuit artikel 3 Langdurige Zorg en ondersteuning betreft het de overheveling van middelen voor Eén tegen Eenzaamheid (€ 10,0 miljoen), Wijkaanpak sociale basis, inclusief stimuleren woonvormen (€ 36,5 miljoen), Valpreventie (€ 21,5 miljoen), Mantelzorg (Respijtzorg) (€ 10,0 miljoen) en Welzijn op recept (€ 5,5 miljoen). Vanuit artikel 6 Sport betreft het middelen voor het Sportakkoord (€ 13,0 miljoen) en de Brede Regeling Combinatiefunctie (€ 87,7 miljoen). Vanuit artikel 10 Apparaat Kerndepartement betreft het de overheveling van middelen voor de Leefomgeving (€ 3,6 miljoen).
 
 Daarnaast zijn door het ministerie van OCW middelen overgeheveld voor de Brede regeling combinatiefuncties (€ 1,7 miljoen).
 Verder zijn middelen voor Kansrijke Start (€ 2,0 miljoen) overgeheveld naar het instrument Subsidies (Lokaal) gezondheidsbeleid.
 De overige kleinere mutaties bedragen per saldo minus € 4,1 miljoen.
 
 
 
 2.
 Ziektepreventie
 
 
 Tabel 9 Kengetallen Deelname aan vaccinatieprogramma, bevolkingsonderzoeken en screeningen in procenten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2005
 
 
 2010
 
 
 2015
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Percentage deelname aan Rijksvaccinatieprogramma1Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage kinderen van een specifiek geboortecohort dat volledig heeft deelgenomen aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) vóór het bereiken van de leeftijd van 2 jaar.Vanaf 1 januari 2022 worden anonieme vaccinaties niet in de berekening meegenomen. De cijfers moeten daarom worden gezien als een soort ondergrens, een waarde waarop de deelname tenminste ligt.
 
 
 95,8%
 
 
 95,0%
 
 
 94,8%
 
 
 90,2%
 
 
 90,8%
 
 
 91,3%
 
 
 90,6%
 
 
 83,6%
 
 
 
 
 Percentage deelname aan Nationaal Programma Grieppreventie2Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage gevaccineerde personen in de groep patiënten die conform het advies van de Gezondheidsraad in aanmerking komen voor vaccinatie tegen influenza.
 
 
 76,9%
 
 
 68,9%
 
 
 55,9%
 
 
 52,6%
 
 
 54,0%
 
 
 58,3%
 
 
 56,8%
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 Percentage deelname aan Bevolkingsonderzoek borstkanker3Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage vrouwen uit de doelgroep, dat deelneemt aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. De doelgroep van het bevolkingsonderzoek bestaat uit vrouwen van 50 tot 75 jaar.
 
 
 81,7%
 
 
 80,7%
 
 
 77,6%
 
 
 75,7%
 
 
 71,0%
 
 
 72,6%
 
 
 70,7%
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 Percentage deelname aan Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker4Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage vrouwen uit de doelgroep, dat deelneemt aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. De doelgroep van dit bevolkingsonderzoek bestaat uit 30-60 jarige vrouwen.
 
 
 65,5%
 
 
 64,3%
 
 
 64,4%
 
 
 56,0%
 
 
 49,2%
 
 
 54,3%
 
 
 45,7%
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 Percentage deelname aan Bevolkingsonderzoek darmkanker5Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage personen dat deelneemt aan het bevolkingsonderzoek dikke darmkanker. De doelgroep bestaat uit 55-75 jarige mannen en vrouwen.
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 73,0%
 
 
 71,5%
 
 
 72,0%
 
 
 70,8%
 
 
 68,4%
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 Percentage deelname aan hielprik6Staat van Volksgezondheid en ZorgDit kerncijfer betreft het percentage pasgeborenen dat gescreend is.
 
 
 99,9%
 
 
 99,7%
 
 
 99,3%
 
 
 99,3%
 
 
 99,4%
 
 
 99,2%
 
 
 98,9%
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 Percentage deelname aan NIPT7Staat van Volksgezondheid en ZorgDeelname NIPT vanaf april 2017. Dit kerncijfer betreft het percentage zwangere vrouwen dat deelneemt aan de NIPT ter bepaling van een eventuele verhoogde kans op een kind met het downsyndroom, edwardssyndroom of patausyndroom.
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 46,5%
 
 
 52,0%
 
 
 55,3%
 
 
 n.n.b.
 
 
 n.n.b.
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Ziektepreventie
 
 
 COVID-19
 
 De GGD GHOR heeft vanaf 1 juli 2023 de taken voor de landelijke coördinatie van covidactiviteiten van de GGD'en overgenomen van de Landelijke Coördinatie COVID-19 Bestrijding (LCCB). Omdat de GGD GHOR wordt gefinancierd via het instrument subsidies is ruim € 57 miljoen overgeboekt van het instrument ZBO/RWT's en ruim € 11 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de covidvaccinatieronde in het najaar.
 
 Vaccinaties
 
 Op advies van de Gezondheidsraad wordt bij de vaccinatie tegen HPV voor mensen van 15 jaar en ouder overgegaan van drie naar twee doses. De kosten voor de inhaalcampagne van deze doelgroep zijn hierdoor € 8,9 miljoen lager dan eerder begroot. Deze middelen worden ingezet voor de aanpassingen van het schema van het Rijksvaccinatieprogramma. Het verwachtte aantal griep- en pneumokkenvaccinaties is lager uitgevallen. De kosten zijn hierdoor € 4,0 miljoen lager dan eerder was begroot. De overige mutaties bedragen € 1,1 miljoen.
 
 Opdrachten
 
 
 Ziektepreventie
 
 Voor de opdrachtverlening voor Intravacc in het kader van het vijfjarenprogramma is € 11,0 miljoen overgeheveld naar het instrument opdrachten Pandemische paraatheid. De overige mutaties bedragen per saldo € 2,3 miljoen.
 COVID-19
 Vanwege de veranderde situatie van de coronapandemie is in 2023 minder uitgegeven aan de bestrijding van de pandemie dan oorspronkelijk begroot. Het grootste deel hiervan, ruim € 1 miljard, betreft (generale) middelen die vanwege lagere uitgaven aan de bestrijding van de COVID-19 pandemie zijn teruggevloeid naar de staatskas. Het grootste deel hiervan is eerder toegelicht in de verschillende suppletoire wetten 2023. In de eerste suppletoire begroting 2023 heeft een neerwaartse bijstelling plaatsgevonden van totaal € 664 miljoen. Dit betrof minder uitgaven aan teststraten (€ 418,5 miljoen), CTB (€ 157,3 miljoen), vaccinatie door huisartsen en ziekenhuizen (€ 75 miljoen) en quarantainemaatregelen (€ 13 miljoen). Daarnaast zijn met de ‘Suppletoire begroting Prinsjesdag’ middelen voor de aankoop van vaccins in 2023 meerjarig doorgeschoven naar 2024-2026 (€ 216 miljoen). In de 2e suppletoire begroting 2023 heeft een neerwaartse bijstelling plaatsgevonden met betrekking tot kosten voor het coronadashboard, data- en ontwerpkosten en aan (gedrags)onderzoek (totaal € 14 miljoen) en zijn verder middelen overgeboekt naar het RIVM vanwege de overdracht van taken voor vaccinaankopen en voor de rioolsurveillance (totaal € 97 miljoen) en naar TNO voor een project pandemische paraatheid diagnostiek en post-Covid (€ 1,8 miljoen). 
 
 Pandemische paraatheid
 
 Departementale en interdepartementale overboekingen in het kader van pandemische paraatheid hebben geleid tot een verschil van € 21,4 miljoen. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor onder andere: opleiding infectieziektebestrijding (IZB) artsen, Kennisprogrammering ZonMw, en internationale programma’s zoals Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) en Pandemic Fund.
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra
 
 Voor de compensatie van de concernorganisaties voor de sterk gestegen tarieven door de hoge inflatie is € 4,2 miljoen beschikbaar gesteld.
 Het budget is verhoogd met € 0,6 miljoen voor het doorvoeren van vier wijzigingen in de leeftijd waarop vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma aangeboden worden.
 
 Voor de aanschaf van vaccins voor de inhaalcampagne HPV-vaccinatie 18–26 jaar is € 19,0 miljoen overgeheveld van het instrument RIVM: Vaccinaties.
 Vanuit het instrument Subsidies Bevolkingsonderzoeken is € 5,3 miljoen overgeheveld voor de voorbereidings- en implementatiekosten van NIPt. Vanuit artikel 4 Zorgbreed beleid is € 3,0 miljoen overgeheveld voor de uitvoering van de opdracht Invoering bevolkingsonderzoeken kanker Caribisch Nederland.
 Voor de RIVM programma’s Informatievoorziening Infectieziektebestrijding (€ 7,5 miljoen), Pandemische paraatheid (€ 24,6 miljoen) Landelijke Functionaliteit Infectieziekten (LFI) (€ 19,5 miljoen) overgeheveld van het instrument Bĳdrage aan agentschappen Pandemische paraatheid.
 De middelen voor de Overdracht van COVID-19 vaccinaankopen naar het RIVM van ongeveer € 89,6 miljoen en de uitvoering van de rioolwatersurveillance door het RIVM van ongeveer € 7,3 zĳn overgeheveld van het instrument Opdrachten COVID-19.
 De overige kleinere mutaties bedragen per saldo € 4,7 miljoen.
 
 
 RIVM: Vaccinaties
 
 Voor de aanschaf van vaccins voor de inhaalcampagne HPV-vaccinatie 18–26 jaar is € 19,0 miljoen overgeheveld naar het instrument RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra. De overige mutaties bedragen per saldo minus € 0,8 miljoen.
 
 Pandemische paraatheid
 
 Er is in totaal € 48,2 miljoen aan coalitieakkoord middelen overgeboekt naar dit beleidsartikel. Deze middelen zijn ingezet voor onder andere: het inrichten van de LFI, doorontwikkeling van monitoring en surveillance, versterken kennisbasis RIVM, de gedragsunit bij het RIVM, TNO ventilatieonderzoek en de uitvoering van het nationaal actieplan versterken zoönosenbeleid. De realisatie is per saldo € 0 doordat de middelen in zijn geheel zijn gemuteerd via departementale en interdepartementale overboekingen.
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 Landelijke Coördinatie COVID-19 Bestrijding
 
 
 COVID-19
 
 De LCCB heeft in de eerste helft van 2023 de landelijke coördinatie van de COVID-19 activiteiten van de GGD'en uitgevoerd. In 2023 is aan de LCCB totaal € 88 miljoen verstrekt waarvan € 16,5 miljoen betrekking nog betrekking had op de uitvoering in 2022. In de tweede helft van 2023 heeft de GGD GHOR de landelijke coördinerende taken voor de GGD'en overgenomen. Van de beschikbare middelen is ruim € 57 miljoen overgeboekt naar het instrument subsidies voor de financiering van de GGD GHOR. Daarnaast vloeit door de terugloop van de COVID-19 pandemie ruim € 175 miljoen van de oorspronkelijk beschikbare middelen terug naar de staatskas.
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 Over 2023 is € 37,2  miljoen aan coalitieakkoord middelen overgeheveld naar dit instrument. Deze middelen zijn ingezet voor de versterking van GGD’ en in het kader van pandemische paraatheid. Verder is € 13,5 miljoen toegevoegd aan dit instrument voor rioolwatersurveillance door de waterschappen. De realisatie voor rioolwatersurveillance is echter lager uitgevallen waardoor de mutatie op dit instrument per saldo € 12,4 miljoen betreft.
 
 Overige
 
 
 COVID-19
 
 Op het instrument medeoverheden worden de uitgaven aan de GGD'en de Veiligheidsregio's verantwoord in het kader van de meerkostenregeling. Door de terugloop van de COVID-19 pandemie zijn de uitgaven in 2023 circa € 560 miljoen lager uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. Deze generaal beschikbaar gestelde middelen vloeien terug naar de staatskas.
 
 
 
 
 3.
 Gezondheidsbevordering
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Gezonde leefstijl en gezond gewicht
 In het kader van gezonde leefstijl en gezond gewicht is in 2023 € 2,7 miljoen meer aan subsidies verstrekt dan oorspronkelijk begroot. Er is loon- en prijsbijstelling aan dit budget toegevoegd. Daarnaast is sprake van een aantal kleinere mutaties, onder andere voor het ondersteunen van extra scholen via Gezonde School, het programma 2diabeat en subsidie voor het JOGG.
 Letselpreventie
 In 2023 is er € 5,4 miljoen aan subsidies Letselpreventie verstrekt. Dit is een verschil van € 2,7 miljoen ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting. Er is loon- en prijsbijstelling aan het budget toegevoegd. Daarnaast is er sprake van een aantal kleine mutaties voor een incidentele uitbreiding van de subsidie van VeiligheidNL onder andere op het thema gehoorschade en valpreventie.  
 
 
 Bijdrage Medeoverheden
 
 
 Seksuele gezondheid
 
 
 Onder dit instrument was in de begroting € 17,5 miljoen opgenomen voor Aanpak overgewicht en obesitas. Deze middelen zijn overgeheveld naar het artikelonderdeel Gezondheidsbeleid, instrument Aanpak Gezondheidsachterstanden. De overige mutaties bedragen per saldo € 0,3 miljoen.
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Overige
 
 De ontvangsten zijn in totaal uitgekomen op € 181,3 miljoen. Daarmee zijn ze € 147,4 miljoen hoger dan geraamd. De ontvangsten bestaan uit:
 Uit de jaarrekening 2022 van ZonMw blijkt dat de toegestane hoogte van de overlooppost wordt overschreden. Op basis van de wet- en regelgeving dient ZonMw deze overschrijding terug te betalen. Dit betreft een bedrag van € 46,2 miljoen.
 Uit de jaarrekening 2022 van Bevolkingsonderzoek NL blijkt dat de kosten van de Bevolkingsonderzoeken naar kanker € 13,8 miljoen lager waren dan het in 2022 verstrekte voorschotten voor de uitvoering van deze bevolkingsonderzoeken.
 Niet geraamde ontvangsten COVID-19:
 Op grond van de verantwoording en afrekening van de meerkostenregeling COVID van de GGD’en is totaal € 30,9 miljoen ontvangen. Verder heeft afrekening van opdrachten in het kader van het testbeleid geleid tot circa € 41,9 miljoen ontvangsten, is € 17,8 miljoen ontvangen na afrekening van de subsidie aan de Stichting Nationaal Programma Griepprogramma voor de vaccinatie door huisartsen en is € 13,9 miljoen ontvangen na afrekening van de subsidie opschaling curatieve zorg.
 Tot slot zijn er nog ontvangsten geweest uit vaststellingen van project- en instellingssubsidies (€ 10,4 miljoen) en bestuurlijke boetes uit hoofde van de Geneesmiddelenwet, Warenwet, Drank- en Horecawet, Tabakswet (€ 5,8 miljoen).
 
 
 
 
 
 4.2
 Artikel 2 Curatieve zorg
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 Een kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar aanbod voor curatieve zorg.
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister is verantwoordelijk voor een goed werkend en samenhangend stelsel voor de curatieve zorg. De Zorgverzekeringswet vormt samen met de zorgbrede wetten, zoals de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) en de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi), de wettelijke basis van dit stelsel. Vanuit deze verantwoordelijkheid vervult de minister de volgende rollen:
 
 Stimuleren van kwaliteit, veiligheid en innovatie in de curatieve zorg, de beschikking over de benodigde materialen, de toegankelijkheid en betaal­ baarheid van de curatieve zorg, de werking van het zorgverzekerings-stelsel en informatievoorziening over het zorgverzekeringsstelsel.
 
 Financieren van de zorguitgaven voor kinderen tot 18 jaar, van diverse onderzoeken en initiatieven binnen de curatieve zorg en van initiatieven op gebied van ICT-infrastructuur en van de risicoverevening binnen het stelsel.
 Het onderhouden van wet- en regelgeving op gebied van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen, lichaamsmaterialen, bloedvoor­ziening en registers.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 
 
 Pandemische paraatheid
 
 In 2023 is in het kader van pandemische paraatheid gewerkt aan het verder versterken van de zorg en de leveringszekerheid van medische producten voor patiënten en de zorg. Het aanbestedingsproces voor opschaalbare (duurzame) productiecapaciteit van Persoonlijke Beschermingsmiddelen in Nederland is in 2023 afgerond. Daarnaast is het Zorginkoop Netwerk Nederland (ZINN) van start gegaan, dat verantwoordelijke is voor een meldpunt hulpmiddelentekorten, een alternatievendatabase en coördinatie bij tekorten. Tot slot is het Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen (LCG) structureel verankerd, waarbij het takenpakket per 2024 is uitgebreid zodat het LCG een grotere rol krijgt in de reguliere fase (niet-crisis fase).
 
 Daarnaast is een besluit genomen over de structurele inrichting van zorgcoördinatie en zijn de eerste stappen gezet voor de implementatie hiervan48Kamerstukken II 2022/2023, 29 247 nr. 389. Verder is de beschikbaarheidsbijdrage acute zorg aangepast en financieel opgehoogd ten behoeve van de bureaus die de regionale overleggen acute zorgketen ondersteunen. Ook wordt met deze middelen permanent inzicht geboden in zorgcapaciteit en, indien nodig, wordt patiëntenspreiding in tijden van crisis gefaciliteerd.
 
 
 Integraal zorgakkoord
 
 Met het oog op de krappe arbeidsmarkt en de hogere kosten door de stijgende zorgvraag is een transitie naar passende zorg noodzakelijk. In 2023 zijn verdere stappen gezet in de transitie naar passende zorg met het Integraal Zorgakkoord, dat zich richt op het behoud van de toegankelijkheid en houdbaarheid van de curatieve zorg. Met de transformatiemiddelen op de VWS-begroting zijn in 2023 primair de volgende zaken gefinancierd en tot uitvoer gebracht:
 
 
 –
 Regionale samenwerking: in 2023 heeft VWS onder andere via ZonMw een programma opgericht ter ondersteuning van de organisatiekracht van de regio. De basis hierbij ligt in het opstellen van regiobeelden en regioplannen.
 
 
 –
 Digitalisering en gegevensuitwisseling: in 2023 is het platform digitale zorgtransformaties tot stand gekomen. Hierbij delen IZA partijen kennis en ervaringen van bewezen effectieve transformaties en implementatiefactoren, wordt een learning community opgezet voor samen leren en prioriteren over transformatie van digitale zorg en kunnen partijen ondersteund worden om transformaties te versnellen. De in het IZA genoemde Vliegwielcoalitie houdt zich bezig met ondersteuning in de verdere opschaling van telebegeleiding, medicijndispensers en leefstijlmonitoring, selectie en ondersteuning bij het opschalen van getoetste hybride zorgvormen, het opschalen van de Vliegwielmethodiek en campagnes onder patiënten en zorgverleners en selectie.
 
 
 
 Pakketagenda passende zorg
 
 In 2023 is de pakketagenda passende zorg 2023-2025 vastgesteld. Op de Pakketagenda staan meer dan vijftig behandelingen, geneesmiddelen en hulpmiddelen waarvan de komende twee jaar wordt afgebakend bij wie en op welke manier deze zorg wordt ingezet en bij wie niet. Ook komen er voorwaarden waaraan zorg moet voldoen om tot het basispakket te worden toegelaten of vergoed blijven. De verwachte winst zit vooral in betere inzet van schaars zorgpersoneel. Daarnaast is de verwachting dat de pakketagenda een remmend effect heeft op de kostenstijgingen in de zorg.
 
 Visie eerstelijnszorg
 
 Eind 2023 is de visie op de eerstelijnszorg in 2030 opgeleverd voor consultatie. Deze visie vormt de agenda voor het veld en VWS om de komende jaren de eerstelijnszorg toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden.
 
 Wetsvoorstel afschaffen collectiviteitskorting
 
 Per 1 januari 2023 is de collectiviteitskorting op de basisverzekering afgeschaft. Het doel van de collectiviteitskorting was het teruggeven van besparingen op de (zorg)kosten verkregen door het maken van (zorg)inhoudelijke afspraken voor de collectiviteit. Dat doel werd echter niet bereikt. Het waren niet de (zorg)inhoudelijke afspraken die de collectiviteitskorting financierden, maar alle verzekerden betaalden deze (zelf) door een opslag op de premie. Het afschaffen van de collectiviteitskorting heeft een einde gemaakt aan de ongewenste kruissubsidiëring die hierdoor ontstond.
 
 Bevriezen eigen risico 2023-2025
 
 De financiering van zorg en ondersteuning in Nederland is in hoge mate gebaseerd op solidariteit van mensen die geen of weinig zorg gebruiken met mensen die (relatief) veel zorg ontvangen. Eén van de in het coalitieakkoord 2021-2025, aangekondigde maatregelen betreft het bevriezen van het verplicht eigen risico op € 385. Met het wetsvoorstel, dat in juli 2022 is aangenomen door beide Kamers, is het verplicht eigen risico van de zorgverzekering ook in de jaren 2023, 2024 en 2025 vastgesteld op het bedrag van € 385 per jaar per verzekerde van 18 jaar of ouder.
 
 Hersteloperaties na vrouwelijke genitale verminking (VGV)
 
 In het geval van somatische klachten zijn hersteloperaties na vrouwelijke genitale verminking (VGV) onderdeel van het basispakket. Als uitsluitend sprake is van psychische klachten als gevolg van VGV is een hersteloperatie geen basisverzekerde zorg. Het Zorginstituut heeft hierbij geoordeeld dat de wetenschappelijke inzichten met betrekking tot de veiligheid en effectiviteit beperkt zijn en aanvullend onderzoek hiernaar wenselijk is.
 
 Inmiddels is via ZonMw subsidie verleend aan het Amsterdam Universitair Medisch Centrum (UMC) ten behoeve van onderzoek met als doel om inzicht te krijgen in de verwijzing, indicatiestelling, effectiviteit en veiligheid van multidisciplinaire herstelzorg bij VGV. Dit maakt in onderzoeksverband een hersteloperatie wel mogelijk voor deze groep. Het Amsterdam UMC is in 2023 van start gegaan met het onderzoek. Dat betekent ook dat de multidisciplinaire herstelzorg bij VGV, waaronder de hersteloperaties, in het kader van het onderzoek worden uitgevoerd.
 
 
 Afbouw noodvoorraad persoonlijke beschermingsmiddelen
 
 In 2023 is door Bureau Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) van het CIBG verdere uitvoering gegeven aan de exitstrategie voor de afbouw van de noodvoorraad persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) waarover de Tweede Kamer op 10 december 202149Kamerstukken II 2021/2022, 32 805 nr. 128 is geïnformeerd. Deze exitstrategie kent drie pijlers: verkoop, donaties en duurzaam verwerken. Uitgangspunt daarbij was dat deze voorraad voor 1 januari 2024 zou zijn afgebouwd naar nul. Als gevolg hiervan is de noodvoorraad niet volledig afgebouwd per 1 januari 2024. Vanwege vertraging in de aanbestedingen is eind 2023 is besloten de uitvoering van de exitstrategie met 6 maanden te verlengen tot 1 juli 2024.
 
 Uitvoering Europese afspraken hulp aan Oekraïne[
 Sinds de start van de oorlog in Oekraïne levert Nederland hulp en ondersteuning op basis van de afspraken die daarover in EU-verband zijn gemaakt. VWS levert hieraan een concrete bijdrage,  bijvoorbeeld via de donatie van (overtollige) hulp- en geneesmiddelen. Ook is VWS verantwoordelijk voor het organiseren van de opvang, behandeling en terugkeer van medische evacués. Sinds april 2022 heeft Nederland via het EU-systeem 433 patiënten een plek aangeboden. Daarvan zijn er inmiddels 204 in Nederland behandeld.
 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 2 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.157.586
 
 
 
 
 4.793.652
 
 
 
 
 3.387.494
 
 
 
 
 3.496.633
 
 
 
 
 3.961.390
 
 
 
 
 3.714.752
 
 
 
 
 246.638
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.112.270
 
 
 
 
 4.372.943
 
 
 
 
 3.476.461
 
 
 
 
 3.444.812
 
 
 
 
 3.719.608
 
 
 
 
 3.849.737
 
 
 
 
 ‒ 130.129
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.10
 
 
 
 
 Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
 
 
 
 
 205.944
 
 
 
 
 1.451.369
 
 
 
 
 472.376
 
 
 
 
 369.291
 
 
 
 
 351.983
 
 
 
 
 488.990
 
 
 
 
 ‒ 137.007
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 172.263
 
 
 
 
 176.553
 
 
 
 
 202.405
 
 
 
 
 256.248
 
 
 
 
 302.835
 
 
 
 
 360.800
 
 
 
 
 ‒ 57.965
 
 
 
 
 
 
 Medisch specialistische zorg
 
 
 77.503
 
 
 74.511
 
 
 78.851
 
 
 83.435
 
 
 79.199
 
 
 78.116
 
 
 1.083
 
 
 
 
 
 Curatieve ggz
 
 
 20.832
 
 
 18.719
 
 
 22.433
 
 
 25.439
 
 
 9.472
 
 
 30.022
 
 
 ‒ 20.550
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 2.058
 
 
 2.638
 
 
 14.140
 
 
 31.082
 
 
 9.342
 
 
 14.739
 
 
 ‒ 5.397
 
 
 
 
 
 Lichaamsmateriaal
 
 
 17.002
 
 
 33.049
 
 
 23.946
 
 
 25.297
 
 
 25.469
 
 
 24.225
 
 
 1.244
 
 
 
 
 
 Medische producten
 
 
 48.473
 
 
 47.636
 
 
 63.035
 
 
 90.995
 
 
 179.353
 
 
 213.698
 
 
 ‒ 34.345
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 6.395
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 14.668
 
 
 
 
 1.237.410
 
 
 
 
 237.542
 
 
 
 
 93.797
 
 
 
 
 12.053
 
 
 
 
 78.039
 
 
 
 
 ‒ 65.986
 
 
 
 
 
 
 Medisch specialistische zorg
 
 
 1.914
 
 
 743
 
 
 725
 
 
 990
 
 
 1.449
 
 
 5.637
 
 
 ‒ 4.188
 
 
 
 
 
 Curatieve ggz
 
 
 864
 
 
 274
 
 
 685
 
 
 301
 
 
 1.402
 
 
 2.388
 
 
 ‒ 986
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 28
 
 
 781
 
 
 1.210
 
 
 1.208
 
 
 1.920
 
 
 48.831
 
 
 ‒ 46.911
 
 
 
 
 
 Lichaamsmateriaal
 
 
 7.933
 
 
 6.793
 
 
 433
 
 
 923
 
 
 349
 
 
 2.364
 
 
 ‒ 2.015
 
 
 
 
 
 Medische producten
 
 
 3.877
 
 
 1.228.819
 
 
 234.489
 
 
 90.375
 
 
 6.933
 
 
 18.819
 
 
 ‒ 11.886
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 52
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 17.300
 
 
 
 
 34.744
 
 
 
 
 25.105
 
 
 
 
 18.000
 
 
 
 
 25.115
 
 
 
 
 50.151
 
 
 
 
 ‒ 25.036
 
 
 
 
 
 
 aCBG
 
 
 2.139
 
 
 4.713
 
 
 6.316
 
 
 8.654
 
 
 8.504
 
 
 6.214
 
 
 2.290
 
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 15.161
 
 
 30.031
 
 
 17.847
 
 
 8.096
 
 
 15.579
 
 
 43.937
 
 
 ‒ 28.358
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 942
 
 
 1.250
 
 
 1.032
 
 
 0
 
 
 1.032
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 1.713
 
 
 
 
 1.374
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.957
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.957
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 1.713
 
 
 1.374
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.957
 
 
 0
 
 
 10.957
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.288
 
 
 
 
 7.324
 
 
 
 
 246
 
 
 
 
 23
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 23
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 1.288
 
 
 7.324
 
 
 246
 
 
 23
 
 
 0
 
 
 23
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2.34
 
 
 
 
 Ondersteuning van het zorgstelsel
 
 
 
 
 2.906.326
 
 
 
 
 2.921.574
 
 
 
 
 3.004.085
 
 
 
 
 3.075.521
 
 
 
 
 3.367.625
 
 
 
 
 3.360.747
 
 
 
 
 6.878
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 76.084
 
 
 
 
 100.614
 
 
 
 
 107.210
 
 
 
 
 139.233
 
 
 
 
 163.388
 
 
 
 
 134.650
 
 
 
 
 28.738
 
 
 
 
 
 
 Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen
 
 
 1.083
 
 
 1.212
 
 
 1.251
 
 
 1.361
 
 
 1.445
 
 
 1.396
 
 
 49
 
 
 
 
 
 Medisch specialistische zorg
 
 
 42.481
 
 
 51.826
 
 
 42.117
 
 
 39.052
 
 
 21.149
 
 
 22.123
 
 
 ‒ 974
 
 
 
 
 
 Curatieve ggz
 
 
 9.020
 
 
 4.861
 
 
 2.352
 
 
 565
 
 
 0
 
 
 512
 
 
 ‒ 512
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 0
 
 
 10.908
 
 
 10.034
 
 
 6.722
 
 
 1.232
 
 
 11.066
 
 
 ‒ 9.834
 
 
 
 
 
 Regeling medisch noodzakelijke zorg onverzekerden
 
 
 21.000
 
 
 30.594
 
 
 44.500
 
 
 69.842
 
 
 88.579
 
 
 68.062
 
 
 20.517
 
 
 
 
 
 Regeling veelbelovende zorg
 
 
 0
 
 
 1.213
 
 
 6.956
 
 
 21.691
 
 
 33.441
 
 
 31.480
 
 
 1.961
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 2.500
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 17.542
 
 
 11
 
 
 17.531
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 2.789.138
 
 
 
 
 2.771.211
 
 
 
 
 2.844.186
 
 
 
 
 2.883.377
 
 
 
 
 3.139.543
 
 
 
 
 3.130.308
 
 
 
 
 9.235
 
 
 
 
 
 
 Rijksbijdrage 18-
 
 
 2.749.253
 
 
 2.723.169
 
 
 2.796.500
 
 
 2.831.900
 
 
 3.078.200
 
 
 3.078.200
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen
 
 
 39.885
 
 
 48.042
 
 
 47.055
 
 
 51.477
 
 
 61.343
 
 
 52.108
 
 
 9.235
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 631
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 25.286
 
 
 
 
 26.554
 
 
 
 
 25.323
 
 
 
 
 27.948
 
 
 
 
 20.007
 
 
 
 
 25.081
 
 
 
 
 ‒ 5.074
 
 
 
 
 
 
 Overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel
 
 
 25.185
 
 
 26.461
 
 
 25.229
 
 
 27.853
 
 
 19.919
 
 
 24.955
 
 
 ‒ 5.036
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 101
 
 
 93
 
 
 94
 
 
 95
 
 
 88
 
 
 126
 
 
 ‒ 38
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.951
 
 
 
 
 10.244
 
 
 
 
 13.160
 
 
 
 
 11.633
 
 
 
 
 11.142
 
 
 
 
 54.325
 
 
 
 
 ‒ 43.183
 
 
 
 
 
 
 Risicoverevening
 
 
 1.084
 
 
 1.259
 
 
 1.494
 
 
 1.278
 
 
 1.662
 
 
 2.073
 
 
 ‒ 411
 
 
 
 
 
 Uitvoering zorgverzekeringsstelsel
 
 
 267
 
 
 555
 
 
 644
 
 
 771
 
 
 301
 
 
 19.745
 
 
 ‒ 19.444
 
 
 
 
 
 Medisch specialistische zorg
 
 
 0
 
 
 7.208
 
 
 9.416
 
 
 6.521
 
 
 1.070
 
 
 14.096
 
 
 ‒ 13.026
 
 
 
 
 
 Curatieve ggz
 
 
 0
 
 
 407
 
 
 446
 
 
 1.874
 
 
 1.395
 
 
 1.330
 
 
 65
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 0
 
 
 72
 
 
 202
 
 
 238
 
 
 598
 
 
 554
 
 
 44
 
 
 
 
 
 Passende Zorg
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 40
 
 
 14.130
 
 
 ‒ 14.090
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 1.600
 
 
 743
 
 
 958
 
 
 951
 
 
 6.076
 
 
 2.397
 
 
 3.679
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 12.467
 
 
 
 
 7.943
 
 
 
 
 7.504
 
 
 
 
 7.287
 
 
 
 
 25.834
 
 
 
 
 8.749
 
 
 
 
 17.085
 
 
 
 
 
 
 CJIB: Onverzekerden en wanbetalers
 
 
 12.467
 
 
 7.943
 
 
 7.504
 
 
 7.287
 
 
 8.291
 
 
 8.749
 
 
 ‒ 458
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 17.543
 
 
 0
 
 
 17.543
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 5.008
 
 
 
 
 6.702
 
 
 
 
 6.043
 
 
 
 
 7.711
 
 
 
 
 7.634
 
 
 
 
 77
 
 
 
 
 
 
 Sociale Verzekeringsbank: Onverzekerden
 
 
 400
 
 
 5.008
 
 
 5.760
 
 
 5.535
 
 
 7.510
 
 
 6.540
 
 
 970
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 942
 
 
 508
 
 
 201
 
 
 1.094
 
 
 ‒ 893
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 6.158
 
 
 
 
 12.924
 
 
 
 
 133.534
 
 
 
 
 138.158
 
 
 
 
 121.077
 
 
 
 
 65.055
 
 
 
 
 56.022
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 6.158
 
 
 12.924
 
 
 133.534
 
 
 138.158
 
 
 121.077
 
 
 65.055
 
 
 56.022
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 1.
 Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
 
 
 Subsidies
 
 
 
 Curatieve GGZ
 
 Zoals toegelicht bij de 1e suppletoire begroting 2023 is een bedrag van € 16,6 miljoen in 2023 overgeboekt naar artikel 1 Volksgezondheid in verband met de beleidsmatige overheveling van het dossier suïcidepreventie. Bij de 1e suppletoire begroting is tevens € 1,4 miljoen overgeboekt naar artikel 1 Volksgezondheid ten behoeve van meerjarig GGZ-onderzoek door het Trimbos instituut. Tezamen met een aantal kleinere mutaties vallen de uitgaven op dit budget € 20,6 miljoen lager uit. 
 
 Eerste Lijnszorg
 
 In 2023 was € 26 miljoen beschikbaar voor een subsidieregeling ten behoeve van investeringen in de wijkverpleging. De Subsidieregeling Ondersteuning Wijkverpleging (SOW) wordt onder meer gebruikt om tijd vrij te maken voor intervisie, voor projecten gericht op samenwerking of om administratieve lasten te verminderen. De beschikbare middelen waren aanvankelijk geraamd als opdracht, maar zijn uiteindelijk in de vorm van een subsidie verstrekt aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) die de subsidieregeling uitvoert. Hierdoor vallen de uitgaven op dit budget € 26 miljoen hoger uit (verschuiving instrumentkeuze). Daarnaast is voor de SOW-regeling besloten geen vierde loket meer te openen vanwege het eerdere gebrek aan belangstelling uit het veld voor deze regeling. Hierdoor valt in 2023 € 14 miljoen vrij. Per saldo leiden deze en andere kleine wijzigingen bij de 1e suppletoire begroting tot een verhoging van het budget voor subsidies eerstelijnszorg in 2023 (totaal € 16,7 miljoen).
 Zoals toegelicht in de Suppletoire begroting Prinsjesdag wordt in bestuurlijk verband overleg gevoerd over een groot deel van de maatregelen waarvoor, in het kader van IZA, middelen zijn gereserveerd. De uitvoering van de maatregelen is hierdoor vertraagd. Voor een specifiek aantal ZonMw-programma's vindt daarom een kasschuif van € 4,1 miljoen plaats van 2023 naar latere jaren. Daarnaast vallen de uitgaven van de subsidieregeling ondersteuning wijkverpleging aanvullend ten opzichte van de 1e suppletoire begroting lager uit dan geraamd (€ 2 miljoen). Verder zijn in het verleden subsidies met betrekking tot de geboortezorg verplaatst van subsidies eerstelijns zorg naar subsidies medisch specialistische zorg. Hiertoe is ook het budget voor deze subsidies overgeheveld. In 2023 betreft dit een bedrag van € 14,3 miljoen. Tezamen met een aantal kleinere mutaties bij de Suppletoire begroting Prinsjesdag, vielen hierdoor de uitgaven per saldo € 19,5 miljoen lager uit.
 
 Tezamen met een aantal kleinere mutaties bij de Slotwet vallen de uitgaven op dit artikelonderdeel € 5,4 miljoen lager uit.
 
 
 Medische Producten
 
 Zoals vermeld in de 1e suppletoire begroting 2023 is er sprake van vertraging bij het programma Versnelling Informatie-uitwisseling Patiënt (VIPP) en Professioneel Farmacie (VIPP Farmacie). Dit komt met name doordat de Kickstart Medicatieoverdracht vier maanden later van start is gegaan dan gepland in verband met nadere en afstemming over de subsidievoorwaarden. Om de beschikbare middelen in lijn te brengen met de actuele planning is € 18,0 miljoen van 2023 naar latere jaren geschoven.
 
 Zoals vermeld in de 2e suppletoire begroting 2023 is € 11,0 miljoen overgeboekt van het instrument ‘Subsidies’ naar het instrument ‘Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s’ voor de uitvoering van de programmalijnen ‘Human Capital Growth’ en ‘Shared Development Infrastructuur’ door de ZBO ZonMw. Daarnaast heeft in de 1e suppletoire begroting 2023 een kasschuif van € 3,1 miljoen van 2023 naar latere jaren plaatsgevonden om de beschikbare middelen te laten aansluiten bij het actuele projectplan en de liquiditeitsprognose van Pivot Park. Tenslotte is in de 2e suppletoire begroting 2023 vermeld dat € 3,0 miljoen niet wordt aangewend. Conform NGF-systematiek blijven deze middelen beschikbaar voor de komende jaren.
 In 2023 was € 11,0 miljoen beschikbaar voor IPCEI Health op het gebied van geneesmiddelen, gericht op modernisering en vergroening van productieprocessen en productie dicht bij huis in Nederland en de EU. Dit bedrag is niet gerealiseerd omdat de notificatie, de formele start van IPCEI Health en daarbij de subsidieverstrekkingen, niet in 2023 is gestart. Verder was er in 2023 € 4,0 miljoen beschikbaar voor deelname aan een tweede ronde van de IPCEI Health gericht op de stimulering van MedTech-initiatieven vanuit de private sector die het meeste bijdragen aan versterking van de leveringszekerheid en waar mogelijk verduurzaming wordt gestimuleerd. Dit bedrag is niet tot besteding gekomen omdat de belangstellingsregistratie geen passende projecten heeft opgeleverd.
 De aan Pallas verstrekte subsidies (met terugbetalingsverplichting) over 2023 bedroegen € 148,7 miljoen, terwijl er voor € 129,0 miljoen begroot was. De stijging van € 19,7 miljoen wordt met name veroorzaakt door een toegenomen liquiditeitsbehoefte van Pallas in 2023 doordat er werkzaamheden naar voren zijn gehaald (de inschatting van de totale kosten van het Pallas-project is ongewijzigd).
 Tenslotte is er sprake van een aantal kleine mutaties die er per saldo toe leiden dat de uitgaven op dit budget € 34,3 miljoen lager uitvallen dan begroot.
 
 
 Opdrachten
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 Zoals hierboven toegelicht waren de middelen voor de SOW aanvankelijk geraamd als opdracht, maar zijn uiteindelijk in de vorm van een subsidie verstrekt aan de RVO die de subsidieregeling uitvoert. Daarmee is dit opdrachtenbudget met € 26 miljoen in 2023 verlaagd.
 
 Daarnaast vallen, zoals toegelicht in de Suppletoire begroting Prinsjesdag, de uitgaven in 2023 € 17,0 miljoen lager uit. Door vertraging in de bestuurlijke visievorming over het toekomstbestendig organiseren van de eerstelijn, is ook de uitvoering van de plannen in het kader van Versterking basiszorg vertraagd.
 Tot slot is bij de 2e suppletoire begroting € 3,4 miljoen overgeboekt naar Artikel 1 Volksgezondheid ten behoeve van de uitvoering van het ZonMw programma Versterken Basiszorg. Met dit programma worden lokale en regionale organisatievormen doorontwikkeld.
 Tezamen met per saldo kleinere mutaties vallen de uitgaven op dit budget € 46,9 miljoen lager uit dan geraamd.
 
 
 Medische Producten
 
 Zowel in de Suppletoire begroting Prinsjesdag 2023 als de 2e suppletoire begroting 2023 heeft er overheveling tussen instrumenten plaatsgevonden. In totaal is er € 4,6 miljoen van het financieel instrument ‘Opdrachten’ naar de financiële instrumenten ‘Subsidies’ en ‘Bijdrage aan agentschappen’ overgeheveld.
 
 In 2023 was een bedrag van € 4,5 miljoen beschikbaar voor uitgaven in verband met het verminderen van afhankelijkheden in productie- en toeleveringsketen van medische producten in het kader van pandemische paraatheid. Van dit bedrag is € 4,0 miljoen niet gerealiseerd omdat de aanbesteding voor het investeren in opschaalbare (duurzame) productiecapaciteit persoonlijke beschermingsmiddelen in Nederland eind 2023 enkel gedeeltelijk is afgerond.
 Tenslotte is er sprake van een aantal kleine mutaties die er per saldo toe leiden dat de uitgaven op dit budget € 11,9 miljoen lager uitvallen dan begroot.
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 CIBG
 
 Zoals vermeld in de 1e suppletoire begroting 2023 is de bijdrage aan het agentschap CIBG voor het uitvoeren van de activiteiten in het kader van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen van € 30,7 miljoen overgeboekt naar het instrument «bijdrage aan agentschappen» bij het onderdeel 'Ondersteuning van het zorgstelsel'. Daarnaast is er sprake van een aantal kleine mutaties die er per saldo toe leiden dat de uitgaven op dit budget € 28,4 miljoen lager uitvallen dan begroot.
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 Overige
 
 Zoals vermeld in de 2e suppletoire begroting 2023 is € 11,0 miljoen overgeboekt van het instrument ‘Subsidies’ naar ‘Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s’ voor de uitvoering van de programmalijnen ‘Human Capital Growth’ en ‘Shared Development Infrastructuur’ van het Nationaal Groeifonds (NGF)-project PharmaNL door de ZBO ZonMw.
 
 
 
 
 3.
 Ondersteuning van het zorgstelsel
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 Bij de eerste suppletoire begroting is € 2,7 miljoen beschikbaar gekomen voor de ontwikkeling en borging van digitale zelfzorgmiddelen op het gebied van huisartsenzorg. Na deze verhoging van de uitgaven op dit artikelonderdeel hebben verschillende mutaties geleid tot een verlaging. Bij de prinsjesdag suppletoire begroting hebben meerdere kasschuiven vanuit 2023 naar latere jaren plaatsgevonden vanwege vertraging in de uitvoering. Dit betreft het kennisprogramma huisartsenzorg (€ 1,2 miljoen), de reeds in deze toelichting genoemde digitale zelfzorgmiddelen (€ 5,0 miljoen) en digitaliseringsgelden op het gebied van huisartsenzorg, primair VIPP OPEN (€ 2,8 miljoen). Daarnaast is bij de slotwet € 1,8 miljoen ingeleverd door niet bestede middelen in het kader van VIPP OPEN. Tezamen met meerdere kleinere mutaties van per saldo € 1,7 miljoen vallen de uitgaven € 9,8 miljoen euro lager uit dan begroot.
 
 Regeling medisch noodzakelijke zorg onverzekerden (SOV)
 
 De uitgaven voor de reguliere SOV (exclusief uitgaven voor zorg aan Oekraïense ontheemden) zijn € 10,9 miljoen hoger dan in de begroting geraamd. Vanwege de grotere bekendheid van de regeling doen zorgverleners vaker een beroep op deze regeling. Daarnaast zijn de uitgaven ten behoeve van zorg aan Oekraïense ontheemden € 9,6 miljoen hoger; in de ontwerpbegroting 2023 was hiervoor € 5,0 miljoen geraamd terwijl de werkelijke kosten € 14,6 miljoen bedroegen. Hierdoor zijn de uitgaven in 2023 in totaal € 20,5 miljoen hoger dan geraamd.
 
 Regeling Veelbelovende zorg
 
 In de voorgaande jaren sluit de administratie in SAP voor Project Veelbelovende zorg niet met de eindverantwoording van ZiNL. Via een correctieboeking van € 34,4 miljoen is dit rechtgetrokken in deze verantwoording voor het saldo van de openstaande verplichtingen per 31-12-2023. Aangezien deze correctie niet meer in het beginsaldo van 1 januari 2023 verwerkt kan worden, zijn de aangegane verplichtingen daardoor ruim € 50 miljoen hoger weergegeven dan die uit de verantwoording van ZiNL.
 
 Overige
 
 Het verschil van € 17,5 miljoen tussen de vastgestelde begroting en de realisatie heeft voor € 8,5 miljoen heeft betrekking op de uitgaven aan bezwaar en beroepszaken van de crisisregelingen Zorgbonus en Coronabanen in de zorg. In de eerste suppletoire begroting 2023 was hiervoor € 10 miljoen gereserveerd. Daarnaast is circa € 9 miljoen uitgegeven aan de subsidieregeling coronabanen in de zorg.
 
 Opdrachten
 
 
 Uitvoering zorgverzekeringstelsel
 
 Een deel van deze middelen (€ 8,9 miljoen) is overgeboekt naar het ministerie van EZK ten behoeve van het programma Coalitie Leefstijl in de Zorg. Daarnaast was er een correctie van € 6,0 miljoen als gevolg van een foutief geboekte kasschuif uit 2022. Tenslotte heeft er in 2023 een kasschuif plaatsgevonden waarbij middelen zijn doorgeschoven naar komende jaren (€ 3,2 miljoen). Tezamen met een aantal kleine mutaties vallen de uitgaven per saldo € 19,4 miljoen lager uit.
 
 Medisch specialistische zorg
 
 Sinds de start van de oorlog in Oekraïne levert Nederland hulp en ondersteuning op basis van de afspraken die daarover in EU-verband zijn gemaakt. VWS levert hieraan een concrete bijdrage, bijvoorbeeld via de donatie van (overtollige) hulp- en geneesmiddelen. Ook is VWS verantwoordelijk voor het organiseren van de opvang, behandeling en terugkeer van medische evacués. De organisatie van de opvang is belegd bij het Europese systeem van de Het Europees Coördinatiecentrum voor noodhulp, officieel het Emergency Response Coordination Centre (ERCC). Het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten spreiding (LCPS) fungeert als National Medical Evacuation Coordinator. Sinds april 2022 heeft Nederland via het EU-systeem 433 patiënten een plek aangeboden. Daarvan zijn er inmiddels 204 in Nederland behandeld. In de oorspronkelijke begroting was voor deze taken € 8 miljoen gereserveerd. De realisatie van de uitgaven is met € 0,75 miljoen echter veel lager, onder andere doordat een deel van de kosten zijn gedragen door internationale partners.
 
 Daarnaast waren in 2023 middelen gereserveerd voor de beschikbaarheid van het Landelijk Centrum Patiëntenspreiding (LCPS) voor de spreiding van COVID-19 patiënten. Doordat er geen opleving van COVID-19 meer is geweest en het LCPS al enige tijd op een waakvlam niveau draait, is per saldo € 3,5 miljoen vrijgevallen. Inmiddels is de functie van het LCPS geborgd via een beschikbaarheidsbijdrage.
 Tezamen met een aantal andere kleine mutaties vallen de uitgaven per saldo € 13,0 miljoen lager uit.
 
 
 Passende zorg
 
 De uitgaven zijn € 14,1 miljoen lager dan oorspronkelijk begroot. Dit komt doordat deze middelen zijn overgeheveld naar andere artikelen ten behoeve van de uitvoering van de beleidsdoelstellingen op het gebied van Passende Zorg.
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 Overig
 
 In 2023 is door Bureau Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) van het CIBG verdere uitvoering gegeven aan de exitstrategie voor de afbouw van de noodvoorraad persoonlijke beschermingsmiddelen.50Kamerstukken II 2022/2023, 32 805, nr. 128 Uitgangspunt daarbij was dat deze voorraad voor 1 januari 2024 volledig zou zijn afgebouwd. Hiervoor is bij de 2e suppletoire begroting 2023 € 30,7 miljoen van artikelonderdeel 2.1 Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg overgeboekt naar artikelonderdeel 2.3 Ondersteuning van het zorgstelsel. Vanwege vertraging in de aanbestedingen zijn de uitgaven in 2023 beperkt gebleven tot circa € 17,5 miljoen en is eind 2023 is besloten de uitvoering van de exitstrategie met 6 maanden te verlengen tot 1 juli 2024.51Kamerstukken II 2022/2023, 32 805, nr. 128
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 Overig
 
 Van de hogere ontvangsten op artikel 2 heeft een groot deel betrekking op COVID-19. Zoals vermeld in de 2e suppletoire begroting 2023 heeft de financiële afrekening van de agentschapsbijdrage over 2022 aan het CIBG - Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) tot een extra ontvangst van € 12,3 miljoen geleid. De afbouw van de noodvoorraad van persoonlijke beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen door het CIBG-LCH heeft geleid tot € 11,3 miljoen aan opbrengsten uit de verkoop en € 2,5 miljoen aan veilingopbrengsten. Ook heeft de financiële afrekening van de bijdrage over 2022 voor het beheer van de noodvoorraad plaatsgevonden, welke tot een extra ontvangst van € 6,5 miljoen heeft geleid. Tenslotte is er sprake van een aantal kleine ontvangsten met een saldo van € 2,4 miljoen euro. Hierdoor vallen de ontvangsten met betrekking tot COVID-19 € 35,0 miljoen hoger uitvallen dan begroot.
 
 Daarnaast vallen, conform de opgave van het Centraal Administratie Kantoor (CAK), de ontvangsten voor wanbetalers € 9,8 miljoen hoger uit dan geraamd. Dit komt voornamelijk doordat het aantal wanbetalers in 2023 hoger was dan verwacht.
 Verder hebben er diverse kleinere opwaartse bijstellen plaatsgevonden van ontvangstenramingen op artikel 2 van per saldo € 11,4 miljoen, waardoor per saldo de ontvangsten € 56 miljoen hoger uitvallen.
 
 
 
 
 
 4.3
 Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 Een stelsel voor maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg dat 1. ieder mens in staat stelt om zijn leven zo lang mogelijk zelf in te vullen en 2. – wanneer dit nodig is - thuis of in een instelling kwalitatief goede ondersteuning en zorg biedt. Daarbij worden ondersteuning en zorg geboden aansluitend op informele vormen van hulp. De complexiteit van de zorgvraag en de weerbaarheid van de burger staan centraal bij het bieden van passende zorg. Er wordt gestreefd naar welbevinden en een afname van de afhankelijkheid van ondersteuning en zorg. Dit alles tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister is verantwoordelijk voor een effectief en efficiënt werkend systeem van langdurige zorg en maatschappelijke ondersteuning in Nederland.
 Mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, dienen dit of thuis of in een instelling op maat en van een goede kwaliteit te krijgen. Gemeenten dragen zorg voor de ondersteuning via de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).
 Voor mensen met een blijvende behoefte aan permanent toezicht en die 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben, is zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) beschikbaar. Zorgkantoren sluiten namens Wlz-uitvoerders overeenkomsten met zorgaanbieders voor het leveren van verzekerde zorg. Het kan onder andere gaan om verblijf in een instelling, persoonlijke verzorging en verpleging en/of geneeskundige zorg in natura of in de vorm van een persoonsgebonden budget.
 De minister is verantwoordelijk voor:
 
 
 Stimuleren:
 
 
 –
 en aanjagen van een adequate uitvoering van betreffende wetten en vernieuwing in de maatschappelijk ondersteuning en de langdurige zorg. Vernieuwing wordt hoofdzakelijk door burgers, cliëntenorganisaties, gemeenten, zorg- en welzijnsaanbieders en zorgverzekeraars vormgegeven.
 
 
 –
 van de ontwikkeling en verspreiding van kennis, waaronder goede voorbeelden en innovaties op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg en initiatieven om de kwaliteit en het innoverend vermogen van de ondersteuning en zorg te versterken.
 
 
 
 Financieren:
 
 
 –
 van de Wmo 2015 en de Wlz.
 
 
 –
 van partijen die een belangrijke rol vervullen binnen het stelsel.
 
 
 
 Regisseren:
 
 
 –
 vaststellen van de wettelijke kaders van de Wmo 2015 en de Wlz en sturen door het maken van bestuurlijke afspraken en door gebruik te maken van de bevoegdheid van interbestuurlijk toezicht.
 
 
 –
 monitoren en evalueren van de werking van de Wmo 2015 en de Wlz.
 
 
 
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 
 
 Wonen Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO)
 
 In juli 2022 is het beleidsprogramma WOZO52Kamerstukken II 2021/2022, 29389, nr. 111aan de Tweede Kamer aangeboden. Het beleidsprogramma draagt bij aan een brede maatschappelijke beweging, om een omslag te maken in de organisatie van ondersteuning en zorg. Gedurende het jaar zijn op verschillende vlakken resultaten behaald en acties uitgezet om deze beweging te faciliteren. 
 
 Op 30 november 2023 is het nieuwe Generiek kompas ‘Samen werken aan kwaliteit van bestaan’53Generiek kompas «Samen werken aan kwaliteit van bestaan»door betrokken partijen ingediend bij het Zorginstituut. Het Zorginstituut heeft bekendgemaakt dat het Kompas bijna is afgerond en er doorzettingsmacht wordt ingezet om een impuls te geven aan het implementatieplan. Ten aanzien van het scheiden van wonen en zorg heeft de NZa in 2023 de effecten van het scheiden van wonen en zorg in de verpleging en verzorging in beeld gebracht.54Kamerstukken II 2022/2023, 34104,nr. 394 Daarnaast beschikken zorgkantoren over twee regiobudgetten: een transitiebudget van € 40 miljoen voor Scheiden Wonen Zorg (SWZ) en een regionaal investeringsbudget van € 30 miljoen voor innovatie en technologie, goed werkgeverschap en domeinoverstijgende samenwerking. In 2023 is een groot deel van deze middelen toegekend.
 
 Over de versterking van de kennisinfrastructuur en passende zorg heeft de Tweede Kamer in maart 2023 een brief ontvangen.55https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/03/31/kamerbrief-over-kennisinfrastructuur-en-passende-zorg-wlz In deze brief is een werkagenda opgenomen om tot passende zorg in de Wlz te komen. Belangrijke onderdelen die in 2023 in uitvoering zijn genomen zijn:
 
 
 –
 het inventariseren van de in de Wlz gebruikte interventies;
 
 
 –
 het samenbrengen van deze interventies in een kennisplatform;
 
 
 –
 het ontwikkelen van richtlijnen en een apart ZonMw onderzoeksprogramma voor passende zorg in de Wlz.
 
 
 
 Om een stimulans te geven aan de bouw van 20.000 geclusterde zorggeschikte woningen in de sociale huur, is per 15 september de stimuleringsregeling zorggeschikte woningen opengesteld. Er zijn voor deze regeling reeds 24 aanvragen ingediend voor het realiseren van in totaal 1.100 zorggeschikte woningen.
 Ook zijn er ten aanzien van «samen vitaal ouder worden» belangrijke stappen gezet. De subsidieregeling intergenerationeel wonen is in juli opengesteld en het kennisprogramma Reablement is van start gegaan. Daarnaast is bij de Werkplaatsen Sociaal Domein voortvarend gestart met uitvoering van de activiteiten waarvoor subsidie is verleend en is ook de subsidie voor het vervolg van het programma «Samen Ouder Worden» verleend.
 In 2023 zijn diverse activiteiten verricht om de inzet van digitale zorg en ondersteuning bij ouderen thuis te versnellen. Zo zijn er vanuit de regeling «implementatie- en opschalingscoaching Ouderen Thuis» 200 vouchers verstrekt waarmee aanbieders van zorg of ondersteuning hulp krijgen bij specifieke implementatie- of opschalingsvraagstukken. Tot slot zijn er belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van de Stimuleringsregeling Innovatie TAZ-WOZO.
 
 
 Huisvesting voor aandachtsgroepen
 
 In 2023 is het Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen (EHA) van RVO van start gegaan. Het EHA maakt deel uit van de ondersteuningsstructuur van het programma "Een thuis voor Iedereen". Dit programma heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor specifieke aandachtsgroepen met een evenwichtige verdeling over gemeenten en met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. Het EHA ondersteunt gemeenten, provincies, woningcorporaties, (zorg)partijen en maatschappelijke organisaties bij het opzetten van een integrale aanpak om de woon- en zorgopgave in beeld te brengen en uitvoering te geven aan nieuwe verplichtingen die voortkomen uit het wetsvoorstel Versterking regie op de Volkshuisvesting.
 
 Verregaande regionale samenwerking op het gebied van wonen en zorg zoals in het wetsvoorstel wordt voorgesteld, is nog niet vanzelfsprekend. Het afgelopen jaar heeft het EHA een belangrijke rol gespeeld door gemeenten en betrokken partijen in de regio’s (waaronder Koploperregio’s) te ondersteunen bij het maken van integrale woonzorgvisies, uitvoeringsagenda’s, prestatie- en (meerjarige) samenwerkingsafspraken.
 Het EHA werkt vraaggestuurd. Het eigenaarschap blijft bij de organisatie die de hulp inschakelt. Het EHA heeft tot en met oktober 2023, 35 ondersteuningstrajecten onderhanden of afgerond. Daarnaast heeft het EHA verschillende gemeenten, woningcorporaties en zorgpartijen geholpen met kortdurende activiteiten. Bijvoorbeeld door adviesgesprekken te voeren en mee te werken aan de kennisoverdracht over het programma door inhoudelijke bijdragen te leveren aan o.a. webinars, masterclasses en het Online kennis- en Expertisecentrum huisvesting aandachtsgroepen en ouderen.
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 Met de ‘Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking’ is opvolging gegeven aan het programma ‘Volwaardig Leven’. Hiermee is een beweging in gang gezet naar een toekomstbestendige gehandicaptenzorg. In 2023 zijn de Innovatie Impuls 2 en Begeleiding à la carte 2 van start gegaan. Hiermee wordt, zoals in de Toekomstagenda is aangekondigd, de aanpak van zowel technologische als sociale innovatie verder gebracht. Ook de pilots gespecialiseerde cliëntondersteuning zijn in 2023 geborgd.
 
 Palliatieve zorg en geestelijke verzorging thuis
 
 In het Nationaal Programma Palliatieve Zorg II (NPPZ II, 2021 ‒ 2026) wordt gewerkt aan het vergroten van de maatschappelijke bewustwording over wat palliatieve zorg is en wat het voor iemand kan betekenen. Verder wordt gewerkt aan de implementatie van proactieve zorg en ondersteuning. In het kader van dit programma is onder andere de publiekscampagne ‘Ongeneeslijk, niet uitbehandeld’ uitgevoerd (in maart en in december 2023). Verder heeft een stimuleringsregeling voor Palliatieve Thuiszorg (PaTz) geleid tot het inrichten van nieuwe PaTz-groepen waarin huisartsen en wijkverpleegkundigen samen met een consulent palliatieve zorg de zorg voor palliatieve patiënt in complexe situaties samen organiseren. In het kader van proactief gegevens delen wordt in afstemming met Nictiz gewerkt aan een landelijke informatiestandaard voor het uitwisselen van behandelwensen en grenzen van mensen in de palliatieve fase. Deze standaard sluit aan bij de landelijke richtlijn Proactieve zorgplanning.
 
 Infectiepreventie in langdurige zorg
 
 De langdurige zorg werkte in 2023 aan de voorbereiding op een nieuwe pandemie door het verbeteren van hygiënisch werken en infectiepreventie in verpleeghuizen en de gehandicaptenzorg. Het voor de verpleeghuizen lopende programma SWIPE is voortgezet en het programma voor de gehandicaptenzorg is versterkt. Om meer zicht te hebben op infectieziekten en mogelijke uitbraken in de gehandicaptenzorg is in 2023 subsidie verleend aan het Radboudumc voor monitoring en surveillance, in samenwerking met de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) en de Nederlandse Vereniging Artsen Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG). De monitoring en surveillance voor de verpleeghuiszorg door VUmc samen met de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde Verenso en het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel) is voortgezet.
 
 Programma Eén tegen eenzaamheid
 
 
 Meer bewustwording in de samenleving over eenzaamheid
 
 In 2023 is de jaarlijkse publiekscampagne «Eén tegen eenzaamheid» doorontwikkeld en spreekt nu niet alleen omstanders aan, maar ook mensen met gevoelens van eenzaamheid zelf. De tussentijdse campagne-effectmeting laat zien dat meer mensen die eenzaamheidsgevoelens ervaren, iets hebben gedaan om zich minder eenzaam te voelen na het zien van de campagne. Via de ‘Hey, het is Oké’ campagne is in 2023 expliciet ingezet op het voorkomen van eenzaamheid onder jongeren. Daarnaast zijn tijdens de Week tegen Eenzaamheid in 2023 honderden activiteiten georganiseerd door het hele land en is er extra aandacht gevraagd voor eenzaamheid. 90% van de bij het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid aangesloten gemeenten deden hieraan mee. Ook heeft in 2023 de Wetenschappelijke Adviescommissie van het actieprogramma een advies uitgebracht over de formulering van een sociaal-netwerkadvies.56Kamerstukken II 2023/2024, 29538, nr. 355 Daarin beschrijft de Wetenschappelijke Adviescomissie (WAC) het belang van een sociaal netwerk. Verder heeft de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) in samenwerking met de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) een call voor eenzaamheid opengesteld. In 2023 zijn vijf consortia gevormd die tot en met 2025 onderzoek doen om te komen tot verbeterd inzicht in:
 
 
 –
 de oorzaken en aard van eenzaamheid;
 
 
 –
 effectieve inzet op het verminderen van eenzaamheid;
 
 
 –
 het mogelijke taboe op eenzaamheid.
 
 
 
 Dit doen zij onder vijf doelgroepen die op dit moment prioriteit hebben voor nader onderzoek. 
 
 
 Meer maatschappelijk initiatief tegen eenzaamheid
 
 In 2023 is het landelijk netwerk (Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid) gegroeid naar 196 partijen. Daarmee staat een stevig netwerk, verdeeld over verschillende sectoren. Hierbij is aandacht voor uitbreiding passend bij de verbreding van het actieprogramma met voor heel de samenleving herkenbare partijen, waaronder organisaties die zich inzetten op eenzaamheid bij de risicogroepen. Verder is in samenwerking met het Oranje Fonds het programma «Verminderen Eenzaamheid (2023–2025)» gestart om maatschappelijke initiatieven die eenzaamheid verminderen te versterken. In 2023 zijn 15 initiatieven door dit programma ondersteund.
 
 In alle gemeenten een lokale aanpak tegen eenzaamheid
 
 In 2023 is 80% van alle gemeenten aangesloten bij "Eén tegen eenzaamheid". Het actieprogramma biedt gemeenten een landelijk ondersteunend kader op vijf pijlers. De jaarlijkse benchmark rapportage57Kamerstukken II 2023/2024, 29538, nr. 355 laat zien dat:
 
 
 –
 37% van de wethouders zich lokaal actief inzet rond eenzaamheid;
 
 
 –
 83% van de aangesloten gemeenten een lokaal netwerk eenzaamheid heeft opgezet;
 
 
 –
 61% van de aangesloten gemeenten de doelgroep zelf betrekt in het beleid;
 
 
 –
 91% van de aangesloten gemeenten gebruik maakt van best practices;
 
 
 –
 68% van de aangesloten gemeenten monitort en evalueert het beleid.
 
 
 
 Eerlijkere eigen bijdrage Wmo voor alle Wmo voorzieningen
 
 In 2023 zijn voorbereidingen getroffen om voor Wmo-maatwerkvoorzieningen, waarvoor nu nog het abonnementstarief geldt, (opnieuw) een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren en het abonnementstarief af te schaffen. De herintroductie van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage is noodzakelijk om de druk op de beschikbaarheid van Wmo-voorzieningen te beperken.
 
 Verbeteren van het Wmo-toezicht
 
 In 2023 is het beleidskader Wmo-toezicht (kwaliteit) tussen VWS en de VNG vastgesteld. In dit beleidskader staan maatregelen om het Wmo-toezicht op zowel de korte als lange termijn te verbeteren, met een breed implementatie/verbeterprogramma en een stevige verankering van het onafhankelijke functioneren van de toezichthouder in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015.
 
 Onbeperkt meedoen / coördinatie implementatie VN-verdrag handicap
 
 In 2023 is verdere uitvoering gegeven aan de "aanpak Onbeperkt meedoen!". Hier wordt de komende jaren verder op ingezet langs vijf actielijnen58Kamerstukken II 2021/2022, 24 170 nr. 254:
 
 
 1.
 de vormgeving van inclusiepacten;
 
 
 2.
 het voortzetten van de samenwerking met departementen en gemeenten en bedrijfsleven;
 
 
 3.
 inzetten op verdere kennisontwikkeling;
 
 
 4.
 het bevorderen van de inzet ervaringsdeskundigheid;
 
 
 5.
 het organiseren van meer bewustwording.
 
 
 
 In 2023 heeft de eerste pijler van deze inzet vorm gekregen door het uitwerken van diverse inclusiepacten met maatschappelijke initiatiefnemers. Bijvoorbeeld rond de aansluiting van onderwijs naar arbeidsmarkt voor leerlingen in het speciaal voortgezet onderwijs en het creëren van een samenhangend pakket van lokale maatregelen om toe te werken naar een inclusieve generatie.
 De vervolgplannen van de Alliantie VN-verdrag (De Alliantie van samenwerkende organisaties van mensen met een beperking of chronische ziekte bestaat uit Ieder(in), Per Saldo, MIND en LFB), VNG en MKB-Nederland en het SamenSpeelNetwerk die ontwikkeld zijn in 2022, zijn in 2023 als tweede pijler van deze inzet wel in uitvoering gekomen. De Alliantie VN-verdrag werkte mee aan de totstandkoming van de nationale strategie voor mensen met een beperking. MKB-Nederland is gestart met het project Toegankelijke Routes waarbij 120 winkelgebieden -en uiteindelijk 5.000 ondernemingen- toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een beperking. De VNG organiseerde bijeenkomsten en webinars voor gemeenten die inclusief lokaal beleid maken. Het SamenSpeelNetwerk heeft verschillende gemeenten, scholen, ouders en ontwerpers van speeltuinen geïnformeerd hoe zij werk kunnen maken van inclusieve speeltuinen.
 Tot slot komen overkoepelend alle actielijnen samen in de ontwikkeling van een meerjarige Nationale strategie voor de verdere implementatie van het VN-verdrag handicap. De Tweede Kamer is tussentijds geïnformeerd over het ontwerpproces59Kamerstukken II 2022/2023, 24170, nr. 287. In 2024 wordt er doorgewerkt aan de uitwerking van de werkagenda bij deze Nationale strategie, waarin de concrete maatregelen staan om de doelstellingen uit de strategie te bereiken.
 
 
 Aanpak dak- en thuisloosheid en beschermd wonen
 
 In 2023 is in nauwe samenwerking met een brede coalitie met cliëntorganisaties, aanbieders en overige stakeholders uitvoering gegeven aan het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. Het doel van dit programma is om dakloosheid in Nederland voor 2030 te beëindigen. Met het Actieplan wordt ingezet op de beweging van opvang naar preventie van dakloosheid en Wonen Eerst. Hoewel de cijfers van het CBS over het aantal dakloze mensen in januari 2022 een lichte daling laten zien, blijven we uit het veld signalen ontvangen dat de druk op de opvang onverminderd groot is – of zelfs toeneemt. Daarom is het van belang om de acties uit het Actieplan onverminderd door te zetten.
 
 Ten aanzien van de doordecentralisatie van beschermd wonen geldt dat het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel60Kamerstukken II 2022/2023, 36 288, nr. 2 begin 2023 is verstuurd aan de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel is vervolgens controversieel verklaard. De voortdurende onzekerheid voor gemeenten over de invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel zorgen er (mede) voor dat de gewenste beweging van beschermd wonen naar een beschermd thuis stagneert. Gemeenten zijn gereed voor de invoering van het wetsvoorstel per 1 januari 2025 en dringen daarom aan op zorgvuldige maar ook voortvarende behandeling van het wetsvoorstel.
 De Tweede Kamer is in december 2023 geïnformeerd over de voortgang van het Nationaal Actieplan Dakloosheid en Beschermd Wonen61Kamerstukken II 2023/2024, 29325 nr. 156.
 
 
 Gezinnen en volwassenen beschermd
 
 Het ministerie van VWS heeft in 2023 gewerkt aan de doorontwikkeling van de aanpak huiselijk geweld door de focus te leggen op het doorbreken van de cirkel van geweld. Daarom is ingezet op ondersteuning van gemeenten, verbetering van traumabehandeling en maatregelen tegen ouderenmishandeling. Dit heeft onder andere geleid tot een handreiking die gemeenten en uitvoeringsorganisaties kunnen gebruiken bij de aanpak van stalking. Ten aanzien van de aanpak ouderenmishandeling heeft VWS samen met de VNG een ‘Expertpool’ opgericht. Vanuit deze expertpool hebben gemeenten en regio’s een expert ingehuurd om de lokale aanpak verder vorm te geven en te versterken. De brede alliantie is actief betrokken bij de vernieuwde aanpak.
 
 VWS heeft in 2023 ook samen met de ministeries van JenV en OCW en in afstemming met de VNG, uitvoeringsorganisaties, kennisinstituten en het maatschappelijk middenveld een plan van aanpak ontwikkeld ter versterking van de aanpak van gendergerelateerd geweld. Deze nieuwe acties geven concreet vorm aan het verbeteren van de plegeraanpak en -aanbod van gemeenten, de voorkoming van femicide (moord op vrouwen door partner of ex-partner) en deskundigheidsbevordering van professionals.
 In het kader van het Nationaal Actieprogramma Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag en Seksueel Geweld, hebben VWS, JenV en VNG in 2023 het initiatief van een aantal ketenpartners gefaciliteerd om in een gezamenlijk proces het landschap van laagdrempelige hulpverlening te verbeteren voor slachtoffers, plegers en naasten. Alle betrokken partijen ervaren de noodzaak om te komen tot een gedragen en duurzaam ontwerp van het landschap van laagdrempelige hulpverlening en willen zich hieraan committeren.
 Verder zijn in 2023 maatregelen rondom schadelijke praktijken uitgewerkt op basis van het coalitieakkoord, zoals het faciliteren van het Landelijk Netwerk Veilig Thuis, de VNG en Valente om de vrouwenopvangsinstellingen en Veilig Thuis door te ontwikkelen. Concreet heeft dit onder meer geleid tot een geactualiseerd beleidskader in-, door- en uitstroom van de vrouwenopvang.
 Vanuit het programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is in 2023 voortgebouwd op de basis die de afgelopen jaren is gelegd. Concrete resultaten die zijn behaald zijn onder meer het meerjarenplan "Beproeven en verbreden in de praktijk". Hierin is opgenomen hoe het programma stapsgewijs de overgang maakt van beproeven en ontwikkelen in 11 proeftuinen, naar beproeven en ontwikkelen in alle regio’s. Ook is het projectplan Ontwikkelopgave lokale teams opgeleverd. Binnen dit project wordt gewerkt aan een werkpakket Veiligheid voor lokale teams. De monitoring van de proeftuinen levert inmiddels resultaten op over een grotere groep gezinnen en huishoudens. Het beeld dat er veel minder gedwongen maatregelen worden ingezet door integraal systeem- en mensgericht werken, zet door. De resultaten zijn hoopvol voor de kinderen, gezinnen en huishoudens waar we het voor doen.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 3 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 8.287.933
 
 
 
 
 14.199.190
 
 
 
 
 14.790.146
 
 
 
 
 15.459.398
 
 
 
 
 32.366.506
 
 
 
 
 16.187.537
 
 
 
 
 16.178.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 6.110.787
 
 
 
 
 10.062.532
 
 
 
 
 12.186.970
 
 
 
 
 13.655.535
 
 
 
 
 29.589.725
 
 
 
 
 16.187.863
 
 
 
 
 13.401.862
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.10
 
 
 
 
 Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen
 
 
 
 
 154.852
 
 
 
 
 214.609
 
 
 
 
 165.522
 
 
 
 
 139.465
 
 
 
 
 305.460
 
 
 
 
 439.638
 
 
 
 
 ‒ 134.178
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 38.092
 
 
 
 
 102.981
 
 
 
 
 64.234
 
 
 
 
 47.557
 
 
 
 
 60.186
 
 
 
 
 96.212
 
 
 
 
 ‒ 36.026
 
 
 
 
 
 
 Toegang tot zorg en ondersteuning
 
 
 2.915
 
 
 4.440
 
 
 9.286
 
 
 8.658
 
 
 7.633
 
 
 9.984
 
 
 ‒ 2.351
 
 
 
 
 
 Passende zorg en levensbrede ondersteuning
 
 
 0
 
 
 4.966
 
 
 25.182
 
 
 13.626
 
 
 13.151
 
 
 5.590
 
 
 7.561
 
 
 
 
 
 Inclusieve samenleving
 
 
 0
 
 
 70.834
 
 
 14.734
 
 
 6.053
 
 
 20.464
 
 
 71.245
 
 
 ‒ 50.781
 
 
 
 
 
 Kennis en informatiebeleid
 
 
 0
 
 
 7.879
 
 
 11.571
 
 
 11.149
 
 
 14.765
 
 
 8.845
 
 
 5.920
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 35.177
 
 
 14.862
 
 
 3.461
 
 
 8.071
 
 
 4.173
 
 
 548
 
 
 3.625
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 80.829
 
 
 
 
 73.166
 
 
 
 
 57.504
 
 
 
 
 62.862
 
 
 
 
 67.995
 
 
 
 
 114.722
 
 
 
 
 ‒ 46.727
 
 
 
 
 
 
 Bovenregionaal gehandicaptenvervoer
 
 
 63.678
 
 
 62.153
 
 
 48.948
 
 
 52.645
 
 
 58.025
 
 
 62.231
 
 
 ‒ 4.206
 
 
 
 
 
 Toegang tot zorg en ondersteuning
 
 
 0
 
 
 499
 
 
 187
 
 
 3.663
 
 
 53
 
 
 1.783
 
 
 ‒ 1.730
 
 
 
 
 
 Passende zorg en levensbrede ondersteuning
 
 
 0
 
 
 2.287
 
 
 2.933
 
 
 3.342
 
 
 2.091
 
 
 2.651
 
 
 ‒ 560
 
 
 
 
 
 Inclusiviteit
 
 
 231
 
 
 2.538
 
 
 2.747
 
 
 1.865
 
 
 7.078
 
 
 35.903
 
 
 ‒ 28.825
 
 
 
 
 
 Kennis, informatie en innovatiebeleid
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 170
 
 
 0
 
 
 233
 
 
 1.566
 
 
 ‒ 1.333
 
 
 
 
 
 Aanbesteden Sociaal Domein
 
 
 298
 
 
 1.244
 
 
 1.146
 
 
 28
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 16.622
 
 
 4.445
 
 
 1.373
 
 
 1.319
 
 
 515
 
 
 10.588
 
 
 ‒ 10.073
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 6.865
 
 
 
 
 16.891
 
 
 
 
 3.100
 
 
 
 
 6.774
 
 
 
 
 43.869
 
 
 
 
 ‒ 37.095
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 6.865
 
 
 16.891
 
 
 3.100
 
 
 6.774
 
 
 43.869
 
 
 ‒ 37.095
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 7.531
 
 
 
 
 12.583
 
 
 
 
 11.280
 
 
 
 
 15.267
 
 
 
 
 16.385
 
 
 
 
 13.329
 
 
 
 
 3.056
 
 
 
 
 
 
 UWV Tolkvoorziening
 
 
 7.531
 
 
 12.583
 
 
 11.280
 
 
 15.267
 
 
 16.385
 
 
 13.329
 
 
 3.056
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.714
 
 
 
 
 8.313
 
 
 
 
 10.512
 
 
 
 
 153.816
 
 
 
 
 144.706
 
 
 
 
 9.110
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 4.714
 
 
 8.313
 
 
 10.512
 
 
 153.816
 
 
 144.706
 
 
 9.110
 
 
 
 
 
 
 Storting/onttrekking begrotingsreserve
 
 
 
 
 28.400
 
 
 
 
 14.300
 
 
 
 
 7.300
 
 
 
 
 167
 
 
 
 
 304
 
 
 
 
 26.800
 
 
 
 
 ‒ 26.496
 
 
 
 
 
 
 Stimuleringsregeling wonen en zorg
 
 
 28.400
 
 
 14.300
 
 
 7.300
 
 
 167
 
 
 304
 
 
 26.800
 
 
 ‒ 26.496
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.21
 
 
 
 
 Zorgdragen voor langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten
 
 
 
 
 5.955.935
 
 
 
 
 9.847.923
 
 
 
 
 12.021.448
 
 
 
 
 13.516.070
 
 
 
 
 29.284.265
 
 
 
 
 15.748.225
 
 
 
 
 13.536.040
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 129.876
 
 
 
 
 110.281
 
 
 
 
 159.281
 
 
 
 
 154.481
 
 
 
 
 176.350
 
 
 
 
 263.332
 
 
 
 
 ‒ 86.982
 
 
 
 
 
 
 Zorg merkbaar beter maken
 
 
 89.563
 
 
 53.910
 
 
 77.359
 
 
 69.928
 
 
 85.798
 
 
 163.987
 
 
 ‒ 78.189
 
 
 
 
 
 Kennis, informatie en innovatiebeleid
 
 
 2.167
 
 
 14.349
 
 
 37.129
 
 
 33.403
 
 
 28.000
 
 
 34.535
 
 
 ‒ 6.535
 
 
 
 
 
 Palliatieve zorg en ondersteuning
 
 
 38.146
 
 
 42.022
 
 
 44.793
 
 
 51.150
 
 
 62.552
 
 
 64.810
 
 
 ‒ 2.258
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 5.660.000
 
 
 
 
 9.566.500
 
 
 
 
 11.681.043
 
 
 
 
 13.184.000
 
 
 
 
 28.923.125
 
 
 
 
 15.283.300
 
 
 
 
 13.639.825
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)
 
 
 3.710.000
 
 
 3.666.500
 
 
 4.101.700
 
 
 4.234.000
 
 
 4.823.800
 
 
 4.883.300
 
 
 ‒ 59.500
 
 
 
 
 
 Bijdrage Wlz
 
 
 1.950.000
 
 
 5.900.000
 
 
 7.579.343
 
 
 8.950.000
 
 
 9.650.000
 
 
 10.400.000
 
 
 ‒ 750.000
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14.449.325
 
 
 0
 
 
 14.449.325
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 35.051
 
 
 
 
 36.216
 
 
 
 
 31.566
 
 
 
 
 25.938
 
 
 
 
 14.052
 
 
 
 
 21.738
 
 
 
 
 ‒ 7.686
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgdragen voor langdurige zorg
 
 
 
 
 35.051
 
 
 
 
 36.216
 
 
 
 
 31.566
 
 
 
 
 25.938
 
 
 
 
 14.052
 
 
 
 
 21.738
 
 
 
 
 ‒ 7.686
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 244
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 865
 
 
 
 
 476
 
 
 
 
 463
 
 
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 
 
 244
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 427
 
 
 
 
 865
 
 
 
 
 476
 
 
 
 
 463
 
 
 
 
 13
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 130.764
 
 
 
 
 134.881
 
 
 
 
 148.007
 
 
 
 
 150.112
 
 
 
 
 165.003
 
 
 
 
 168.796
 
 
 
 
 ‒ 3.793
 
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten Sociale Verzekerings Bank
 
 
 44.264
 
 
 37.181
 
 
 42.317
 
 
 43.222
 
 
 43.603
 
 
 48.378
 
 
 ‒ 4.775
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten Centrum Indicatiestelling Zorg
 
 
 86.500
 
 
 97.700
 
 
 105.690
 
 
 106.890
 
 
 121.400
 
 
 120.418
 
 
 982
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.124
 
 
 
 
 674
 
 
 
 
 5.259
 
 
 
 
 10.596
 
 
 
 
 ‒ 5.337
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.124
 
 
 674
 
 
 5.259
 
 
 10.596
 
 
 ‒ 5.337
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 9.577
 
 
 
 
 6.772
 
 
 
 
 10.547
 
 
 
 
 6.606
 
 
 
 
 12.943
 
 
 
 
 5.691
 
 
 
 
 7.252
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 9.577
 
 
 6.772
 
 
 10.547
 
 
 6.606
 
 
 12.943
 
 
 5.691
 
 
 7.252
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 1.
 Participatie en zelfredzaamheid van mensen met beperkingen
 
 
 Kengetal: De participatie van mensen met een lichamelijke beperking, lichte of matige verstandelijke beperking, ouderen (≥ 65 jaar) en de algemene bevolking in 2022 (percentages)
 
 
 
 
 Kernbevindingen participatie 2022
 
 De tabel geeft inzicht in de participatie van mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking en de algemene bevolking op de indicatoren in 2022. Over het algemeen is de participatie bij mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking lager dan in de algemene bevolking. Een uitzondering hierop is zichtbaar bij fysiek sociaal contact, dat nagenoeg gelijk is voor mensen met een lichamelijke beperking (61%) en de algemene bevolking (58%). Vooral voor mensen met een verstandelijke beperking zijn verschillen in participatie ten opzichte van de algemene bevolking groot. Een uitzondering is te zien bij de indicator uitgaan, groepsactiviteiten en openbare voorzieningen, waarvan de uitkomst nagenoeg gelijk is voor deze groep (53%) en de algemene bevolking (55%). Het gaat hierbij zowel om reguliere activiteiten als activiteiten die speciaal voor de doelgroep zijn georganiseerd.
 
 Het verschil in participatie door mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking ten opzichte van de algemene bevolking is het grootst op het gebied van betaald werk. Waar 43 procent van de mensen met een lichamelijke beperking minimaal een uur per week betaald werk doet, is dit aandeel in de algemene bevolking twee keer zo groot (86%). De participatie op dit gebied is het laagst voor mensen met een verstandelijke beperking (13%), maar 71% van deze groep heeft dagbesteding.
 
 
 Subsidies
 
 
 Inclusieve samenleving
 
 Het verschil van € 50,8 miljoen is door meerdere 1e en 2e suppletoire begroting mutaties ontstaan. Onder andere is bij 1e suppletoire begroting € 29,5 miljoen verschoven van 2023 naar 2027 voor de stimuleringsregeling geclusterde woonvormen voor ouderen uit het programma Wonen en Zorg voor Ouderen. Dit is onderdeel van een grotere kasschuif (€ 48,3 miljoen) voor deze regeling die deels ook plaatsvond onder het artikelonderdeel 'Storting/onttrekking begrotingsreserve'. Daarnaast is er in 2023 € 9 miljoen voor valpreventie overgeheveld naar bijdragen aan medeoverheden. Deze middelen zijn onderdeel van de brede specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026. Vanwege verwachte onderuitputting is er structureel € 2,1 miljoen ingeboekt op dit instrument. Bij 2e suppletoire begroting is onder andere het budget met € 3,8 miljoen verlaagd omdat er geen volledige benutting was op de subsidieregeling intergenerationeel wonen en € 1,8 miljoen op het budget voor Wonen en Zorg voor Ouderen.
 
 Opdrachten
 
 
 Inclusiviteit
 
 Het verschil van ongeveer € 28,8 miljoen is onder andere veroorzaakt door een overboeking van € 1,9 miljoen voor de regeling Implementatie en Opschalingscoach Ouderen Thuis die in de 1e suppletoire begroting al vermeld is.
 
 In de 1e suppletoire begroting is er € 30,9 miljoen bijgeboekt voor meerkosten Oekraïense ontheemden in het sociaal domein (per saldo in totaal € 45,7 miljoen). Dit budget was tĳdelĳk geboekt op artikelonderdeel 3.1. Participatie en zelfredzaamheid van kwetsbare groepen. De verantwoordelĳkheid voor de zorg en ondersteuning aan Oekraïense ontheemden vanuit de Wmo, Jeugdwet en de Wet publieke gezondheid ligt bĳ gemeenten. Het beschikbare bedrag voor gemeenten voor deze meerkosten is voor 2023 vastgesteld op € 20,2 miljoen op basis van (een raming van) daadwerkelĳke aantallen opgevangen Oekraïense ontheemden en een onderzoek naar de gemaakte kosten bĳ gemeenten. Dit bedrag is in 2023 beschikbaar gesteld aan gemeenten via een decentralisatie uitkering in het Gemeentefonds. De overige € 25,5 miljoen is ten gunste van de staatskas vrijgevallen. Bij de 2e suppletoire begroting is er € 1,8 miljoen aan middelen van Wonen en Zorg voor Ouderen (WOZO), € 1,4 miljoen van respĳtzorg en € 2,9 miljoen vanuit het programma Onbeperkt meedoen! vrijgevallen.
 
 Bovenregionaal vervoer
 
 
 Kengetal: Over het geheel genomen geven de pashouders het reizen met het BRV een hoog waarderingscijfer.
 
 
 
 
 Overig
 
 Het verschil van € 10,1 miljoen is ontstaan doordat er bij 1e suppletoire begroting een overheveling van € 10 miljoen heeft plaatsgevonden naar dit instrument vanuit bijdrage aan agentschappen voor de eigen bijdrage Wmo. Hiervan is € 2,5 miljoen overgeboekt naar het CAK voor de implementatie eigen bijdrage huishoudelijke hulp en in de 2e suppletoire begroting € 0,5 miljoen voor de indexatie van het abonnementstarief. De resterende middelen van ongeveer € 6,8 miljoen zijn ten gunste van de staatskas vrijgevallen. Verder is er in 2023 € 2,7 miljoen overgeheveld  voor de subsidie Ketenbureau I-sociaal domein. Daarnaast is er gedurende het jaar € 8,5 miljoen niet uitgegeven.
 
 Overige
 
 
 Storting/onttrekking begrotingsreserve
 
 Stimuleringsregeling wonen en zorg
 Het verschil van € 26,5 miljoen is ontstaan omdat er bij de 1e suppletoire begroting € 8 miljoen is overgeboekt naar het ministerie van BZK voor de uitbreiding van de regeling ontmoetingsruimtes. Tevens is er € 18,8 miljoen verschoven van 2023 naar 2027 voor de stimuleringsregeling geclusterde woonvormen voor ouderen. In de stimuleringsregeling wonen en zorg is afgesproken dat de onbenutte middelen kunnen revolveren zolang de regeling bestaat (leningen die worden afbetaald, kunnen opnieuw worden uitgeleend). Het saldo van de in 2023 onbenutte middelen bedraagt € 18,6 miljoen.
 
 Overige
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 Het verschil van € 37,1 miljoen is ontstaan doordat er bij de 1e suppletoire begroting € 10 miljoen voor de uitvoering van de eigen bijdrage Wmo is overgeheveld naar het instrument opdrachten. Tevens is in 2023 voor € 19,1 miljoen budget verschoven naar de jaren 2025 tot en met 2028 voor de Stimulering E-health Thuis regeling. Dit betreft een verschuiving van middelen uit het budget voor de CA-maatregel Woon-zorg combinaties en stimulering langer thuis wonen. Ook is bij de 2e suppletoire begroting € 8 miljoen overgeboekt naar het instrument subsidies passende zorg en levensbrede ondersteuning ten behoeve van de Stimuleringsregeling E-health Thuis.
 
 
 
 
 2.
 Zorgdragen voor langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Zorg merkbaar beter maken
 
 De ‘Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met beperking' heeft als doel om de in gang gezette beweging naar toekomstbestendige zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking robuuster te maken. De zorgvragen worden complexer en vraagt om domein overstijgende samenwerking van zorgaanbieders en maakt het toezicht intensiever. Vanuit de Toekomstagenda gehandicaptenzorg is een impuls gegeven (€ 1 miljoen) aan de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zodat ze haar toezicht op gehandicaptenzorg kon intensiveren. Verder is er voor de uitvoering van Waardigheid en trots in de regio middelen (€ 0,6 miljoen) overgeheveld naar Wlz-uitvoerders. Voor de ambities uit de toekomstagenda geldt 2023 als opstartjaar. Gezien deze fase zijn de gereserveerde middelen voor onder andere Gewoon Bijzonder (€ 1,1 miljoen), complexe zorg ‘Kwaliteitsverbetering hogere zorgprofielen’ (€ 3 miljoen) en overige onderwerpen (€ 1,4 miljoen) niet (volledig) tot besteding gekomen.
 
 Voor het Groninger Zorgakkoord, een convenant tussen verschillende partijen die de toekomst van de zorg in het aardbevingsgebied willen verbeteren, is er een groot deel van het voorgenomen budget niet in 2023 tot besteding gekomen (€ 35,1 miljoen).
 De zorgaanbieders moeten een transitie maken om zorg in toenemende mate zonder verblijf te organiseren. De gereserveerde middelen om de transitie Scheiden wonen en zorg (SWZ) op gang te brengen zijn niet volledig tot besteding gekomen. Dit geldt voor onder andere E-health en zorgvastgoed. Voor E-health (€ 5,1 miljoen) is gebleken dat de plannen niet aansloten bij de behoefte van het veld of overlap had met bestaande regelingen. Andere onderbestedingen in het kader van de transitiemiddelen van Scheiden wonen en zorg (€ 1,4 miljoen) komen onder andere door vertraging in uitvoering van de plannen.
 Tevens is uit onderzoek, dat is uitgevoerd door AAG, gebleken dat er geen verdere zorgvastgoed vraagstukken aanleiding gaven voor verdere onderzoeken of ontwikkeling van producten (€ 2 miljoen). Verder heeft de vertraging bij de implementatie van het Kwaliteitskompas tot lagere bestedingen geleid (€ 1,1 miljoen).
 In het kader van de afspraken over pandemische paraatheid zijn middelen (€ 22,7 miljoen) overgeheveld naar de Wlz ter ondersteuning van de zorgaanbieders bij het versterken en borgen van de hygiëne en infectiepreventie en -bestrijding in de langdurige zorg. Tevens zijn middelen overgeheveld (€ 1,4 miljoen) naar Wlz-uitvoerders voor de uitvoering van de pilot «naasten» dat onderdeel is van de pilot Gespecialiseerde cliëntenondersteuning (GCO).
 Verder zijn middelen overgeheveld naar andere artikelen van VWS voor onder andere het Nationale Programma Hoofdzaken (€ 2,9 miljoen) en dagactiviteiten voor Mensen met Dementie (€ 0,4 miljoen). De overige mutaties leiden tot een mutatie van per saldo € 1 miljoen.
 
 
 Kennis, informatie en innovatiebeleid
 
 De implementatie van de elektronische Verpleegkundige Overdracht gebeurt in samenwerking met verschillende organisaties. Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) ontvangt als eigenaar van de informatiestandaard een projectsubsidie om stapsgewijs te werken naar een proces waarin het structurele onderhoud geborgd is. De uitgaven voor het programma e-overdracht (€ 1,0 miljoen) vinden plaats via het budget subsidie algemeen.
 
 Tevens zijn middelen overgeheveld naar het opdrachten budget ter dekking van het implementatie programma Verpleegkundige Overdracht (€ 1,9 miljoen). Met deze middelen is door ICTU een programmabureau eOverdracht ingericht als vervolg op de VIPP-regeling Inzicht. Doordat de technische ontwikkeling van de eOverdracht niet volgens planning verliep, kon een deel van de activiteiten niet uitgevoerd worden door het bureau eOverdracht (€ 2,1miljoen).
 Verder zijn middelen overgeheveld naar andere artikelen van VWS. Zo is een bedrag van € 1,3 miljoen overgeheveld voor een bijdrage in de beheerskosten voor het Zorginstituut Nederland als extra bijdrage voor implementatieactiviteiten en onderzoek door het programma KIK-V.
 Voor de projectsubsidies 2023 PGB 2.0 aan de drie belangenverenigingen is € 1 miljoen euro budget beschikbaar gesteld eind 2022 en besteed in 2023. De overige mutaties en interne herschikkingen leiden tot een mutatie van per saldo € 1,2 miljoen.
 
 
 Bekostiging
 
 
 Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)
 
 De BIKK compenseert het Fonds langdurige zorg (Flz) voor de derving aan Wlz-premie door heffingskortingen. Omdat de omvang van de heffingskortingen in de Macro Economische Verkenning 2024 (MEV) van het CPB lager groeit dan geraamd in de MEV 2023, is de BIKK € 59,5 miljoen lager vastgesteld in de begroting 2023.
 
 Bijdrage Wlz
 
 De Rijksbijdrage Wlz dient er toe om te voorkomen dat er in het Fonds langdurige zorg een tekort ontstaat. Door een meevaller in de premieontvangsten volstond een lagere Rijksbijdrage Wlz (€ 750 miljoen).
 
 Afsluiting Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ)
 
 Sinds 2015 wordt de langdurige zorg via de Wet langdurige zorg (Wlz) gefinancierd. Daarvoor gebeurde dat via de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). In de Wlz is geregeld dat de bij de AWBZ betrokken partijen een aantal jaren de tijd kregen om zaken af te wikkelen. In de Wlz (artikel 11.2.10) is geregeld dat het saldo van het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) naar de situatie op 1 januari van het achtste jaar na het jaar waarin de AWBZ werd ingetrokken (lees: 1 januari 2023), ten bate of ten laste van ’s Rijks schatkist komt. In 2014 was de inschatting dat dit saldo circa € 20 miljard negatief zou bedragen. Daarna is – vooral vanwege nabetalingen van de belastingdienst – het saldo verbeterd tot € 14,5 miljard negatief. Hierover is in de VWS jaarverslagen gerapporteerd. In het jaarverslag over 2020 is gemeld dat het saldo werd ingeschat op € 14,5 miljard negatief. In 2023 is bij eerste suppletoire begroting via een rijksbijdrage van VWS aan het AFBZ het negatieve saldo overgenomen door het rijk. Daarna is het AFBZ formeel opgeheven.
 
 Opdrachten
 
 Eind 2022 is besloten het beheer en de ontwikkeling van het PGB 2.0-systeem voorlopig niet door een derde partij maar door het kerndepartement van VWS te laten uitvoeren. Hiervoor heeft in 2023 een budgetwijziging van deze post opdrachten naar de post inhuur plaatsgevonden van € 6,6 miljoen. De overige mutaties en interne herschikkingen leiden tot een mutatie van per saldo € 0,9 miljoen.
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 Uitvoeringskosten Sociale Verzekeringsbank
 
 Ter ondersteuning van budgethouders, zorgverleners en verstrekkers en uitvoerder SVB, wordt het PGB2.0-systeem doorontwikkeld en geïmplementeerd62Kamerstukken II 2022/2023, 25657, nr. 340. Het aansluiten van gemeenten verloopt niet conform eerdere planning. Prioriteit wordt gegeven aan het verder verbeteren van het beheer van het platform PGB2. en terugdringen van een aantal workarounds in de uitvoering. De SVB is gevraagd de operationele regie op zich te nemen en vanuit deze rol het aansluitplan in overleg met betrokken ketenpartijen te actualiseren. Besluitvorming over aansluitplanning wordt eind Q1 2024 verwacht.
 
 De met VNG gemaakte afspraken over de uitvoeringskosten van de SVB ten laste van het Gemeentefonds zijn in 2023 gerealiseerd (totaal € 27,2 miljoen). Deze afspraken lopen door en worden geëvalueerd in 2026. De evaluatie kan aanleiding zijn om de structurele uitname uit het Gemeentefonds bij te stellen.
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 Overige
 
 Een deel van de voorgenomen bestedingen voor domein overstijgende samenwerking (DOS) is niet tot besteding gekomen (€ 5,3 miljoen).
 
 
 
 
 
 
 4.4
 Artikel 4 Zorgbreed beleid
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Het scheppen van randvoorwaarden om het zorgstelsel verder te optimaliseren zodat de kwaliteit, de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de zorg voor de burger gewaarborgd blijft.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister bevordert de werking van het stelsel door partijen in staat te stellen hun rol te spelen en door belemmeringen weg te nemen die een goede werking van het stelsel in de weg staan. Daar waar publieke belangen in het geding zijn die niet voldoende door (partijen in) het stelsel behartigd kunnen worden, bevordert de minister dat deze belangen worden behartigd.
 De minister is verantwoordelijk voor:
 
 Stimuleren: van een stevige positie van de cliënt in het zorgstelsel en transparantie van zorg, een logische beroepenstructuur die aansluit op de huidige en toekomstige zorg- en ondersteuningsvraag en van beschik­ baarheid van voldoende gekwalificeerd zorgpersoneel (het aantal werkenden minder meer laten groeien, om ook voldoende mensen beschikbaar te hebben voor andere maatschappelijke sectoren en via behoud van de huidige zorgmedewerkers door goed werkgeverschap en zeggenschap), van andere manieren van werkenen voldoende opleidingsplaatsen, van innovaties en (digitale) vaardigheden in de zorg en de ontwikkeling hiervan, alsmede betrouwbaar informatiebeleid en van vertrouwen in datagebruik in de zorg, en van een gezonde leefstijl voor de mensen woonachtig in Caribisch Nederland.
 
 Financieren: de minister draagt bij aan de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg door middel van het financieren van organisaties gemoeid met patiënten, zoals gehandicaptenorganisaties en ZBO’s of agentschappen. Tevens financiert de minister projecten en onderzoeken uitgevoerd door ZonMw, opleidings- en bijscholingsinstrumtenten, de zorg in Caribisch Nederland, en financiert instrumenten voor persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO) om het gebruik te stimuleren.
 
 Regisseren: van wet- en regelgeving die zorgen voor een stevige positie van de patiënt in het zorgstelsel, verlagen van de regeldruk in de zorg, voorkomen van systeemrisico’s bij financiering in de zorg, regisseren van een duurzaam informatiestelsel.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 
 
 (Ont)regel de zorg
 
 Ook in 2023 was het vergroten van het werkplezier in de zorg door het verminderen van (ervaren) regeldruk een belangrijke beleidsprioriteit. Het onderwerp stond hoog op de politieke agenda.
 In 2023 is het programma [Ont]Regel de Zorg uitgevoerd langs de in 2022 aangekondigde vier programmalijnen:
 
 
 1.
 Voorkomen nieuwe regeldruk door wet- en regelgeving van VWS. Beleid dat beter werkt in de praktijk;
 
 
 2.
 Landelijke maatregelen, zoals het harmoniseren van inkoop- en verantwoordingseisen en de landelijke verwijsafspraken tussen ziekenhuizen en huisartsen;
 
 
 3.
 De lokale aanpak. Vermindering van regeldruk binnen zorginstellingen. Bijvoorbeeld door het aanbieden van een e-learning en training tot ontregelaar, en een subsidieregeling voor lokale ontregelprojecten;
 
 
 4.
 Een laagdrempelig toegankelijk loket voor signalen, knelpunten en vragen.
 
 
 Het ministerie van VWS heeft de Kamer in de zomer van 2023 geïnformeerd over de voortgang van het programma63Kamerstukken II 2022/2023, 29 515, nr. 486. In deze brief constateerde de minister dat de aanpak van regeldruk niet snel en ver genoeg ging. Daarom is in december 2023 de Kamer geïnformeerd over de intensivering van de aanpak om de regeldruk in de zorg te verlichten aan de hand van vier impulsen64Kamerstukken II 2022/2023, 29 515, nr. 491:
 
 
 1.
 het effect vergroten van de eigen inspanningen van VWS om de regeldruk van wet- en regelgeving te beperken (beleid dat werkt in de praktijk);
 
 
 2.
 het instellen van een gedragen Regiegroep met mandaat en slagkracht voor een paradigmaverschuiving in vertrouwen;
 
 
 3.
 de inzet van twee speciaal gezanten;
 
 
 4.
 het focussen van aandacht en actie op één sector per jaar. In 2024 staat eerstelijnszorg centraal.
 
 
 
 Programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn (TAZ)
 
 In 2023 is ingezet op de uitvoering van het actieprogramma Werken in de Zorg, namelijk het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn (TAZ). Het programma heeft tot doel om een transitie in gang te zetten naar passende en arbeidsbesparende zorg zodat ook in de toekomst niet meer dan 1 op de 6 werkenden in zorg en welzijn werkzaam hoeft te zijn en zorgverleners met plezier hun werk kunnen blijven doen. Deze ambitie draagt ook bij aan de toegankelijkheid van zorg. Met het programma is het afgelopen jaar ingezet op een zestal hefboomonderwerpen, namelijk:
 
 
 1.
 Herstel van de balans tussen vast en flexibel personeel;
 
 
 2.
 Regionaal werkgeverschap;
 
 
 3.
 Begeleiding van stagiairs en nieuwe medewerkers;
 
 
 4.
 Sociale en technologische innovatie;
 
 
 5.
 Bekwaam is Inzetbaar en voorwaarden voor leven lang ontwikkelen;
 
 
 6.
 Regeldrukvermindering: opgepakt binnen het programma ‘(Ont)regel de zorg’.
 
 
 
 Deze prioritaire thema’s zijn samen met werkgevers- en werknemersorganisaties, onderwijspartijen en brancheorganisaties omgezet in gezamenlijke acties.
 
 
 Ondersteuning zorgmedewerkers met langdurige post-COVID klachten
 
 Een grote groep mensen ondervindt dagelijks de gevolgen van hun langdurige post-COVID klachten. Onder deze groep bevinden zich ook zorgmedewerkers. In 2023 zijn aanvullende ondersteuningsmaatregelen opgezet voor zorgmedewerkers. Met de Subsidieregeling Behoud langdurig zieke zorgwerknemers konden zorgwerkgevers een deel van de kosten gedekt krijgen voor de vrijwillige loondoorbetaling van zes tot twaalf maanden. Hiermee hadden werkgevers en werknemers gezamenlijk langer de tijd om te werken aan re-integratie en herstel. Daarnaast ondersteunt het kabinet een specifieke groep zorgmedewerkers eenmalig met een bedrag van € 15.000. De financiële ondersteuning is bedoeld als gebaar ter erkenning.  
 
 Daarnaast zijn in 2023 maatregelen genomen om in tijden van crisis te voorzien in de behoefte van tijdelijk en snel inzetbare zorgcapaciteit. Het bestand met zorgreservisten is in 2023 gegroeid naar ruim 3500 zorgreservisten. Er wordt gestreefd naar een reserve met 5000 zorgreservisten.
 
 
 Adviesaanvraag onafhankelijke commissie Wet BIG
 
 Op 14 juni 2023 is de Gezondheidsraad (GR) gevraagd om advies uit te brengen over een toekomstbestendig toetsingskader voor voorbehouden handelingen en nieuwe beroepen in het kader van de Wet BIG. Vooruitlopend op de uitkomsten van het GR advies worden geen nieuwe aanvragen met betrekking tot opname in de Wet BIG, dan wel uitbreiding en/of verschuiving van bevoegdheden in behandeling genomen. Het advies van de GR wordt eind 2024 verwacht65Kamerstukken II 2022/2023, 29282, nr. 522.
 
 Voorlichting voorbehouden handelingen Wet BIG
 
 In het kader van Bekwaam is Inzetbaar is met ingang van oktober 2023 voorlichting op de Rijksoverheidssite geplaatst over de mogelijkheden van de opdrachtregeling op grond van de artikelen 35 en 38 Wet BIG. Uitgangspunt is dat deze voorlichting ervoor zorgt dat de opdrachtregeling met betrekking tot voorbehouden handelingen in de toekomst beter benut gaat worden en bijdraagt aan meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt.
 
 Beroepenstructuur van de psychologische beroepen Wet BIG
 
 Op 7 november 2022 is de Kamer geïnformeerd over het voornemen om de beroepenstructuur van de postacademische beroepen in de psychologische zorg in de Wet BIG te vereenvoudigen66Kamerstukken II 2022/2023, 29282, nr. 487 . Doel is om duidelijkheid te creëren bij onder andere patiënten, werkgevers, financierders en verwijzers over de in te zetten zorg en toegepaste methoden zodat de juiste zorg wordt geleverd. In 2023 zĳn de voorbereidingen voor de nieuwe beroepenstructuur en het bijbehorend voorstel tot wijziging van de Wet BIG getroffen zodat dit in 2024 ter internetconsulatie kan worden voorgelegd. Het beoogde jaar van inwerkingtreding is 2026.
 
 Buitenlands gediplomeerde zorgverleners
 
 Om te bevorderen dat buitenslands gediplomeerde zorgverleners sneller instromen in de arbeidsmarkt is in 2023 voorbereid dat de Algemene Kennis & Vaardigheden toets (AKV-toets) per 1 januari 2024 afgeschaft en vervangen wordt door taalcertificaten. Deze certificaten tonen aan dat aanvragers de Nederlandse taalvaardigheid en Engelse leesvaardigheid op het juiste niveau beheersen67Kamerstukken II 2023/2024, 29 282, nr. 551. De AKV-toets is onderdeel van de BIG-toelatingsprocedure voor buitenslands gediplomeerden. Hiermee wordt vanaf 2024 de procedure versneld, omdat de aanvragers minder toetsen hoeven af te leggen en de toetscapaciteit wordt vergroot.
 
 Duurzaamheid en Gezondheid
 
 De transformatie naar een stelsel van (publieke) zorg en welzijn met minimale impact op klimaat en milieu en voorbereid op klimaatverandering, krijgt steeds meer vorm68Kamerstukken II 2023/2024, 32 813, nr. 1341. Het ministerie ondersteunt deze transformatie met kennis en onderzoek, door het bevorderen van implementatie en opschaling en door belemmeringen weg te nemen. Met het oog op (besparing van) energieverbruik onderzocht het Expertisecentrum Verduurzaming Zorg (EVZ) de eisen voor een optimaal binnenklimaat en de luchtkwaliteit in de langdurige zorg . Tevens organiseerde het webinars en een roadshow om zorginstellingen op weg te helpen met een portefeuilleroutekaart, om te komen tot duurzaam vastgoed. Het ministerie ondersteunde diverse initiatieven uit de praktijk om bewustwording en handelingsperspectief van professionals te vergroten.
 
 Het gaat onder andere om: het ‘Groene Zorgfestival’, een landelijke congres voor het uitwisselen van kennis en ervaring over verduurzamen van zorg; verbetering van de website www.greendealduurzamezorg.nl als centrale vindplaats voor duurzaamheid in de zorg; een online seminar en educatiemodule over vergroening van de ggz; een implementatietoolkit verduurzaming voor regionale huisartsenorganisaties; het verkrijgen van meer inzicht in de welke (medische) disposables in een ziekenhuis het meest worden gebruikt en de grootste milieu-impact hebben, en waar verbetering kan worden aangebracht in de afvalreductie en voedselverspilling; de ontwikkeling van een ‘Green Team Roadmap’ die Green Teams in de hele zorg ondersteunt met organisatie, aanpak en opschalen van groene initiatieven in de eigen praktijk; het verkrijgen van inzicht in de omvang van geneesmiddelenverspilling in ziekenhuizen, apotheken en zorginstellingen, om te bepalen welke inzet mogelijk is om verspilling tegen te gaan.
 Tevens inventariseerde VWS ervaren belemmerende wet- en regelgeving. Het rapport en de reactie daarop is eind december met de Tweede Kamer gedeeld. Inmiddels hebben meer dan 300 partijen de Green Deal ‘Samen werken aan Duurzame Zorg’ (GDDZ 3.0) ondertekend. Dat toont de urgentie en bereidheid in de sector om te werken aan verduurzamen. De Green Deal vormt de ruggengraat en de verbinding van de verduurzamingstransitie in de (publieke) zorg en welzijn en zet voor sector en Rijksoverheid de inhoudelijke lijnen uit. Voor VWS is dit nader ingevuld in het in 2023 gepubliceerde Uitvoeringsprogramma verduurzamen (publieke) zorg en welzijn.
 
 
 Databeschikbaarheid
 
 Om goede zorg te kunnen verlenen en de beweging te maken van zorg naar gezondheid, is het kunnen uitwisselen en beschikken over de juiste gegevens cruciaal. In 2023 is daarom conform de afspraken uit het coalitieakkoord, het Integraal Zorgakkoord69Kamerstukken II 2021/2022, 31765, nr. 655 en in lijn met de Nationale Visie en Strategie Gezondheidsinformatiestelsel70Kamerstukken II 2022/2023, 27529 nr. 292, die in april 2023 is aangeboden aan de Tweede Kamer, volop ingezet op het voorbereiden en realiseren van databeschikbaarheid ten behoeve van passende zorg.
 
 Zo is de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) per 1 juli 2023 in werking getreden. Zorgaanbieders worden op grond van de Wegiz wettelijk verplicht om zorggegevens elektronisch uit te wisselen, inclusief het beschikbaar stellen van deze gegevens aan de patiënt71Kamerstukken II 2020/2021, 35824, nr. 1 tot en met 4. De eerste gegevensuitwisseling ‘elektronisch voorschrijven door huisartsen’ is vanaf 1 januari 2024 verplicht. De Meerjarenagenda Wegiz, waarop de gegevensuitwisselingen staan die verplicht elektronisch moeten verlopen, is in 2023 geactualiseerd. Per geprioriteerde gegevensuitwisseling wordt er gewerkt aan een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Het zorgveld bereidt zich voor op de gegevensuitwisselingen Basisgegevensset Zorg (BgZ), Beeldbeschikbaarheid, eOverdracht, Medicatiegegevens en Acute Zorg.
 Ook zijn in 2023 voorbereidingen getroffen op de verandering van de wet- en regelgeving voor het realiseren van databeschikbaarheid. Zo is in 2023 het wetsvoorstel Wet opvraagbaarheid gegevens bij spoedeisende zorg voorgelegd en zijn de uitvoeringstoetsen opgevraagd.
 Voor het ontsluiten van informatie voor de patiënt, cliënt of burger wordt gewerkt aan de persoonlijke gezondheidsomgevingen (PGO's). In 2023 is het gebruik hiervan flink gegroeid van circa 100.000 unieke gebruikers in 2022 naar circa 500.000 unieke gebruikers in 2023. Hierbij zijn concrete afspraken gemaakt rondom een publieke generieke inzage functie met de partners Zorgverzekeraars Nederland (ZN), MedMij en Patiëntenfederatie Nederland. Dit moet leiden tot beter en sneller beschikbaar maken van gezondheidsgegevens voor de burger.
 Een belangrijke randvoorwaarde voor het realiseren van databeschikbaarheid is de realisatie van generieke functies voor elektronische gegevensuitwisseling. Eind 2023 heeft VWS voor de generieke functie Toestemming gekozen voor de bestaande oplossing Mitz die sinds het voorjaar 2023 beschikbaar is. In 2023 is daarnaast een publiekscampagne gestart om burgers bewust te maken dat hun toestemming nodig is om zorgverleners gegevens te kunnen laten uitwisselen.
 Naast databeschikbaarheid voor goede zorg is het van belang dat data ook beschikbaar is voor hergebruik voor wetenschappelijk onderzoek, kwaliteitsdoeleinden of innovatie en voor toepassingen als AI. In april 2023 is de beleidsvisie inclusief routekaart ten aanzien van het secundair gebruik van gezondheidsgegevens naar de Tweede Kamer gestuurd72Kamerstukken II 2022/2023, 27529 nr. 294. In 2023 is VWS gestart met het treffen van de voorbereidingen voor aanpassingen van wet- en regelgeving en het samen met stakeholders opstellen van een communicatiestrategie. Daarnaast heeft VWS in 2023 een actieve bijdrage geleverd aan de onderhandelingen over de European Health Data Space in de raadswerkgroepen. Het nationale beleid ten aanzien van secundair datagebruik kan namelijk niet los worden gezien van de Europese ontwikkelingen op dit gebied.  
 
 
 Informatieveiligheid
 
 Verdere digitalisering van de zorg leidt tot een verhoogde noodzaak van informatiebeveiliging. VWS levert een actieve bijdrage aan het doorvertalen van de Rijksbrede ambitie uit de Nederlandse Cybersecuritystrategie (NLCS) naar het zorgveld. In 2023 is ingezet op meer bewustwording over digitale veiligheid via onder andere de doorontwikkeling van het project ‘Informatieveilig gedrag in de zorg’. Om ervoor te zorgen  dat informatieveiligheid in de zorg blijft aansluiten op de technische ontwikkelingen is er ingezet op herziening van de NEN-7510 norm. Daarnaast heeft VWS ingezet op het versterken en uitbreiden van Z-CERT, het landelijk expertisecentrum voor informatieveiligheid binnen de zorgsector. In december 2023 is de Tweede Kamer geïnformeerd73Kamerstukken II 2022/2023, 27529 nr. 30.821 over de vitaal verklaring van (delen van) de zorgsector. Dit is een eerste stap om uitvoering kunnen te geven aan de Europese Critical Entities Resilience richtlijn (CER)- en vitale aanbieders te kunnen aanwijzen in de zorg. Deze richtlijn en de richtlijn Network- and Information Security (NIS2) vormen de basis voor het verhogen van de fysieke en digitale weerbaarheid. Er is in 2023 ook ingezet op diensten die de digitale weerbaarheid van de zorgsector versterken door te investeren in de doorontwikkeling van een open kwetsbaarheden analysetool (OpenKAT).
 
 Digitale ondersteuning COVID-19
 
 Digitale ondersteuningsmiddelen zijn belangrijk geweest in de crisisaanpak van COVID-19 en hebben ook in de transitiefase hun waarde getoond. De verwachting voor 2023 was dat inzet van digitale middelen nodig zou blijven om het leven met het coronavirus mogelijk te maken. Hierbij zijn beleidsontwikkelingen, maar ook eventuele gevolgen van mogelijke nieuwe varianten en oplevingen van het virus zorgvuldig gemonitord om te bepalen in welke mate de digitale instrumenten doorontwikkeld en/of ingezet moesten worden.
 
 Per 1 juli 2023 is de Europese verordening (EU 2021/953) over de afgifte, verificatie en aanvaarding van de interoperabele COVID-19-vaccinatie-, test- en herstelcertificaten (digitaal EU-COVID-certificaat, hierna: DCC) afgelopen. Hiermee is de wettelijke verplichting vervallen om digitale DCC’s (de ‘internationale QR-code’ in CoronaCheck) uit te geven. Met het vervallen van deze verordening is daarom een vereenvoudiging van de CoronaCheck-app gerealiseerd en is de app vanaf 31 december 2023 niet meer in gebruik. Voor GGD Contact is tevens besloten over te gaan op een (technische) waakvlamconstructie per 1 januari 2024. De Kwetsbaarheden Analyse Tool (OpenKAT) is in 2023 ingezet voor de monitoring van dreigingen en kwetsbaarheden in de systemen en omgevingen die door VWS zelf ontwikkeld zijn. Dit is noodzakelijk zolang deze applicaties binnen beleid gehandhaafd blijven.
 
 
 Caribisch Nederland
 
 In Caribisch Nederland blijven we werken aan het realiseren van een op termijn aan Europees Nederland gelijkwaardig voorzieningenniveau. Zo is een pilot directe verwijzingen voor de Bovenwindse eilanden uitgevoerd die door betrokken partijen en patiënten als positief ervaren is. Voor Jeugdzorg zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt met de Openbare Lichamen onder andere over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen ZJCN en de Openbare Lichamen. Tevens is er onderzoek gedaan naar de financiële situatie van zorgaanbieders om een beter beeld te krijgen van wat er speelt zodat betere afspraken gemaakt worden over de financiering. Daarnaast is de pilot maatschappelijke ondersteuning in Caribisch Nederland voorbereid; dit in aanloop naar de AMvB Maatschappelijke Ondersteuning.
 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 4 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 1.269.744
 
 
 
 
 3.299.470
 
 
 
 
 2.152.935
 
 
 
 
 1.290.647
 
 
 
 
 1.216.181
 
 
 
 
 1.348.417
 
 
 
 
 ‒ 132.236
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 1.120.778
 
 
 
 
 3.051.899
 
 
 
 
 2.154.091
 
 
 
 
 1.312.176
 
 
 
 
 1.410.440
 
 
 
 
 1.505.574
 
 
 
 
 ‒ 95.134
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.10
 
 
 
 
 Positie cliënt en transparantie van zorg
 
 
 
 
 80.255
 
 
 
 
 68.055
 
 
 
 
 75.897
 
 
 
 
 71.741
 
 
 
 
 57.285
 
 
 
 
 56.354
 
 
 
 
 931
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 41.643
 
 
 
 
 34.071
 
 
 
 
 34.299
 
 
 
 
 36.298
 
 
 
 
 38.587
 
 
 
 
 36.990
 
 
 
 
 1.597
 
 
 
 
 
 
 Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
 
 
 16.148
 
 
 16.224
 
 
 16.369
 
 
 16.896
 
 
 18.315
 
 
 17.000
 
 
 1.315
 
 
 
 
 
 Transparantie van zorg
 
 
 25.442
 
 
 17.847
 
 
 17.830
 
 
 18.952
 
 
 19.622
 
 
 19.740
 
 
 ‒ 118
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 53
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 450
 
 
 650
 
 
 250
 
 
 400
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 32.774
 
 
 
 
 27.464
 
 
 
 
 34.472
 
 
 
 
 27.524
 
 
 
 
 9.071
 
 
 
 
 10.202
 
 
 
 
 ‒ 1.131
 
 
 
 
 
 
 Ondersteuning cliëntorganisaties
 
 
 7.207
 
 
 2.692
 
 
 3.998
 
 
 3.999
 
 
 3.991
 
 
 4.000
 
 
 ‒ 9
 
 
 
 
 
 Transparantie van zorg
 
 
 14.543
 
 
 989
 
 
 780
 
 
 1.104
 
 
 612
 
 
 3.356
 
 
 ‒ 2.744
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 11.024
 
 
 23.783
 
 
 29.694
 
 
 22.421
 
 
 4.468
 
 
 2.846
 
 
 1.622
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 5.838
 
 
 
 
 6.520
 
 
 
 
 7.126
 
 
 
 
 7.919
 
 
 
 
 9.627
 
 
 
 
 9.162
 
 
 
 
 465
 
 
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 5.838
 
 
 6.520
 
 
 7.126
 
 
 7.919
 
 
 9.627
 
 
 9.162
 
 
 465
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.20
 
 
 
 
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
 
 
 
 
 436.639
 
 
 
 
 2.438.206
 
 
 
 
 1.457.625
 
 
 
 
 666.439
 
 
 
 
 758.847
 
 
 
 
 929.954
 
 
 
 
 ‒ 171.107
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 420.711
 
 
 
 
 2.417.168
 
 
 
 
 1.398.135
 
 
 
 
 645.466
 
 
 
 
 736.236
 
 
 
 
 902.190
 
 
 
 
 ‒ 165.954
 
 
 
 
 
 
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
 
 
 420.711
 
 
 2.417.168
 
 
 1.398.135
 
 
 645.466
 
 
 733.223
 
 
 902.190
 
 
 ‒ 168.967
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.013
 
 
 0
 
 
 3.013
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 4.894
 
 
 
 
 7.019
 
 
 
 
 6.732
 
 
 
 
 7.125
 
 
 
 
 6.469
 
 
 
 
 16.316
 
 
 
 
 ‒ 9.847
 
 
 
 
 
 
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
 
 
 4.894
 
 
 7.019
 
 
 6.732
 
 
 7.125
 
 
 6.304
 
 
 16.316
 
 
 ‒ 10.012
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 165
 
 
 0
 
 
 165
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 10.973
 
 
 
 
 13.969
 
 
 
 
 14.093
 
 
 
 
 13.632
 
 
 
 
 16.038
 
 
 
 
 11.448
 
 
 
 
 4.590
 
 
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 10.973
 
 
 13.969
 
 
 14.093
 
 
 13.632
 
 
 16.038
 
 
 11.448
 
 
 4.590
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 38.628
 
 
 
 
 124
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 ZiNL
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 37.380
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 SVB
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.248
 
 
 124
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 61
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 37
 
 
 
 
 92
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 104
 
 
 
 
 
 
 OECD
 
 
 61
 
 
 50
 
 
 37
 
 
 92
 
 
 104
 
 
 0
 
 
 104
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.30
 
 
 
 
 Informatiebeleid
 
 
 
 
 18.425
 
 
 
 
 76.890
 
 
 
 
 104.868
 
 
 
 
 97.033
 
 
 
 
 90.651
 
 
 
 
 85.555
 
 
 
 
 5.096
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 4.378
 
 
 
 
 24.141
 
 
 
 
 32.299
 
 
 
 
 36.631
 
 
 
 
 44.446
 
 
 
 
 36.012
 
 
 
 
 8.434
 
 
 
 
 
 
 Informatiebeleid
 
 
 0
 
 
 15.623
 
 
 21.358
 
 
 27.334
 
 
 33.041
 
 
 27.504
 
 
 5.537
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke diensttijd
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 ‒ 423
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 4.378
 
 
 8.518
 
 
 9.941
 
 
 9.720
 
 
 11.405
 
 
 8.508
 
 
 2.897
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.824
 
 
 
 
 28.970
 
 
 
 
 38.111
 
 
 
 
 42.802
 
 
 
 
 31.526
 
 
 
 
 28.612
 
 
 
 
 2.914
 
 
 
 
 
 
 Informatiebeleid
 
 
 0
 
 
 26.372
 
 
 34.792
 
 
 40.280
 
 
 25.768
 
 
 22.309
 
 
 3.459
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 1.824
 
 
 2.598
 
 
 3.319
 
 
 2.522
 
 
 5.758
 
 
 6.303
 
 
 ‒ 545
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 12.223
 
 
 
 
 23.779
 
 
 
 
 34.458
 
 
 
 
 17.600
 
 
 
 
 14.679
 
 
 
 
 20.931
 
 
 
 
 ‒ 6.252
 
 
 
 
 
 
 Informatiebeleid
 
 
 12.223
 
 
 23.779
 
 
 34.458
 
 
 17.600
 
 
 14.679
 
 
 20.931
 
 
 ‒ 6.252
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.40
 
 
 
 
 Inrichting zorgstelsel
 
 
 
 
 457.499
 
 
 
 
 256.165
 
 
 
 
 279.300
 
 
 
 
 276.255
 
 
 
 
 305.682
 
 
 
 
 266.968
 
 
 
 
 38.714
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 335
 
 
 
 
 735
 
 
 
 
 1.039
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Programma's zorgstelsel
 
 
 0
 
 
 335
 
 
 735
 
 
 1.039
 
 
 400
 
 
 400
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.090
 
 
 
 
 1.373
 
 
 
 
 1.218
 
 
 
 
 872
 
 
 
 
 548
 
 
 
 
 564
 
 
 
 
 ‒ 16
 
 
 
 
 
 
 Programma's zorgstelsel
 
 
 533
 
 
 802
 
 
 661
 
 
 460
 
 
 15
 
 
 0
 
 
 15
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 557
 
 
 571
 
 
 557
 
 
 412
 
 
 533
 
 
 564
 
 
 ‒ 31
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 256.409
 
 
 
 
 254.457
 
 
 
 
 277.347
 
 
 
 
 274.344
 
 
 
 
 304.734
 
 
 
 
 266.004
 
 
 
 
 38.730
 
 
 
 
 
 
 CAK
 
 
 129.689
 
 
 126.585
 
 
 129.743
 
 
 124.075
 
 
 136.553
 
 
 122.097
 
 
 14.456
 
 
 
 
 
 NZa
 
 
 60.752
 
 
 61.823
 
 
 66.131
 
 
 69.053
 
 
 76.701
 
 
 67.100
 
 
 9.601
 
 
 
 
 
 ZiNL
 
 
 63.768
 
 
 64.149
 
 
 79.873
 
 
 79.616
 
 
 89.880
 
 
 74.182
 
 
 15.698
 
 
 
 
 
 CSZ
 
 
 2.200
 
 
 1.900
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.025
 
 
 ‒ 1.025
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsreserve
 
 
 
 
 200.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 200.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.50
 
 
 
 
 Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
 
 
 
 
 127.960
 
 
 
 
 212.583
 
 
 
 
 236.401
 
 
 
 
 200.708
 
 
 
 
 197.975
 
 
 
 
 166.743
 
 
 
 
 31.232
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.316
 
 
 
 
 3.182
 
 
 
 
 3.864
 
 
 
 
 4.023
 
 
 
 
 4.641
 
 
 
 
 ‒ 618
 
 
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 0
 
 
 3.316
 
 
 3.182
 
 
 3.864
 
 
 4.023
 
 
 4.641
 
 
 ‒ 618
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 127.870
 
 
 
 
 203.118
 
 
 
 
 228.364
 
 
 
 
 184.929
 
 
 
 
 184.068
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 184.068
 
 
 
 
 
 
 Zorg en welzijn
 
 
 127.870
 
 
 203.118
 
 
 228.364
 
 
 184.929
 
 
 184.068
 
 
 0
 
 
 184.068
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.134
 
 
 
 
 158.183
 
 
 
 
 ‒ 155.049
 
 
 
 
 
 
 Zorg
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 344
 
 
 141.958
 
 
 ‒ 141.614
 
 
 
 
 
 Welzijn
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.790
 
 
 16.225
 
 
 ‒ 13.435
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 6.149
 
 
 
 
 4.855
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 6.750
 
 
 
 
 3.919
 
 
 
 
 2.831
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 90
 
 
 6.149
 
 
 4.855
 
 
 11.915
 
 
 6.750
 
 
 3.919
 
 
 2.831
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 76.293
 
 
 
 
 86.701
 
 
 
 
 41.434
 
 
 
 
 30.656
 
 
 
 
 321.843
 
 
 
 
 11.153
 
 
 
 
 310.690
 
 
 
 
 
 
 Wanbetalers en onverzekerden
 
 
 58.492
 
 
 60.073
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 17.801
 
 
 26.628
 
 
 41.434
 
 
 30.656
 
 
 321.843
 
 
 11.153
 
 
 310.690
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 2.
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Opleidingen
 
 
 De regeling Basis Acute Zorgopleiding (BAZ)
 
 In 2023 is uitvoering gegeven aan het advies van de Taskforce Ondersteuning optimale inzet zorgverleners, met daarin concrete maatregelen voor de korte en (middel)lange termijn om de beschikbaarheid van zorgmedewerkers in crisistijd te vergroten. Er is een regeling opgesteld, waarbij er € 20 miljoen beschikbaar is gesteld. In 2023 hebben 86 instellingen subsidie toegekend gekregen voor in totaal 392 afgeronde Basis Acute Zorg-opleidingsmodules. De realisatie op deze regeling in 2023 is circa € 8 miljoen waardoor circa € 12 miljoen vrij is gevallen bij Slotwet.
 
 Subsidieregeling Stageplaatsen Zorg II
 
 In 2023 is € 122 miljoen uitbetaald in het kader van de Subsidieregeling Stageplaatsen Zorg II (het Stagefonds Zorg) voor stages (circa 59.000) gerealiseerd in het opleidingsjaar 2022-2023.
 
 Investeringsakkoord Opleiden in de Wijkverpleging (IOW)
 
 Vanuit het investeringsakkoord Opleiden in de Wijkverpleging (IOW) – opgenomen als ‘opleidingsakkoord VVT ‘ in het coalitieakkoord - was in 2023 een bedrag van € 20 miljoen beschikbaar voor het geven van een impuls aan het anders en meer opleiden in de wijkverpleging. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld via de projectsubsidie SectorplanPlus. Binnen het SectorplanPlus kunnen zorgorganisaties actief in de wijkverpleging een hoger subsidiebedrag toegekend krijgen wanneer ze voldoen aan aanvullende voorwaarden omtrent samenwerking bij opleiden. Het aantal aanvragen onder deze aanvullende voorwaarden was lager dan geraamd, waardoor het gereserveerde bedrag niet volledig is uitgegeven. Bij Slotwet is circa € 14 miljoen vrijgevallen.
 
 Arbeidsmarkt
 
 
 Kwaliteitsimpuls personeel ziekenhuiszorg
 
 Met de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls personeel ziekenhuiszorg 2020-2023 (KIPZ) worden ziekenhuizen en UMC’s gestimuleerd meer en strategischer te investeren in het opleiden en scholen van personeel. Er was in 2023 € 216 miljoen in de begroting beschikbaar gesteld en met de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) is dit bedrag verhoogd tot € 227,5 miljoen.
 
 Programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg (TAZ)
 
 
 SectorplanPlus 2017-2022
 
 Zoals reeds vermeld in de 1e suppletoire begroting is in het voorjaar een eerste inschatting van de omvang van de niet gerealiseerde opleidingstrajecten van tijdvak 4 van SectorplanPlus 2017-2022 gemaakt. Daardoor is een bedrag van € 112,5 miljoen vrijgevallen.
 
 Bij de 2e suppletoire begroting is naar aanleiding van nadere controlewerkzaamheden van RegioPlus duidelijk geworden dat de realisatie binnen de subsidie lager uit zal komen dan de inschatting ten tijde van de 1e suppletoire begroting. Daardoor is er circa € 23 miljoen extra vrijgevallen.
 
 
 SectorplanPlus (SPP)
 
 Ter ondersteuning van het programma TAZ is in 2023 circa € 149 miljoen aan voorschotten uitgekeerd aan RegioPlus voor het project SectorplanPlus. Dit betrof circa € 74 miljoen voor SectorplanPlus 2022-2023 en circa € 75 miljoen voor SectorplanPlus-TAZ 2023-2024.
 
 Subsidieregeling behoud langdurig zieke zorgmedewerkers
 
 Zoals reeds vermeld in de 1e suppletoire begroting zijn de aanvragen voor de subsidieregeling «Behoud langdurig zieke zorgmedewerkers» lager dan verwacht, waardoor € 13 miljoen is vrijgevallen.
 
 Regeling zorgmedewerkers met langdurige post-COVID klachten
 
 Zoals gemeld bij 1e suppletoire is er uit de prijsbijstelling € 25 miljoen toegevoegd aan de begroting en daarmee is in totaal € 35 miljoen beschikbaar gesteld voor deze regeling. De realisatie op de regeling was in 2023 circa € 6 miljoen. De lagere realisatie is een gevolg van lagere aanvragen voor een tegemoetkoming dan oorspronkelijk geraamd.
 
 Overige
 
 Bij de Prinsjesdag suppletoire begroting is ruim € 14 miljoen afgeboekt vanwege onder andere vertraging in de uitgaven van ongeveer € 5 miljoen aan de Nationale Zorgreserve, € 5,8 miljoen aan Zeggenschap, € 1,5 miljoen aan het Programma Duurzaamheid en Gezondheid en € 0,9 miljoen voor aanpak Agressie in de Zorg.
 
 
 
 
 3.
 Informatiebeleid
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Informatiebeleid
 
 Op informatiebeleid is per saldo voor € 5,5 miljoen meer aan subsidies uitgegeven ten opzichte van de vastgestelde begroting. Bij de 1e suppletoire begroting heeft ten behoeve van Nictiz een technische mutatie naar artikel 4 plaatsgevonden; dit in het kader van het reguliere programmaplan en medicatieveiligheid. Daarnaast zijn bij de 1e suppletoire begrotingswet coalitieakkoordmiddelen beschikbaar gesteld voor onder meer European Health Data Space (EHDS) en Eenheid van Taal. Tot slot hebben diverse kleinere mutaties plaatsgevonden.
 
 Overig
 
 Om invulling te geven aan het Integraal Zorgakkoord zijn bij de 1e suppletoire begroting middelen beschikbaar gesteld voor het ‘Nationaal platform digitale zorgtransformatie’ en ‘Vliegwiel digitale transformatie in de zorg’. Samen met enkele kleinere mutaties is voor € 2,9 meer aan subsidies verstrekt dan opgenomen in de vastgestelde begroting.
 
 Opdrachten
 
 
 Informatiebeleid
 
 Op informatiebeleid is voor € 3,5 miljoen meer aan opdrachten uitgegeven. Bij de Suppletoire begroting Prinsjesdag zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor onder meer het toegenomen DigiD-gebruik in de zorg. Daarnaast hebben diverse instrumentwijzigingen plaatsgevonden van bijdrage aan agentschappen naar apparaatsuitgaven (artikel 10).
 
 Overige
 
 Voor diverse opdrachten is per saldo € 0,5 miljoen minder uitgegeven. Vooral ten aanzien van de ‘Open House PGO-gebruikersregeling’.
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 Informatiebeleid
 
 De bijdrage aan agentschappen valt per saldo € 6,2 miljoen lager uit dan de vastgestelde begroting. Dit komt onder meer door een technische mutatie naar opdrachten.
 
 
 
 
 4.
 Inrichting Zorgstelsel
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 CAK
 
 De uitvoeringskosten van het CAK waren in 2023 € 14,5 miljoen hoger dan oorspronkelijk geraamd. De belangrijkste oorzaak is dat € 7,6 miljoen extra is toegekend in het kader van projecten en incidentele kosten zoals uitgaven in het kader van Roadmap in Control, extra uitvoeringskosten in het kader van de kinderopvangtoeslagaffaire en de uitvoeringsstoets passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp. Daarnaast waren de uitvoeringskosten Wmo € 6,9 miljoen hoger als gevolg van prijs-en volumeverschillen in de reguliere uitvoering.
 
 Zorginstituut Nederland
 
 De kosten van het Zorginstituut Nederland zijn € 15,7 miljoen hoger dan oorspronkelijk geraamd. De kosten voor de reguliere activiteiten zijn gestegen met € 5,6 miljoen, wat grotendeels komt door hogere lonen en prijzen. Daarnaast zijn de kosten van de bestaande projecten gestegen met € 8,9 miljoen, wat voornamelijk komt door hogere kosten voor het KIK-V Programma (Keteninformatie Kwaliteit Verpleeghuiszorg) en hogere kosten voor Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZEGG) en Passende Zorg praktijken. Tenslotte is er in 2023 voor € 1,2 miljoen gestart met een aantal nieuwe projecten waarvoor door VWS extra budget beschikbaar is gesteld. Dit betreft onder andere de inrichting en uitvoering ronde tafel overleg van het IZA thema concentratie en spreiding en een verdiepend onderzoek Medisch-Specialistische basiszorg.
 
 
 
 
 5.
 Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
 
 
 
 Bekostiging
 
 Zorg en Welzijn
 Bij de 1e suppletoire begroting heeft een instrumentwijziging van circa € 12 miljoen plaatsgevonden van opdrachten naar bekostiging Covid. Deze middelen waren bedoeld voor de pandemiebestrijding. Van deze middelen is bij de suppletoire begroting Prinsjesdag € 0,3 miljoen overgeheveld naar begrotingsartikel 1 (Volksgezondheid) voor uitvoeringskosten van het RIVM. Daarnaast is circa € 10,4 miljoen niet besteed, waardoor het budget bij de suppletoire begroting Prinsjesdag met € 10 miljoen is verlaagd. Op het instrument bekostiging is ten aanzien van Covid per saldo € 1,3 miljoen meer gerealiseerd dan initieel begroot.
 
 Verder heeft bij de 1e en 2e suppletoire begroting een instrumentwijziging plaatsgevonden van per saldo € 11,4 miljoen van opdrachten welzijn naar bekostiging en € 0,5 miljoen van bekostiging zorg naar bijdrage aan medeoverheden. Deze middelen waren bedoeld voor het vergroten van de (naschools) activiteitenaanbod voor jongeren. Daarnaast is bij de 1e en Prinsjesdag suppletoire begroting circa € 1,9 miljoen beschikbaar gesteld om wisselkoerseffecten en gestegen loonkosten te kunnen opvangen. Tot slot is door tegenvallers op jeugd, welzijn en sport circa € 1,1 miljoen meer gerealiseerd en hebben vanaf het instrument bekostiging voor € 0,6 miljoen diverse kleinere mutaties plaatsgevonden. Op het instrument bekostiging is in het kader van jeugd, welzijn en sport per saldo voor € 13,3 miljoen meer uitgegeven dan initieel begroot.
 
 
 Zorg
 
 Bij de 1e en 2e suppletoire begroting heeft een instrumentwijziging van per saldo € 124,9 miljoen plaatsgevonden van opdrachten zorg naar bekostiging zorg. Deze middelen waren bedoeld voor de zorguitgaven op de BES-eilanden. Verder is er bij de 1e en Prinsjesdag suppletoire begroting circa € 20,6 miljoen beschikbaar gesteld om wisselkoerseffecten en gestegen loonkosten te kunnen opvangen. Daarnaast is bij de Prinsjesdag en 2e suppletoire begroting per saldo € 13,6 miljoen beschikbaar gesteld voor tegenvallers in de zorguitgaven. Aanvullend is een tegenvaller van circa € 10,4 miljoen gerealiseerd vanwege hogere zorguitgaven in Caribisch Nederland. Op het instrument bekostiging zorg is per saldo voor € 169,5 miljoen meer uitgegeven dan initieel begroot.
 
 Opdrachten
 
 
 Opdrachten Zorg
 
 Bij de 1e suppletoire begroting heeft een instrumentwijziging van € 12 miljoen plaatsgevonden van opdrachten naar bekostiging en € 0,7 miljoen van opdrachten naar bijdrage aan medeoverheden. Deze middelen waren bedoeld in het kader van de pandemiebestrijding.
 
 Bij de 1e en 2e suppletoire begroting heeft een instrumentwijziging van per saldo € 124,9 miljoen plaatsgevonden van opdrachten naar bekostiging. Deze middelen waren bedoeld voor de zorguitgaven op de BES-eilanden. Daarnaast is € 4,2 miljoen overgeheveld naar begrotingsartikel 1 (Volksgezondheid) ten behoeve van uitvoeringskosten van het RIVM. Daarnaast is bij de 1e suppletoire begroting € 1 miljoen beschikbaar gesteld in het kader van Pandemische Paraatheid op de BES-eilanden. Tot slot is € 0,3 miljoen overgeheveld naar begrotingsartikel 9 (Algemeen) ten behoeve van het European Health Observatory (EHO) en is € 0,5 miljoen ongerealiseerd gebleven. Per saldo is op het instrument Opdracht Zorg € 141,6 miljoen minder uitgegeven dan initieel begroot.
 
 
 Opdrachten Welzijn
 
 Bij de 1e en 2e suppletoire begroting heeft een instrumentwijziging van per saldo € 11,4 miljoen plaatsgevonden van opdrachten naar bekostiging en € 0,3 miljoen van opdrachten naar bijdrage aan medeoverheden. Deze middelen waren bedoeld voor begeleiding van jongeren, sport en preventie en ouderen zorg. Tot slot is € 0,3 miljoen overgeheveld naar begrotingsartikel 1 (Volksgezondheid) ten behoeve van JOGG en is € 1,4 miljoen ongerealiseerd gebleven. Per saldo is op het instrument Opdrachten Welzijn € 13,4 miljoen minder uitgegeven dan initieel begroot.
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 Op het beleidsartikel «Zorgbreed beleid» zijn circa € 310,7 miljoen meer ontvangsten gerealiseerd dan geraamd, dit komt onder andere door:
 Zoals gemeld bij 2e suppletoire begroting zijn de verstrekte subsidievoorschotten van de Subsidieregeling bonus zorgprofessionals COVID-19 (bonusregeling) en van de Subsidieregeling coronabanen in de zorg (COZO 2021) gecontroleerd en vastgesteld. Op grond van de vaststellingen ontstonden er vorderingen, waarvan een groot deel inmiddels tot ontvangsten heeft geleid. In de 2e suppletoire begroting is reeds € 250 miljoen in het kader van de bonusregeling en € 21 miljoen in het kader van de COZO-subsidies aan ontvangsten gemeld. Bij Slotwet is er ruim € 17 miljoen extra ontvangen op deze regelingen.
 Naast de bovengenoemde ontvangsten is er circa € 17 miljoen teruggevorderd door verschillende vaststellingen/herzieningen van een aantal projectsubsidies en vaststellingen op de verschillende regelingen voor opleiden vanwege de uit- en doorstroom van studenten. 
 Tot slot is per saldo € 5 miljoen terug ontvangen van Nictiz en het CIBG. Dit is terug ontvangen als gevolg van onderbesteding op de instellingsubsidie 2022 van Nictiz alsmede door onderbesteding ten aanzien van de dienstverleningsafspraken 2022 met het CIBG.
 
 
 
 
 
 4.5
 Artikel 5 Jeugd
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 Kinderen in Nederland groeien gezond en veilig op, ontwikkelen hun talenten en doen mee aan de samenleving.
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 Ouders /verzorgers zijn primair verantwoordelijk voor de opvoeding en verzorging van hun kinderen.Als ouders of het ondersteunende sociale netwerk hun rol niet kunnen vervullen, is er een taak weggelegdvoor de overheid om jeugdigen met hulp op maat naar een zelfstandige toekomst te leiden. Kinderen wiens veiligheid in het geding is of die in hun ontwikkeling worden bedreigd, moeten passende hulp krijgenen indien nodigin bescherming wordengenomen.
 Met de invoering van de Jeugdwet op 1 januari 2015 zijn gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk voor de ondersteuning, hulp en zorg van jeugdigen (jeugdhulp). De ministers van VWS en JenV zijn systeemverantwoordelijk voor het gedecentraliseerde stelsel van jeugdhulp, waaronder het wettelijk kader (de Jeugdwet).
 De minister is verantwoordelijk voor:
 
 Regisseren: van het wettelijk kader. De Jeugdwet bevat regels voor de inrichting van het jeugdstelsel waaraan gemeenten, jeugdhulpaanbieders en andere partijen moeten voldoen, onder andere op het gebied van toegang, kwaliteit en beleidsinformatie. De minister voert bestuurlijk overleg met de relevante actoren gericht op het realiseren van de maatschappelijke doelen van het jeugdstelsel. De Inspectie Gezondheidszorgen Jeugd (IGJ) en de Inspectie van Justitie en Veiligheid (JenV) zijn verantwoordelijk voor onafhankelijk toezicht op de aanbieders van jeugdhulp. De Jeugdautoriteit heeft de taak om risico's met betrekking tot de continuïteit van cruciale zorg voor jeugdigen te signaleren,  tevoorkomen en op te kunnen vangen. De minister is bovendien verantwoordelijk voor het monitoren en evalueren van de werking van het jeugdstelsel.
 
 Financieren: van de gemeenten via het gemeentefonds en uitkeringen om hun verantwoordelijkheid voor jeugdhulp op grond van de Jeugdwet waar te kunnen maken. Uitvoeren van de Subsidieregeling schippersinternaten en subsidiëren van vertrouwenswerken de kindertelefoon.
 
 Stimuleren: de minister bevordert dat de actoren in het jeugdstelsel de jeugdhulp merkbaaren meetbaar beter maken voor de cliënt,de kwaliteit van de jeugdhulp borgen en waar nodig verbeteren. Verbetering van de samenhang tussen beleiden uitvoering op de terreinen van zorg, school en werk. Zorgen voor een landelijke kennisinfrastructuur voor  beleidsontwikkeling en -implementatie en zorgvernieuwing.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 
 
 Hervormingen jeugdzorg
 
 Op 19 juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld.74Kamerstukken II 2022/2023, 31839, nr. 964 Deze agenda, die gemeenten, aanbieders, professionals, cliëntorganisaties en het Rijk gezamenlijk hebben opgesteld, bevat maatregelen om het jeugdzorgstelsel kwalitatief te verbeteren, maar ook financieel houdbaar te krijgen, zodat voor jeugdigen die dat nodig hebben tijdig passende zorg en ondersteuning beschikbaar is. Met de Hervormingsagenda beogen we knelpunten structureel aan te pakken:75Kamerstukken II 2022/2023, 31839, nr. 964
 
 
 –
 We helpen jeugdigen en hun gezin als dat écht nodig is.
 
 
 –
 We maken expliciete keuzes over de reikwijdte van de jeugdhulpplicht en werken aan het normaliseren van vraagstukken waar jeugdigen tegenaan lopen.
 
 
 –
 We versterken de sociale en pedagogische basis en zorgen voor een integrale aanpak bij problematiek in een gezin, al in de toegang en zetten in op het verbeteren van de kwaliteit en effectiviteit van jeugdzorg.
 
 
 –
 We maken de beweging naar de voorkant: we versterken het wijkgericht werken, waar hulp en ondersteuning integraal wordt aangeboden aan jeugdigen én hun gezin, en zetten in op brede preventie;we zorgen ervoor dat hulp beschikbaar is voor de meest kwetsbare jeugdigen.
 
 
 –
 We gaan de specialistische jeugdzorg voor de meest kwetsbare kinderen beter (en dus op grotere schaal) organiseren.76Er is uiteraard ook hulp nodig als er sprake is van een levenslange en levensbrede beperking.
 
 
 In dat kader zijn verschillende maatregelen uitgevoerd, zoals beschreven in de Voortgangsbrief Jeugd van 18 december 2023.77Kamerstukken II 2022/2024, 31839, nr. 990 Het betreft onder andere de volgende maatregelen:
 
 
 –
 Er is gewerkt aan een wetsvoorstel met betrekking tot de reikwijdte, dat gemeenten meer handvatten moet geven om jeugdhulp in te zetten voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. Het streven is het wetsvoorstel zo snel mogelijk in consultatie te brengen. Ook is gewerkt aan een handreiking (die begin 2024 beschikbaar is) met daarin concrete aanbevelingen voor de wijze waarop gemeenten in hun verordening de reikwijdte kunnen aanpassen binnen de mogelijkheden van de huidige Jeugdwet.
 
 
 –
 Samen met de ministeries van OCW en SZW en met een groot aantal veldpartijen werkt het ministerie van VWS aan de verbindingsroute opvang, onderwijs en zorg om de samenwerking in de pedagogische basis te verbeteren en meer collectieve ondersteuning te realiseren.
 
 
 –
 VNG is met gemeenten en relevante partijen gestart met de uitwerking van een richtinggevend kader voor de toegang en lokale teams, waarin ook de overgang van 18- naar 18+ wordt meegenomen. Tegelijkertijd is een ondersteuningslijn ‘stevige lokale teams’ gestart met ondersteuningstrajecten richting gemeenten.
 
 
 –
 In 2023 is het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ voor advies ingediend bij de Raad van State. Half december is het advies ontvangen. VWS bekijkt of dit leidt tot aanpassing van wetsvoorstel en/ of de toelichting.
 
 
 –
 In 2023 hebben de Tweede en Eerste Kamer met het wetsvoorstel ‘Wet rechtspositie gesloten jeugdhulp’ ingestemd. De wet is met ingang van 1 januari 2024 van kracht geworden. Op basis van de wet heeft VWS nadere voorwaarden verbonden aan de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen in de gesloten jeugdhulp. Die heeft VWS verder uitgewerkt in het gewijzigde Besluit Jeugdwet. Tot de door VWS opgestelde wijzigingen behoren ook nadere regels voor het borgen van de fysieke en sociale veiligheid van jeugdigen en jeugdhulpverleners in de gesloten jeugdhulp. Daarnaast heeft VWS in 2023 een wijziging van de Regeling Jeugdwet voorbereid waardoor het zak- en kleedgeld van jeugdigen in de residentiële jeugdhulp geregeld is.
 
 
 –
 Voor het verbeteren van de kwaliteit en het ‘blijvend leren’ in de jeugdhulp is een duurzame infrastructuur ingericht. Hierdoor kunnen aan de hand van een onderzoeks- en implementatieagenda gedragen kwaliteitskaders voor (het merendeel van) de jeugdhulp worden ontwikkeld en is ondersteuning beschikbaar. Het vormt daarmee een onderlegger voor beleid en uitvoering in het kader van de jeugdhulp.
 
 
 –
 Om handelingsperspectief te bieden aan de partijen die aan de slag zijn en gaan met de implementatie van de Hervormingsagenda, is in november 2023 een implementatieplan vastgesteld.
 
 
 –
 Het Rijk en de VNG hebben gewerkt aan de inrichting van de deskundigencommissie. Het streven is de inrichting begin 2024 gereed te hebben. De commissie zal in 2025 en 2028 advies geven over de stand van de uitvoering van de Hervormingsagenda, waaronder of de beoogde beweging in het stelsel tot stand komt en hoe om te gaan met een afwijkende uitgavenontwikkeling.
 
 
 Daarnaast is onder andere gewerkt aan:
 
 
 –
 De kabinetsbrede aanpak «Mentale gezondheid: van ons allemaal» is samen met lokale overheden en maatschappelijke partners voortgezet in 2023 met als doel de veerkracht van inwoners (en in het bijzonder van jongeren) te versterken.
 
 
 –
 De subsidieregeling «continuïteit cruciale jeugdzorg» is ook in 2023 verlengd.78Zie o.a. Stand van de jeugdzorg (Jeugdautoriteit), bijlage bij Kamerbrief 20 juni 2023 (Kamerstukken II, 2022/23, 31839, nr. 964 en Barometer Nederlandse Gezondheidszorg 2023 (EY) De regeling maakt tijdelijke liquiditeitssteun aan aanbieders van cruciale jeugdzorg in financiële problemen mogelijk.
 
 
 –
 Samen met de Nationale Jeugdraad (NJR) is gewerkt aan het proces om tot een nationale jeugdstrategie te komen.
 
 
 –
 In 2023 is een jaarlijkse cyclus in het leven geroepen om over de volle breedte van beleid de naleving van kinderrechten in Nederland te versterken.
 
 
 
 Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld
 
 Kinderen moeten veilig kunnen opgroeien. Als een kind thuis onveilig is of in zijn of haar ontwikkeling wordt bedreigd hebben professionals, gemeenten en organisaties een rol bij het signaleren, ondersteunen van ouders en jeugdigen en zorgen voor duurzame oplossingen. Verbeteringen zijn nodig en daarom zijn deze partijen in 2023 op verschillende manieren ondersteund. 
 
 Professionals in de sectoren gezondheidszorg, onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdhulp en justitie zijn geholpen bij de verschillende dilemma’s die zij kunnen ervaren bij de toepassing van de meldcode met de campagne «Wijzer met de meldcode». Deze campagne is in oktober 2023 afgerond. In deze campagne zijn bijna 3.000 professional gevraagd naar belemmeringen bij het toepassen van de meldcode waarna er onder andere een gesprekstool is ontwikkeld. In totaal hebben meer dan 40.000 professionals actief meegedaan aan de campagne.
 In 2023 is het onderzoek verschenen naar hoe het in 13 regio’s gaat met gezinnen waarover een melding is gedaan bij Veilig Thuis: "Huiselijk geweld; een complex en hardnekkig probleem". De studie laat een positieve trend zien in het effectief stoppen van geweld en het verminderen van ernstig en veelvuldig geweld, maar in veel gezinnen en relaties duurt het geweld nog voort.
 Deze gegevens zijn verwerkt in de impactmonitor aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023.79https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2023/impactmonitor-aanpak-huiselijk-geweld-en-kindermishandeling-2023 Over specifieke problematiek, aanpak seksueel geweld en aanpak van mensenhandel bij jeugdigen, is de Tweede Kamer geïnformeerd.80Kamerstukken II 2022/2023, 31015 nr. 27181Kamerstukken II, 34843 nr. 7682Kamerstukken II, 28638 nr. 233
 Over de voortgang van bovenstaande en andere onderdelen in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling is de Tweede Kamer in september 2023 geïnformeerd.83Kamerstukken II, 31015 nr. 269
 In opdracht van de ministeries JenV, VWS en de VNG heeft in 2023 het programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming verder gewerkt aan een kwalitatief verbeterde en vereenvoudigde kind- en gezinsbescherming. In 11 proeftuinen is gewerkt aan nieuwe manieren van samenwerken tussen lokale teams, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde Instellingen en organisaties in aanpalende domeinen zoals volwassenen – GGZ en justitie. In juni 2023 en in december 2023 zijn er voortgangsrapportages aan uw Kamer gezonden.84Kamerstukken II, 31830 nr. 964 en en Kamerstukken II 2023/24, 31839, nr. 990 (31839 nr. 990)
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 5 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 110.659
 
 
 
 
 121.864
 
 
 
 
 206.492
 
 
 
 
 105.723
 
 
 
 
 150.768
 
 
 
 
 124.575
 
 
 
 
 26.193
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 90.989
 
 
 
 
 136.507
 
 
 
 
 217.167
 
 
 
 
 101.156
 
 
 
 
 108.317
 
 
 
 
 124.575
 
 
 
 
 ‒ 16.258
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 5.30
 
 
 
 
 Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
 
 
 
 
 90.989
 
 
 
 
 136.507
 
 
 
 
 217.167
 
 
 
 
 101.156
 
 
 
 
 108.317
 
 
 
 
 124.575
 
 
 
 
 ‒ 16.258
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 84.840
 
 
 
 
 78.427
 
 
 
 
 74.910
 
 
 
 
 59.526
 
 
 
 
 67.461
 
 
 
 
 87.711
 
 
 
 
 ‒ 20.250
 
 
 
 
 
 
 Kennis en informatiebeleid
 
 
 12.531
 
 
 12.550
 
 
 12.282
 
 
 13.937
 
 
 15.248
 
 
 13.054
 
 
 2.194
 
 
 
 
 
 Jeugdbeleid
 
 
 55.372
 
 
 50.355
 
 
 24.962
 
 
 14.831
 
 
 18.716
 
 
 46.044
 
 
 ‒ 27.328
 
 
 
 
 
 Jeugdstelsel
 
 
 16.937
 
 
 15.522
 
 
 37.666
 
 
 30.758
 
 
 33.497
 
 
 28.613
 
 
 4.884
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 4.849
 
 
 
 
 11.039
 
 
 
 
 8.596
 
 
 
 
 11.484
 
 
 
 
 8.229
 
 
 
 
 10.182
 
 
 
 
 ‒ 1.953
 
 
 
 
 
 
 Kennis en informatiebeleid
 
 
 1.382
 
 
 1.295
 
 
 1.318
 
 
 1.484
 
 
 1.595
 
 
 2.337
 
 
 ‒ 742
 
 
 
 
 
 Jeugdbeleid
 
 
 3.467
 
 
 9.631
 
 
 6.536
 
 
 9.507
 
 
 6.492
 
 
 7.307
 
 
 ‒ 815
 
 
 
 
 
 Jeugdstelsel
 
 
 0
 
 
 113
 
 
 742
 
 
 493
 
 
 142
 
 
 538
 
 
 ‒ 396
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 1.300
 
 
 
 
 1.577
 
 
 
 
 1.714
 
 
 
 
 1.721
 
 
 
 
 1.863
 
 
 
 
 1.439
 
 
 
 
 424
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 1.300
 
 
 1.577
 
 
 1.714
 
 
 1.721
 
 
 1.863
 
 
 1.439
 
 
 424
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 45.464
 
 
 
 
 131.947
 
 
 
 
 28.425
 
 
 
 
 30.764
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 5.764
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 45.464
 
 
 131.947
 
 
 28.425
 
 
 30.764
 
 
 25.000
 
 
 5.764
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 243
 
 
 
 
 ‒ 243
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 243
 
 
 ‒ 243
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.650
 
 
 
 
 7.746
 
 
 
 
 11.559
 
 
 
 
 3.244
 
 
 
 
 8.015
 
 
 
 
 2.085
 
 
 
 
 5.930
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 4.650
 
 
 7.746
 
 
 11.559
 
 
 3.244
 
 
 8.015
 
 
 2.085
 
 
 5.930
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op instrumenten
 
 
 
 3.
 Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
 
 
 
 Subsidies
 
 
 Kennis in informatiebeleid
 
 De realisatie onder dit budget is € 2,2 miljoen hoger uitgevallen dan begroot. Dit komt onder andere doordat er middelen vanuit andere onderdelen van de begroting hiernaartoe zijn overgeboekt, die zijn ingezet voor diverse subsidies rondom het thema kennis en informatiebeleid.
 
 Jeugdbeleid
 
 Hiervan is € 17,2 miljoen overgeboekt aan het Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM) voor de uitvoering van de tegemoetkomingsregeling slachtoffers jeugdhulp, naar aanleiding van de maatregelen uit het rapport cie. de Winter. Het restant van € 7,1 miljoen is vrijgevallen. Dit is ook toegelicht in de 2e suppletoire begroting.
 
 De overige mutaties voor dit budget van ca. € 3 miljoen, betreffen diverse posten in het kader van (inter)departementale samenwerkingen op het terrein van jeugdhulp en zijn reeds benoemd in de 2e suppletoire begroting.
 Het verschil tussen de begrote middelen en de realisatie betreft in totaal € 27,3 miljoen.
 
 
 Jeugdstelsel
 
 De realisatie valt € 4,9 miljoen hoger uit dan oorspronkelijk begroot. Dit komt onder andere doordat er middelen vanuit andere onderdelen van de begroting zijn overgeboekt. Deze middelen zijn ingezet voor diverse subsidies ten behoeve van jeugdstelsel ondersteunende activiteiten.
 
 De overige mutaties op dit betreffen diverse overboekingen en mutaties ten behoeve van (inter)departementale samenwerkingen op het gebied van jeugdhulp, zoals gemeld in de 2e suppletoire begroting.
 
 
 Bijdragen aan mede overheden
 
 Het verschil tussen de oorspronkelijk vastgestelde begroting en de realisatie betreft € 5,8 miljoen. Vanuit het Gemeentefonds zijn middelen overgeboekt om in te zetten op de plaatsingscoördinatie gesloten jeugdhulp en de academische centra kinder- en jeugdpsychiatrie van de SPUK randvoorwaardelijke functies jeugdhulp.
 
 Ontvangsten
 
 In 2023 zijn meer ontvangsten gerealiseerd dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door ontvangsten van niet volledig uitgeputte project- en instellingssubsidies, die zijn vastgesteld. De doelen van deze subsidies zijn wel gerealiseerd.
 
 
 
 
 
 
 4.6
 Artikel 6 Sport en bewegen
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 Een sportieve samenleving waarbij plezier in sport en bewegen belangrijk is, waarin voor iedereen passende en veilige sport- en beweegmogelijkheden aanwezig zijn en topsport mensen inspireert en samenbrengt.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister is verantwoordelijk voor het landelijke sportbeleid. Aan dit sportbeleid ligt vooral de maatschappelijke betekenis van sport ten grondslag. Sport en bewegen dragen in belangrijke mate bij aan een betere gezondheid, aan het verbeteren van leefbaarheid en veiligheid, sociale samenhang en integratie, aan het verbeteren van de schoolprestaties en het verminderen van schooluitval. Daarnaast erkent de minister de intrinsieke waarde van sport en het belang van sportevenementen. Vanuit die verantwoordelijkheid vervult de minister de volgende rollen: 
 
 Stimuleren: van samenwerking tussen relevante partijen om op lokaal niveau sportmogelijkheden te bewerkstelligen, van innovatie, kennisontwikkeling en kennisdeling. 
 
 Financieren: van programma’s die bijdragen aan voor iedereen passende en veilige sport- en beweeginfrastructuur, van internationaal aansprekende sportevenementen, van de ambitie om te behoren tot de beste tien sportlanden ter wereld, van innovatie, kennisontwikkeling en kennisdeling.
 
 Regisseren: het bijeenbrengen van gemeenten, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en provincies binnen het Sportakkoord om tot een gezamenlijke beleidsagenda te komen.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 Sporten en bewegen vormen een belangrijke basis voor een gezonde en vitale samenleving en zouden een vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van het leven van iedere Nederlander. In het Nationaal Preventieakkoord is afgesproken dat 75% van de Nederlandse bevolking in 2040 moet voldoen aan de beweegrichtlijn. Na vijf jaren van lichte maar stabiele groei naar 53% van de bevolking die in 2020 voldeed aan beweegrichtlijnen, daalde het aandeel Nederlanders dat voldeed aan de beweegrichtlijnen naar 44% in 2022. De cijfers over 2023 zijn nog niet bekend. De grootste daling in beweeggedrag in 2022 is te zien in het wandelen in de vrije tijd. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals thuiswerken, en onze dagelijkse omgeving welke niet uitnodigt tot bewegen lijken aanleiding voor de daling. Deze daling is zorgelijk en een extra aanmoediging om stevig in te zetten op het stimuleren van bewegen in het dagelijks leven is nodig om deze trend te keren. In het actieplan ‘Nederland beweegt’85Kamerstukken II 2022/2023, 32793, nr. 694 dat in 2023 naar de Tweede Kamer is gestuurd staan de stappen die VWS (met andere partijen) onderneemt om meer bewegen in het dagelijks leven te stimuleren in de periode 2023-2025.
 In 2023 is het Sportakkoord II van start gegaan. Het Sportakkoord heeft als ambitie om iedereen in Nederland de kans te geven om zonder belemmering te sporten, te excelleren in sport en te genieten van sport. In 2023 is ingezet op de concrete uitwerking en is het werkplan Sportakkoord gerealiseerd in samenwerking met het Mulier Instituut. Hierin staan de concrete acties waar de vier partners (naast VWS zijn dat NOC*NSF, VSG en Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS)) zich voor inzetten. In 2023 zijn ook al enkele concrete acties uitgevoerd, zo is de bijeenkomst «Sporten voor mensen met een handicap is vanzelfsprekend in 2030» georganiseerd en is de campagne gestart over sociale veiligheid in de sport. Om lokaal de sport te versterken en de aanbieders bij de akkoorden te betrekken zijn vanuit NOC*NSF 23 lokale adviseurs sport aangesteld. De ondernemende sportaanbieders zijn gestart met het oprichten van zogenaamde POS-Kantoren; lokale netwerken waarin de verbinding met het lokale sport- en beweegbeleid wordt gelegd. In het voorjaar van 2024 worden de eerste resultaten vanuit het werkplan gepubliceerd.
 Daarnaast is het strategische kader topsport uitgewerkt in 2023. Met het strategisch kader is samenhang gebracht in bestaande en nog op te starten programma’s en trajecten zoals de Nationale Topsportevenementen Strategie, het programma «Sporten voor mensen met een handicap in 2030 vanzelfsprekend!» en het topsportcultuuronderzoek. Daarnaast zijn in 2023 samenwerkingsverbanden gestart tussen topclubs en gemeenten in vijf teamsporten om de nationale competities te versterken. Ook heeft VWS extra financiële middelen ingezet voor trainingsprogramma’s om sporters optimaal voor te bereiden op de Olympische en Paralympische Spelen. Om meer samenhang te creëren in kennisontwikkeling en -deling is het ZonMw-programma gestart gericht op maatschappelijke waarde van topsport in het algemeen en topsportevenementen in het bijzonder. Het Kenniscentrum Sport en Bewegen is begonnen met een specifiek kennisaanbod voor Paralympische topsport. Een mijlpaal in de professionalisering van de Paralympische topsport waren de European Para Championships (EPC) die in augustus voor het eerst in Rotterdam plaatsvonden, met financiële steun van VWS. Met het strategisch kader gaan we de komende jaren sterker sturen op maatschappelijke waarde en kunnen beleidsinstrumenten van VWS, NOC*NSF en VSG efficiënter worden ingezet.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 6 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 364.819
 
 
 
 
 439.953
 
 
 
 
 678.620
 
 
 
 
 438.868
 
 
 
 
 731.363
 
 
 
 
 726.868
 
 
 
 
 4.495
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 324.146
 
 
 
 
 433.872
 
 
 
 
 685.680
 
 
 
 
 469.573
 
 
 
 
 617.544
 
 
 
 
 737.177
 
 
 
 
 ‒ 119.633
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.10
 
 
 
 
 Passend sport- en beweegaanbod
 
 
 
 
 2.114
 
 
 
 
 1.457
 
 
 
 
 338
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 1.955
 
 
 
 
 1.457
 
 
 
 
 338
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Passend sport- en beweegaanbod
 
 
 1.955
 
 
 1.457
 
 
 338
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 159
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 159
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.20
 
 
 
 
 Uitblinken in sport
 
 
 
 
 3.663
 
 
 
 
 1.252
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 3.663
 
 
 
 
 1.252
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Uitblinken in sport
 
 
 3.663
 
 
 1.252
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.30
 
 
 
 
 Borgen van innovatie en kennis
 
 
 
 
 129
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 129
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 129
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.40
 
 
 
 
 Sport verenigt Nederland
 
 
 
 
 318.240
 
 
 
 
 431.163
 
 
 
 
 685.342
 
 
 
 
 469.573
 
 
 
 
 617.544
 
 
 
 
 737.177
 
 
 
 
 ‒ 119.633
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 113.985
 
 
 
 
 185.631
 
 
 
 
 235.001
 
 
 
 
 190.003
 
 
 
 
 231.029
 
 
 
 
 221.220
 
 
 
 
 9.809
 
 
 
 
 
 
 Sportakkoord
 
 
 61.918
 
 
 119.669
 
 
 161.763
 
 
 114.645
 
 
 139.159
 
 
 120.359
 
 
 18.800
 
 
 
 
 
 Duurzame en toegankelijke sportaccommodaties
 
 
 43.436
 
 
 56.755
 
 
 63.136
 
 
 64.146
 
 
 79.384
 
 
 79.013
 
 
 371
 
 
 
 
 
 Kennis en innovatie
 
 
 8.631
 
 
 9.207
 
 
 10.102
 
 
 11.212
 
 
 12.486
 
 
 21.848
 
 
 ‒ 9.362
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 13.212
 
 
 
 
 13.762
 
 
 
 
 15.850
 
 
 
 
 15.732
 
 
 
 
 18.691
 
 
 
 
 15.045
 
 
 
 
 3.646
 
 
 
 
 
 
 Financiële voorziening topsporters
 
 
 13.212
 
 
 13.762
 
 
 15.850
 
 
 15.732
 
 
 18.691
 
 
 15.045
 
 
 3.646
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 3.119
 
 
 
 
 1.304
 
 
 
 
 1.391
 
 
 
 
 1.197
 
 
 
 
 5.912
 
 
 
 
 5.750
 
 
 
 
 162
 
 
 
 
 
 
 Sportakkoord
 
 
 2.891
 
 
 1.046
 
 
 1.046
 
 
 571
 
 
 5.700
 
 
 5.523
 
 
 177
 
 
 
 
 
 Kennis en innovatie
 
 
 167
 
 
 145
 
 
 228
 
 
 413
 
 
 212
 
 
 227
 
 
 ‒ 15
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 61
 
 
 113
 
 
 117
 
 
 213
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 2.568
 
 
 
 
 2.645
 
 
 
 
 2.928
 
 
 
 
 3.043
 
 
 
 
 3.221
 
 
 
 
 3.049
 
 
 
 
 172
 
 
 
 
 
 
 Dopingautoriteit
 
 
 2.568
 
 
 2.645
 
 
 2.928
 
 
 3.043
 
 
 3.221
 
 
 3.049
 
 
 172
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 184.943
 
 
 
 
 227.479
 
 
 
 
 430.110
 
 
 
 
 259.204
 
 
 
 
 358.198
 
 
 
 
 402.535
 
 
 
 
 ‒ 44.337
 
 
 
 
 
 
 Duurzame en toegankelijke sportaccommodaties
 
 
 184.943
 
 
 188.529
 
 
 187.072
 
 
 192.170
 
 
 358.129
 
 
 402.535
 
 
 ‒ 44.406
 
 
 
 
 
 Sportakkoord
 
 
 0
 
 
 38.950
 
 
 243.038
 
 
 67.034
 
 
 69
 
 
 0
 
 
 69
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 356
 
 
 
 
 283
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 332
 
 
 
 
 484
 
 
 
 
 3.525
 
 
 
 
 ‒ 3.041
 
 
 
 
 
 
 Dopingbestrijding
 
 
 356
 
 
 283
 
 
 0
 
 
 332
 
 
 484
 
 
 325
 
 
 159
 
 
 
 
 
 Organisaties in de Sport
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.200
 
 
 ‒ 3.200
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 57
 
 
 
 
 59
 
 
 
 
 62
 
 
 
 
 62
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 86.053
 
 
 
 
 ‒ 86.044
 
 
 
 
 
 
 Sportakkoord
 
 
 57
 
 
 59
 
 
 62
 
 
 62
 
 
 9
 
 
 86.053
 
 
 ‒ 86.044
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 657
 
 
 
 
 20.001
 
 
 
 
 64.869
 
 
 
 
 75.054
 
 
 
 
 72.491
 
 
 
 
 38.740
 
 
 
 
 33.751
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 657
 
 
 20.001
 
 
 64.869
 
 
 75.054
 
 
 72.491
 
 
 38.740
 
 
 33.751
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 4.
 Sport verenigt Nederland
 
 Voor veel mutaties geldt dat deze ook zijn toegelicht bij de eerste en/of tweede suppletoire begrotingen.
 
 
 Subsidies
 
 
 Sportakkoord
 
 Vanuit de verschillende deelthema’s van het Sportakkoord is in 2023 via subsidies ingezet op: Inclusief sporten, Vaardig in bewegen, de Beweegalliantie, Vitale sport aanbieders, Topsportevenementen, het Topsportprogramma en een Positieve sportcultuur. Het betreft een voortzetting van bestaande activiteiten aangevuld met activiteiten voortkomend uit de coalitieakkoordmiddelen. Hiertoe is boven op de oorspronkelijke raming van € 120,4 miljoen in 2023 een aantal mutaties uitgevoerd.
 
 De uitvoering en verantwoording van een aantal beleidsprogramma's op het gebied van Sport vindt via andere artikelonderdelen op de VWS-begroting of andere departementen plaats (€ 18,0 miljoen). Dit betreft onder andere de Brede Regeling Combinatiefuncties, de SPUK Lokaal Sportakkoord en de bijdrage aan VeiligheidNL.
 Ook heeft er een aantal overhevelingen plaatsgevonden naar het instrument subsidies (€ 13,1 miljoen). Het betreft hier in het bijzonder het uitvoeren van de motie Heerema (versterken bonden) en het voortzetten van de aanpak discriminatie en racisme in de sport. 
 Daarnaast is voor de afwikkeling van subsidies een bedrag uit 2022 doorgeschoven naar 2023 (€ 2,0 miljoen), heeft er een budgettaire bijstelling met betrekking tot lonen plaatsgevonden (€ 7,1 miljoen), is uitvoering gegeven aan de motie Heinen waarbij de uitgaven naar beneden zijn bijgesteld vanwege een taakstelling op de onderuitputting op de VWS-begroting (€ 2,4 miljoen). Daarnaast heeft bij de tweede suppletoire begroting een bijstelling plaatsgevonden vanwege onderbesteding (€ 13,2 miljoen).
 Ten slotte is € 2,9 miljoen niet tot besteding gekomen, onder andere doordat een deel van de uitvoering administratief niet meer in 2023 afgerond kon worden of is doorgeschoven naar 2024.
 In totaal is een bedrag van € 106,1 miljoen uitgegeven.
 
 Tegemoetkoming COVID-19
 
 
 86
 
 In de budgettaire tabel onderdeel van het Sportakkoord
 
 
 
 
 In 2022 was voorzien dat de subsidieregeling Topsportwedstrijden en topsportevenementen inkomstenderving kaartverkoop COVID-19 (STIK) zou worden uitgevoerd om de gemiste ticketinkomsten van topsportcompetities en -evenementen te compenseren. De notificatieprocedurebij de Europese Commissie heeft ervoor gezorgd dat de uitvoering van deze regeling en het bijbehorende budget is doorgeschoven naar 2023 (€ 36,0 miljoen). Hiervan is voor uitvoeringskosten een bedrag naar een ander artikel overgeheveld (€ 0,9 miljoen). Van het beschikbare budget is € 2,0 miljoen is niet tot besteding gekomen.
 In totaal is een bedrag van € 33,1 miljoen uitgegeven aan de tegemoetkoming COVID-19.
 
 Kennis en Innovatie
 
 Op de oorspronkelijke begroting van € 21,8 miljoen in 2023 heeft een aantal mutaties plaatsgevonden. Zo heeft de uitvoering en verantwoording van een aantal beleidsprogramma's plaatsgevonden via andere artikelonderdelen van de VWS-begroting. Dit betreft het Onderzoeksprogramma Sport, Sportdatavalley, Sportinnovator en RIVM (€ 5,5 miljoen). Voor de voortzetting van de aanpak racisme en discriminatie in de Sport is een bedrag overgeheveld naar het instrument subsidies Sportakkoord (€ 2,5 miljoen). Ook heeft er een budgettaire bijstelling met betrekking tot lonen plaatsgevonden (€ 1,2 miljoen), zijn middelen overghevelde in de 2e suppletoire begroting naar andere artikelen vanwege budgettaire problematiek (€ 2,9 miljoen) en is een beperkt aantal kleine mutaties (€ 0,7 miljoen) tussen verschillende financiële instrumenten uitgevoerd. Daarnaast is een bedrag van € 0,3 miljoen niet tot besteding gekomen.
 In totaal is een bedrag van € 12,5 miljoen uitgegeven.
 
 
 Bijdragen aan medeoverheden
 
 
 Duurzame en toegankelijke sportaccommodaties
 
 
 Op de oorspronkelijke begroting van € 402,5 miljoen heeft een aantal mutaties plaatsgevonden. 
 Zo heeft om de vaststellingen van de SPUK-regeling Stimuleren Sport 2021 en de uitvoeringskosten die hiervoor nodig zijn af te ronden, een ophoging plaatsgevonden vanuit de hogere ontvangstenraming (€ 9,1 miljoen). Daarnaast is voor het uitvoeren van de motie Heerema inzake het versterken van bonden een bedrag overgeheveld naar het instrument subsidies (€ 5,0 miljoen). Ook heeft er een budgettaire bijstelling met betrekking tot lonen en prijzen plaatsgevonden (€ 13,4 miljoen), is er sprake van uitvoeringskosten via een ander artikel (€ 2,6 miljoen), zijn middelen overgeheveld in de 2e suppletoire begroting naar andere artikelen vanwege budgettaire problematiek € 10,0 miljoen) en is uitvoering gegeven aan motie Heinen waarbij de uitgaven naar beneden zijn bijgesteld vanwege een taakstelling op de onderuitputting op de VWS-begroting (€ 3,5 miljoen). Daarnaast is in de 2e suppletoire begroting reeds vrijval (€ 44,9 miljoen) gemeld doordat er voor een lager dan geraamd bedrag een beroep is gedaan op de Energietegemoetkomingsregeling Sport (SPUK MEOZ). Daarnaast is € 3,0 miljoen niet tot besteding gekomen. 
 In totaal is een bedrag van € 44,4 miljoen niet uitgegeven.
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 Sportakkoord
 
 
 Op de oorspronkelijke begroting van € 86,1 miljoen heeft een aantal mutaties plaatsgevonden. De uitvoering en verantwoording van de Brede Regeling Combinatiefuncties en het Lokaal Sportakkoord als onderdeel van de brede specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheid en sociale basis 2023 ‒ 2026, heeft plaatsgevonden via artikel 1 (€ 84,8 miljoen). Ook heeft een budgettaire bijstelling met betrekking tot lonen en prijzen plaatsgevonden (€ 6,1 miljoen), is er een mutatie naar een ander financieel instrument binnen artikel 6 geweest (€ 1,4 miljoen) en is er uitvoering gegeven aan motie Heinen waarbij de uitgaven naar beneden bijgesteld vanwege een taakstelling op de onderuitputting op de VWS-begroting (€ 6,0 miljoen).
 
 Ontvangsten
 
 Op de oorspronkelijke begroting was een ontvangstenraming opgenomen van €38,7. De ontvangstenraming is verhoogd (€ 9,1 miljoen) en heeft betrekking op de specifieke uitkering Stimulering Sport (SPUK Sport) 2021. Deze hogere ontvangstenraming volgt uit de afrekeningen met gemeenten die in 2021 een hoger bedrag aan voorschot hadden ontvangen dan de werkelijk gemaakte kosten. Ook is de ontvangstenraming verhoogd door een taakstelling op de ontvangsten (€ 4,2 miljoen). De realisatie op de ontvangsten is uiteindelijk bijgesteld met € 20,5 miljoen. Dit komt door hoger dan geraamde ontvangsten als gevolg van vaststellingen op reguliere projectsubsidies sport, de Bouw en Onderhoud Sportaccommodaties (BOSA) regeling, de SPUK Stimulering Sport, SPUK Sportakkoord en de afwikkelingen van de tegemoetkomingsregelingen in het kader van COVID-19.
 
 
 
 
 
 4.7
 Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog II
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 De zorg voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen uit de Tweede Wereldoorlog (WO II) is geborgd en mensen beseffen, mede op basis van de gebeurtenissen uit WO II, wat het betekent om in vrijheid te kunnen leven.
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister is verantwoordelijk voor de continuïteit, kwaliteit, effectiviteit en toekomstgerichtheid van specifieke zorg en het stelsel van pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II. Het is belangrijk om de herinnering aan WO II levend te houden en te borgen dat blijvend betekenis kan worden gegeven aan het verhaal.
 
 De minister is verantwoordelijk voor:
 
 Stimuleren: van het blijvend betekenis laten houden aan de herinnering aan WO II87Kamerstukken II 2020/2021, 35570, nr. 2.
 
 
 Financieren: van begeleidende instellingen voor maatschappelijk werk en sociale dienstverlening aan erkende deelnemers aan het voormalig verzet en oorlogsgetroffenen en van instellingen die de herinnering aan de WO II levend houden.
 
 Regisseren: het in stand houden en ondersteunen van een infrastructuur die het mogelijk maakt de zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II te garanderen en de herinnering aan WO II blijvend betekenis te laten houden en het actueel houden van de wet- en regelgeving voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II.
 
 Uitvoeren: opdrachtgever en toezichthouder van diverse ZBO’s en het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 In 2023 stond het verder verankeren en levend houden van het verhaal over de Tweede Wereldoorlog in de Nederlandse samenleving centraal. Ook in 2023 is nader invulling gegeven aan de digitalisering van het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) zodat het toegankelijk wordt gemaakt voor het brede publiek. In het CABR bevinden zich dossiers van zo'n 300.000 personen die verdacht werden van collaboratie met de Duitsers. Per week zijn gemiddeld 152.000 scans gedigitaliseerd. Vervolgens is met kunstmatige intelligentie alles digitaal leesbaar en doorzoekbaar gemaakt. Om de documenten beter te begrijpen zijn ze verrijkt met achtergrondinformatie. Vanaf 2025 wordt het CABR openbaar. 
 Op 1 januari 2023 is het «Convenant Vindbaar en toereikend aanbod van ondersteuning voor de tweede generatie oorlogsgetroffenen» in werking getreden88Kamerstukken II 2021/2022, 20 454, nr. 175. Via dit convenant komen kinderen van oorlogsgetroffenen die kampen met psychosociale problematiek die mede veroorzaakt is door de Tweede Wereldoorlog in aanmerking voor specifieke sociale dienstverlening en specifiek maatschappelijk werk. De organisaties die deze dienstverlening verstrekken, hebben gedurende het jaar verschillende bijeenkomsten gehouden om de doelgroep te bereiken, te informeren en te activeren. Daarnaast is gekeken hoe de vindbaarheid van hun digitale en telefonische loketten verbeterd kan worden en wat de aard is van de hulpvragen die zij ontvangen. Mede door de ondertekening van het convenant heeft de samenwerking tussen deze organisaties een impuls gekregen. Kinderen van collaborateurs vallen niet onder de doelgroep van het convenant. Zij kunnen als gevolg van de keuzes van hun ouders en de behandeling en uitsluiting van collaborateurs en hun kinderen na afloop van de Tweede Wereldoorlog, eveneens kampen met psychosociale problematiek. Om deze problematiek te ondervangen wordt het project «Doorwerking van collaboratie» gefinancierd.
 In juli 2023 volgde de beleidsreactie op het rapport «Deel en Verbind – Nederland, Nederlands-Indië, Indonesië» van de Commissie Versterking kennis geschiedenis voormalig Nederlands-Indië die in februari 2023 werd gepubliceerd89Kamerstukken II 2022/2023, 26 049, nr. 119. Voor het versterken van de kennis over de geschiedenis van Nederlands-Indië/Indonesië wordt aangesloten bij hetgeen in gang is gezet met het beleid van de collectieve erkenning van de Indische, Molukse, Papoea en Chinees-Indonesische gemeenschappen in Nederland met aandacht voor meerstemmigheid en gericht op duurzame resultaten. Met betrokken veldpartijen is uitvoering gegeven aan de aanbevelingen die uit het rapport naar voren komen. Zo is er een projectplan geschreven voor het ontwikkelen van een dynamisch digitaal platform en wordt gewerkt aan het versterken van de gastlessen op scholen.
 In het voorjaar van 2021 is in intensieve samenspraak met de belangrijkste organisaties uit de Tweede Wereldoorlogssector, een traject ingezet voor een gedeeltelijke herstructurering van deze sector. Dit heeft in 2023 geleid tot oprichting van de stichting W02NET. Een organisatie die overstijgend aan de bestaande instellingen werkt, met als specifieke aandachtsgebieden kwaliteitsborging, het stimuleren van digitalisering en innovatie op educatief en museaal terrein, en kennisoverdracht en samenwerking binnen de sector WOII.
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 7 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 252.093
 
 
 
 
 229.165
 
 
 
 
 211.985
 
 
 
 
 218.918
 
 
 
 
 207.412
 
 
 
 
 204.742
 
 
 
 
 2.670
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 257.533
 
 
 
 
 246.889
 
 
 
 
 225.204
 
 
 
 
 215.431
 
 
 
 
 220.039
 
 
 
 
 206.209
 
 
 
 
 13.830
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.10
 
 
 
 
 De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II en de herinnering aan WO II
 
 
 
 
 25.578
 
 
 
 
 28.804
 
 
 
 
 21.896
 
 
 
 
 26.532
 
 
 
 
 25.415
 
 
 
 
 28.693
 
 
 
 
 ‒ 3.278
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 24.086
 
 
 
 
 27.480
 
 
 
 
 21.206
 
 
 
 
 26.248
 
 
 
 
 25.158
 
 
 
 
 27.629
 
 
 
 
 ‒ 2.471
 
 
 
 
 
 
 Nationaal Comité
 
 
 1.429
 
 
 6.357
 
 
 7.384
 
 
 11.656
 
 
 9.085
 
 
 6.150
 
 
 2.935
 
 
 
 
 
 Nationale herinneringscentra
 
 
 3.371
 
 
 3.836
 
 
 3.088
 
 
 3.468
 
 
 4.571
 
 
 2.700
 
 
 1.871
 
 
 
 
 
 Herinnering Indisch Molukse Doelgroep
 
 
 6.489
 
 
 2.417
 
 
 2.103
 
 
 1.927
 
 
 1.560
 
 
 1.069
 
 
 491
 
 
 
 
 
 Zorg- en dienstverlening
 
 
 1.855
 
 
 5.635
 
 
 5.604
 
 
 5.531
 
 
 5.683
 
 
 6.549
 
 
 ‒ 866
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 10.942
 
 
 9.235
 
 
 3.027
 
 
 3.666
 
 
 4.259
 
 
 11.161
 
 
 ‒ 6.902
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 292
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 ‒ 400
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 292
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 400
 
 
 ‒ 400
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 992
 
 
 
 
 189
 
 
 
 
 368
 
 
 
 
 229
 
 
 
 
 257
 
 
 
 
 438
 
 
 
 
 ‒ 181
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 992
 
 
 189
 
 
 368
 
 
 229
 
 
 257
 
 
 438
 
 
 ‒ 181
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.135
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 55
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 226
 
 
 
 
 ‒ 226
 
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 0
 
 
 1.135
 
 
 30
 
 
 55
 
 
 0
 
 
 226
 
 
 ‒ 226
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 7.20
 
 
 
 
 Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II
 
 
 
 
 231.955
 
 
 
 
 218.085
 
 
 
 
 203.308
 
 
 
 
 188.899
 
 
 
 
 194.624
 
 
 
 
 177.516
 
 
 
 
 17.108
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 221.147
 
 
 
 
 208.455
 
 
 
 
 193.743
 
 
 
 
 179.740
 
 
 
 
 185.135
 
 
 
 
 167.753
 
 
 
 
 17.382
 
 
 
 
 
 
 Wetten en regelingen verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen
 
 
 221.147
 
 
 208.455
 
 
 193.743
 
 
 179.740
 
 
 185.135
 
 
 167.753
 
 
 17.382
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 10.808
 
 
 
 
 9.630
 
 
 
 
 9.565
 
 
 
 
 9.159
 
 
 
 
 9.489
 
 
 
 
 9.763
 
 
 
 
 ‒ 274
 
 
 
 
 
 
 SVB
 
 
 10.808
 
 
 8.250
 
 
 8.564
 
 
 9.159
 
 
 9.489
 
 
 8.863
 
 
 626
 
 
 
 
 
 PUR
 
 
 0
 
 
 1.380
 
 
 1.001
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 900
 
 
 ‒ 900
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.643
 
 
 
 
 3.483
 
 
 
 
 3.240
 
 
 
 
 1.568
 
 
 
 
 3.991
 
 
 
 
 2.901
 
 
 
 
 1.090
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 4.643
 
 
 3.483
 
 
 3.240
 
 
 1.568
 
 
 3.991
 
 
 2.901
 
 
 1.090
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 1.
 De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII en de herinnering aan WO II
 
 
 Subsidies
 
 
 
 Nationaal Comité
 
 De realisatie van subsidies Nationaal Comité is € 2,9 miljoen hoger dan in de begroting is opgenomen. Dit wordt veroorzaakt doordat de uitgaven voor de collectieve erkenning aan de Indisch Molukse Gemeenschap van ongeveer € 2,9 miljoen zijn opgenomen onder de post subsidies Nationaal Comité. Het budget voor de collectieve erkenning aan de Indisch Molukse Gemeenschap stond in de begroting opgenomen onder subsidies overige.
 
 Overige Subsidies
 
 De realisatie van subsidies overig is € 6,9 miljoen lager dan in de begroting is opgenomen. Dit wordt veroorzaakt doordat de uitgaven voor de collectieve erkenning aan de Indisch Molukse Gemeenschap van ongeveer € 2,9 miljoen zijn opgenomen zijn onder de post subsidies Nationaal Comité. Bij de 1e suppletoire begroting is € 1,2 miljoen overgeboekt naar het ministerie van OCW voor het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Daarnaast is er € 1,8 miljoen van 2023 naar 2024, 2025 en 2026 overgeheveld voor de impuls collectieve erkenning.
 
 
 
 
 2.
 Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII
 
 Inkomensoverdrachten
 De realisatie van de uitkeringen is € 17,4 miljoen hoger als gevolg van de verhoging van het minimumloon in 2023. De oorlogspensioenen op grond van de wetten en regelingen Verzetsdeelnemers & Oorlogsgetroffenen zijn gekoppeld aan het minimumloon, waardoor de SVB meer budget nodig heeft gehad om de uitkeringen te bekostigen.
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 
 Prestatie-indicator: percentage eerste aanvragen dat door de Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) binnen de (verlengde) wettelijke termijn is afgehandeld op grond van de Managementinformatie/Dashboard Kritische Prestatie Indicatoren 3e tertaal 2023 van de SVB en de bijbehorende Notitie over dit Dashboard.
 
 
 
 
 
 
 
 4.8
 Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 
 A.
 Algemene doelstelling
 
 
 De zorg financieel toegankelijk houden.
 
 
 
 
 B.
 Rol en verantwoordelijkheid
 
 De minister is verantwoordelijk voor:
 
 Financieren: van de zorgtoeslag, inclusief het vaststellen van de hoogte van de zorgtoeslag en de vormgeving van het stelsel van wet- en regelgeving over de zorgtoeslag, financieren van de tegemoetkoming voor personen die in de inkomstenbelasting hun uitgaven voor specifieke zorgkosten als gevolg van heffingskortingen niet of niet geheel kunnen verzilveren.
 
 
 
 C.
 Beleidsconclusies
 
 
 
 Zorgtoeslag
 
 In het kader van de koopkrachtbesluitvorming en de hoge energieprijzen is de zorgtoeslag in 2023 fors gestegen. Dit is bereikt door het verlagen van de normpercentages die de hoogte van de zorgtoeslag bepalen bij zowel één- als meerpersoonshuishoudens. Daarnaast is de hoogte van de zorgtoeslag ook beïnvloed (verhoogd) door het besluit om het wettelijk minimumloon te verhogen.
 
 Voor meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot het minimumloon is de zorgtoeslag op jaarbasis ten opzichte van 2022 (€ 2.553) vanwege de eenmalige verhoging gestegen met € 629 naar € 3.182. Voor eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot het minimumloon is de zorgtoeslag op jaarbasis ten opzichte van 2022 (€ 1.336) gestegen met € 522 naar € 1858.
 Dit heeft geleid tot hogere uitgaven en meer gebruikers van de zorgtoeslag.
 
 Figuur 3 Kengetal: Het aantal eenpersoons- en tweepersoonshuishoudens met een (voorlopige toekenning).
 
 
 
 
 
 D.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 8 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.582.755
 
 
 
 
 5.866.368
 
 
 
 
 6.007.175
 
 
 
 
 6.347.281
 
 
 
 
 8.493.818
 
 
 
 
 8.321.849
 
 
 
 
 171.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.582.755
 
 
 
 
 5.866.368
 
 
 
 
 6.007.175
 
 
 
 
 6.347.281
 
 
 
 
 8.493.818
 
 
 
 
 8.321.849
 
 
 
 
 171.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.10
 
 
 
 
 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 
 
 5.582.755
 
 
 
 
 5.866.368
 
 
 
 
 6.007.175
 
 
 
 
 6.347.281
 
 
 
 
 8.493.818
 
 
 
 
 8.321.849
 
 
 
 
 171.969
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensoverdrachten
 
 
 
 
 5.582.755
 
 
 
 
 5.866.368
 
 
 
 
 6.007.175
 
 
 
 
 6.347.281
 
 
 
 
 8.493.818
 
 
 
 
 8.321.849
 
 
 
 
 171.969
 
 
 
 
 
 
 Zorgtoeslag
 
 
 5.523.882
 
 
 5.801.418
 
 
 5.940.018
 
 
 6.287.790
 
 
 8.391.128
 
 
 8.253.900
 
 
 137.228
 
 
 
 
 
 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 58.873
 
 
 64.950
 
 
 67.157
 
 
 59.491
 
 
 102.690
 
 
 67.949
 
 
 34.741
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 594.940
 
 
 
 
 552.668
 
 
 
 
 443.248
 
 
 
 
 497.705
 
 
 
 
 615.969
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 615.969
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 594.940
 
 
 552.668
 
 
 443.248
 
 
 497.705
 
 
 615.969
 
 
 0
 
 
 615.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 Zorgtoeslag
 
 De gehanteerde systematiek is dat in de ontwerpbegroting van VWS de netto uitgaven aan zorgtoeslag worden weergegeven. Dat wil zeggen het saldo van de verwachte uitgaven aan zorgtoeslag en ontvangsten vanwege terugvorderingen. In het Jaarverslag worden de uitgaven en de ontvangsten daarentegen afzonderlijk gepresenteerd. Bij de 1e suppletoire begroting zijn de uitgaven met € 116 miljoen opwaarts bijgesteld en bij 2e suppletoire begroting zijn de ontvangsten vanwege terugvorderingen en nabetalingen met betrekking tot voorgaande jaren ingeschat op € 570 miljoen (zowel de uitgaven- als de ontvangstenraming is met hetzelfde bedrag bijgesteld).
 De gepresenteerde uitgaven van € 8,4 miljard betreft zowel de betalingen aan zorgtoeslag over 2023 als nabetalingen over voorgaande jaren, zijnde circa € 540 miljoen. Er is sprake van een onderuitputting van circa € 400 miljoen op de uitgaven over 2023, die wordt verklaard doordat er minder mensen dan verwacht zorgtoeslag over 2023 hebben ontvangen. Vanwege de eenmalige verhoging van de zorgtoeslag over 2023 is uitgegaan van circa 375.000 extra gerechtigden ten opzichte van 2022. In de realisatie is echter sprake van circa 200.000 extra gebruikers, al kan en zal dat aantal naar verwachting nog oplopen door aanvragen met terugwerkende kracht of defintieve toekenning waarbij alsnog recht wordt geconstateerd. Het aantal extra gebruikers was lastig vooraf goed in te schatten, daar door de verhoging van de zorgtoeslag een grote groep gebruikers rond modaal inkomen recht kreeg op een beperkt bedrag aan zorgtoeslag. Omdat de inkomensontwikkeling in 2023 gunstiger was dan vooraf verwacht is een lager gebruik van zorgtoeslag te verklaren. Overigens wordt nog nader bezien of het niet-gebruik is toegenomen doordat een deel van de rechthebbenden geen aanvraag heeft ingediend.
 
 Tegemoetkoming specifieke zorgkosten (TSZ)
 
 In 2023 zijn de uitgaven hoger dan verwacht. De inhaalslag als gevolg van de reparatie van belastingbox 3 eind 2022 en de gewijzigde heffingskortingen zorgden er voor dat in 2023 meer TSZ-aanvragen zijn gedaan en afgehandeld. Bij de tweede suppletoire begroting is het uitgavenbudget reeds verhoogd met € 25 miljoen.
 
 Ontvangsten
 
 De ontvangsten op het artikel tegemoetkoming specifieke kosten bedragen € 616 miljoen. Dit betreft de eerder genoemde ontvangsten zorgtoeslag van € 570 miljoen die dus nog iets hoger zijn uitgevallen. Afgelopen jaren was sprake van een gunstige inkomensontwikkeling, waardoor er sprake is van iets meer terugvorderingen en minder nabetalingen.
 
 
 
 
 
 
 5.
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 5
 5.1
 Artikel 9 Algemeen
 
 
 
 A.
 Inleiding
 
 
 In dit niet-beleidsartikel worden de departementsbrede uitgaven vermeld die niet zinvol kunnen worden toegerekend aan een beleidsartikel.
 
 
 
 
 B.
 Ministeriële verantwoordelijkheid
 
 Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het stimuleren, afstemmen en waarborgen van internationale samenwerking op de beleidsterreinen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op specifieke gebieden wordt hiertoe nadrukkelijk samengewerkt met andere ministeries. Vooral de samenwerking inzake WHO/VN, corona, TB/Aids, economische diplomatie, drugs, geneesmiddelenbeleid, antimicrobiële resistentie, gezonde voeding & voedselveiligheid, preventie (tabak), gezondheidsdata/digitalisering, strategische autonomie, wetenschappelijk onderzoek, chemische stoffen, gewasbescherming, biociden, nano- en biotechnologie, gezonde leefomgeving en sociale zekerheid, is hierbij van belang.
 
 
 
 C.
 Budgettaire gevolgen van niet-beleid algemeen
 
 
 Tabel 17 Budgettaire gevolgen van niet-beleidsartikel 9 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 76.204
 
 
 
 
 112.258
 
 
 
 
 25.343
 
 
 
 
 22.480
 
 
 
 
 66.262
 
 
 
 
 26.561
 
 
 
 
 39.701
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 35.670
 
 
 
 
 121.442
 
 
 
 
 33.426
 
 
 
 
 28.029
 
 
 
 
 41.973
 
 
 
 
 29.254
 
 
 
 
 12.719
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.10
 
 
 
 
 Internationale samenwerking
 
 
 
 
 10.953
 
 
 
 
 102.681
 
 
 
 
 9.841
 
 
 
 
 8.377
 
 
 
 
 16.073
 
 
 
 
 8.429
 
 
 
 
 7.644
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 962
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 900
 
 
 
 
 1.180
 
 
 
 
 1.175
 
 
 
 
 1.175
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 962
 
 
 900
 
 
 900
 
 
 1.180
 
 
 1.175
 
 
 1.175
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
 
 
 
 
 9.991
 
 
 
 
 101.781
 
 
 
 
 8.941
 
 
 
 
 7.197
 
 
 
 
 14.898
 
 
 
 
 7.254
 
 
 
 
 7.644
 
 
 
 
 
 
 World Health Organisation en Mondiale Gezondheidsstrategie
 
 
 2.906
 
 
 2.968
 
 
 2.968
 
 
 2.688
 
 
 4.299
 
 
 2.693
 
 
 1.606
 
 
 
 
 
 EMA
 
 
 750
 
 
 5.071
 
 
 4.374
 
 
 4.006
 
 
 3.873
 
 
 3.577
 
 
 296
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 6.335
 
 
 93.742
 
 
 1.599
 
 
 503
 
 
 6.726
 
 
 984
 
 
 5.742
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.30
 
 
 
 
 Eigenaarsbijdrage RIVM
 
 
 
 
 19.717
 
 
 
 
 13.761
 
 
 
 
 18.585
 
 
 
 
 14.652
 
 
 
 
 20.900
 
 
 
 
 15.825
 
 
 
 
 5.075
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 19.717
 
 
 
 
 13.761
 
 
 
 
 18.585
 
 
 
 
 14.652
 
 
 
 
 20.900
 
 
 
 
 15.825
 
 
 
 
 5.075
 
 
 
 
 
 
 Eigenaarsbijdrage RIVM
 
 
 18.864
 
 
 13.661
 
 
 18.585
 
 
 14.652
 
 
 20.900
 
 
 15.825
 
 
 5.075
 
 
 
 
 
 Eigenaarsbijdrage aCBG
 
 
 500
 
 
 100
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eigenaarsbijdrage CIBG
 
 
 353
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.40
 
 
 
 
 Begrotingsreserve achterborg WFZ-garanties
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 11.534
 
 
 
 
 8.369
 
 
 
 
 2.686
 
 
 
 
 8.811
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 11.534
 
 
 8.369
 
 
 2.686
 
 
 8.811
 
 
 1.500
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 Toelichting op de instrumenten
 
 
 
 Verplichtingen
 
 De verplichtingen zijn € 39,7 miljoen hoger uitgekomen dan begroot. Dit betreft grotendeels het naar voren halen van verplichtingenbudget voor het vastleggen van meerjarige verplichtingen. Het betreft:
 
 
 –
 De UNDP Multi-Partner Trust Fund - Antimicrobial resistance (AMR) van € 3 miljoen (totaal voor 2024 en 2025);
 
 
 –
 Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) van € 9 miljoen (totaal voor 2024 t/m 2026);
 
 
 –
 WHO partnerschapsprogramma van € 13,34 miljoen (totaal voor de 2024 t/m 2028) onder meer in het kader van duurzaamheid;
 
 
 –
 Een bijdrage aan het RIVM van € 6 miljoen (totaal 2024 t/m 2028)
 
 
 
 Voor de huurbijdrage vanuit de lidstaat Nederland aan de EMA is sprake van een lagere verplichting van per saldo € 3,1 miljoen. Overige kleinere verplichtingen verschillen leiden tot een bijstelling van ongeveer € 1,2 miljoen.
 
 
 1. Internationale samenwerking
 
 
 Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
 
 De hogere realisatie van € 7,6 miljoen op bijdrage aan (inter)nationale organisaties is met name het gevolg van extra internationale bijdragen. Van deze hogere realisatie heeft € 1,6 miljoen betrekking op het onderdeel Bijdragen aan de WHO en de Mondiale Gezondheidsstrategie. Dit hangt grotendeels samen met een bijdrage van € 1,5 miljoen aan het UNDP Multi-Partner Trust Fund inzake antimicrobiële resistentie (AMR).
 
 Ook bij de overige bijdragen is sprake van een hogere realisatie van € 5,7 miljoen. Hiervan heeft € 5 miljoen betrekking op de bijdrage aan de Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI). Verder is er sprake van een extra bijdrage van € 0,8 miljoen aan de WHO inzake klimaat, gezondheid en zoönosen en bijdrage van € 0,25 miljoen aan het European Observatory on Health Systems and Policies. Overige bijstellingen leiden tot een neerwaartse mutatie van € 0,3 miljoen.
 
 
 2. Eigenaarsbijdrage RIVM
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 De Eigenaarsbijdrage aan het RIVM is € 5,1 miljoen hoger uitgekomen dan oorspronkelijk begroot. Voor € 4,4 miljoen wordt dit veroorzaakt door het structureel toevoegen van middelen aan de eigenaarsbijdrage welke eerder vanuit het ministerie van OCW naar de VWS-begroting waren overgeheveld. Het gaat om middelen ten behoeve van het Stimuleren Europees Onderzoek (SEO) van ongeveer € 0,9 miljoen en € 3,5 miljoen van het Wetenschapsbudget. De resterende € 0,7 miljoen betreft het saldo van de toebedeelde loon- en prijsbijstelling en het aandeel in de taakstellende onderuitputting.
 
 
 
 Ontvangsten
 
 De ontvangsten op dit artikel zijn € 1,5 miljoen hoger dan begroot. De hogere realisatie houdt verband met het ontvangen van het surplus Eigen Vermogen 2022 van het agentschap CIBG.
 
 
 
 
 
 5.2
 Artikel 10 Apparaat Kerndepartement
 
 
 
 A.
 Inleiding
 
 
 In dit niet-beleidsartikel wordt ingegaan op de personele en materiële uitgaven en ontvangsten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
 
 
 
 
 B.
 Apparaatsuitgaven departement Budgettaire gevolgen
 
 
 Tabel 18 Apparaatsuitgaven departement budgettaire gevolgen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 401.090
 
 
 
 
 472.242
 
 
 
 
 532.013
 
 
 
 
 549.192
 
 
 
 
 566.422
 
 
 
 
 555.563
 
 
 
 
 10.859
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 398.874
 
 
 
 
 448.761
 
 
 
 
 492.661
 
 
 
 
 540.244
 
 
 
 
 587.193
 
 
 
 
 556.993
 
 
 
 
 30.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 276.951
 
 
 328.988
 
 
 397.588
 
 
 438.315
 
 
 468.931
 
 
 445.859
 
 
 23.072
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 246.138
 
 
 272.621
 
 
 292.887
 
 
 318.680
 
 
 352.995
 
 
 374.203
 
 
 ‒ 21.208
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 27.564
 
 
 53.051
 
 
 102.888
 
 
 117.210
 
 
 112.454
 
 
 68.787
 
 
 43.667
 
 
 
 
 Overige
 
 
 3.249
 
 
 3.316
 
 
 1.813
 
 
 2.425
 
 
 3.482
 
 
 2.869
 
 
 613
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 121.923
 
 
 119.773
 
 
 95.073
 
 
 101.929
 
 
 118.262
 
 
 111.134
 
 
 7.128
 
 
 
 
 ICT
 
 
 8.847
 
 
 12.120
 
 
 12.669
 
 
 12.320
 
 
 13.809
 
 
 22.673
 
 
 ‒ 8.864
 
 
 
 
 Bijdrage SSO's
 
 
 60.393
 
 
 52.533
 
 
 58.404
 
 
 59.503
 
 
 70.648
 
 
 58.762
 
 
 11.886
 
 
 
 
 Overig
 
 
 52.683
 
 
 55.120
 
 
 24.000
 
 
 30.106
 
 
 33.805
 
 
 29.699
 
 
 4.106
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 17.108
 
 
 
 
 16.620
 
 
 
 
 14.657
 
 
 
 
 10.874
 
 
 
 
 10.512
 
 
 
 
 8.594
 
 
 
 
 1.918
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 17.108
 
 
 16.620
 
 
 14.657
 
 
 10.874
 
 
 10.512
 
 
 8.594
 
 
 1.918
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten inclusief agentschappen en Zelfstandige Bestuursorga nen/Rechtspersonen met een wettelijke taak.
 
 
 Tabel 19 Nadere uitsplitsing apparaatsuitgaven Ministerie (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 401.090
 
 
 472.242
 
 
 532.013
 
 
 549.192
 
 
 566.422
 
 
 555.563
 
 
 10.859
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 398.870
 
 
 
 
 448.761
 
 
 
 
 492.661
 
 
 
 
 540.244
 
 
 
 
 587.193
 
 
 
 
 556.993
 
 
 
 
 30.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.30
 
 
 
 
 Kerndepartement
 
 
 
 
 275.344
 
 
 
 
 320.995
 
 
 
 
 362.819
 
 
 
 
 403.023
 
 
 
 
 431.428
 
 
 
 
 408.697
 
 
 
 
 22.731
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 180.818
 
 
 
 
 227.148
 
 
 
 
 293.692
 
 
 
 
 327.466
 
 
 
 
 343.760
 
 
 
 
 329.548
 
 
 
 
 14.212
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 156.923
 
 
 177.199
 
 
 194.808
 
 
 214.882
 
 
 235.589
 
 
 260.375
 
 
 ‒ 24.786
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 21.002
 
 
 46.945
 
 
 97.255
 
 
 110.481
 
 
 105.087
 
 
 66.562
 
 
 38.525
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 2.893
 
 
 3.004
 
 
 1.629
 
 
 2.103
 
 
 3.084
 
 
 2.611
 
 
 473
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 94.526
 
 
 
 
 93.847
 
 
 
 
 69.127
 
 
 
 
 75.557
 
 
 
 
 87.668
 
 
 
 
 79.149
 
 
 
 
 8.519
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 4.611
 
 
 6.102
 
 
 7.733
 
 
 7.890
 
 
 8.658
 
 
 10.476
 
 
 ‒ 1.818
 
 
 
 
 
 Bijdrage SSO's
 
 
 57.806
 
 
 44.948
 
 
 50.250
 
 
 51.824
 
 
 60.646
 
 
 54.413
 
 
 6.233
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 32.109
 
 
 42.797
 
 
 11.144
 
 
 15.843
 
 
 18.364
 
 
 14.260
 
 
 4.104
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.40
 
 
 
 
 Inspecties
 
 
 
 
 94.168
 
 
 
 
 97.226
 
 
 
 
 101.123
 
 
 
 
 105.148
 
 
 
 
 119.677
 
 
 
 
 113.104
 
 
 
 
 6.573
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 74.750
 
 
 
 
 78.929
 
 
 
 
 81.096
 
 
 
 
 85.463
 
 
 
 
 96.607
 
 
 
 
 90.333
 
 
 
 
 6.274
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 69.772
 
 
 74.014
 
 
 76.204
 
 
 80.065
 
 
 89.898
 
 
 88.964
 
 
 934
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 4.622
 
 
 4.603
 
 
 4.715
 
 
 5.076
 
 
 6.314
 
 
 1.111
 
 
 5.203
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 356
 
 
 312
 
 
 177
 
 
 322
 
 
 395
 
 
 258
 
 
 137
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 19.418
 
 
 
 
 18.297
 
 
 
 
 20.027
 
 
 
 
 19.685
 
 
 
 
 23.070
 
 
 
 
 22.771
 
 
 
 
 299
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 2.012
 
 
 2.901
 
 
 2.817
 
 
 2.895
 
 
 2.935
 
 
 8.493
 
 
 ‒ 5.558
 
 
 
 
 
 Bijdrage SSO's
 
 
 2.557
 
 
 7.507
 
 
 8.143
 
 
 7.605
 
 
 9.947
 
 
 3.950
 
 
 5.997
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 14.849
 
 
 7.889
 
 
 9.067
 
 
 9.185
 
 
 10.188
 
 
 10.328
 
 
 ‒ 140
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.50
 
 
 
 
 SCP en Raden
 
 
 
 
 29.641
 
 
 
 
 30.540
 
 
 
 
 28.719
 
 
 
 
 32.073
 
 
 
 
 36.088
 
 
 
 
 35.192
 
 
 
 
 896
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 21.664
 
 
 
 
 22.910
 
 
 
 
 22.800
 
 
 
 
 25.386
 
 
 
 
 28.564
 
 
 
 
 25.978
 
 
 
 
 2.586
 
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 19.724
 
 
 21.408
 
 
 21.882
 
 
 23.734
 
 
 27.511
 
 
 24.864
 
 
 2.647
 
 
 
 
 
 Externe inhuur
 
 
 1.940
 
 
 1.502
 
 
 918
 
 
 1.652
 
 
 1.053
 
 
 1.114
 
 
 ‒ 61
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 7.977
 
 
 
 
 7.630
 
 
 
 
 5.919
 
 
 
 
 6.687
 
 
 
 
 7.524
 
 
 
 
 9.214
 
 
 
 
 ‒ 1.690
 
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 2.224
 
 
 3.118
 
 
 2.119
 
 
 1.535
 
 
 2.216
 
 
 3.704
 
 
 ‒ 1.488
 
 
 
 
 
 Bijdrage SSO's
 
 
 30
 
 
 78
 
 
 11
 
 
 74
 
 
 55
 
 
 399
 
 
 ‒ 344
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 5.723
 
 
 4.434
 
 
 3.789
 
 
 5.078
 
 
 5.253
 
 
 5.111
 
 
 142
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 17.108
 
 
 
 
 16.620
 
 
 
 
 14.657
 
 
 
 
 10.874
 
 
 
 
 10.512
 
 
 
 
 8.594
 
 
 
 
 1.918
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 17.108
 
 
 16.620
 
 
 14.657
 
 
 10.874
 
 
 10.512
 
 
 8.594
 
 
 1.918
 
 
 
 
 
 
 Tabel 20 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten agentschappen en Zelfstandige Bestuursorganen/Rechtspersonen met een wettelijke taak (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten agentschappen
 
 
 
 
 523.448
 
 
 
 
 601.734
 
 
 
 
 773.814
 
 
 
 
 799.094
 
 
 
 
 895.777
 
 
 
 
 822.716
 
 
 
 
 73.060
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap College Ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 49.641
 
 
 54.439
 
 
 56.303
 
 
 63.144
 
 
 68.084
 
 
 66.144
 
 
 1.939
 
 
 
 
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
 
 
 82.252
 
 
 93.425
 
 
 105.298
 
 
 112.965
 
 
 122.637
 
 
 126.072
 
 
 ‒ 3.435
 
 
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 391.555
 
 
 453.870
 
 
 612.213
 
 
 622.985
 
 
 705.056
 
 
 630.500
 
 
 74.556
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal apparaatskosten ZBO’s en RWT’s
 
 
 
 
 346.393
 
 
 
 
 369.252
 
 
 
 
 394.605
 
 
 
 
 391.937
 
 
 
 
 438.758
 
 
 
 
 398.138
 
 
 
 
 ‒ 40.620
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorg Onderzoek Nederland/ Medische Wetenschappen (ZonMw)
 
 
 6.652
 
 
 7.061
 
 
 6.991
 
 
 6.991
 
 
 8.044
 
 
 8.044
 
 
 0
 
 
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
 
 
 84.307
 
 
 97.700
 
 
 105.690
 
 
 106.890
 
 
 121.400
 
 
 120.418
 
 
 ‒ 982
 
 
 
 
 Centraal Administratie Kantoor (CAK)
 
 
 123.079
 
 
 126.585
 
 
 129.743
 
 
 124.075
 
 
 136.553
 
 
 122.097
 
 
 ‒ 14.456
 
 
 
 
 Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
 
 
 1.570
 
 
 1.380
 
 
 1.001
 
 
 0
 
 
 711
 
 
 900
 
 
 189
 
 
 
 
 Centrale Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO), inclusief Medisch Ethische Commissies (METC’s)
 
 
 4.186
 
 
 5.361
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
 
 
 60.538
 
 
 61.823
 
 
 66.131
 
 
 69.053
 
 
 76.701
 
 
 67.100
 
 
 ‒ 9.601
 
 
 
 
 Zorginstituut Nederland (ZiNL)
 
 
 63.640
 
 
 64.149
 
 
 79.873
 
 
 79.616
 
 
 89.880
 
 
 74.182
 
 
 ‒ 15.698
 
 
 
 
 College Sanering Zorginstellingen (CSZ)
 
 
 1.773
 
 
 1.900
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 0
 
 
 
 
 Dopingautoriteit (DA)
 
 
 0
 
 
 2.645
 
 
 2.928
 
 
 3.043
 
 
 3.221
 
 
 3.049
 
 
 ‒ 172
 
 
 
 
 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
 
 
 648
 
 
 648
 
 
 648
 
 
 669
 
 
 648
 
 
 748
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 Toelichting op de apparaatsuitgaven
 
 
 
 5.2.1
 Toelichting apparaatsuitgaven kerndepartement
 
 
 Personele- en materiële uitgaven kerndepartement
 
 
 
 Personele uitgaven kerndepartement
 
 De personele uitgaven van het kerndepartement bestaan uit alle personeelsuitgaven van het kernministerie inclusief de inhuur voor zowel primaire als ondersteunende processen. De personele uitgaven van het kerndepartement vallen € 14,2 miljoen hoger uit dan de vastgestelde begroting. De uitgaven voor eigen personeel vallen € 24,8 miljoen lager uit. De uitgaven voor inhuur van extern personeel en de overige personele kosten zijn hoger dan begroot (€ 38,5 miljoen respectievelijk € 0,5 miljoen).
 
 Loonbijstelling 2023
 
 Voor de loonbijstelling ontvangt VWS jaarlijks een algemene compensatie, welke aan de relevante artikelonderdelen wordt toegevoegd. Voor de budgetten welke onder de personele uitgaven kerndepartement vallen, leidt dit tot een toename van € 22,2 miljoen, onderverdeeld in € 20,2 miljoen voor uitgaven voor eigen personeel, € 1,8 miljoen ten behoeve van externe inhuur en € 0,1 miljoen voor overige personele uitgaven.
 
 Eigen personeel
 
 Op het artikelonderdeel voor eigen personeel kerndepartement is voor € 14,1 miljoen aan loonbijstelling aan de relevante onderdelen toegekend.
 De coalitieakkoord middelen voor eigen personeel vallen € 9,6 miljoen lager uit. Het afbouwen van coronagerelateerde activiteiten zorgt voor een lagere realisatie van € 17,8 miljoen.
 Facturen over 2022 die pas in 2023 zijn betaald zorgt voor een hogere realisatie van € 1,3 miljoen. De overheveling naar andere artikelonderdelen binnen het apparaatsbudget van middelen ter bekostiging van Participatiebanen leidt tot een uitstroom van € 0,9 miljoen op het budget voor eigen personeel.
 Opdrachtgevers van Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUS-I), waaronder ook andere departementen, hebben lopende het jaar middelen voor hun opdrachten overgeheveld. Dat leidt tot een hogere realisatie op eigen personeel van € 7,7 miljoen.
 De overige mutaties leiden per saldo tot een lagere realisatie op eigen personeel met € 19,6 miljoen.
 
 Inhuur externen
 
 Vanwege in 2023 ontvangen en betaalde facturen over 2022 is sprake van een hogere realisatie. De beëindiging van coronagerelateerde activiteiten zorgt ook voor een lagere inhuur van externen (€ 12 miljoen). De toedeling van budgetten in het kader van de Informatiehuishouding/POK leidt tot een afname van het budget voor inhuur externen met € 5,1 miljoen.
 Ten behoeve van de inhuur van externen door DUS-I wordt door de opdrachtgevers lopende het uitvoeringsjaar budget overgeheveld en in evenwicht gebracht met de uitgaven. Voor 2023 is sprake van € 15,8 miljoen hogere uitgaven.
 Eind 2022 is besloten het beheer en de ontwikkeling van het PGB 2.0 systeem voorlopig niet door een derde partij te laten doen, maar door het kerndepartement van VWS. Vanwege deze ontwikkeling is € 8,1 miljoen aan dit onderdeel toegevoegd.
 Ten behoeve van activiteiten met betrekking tot Documentaire Informatievoorziening, waaronder Archivering Hotspot COVID-19 is de realisatie op dit artikelonderdeel € 6 miljoen.
 Een groot aantal budgetoverhevelingen vanuit andere artikelonderdelen en realisatieverschillen leiden per saldo tot een aanvullende mutatie van € 16,5 miljoen.
 
 Materiële uitgaven kerndepartement
 
 De materiële uitgaven van het kerndepartement bestaan uit de uitgaven aan ICT, bijdrage aan SSO's en overige materiële uitgaven welke door en ten behoeve van de kerndirecties worden gedaan. Ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 is, inclusief HGIS, sprake van een hogere realisatie van € 8,5 miljoen. Tegenover hogere bijdragen aan SSO's (€ 6,2 miljoen) en overige materiële uitgaven (€ 4,1 miljoen) staat een lagere realisatie voor ICT (€ 1,8 miljoen).
 
 Bijdrage aan SSO's
 
 De bijdrage aan SSO's valt € 6,2 miljoen hoger uit. Voor COVID-19 gerelateerde kosten komt de realisatie € 0,9 miljoen hoger uit dan begroot. Mede als gevolg van stijgende tarieven en door uitbreiding van het personeelsbestand van VWS nemen de overheadkosten toe, zodoende is er een hogere realisatie van € 4,1 miljoen. In verband met doorbelasting van dienstverlening vanuit het ministerie van BZK vindt een budgettaire overheveling plaats van € 4,9 miljoen en een navenant lagere realisatie op de VWS-begroting. Uitgaven welke betrekking hadden op 2022, maar waar in 2023 de factuur is ontvangen en betaald, leiden tot een hogere realisatie van € 1,2 miljoen. Door diverse dienstonderdelen is een bijdrage overgeheveld naar VWS-Flex en ten behoeve van de Banenafspraak. Per saldo leidt dat tot een hogere realisatie aan de bijdrage aan SSO's van € 2,1 miljoen. Bij DUS-I is sprake van € 3,8 miljoen hogere realisatie dan begroot, dekking hiervoor komt vanuit de overgehevelde bijdrage vanuit het ministerie van BZK. Overige, kleinere realisatieverschillen, leiden tot een neerwaartse bijstelling met € 0,9 miljoen.
 
 Overige materiële uitgaven
 
 Op de overige materiële uitgaven, inclusief welke onder de HGIS vallen, is sprake van een lagere realisatie van € 4,1 miljoen. Voor COVID-19 gerelateerde uitgaven is er een hogere realisatie van € 1,4 miljoen. In verband met de overgang van de activiteiten van PD-Alt / Intravacc naar Intravacc BV dient fiscale eindafrekening plaats te vinden met de belastingdienst. Dit zorgt voor een hogere realisatie van € 3,4 miljoen. De organisatie van het World Local Production Forum heeft een hogere realisatie van € 0,6 miljoen tot gevolg. De structurele doorbelasting van Prowebsites leidt tot € 0,75 miljoen hogere uitgaven. Een groot aantal kleinere mutaties, zorgt voor een neerwaartse realisatie van € 2,1 miljoen.
 
 
 
 
 5.2.2.
 Toelichting apparaatsuitgaven inspecties
 
 
 
 Personele - en materiële uitgaven inspecties
 
 
 Personele uitgaven inspecties
 
 Op het budget voor personele uitgaven inspecties is sprake van een hogere realisatie van € 6,3 miljoen. Er is loonbijstelling aan de relevante onderdelen toegevoegd, ad € 4,9 miljoen. Daarentegen is er sprake van een aandeel in de taakstellende onderuitputting van € 2,3 miljoen.
 In het kader van de Toekomstagenda Gehandicapten Zorg en de vervolgfinanciering NAC wordt aan het budget voor eigen personeel € 1,5 miljoen toegevoegd. Diverse doorbelastingen aan de IGJ worden middels budgettaire overhevelingen verwerkt en verlagen daarmee de realisatie met € 1,2 miljoen. De IGJ ontvangt € 0,6 miljoen ten behoeve van de Faciliteitenregeling Medezeggenschap. Een groot aantal kleinere onder- en overschrijdingen en de inzet van extern personeel in plaats van eigen personeel heeft een neerwaartse bijstelling van € 2,6 miljoen tot gevolg.
 De realisatie ten behoeve van inhuur externen is € 5,2 miljoen hoger dan begroot. Dit hangt naast het extra aantrekken van extern personeel ook samen met een verschuiving van de realisatie van budget voor eigen personeel naar inhuur externen (voornamelijk ICT-ers). Dit mede vanwege de krapte op de arbeidsmarkt.
 
 Materiële uitgaven
 
 Op het budget voor materiële uitgaven inspecties is in totaal sprake van een € 0,3 miljoen hogere realisatie dan begroot. Er heeft een bijstelling van € 1 miljoen plaatsgevonden voor implementatiekosten Woo (€ 0,1 miljoen), Informatiehuishouding (€ 0,8 miljoen) en compensatie van hogere tarieven concernorganisaties (€ 0,1 miljoen). Daartegenover staat een groot aantal onder- en overschrijdingen wat zorgt voor een neerwaartse mutatie van per saldo € 0,75 miljoen. Wel is op de verschillende onderdelen binnen de materiële uitgaven sprake van forse verschillen. Dit hangt samen met het feit dat kosten welke op een budgetplaats waren gebudgetteerd, nu op een andere (sub)budgetplaats worden verantwoord. Daarnaast hebben bij de realisatie een groot aantal onderlinge verschuivingen plaatsgevonden, tussen de onderdelen welke het materiële budget vormen (ICT, Bijdrage SSO's en Overige).
 
 Ontvangsten
 
 De gerealiseerde ontvangsten 2023 bedroegen € 10,5 miljoen en zijn daarmee € 1,9 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt onder meer veroorzaakt door de ontvangen pseudo-premies voor het Eigen Risicodragerschap WGA (€ 2,8 miljoen), welke ontvangsten lopende het jaar al grotendeels gedesaldeerd zijn. Tegenover deze hogere ontvangsten staan navenant hogere uitgaven. Daarnaast is er bij de IGJ sprake van hoger dan begrote ontvangsten (€ 1,3 miljoen). Tenslotte zijn binnen VWS-doorbelaste kosten voor generieke werkplekondersteuning welke betrekking hadden op 2022, pas in 2023 ontvangen. Dit zorgt voor een ontvangstenmeevaller van € 1,3 miljoen. Tegenover deze hogere ontvangsten staat een restpost van per saldo € 3,5 miljoen.
 
 
 
 
 
 
 5.3
 Artikel 11 Nog onverdeeld
 
 
 
 A.
 Inleiding
 
 Dit niet-beleidsartikel heeft een technisch-administratief karakter. Vanuit dit artikel vinden overboekingen van loon- en prijsbijstellingen naar de loon- en prijsgevoelige artikelen binnen de begroting plaats. Ook worden er taakstellingen of extra middelen op dit artikel geplaatst die nog niet aan de beleidsartikelen zijn toegedeeld.
 
 
 
 B.
 Budgettaire gevolgen van niet-beleid nog onverdeeld
 
 
 Tabel 21 Budgettaire gevolgen van niet-beleidsartikel 11 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 11.04
 
 
 
 
 Nog onverdeeld
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 25.000
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 Toelichting op de instrumenten
 
 Tijdens augustusbrief voor de begroting van 2023 is bedrag van € 25 miljoen gererserveerd voor de verstering van de patiëntenbeweging. Dit is onderdeel van de IZA afspraken. Om te voldoen aan deze afspraak is conform deze reservering in 2023 een bedrag van € 25 miljoen overgeboekt naar artikel 4.
 
 
 
 
 
 6.
 Bedrijfsvoeringsparagraaf
 
 Paragraaf 1 - Rapportage bedrijfsvoering
 1.1 Rechtmatigheid
 
 Cijfermatige duiding
 
 
 Tabel 22 Overzicht overschrijdingen rapporteringstoleranties fouten en onzekerheden (bedragen x 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1) Rapporterings-tolerantie
 
 
 (2) Verantwoord bedrag in € (omvangsbasis)
 
 
 (3) Rapporterings-tolerantie voor fouten en onzekerheden in €
 
 
 (4) Bedrag aan fouten in €
 
 
 (5) Bedrag aan onzekerheden in €
 
 
 (6) Bedrag aan fouten en onzekerheden in €
 
 
 (7) Percentage aan fouten en onzekerheden t.o.v. verantwoord bedrag = (6)/(2)*100%
 
 
 
 
 
 
 Totaal artikelen verplichtingen
 
 
 51.528.610
 
 
 1.000.000
 
 
 507.502
 
 
 262.758
 
 
 770.260
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Artikel 1 verplichtingen
 
 
 3.768.484
 
 
 188.424
 
 
 84.006
 
 
 104.263
 
 
 188.268
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Artikel 1 uitgaven / ontvangsten
 
 
 2.979.131
 
 
 148.957
 
 
 8.126
 
 
 54.297
 
 
 62.424
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Artikel 2 verplichtingen
 
 
 3.961.387
 
 
 198.069
 
 
 152.063
 
 
 18.626
 
 
 170.690
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Artikel 4 verplichtingen
 
 
 1.216.183
 
 
 60.809
 
 
 242.852
 
 
 4.875
 
 
 247.727
 
 
 20,4
 
 
 
 
 Artikel 6 verplichtingen
 
 
 731.364
 
 
 36.568
 
 
 2.254
 
 
 131.783
 
 
 134.036
 
 
 18,3
 
 
 
 
 Artikel 10 uitgaven / ontvangsten
 
 
 597.712
 
 
 29.886
 
 
 3.609
 
 
 12.332
 
 
 15.940
 
 
 nvt
 
 
 
 
 Samenvattende staat baten-lastenagentschappen
 
 
 925.806
 
 
 25.000
 
 
 46.793
 
 
 504
 
 
 47.297
 
 
 5,1
 
 
 
 
 Afgerekende voorschotten
 
 
 12.705.557
 
 
 635.278
 
 
 21.185
 
 
 2.118.231
 
 
 2.139.416
 
 
 16,8
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Artikel 1 en 10 uitgaven / ontvangsten, de ‘meest waarschijnlijke fout’ is lager dan de rapporteringstolerantie, echter de gepresenteerde bedragen worden wel toegelicht in de tabel omdat het ‘maximale bedrag aan fouten en onzekerheden’ de rapporteringstolerantie heeft overschreden door toepassing van de gehanteerde steekproeftechniek. Dit geldt ook voor de regel in bovenstaande tabel voor de verplichtingen in artikel 1 en 2 alsook de verplichtingen op totaalniveau.
 
 Hieronder worden de overschrijdingen op de toegestane toleranties toegelicht. Dit gebeurt op basis van de grootste posten binnen het desbetreffende artikel of onderdeel.
 Artikel 4 - Verplichtingen
 
 Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Personeel Ziekenhuiszorg 2022
 
 De subsidie Kwaliteitsimpuls Personeel Ziekenhuiszorg (KiPZ) is bedoeld voor alle activiteiten ten behoeve van het opleiden van medewerkers in ziekenhuizen, klinieken en universitair medische centra in de medisch specialistische sector. In 2023 is besloten om de subsidie nog voor maximaal één jaar te verlengen tot eind 2024. De Kamer is in oktober 2023 geïnformeerd dat staatssteunrisico’s aanwezig zijn in deze regeling. Deze risico’s zien specifiek toe op een andere interpretatie van het zogenoemde selectiviteitscriterium in de definitie van staatssteun. In de afgelopen jaren is de zienswĳze of aan dit criterium werd voldaan gewĳzigd. Waar oorspronkelĳk VWS tot de conclusie kwam dat beargumenteerd kon worden dat geen sprake was van staatssteun, is het huidige inzicht dat er wel een risico bestaat dat sprake is van staatssteun. Dit betekent echter ook, aangezien de regeling de afgelopen jaren niet wezenlĳk is gewĳzigd, dat deze risico’s ook in voorgaande jaren aanwezig kunnen worden geacht (voor de jaren 2021 tot en met 2023). Voor 2023 betekent dit dat een bedrag van € 227 miljoen als fout wordt bestempeld. Voor de jaren 2021 en 2022 betekent het dat de bedragen in de rechtmatigheidstabel van de jaarverslagen van de desbetreffende jaren op artikel 4 te laag zĳn weergegeven (€ 209 miljoen in 2021 en € 216 miljoen in 2022). Per 1 januari 2025 zullen de middelen die voorheen met de KiPZ samenhingen opgaan in het financiële instrumentarium van het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzĳn (TAZ). VWS zal in de toekomst voortschrĳdende inzichten ten aanzien van de staatssteunbeoordeling proactief inzichtelĳk maken en meenemen in de staatssteuntoetsen bĳ nieuwe of te verlengen regelingen.
 Artikel 6 – Verplichtingen
 
 Specifieke uitkering Stimulering Sport en Specifieke uitkering Meerkosten energie openbare zwembaden
 
 Voor de verleningen SPUK (Specifieke Uitkering) Stimulering Sport 2023 is een bedrag van € 39,8 miljoen als onrechtmatig aangemerkt. Deze onzekerheid is gelegen in de opzet van de regeling waardoor de verlening achteraf niet goed controleerbaar is. Vanaf 2024 komt er een gewijzigde regeling.
 Bij de SPUK Meerkosten energie openbare zwembaden wordt € 67,7 miljoen als onrechtmatig aangemerkt. Deze onzekerheid is ontstaan doordat uitkeringen zijn verstrekt aan multifunctioneel centra en sportcentra die naast de zwembadfunctie ook andere activiteiten ontplooien terwijl de regeling uitsluitend is bestemd voor openbare zwembaden. Het risico op misbruik en oneigenlijk gebruik is onderkend maar te laag ingeschat waardoor deze onrechtmatigheden zijn ontstaan.
 Samenvattende staat baten-lastenagentschappen
 Voor wat betreft de agentschappen wordt er in totaal een onrechtmatigheid van € 47,3 miljoen geconstateerd. Deze onrechtmatigheid is hoofdzakelijk het gevolg van de onrechtmatige Rijksbrede overbruggingsovereenkomsten IMOA, financieel advies, audit advies en inkoopadvies bij zowel het RIVM als het CIBG.
 Afgerekende voorschotten
 De onrechtmatigheden in de afgerekende voorschotten worden hieronder op volgorde van grootte toegelicht.
 
 Stichting Landelijke Coördinatie COVID-19 Bestrijding 2022
 
 De stichting Landelĳke Coördinatie COVID-19 Bestrĳding (LCCB) heeft per 1 januari 2022 tot 1 juni 2023 de taken van de COVID-19 Programma Organisatie van GGD GHOR overgenomen om de GGD’en te ondersteunen en te faciliteren in de coronabestrĳding. Voor haar activiteiten heeft VWS de LCCB in 2022 een voorschot verleend welke in 2023 is afgerekend.
 De LCCB verantwoordt zich over haar activiteiten middels periodieke inhoudelĳke rapportages, (continu) overleg met VWS en door middel van het jaarverslag en jaarrekening. De jaarrekening wordt gecontroleerd door een accountant. Op basis van de verkregen informatie stelt VWS de bijdrage aan de stichting vast.
 Van de LCCB is het jaarrapport, inclusief jaarrekening, 2022 ontvangen. De controleverklaring van de accountant is goedkeurend op getrouwheid. Deze verklaring bevat echter geen oordeel over de inkoop rechtmatigheid (geldende aanbestedingsregels), het missen van een M&O risicoanalyse en de daaraan gekoppelde verantwoording zijn hier debet aan. Het ontbreken van deze verantwoordingsinformatie zorgt voor een onzekerheid van € 546 miljoen.
 
 Meerkosten GGD’en 2022
 
 In 2022 hebben verschillende GGD’en extra kosten gemaakt in verband met de bestrĳding van de coronapandemie. In 2022 zijn voorschotten verstrekt om de extra kosten te dekken, conform de zogenaamde meerkostenregeling. In 2023 heeft definitieve vaststelling van deze voorschotten plaatsgevonden. VWS heeft bovenop de bestaande verantwoordingsafspraken van de meerkosten in de jaarrekening (conform de verantwoordingsinstructie 2022, vastgelegd in een formeel controleprotocol) aan de GGD-en een extra, aparte verantwoording over de meerkosten middels controleverklaring van een accountant gevraagd. Door de aanvullende gevraagde controleverklaringen is van het totaal verstrekt voorschot € 626 miljoen rechtmatig bevonden. Dit betekent dat er met betrekking tot het restant van het verstrekt voorschot à € 511 miljoen sprake is van een onzekerheid. De reden van deze onzekerheid is dat in een aantal gevallen niet de juiste materialiteitsgrens is gehanteerd bĳ het bepalen van de benodigde diepgang van de controle van de externe accountant van de GGD. Daarnaast s er ook sprake van een aantal verklaringen met beperkingen of oordeelsonthoudingen. Op basis van deze bevindingen en op verzoek van de accountants van de GGD’en is het controleprotocol voor 2023 aangescherpt op bijvoorbeeld het onderdeel materialiteitsgrens.
 
 Subsidieregeling Opschaling curatieve zorg COVID-19
 
 De subsidieregeling Opschaling curatieve zorg COVID-19 subsidieerde tot en met 2022 de opschaling van de Intensive Care-capaciteit en klinische capaciteit in ziekenhuizen voor de behandeling van COVID-19 patiënten. De subsidieregeling dekte meerdere aspecten van de opschaling: het feitelĳk opschalen door aanschaf van medische inventaris en aanpassingen in de huisvesting, het beschikbaar houden van bedden en personeel, het opleiden van huidige en nieuwe medewerkers en het aanleggen van een COVID-19 crisisvoorraad geneesmiddelen.
 Er bestaat onzekerheid over de verantwoording van de personele capaciteit van de opschaling (5 fte per IC-bed). De toename in fte’s blĳkt onvoldoende aantoonbaar als gevolg van de administratieve inrichting van zorgaanbieders. Om toch een zo hoog mogelĳke mate van zekerheid te krĳgen over deze gemaakte kosten is afgesproken dat bĳ de verantwoording een bestuursverklaring van zorgaanbieders wordt opgesteld. Hierin verklaart de zorgaanbieder dat het ontvangen subsidiegeld voor het subsidiedoel is ingezet. Deze verklaring geeft achteraf niet de volledig benodigde zekerheid om deze voorschotten rechtmatig af te wikkelen. Dit leidt tot een onzekerheid van € 382 miljoen.
 
 Afwikkeling aankoop persoonlijke beschermingsmiddelen
 
 Als gevolg van de coronapandemie heeft VWS in 2021 verschillende overheidsinstellingen en commerciële instanties in Nederland gevraagd om te helpen met de inkoop van de persoonlĳke beschermingsmiddelen en andere relevante producten aan de zorginstellingen in Nederland. In 2022 is het grootste gedeelte van deze voorschotten al afgewikkeld. Deze post is destĳds als onzeker aangemerkt vanwege een niet volledige aansluiting van de geld-goederenbeweging en onzekerheden over de totstandkoming van de inkoopprijzen. Het restant van de voorschotten van € 253 miljoen is in 2023 afgewikkeld en wordt op basis van dezelfde grond als onzeker bestempeld.
 
 Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Personeel Ziekenhuiszorg
 
 Begin juli 2020 heeft VWS bestuurlijke afspraken gemaakt met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse Federatie van Universitair Medisch Centra (NFU). De kern van deze afspraken is dat ziekenhuizen zich zo goed als mogelijk volgens de huidige regeling zullen verantwoorden. Gelet op de hoge druk die is ontstaan op de ziekenhuizen is tevens gezocht naar een manier om de administratieve last bij de verantwoording te verminderen voor de duur van de regeling (t/m 2022). Daarbij is gekozen voor een beoordelingsverklaring in plaats van een controleverklaring, deze beoordelingsverklaring biedt daarbij minder zekerheid. Dit gegeven leidt tot een onzekerheid van € 225 miljoen.
 
 Zorgtoeslag
 
 De onrechtmatigheden bij de zorgtoeslag voor de afgerekende voorschotten wordt vooral veroorzaakt door onzekerheid rond het juist vaststellen van het Awir-partnerschap. Dit heeft geleidt tot een onzekerheid van € 128 miljoen. Omdat het ministerie van Financiën de uitvoerder is van de zorgtoeslag, wordt ook verwezen naar de bedrijfsvoeringsparagraaf van dit departement.
 1.2 Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
 De afzonderlijke beleidsdirecties verzorgen en leveren de niet-financiële informatie aan die wordt gebruikt in het jaarverslag. Er wordt voor indicatoren zoveel mogelijk aangesloten bij de Staat van Volksgezondheid en het Centraal bureau voor de Statistiek (CBS). Wanneer dit niet mogelijk is komt de informatie uit andere openbare bronnen. De bronvermelding van de indicatoren worden vermeld in het jaarverslag. VWS is geen opdrachtgever van het bijhouden van de gehanteerde indicatoren waardoor de indicatoren onafhankelijk tot stand komen.
 1.3 Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
 1.3.1 Financieel beheer
 De afgelopen jaren is geconcludeerd dat het financieel beheer van VWS forse tekortkomingen kende. In juni 2023 is de Verbeteraanpak VWS90Verbeteraanpak 2023 | Publicatie | Rijksoverheid.nl aan de Tweede Kamer verzonden. In deze aanpak staan de verschillende maatregelen beschreven die een belangrĳke bĳdrage moeten leveren aan het verbeteren en borgen van het financieel beheer. Het zĳn zowel maatregelen die toezien op het verbeteren van instrumenten en processen, de governance en structuur van de organisatie (de herinrichting van de financiële functie) als de bĳbehorende cultuur. In paragraaf 3 wordt uitgebreid stilgestaan bĳ de verschillende maatregelen en of deze het gewenste effect hebben gesorteerd. Geconcludeerd kan worden dat VWS op alle verschillende aspecten in 2023 significante stappen heeft gezet om het financieel beheer te verbeteren. In vergelĳking met voorgaande jaren heeft VWS scherper en tĳdiger zicht op de voortgang en op de risico’s van het financieel beheer. Het opzetten en uitvoeren van interne controles, het creëren van meer en tĳdig inzicht en identificeren van risico’s en hierop gerichte beheersmaatregelen zĳn belangrĳke stappen die zĳn gezet om het beheer structureel op orde te krĳgen en vervolgens te houden. Dit geeft vertrouwen dat het fundament voor een robuuste financiële functie staat. Tegelijkertijd is de verbeteropdracht hiermee nog niet voltooid en zullen de ingezette verbetertrajecten in 2024 verder worden doorgezet. Voorbeelden van verbeterpunten zijn het kennisniveau van VWS-medewerkers en het risicomanagement. Hieronder worden de voornaamste aandachtpunten op het financieel beheer toegelicht.
 
 Staatssteun
 
 Eén van de onderkende aandachtspunten op het gebied van staatssteun was het centrale zicht op staatssteunrisico’s op alle geldstromen. Om dit centrale inzicht te versterken is in 2023 het bestand met daarin de stand van zaken van uitgevoerde en onderhanden staatssteuntoetsen geactualiseerd. In dit overzicht zĳn met ingang van begin 2023 niet alleen de staatssteuntoetsen op subsidies maar ook die op andere geldstromen opgenomen. In 2024 zal risicogericht worden onderzocht of en welke additionele maatregelen nodig zĳn om het zicht op de volledigheid van de uitgevoerde staatssteuntoetsen op alle geldstromen verder te verbeteren.
 In 2022 is onduidelĳkheid ontstaan over het uitvoeren van een staatssteuntoets bĳ specifieke uitkeringen aan medeoverheden. In 2023 is hierover verschillende malen gesproken met verschillende betrokken departementen en de controlerende instanties. Op basis van deze gesprekken is onder andere de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2023 door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties aangescherpt voor specifiek het punt staatssteun. Dit biedt de gemeentelijke accountant meer richtlijnen op dit punt.
 Ten slotte is om de kennis in de VWS organisatie ten aanzien van staatssteun en andere juridische aspecten van rechtmatig financieren te vergroten in 2023 de cursus ‘rechtmatig financieren’ (zie ook 3.3.3) ontwikkeld. Deze cursus is beschikbaar voor alle (beleids)medewerkers binnen het departement. Vanaf het vierde kwartaal van 2023 wordt de cursus verstrekt. De interesse neemt toe, wat blijkt uit de toename van het aantal cursisten in het eerste kwartaal van 2024.
 
 Misbruik & Oneigenlijk gebruik
 
 De afgelopen jaren zĳn verschillende maatregelen genomen om risico’s op misbruik en oneigenlĳk gebruik (M&O) in het subsidie- en SPUK-proces inzichtelĳk te maken en te beheersen. Zo worden binnen de zogeheten M&O desk van de Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUS-I) (mogelĳke) fraudedossiers behandeld. Ook worden data-analyses uitgevoerd gericht op de aanwezigheid van M&O signalen. Nieuwe en gewĳzigde subsidieregelingen worden beoordeeld in het Subsidielab van DUS-I. In dit Subsidielab, waarin medewerkers/experts werkzaam zĳn met de voor de casus relevante proceskennis, worden alle (potentiële) regelingen aan een uitgebreide uitvoeringstoets onderworpen. Het Expertise Centrum Subsidies (ECS) maakt vervolgens de (finale) beoordeling op basis van de uitkomsten van deze toets, de kwaliteit van de risico analyse en de wĳze waarop gesignaleerde M&O- en uitvoeringsrisico’s zĳn afgedekt. Vanaf 1 augustus 2023 is er een nieuw format voor risicoanalyse beschikbaar gekomen. In dit nieuwe format dient een inschatting te worden gemaakt van de tien bekendste M&O- en uitvoeringsrisico’s. In juni 2023 zĳn het Handboek Subsidies (met daarin onder meer het reviewbeleid) en de Subsidiegids (met daarin praktische informatie voor beleidsmedewerkers) herzien en opnieuw vastgesteld. Het VWS-brede (centrale) M&O beleid is per 1 oktober 2023 vastgesteld.
 
 Ondanks de aanpassingen in het subsidie- en SPUK-proces blijken er nog hiaten voor te komen om de M&O risico’s afdoende te beperken. In 2024 worden de volgende maatregelen getroffen om dit op te lossen:
 
 
 –
 Het in 2023 geïntroduceerd format van de risicoanalyse blijkt te complex en niet gebruiksvriendelijk. Het format van de risicoanalyse wordt in 2024 herzien.
 
 
 –
 Zoals gemeld in de Kamerbrief (36 410 XVI nr.30, d.d. 19 december 2023) is onderdeel van de versterking van de financiële functie het bundelen van financiële expertise, onder andere op het gebied van financiële instrumenten (o.a. subsidies). Deze expertise ziet onder andere toe op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik.
 
 
 
 1.3.2 Materiële bedrijfsvoering
 
 Inkoopbeheer
 
 Belangrĳk aandachtspunt bĳ VWS is de onderbouwing van de prestatieverklaring. Op basis van verscherpte interne controles is onderkend dat niet in alle gevallen de geleverde prestatie (volledig) kan worden onderbouwd. Verschillende maatregelen zĳn genomen om dit risico te beheersen. Sinds begin 2023 is de ‘Wegwĳzer objectieve onderbouwing van de prestatieverklaring’ van kracht. Tevens is besloten tot de invoering van het formulier prestatieverklaren per 15 december 2023. Door middel van dit formulier wordt de prestatieverklaring zichtbaar onderbouwd en vastgelegd. Ook is in december 2023 een handreiking Prestatiebewĳzen VWS gepubliceerd met daarin een overzicht van mogelĳke prestatiebewĳzen per inkoopcategorie.
 Een belangrĳke ontwikkeling op het gebied van het inkoopbeheer in 2023 betreft de zogenaamde pre-intakes door Coördinerend Directeur Inkoop (CDI) Office die vanaf januari 2023 plaatsvinden. Voor inkopen vanaf€ 100.000 dient de adviseur van CDI Office te worden betrokken in het inkoopproces waarbĳ advies wordt gegeven over de te volgen inkoopstrategie en de benodigde kwaliteit van de af te sluiten overeenkomst.
 Het project Inkoop tot Betaling (ITB) zal een belangrĳke bĳdrage gaan leveren aan de verdere verbetering van het inkoopproces. Het einddoel van het project is het realiseren van een Source -to-Pay proces, waarbĳ het afsluiten van een overeenkomst en akkoord geven voor de betaling van de factuur geïntegreerd zĳn in één systeem. Hiermee wordt het fundament gelegd voor een digitale workflow en deugdelĳke (geautomatiseerde) dossiervorming. In 2023 zĳn de noodzakelĳke stappen genomen (zoals de gunning aan de leverancier) waardoor de uitrol van het ITB systeem conform planning in 2024 plaats zal vinden.
 
 Voor 2024 worden de volgende verbetermaatregelen voor het inkoopbeheer uitgevoerd:
 
 
 –
 Hoewel in 2023 de oplevering van de spendanalyse is verbeterd door vaker te rapporteren over onrechtmatigheden en risico’s op onrechtmatigheden, zal een verbeterslag gemaakt moeten worden om ook gedurende het jaar op tijd de informatie te leveren.
 
 
 –
 Het vooraf opstellen en afhandelen van afwĳkingsnota’s.
 
 
 
 
 Materieelbeheer
 
 Per eind 2023 is een groot deel van de COVID-19 goederen afgestoten. De resterende voorraad, bestaande uit (COVID-19)-vaccins en persoonlĳke beschermingsmiddelen (in beheer van respectievelĳk RIVM en CIBG) is aan het eind van 2023 geïnventariseerd.
 Ook de reguliere voorraad medicinale cannabis die in beheer is bĳ het CIBG, is gecontroleerd. De voornaamste oorzaken van de onderkende tekortkomingen op het materieelbeheer lagen in het ontbreken van heldere richtlĳnen en onvoldoende toezicht op voorraadbeheer. De beoordeling van de risicoanalyses en procesbeschrĳvingen heeft voldoende inzicht gegeven in de beheersingsmaatregelen met betrekking tot het materieelbeheer.
 De maandelĳkse rapportages en de kwartaalgesprekken met de concernonderdelen (o.a. RIVM, CIBG) hebben in 2023 bĳgedragen aan het centrale zicht op de voortgang en werking van het materieel beheer bij VWS.
 
 Categoriemanagement raamovereenkomsten
 
 Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is categoriemanager voor een aantal rĳksbrede raamovereenkomsten, waarvan er drie (Interim Management, Organisatieadvies en Financiële Adviesdiensten) zĳn verlengd middels een overbruggingsovereenkomst. IenW heeft dit toegelicht in de Bedrĳfsvoeringsparagraaf van haar jaarverslag. Als gevolg daarvan worden de verplichtingen die op nadere overeenkomsten onder deze overbruggingsovereenkomsten worden aangegaan als onrechtmatig bestempeld. De raamovereenkomsten voor Financiële Adviesdiensten zĳn per 3 april 2023 gereedgekomen en hebben tot rechtmatige contracten geleid. De her-aanbestedingen voor de overige raamovereenkomsten zĳn vertraagd, als gevolg van juridische bezwaren en rechtszaken door inschrĳvers. Voor Organisatieadvies verwacht IenW dat daarvoor eind februari 2024 de nieuwe contracten beschikbaar komen. Voor Interim Management is de lopende aanbesteding definitief ingetrokken en wordt met de nu ingezette maatregelen een rechtmatige oplossing medio 2024 voorzien. Voor 2023 is hierdoor sprake van een onrechtmatigheid die optelt tot circa € 21,6 miljoen.
 
 Externe inhuur
 
 VWS heeft in 2023 24,7% van de personele uitgaven besteed aan de inhuur van externen. Dit is een forse overschrĳding van de zogenaamde Roemer-norm, te weten 14,7%-punt (de norm bedraagt 10%). Als gevolg van tĳdelĳkheid van opdrachten in verband met COVID-19 en benodigde specialistische (IT) kennis hebben RIVM, CIBG, aCBG en directies uit het VWS-kerndepartement te maken gehad met relatief hoge uitgaven voor externe inhuur. Een uitgebreide toelichting op de overschrĳding van de norm wordt gegeven in Model 3.60 - Bĳlage: Inhuur externen.
 1.4 Overige aspecten van de bedrijfsvoering
 1.4.1 Informatiebeveiliging
 In het jaar 2023 heeft VWS zich ingezet om de onderkende tekortkomingen op het gebied van informatiebeveiliging aan te pakken. Deze inspanningen waren gericht op het ontwikkelen van VWS-breed informatiebeveiligingsbeleid, waarbij de focus lag op awareness, incidentmanagement en risicomanagement. Dit beleid is ontworpen om de VWS-brede aanpak op informatiebeveiliging te versterken. Het sluit aan bij de rijksbrede ambities op digitale weerbaarheid en wetgevingsontwikkelingen vanuit de Europese Unie. Eind 2024 zal de nieuwe uitvoeringswet op de «Network and Information Security (NIS2) directive» ingaan, waar ook VWS aan moet voldoen.
 In november 2023 is het VWS-brede informatiebeveiligingsbeleid inclusief de kaders voor bewustwording, incidentmanagement en risicomanagement vastgesteld. In deze kaders staat aangegeven op welke wijze VWS werkt op deze thema's. In het afgelopen jaar is er meer bestuurlijke aandacht geweest voor informatiebeveiliging, waaronder via de kaderbrief 2024. Hierin is aan de concernonderdelen gevraagd om aandacht te besteden aan informatiebeveiliging en specifiek in te zetten op het simuleren van hackaanvallen op gecontroleerde wijze, een zogeheten "redteam-oefening". Daarnaast is in de regiegroep financieel beheer (zie ook 3.1.2) de voortgang op en eventuele knelpunten bij het oplossen van de onvolkomenheden in brede zin besproken.
 In 2024 zal het ontwikkelde beleid worden geïmplementeerd. Dit markeert het begin van verdere beleidsontwikkeling en technische ondersteuning met als doel om privacybescherming en de veiligheid van systemen te waarborgen.
 De genomen stappen in 2023 en de plannen voor 2024 tonen de toewijding aan een verbeterde informatiebeveiliging. Deze ontwikkelingen bieden niet alleen concrete oplossingen voor bestaande uitdagingen, maar leggen tevens een solide basis voor de toekomstige digitale veerkracht van de organisatie. Hiermee bereidt VWS zich voor op nieuwe wetgeving op informatiebeveiliging vanuit de EU en een scherpere strategie op informatiebeveiligingsstrategie van de Rijksoverheid als geheel.
 1.4.2 Lifecyclemanagement
 Eén van de onderkende tekortkomingen op het gebied van lifelyclemanagement (LCM) was dat het centraal inzicht binnen VWS in de essentiële kenmerken van IT-systemen nog niet op orde was. Om deze tekortkomingen weg te werken is de Routekaart 2.0 geactualiseerd en vastgesteld. Met deze Routekaart is de kwaliteit van de vastlegging van de essentiële kenmerken in 2023 verbeterd zodat sprake is van juist en volledig inzicht in de IT-systemen. Eind 2023 is de VWS-brede LCM rapportage opgeleverd. Met deze rapportage (die gebaseerd is op vanuit alle concernonderdelen aangeleverde informatie en informatie vanuit de site visits91Site visits oftewel visitatie is een beleidsinstrument waarbij experts elkaars manier van werken beoordelen. Zie verder Visitatie | Kenniscentrum voor beleid en regelgeving (kcbr.nl).) heeft de departementale Chief Information Officer (CIO) van VWS inzicht in het informatievoorziening (IV)-landschap. Dit inzicht geeft de departementale CIO en de CIO’s van de concernonderdelen een handvat om eventuele continuïteitsrisico’s tijdig te signaleren, om van elkaar te leren en om samen het proces rond LCM verder te ontwikkelen. Hiernaast wordt in de regiegroep financieel beheer (zie ook 3.1.2) de voortgang op en eventuele knelpunten bij het oplossen van de onvolkomenheden in brede zin besproken. Ook hebben alle concernonderdelen in de jaarplannen 2024 aandacht besteed aan LCM.
 1.4.3 Herstel- en Veerkrachtplan
 Op 4 oktober 2022 is het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan (HVP) goedgekeurd door de Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofinraad). Op 23 oktober 2023 werd het gewijzigde plan, inclusief enkele wijzigingen en een uitbreiding van het REPowerEU hoofdstuk, goedgekeurd door de Ecofinraad. Nederland heeft enkele wijzigingen doorgevoerd op basis van objectieve omstandigheden: inflatie en arbeidsmarktkrapte waardoor doelstellingen aangepast moesten worden.
 Met inachtneming van de wijziging vertegenwoordigt VWS in het HVP drie maatregelen, namelijk 1) Stimuleringsregeling E-health Thuis COVID-19, 2) IC-opschaling en 3) Tijdelijke extra personele capaciteit voor de zorg in crisistijd (bestaande uit Nationale Zorgreserve en SectorplanPlus (SPP) & Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (TAZ)). De maatregelen SPP en TAZ vervangen twee maatregelen die aanvankelijk waren ingediend (Extra handen voor de zorg en Coronabanen in de zorg).
 Het HVP kent twee verantwoordingssporen, namelijk:
 i)       het behalen van de mijlpalen en doelstellingen 
 ii)      het beschermen van de financiële belangen van de Unie (BFBU) met een focus op de vier ‘hoofdzonden’ en het verzamelen van data op basis van Artikel 22.2.d van de HVF-verordening. De vier hoofdzonden zijn: fraude, corruptie, belangenverstrengeling en dubbele financiering.
 
 Als ministerie van VWS draagt de verantwoordelijkheid voor het waarborgen van een gezond financieel beheer en het adequaat reageren op situaties van fraude, corruptie, belangenconflicten en dubbele financiering. Inmiddels zijn er procesbeschrijvingen opgesteld die gericht zijn op de hierboven vermelde verantwoordingssporen. Hierin worden onder andere de volgende zaken beschreven:
 
 
 –
 Uitwerking van de controles bij de beleidsdirectie: hierin beschrijft de beleidsdirectie onder andere welke rechtmatigheidscontroles er hebben plaatsgevonden en hoe zij hun werkprocessen hebben ingericht.
 
 
 –
 Uitwerking van de controles bij de concerncontroller (directie Financieel Economische Zaken (FEZ)): FEZ voert deze uit en bestaat uit een systeemaudit en een projectaudit. Bij de systeemaudit wordt naar de processen op zichzelf gekeken, bij de projectaudit worden er- integraal of steekproefsgewijs- posten gecontroleerd.
 
 
 –
 Risicoanalyse: de procesbeschrijvingen bevatten uitgewerkte risicoanalyses waarbij alle potentiële risico’s in het kader van fraude, corruptie, belangenverstrengeling en dubbele financiering aan bod komen. Zowel de inhoudelijke als financiële risico’s worden gewogen met een lage, middel of hoge score. Vervolgens worden alle noemenswaardige beheersmaatregelen uitgewerkt, inclusief bewijslast.
 
 
 –
 Artikel 2292Verordening (EU) 2021/241 van het Europees Parlement en de Raad van 12 februari 2021 tot instelling van de herstel- en veerkrachtfaciliteit - Verordening ‒ 2021/241 - EN - EUR-Lex (europa.eu) gegevens: Het HVP vereist dat de zogenaamde artikel 22 gegevens verzameld worden waarbij de financieringsstroom vanaf het ministerie tot en met de eindbegunstigde in beeld wordt gebracht. Inmiddels zijn deze gegevens verzameld voor alle lopende en afgeronde maatregelen.
 
 
 
 1.5 Fraude- en corruptierisico's
 Over 2022 is geconstateerd dat bĳ VWS nog in beperkte mate aandacht is voor de proactieve beheersing van frauderisico’s. Dit beeld werd bevestigd door de ‘Toolbox beheersing fraude’ die in 2023 is ingevuld. Deze Toolbox schetst het beeld dat binnen VWS al de nodige (generieke) instrumenten aanwezig zĳn die van belang zĳn voor de beheersing van frauderisico’s, maar dat het proactieve aspect hierbĳ nog een belangrĳk aandachtspunt is.
 Belangrĳk onderdeel is het duidelĳk krĳgen van rollen en verantwoordelĳkheden op het gebied van fraudebeheersing. In het algemeen geldt dat het lĳnmanagement verantwoordelĳk is voor de processen en daarmee ook het voorkomen van fraude. FEZ heeft een toezichthoudende rol. In de Regiegroep Financieel Beheer (zie 3.1.2) is vastgesteld dat de SG eindverantwoordelĳk is voor risicomanagement in het algemeen en voor fraude als onderdeel daarvan.
 Fraude is besproken in het Audit Committee van 1 december 2023. Besloten is om voor 2024 te focussen op twee risicovolle processen, namelĳk het verlenen van subsidies en het aangaan van inkoopverplichtingen. Dit zal verder worden uitgewerkt in een nieuw plan van aanpak, waarbĳ het in kaart brengen van de al bestaande risicoanalyses en beheersmaatregelen op beide terreinen naar verwachting een belangrĳke eerste stap zal zĳn.
 Paragraaf 2 - Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
 2.1 Grote lopende ICT-projecten
 In 2023 voerde VWS in totaal vĳf projecten/programma’s uit met een ICT-component van meer dan € 5 miljoen. Twee van deze trajecten (BIG nieuwbouw en Rationalisatie ICT landschap CAK) zĳn in 2023 nieuw geplaatst op het Rĳks ICT-dashboard en voor een toets aangemeld bĳ het Adviescollege ICT-toetsing. De CIO VWS monitort deze projecten volgens de afspraken in het rĳksbrede CIO Stelsel en Handboek Portfoliomanagement. De CIO adviseert de ambtelĳke en politieke leiding gevraagd en ongevraagd over de doelstelling, uitvoering, kosten en risico’s van ICT-activiteiten. Het CIO-oordeel is één van de instrumenten waarmee een CIO een kwaliteitstoets uitvoert op het welslagen van een ICT-activiteit en daarmee in control kan blĳven van het IV-landschap.
 2.2 Gebruik open standaarden en open source software
 VWS streeft ernaar de rĳksbrede afspraken rond open standaarden na te komen en zet zich in om de wettelĳk verplichte open standaard zo snel als mogelĳk te implementeren. Als om zwaarwegende redenen af wordt geweken van het rĳksbeleid, dan lichten we dat, conform de afspraken met Forum Standaardisatie, toe in onze jaarrapportage. Bĳ de inkoop van software heeft open source (bĳ gelĳke geschiktheid) onze voorkeur. Wanneer deze geschiktheid er niet is, dan onderzoeken we wat er nodig is om tot gelĳke geschiktheid te komen. In navolging van de corona apps stellen we namens VWS ontwikkelde maatwerkapplicaties zoveel als mogelĳk open source beschikbaar.
 
 Cloudbeleid
 
 Om het gebruik van cloudoplossingen mogelĳk te maken en te begeleiden binnen VWS is cloudbeleid opgesteld in 2020. Dit beleid verduidelĳkt voor elke VWS'er wat kan en mag met cloud, opdat verantwoord gebruik beter mogelĳk is. Eind 2022 is Rĳksbreed Cloudbeleid vastgesteld. Op basis hiervan formuleren alle departementen hun eigen cloudbeleid. Het cloudbeleid van VWS uit 2020 is eind 2023 in lĳn gebracht met het Rĳksbreed Cloudbeleid.
 2.3 Betaalgedrag
 VWS heeft over 2023 92,1% van zĳn facturen binnen 30 dagen betaald. Hiermee heeft het ministerie niet voldaan aan de rĳksbrede norm van 95% om zĳn facturen binnen 30 dagen te betalen. Een belangrĳke oorzaak is de factuurafhandeling bĳ het RIVM.
 Om op korte termĳn weer te voldoen aan de betaalnorm zĳn er bĳ het RIVM verbetermaatregelen opgesteld, zowel op de personele inzet als in de techniek. Om de verbetering van het betaalgedrag structureel te borgen worden er ook maatregelen genomen die op de middellange termĳn het proces verder moeten verbeteren.
 2.4 Audit Committee
 Het Audit Committee (AC) van VWS heeft in 2023 vier keer vergaderd. Het AC heeft met name aandacht besteed aan de voortgang van de verbeterplannen omtrent het financieel beheer en de inrichting van de financiële functie. Aangezien de AR het financieel beheer van VWS over 2022 als ernstig onvolkomen heeft beoordeeld is er expliciet gekozen om in het AC te focussen op dit onderwerp. Daarnaast zĳn de gebruikelĳke zaken als het jaarverslag VWS 2022, het Auditrapport VWS 2022, van de Auditdienst Rijkde interim-rapportage van de Auditdienst Rĳk 2023 en het Verantwoordingsonderzoek VWS 2022 van de Algemene Rekenkamer besproken.
 2.5 Normenkader financieel beheer
 VWS past in zĳn toezichtsrelaties met de zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen met een wettelĳke taak het normenkader financieel beheer waar mogelĳk toe. Er hebben zich in 2023 geen beleidsmatige of algemene ontwikkelingen voorgedaan ten aanzien van het toezicht op dit normenkader.
 2.6 Beheer NGF-projecten
 Over de Nationaal Groeifonds (NGF) projecten die in 2023 in uitvoering waren namens VWS zĳn geen afwĳkingen in het financieel beheer te melden.
 Paragraaf 3 - Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de bedrijfsvoering
 In 2023 zĳn significante stappen gezet in het verbeteren van het financieel beheer. De verbetering wordt gekenmerkt door drie hoofdthema’s: 1) werkwĳze processen en instrumenten, 2) structurele borging en 3) culturele borging (werkwĳze, rollen en bĳbehorende gedragingen). In deze paragraaf wordt toegelicht welke ontwikkelingen er in 2023 hebben plaatsgevonden.
 3.1 Werkwijze processen en instrumenten
 3.1.1 Plannen van aanpak
 In 2023 is gestart met een nieuwe werkwĳze om de onvolkomenheden die zĳn geconstateerd door de Algemene Rekenkamer (AR) en de bevindingen die zĳn geconstateerd door de Auditdienst Rĳk (ADR) op te lossen. In april 2023 is gestart met het opstellen van een plan van aanpak (PvA) op tien hoofdthema’s. Middels deze tien PvA’s wordt op een gestructureerde wĳze gewerkt aan het verbeteren van het financieel, materieel en informatie beheer. In de PvA’s wordt onder andere beschreven wat de oorzaak van de onvolkomenheid/ bevinding is, welke maatregelen worden genomen om de oorzaken aan te pakken en welke mĳlpalen hieraan zĳn verbonden. Deze PvA’s geven de mogelĳkheid om tĳdig inzicht te hebben, de voortgang van de verbetering te monitoren, en waar nodig bĳ te sturen. Lopende het jaar heeft dit geleid tot meer bewustzĳn van het oplossen van de onvolkomenheden/ bevindingen.
 3.1.2 Regiegroep
 Daarnaast is in september 2023 de regiegroep financieel beheer voor het eerst bĳeen gekomen. De regiegroep komt elke drie weken bĳ elkaar en bestaat uit de secretaris generaal, plaatsvervangend secretaris generaal en de directeuren generaal en de directeuren van Financieel Economische Zaken en Organisatie Bedrĳfsvoering en Personeel. Desgewenst kunnen, op basis van de agenda, andere directeuren aansluiten. Het ministerie van Financiën, in functie de (plaatsvervangend-)directeur begrotingszaken, is tevens lid van dit overleg. Het belang van dit onderleg wordt door alle deelnemers onderstreept. In de regiegroep worden de voortgang en risico’s van de PvA’s, zoals genoemd in de voorgaande alinea, besproken. Tevens worden ad-hoc onderwerpen over financieel beheer geagendeerd zoals (financiële) risico’s bĳ bestaande subsidies en opdrachten.
 3.1.3 Voortgangsrapportage
 Over de voortgang van de PvA’s wordt periodiek gerapporteerd. In juni en oktober 2023 zĳn de voortgangsrapportages met de Tweede Kamer gedeeld. In de voortgangsrapportage wordt beschreven of de mĳlpalen uit de PvA’s worden behaald, welke acties en interventies er vanuit het PvA worden uitgezet en wat de aandachtspunten voor het restant van het jaar zĳn. Verder wordt in de rapportage gerapporteerd over overige ontwikkelingen in de bedrĳfsvoering binnen het departement zoals een risicoparagraaf, rechtmatigheid, cultuur en de inrichting van de financiële functie. Door middel van deze rapportage wordt periodiek inzichtelĳk wat de voortgang is en waar de risico’s zitten. Dit geeft VWS de mogelĳkheid om tĳdig bĳ te sturen en een adequaat beeld op te stellen.
 3.1.4 Financiële administratie
 VWS heeft onderkend dat de kwaliteit van de financiële administratie, als resultaat van het gevoerde financieel beheer, verbeterd moet worden. Ook om een tijdige oplevering van de verantwoordingsinformatie te bewerkstelligen. In 2023 zijn hiertoe meerdere acties ondernomen. De directie FEZ heeft de interne controles geïntensiveerd en op wekelijkse basis zogenaamde centrale financiële administratiedagen georganiseerd. Deze dagen worden ingericht per thema zoals het beheer op verplichtingen, voorschotten, vorderingen of specifieke onderwerpen als prestatieverklaren. De dagen staan in het teken van onderlinge kennisuitwisseling tussen de directie FEZ en de financieel adviseurs van de andere directies van VWS en dragen bij aan een gedeeld beeld bij de risico’s en benodigde beheersing binnen de financiële processen en de administratie en een meer uniforme werkwijze. Ook heeft FEZ de planning en organisatie rondom de jaarafsluiting steviger en duidelijker neergezet. De ingezette acties dragen zichtbaar bij aan een betere beheersing van de financiële processen, waar onder het tijdig afsluiten van het boekjaar 2023, het opschonen van de administratie en een stevigere kennisbasis. Daarbij wordt ook onderkent dat de kwaliteit van de administratie en kennisbasis nog niet overal van de gewenste kwaliteit is. Het verbetertraject wordt de komende jaren doorgezet.
 Extra inzet is gepleegd om de voorschotten die verband houden met de coronapandemie af te wikkelen. Voor een aantal dossiers geldt dat de rechtmatigheid niet volledig kon worden onderbouwd. Deze zĳn nader toegelicht in paragraaf 1 - Uitzonderingsrapportage.
 3.2 Structurele borging
 Het programma structurele en culturele borging financieel beheer is in 2023 afgerond. Deze paragraaf gaat in op de structurele borging. Paragraaf 3.3 behandeld de culturele borging.. De producten ter verbetering van het financieel beheer zĳn in maart 2023 officieel vastgesteld. Onderdeel van de vaststelling is de afspraak dat de producten continu worden doorontwikkeld zodat de kwaliteit blĳft geborgd. Vanaf de zomer zĳn de activiteiten van het programma, zoals het continu ontwikkelen en het beheer van de producten, overgegaan als lĳnactiviteit.
 Lopende het programma structurele en culturele borging werd duidelĳk dat er meer aandacht en inzet nodig was op de positionering, organisatie en bemensing van de financiële functie. In maart 2023 is opdracht gegeven om onderzoek te doen naar de mogelĳkheden om de financiële functie bĳ VWS te versterken. Tĳdens de eerste fase is een probleemanalyse uitgevoerd en zĳn verschillende inrichtingsvarianten gepresenteerd aan de SG en de bestuursraad. In het vervolgtraject zĳn de inrichtingsvarianten verder uitgewerkt en heeft een programmateam gewerkt aan generieke maatregelen om de geconstateerde problemen op te lossen. Dit heeft geresulteerd in een voorgenomen besluit van de SG over de uitgangspunten inrichting financiële functie waarin acht generieke maatregelen zĳn vastgesteld en is gekozen voor een inrichting van de financiële functie waarbĳ verschillende taken centraal worden belegd maar het contact tussen de financiële medewerkers en de beleids- en stafmedewerkers wordt gewaarborgd93Kamerbrief over inrichting financiële functie ministerie van VWS | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl.
 3.3 Culturele borging (werkwijze, rollen en bijbehorende gedragingen)
 In onderstaande paragraaf wordt beschreven welke maatregelen er in 2023 zĳn genomen om het financieel beheer onderdeel te laten worden van de VWS werkwĳze. Een aantal van onderstaande onderwerpen is eerder ook al benoemd in de Bedrĳfsvoeringsparagraaf. Dit laat zien dat werkwĳze en gedragingen geen tastbaar opzichzelfstaande onderwerpen zĳn, maar dat het is verweven in meerdere processen.
 3.3.1 Leiderschap en rolmodellen
 De voortgang en risico’s binnen de bedrĳfsvoering worden met regelmaat door de politieke en ambtelĳke top besproken. Zo worden de bewindspersonen geregeld geïnformeerd over (1) de algehele voortgang en (2) specifieke risico’s. Hiernaast is de SG verantwoordelĳk voor de algehele aansturing van de verbeteraanpak. Daarnaast komen het audit committee en de regiegroep periodiek bĳ elkaar.
 3.3.2 Actieve betrokkenheid en participatie
 In juni 2023 zijn vier zogenaamde startsessies georganiseerd om een aftrap te geven van het verantwoordingsjaar 2023. Voor vier onderwerpen94Financiële administratie, inkoopbeheer, materieel beheer en subsidiebeheer is met een brede financiële afvaardiging van intern95Beleidsdirecties, Directie Wetgeving en Juridische Zaken, DUS-I, CDI-Office en FEZ en extern VWS96ADR, AR, het FDC en het ministerie van Financiën gesproken. Hierin zĳn concrete afspraken gemaakt over de verantwoording over 2023. Medio november 2023 zĳn deze sessies herhaald om te evalueren of de gemaakte afspraken uit juni de juiste uitwerking hebben gehad en om vooruit te kĳken op de jaarafsluiting 2023. Hieruit bleek dat een groot deel van de afspraken zĳn nagekomen en de communicatie beter is verlopen. Tevens zĳn tĳdens deze bĳeenkomst afspraken gemaakt voor de jaarafsluiting 2023.
 3.3.3 Borging en versterken deskundigheid en expertise/opleiden
 In 2023 is een cursus rechtmatig financieren ontwikkeld voor alle medewerkers van VWS. In deze cursus wordt toegelicht hoe juridisch en comptabel rechtmatig kan worden gehandeld. Deze opleiding is reeds meerdere malen gegeven en zal gemiddeld vier keer per jaar plaatsvinden. Hiernaast zĳn tien modules uitgewerkt met de verschillende aspecten van het werk van zowel financiële- als beleidsmedewerkers. Eind november is een proefronde gedraaid binnen FEZ. In 2024 worden deze modules ter beschikking gesteld aan alle VWS-medewerkers.
 Tĳdens de coronapandemie is veel expertise opgedaan met het opzetten en verantwoorden van subsidieregelingen. Besloten is dat de formatie van het team crisisregelingen een structurele plek krĳgt binnen VWS. Dit is ook onderdeel van de herinrichting van de financiële functie.
 3.3.4 Communicatiestrategie
 Via interne kanalen wordt gecommuniceerd over de ontwikkelingen op het financieel beheer met alle VWS-medewerkers. Daarnaast was er bij de VWS-medewerkers behoefte aan een centrale plek waar informatie over financiën kan worden gevonden. Deze centrale plaats is gecreëerd met een functie als ‘wegwĳzer’ Hierdoor kan informatie over financiële werkzaamheden makkelijker worden gevonden.
 3.3.5 VWS als lerende organisatie
 In 2023 zĳn nieuwe afspraken gemaakt over de rollen en verantwoordelĳkheden van de verschillende actoren die betrokken zĳn bĳ de verantwoording (o.a. beleids- en stafdirecties, FEZ, de ADR en het Financieel Diensten Centrum (FDC)). Belangrĳk uitgangspunt is dat de beleids- of stafdirectie primair het eerste aanspreekpunt is voor de ADR en ook eindverantwoordelĳk is in de verantwoordingsketen. Wanneer knelpunten of bevindingen ontstaan kan FEZ worden ingeschakeld. Er is een centrale samenwerkruimte die wordt gebruikt om alle relevante (verantwoordings-)informatie op te slaan. Dit biedt de mogelĳkheid voor alle partĳen (VWS, ADR, AR en Ministerie van Financiën) om op de hoogte te zĳn van dezelfde informatie.
 In 2023 is de ADR gevraagd om een onderzoek te doen naar de wĳze waarop het programma ‘Structurele en culturele borging Financieel Beheer’ bĳdraagt aan de verbetering van het financieel beheer. In november zĳn de tussentĳdse resultaten gepresenteerd. Hieruit blĳkt dat FEZ het programma met veel energie trekt, de SG eigenaarschap en voorbeeldgedrag toont en bewustzĳn bĳ (beleids)directies begint te komen. Tegelĳkertĳd wordt er geconcludeerd dat de opgeleverde producten nog beperkt bĳ beleidsmedewerkers onder de aandacht zĳn gekomen, er geen evaluatie van de producten is gepland en de plannen voor een verandering van de werkwĳze en gedragingen nog niet zĳn geëxpliciteerd. Dit onderzoek wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2024 afgerond. VWS herkent deze tussentijdse conclusies en is zich er van bewust dat er met veel energie is gewerkt aan de verbetering van het financieel beheer en dat het verbetertraject tegelijkertijd nog niet is afgerond.
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 7.
 Departementale verantwoordingsstaat
 
 
 Tabel 23 Departementale verantwoordingsstaat 2023 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving1Door afronding kan de som van de delen afwijken van het totaal.
 
 
 (1) Vastgestelde begroting2Stand inclusief amendementen, moties en Nota van Wijziging
 
 
 (2) Realisatie
 
 
 (3) = (2) - (1) Verschil realisatie en vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven3NB de stand zoals gepresenteerd onder de stand vastgestelde begroting wijkt af van de stand vastgestelde begroting bij de eerste suppletoire begroting, tweede suppletoire begroting, incidentele suppletoire begroting(en) en de slotwet. De reden hiervoor is dat in het jaarverslag de ISB(s) die zijn ingediend tussen de vaststelling van de ontwerpbegroting en de vaststelling van de eerste suppletoire begroting zijn opgeteld bij realisatie.
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen4In de realisatie van de verplichtingen is voor een bedrag van € 1.389.562 (x € 1.000) aan negatieve bijstellingen van verplichtingen uit voorgaande jaren meegenomen.
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 36.216.810
 
 
 
 
 35.673.691
 
 
 
 
 168.122
 
 
 
 
 51.528.610
 
 
 
 
 47.586.476
 
 
 
 
 1.349.652
 
 
 
 
 15.311.800
 
 
 
 
 11.912.785
 
 
 
 
 1.181.530
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 
 
 35.609.686
 
 
 
 
 35.062.444
 
 
 
 
 159.528
 
 
 
 
 50.895.926
 
 
 
 
 46.957.310
 
 
 
 
 1.337.640
 
 
 
 
 15.286.240
 
 
 
 
 11.894.866
 
 
 
 
 1.178.112
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 4.980.946
 
 
 4.129.460
 
 
 33.903
 
 
 3.768.488
 
 
 2.797.819
 
 
 181.311
 
 
 ‒ 1.212.458
 
 
 ‒ 1.331.641
 
 
 147.408
 
 
 
 
 2
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 3.714.752
 
 
 3.849.737
 
 
 65.055
 
 
 3.961.390
 
 
 3.719.608
 
 
 121.077
 
 
 246.638
 
 
 ‒ 130.129
 
 
 56.022
 
 
 
 
 3
 
 
 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 16.187.537
 
 
 16.187.863
 
 
 5.691
 
 
 32.366.506
 
 
 29.589.725
 
 
 12.943
 
 
 16.178.969
 
 
 13.401.862
 
 
 7.252
 
 
 
 
 4
 
 
 Zorgbreed beleid
 
 
 1.348.417
 
 
 1.505.574
 
 
 11.153
 
 
 1.216.181
 
 
 1.410.440
 
 
 321.843
 
 
 ‒ 132.236
 
 
 ‒ 95.134
 
 
 310.690
 
 
 
 
 5
 
 
 Jeugd
 
 
 124.575
 
 
 124.575
 
 
 2.085
 
 
 150.768
 
 
 108.317
 
 
 8.015
 
 
 26.193
 
 
 ‒ 16.258
 
 
 5.930
 
 
 
 
 6
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 726.868
 
 
 737.177
 
 
 38.740
 
 
 731.363
 
 
 617.544
 
 
 72.491
 
 
 4.495
 
 
 ‒ 119.633
 
 
 33.751
 
 
 
 
 7
 
 
 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog II
 
 
 204.742
 
 
 206.209
 
 
 2.901
 
 
 207.412
 
 
 220.039
 
 
 3.991
 
 
 2.670
 
 
 13.830
 
 
 1.090
 
 
 
 
 8
 
 
 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 8.321.849
 
 
 8.321.849
 
 
 0
 
 
 8.493.818
 
 
 8.493.818
 
 
 615.969
 
 
 171.969
 
 
 171.969
 
 
 615.969
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 
 607.124
 
 
 
 
 611.247
 
 
 
 
 8.594
 
 
 
 
 632.684
 
 
 
 
 629.166
 
 
 
 
 12.012
 
 
 
 
 25.560
 
 
 
 
 17.919
 
 
 
 
 3.418
 
 
 
 
 
 9
 
 
 Algemeen
 
 
 26.561
 
 
 29.254
 
 
 0
 
 
 66.262
 
 
 41.973
 
 
 1.500
 
 
 39.701
 
 
 12.719
 
 
 1.500
 
 
 
 
 10
 
 
 Apparaatsuitgaven
 
 
 555.563
 
 
 556.993
 
 
 8.594
 
 
 566.422
 
 
 587.193
 
 
 10.512
 
 
 10.859
 
 
 30.200
 
 
 1.918
 
 
 
 
 11
 
 
 Nog onverdeeld
 
 
 25.000
 
 
 25.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 ‒ 25.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen
 Er zijn in 2023 op vier dossiers omvangrijke negatieve bijstellingen geweest op verplichtingen die in eerdere jaren zijn aangegaan. Hierbij is een grens gehanteerd van € 25,0 miljoen voor de beleidsartikelen en 10% voor het apparaatsartikel met een minimum van € 1,0 miljoen.
 
 De overeenkomsten voor de voor de aankoop van Covid-19 vaccins zijn in 2023 overgegaan naar het RIVM. Dientengevolge is ook de verplichting die nog in de administratie hiervoor opgenomen stond naar nul verlaagd. Dit betreft een negatieve bijstelling van € 304,8 miljoen.
 Naar aanleiding van de bijgestelde ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (CEP 2023) en de Macro Economische Verkenning (MEV 2024) zijn de Rijksbijdrage Wlz en de rijksbijdrage BIKK voor respectievelijk € 750,0 en € 59,5 miljoen gedurende het jaar neerwaarts bijgesteld. De bijbehorende verplichtingen zijn overeenkomstig aangepast.
 Er is sprake van vrijval op het budget voor Sectorplanplus van € 151,0 miljoen. Niet alle aanvragen zijn daadwerkelijk gerealiseerd, bijvoorbeeld omdat aangevraagde opleidingstrajecten niet zijn doorgegaan of een kortere doorlooptijd kennen dan bij aanvraag opgegeven. Naar aanleiding van de op dat moment bekende realisatiecijfers zijn in 2023 de verplichtingen naar beneden bijgesteld.
 
 
 
 8.
 Samenvattende verantwoordingsstaat agentschappen
 
 
 Tabel 24 Samenvattende verantwoordingsstaat 2023 inzake baten-lastenagentschap van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 (1) Vastgestelde begroting
 
 
 (2) Realisatie
 
 
 (3)=(2)-(1) Verschil realisatie en vastgestelde begroting
 
 
 (4) Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 67.558
 
 
 66.876
 
 
 ‒ 682
 
 
 63.068
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 67.558
 
 
 69.338
 
 
 1.780
 
 
 62.936
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 0
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 ‒ 650
 
 
 ‒ 986
 
 
 ‒ 336
 
 
 87
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 129.345
 
 
 131.773
 
 
 2.428
 
 
 112.094
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 129.345
 
 
 125.462
 
 
 ‒ 3.883
 
 
 112.089
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 0
 
 
 6.176
 
 
 6.176
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 ‒ 13.760
 
 
 ‒ 2.643
 
 
 11.117
 
 
 8.029
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 10.000
 
 
 0
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 3.294
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale baten
 
 
 639.000
 
 
 727.157
 
 
 88.157
 
 
 625.111
 
 
 
 
 Totale lasten
 
 
 639.000
 
 
 713.538
 
 
 74.538
 
 
 628.172
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 0
 
 
 13.562
 
 
 13.562
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totale kapitaaluitgaven
 
 
 ‒ 16.500
 
 
 ‒ 8.400
 
 
 8.100
 
 
 10.450
 
 
 
 
 Totale kapitaalontvangsten
 
 
 15.000
 
 
 0
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 9.
 Jaarverantwoording agentschap per 31 december 2023
 
 
 
 9.1
 Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (aCBG)
 
 
 Tabel 25 Staat van baten en lasten van het baten-lastenagentschap aCBG over het jaar 2023 (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 Realisatie 2023
 
 
 Verschil realisatie -/- begroting
 
 
 Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 67.558
 
 
 66.022
 
 
 ‒ 1.536
 
 
 62.976
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 9.323
 
 
 8.108
 
 
 ‒ 1.215
 
 
 7.167
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 1.070
 
 
 1.086
 
 
 16
 
 
 1.506
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 57.165
 
 
 56.828
 
 
 ‒ 337
 
 
 54.303
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 0
 
 
 852
 
 
 852
 
 
 78
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 14
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 0
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 67.558
 
 
 
 
 66.876
 
 
 
 
 ‒ 682
 
 
 
 
 63.068
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 66.144
 
 
 68.084
 
 
 1.940
 
 
 60.977
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 51.521
 
 
 55.245
 
 
 3.724
 
 
 48.224
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 44.879
 
 
 46.931
 
 
 2.052
 
 
 40.274
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 5.007
 
 
 6.593
 
 
 1.586
 
 
 6.425
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 1.635
 
 
 1.721
 
 
 86
 
 
 1.525
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 14.623
 
 
 12.839
 
 
 ‒ 1.784
 
 
 12.753
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 5.902
 
 
 4.586
 
 
 ‒ 1.316
 
 
 4.660
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 8.721
 
 
 8.253
 
 
 ‒ 468
 
 
 8.093
 
 
 
 
 ZBO College
 
 
 748
 
 
 648
 
 
 ‒ 100
 
 
 669
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 666
 
 
 496
 
 
 ‒ 170
 
 
 430
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 666
 
 
 496
 
 
 ‒ 170
 
 
 430
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 666
 
 
 493
 
 
 ‒ 173
 
 
 429
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 0
 
 
 3
 
 
 3
 
 
 1
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 0
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 860
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 0
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 860
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 67.558
 
 
 
 
 69.338
 
 
 
 
 1.780
 
 
 
 
 62.936
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 132
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 26 Voorgestelde resultaatbestemming (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde resultaatbestemming
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (1) + (2)
 
 
 Realisatie t-1 (4)
 
 
 
 
 (Voorgesteld het resultaat als volgt te verdelen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toevoeging/ onttrekking:
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Pok/ Wau *
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 - Exploitatiereserve
 
 
 0
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 132
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 
 
 132
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en lasten
 
 
 Opmerking vooraf
 
 Het aCBG is een tarief gefinancierde organisatie en is sterk afhankelijk van aanvragen vanuit de farmaceutische industrie. Bij het indienen van de begroting in het voorjaar is er nog geen volledig zicht op dit werkaanbod. Op basis van een latere inschatting is het jaarplan 2023 opgesteld dat door de pSG in december is goedgekeurd. Ook daarna kan het werkaanbod nog fluctueren. In 2023 is gebleken dat het aanbod van Europese en nationale wetenschappelijke adviezen aanmerkelijk lager was dan najaar 2022 werd verwacht. Ook het aantal aanvragen van consultatieprocedures medische hulpmiddelen was lager dan begroot. Hierdoor zijn de opbrengsten ook lager dan begroot.
 
 COVID-19
 
 De COVID-19 pandemie heeft ook in 2023 nog impact gehad op de hoeveelheid werk binnen het aCBG. Het monitoren van de nieuwe en aangepaste geneesmiddelen in de bestrijding van het coronavirus heeft tot extra werkzaamheden geleid. Het extra werk heeft gezorgd voor een verhoogde werkdruk voor medewerkers van het aCBG. Door het aantrekken van extra medewerkers is deze werkdruk verlaagd tot een verantwoord niveau. Ter dekking van de kosten van de genoemde extra werkzaamheden heeft het aCBG in 2023 het restant van de bijdrage van het ministerie van VWS uit voorgaande jaren gebruikt (€ 1 miljoen).
 
 Resultaat
 
 Het aCBG heeft over 2023 een negatief resultaat behaald van € 2,5 miljoen. Dit wordt verklaard door € 0,7 miljoen lagere baten en € 1,8 miljoen hogere kosten dan begroot. Het verlies van € 2,5 miljoen kan worden opgevangen met het eigen vermogen.
 
 Baten
 
 De € 0,7 miljoen lagere baten ten opzichte van de begroting zijn te verklaren door € 1,2 miljoen lagere bijdragen vanuit het ministerie van VWS en – ondanks de extra werkzaamheden – door € 0,6 miljoen lagere opbrengsten uit procedures en jaarvergoedingen (omzet derden). Daar tegenover staan de rentebaten van € 0,9 miljoen en € 0,3 miljoen meer (subsidie)opbrengsten uit andere bronnen, zoals de Europese Commissie (omzet derden).
 
 De lagere bijdrage moederdepartement komt door een lagere bijdrage voor het programma Informatiehuishouding op Orde. Daarnaast heeft een herplanning plaatsgevonden van de projecten die gedekt worden uit de WaU-middelen. Vanwege de onderlinge afhankelijkheden en onvoldoende (externe) resources om alle geplande activiteiten te kunnen starten en uitvoeren was het noodzakelijk de activiteiten opnieuw te prioriteren en gedeeltelijk door te schuiven naar volgende jaren. Hierdoor zijn in 2023 minder kosten gemaakt (apparaat ICT en overige materiële kosten) dan begroot en zijn de subsidieopbrengsten lager. Op basis van de nieuwe planning is een verzoek tot herschikking van middelen ingediend en afgestemd met het programmabureau WaU.
 De lagere omzet uit procedures en jaarvergoedingen komt per saldo door hogere opbrengsten centrale procedures (€ 0,4 miljoen), diergeneesmiddelen (€ 0,5 miljoen) en jaarvergoedingen (€ 0,4 miljoen), maar lagere omzet voor decentrale procedures (€ 1,8 miljoen) en mutual recognition procedures (€ 0,1 miljoen). De instroom aan decentrale procedures was naar verwachting in 2023. Echter, de uitstroom/afronding van zaken bleef achter o.a. als gevolg van de grote hoeveelheid Nitrosamine dossiers en de hoge werkdruk. Ten opzichte van 2022 zijn de opbrengsten uit de procedures en jaarvergoedingen gestegen met € 2,6 miljoen.
 
 
 Lasten
 
 Door proactief te werven en de sterke toename van de gespaarde IKB-uren in 2023 zijn de kosten eigen personeel € 2,1 miljoen hoger uitgevallen dan begroot. Aan het saldo verlofuren is € 2 miljoen toegevoegd. De kosten van externe inhuur zijn € 1,6 miljoen hoger uitgevallen dan begroot, omdat de inzet van externen nodig bleef voor moeilijk in te vullen vacatures (o.a. op ICT gebied) voor zowel reguliere werkzaamheden als voor de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2022 zijn de kosten voor externe medewerkers op hetzelfde niveau gebleven. Door vertraging in de uitvoering van projecten en programma’s met een ICT-component zijn de materiële kosten voor apparaat ICT en de ICT afschrijvingskosten respectievelijk € 1,3 miljoen en € 0,2 miljoen lager uitgevallen. Ook de overige materiële kosten bleven als gevolg hiervan achter.
 
 
 Tabel 27 Balans per 31 december 2023 van het baten-lasten agentschap aCBG (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Balans 2023
 
 
 Balans 2022
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vaste activa
 
 
 
 
 985
 
 
 
 
 495
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 985
 
 
 495
 
 
 
 
 
 waarvan grond en gebouwen
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan installaties en inventarissen
 
 
 
 985
 
 
 495
 
 
 
 
 
 waarvan projecten in uitvoering
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële vaste activa
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Vlottende activa
 
 
 
 
 26.763
 
 
 
 
 26.257
 
 
 
 
 
 Voorraden en onderhanden projecten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 6.014
 
 
 6.308
 
 
 
 
 Overige vorderingen en overlopende activa
 
 
 1.610
 
 
 1.188
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 19.139
 
 
 18.761
 
 
 
 
 
 Totaal activa:
 
 
 
 
 27.748
 
 
 
 
 26.752
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 
 
 461
 
 
 
 
 2.923
 
 
 
 
 
 Pok/ Wau reserve
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 2.923
 
 
 2.791
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 ‒ 2.462
 
 
 132
 
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Langlopende schulden
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Kortlopende schulden
 
 
 
 
 27.287
 
 
 
 
 23.829
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 1.376
 
 
 1.408
 
 
 
 
 Belastingen en premies sociale lasten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kortlopend deel leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige schulden en overlopende passiva
 
 
 25.911
 
 
 22.421
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 27.748
 
 
 
 
 26.752
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 
 
 Materiële vaste activa
 
 In 2023 is er voor ongeveer € 1 miljoen geïnvesteerd in ICT-middelen. Dit betrof onder andere de vervanging van alle beeldschermen en de audiovisuele apparatuur in de vergaderruimtes.
 
 Debiteuren
 
 De lagere omzet van procedures heeft zich vertaald in een lager debiteurensaldo van € 0,3 miljoen. De debiteuren worden gewaardeerd tegen nominale waarde, waarbij rekening is gehouden met een voorziening voor mogelijke oninbaarheid (€ 0,5 miljoen).
 
 Eigen vermogen
 
 Door het negatieve saldo van de exploitatie (€ 2,5 miljoen) is het eigen vermogen in 2023 gedaald naar € 0,5 miljoen.
 
 Kortlopende schulden
 
 Onder vooruit gefactureerd/nog te betalen staat een bedrag van € 13 miljoen voor vooruit gefactureerde beoordelingswerkzaamheden. Dit betreft het onderhanden werk van het aCBG. Het agentschap ontvangt de verschuldigde vergoeding voor een groot deel van de aanvragen voordat de werkzaamheden worden verricht. Het onderhanden werk is in 2023 met € 1,5 miljoen toegenomen. Daarnaast is er € 2 miljoen toegevoegd aan het saldo verlofuren en is het saldo nog te ontvangen facturen met € 1,1 miljoen toegenomen. Verder zijn de nog te betalen bedragen aan andere organisaties gedaald met € 0,7 miljoen. Dit betreft vooral het RIVM.
 
 Onderlinge vorderingen/schulden ministeries en agentschappen
 
 Op 31 december 2023 hebben de volgende vorderingen/schulden betrekking op ministeries en agentschappen:
 
 
 –
 Vorderingen: nog te ontvangen VWS € 0,2 miljoen, nog te ontvangen LNV € 0,3 miljoen
 
 
 –
 Schulden: nog te betalen IGJ € 0,2 miljoen, nog te betalen VWS € 0,05 miljoen en nog te betalen RIVM € 0,07 miljoen.
 
 
 
 Kasstroomoverzicht
 
 
 
 Tabel 28 Kasstroomoverzicht van het baten-lastenagentschap aCBG over 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 Realisatie 2023
 
 
 Verschil realisatie -/- begroting
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 16.098
 
 
 
 
 18.761
 
 
 
 
 2.663
 
 
 
 
 
 
 totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 67.558
 
 
 72.540
 
 
 4.982
 
 
 
 
 
 totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 66.892
 
 
 ‒ 71.176
 
 
 ‒ 4.284
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 666
 
 
 
 
 1.364
 
 
 
 
 698
 
 
 
 
 
 
 totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 650
 
 
 ‒ 986
 
 
 ‒ 336
 
 
 
 
 
 totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 650
 
 
 
 
 ‒ 986
 
 
 
 
 ‒ 336
 
 
 
 
 
 
 eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december + stand  depositorekeningen (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 16.114
 
 
 
 
 19.139
 
 
 
 
 3.025
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het kasstroomoverzicht
 
 Het liquiditeitssaldo van het aCBG is in 2023 met € 0,4 miljoen gestegen. Dit wordt verklaard doordat het bedrag aan vooruit gefactureerde beoordelingswerkzaamheden eind 2023 € 1,5 miljoen hoger was dan eind 2022 en doordat het bedrag aan vooruit ontvangen subsidies VWS met € 1,0 miljoen. is gestegen. Een groter deel dan eind 2022 van de uit te voeren projectactiviteiten is doorgeschoven naar het volgende jaar. Hier staat tegenover dat de vooruit ontvangen subsidies van LNV met € 0,4 miljoen is gedaald en dat er voor € 1,0 miljoen is geïnvesteerd in ICT middelen. Daarnaast is € 2,0 miljoen toegevoegd aan het saldo voor verlofuren. Deze boeking betreft wel kosten maar is geen operationele kasstroom.
 
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
 
 
 Tabel 29 Overzicht doelmatigheidsindicatoren van het baten-lastenagentschap aCBG per 31 december 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Tarieven/uur
 
 
 97
 
 
 103
 
 
 99
 
 
 94
 
 
 111
 
 
 
 
 2. Omzet per productgroep (PxQ)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Beoordelen van nationale aanvragen: Humaan
 
 
 2.324
 
 
 2.503
 
 
 2.630
 
 
 2.917
 
 
 2.940
 
 
 
 
 - Beoordelen van Europese aanvragen: centraal Humaan en Veterinair
 
 
 10.577
 
 
 11.999
 
 
 13.060
 
 
 12.014
 
 
 11.580
 
 
 
 
 - Beoordelen van Europese aanvragen: MRP Humaan
 
 
 631
 
 
 875
 
 
 784
 
 
 618
 
 
 720
 
 
 
 
 - Beoordelen van Europese aanvragen: DCP Humaan
 
 
 9.267
 
 
 8.958
 
 
 8.606
 
 
 9.565
 
 
 11.350
 
 
 
 
 - Beoordelen van homeopathische aanvragen, kruiden en nieuwe voedingsmiddelen
 
 
 9
 
 
 18
 
 
 35
 
 
 27
 
 
 20
 
 
 
 
 - Beoordelen veterinaire aanvragen door Bureau Diergeneesmiddelen
 
 
 2.604
 
 
 2.517
 
 
 2.339
 
 
 2.985
 
 
 2.520
 
 
 
 
 - Jaarvergoedingen Humaan en Veterinair
 
 
 25.266
 
 
 25.565
 
 
 26.350
 
 
 28.275
 
 
 27.897
 
 
 
 
 - Overig
 
 
 4.482
 
 
 6.062
 
 
 9.265
 
 
 10.475
 
 
 10.531
 
 
 
 
 totaal baten
 
 
 55.160
 
 
 58.496
 
 
 63.068
 
 
 66.876
 
 
 67.558
 
 
 
 
 3. FTE-totaal (excl. externe inhuur)
 
 
 374
 
 
 395
 
 
 424
 
 
 476
 
 
 440
 
 
 
 
 4. Saldo van baten en lasten (%)
 
 
 ‒ 1,23%
 
 
 1,98%
 
 
 0,21%
 
 
 ‒ 3,68%
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsindicatoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gegronde klachten
 
 
 16
 
 
 9
 
 
 8
 
 
 2
 
 
 15
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting doelmatigheidsindicatoren
 
 
 Tarieven per uur
 
 Het gemiddelde uurtarief wordt bijgehouden om de kostenefficiency aan te tonen. Deze indicator is een gemiddelde van alle functies van het primaire proces. Ondanks de cao-verhoging is het uurtarief in 2023 gedaald t.o.v. 2022. De verklaring hiervoor is de groei van de organisatie waarbij nieuwe medewerkers doorgaans starten in een lagere schaal/trede waardoor het gemiddelde uurtarief is gedaald.
 
 Omzet per productgroep
 
 De omzet per productgroep geeft inzicht in de samenstelling van de omzet van het aCBG. De totale omzet is in 2023 opnieuw sterk toegenomen ten opzichte van 2022. De stijgende lijn in de omzet van nationale procedures van de afgelopen jaren zet zich voort in 2023. Dit wordt voor een deel veroorzaakt door de stijging in de tarieven. Doordat vooral de instroom van Europese wetenschappelijke adviezen is achtergebleven is de omzet van Europese procedures gedaald. De omzet van decentrale procedures is door een hogere instroom gestegen. Dit is een trendbreuk ten opzichte van de dalende trend van de afgelopen jaren. De omzet veterinaire procedures (Bureau Diergeneesmiddelen) is hoger dan begroot. In de eerste maanden na de invoering van de nieuwe veterinaire verordening bleef de instroom achter. In de loop van 2022 heeft de instroom zich hersteld, dit heeft in 2023 tot omzet geleid. De stijging van de omzet uit jaarvergoedingen houdt gelijke tred met de jaarlijkse tariefstijging.
 
 De overige omzet heeft betrekking op bijdragen van het moederdepartement, andere ministeries en Europese subsidies. De VWS-bijdrage voor Informatiehuishouding op Orde is € 0,5 miljoen lager dan begroot en verder is € 2,2 miljoen minder besteed aan de projecten die vallen onder Werk aan Uitvoering (WaU), doordat de planning niet gehaald kon worden. Voor Publieke taken is € 0,4 miljoen extra ontvangen en de uit 2021/2022 resterende Covid gelden zijn alsnog benut (€ 1 miljoen).
 
 
 Totaal aantal fte
 
 Dit kengetal betreft het totaal aantal fulltime-equivalenten (fte) dat werkzaam was bij het aCBG per 31 december 2023, exclusief externe inhuur en stagiair(e)s.
 
 De blijvende grote instroom als gevolg van extra COVID-19 werkzaamheden zorgden in 2020 en 2021 voor een hoge werkdruk en maakte een uitbreiding van het aantal medewerkers noodzakelijk. Daarnaast is vooruitlopend op de verwachte hogere uitstroom de komende jaren in combinatie met de benodigde capaciteit voor programma’s en projecten gestart met het proactief werven wat in de tweede helft van 2023 heeft geresulteerd in een sterke stijging van het aantal ambtelijk medewerkers.
 
 
 Saldo van baten en lasten (% van de baten)
 
 De ontwikkeling van het procentuele saldo is een weergave van de realisatie, zoals de afgelopen jaren in de jaarrekening gepresenteerd.
 
 Aantal gegronde klachten
 
 Het aantal gegronde klachten wordt bijgehouden om inzicht te krijgen in de geleverde kwaliteit van de productie. In 2023 zijn twee klachten gegrond verklaard, dit is een sterke daling ten opzichte van 2022.
 
 
 
 
 9.2
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG)
 
 
 Tabel 30 Staat van baten en lasten van het baten-lastenagentschap CIBG over 2023 (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) =
 (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022 (4)
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 107.776
 
 
 97.684
 
 
 ‒ 10.092
 
 
 100.150
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 
 66.634
 
 
 
 
 49.959
 
 
 
 
 ‒ 16.675
 
 
 
 
 47.196
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 
 3.080
 
 
 
 
 3.315
 
 
 
 
 235
 
 
 
 
 6.046
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 
 38.062
 
 
 
 
 44.410
 
 
 
 
 6.348
 
 
 
 
 46.908
 
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 ‒
 
 
 1.517
 
 
 1.517
 
 
 180
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 21.569
 
 
 32.572
 
 
 11.003
 
 
 11.764
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 129.345
 
 
 
 
 131.773
 
 
 
 
 2.428
 
 
 
 
 112.094
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Apparaatslasten
 
 
 126.072
 
 
 122.637
 
 
 ‒ 3.435
 
 
 107.305
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 41.169
 
 
 53.991
 
 
 12.822
 
 
 48.787
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 32.564
 
 
 
 
 30.459
 
 
 
 
 ‒ 2.105
 
 
 
 
 27.759
 
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 
 7.098
 
 
 
 
 21.245
 
 
 
 
 14.147
 
 
 
 
 19.329
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 
 1.507
 
 
 
 
 2.287
 
 
 
 
 780
 
 
 
 
 1.699
 
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 84.903
 
 
 68.646
 
 
 ‒ 16.257
 
 
 58.518
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 8.547
 
 
 
 
 11.155
 
 
 
 
 2.608
 
 
 
 
 10.863
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 7.930
 
 
 
 
 9.320
 
 
 
 
 1.390
 
 
 
 
 7.072
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 
 68.426
 
 
 
 
 48.171
 
 
 
 
 ‒ 20.255
 
 
 
 
 40.583
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 2
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 2
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 3.271
 
 
 2.829
 
 
 ‒ 442
 
 
 3.482
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 3.271
 
 
 2.829
 
 
 ‒ 442
 
 
 3.482
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 5
 
 
 ‒ 5
 
 
 1.302
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 1.302
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 129.345
 
 
 
 
 125.462
 
 
 
 
 ‒ 3.883
 
 
 
 
 112.089
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 6.311
 
 
 
 
 6.311
 
 
 
 
 5
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 ‒
 
 
 135
 
 
 135
 
 
 442
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 6.176
 
 
 
 
 6.176
 
 
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 31 Voorgestelde resultaatbestemming (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde resultaatbestemming
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (1) + (2)
 
 
 Realisatie t-1 (4)
 
 
 
 
 (Voorgesteld het resultaat als volgt te verdelen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toevoeging/ onttrekking:
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Pok/ Wau *1Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) en het programma Werk aan Uitvoering (WaU) zijn middelen vrijgemaakt ter versterking van uitvoeringsorganisaties, waaronder agentschappen. Indien deze middelen zijn doorverdeeld aan een agentschap via een vermogensstorting, dient op deze regel de mutatie van de gevormde POK/Wau reserve verantwoord te worden in de jaarverantwoording van het agentschap.
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 1.992
 
 
 
 
 - Exploitatiereserve
 
 
 ‒
 
 
 6.176
 
 
 6.176
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 6.176
 
 
 
 
 6.176
 
 
 
 
 1.555
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting bij de staat van baten en lasten
 
 
 
 Algemeen
 
 De baten over 2023 bedragen € 131,8 miljoen, waarvan € 23,8 miljoen betrekking op medicinale cannabis (hierna BMC) en € 29,0 miljoen voor Corona-gerelateerde activiteiten (Landelijk Consortium Hulpmiddelen en de CoronaMelder-app) en aanvullende opdrachten. Het resultaat exclusief BMC is positief en bedraagt € 6,2 miljoen. Dit resultaat is vertekend omdat voor € 5,3 miljoen aan onderfinanciering van projecten niet in de exploitatie is zichtbaar gemaakt. Een ander zeer positief effect op het resultaat is de vrijval van diverse transitoria voor een bedrag van € 6,9 miljoen. Wanneer in de presentatie van het resultaat rekening zou worden gehouden met de ondergefinancierde portefeuille van het CIBG dan zou het resultaat € 0,9 miljoen positief zijn. Exclusief de vrijval van de transitoria zou sprake zijn van een verlies van € 6,0 miljoen.
 
 Met de vrijval van de transitoria, breekt het CIBG met oude verwerkingswijze en is de administratie opgeschoond en is zicht op de financiering van producten en activiteiten. De totale uitgaven van het CIBG zijn achtergebleven op de begroting voor 2023.
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 De gerealiseerde baten van het moederdepartement ad € 50,0 miljoen (2022: € 47,2 miljoen) is 5,5% hoger dan in verantwoordingsjaar 2022 en € 19,2 miljoen lager dan de vastgestelde begroting € 66,6 miljoen.
 
 
 Tabel 32 Omzet moederdepartement (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 Marco-economische vraagstukken en arbeidsmarkt (MEVA)
 
 
 1.797
 
 
 1.890
 
 
 93
 
 
 1.718
 
 
 
 
 Informatiebeleid CIO
 
 
 5.753
 
 
 6.565
 
 
 812
 
 
 8.954
 
 
 
 
 Gemeensmiddelen en Medische Technologie (GMT)
 
 
 40.164
 
 
 27.246
 
 
 ‒ 12.918
 
 
 21.421
 
 
 
 
 Publieke Gezondheid (PG)
 
 
 2.730
 
 
 2.699
 
 
 ‒ 31
 
 
 2.315
 
 
 
 
 Patiënt en Zorgordening (PZo)
 
 
 9.863
 
 
 5.675
 
 
 ‒ 4.188
 
 
 7.391
 
 
 
 
 Directie Jeugd (DJ)
 
 
 1.863
 
 
 1.777
 
 
 ‒ 86
 
 
 1.653
 
 
 
 
 Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
 
 
 2.438
 
 
 2.754
 
 
 316
 
 
 2.281
 
 
 
 
 Directie Maatschappelijke Ondersteuning (DMO)
 
 
 664
 
 
 638
 
 
 ‒ 26
 
 
 634
 
 
 
 
 Langdurige Zorg (LZ)
 
 
 475
 
 
 612
 
 
 137
 
 
 526
 
 
 
 
 Voeding, Gezondheidsbescherming en Preventie (VGP)
 
 
 ‒
 
 
 74
 
 
 74
 
 
 2
 
 
 
 
 Programma-directie COVID-19
 
 
 20
 
 
 29
 
 
 9
 
 
 301
 
 
 
 
 Dienst Testen
 
 
 3.353
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 3.353
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Baten VWS
 
 
 
 
 69.120
 
 
 
 
 49.959
 
 
 
 
 ‒ 19.161
 
 
 
 
 47.196
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet overige departementen
 
 De gerealiseerde baten € 3,3 miljoen (2022: € 6,0 miljoen) van overige departementen is in lijn met de begroting € 3,1 miljoen. Ten opzichte van de realisatie vorig jaar is sprake van een halvering.
 
 
 Tabel 33 Omzet overige departementen (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
 
 
 1.177
 
 
 1.177
 
 
 ‒
 
 
 3.905
 
 
 
 
 Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)
 
 
 2.036
 
 
 2.138
 
 
 102
 
 
 1.840
 
 
 
 
 Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 267
 
 
 
 
 ICTU (ICT-Uitvoeringsorganisatie)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 34
 
 
 
 
 
 Baten overige departementen
 
 
 
 
 3.213
 
 
 
 
 3.315
 
 
 
 
 102
 
 
 
 
 6.046
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet derden
 
 Onder de baten derden worden inkomsten verantwoord die verkregen zijn vanuit het maatschappelijk verkeer. De gerealiseerde baten van derden over 2023 is met € 44,4 miljoen (2022: € 46,9 miljoen) hoger dan begroot € 38,1 miljoen. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn de hogere de hogere vraag naar medicinale cannabis (BMC) en hogere productiecijfers voor de producten BIG, Unieke Zorgverlener Identificatie (UZI), Vakbekwaamheid, WTZA-bijdragen, LCSH en Medische hulpmiddelen.
 
 
 Tabel 34 Omzet derden (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 BIG-(her-)registratie
 
 
 6.590
 
 
 9.130
 
 
 2.541
 
 
 5.487
 
 
 
 
 Vakbekwaamheid
 
 
 365
 
 
 477
 
 
 112
 
 
 407
 
 
 
 
 WTZA bijdragen
 
 
 109
 
 
 222
 
 
 113
 
 
 91
 
 
 
 
 UZI-register
 
 
 7.232
 
 
 7.284
 
 
 52
 
 
 14.430
 
 
 
 
 Vergunningen en ontheffingen
 
 
 1.669
 
 
 1.604
 
 
 ‒ 63
 
 
 1.779
 
 
 
 
 Medische hulpmiddelen
 
 
 328
 
 
 650
 
 
 322
 
 
 2.020
 
 
 
 
 Opiaten
 
 
 1.088
 
 
 1.049
 
 
 ‒ 39
 
 
 975
 
 
 
 
 BMC
 
 
 21.199
 
 
 23.762
 
 
 2.566
 
 
 21.719
 
 
 
 
 LCSH
 
 
 ‒
 
 
 230
 
 
 230
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Baten derden
 
 
 
 
 38.580
 
 
 
 
 44.410
 
 1
 Wijkt door afrondingsverschillen af
 
 
 
 
 
 5.604
 
 
 
 
 46.908
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 Bijzondere baten betreffen bijdragen van het moederdepartement ter ondersteuning van baten derden (saldofinanciering), waarbij sprake is van niet kostendekkende en gemaximeerde tarieven. De realisatie over 2023 bedraagt € 32,6 miljoen (2022: € 11,8 miljoen) is hoger dan zowel de begroting € 21,6 miljoen als de realisatie vorig jaar. Dit wordt veroorzaakt door hogere productiecijfers dan verwacht voor de WTZA-bijdragen, LCSH en de vrijval van de transitoria van het CIBG.
 
 
 Tabel 35 Bijzondere baten (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachtgever
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022
 
 
 
 
 
 
 BIG-(her-)registratie
 
 
 MEVA
 
 
 9.090
 
 
 6.744
 
 
 ‒ 2.346
 
 
 6.294
 
 
 
 
 Vakbekwaamheid
 
 
 MEVA
 
 
 5.083
 
 
 5.118
 
 
 35
 
 
 4.529
 
 
 
 
 WTZA bijdragen
 
 
 PZo
 
 
 ‒
 
 
 3.909
 
 
 3.909
 
 
 ‒
 
 
 
 
 UZI-register
 
 
 GMT
 
 
 8.171
 
 
 7.783
 
 
 ‒ 388
 
 
 179
 
 
 
 
 Vergunningen en ontheffingen
 
 
 GMT
 
 
 192
 
 
 142
 
 
 ‒ 50
 
 
 619
 
 
 
 
 Medische hulpmiddelen
 
 
 VGP
 
 
 1.506
 
 
 1.238
 
 
 ‒ 268
 
 
 61
 
 
 
 
 Opiaten
 
 
 GMT
 
 
 255
 
 
 125
 
 
 ‒ 130
 
 
 82
 
 
 
 
 BMC
 
 
 GMT
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 LCSH
 
 
 VGP
 
 
 ‒
 
 
 574
 
 
 574
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Vrijval CIBG
 
 
 CIBG
 
 
 ‒
 
 
 6.941
 
 
 6.941
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 
 
 
 24.297
 
 
 
 
 32.573
 
 1
 Wijkt door afrondingsverschillen af.
 
 
 
 
 
 8.276
 
 
 
 
 11.764
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 De rentebaten in 2023 € 1,5 miljoen (2022: € 0,2 miljoen) zijn aanzienlijk hoger dan begroot € 0,0 miljoen. Dit is een gevolg van een hogere rente die ontvangen is op onze uitstaande gelden.
 
 Personele kosten
 De personele lasten € 54,0 miljoen (2022: € 48,8 miljoen) waren hoger dan begroot € 41,2 miljoen. De personele lasten die zijn uitgegeven aan eigen personeel bleven met € 30,5 miljoen (2022: € 27,8 miljoen ) onder de begroting van € 32,6 miljoen Ten opzichte van vorig jaar is er sprake van een toename van de lasten van eigen personeel vanwege een hogere bezetting 357 FTE (2022: 343) en loonsverhoging vanwege de Cao Rijk.
 De personele lasten die uitgegeven zijn aan inhuur externen € 21,2 miljoen (2022: € 19,3 miljoen), miljoen zijn substantieel hoger dan de begroting € 7,1 miljoen Een belangrijke verklaring hiervoor is dat relatief veel inhuur wordt ingezet op het ICT onderdeel en in mindere mate binnen bedrijfsvoering en dat verambtelijking later op gang is gekomen dan voorzien.
 De overige personele lasten € 2,3 miljoen (2022: € 1,7 miljoen) waren hoger dan begroot € 1,5 miljoen.
 Materiële kosten
 De gerealiseerde materiële lasten € 68,6 miljoen (2022: € 58,5 miljoen) blijven ruim onder de begroting van € 84,9 miljoen.
 De apparaatlasten ICT bedragen € 11,2 miljoen (2022: € 10,9) zijn hoger dan begroot € 8,5 miljoen. Dit is als gevolg van hogere lasten voor Hosting € 2,4 miljoen. De lasten voor de bijdrage aan SSO’s € 9,3 miljoen (2022: € 7,1) zijn eveneens hoger dan begroot € 7,9 miljoen. De belangrijkste verklaring hiervoor zijn gestegen tarieven. De overige materiële lasten € 48,2 miljoen (2022: € 40,6) blijven sterk onder de begroting van € 68,4 miljoen. De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn de lagere uitgaven voor duurzame verwerking voor LCH € 6,6 miljoen (begroting € 16,7 miljoen) en lagere uitgaven voor logistieke dienstverlening LCH € 4,7 miljoen (begroting € 11,6 miljoen).
 Afschrijvingskosten
 Het CIBG heeft geen afschrijvingslasten voor materiële activa. Wel zijn er immateriële afschrijvingslasten als gevolg van het afschrijven op applicaties. De applicaties die zijn geactiveerd worden lineair afgeschreven in vijf jaar vanaf het moment van ingebruikname. De afschrijvingslasten € 2,8 miljoen (2022: € 3,5 miljoen) blijven onder de begroting € 3,3 miljoen. Dit wordt verklaard doordat minder investeringen zijn geactiveerd dan begroot.
 
 
 Bijzondere lasten
 
 In boekjaar 2023 zijn er geen bijzondere lasten gemaakt. In 2022 was dit € 1,3 miljoen.
 
 Rentelasten
 
 Rente is verschuldigd over de leningen die uitstaan bij het ministerie van Financiën. De lening met een restschuld van € 1,8 miljoen heeft een rentelast van 0,01% met een looptijd van 5 jaren. De resterende looptijd van de lening is 1 jaar. Vanwege de lage rentestand zijn de rentelasten nagenoeg nihil.
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 Deze lasten komen voort als geval van de verkoop van medicinale cannabis en de vennootschapsbelasting die als gevolg hiervan dient te worden afgedragen. Over 2023 bedraagt deze last € 0,1 miljoen (2022: € 0,4 miljoen).
 
 
 Tabel 36 Balans van het baten-lastenagentschap CIBG per 31 december 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Balans
 31-12-2023
 
 
 Balans
 31-12-2022
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vaste activa
 
 
 
 
 10.304
 
 
 
 
 8.092
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 10.304
 
 
 8.092
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan grond en gebouwen
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan installaties en inventarissen
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan projecten in uitvoering
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële vaste activa
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Vlottende activa
 
 
 
 
 49.510
 
 
 
 
 87.784
 
 
 
 
 
 Voorraden en onderhanden projecten
 
 
 13.547
 
 
 7.811
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 7.794
 
 
 8.131
 
 
 
 
 Overige vorderingen en overlopende activa
 
 
 7.281
 
 
 15.568
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 20.888
 
 
 56.274
 
 
 
 
 
 Totaal activa:
 
 
 
 
 59.814
 
 
 
 
 95.876
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 
 
 10.847
 
 
 
 
 6.171
 
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 4.671
 
 
 4.616
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 6.176
 
 
 ‒ 437
 
 
 
 
 Directe vermogensstorting
 
 
 ‒
 
 
 1.992
 
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Langlopende schulden
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 1.760
 
 
 
 
 
 Leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 ‒
 
 
 1.760
 
 
 
 
 
 Kortlopende schulden
 
 
 
 
 48.967
 
 
 
 
 87.945
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 7.044
 
 
 21.348
 
 
 
 
 Belastingen en premies sociale lasten
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Kortlopend deel leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 1.760
 
 
 1.760
 
 
 
 
 Overige schulden en overlopende passiva
 
 
 40.163
 
 
 64.837
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 59.814
 
 
 
 
 95.876
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans per 31 december 2023
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 De boekwaarde bedraagt ultimo 2023 € 10,3 miljoen. In 2023 is geïnvesteerd voor een bedrag van € 5,0 miljoen en bedragen de afschrijvingen € 2,8 miljoen. Er hebben geen buitengebruikstellingen of duurzame herwaarderingen plaatsgevonden in 2023.
 
 Voorraden en onderhanden projecten
 
 De voorraden € 13,5 miljoen (2022: € 7,8 miljoen) betreffen de aangekochte cannabis (Bedrocan, Bediol, Bedica, Bedrolite en Bedrobinol) voor de levering (verkoop) aan apothekers en buitenlandse afnemers. Dit is als gevolg van een toename in 2023 van de voorraad zijnde medicinale cannabis.
 
 Debiteuren
 
 Het debiteurensaldo ultimo 2023 bedraagt € 7,8 miljoen (2022: € 8,1 miljoen) Dit saldo is onder te verdelen naar de volgende debiteurengroepen:
 
 
 –
 € 0,1 miljoen vorderingen op het moederdepartement
 
 
 –
 € 0,1 miljoen vorderingen op overige departementen en
 
 
 –
 € 7,6 miljoen vorderingen op derden waarvan € 2,5 miljoen betrekking heeft op LCH.
 
 
 
 De Dubieuze debiteuren zijn in 2023 van € 153 duizend gedaald naar € 129 duizend. Verder heeft het CIBG debiteuren afgeboekt in het kader van gerechtelijke uitspraken als gevolg van het een faillissement voor een bedrag van € 26,7 duizend. In de verantwoording van het CIBG worden alle debiteuren die ouder zijn dan 1 jaar aangemerkt als dubieus.
 
 
 Overige vorderingen en overlopende activa
 
 Ultimo van het jaar bedraagt het saldo overige vorderingen en overlopende activa € 7,3 miljoen (2022: € 15,6 miljoen). Deze post in de jaarrekening is als volgt samengesteld:
 
 
 –
 € 2,0 miljoen Nog te ontvangen BTW (LCH en medicinale cannabis)
 
 
 –
 € 1,7 miljoen Overige vorderingen op het moederdepartement
 
 
 –
 € 0,3 miljoen Overige vorderingen op overige departementen
 
 
 –
 € 1,9 miljoen Nog te factureren bedragen aan derden
 
 
 –
 € 0,6 miljoen Vooruitbetaalde bedragen aan derden en
 
 
 –
 € 0,8 miljoen Nog te ontvangen vennootschapsbelasting.
 
 
 
 Liquide middelen
 
 Het CIBG maakt gebruikt van schatkistbankieren en heeft de liquide middelen als gevolg hiervan ondergebracht bij het Ministerie van Financiën. Ultimo 2023 bedraagt het saldo liquide middelen € 20,9 miljoen (2022: € 56,1 miljoen). De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn dat veel financiële afwikkelingen met opdrachtgevers in 2023 hebben plaatsgevonden. Daarnaast zijn crediteuren, kortlopende schulden en de lening afgedaan in 2023 en is de vorderingen op derden gedaald en zijn overtollige middelen uit 2022 van € 1,5 miljoen afgedragen. Als gevolg hiervan is in vergelijking met 2022 een aanzienlijke daling zichtbaar van de liquide middelen.
 
 Eigen vermogen
 
 Ultimo 2023 bedraagt het eigen vermogen € 10,8 miljoen (2022: € 6,2 miljoen). Het eigen vermogen ultimo 2023 wordt gevormd door een exploitatiereserve van € 4,7 miljoen (2022: € 4,6 miljoen) en een onverdeeld resultaat van € 6,2 miljoen (2022: € -0,4 miljoen). De afroming van het onverdeelde resultaat over 2023 van € 6,2 miljoen van het eigen vermogen zal in 2024 in de administratie worden verwerkt.
 
 Voorzieningen
 
 Het CIBG neemt, onder verwijzing naar artikel 27 van de Regeling agentschappen, geen voorziening op voor bezwaar & beroep en ambtsjubilea. De lasten hiervoor worden genomen in het jaar dat ze zich voordoen.
 
 Langlopende schulden
 
 Eind 2023 bedraagt het saldo van de langlopende schulden € 0 miljoen (2022: € 1,8 miljoen). De lening heeft in 2023 een kortlopend karakter gekregen en zal in 2024 worden afgelost. Het bedrag van € 1,8 miljoen is derhalve verantwoord onder de kortlopende schulden onder ‘Kortlopend deel leningen ministerie van Financiën’. In 2023 zijn geen nieuwe leningen aangegaan bij het ministerie van Financiën.
 
 Kortlopende schulden
 
 De kortlopende schulden bedragen ultimo 2023 € 50,4 miljoen (2022: € 87,9 miljoen) en bestaan uit de Crediteuren, het kortlopend deel leningen ministerie van Financiën en de Overige schulden en overlopende passiva
 
 Crediteuren
 
 Ultimo 2023 bedraagt het saldo van de crediteuren € 7,0 miljoen (2022: € 21,3 miljoen). Hierbij zijn de belangrijkste crediteurengroepen:
 
 
 –
 € 0,1 miljoen Overige departementen
 
 
 –
 € 6,9 miljoen Crediteuren derden waarvan €3,0 miljoen betrekking heeft op LCH.
 
 
 
 Kortlopend deel leningen ministerie van Financiën
 
 Ultimo 2023 bedraagt het saldo € 1,8 miljoen Deze lening zal in 2024 worden afgelost en is om die reden verantwoord onder de kortlopende schulden.
 
 Overige schulden en overlopende passiva
 
 Ultimo 2023 bedraagt het saldo Overige schulden en overlopende passiva € 40,1 miljoen (2022: € 64,8 miljoen). Deze post is nader op te splitsen in de volgende categorieën:
 
 
 –
 € 10,1 miljoen Nog te betalen bedragen
 
 
 –
 € 3,9 miljoen Nog te betalen vakantiedagen
 
 
 –
 € 10,2 miljoen Vooruit ontvangen BIG-bedragen
 
 
 –
 € 0,3 miljoen Vooruit gefactureerde bedragen BMC en
 
 
 –
 € 15,6 miljoen Nog te betalen bedragen schulden aan opdrachtgevers.
 
 
 
 Overige schulden ouder dan 1 jaar bedragen € 5,7 miljoen afkomstig van Vooruit ontvangen BIG-gelden.
 
 De nog te betalen bedragen schulden aan opdrachtgevers € 15,6 miljoen bevatten de volgende schuldeisers:
 
 
 –
 € 11,6 miljoen Af te rekenen voorschotten moederdepartement
 
 
 –
 € 0,2 miljoen Af te rekenen voorschotten overige departementen
 
 
 –
 € 0,3 miljoen Vooruit ontvangen bedragen moederdepartement en
 
 
 –
 € 3,5 miljoen Vooruit ontvangen projectgelden.
 
 
 
 
 Tabel 37 Kasstroomoverzicht van het baten-lastenagentschap CIBG over 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 Realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 18.264
 
 
 
 
 56.274
 
 
 
 
 38.010
 
 
 
 
 
 
 totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 129.345
 
 
 130.493
 
 
 1.148
 
 
 
 
 
 totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 126.074
 
 
 ‒ 163.236
 
 
 ‒ 37.162
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 3.271
 
 
 
 
 ‒ 32.743
 
 
 
 
 ‒ 36.014
 
 
 
 
 
 
 totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 617
 
 
 10.617
 
 
 
 
 
 totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 
 
 617
 
 
 
 
 10.617
 
 
 
 
 
 
 eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 
 eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 3.760
 
 
 ‒ 1.760
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 10.000
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 10.000
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 6.240
 
 
 
 
 ‒ 3.260
 
 
 
 
 ‒ 9.500
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december + stand  depositorekeningen (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 17.775
 
 
 
 
 20.888
 
 
 
 
 3.113
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting kasstroomoverzicht
 
 Het saldo aan liquide middelen is in 2023 met € 35,4 miljoen gedaald naar € 20,9 miljoen
 
 De operationele kasstroom laat zien dat er meer is uitgegeven (€ 163,2 miljoen) dan ontvangen (€ 130,4 miljoen). De investeringskasstroom laat per saldo een toename zien van € 0,6 miljoen als gevolg van een toename van investeringen. De financieringskasstroom laat een daling zien van € 3,3 miljoen Als gevolg van teveel eigen vermogen is naar aanleiding van boekjaar 2022 € 1,5 miljoen extra afgedragen. Verder is € 1,8 miljoen afgelost op de lening.
 
 Tabel 38 Overzicht doelmatigheidsindicatoren van het baten-lastenagentschap CIBG per 31 december 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 Vastgestelde begroting 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Kostprijzen per product (groep)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Beschikking BIG (her)registratie
 
 
 165
 
 
 190
 
 
 163
 
 
 190
 
 
 172
 
 
 
 
 - Vakbekwaamheidverklaring
 
 
 5.381
 
 
 5.035
 
 
 4.023
 
 
 6.063
 
 
 4.899
 
 
 
 
 - Vergunning en ontheffingen
 
 
 2.563
 
 
 2.183
 
 
 2.484
 
 
 1.802
 
 
 1.613
 
 
 
 
 - UZI-pas/certificaat
 
 
 293
 
 
 326
 
 
 370
 
 
 389
 
 
 375
 
 
 
 
 - Wilsbeschikking donorregister
 
 
 7
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 11
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Omzet per productgroep
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - BIG-register + herregistratie
 
 
 5.269
 
 
 11.317
 
 
 11.779
 
 
 15.874
 
 
 15.680
 
 
 
 
 - Vakbekwaamheid
 
 
 4.229
 
 
 4.204
 
 
 4.936
 
 
 5.596
 
 
 5.448
 
 
 
 
 - Farmatec
 
 
 1.832
 
 
 2.524
 
 
 2.497
 
 
 2.404
 
 
 2.503
 
 
 
 
 - UZI-register
 
 
 5.785
 
 
 12.727
 
 
 14.609
 
 
 15.068
 
 
 15.402
 
 
 
 
 - Donorregister
 
 
 3.743
 
 
 4.438
 
 
 3.452
 
 
 3.750
 
 
 3.809
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 
 
 
 288
 
 
 
 
 306
 
 
 
 
 343
 
 
 
 
 357
 
 
 
 
 379
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Saldo baten en lasten (% van de baten)
 
 
 
 
 3%
 
 
 
 
 4%
 
 
 
 
 1%
 
 
 
 
 ‒ 1%
 
 
 
 
 0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Specifiek
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Productievolume
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Beschikking BIG (her)registratie
 
 
 25.278
 
 
 18.506
 
 
 100.090
 
 
 142.444
 
 
 118.760
 
 
 
 
 - Vakbekwaamheidverklaringen
 
 
 786
 
 
 835
 
 
 1.227
 
 
 923
 
 
 1112
 
 
 
 
 - Vergunningen en ontheffingen
 
 
 909
 
 
 1.016
 
 
 1.037
 
 
 1.536
 
 
 1.552
 
 
 
 
 - UZI-passen en certificaten
 
 
 21.800
 
 
 30.873
 
 
 51.410
 
 
 26.864
 
 
 26.600
 
 
 
 
 - Wilsbeschikkingen donorregister
 
 
 500.000
 
 
 400.000
 
 
 318.487
 
 
 314.267
 
 
 350.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Aantal klachten / bezwaar en beroep
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Vakbekwaamheidverklaringen
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 3
 
 
 10
 
 
 
 
 - Wilsbeschikkingen donorregister
 
 
 30
 
 
 4
 
 
 0
 
 
 8
 
 
 15
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de doelmatigheidsindicatoren 2023
 
 
 Kostprijzen, omzet en volumes
 
 De kostprijzen zijn gebaseerd op de werkelijk gerealiseerde lasten en werkelijke outputvolumes. De kostprijzen voor BIG en UZI zijn berekend op basis van voortschrijdende gemiddelden van respectievelijk vijf en drie jaar (de termijn van een BIG-(her)registratie is vijf jaar en een UZI pas is drie jaar geldig).
 
 Klachten en bezwaar en beroep
 
 Als norm voor de klachten en bezwaren wordt gehanteerd de afspraak die met de opdrachtgever is vastgelegd. Het aantal klachten bleef onder de gemaakte afspraken.
 
 
 
 
 9.3
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
 
 
 Tabel 39 Staat van baten en lasten van het baten-lastenagentschap RIVM over 2023 (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (1)
 
 
 Realisatie 2023 (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 Realisatie 2022 (4)
 
 
 
 
 
 
 
 Baten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Omzet
 
 
 639.000
 
 
 715.664
 
 
 76.664
 
 
 623.156
 
 
 
 
 
 waarvan omzet moederdepartement
 
 
 
 
 510.000
 
 
 
 
 565.282
 
 
 
 
 55.282
 
 
 
 
 490.488
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet overige departementen
 
 
 
 
 103.000
 
 
 
 
 109.371
 
 
 
 
 6.371
 
 
 
 
 96.896
 
 
 
 
 
 
 waarvan omzet derden
 
 
 
 
 26.000
 
 
 
 
 41.011
 
 
 
 
 15.011
 
 
 
 
 35.772
 
 
 
 
 
 Rentebaten
 
 
 ‒
 
 
 10.363
 
 
 10.363
 
 
 698
 
 
 
 
 Vrijval voorzieningen
 
 
 ‒
 
 
 1.130
 
 
 1.130
 
 
 1.257
 
 
 
 
 Bijzondere baten
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Totaal baten
 
 
 
 
 639.000
 
 
 
 
 727.157
 
 
 
 
 88.157
 
 
 
 
 625.111
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Lasten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatskosten
 
 
 630.500
 
 
 705.056
 
 
 74.556
 
 
 617.743
 
 
 
 
 - Personele kosten
 
 
 252.000
 
 
 298.605
 
 
 46.605
 
 
 268.642
 
 
 
 
 
 waarvan eigen personeel
 
 
 
 
 213.000
 
 
 
 
 208.194
 
 
 
 
 ‒ 4.806
 
 
 
 
 189.578
 
 
 
 
 
 
 waarvan inhuur externen
 
 
 
 
 25.000
 
 
 
 
 78.055
 
 
 
 
 53.055
 
 
 
 
 65.763
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige personele kosten
 
 
 
 
 14.000
 
 
 
 
 12.356
 
 
 
 
 ‒ 1.644
 
 
 
 
 13.301
 
 
 
 
 
 - Materiële kosten
 
 
 378.500
 
 
 406.451
 
 
 27.951
 
 
 349.101
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 35.000
 
 
 
 
 39.368
 
 
 
 
 4.368
 
 
 
 
 37.278
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijdrage aan SSO's
 
 
 
 
 6.500
 
 
 
 
 10.581
 
 
 
 
 4.081
 
 
 
 
 8.791
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële kosten
 
 
 
 
 337.000
 
 
 
 
 356.502
 
 
 
 
 19.502
 
 
 
 
 303.032
 
 
 
 
 
 Rentelasten
 
 
 ‒
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 
 
 8.500
 
 
 
 
 6.416
 
 
 
 
 ‒ 2.084
 
 
 
 
 6.320
 
 
 
 
 
 - Materieel
 
 
 8.500
 
 
 6.414
 
 
 ‒ 2.086
 
 
 6.316
 
 
 
 
 
 waarvan apparaat ICT
 
 
 
 
 6.300
 
 
 
 
 4.529
 
 
 
 
 ‒ 1.771
 
 
 
 
 4.406
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële afschrijvingskosten
 
 
 
 
 2.200
 
 
 
 
 1.885
 
 
 
 
 ‒ 315
 
 
 
 
 1.910
 
 
 
 
 
 - Immaterieel
 
 
 ‒
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 Overige lasten
 
 
 ‒
 
 
 2.066
 
 
 2.066
 
 
 4.109
 
 
 
 
 
 waarvan dotaties voorzieningen
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 2.066
 
 
 
 
 2.066
 
 
 
 
 4.109
 
 
 
 
 
 
 waarvan bijzondere lasten
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Totaal lasten
 
 
 
 
 639.000
 
 
 
 
 713.538
 
 
 
 
 74.538
 
 
 
 
 628.172
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 13.619
 
 
 
 
 13.619
 
 
 
 
 ‒ 3.061
 
 
 
 
 
 Agentschapsdeel Vpb-lasten
 
 
 ‒
 
 
 57
 
 
 57
 
 
 29
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 13.562
 
 
 
 
 13.562
 
 
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 40 Voorgestelde resultaatbestemming (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde resultaatbestemming
 
 
 Vastgestelde begroting (1)
 
 
 realisatie (2)
 
 
 Verschil (3) = (1) + (2)
 
 
 Realisatie t-1 (4)
 
 
 
 
 (Voorgesteld het resultaat als volgt te verdelen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toevoeging/ onttrekking:
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Exploitatiereserve
 
 
 0
 
 
 13.562
 
 
 13.562
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.562
 
 
 
 
 13.562
 
 
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de staat van baten en lasten
 
 
 Resultaat
 
 Over 2023 heeft het RIVM een positief resultaat behaald van € 13,6 miljoen. Dit positieve resultaat is gerelateerd aan:
 
 
 –
 Een per saldo positief resultaat van € 4,1 miljoen uit reguliere bedrijfsvoering, waaronder het uitvoeren van opdrachten;
 
 
 –
 Een per saldo negatieve toevoeging van € 0,9 miljoen aan de voorzieningen; en
 
 
 –
 Rentebaten van € 10,4 miljoen op de rekening courant van het RIVM.
 
 
 
 Het volume aan opdrachten voor het RIVM is ten opzichte van vorig jaar wederom gegroeid, mede door de nieuwe opdrachten en taken voor het RIVM op het gebied van aankoop van COVID-19 vaccins, Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) en Pandemische Paraatheid (PP). De kosten voor de bedrijfsvoering zijn, mede door een aantal incidentele meevallers, minder dan evenredig meegegroeid. Wel heeft het RIVM in 2023 de bezetting in de ondersteunende functies meer in relatie tot de omvang van het opdrachtenpakket gebracht. Ondanks dat blijft de werkdruk binnen de gehele organisatie een structureel aandachtspunt. Dit zien we tevens terug in een stijgend opgebouwd verlofrecht en een hoog ziekteverzuim.
 Het positieve resultaat na belastingen wordt toegevoegd aan de exploitatiereserve als onderdeel van het eigen vermogen. Het eigen vermogen van een baten-lastenagentschap is gebonden aan een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet, berekend over de laatste drie jaar. De overschrijding van de maximaal toegestane omvang van het eigen vermogen zal worden teruggestort naar het moederdepartement.
 
 
 Baten
 
 De totale baten van het RIVM zijn € 88,2 miljoen hoger dan begroot en € 102 miljoen hoger ten opzichte van de realisatie 2022. De belangrijkste reden voor deze hogere baten zijn aanvullende uitvoering- en onderzoekstaken, aanvullende taken rondom de aankoop- en donatie van COVID-19 vaccins en een rentebate op de rekening courant van het RIVM. Onderstaand worden deze baten verder toegelicht.
 
 In onderstaande tabel wordt de gerealiseerde omzet (baten exclusief vrijval voorzieningen en rentebaten) per productgroep weergegeven.
 
 Tabel 41 Omzet naar productgroepen (bedragen x €1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Strategisch Programma RIVM
 
 
 12.152
 
 
 11.457
 
 
 
 
 Onderzoeken o.b.v. uren x tarief en bijbehorende materiële kosten
 
 
 492.704
 
 
 397.113
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten preventieprogramma's
 
 
 195.832
 
 
 200.221
 
 
 
 
 ICT-dienstverlening voor andere organisaties dan het RIVM (SSC-Campus)
 
 
 14.976
 
 
 14.365
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 715.664
 
 
 623.156
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 
 Tabel 42 Omzet moederdepartement (bedragen x €1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet moederdepartement
 
 
 565.282
 
 
 490.488
 
 
 
 
 - waarvan direct gerelateerd aan geleverde producten/diensten:
 
 
 565.282
 
 
 490.488
 
 
 
 
 - Strategisch Programma RIVM
 
 
 12.152
 
 
 11.457
 
 
 
 
 - Cofinanciering voor EU projecten via eigenaarsbijdrage
 
 
 1.308
 
 
 1.032
 
 
 
 
 - Opdrachten beleidsdirecties (opdrachtgever) VWS
 
 
 551.822
 
 
 477.999
 
 
 
 
 - waarvan overige ontvangsten/bijdragen van het moederdepartement
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 - Bijdrage ten behoeve van de dekking van de voorbereidingskosten voor de verhuizing
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 565.282
 
 
 490.488
 
 
 
 
 
 De gerealiseerde omzet moederdepartement omvat de bijdrage van VWS als eigenaar (€ 14,4 miljoen) en de bijdrage van de VWS-opdrachtgevers (€ 550,9 miljoen). De bijdrage van eigenaar VWS bestaat voor € 12,1 miljoen uit baten ten behoeve van het Strategisch Programma RIVM (SPR), voor € 1,3 miljoen uit cofinanciering voor het realiseren van internationale projecten en voor € 1 miljoen uit wetenschapsbudget uit het OCW Fonds.
 De omzet vanuit opdrachtgever VWS is € 72,9 miljoen hoger ten opzichte van 2022, mede door de aankoop van COVID-19 vaccins, de nieuwe opdrachten en taken voor het RIVM op het gebied van Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) en Pandemische Paraatheid (PP). Daarentegen is het COVID-19 vaccinatieprogramma afgebouwd ten opzichte van 2022.
 Per 1 september 2023 heeft het RIVM aanvullende taken rondom de aankoop- en donatie van COVID-19 vaccins overgenomen van VWS, waarmee de beschikkingsmacht naar het RIVM is verlegd. Deze nieuw aangekochte COVID-19 vaccins – welke voorheen niet als baten zijn verantwoord – dragen in 2023 voor € 80,3 miljoen bij aan de omzet vanuit opdrachtgever VWS.
 
 
 Omzet overige departementen
 
 In de opbrengst van overige departementen is inbegrepen de bijdrage voor de reguliere onderzoeks- en adviesprogramma’s en de bijdrage voor additionele opdrachten voor de volgende ministeries:
 
 
 Tabel 43 Omzet overige departementen (bijdragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 I&W
 
 
 68.124
 
 
 63.052
 
 
 
 
 EZK
 
 
 2.322
 
 
 936
 
 
 
 
 LNV
 
 
 27.817
 
 
 23.912
 
 
 
 
 SZW
 
 
 9.709
 
 
 6.768
 
 
 
 
 Overige departementen (o.a. J&V, BuZa, OCW, BZK, DEF)
 
 
 1.399
 
 
 2.228
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 109.371
 
 
 96.896
 
 
 
 
 
 De totale omzet van overige departementen is € 6,4 miljoen hoger dan de begroting 2023 en € 12,5 miljoen hoger ten opzichte van 2022.
 Omzet derden
 Naast werkzaamheden in opdracht van het moederdepartement en overige departementen worden projecten en opdrachten uitgevoerd ten behoeve van derden. Bijvoorbeeld projecten voor en gefinancierd door andere nationale en internationale opdrachtgevers zoals de Europese Commissie en de WHO, Europese vrijgifte, Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) en overige projecten uitgevoerd door derden. De omzet derden is € 15 miljoen hoger dan begroot, met name door een conservatieve inschatting van de omzet derden in de begroting. Dit is onderkend in de 1e suppletoire begroting, waarin de verwachting is bijgesteld naar € 37,5 miljoen. Deze baten zijn daarmee meer in lijn der verwachting en realisatie 2022.
 Vrijval voorzieningen
 De vrijval van de voorzieningen heeft voor € 0,9 miljoen betrekking op het vrijvallen van de verplichting voor personeel en voor € 0,2 miljoen betrekking op het vrijvallen van de verplichting voor overdracht van pensioenrechten van overgenomen medewerkers van de voormalige ent-administraties. De vrijval voorzieningen is niet begroot in verband met het incidentele karakter van de betreffende posten.
 
 
 Rentebaten
 
 De rentebaten zijn niet begroot gezien de lage rentestand van de afgelopen jaren. De rentebaten van € 10,4 miljoen hebben betrekking op ontvangen rente op de rekening courant van het RIVM.
 
 Lasten
 
 
 Personele kosten
 
 De personele kosten van € 298,6 miljoen komen in 2023 € 46,6 miljoen hoger uit dan opgenomen in de begroting 2023. Om aan de blijvend hoge vraag van onze opdrachtgevers te voldoen is het personeelsbestand verder gegroeid met 112 fte in dienstbetrekking bij het RIVM. De externe inhuur is gedurende 2023 met € 12,3 miljoen gegroeid ten opzichte van 2022. Het percentage externe inhuur in 2023 bedraagt 26,0%. Dit is 16% boven de Rijksbrede norm van 10%. Naast de personele invulling op opdrachten, zijn aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt, behoefte aan specifieke specialisten, een minder competitief salarisaanbod en vervanging tijdens ziekte belangrijke redenen voor het hoge aantal externen. Vooral bij de centrale bedrijfsvoering, de IV-organisatie en Dienst Vaccinvoorziening en Preventieprogramma’s is de inhuur blijvend hoog. Het RIVM heeft eerder aangegeven, gezien bovenstaande redenen, de norm van 10% als onhaalbaar te zien en te streven naar maximaal 20%.
 
 Daarnaast zijn de personeelskosten als gevolg van aanpassingen in de CAO gestegen (afhankelijk van salaris, maar minimaal 3%) en is een niet-begrote toekenning van IKB-verlofrecht van € 5,7 miljoen verwerkt.
 
 
 Materiële kosten
 
 De materiële kosten van € 406,5 miljoen zijn € 28 miljoen hoger ten opzichte van de begroting 2023 en € 57,4 miljoen hoger dan 2022. De stijging wordt voor een groot deel veroorzaakt door de aanvullende materiaalkosten rondom de aankoop- en donatie van COVID-19 vaccins per 1 september 2023, welke voorheen niet als lasten zijn verantwoord. De materiële kosten voor de overige vaccinatie en preventieprogramma’s zijn gedaald.
 
 De ICT-kosten van € 39,4 miljoen zijn in 2023 € 4,4 miljoen hoger dan begroot en € 2,1 miljoen hoger dan 2022. De hogere software en licentiekosten zijn het gevolg van aanvullende ICT-diensten en licenties in het kader van online rekeninstrumenten en vaccinatie- en preventieprogramma’s.
 
 
 Afschrijvingskosten
 
 De afschrijvingskosten zijn € 2,1 miljoen lager dan de begroting 2023 en € 0,1 miljoen hoger dan de realisatie 2022. De lager dan begrote afschrijvingskosten zijn met name een gevolg van uitblijven en uitstellen van investeringen in verband met grote ICT projecten en de aanstaande verhuizing van het RIVM.
 
 Dotaties voorzieningen
 De dotatie voorzieningen heeft betrekking op aangegane en herberekende verplichtingen voor (voormalige) werknemers van € 1,5 miljoen, op ingeschatte toekomstige verliezen op projecten van € 0,2 miljoen, op de indexatie van de voorziening herstelkosten Bilthoven van € 0,2 miljoen en op de voorziening leegstand gebouwen in Bilthoven van € 0,3 miljoen.
 
 
 Balans per 31 december 2023
 
 Na verwerking van het resultaat. De balans en alle onderliggende tabellen zijn opgesteld in duizenden euro’s.
 
 
 Tabel 44 Balans van het baten-lastenagentschap RIVM per 31 december 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Balans 31-12-2023
 
 
 Balans 31-12-2022
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vaste activa
 
 
 
 
 15.264
 
 
 
 
 13.280
 
 
 
 
 
 Immateriële vaste activa
 
 
 15.254
 
 
 13.280
 
 
 
 
 Materiële vaste activa
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 waarvan grond en gebouwen
 
 
 
 
 196
 
 
 
 
 251
 
 
 
 
 
 
 waarvan installaties en inventarissen
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 waarvan projecten in uitvoering
 
 
 
 
 15.058
 
 
 
 
 13.029
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige materiële vaste activa
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Vlottende activa
 
 
 
 
 452.670
 
 
 
 
 352.178
 
 
 
 
 
 Voorraden en onderhanden projecten
 
 
 70.060
 
 
 72.127
 
 
 
 
 Debiteuren
 
 
 12.776
 
 
 10.919
 
 
 
 
 Overige vorderingen en overlopende activa
 
 
 25.194
 
 
 13.134
 
 
 
 
 Liquide middelen
 
 
 344.640
 
 
 255.998
 
 
 
 
 
 Totaal activa:
 
 
 
 
 467.934
 
 
 
 
 365.458
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eigen Vermogen
 
 
 
 
 35.411
 
 
 
 
 21.849
 
 
 
 
 
 Pok/ Wau reserve
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 21.849
 
 
 24.939
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 13.562
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 
 Voorzieningen
 
 
 
 
 18.194
 
 
 
 
 18.414
 
 
 
 
 
 
 Langlopende schulden
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Kortlopende schulden
 
 
 
 
 414.329
 
 
 
 
 325.195
 
 
 
 
 
 Crediteuren
 
 
 28.796
 
 
 11.927
 
 
 
 
 Belastingen en premies sociale lasten
 
 
 1.599
 
 
 1.528
 
 
 
 
 Kortlopend deel leningen bij het Ministerie van Financiën
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Overige schulden en overlopende passiva
 
 
 383.934
 
 
 311.740
 
 
 
 
 
 Totaal passiva
 
 
 
 
 467.934
 
 
 
 
 365.458
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de balans
 
 
 Activa
 
 De vaste activa zijn ten opzichte van 2022 per saldo gestegen met € 2,0 miljoen, met name door investeringen bestaande uit € 5,8 miljoen aan ICT middelen en € 2,5 miljoen aan laboratorium apparatuur en een afschrijvingslast van € 6,4 miljoen.
 
 De voorraden betreffen de voorraad vaccins binnen RIVM ten behoeve van het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma (€ 61,3 miljoen), het aanhouden van voorraden in het kader van de overige nationale vaccinvoorziening (€ 8,2 miljoen), de aangekochte geneesmiddelen in het kader van COVID-19 (€ 0,9 miljoen) en voorziening van de expirerende voorraad (€ 0,3 miljoen negatief).
 De debiteurenpositie per balansdatum stijgt met € 1,9 miljoen. Het saldo per balansdatum bestaat voor € 0,4 miljoen aan vorderingen op het moederdepartement, € 8,4 miljoen uit vorderingen op overige ministeries en € 4,0 miljoen uit vorderingen op derden (internationale organisaties, ziekenhuizen en diverse overige opdrachtgevers in de publieke sector).
 De overige vorderingen en overlopende activa zijn ten opzichte van 2022 gestegen met € 12 miljoen. Het saldo per balansdatum bestaat voor € 14,7 miljoen uit vorderingen op ministeries anders dan het moederdepartement en € 10,5 miljoen uit vorderingen op derden. De overige vorderingen en overlopende activa bestaan met name uit nog te ontvangen rente (€ 10,4 miljoen), vooruitbetaalde kosten voor onder andere licenties, onderhoudscontracten, huren en abonnementen (€ 9,6 miljoen), nog te factureren omzet aan derden (€ 4,8 miljoen) en verleende voorschotten aan medewerkers in het kader van opleidingen (€ 0,4 miljoen).
 De analyse van de liquide middelen is opgenomen in het kasstroomoverzicht 2023.
 
 
 Passiva
 
 Het verloop van het eigen vermogen is als volgt:
 
 
 Tabel 45 Eigen vermogen per 31-12-2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 31-12-2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiereserve
 
 
 21.849
 
 
 29.664
 
 
 
 
 Directe vermogensmutaties
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 4.725
 
 
 
 
 Onverdeeld resultaat
 
 
 13.562
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 35.411
 
 
 21.849
 
 
 
 
 
 Het positieve saldo van baten en lasten over 2023 wordt toegevoegd aan de exploitatiereserve, waarmee het eigen vermogen € 35,4 miljoen positief wordt.
 De omvang van het eigen vermogen per balansdatum overschrijdt de grens van 5% van de gemiddelde omzet over 2021 tot en met 2023. De maximaal toegestane omvang van het eigen vermogen bedraagt € 33,0 miljoen. Het surplus van € 2,4 miljoen zal uiterlijk bij de 1e suppletoire begrotingswijziging 2024 worden teruggestort naar het moederdepartement.
 Het verloop van de post voorzieningen is als volgt:
 
 Tabel 46 Verloopstaat voorzieningen (bedragen x € 1.000 )
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personeel
 
 
 Reorganisatie
 
 
 Projecten
 
 
 Leegstand Bilthoven
 
 
 Herstelkosten Bilthoven
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 Stand voorzieningen per 31-12-2022
 
 
 
 1.258
 
 
 391
 
 
 3.300
 
 
 9.242
 
 
 4.223
 
 
 18.414
 
 
 
 
 Verantwoord onder Overlopende passiva
 
 
 1.719
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 1.719
 
 
 
 
 
 Totaal per 31-12-2022
 
 
 
 
 2.977
 
 
 
 
 391
 
 
 
 
 3.300
 
 
 
 
 9.242
 
 
 
 
 4.223
 
 
 
 
 20.133
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Dotatie
 
 
 1.475
 
 
 ‒
 
 
 154
 
 
 277
 
 
 160
 
 
 2.066
 
 
 
 
 Onttrekkingen
 
 
 ‒ 618
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 365
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 983
 
 
 
 
 Vrijval
 
 
 ‒ 891
 
 
 ‒ 192
 
 
 ‒ 48
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 1.131
 
 
 
 
 Mutaties
 
 
 ‒ 34
 
 
 ‒ 192
 
 
 ‒ 259
 
 
 277
 
 
 160
 
 
 ‒ 48
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal per 31-12-2023
 
 
 
 
 2.943
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 3.041
 
 
 
 
 9.519
 
 
 
 
 4.383
 
 
 
 
 20.085
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 Waarvan verantwoord onder overlopende passiva
 
 
 1.891
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 1.891
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Stand voorzieningen per 31-12-2023
 
 
 
 
 1.052
 
 
 
 
 199
 
 
 
 
 3.041
 
 
 
 
 9.519
 
 
 
 
 4.383
 
 
 
 
 18.194
 
 
 
 
 
 
 
 
 –
 De voorziening voor personeel omvat de toekomstige verplichtingen als gevolg van rechten (zoals werkloosheidswet en pensioentoelagen) op balansdatum van voormalige werknemers.
 
 
 –
 Voor overdracht van pensioenrechten van overgenomen medewerkers van de voormalige entadministraties is in 2008 een voorziening getroffen. Vanwege ontoereikende dekkingsgraden van de betrokken pensioenfondsen en een langdurig verwerkingstraject heeft tot op heden geen overdracht en afrekening kunnen plaatsvinden. De voorziening is met € 0,2 miljoen teruggebracht als gevolg van marktontwikkelingen en de uitdiensttreding van 3 van de betreffende medewerkers.
 
 
 –
 De voorziening ten behoeve van projecten betreft het bedrag aan voorziene nog te produceren verliezen op in uitvoering zijnde projecten.
 
 
 –
 De voorziening leegstand Bilthoven is in 2021 gevormd als gevolg van afspraken die zijn gemaakt over het opzeggen van het huidige contract met betrekking tot de gebouwen en terreinen te Bilthoven. De nieuwe huisvesting op het Utrecht Science Park zal naar verwachting gefaseerd plaatsvinden vanaf 2025. Hierdoor zullen dubbele huur- en exploitatielasten ontstaan. Ter dekking van deze dubbele verplichting is een voorziening gevormd. In 2023 is de indexatie van de huurkosten van € 0,3 miljoen gedoteerd aan de voorziening.
 
 
 –
 De voorziening herstelkosten Bilthoven is gevormd voor de toekomstige verplichting om bij het verlaten van het terrein en de gebouwen te Bilthoven, de huisvesting in oorspronkelijke staat en bezemschoon op te leveren. Met de eigenaar van terrein en gebouwen is overeenstemming bereikt over het niet verwijderen van gebouwgebonden installaties op het moment van verhuizen. Als gevolg van inflatie is de voorziening met € 0,2 miljoen gedoteerd.
 
 
 Van de voorziening is € 1,9 miljoen opgenomen onder de overlopende passiva wegens verplichtingen die in 2024 tot betaling gaan leiden.
 De kortlopende schulden zijn ten opzichte van 2022 met € 89,1 miljoen gestegen. De stijging wordt voor € 16,9 miljoen veroorzaakt door een stijging van de crediteurenstand en een stijging van de overige schulden en overlopende passiva van € 72,2 miljoen.
 De stijging van de overige schulden en overlopende passiva heeft voor € 74,3 miljoen betrekking op veranderingen in het saldo van onderhanden projecten en voor € 7,5 miljoen op de verhoging van verlofrechten en kortlopende voorzieningen van personeel. De nog te betalen kosten aan leveranciers zijn met € 8 miljoen gedaald en vorderingen aan medecontractanten zijn met € 1,7 miljoen gedaald.
 De kortlopende schulden hebben voor € 266,2 miljoen betrekking op het moederdepartement, voor € 32,4 miljoen betrekking op overige ministeries en voor € 115,7 miljoen betrekking op derden.
 
 
 Kasstroomoverzicht 2023
 
 
 
 Tabel 47 Kasstroomoverzicht van het baten-lastenagentschap RIVM over 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2023 (1)
 
 
 Realisatie 2023 (2)
 
 
 Verschil (3) = (2) - (1)
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 1 januari +  depositorekeningen
 
 
 
 
 44.225
 
 
 
 
 255.998
 
 
 
 
 211.773
 
 
 
 
 
 
 totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)
 
 
 639.000
 
 
 835.494
 
 
 196.494
 
 
 
 
 
 totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)
 
 
 ‒ 641.500
 
 
 ‒ 738.452
 
 
 ‒ 96.952
 
 
 
 
 
 2.
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 
 ‒ 2.500
 
 
 
 
 97.042
 
 
 
 
 99.542
 
 
 
 
 
 
 totaal investeringen (-/-)
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 ‒ 8.400
 
 
 6.600
 
 
 
 
 
 totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 
 
 Totaal investeringskasstroom
 
 
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 
 
 ‒ 8.400
 
 
 
 
 6.600
 
 
 
 
 
 
 eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 eenmalige storting door moederdepartement (+)
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 aflossingen op leningen (-/-)
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 ‒
 
 
 1.500
 
 
 
 
 
 beroep op leenfaciliteit (+)
 
 
 15.000
 
 
 ‒
 
 
 ‒ 15.000
 
 
 
 
 
 4.
 
 
 
 
 Totaal financieringskasstroom
 
 
 
 
 13.500
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 ‒ 13.500
 
 
 
 
 
 
 5.
 
 
 
 
 Rekening courant RHB 31 december + stand  depositorekeningen (=1+2+3+4)
 
 
 
 
 40.225
 
 
 
 
 344.640
 
 
 
 
 304.415
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op het kasstroomoverzicht
 
 Opgenomen zijn de standen van de rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding (RHB) van het ministerie van Financiën.
 
 Operationele kasstroom
 
 De kasstroom van de vrije liquide middelen bedraagt in 2023 € 88,6 miljoen positief. Deze wordt met name gedreven door een resultaat van € 13,6 miljoen en een daling van het netto werkkapitaal van € 77,1. De kasstromen uit het positieve resultaat zijn het gevolg van nieuwe opdrachten en taken voor het RIVM, een afbouw van het COVID-19 vaccinatieprogramma en aanvullende taken rondom de aanschaf van COVID-19 vaccins. De mutatie in het werkkapitaal komt voornamelijk voort uit een gestegen onderhandenwerkpositie onder de kortlopende schulden.
 
 In onderstaande tabel wordt een specificatie gegeven van de operationele kasstroom op basis van het resultaat
 
 Tabel 48 Operationele kasstroom (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2022
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten
 
 
 13.562
 
 
 ‒ 3.090
 
 
 
 
 Afschrijving
 
 
 6.416
 
 
 6.320
 
 
 
 
 Mutatie voorzieningen
 
 
 ‒ 48
 
 
 2.428
 
 
 
 
 Mutatie werkkapitaal
 
 
 77.112
 
 
 76.399
 
 
 
 
 Totaal operationele kasstroom
 
 
 
 97.042
 
 
 
 
 82.057
 
 
 
 
 
 
 
 
 Investeringskasstroom
 
 De investeringen bedragen € 8,4 miljoen en zijn € 6,6 miljoen lager dan de investeringen opgenomen in begroting 2023, maar € 2,7 miljoen lager ten opzichte van 2022. Het gaat om investeringen op het gebied van ICT (€ 5,8 miljoen), waaronder investeringen ten behoeve van uitbreiding en vervanging van Block Storage infrastructuur en investeringen in laboratoriumapparatuur (€ 2,5 miljoen). De investeringen vallen lager uit dan begroot als gevolg van uitblijven en uitstellen van investeringen in verband met grote ICT projecten en de aanstaande verhuizing van het RIVM.
 
 Financieringskasstroom
 
 In 2023 is geen gebruik gemaakt van de begrote leenfaciliteit bij het ministerie van Financiën vanwege de goede liquiditeitspositie. De gedane investeringen zijn gedaan uit de beschikbare liquide middelen.
 
 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
 
 
 
 Tabel 49 Overzicht doelmatigheidsindicatoren van het baten-lastenagentschap RIVM per 31 december 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Realisatie
 
 
 Vastgestelde begroting
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving Generiek Deel
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kostprijzen per product (groep)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Tarieven/uur
 
 
 118,2
 
 
 122,0
 
 
 124,8
 
 
 135,3
 
 
 128,8
 
 
 
 
 Omzet per productgroep (PxQ)
 
 
 475.451
 
 
 643.760
 
 
 623.156
 
 
 715.665
 
 
 639.000
 
 
 
 
 FTE-totaal (excl. externe inhuur)
 
 
 1.842
 
 
 2.076
 
 
 2.184
 
 
 2.296
 
 
 2.350
 
 
 
 
 Saldo van baten en lasten (%)
 
 
 2,9%
 
 
 2,5%
 
 
 ‒ 0,5%
 
 
 1,9%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omzet per productgroep
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Strategisch Programma RIVM
 
 
 8.774
 
 
 9.369
 
 
 11.457
 
 
 12.152
 
 
 Omzet per productgroep niet gesplitst afgegeven in begroting
 
 
 
 
 Onderzoekingen o.b.v. uren x tarief en bijbehorende materiële kosten
 
 
 271.086
 
 
 392.544
 
 
 397.113
 
 
 492.704
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten preventieprogramma’s
 
 
 181.877
 
 
 227.799
 
 
 200.221
 
 
 195.832
 
 
 
 
 ICT-dienstverlening voor andere organisaties dan het RIVM (SSC-Campus)
 
 
 13.714
 
 
 14.048
 
 
 14.365
 
 
 14.976
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kwaliteitsindactoren
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Liquiditeit (current ratio)
 
 
 1,0
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,1
 
 
 1,0
 
 
 
 
 2. Solvabiliteit (debt ratio)
 
 
 1,0
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 1,0
 
 
 
 
 3. Rentabiliteit eigen vermogen
 
 
 218,2%
 
 
 72,8%
 
 
 ‒ 12,0%
 
 
 47,4%
 
 
 0,0%
 
 
 
 
 4. Percentage externe inhuur t.o.v. totale personele kosten
 
 
 10,9%
 
 
 23,6%
 
 
 24,4%
 
 
 26,0%
 
 
 10,0%
 
 
 
 
 5. Percentage facturen betaald binnen 30 dagen
 
 
 94,0%
 
 
 91,4%
 
 
 93,2%
 
 
 86,3%
 
 
 95,0%
 
 
 
 
 6. Declarabiliteit % primair proces
 
 
 67,4%
 
 
 68,2%
 
 
 65,6%
 
 
 64,8%
 
 
 65,0%
 
 
 
 
 7. FTE overhead als % totaal aantal FTE
 
 
 16,6%
 
 
 13,9%
 
 
 16,2%
 
 
 16,5%
 
 
 20,0%
 
 
 
 
 8. Ziekteverzuim
 
 
 3,8%
 
 
 4,2%
 
 
 6,1%
 
 
 5,7%
 
 
 3,3%
 
 
 
 
 9. % medewerkers met een volledig afgeronde P-gesprekscyclus
 
 
 64,5%
 
 
 70,1%
 
 
 66,9%
 
 
 61,9%
 
 
 80,0%
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting doelmatigheidsindicatoren
 
 
 Uurtarieven
 
 De uurtarieven worden jaarlijks vastgesteld door de eigenaar. De tarieven zijn ten opzichte van 2022 gestegen met gemiddeld € 11,- per uur om de ontwikkelingen in prijsstijgingen van de Shared Service Organisaties (SSO’s), CAO-verhogingen, structurele investeringen en stijgingen van huur- en energiekosten op te kunnen vangen.
 
 Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
 
 Het RIVM streeft naar een bezetting die in lijn ligt met het opdrachtenpakket. Door een aanhoudend hoog opdrachtenpakket is het RIVM in 2023 met 112 fte gegroeid naar 2.296 fte.
 
 Saldo van baten en lasten (% van de baten)
 
 Het positieve percentage ten opzichte van de vastgestelde begroting is volledig toe te schrijven aan het positieve saldo van baten en lasten over 2023.
 
 Liquiditeit/Solvabiliteit/Rentabiliteit
 
 Voor wat betreft de financiële doelmatigheidsindicatoren steunt het RIVM op de gangbare bedrijfseconomische indicatoren liquiditeit, solvabiliteit en de rentabiliteit van het eigen vermogen. De liquiditeit (current ratio) geeft aan in hoeverre de kortlopende schulden kunnen worden voldaan vanuit de kortlopende activa. Een waarde van boven de 1 wordt over het algemeen als gezond gekenmerkt. Het RIVM voldoet hier met een waarde van 1,1 aan. De solvabiliteit (debt ratio) is door een begrenst eigen vermogen relatief hoog. Ten opzichte van voorgaande jaren is deze nagenoeg niet gewijzigd. De positieve rentabiliteit op het eigen vermogen wordt veroorzaakt door het positieve saldo van baten en lasten.
 
 Percentage inhuur externen ten opzichte van de totale personele kosten
 
 De totale omvang van de inhuur externen bedroeg in 2023 € 78,1 miljoen. Het percentage externe inhuur komt hiermee uit op 26,0%. Dit is 16% boven de Rijksbrede norm van 10%. Naast de personele invulling op tijdelijke opdrachten, zijn aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt, behoefte aan specifieke specialisten een minder competitief salarisaanbod en vervanging tijdens ziekte belangrijke redenen voor het hoge aantal externen. Vooral bij de centrale bedrijfsvoering, de IVorganisatie en Dienst Vaccinvoorziening en Preventieprogramma’s is de inhuur blijvend hoog.
 Het RIVM heeft eerder aangegeven, gezien bovenstaande redenen, de norm van 10% als onhaalbaar te zien.
 
 Percentage facturen betaald binnen 30 dagen
 
 Het percentage facturen dat in 2023 is betaald binnen 30 dagen bedraagt 86,3%. Daarmee is het percentage gedaald ten opzichte van 2022 (93,2%) en ligt onder de norm en begroting van 95%. Verbeterplannen en -acties zijn en worden ingezet, waardoor we in het laatste kwartaal van 2023 het maandelijks gemiddelde zien stijgen. Verbeteringen worden in 2024 verder doorgezet en de verwachting is dat het betaalgedrag weer binnen de norm zal vallen.
 
 Declarabiliteit % primair proces
 
 In 2023 bedraagt het percentage declarabiliteit primair proces 64,8%, een verlaging ten opzichte van het percentage 2022 (65,6%) en in lijn met de norm van 65%.
 
 FTE overhead als % totaal aantal FTE
 
 Het percentage fte overhead ten opzichte van het totaal aantal fte in 2023 is 16,5%. Daarmee is het percentage lager dan de norm (20%) en hoger dan in 2022 (16,2%). De gewijzigde verhouding van het aantal fte tot het primaire proces is toe te schrijven aan de groei van het RIVM over de laatste jaren, waar de overheadfuncties met enige vertraging op peil zijn gekomen.
 
 Ziekteverzuim
 
 Het jaarlijks gemiddelde ziekteverzuim van 5,7% is gedaald ten opzichte van 2022 (6,1%). Het verzuim ligt boven de Verbaan norm van 2,6% en blijft relatief hoog. Naast het kortdurend verzuim, onder andere veroorzaakt door griepvirussen en COVID-19, heeft een relatief groot aantal medewerkers met long-COVID-klachten een aandeel in het langdurig verzuim. Daarnaast blijft het verzuimpercentage voor het RIVM een punt van aandacht en is extra aandacht voor de werkdruk.
 
 % medewerkers met een volledig afgeronde P-gesprekscyclus
 
 Het jaarlijks percentage medewerkers met een volledig afgeronde P-gesprekscyclus is 61,9%. Dit is gedaald ten opzichte van 2022 (66,9%). Dit wordt deels verklaard door het niet tijdig en volledig afronden van het dossier, ziekte of instroom van medewerkers waar nog geen functioneringsgesprek voor heeft plaatsgevonden.
 
 
 
 
 
 10.
 Saldibalans
 
 
 Tabel 50 Saldibalans per 31 december 2023 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Activa
 
 
 
 
 1
 Door afronding kan de som van de delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 Passiva
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 31-12-2022
 
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 31-12-2022
 
 
 
 
 
 
 Intra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1)
 
 
 Uitgaven ten laste van de begroting
 
 
 47.586.487
 
 
 31.400.530
 
 
 
 2)
 
 
 Ontvangsten ten gunste van de begroting
 
 
 1.349.648
 
 
 1.257.938
 
 
 
 
 3)
 
 
 Liquide middelen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4)
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 4a)
 
 
 Rekening-courant RHB
 
 
 46.237.304
 
 
 30.085.752
 
 
 
 
 5)
 
 
 Rekening-courant RHB begrotingsreserve
 
 
 285.000
 
 
 280.000
 
 
 
 5a)
 
 
 Begrotingsreserves
 
 
 285.000
 
 
 280.000
 
 
 
 
 6)
 
 
 Vorderingen buiten begrotingsverband
 
 
 2.289
 
 
 527
 
 
 
 7)
 
 
 Schulden buiten begrotingsverband
 
 
 1.823
 
 
 57.367
 
 
 
 
 8)
 
 
 Kas-transverschillen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subtotaal intra-comptabel
 
 
 
 
 47.873.776
 
 
 
 
 31.681.057
 
 
 
 
 
 Subtotaal intra-comptabel
 
 
 
 
 47.873.776
 
 
 
 
 31.681.057
 
 
 
 
 
 
 Extra-comptabele posten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 9)
 
 
 Openstaande rechten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 9a)
 
 
 Tegenrekening openstaande rechten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 10)
 
 
 Vorderingen
 
 
 819.962
 
 
 1.010.217
 
 
 
 10a)
 
 
 Tegenrekening vorderingen
 
 
 819.962
 
 
 1.010.217
 
 
 
 
 11a)
 
 
 Tegenrekening schulden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 11a)
 
 
 Schulden
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 12)
 
 
 Voorschotten
 
 
 17.874.277
 
 
 17.152.872
 
 
 
 12a)
 
 
 Tegenrekening voorschotten
 
 
 17.874.277
 
 
 17.152.872
 
 
 
 
 13a)
 
 
 Tegenrekening garantieverplichtingen
 
 
 145.704
 
 
 176.676
 
 
 
 13)
 
 
 Garantieverplichtingen
 
 
 145.704
 
 
 176.676
 
 
 
 
 14a)
 
 
 Tegenrekening andere verplichtingen
 
 
 26.792.809
 
 
 22.850.908
 
 
 
 14)
 
 
 Andere verplichtingen
 
 
 26.792.809
 
 
 22.850.908
 
 
 
 
 15)
 
 
 Deelnemingen
 
 
 34.188
 
 
 34.188
 
 
 
 15a)
 
 
 Tegenrekening deelnemingen
 
 
 34.188
 
 
 34.188
 
 
 
 
 
 Subtotaal extra-comptabel
 
 
 
 
 45.666.940
 
 
 
 
 41.224.861
 
 
 
 
 
 Subtotaal extra-comptabel
 
 
 
 
 45.666.940
 
 
 
 
 41.224.861
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 93.540.716
 
 
 
 
 72.905.918
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 93.540.716
 
 
 
 
 72.905.918
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting op de saldibalans
 
 Alle tabellen hebben als peildatum 31 december 2023 tenzij anders aangegeven.
 Intra-comptabele posten
 
 Intra comptabele posten zijn de saldi op de grootboekrekeningen die op basis van het bij het Rijk gevoerde begrotings/boekhoudstelsel (verplichtingen-kasstelsel) in een dwingend evenwichtsverband met het kas/ bankboek (inclusief de rekening-courant met Financiën/RHB) worden bijgehouden.
 Extra-comptabele posten
 Extra-comptabele posten zijn de saldi op de grootboekrekeningen die op grond van het bij het Rijk gevoerde begrotings-/boekhoudstelsel (verplichtingen-kasstelsel) niet in dwingend evenwichtsverband met het intra- comptabele deel van het grootboek worden bijgehouden. Er worden extra grootboekrekeningen voor ingericht, die door middel van aanvullende boekingen worden bijgehouden (vandaar extra-comptabel). De tegenrekeningen die daarbij worden gebruikt, zijn nodig om pro forma het evenwichtsverband in stand te kunnen houden.
 De cijfers in de saldibalans zijn vermeld in duizendtallen en afgerond naar boven. Hierdoor kunnen bij het subtotaal en het totaal afrondingsverschillen optreden.
 
 
 Ad 1 en 2) Uitgaven ten laste en –ontvangsten ten gunste van de begroting
 
 Onder de posten uitgaven en ontvangsten zijn de per saldo gerealiseerde begrotingsuitgaven en -ontvangsten opgenomen. De bedragen komen overeen met de bedragen uit de verantwoordingsstaat. Door een verschillende afrondingssystematiek kunnen kleine afrondingsverschillen ontstaan (maximaal aantal begrotingsartikelen*1 (in duizenden)) tussen de posten ‘Uitgaven en ontvangsten ten laste van de begroting’ en de bedragen in de Verantwoordingsstaat.
 
 ad 3) Liquide middelen
 
 De post Liquide middelen is opgebouwd uit het saldo van de banken en de contante gelden. Als bedrag voor het banksaldo wordt opgenomen de stand van de bankrekeningen die meelopen in het saldo loos betalingsverkeer via de schatkist van het Rijk. Van dit saldo ontvangen de ministeries een opgave van de RHB. Het ministerie van VWS heeft vanwege saldoregulatie geen saldo op haar bankrekeningen.
 
 Ad 4 en 4a) Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding
 
 Deze post geeft per saldo de financiële verhouding met de Rijkshoofdboekhouding weer. Het bedrag per 31 december 2023 is in overeenstemming met de opgave van de Rijkshoofdboekhouding.
 
 Ad 5 en 5a) Begrotingsreserves
 
 Een begrotingsreserve is een meerjarige budgettaire voorziening die op een afzonderlijke rekening-courant bij het Ministerie van Financiën wordt aangehouden. Het gaat om een budgettaire voorziening of reserve binnen de Rijksbegroting. De reserve blijft meerjarig beschikbaar voor het doen van uitgaven in latere jaren. Voor de begrotingsreserve WFZ, Pallas en Stimuleringsfonds wonen en zorg wordt een rekening-courant aangehouden bij het Ministerie van Financiën.
 
 
 Tabel 51 Begrotingsreserve (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Saldo
 
 
 Toevoe-gingen
 
 
 Ontrek-kingen
 
 
 Saldo
 
 
 Artikel
 
 
 
 
 Naam begrotingsreserve (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1-1-2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 
 
 VWS begrotingsreserve
 Stimuleringsregeling wonen en zorg
 
 
 50.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 50.000
 
 
 3
 
 
 
 
 VWS begrotingsreserve Pallas
 
 
 200.000
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 200.000
 
 
 4
 
 
 
 
 VWS begrotingsreserve WFZ
 
 
 30.000
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 35.000
 
 
 9
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 280.000
 
 
 
 
 5.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 285.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsreserve WFZ
 
 In het kader van de verdere beperking van de risico’s rond de achterborgstelling van het Rijk bij het WFZ wordt er vanaf het jaar 2017 een begrotingsreserve aangelegd voor eventuele schade.
 
 Begrotingsreserve Stimuleringsregeling wonen en zorg
 
 Dit betreft de stimuleringsregeling woonzorg arrangementen. De stimuleringsregeling bestaat voor een deel uit een borgstellingsregeling. Voor eventuele verliezen worden middelen gereserveerd.
 
 Begrotingsreserve Pallas
 
 De Staat staat garant voor de ontmantelingskosten van de reactor van Pallas zolang de ontmantelingsreserve van Pallas zelf ontoereikend is. In 2023 hebben geen mutaties plaatsgevonden.
 
 Ad 6) Vorderingen buiten begrotingsverband
 
 Deze post betreft het saldo van de uitgaven waarvan verrekening met derden nog zal plaatsvinden
 
 
 Tabel 52 Vorderingen buiten begrotingsverband (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personeel
 
 
 
 
 185
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 775
 
 
 
 
 Belastingdienst
 
 
 455
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 874
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 2.289
 
 
 
 
 
 
 De vorderingen buiten begrotingsverband worden hieronder toegelicht:
 
 
 –
 Personeel, dit betreffen vooruitbetaalde pensioenpremies en scholingskosten aan medewerkers, nog te vorderen bedragen op medewerkers en vooruitbetaalde salarissen en betalingen aan derden welke nog moeten worden verantwoord op de begrotingsuitgaven 2023 en moeten worden doorbelast aan de agentschappen.
 
 
 –
 CIBG voert namens VWS een aantal opdrachten uit en heeft als zodanig een kassiersfunctie. Dit betreft het saldo dat door CIBG nog afgedragen dient worden aan VWS.
 
 
 –
 Belastingdienst heeft betrekking op te verrekenen bedragen met de belastingdienst.
 
 
 –
 Overige, dit betreft het saldo van ontvangsten en betalingen door de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek voor aanvragen en beoordelingen van onderzoek dat onder de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) valt. Dit moet vooraf worden getoetst door een onafhankelijke commissie van deskundigen.
 
 
 
 Ad 7) Schulden buiten begrotingsverband
 
 Deze post betreft het saldo van de ontvangsten, waarvan verrekening met derden nog zal plaatsvinden.
 
 
 Tabel 53 Schulden buiten begrotingsverband (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Belastingdienst
 
 
 
 
 118
 
 
 
 
 ABP
 
 
 
 
 44
 
 
 
 
 Overig
 
 
 
 
 1.661
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.823
 
 
 
 
 
 
 De schulden buiten begrotingsverband worden hieronder toegelicht:
 
 
 –
 In de posten belastingdienst en ABP staan bedragen over de maand december 2023 die in januari 2024 worden afgedragen. De afdracht Belastingdienst wordt verrekend met de vordering BTW.
 
 
 –
 Diversen, dit betreft nog te verrekenen ontvangsten voor detacheringen, te verrekenen bedragen met de belastingdienst voor verleggingsregelingen en levensloop/verlofsparen. Vanuit de Europese Unie is in december 2023 een prefinanciering van € 1,3 miljard ontvangen voor de uitvoering van het programma Health Data Acces Body.
 
 
 
 ad 8) Kas-transverschillen
 
 Op deze post worden bedragen opgenomen welke zijn verantwoord in de uitgaven en ontvangsten, maar nog niet daadwerkelijk per kas zijn uitgegeven en ontvangen. Deze post is alleen van toepassing op Hoofdstuk 9A (Nationale Schuld).
 
 ad 9 en 9a) Openstaande rechten
 
 Openstaande rechten zijn vorderingen die niet voortvloeien uit met derden te verrekenen begrotingsuitgaven, maar die op andere wijze zijn ontstaan. Zo kunnen rechten ontstaan doordat conform wettelijke regelingen vastgestelde aanslagen aan derden worden opgelegd (bijvoorbeeld belastingen, college- en schoolgelden). Openstaande rechten doen zich bij het ministerie van VWS niet voor.
 
 Ad 10 en 10a) Vorderingen
 
 Vorderingen kunnen zijn voortgevloeid uit wettelijke heffingen, vorderingen van eerder gedane voorwaardelijke uitgaven en vorderingen uit verkoop of dienstverlening.
 
 
 Tabel 54 Openstaande vorderingen naar ontstaansjaar (exclusief zorgtoeslag) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 t/m 2020
 
 
 44.549
 
 
 
 
 2021
 
 
 45.294
 
 
 
 
 2022
 
 
 17.493
 
 
 
 
 2023
 
 
 171.821
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 279.156
 
 
 
 
 
 
 Het vorderingensaldo (exclusief zorgtoeslag) van € 279,2 miljoen. Bestaat uit:
 
 
 –
 vorderingen voor een bedrag van € 165,0 miljoen. Voornamelijk in verband met afgerekende subsidie-voorschotten;
 
 
 –
 vordering uit hoofde van een geëffectueerde aanspraak op een garantie van € 21,6 miljoen. Een civielrechtelijke procedure door de Landsadvocaat loopt, naar verwachting zal het grootste gedeelte van deze vordering niet te verhalen zijn;
 
 
 –
 vordering van € 43,4 miljoen. Wegens niet nagekomen leveringsplicht van mondkapjes;
 
 
 –
 vorderingen met betrekking tot het innen van opgelegde bestuurlijke boetes uit hoofde van de Geneesmiddelenwet, Warenwet, Drank- en Horecawet, Tabakswet van € 9,2 miljoen;
 
 
 –
 overige vorderingen lager dan € 5 miljoen: tellen op tot € 24,7 miljoen;
 
 
 –
 de op termijn opeisbare vorderingen van € 15,3 miljoen. Deze zijn hierna toegelicht.
 
 
 
 
 Tabel 55 Opeisbaarheid van de vorderingen (inclusief zorgtoeslag) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 
 Direct opeisbaar
 
 
 804.668
 
 
 
 
 Op termijn opeisbaar
 
 
 15.295
 
 
 
 
 Geconditioneerd
 
 
 0
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 819.963
 
 
 
 
 
 
 Een toelichting op de opeisbaarheid van vorderingen is:
 
 
 –
 een vordering die op termijn opeisbaar is, betreft een vordering van € 2,3 miljoen resterend. Met betrekking tot correctie aansluitverschil AFBZ bij het CAK. De vordering is vanaf 2019 jaarlijks met gelijke bedragen van € 2,3 miljoen verlaagd. De stand per 31-12-2023 is € 2,3 miljoen.;
 
 
 –
 een vordering die op termijn opeisbaar is, betreft een vordering van € 5,0 miljoen. Van PD-ALT  (onderdeel VWS) op de eigenaar van het RIVM terrein (PSP). Deze wordt verrekend met toekomstige verplichtingen rondom het schoon opleveren van het terrein (na verhuizing RIVM naar de nieuwbouw) aan PSP;
 
 
 –
 Een vordering die op termijn opeisbaar is, betreft een lening aan Stichting Voorbereiding Pallas van € 8,0 miljoen.
 
 
 
 Het totaal aan openstaande vorderingen zorgtoeslag in bedraagt € 540,8 miljoen
 
 Tabel 56 Vorderingen naar ouderdom zorgtoeslag (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Toeslagjaar
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 
 t/m 2020
 
 
 174.461
 
 
 
 
 2021
 
 
 97.326
 
 
 
 
 2022
 
 
 199.146
 
 
 
 
 2023
 
 
 69.874
 
 
 
 
 2024
 
 
 ‒ 1
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 540.806
 
 
 
 
 
 
 
 Ad 12 en 12a) Voorschotten
 
 Onder de post voorschotten zijn per saldo de bedragen opgenomen die aan derden zijn betaald vooruitlopend op later definitief vast te stellen of af te rekenen bedragen. Het totaal aan openstaande voorschotten exclusief de zorgtoeslag bedraagt € 9,2 miljard.
 
 
 Tabel 57 Voorschotten naar ouderdom (exclusief zorgtoeslag) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 Verstrekt in
 
 
 Afgerekend in
 
 
 Stand per
 
 
 
 
 
 
 
 
 1-1-2023
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 t/m 2020
 
 
 1.579.907
 
 
 0
 
 
 963.249
 
 
 616.658
 
 
 
 
 2021
 
 
 3.098.189
 
 
 0
 
 
 2.008.985
 
 
 1.089.203
 
 
 
 
 2022
 
 
 6.001.084
 
 
 0
 
 
 4.102.513
 
 
 1.898.571
 
 
 
 
 2023
 
 
 0
 
 
 5.666.716
 
 
 28.991
 
 
 5.637.726
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 10.679.180
 
 
 5.666.716
 
 
 7.103.738
 
 
 9.242.158
 
 
 
 
 
 Het totaal aan openstaande voorschotten zorgtoeslag in bedraagt € 8,6 miljard.
 
 Tabel 58 Voorschotten naar ouderdom zorgtoeslag (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaand
 
 
 Verstrekt in
 
 
 Afgerekend in
 
 
 Stand per
 
 
 
 
 
 
 
 Toeslagjaar
 
 
 
 
 1-1-2023
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 t/m 2019
 
 
 8.605
 
 
 0
 
 
 4.779
 
 
 3.826
 
 
 
 
 2020
 
 
 51.416
 
 
 0
 
 
 40.952
 
 
 10.464
 
 
 
 
 2021
 
 
 329.376
 
 
 0
 
 
 277.297
 
 
 52.078
 
 
 
 
 2022
 
 
 5.439.961
 
 
 99.895
 
 
 5.278.491
 
 
 261.365
 
 
 
 
 2023
 
 
 644.333
 
 
 7.156.972
 
 
 0
 
 
 7.801.306
 
 
 
 
 2024
 
 
 0
 
 
 503.079
 
 
 0
 
 
 503.079
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 6.473.692
 
 
 7.759.946
 
 
 5.601.519
 
 
 8.632.119
 
 
 
 
 
 In de onderstaande tabel is het saldo van de openstaande voorschotten per artikel weergegeven
 
 Tabel 59 Openstaande voorschotten op artikelniveau (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Openstaande voorschotten per artikel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 Art
 
 
 Omschrijving
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 3.835.669
 
 
 
 
 2
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 877.538
 
 
 
 
 3
 
 
 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 892.181
 
 
 
 
 4
 
 
 Zorgbreed beleid
 
 
 1.884.393
 
 
 
 
 5
 
 
 Jeugd
 
 
 348.935
 
 
 
 
 6
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 881.392
 
 
 
 
 7
 
 
 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog II
 
 
 437.411
 
 
 
 
 8
 
 
 Tegemoetkoming specifieke kosten
 
 
 8.632.295
 
 
 
 
 9
 
 
 Algemeen
 
 
 33.585
 
 
 
 
 10
 
 
 Apparaat Kerndepartement
 
 
 50.878
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 17.874.277
 
 
 
 
 
 
 De voorschotten groter dan € 100,0 miljoen betreffen naast de Zorgtoeslag:
 
 Artikel 1 Volksgezondheid
 
 De openstaande voorschotten hebben met name betrekking op het RIVM (€ 1,5 miljard), Zorgonderzoek Nederland (€ 396,2 miljoen), SNPG (€ 146,4 miljoen), Stichting Bevolkingsonderzoek Nederland (€ 144,7 miljoen), Stichting Projectenbureau Publieke Gezondheid / GGD GHOR (€ 144,3 miljoen) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (€ 132,9 miljoen).
 
 Artikel 2 Curatieve Zorg
 
 De openstaande voorschotten hebben met name betrekking op subsidie aan Stichting Voorbereiding PALLAS-reactor (€ 316,7 miljoen).
 
 Artikel 3 MO en LZ
 
 De openstaande voorschotten hebben met name betrekking op bijdrage aan Centrum Indicatiestelling Zorg (€ 121,4 miljoen) en subsidie aan Stichting VILANS (€ 114,8 miljoen).
 
 Artikel 4 Zorgbreed beleid
 
 De openstaande voorschotten hebben met name betrekking op een subsidie aan de Coöperatief Samenwerkende Regio’s (€ 445,7 miljoen), bekostiging van RCN Zorgcontracten ZJCN voor verschillende organisaties (€ 179,1 miljoen), bijdragen aan het CAK (€ 136,6 miljoen) en een subsidie aan Stichting Regioplus Arbeidsmarkt (€ 108,1 miljoen).
 
 Artikel 6 Sport
 
 De openstaande voorschotten hebben met name betrekking op subsidie aan het NOC*NSF (€ 176,7 miljoen).
 
 Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog II
 
 De openstaande voorschotten op dit artikel hebben betrekking op de wetten Wereldoorlog II aan de Sociale Verzekeringsbank (€ 381,8 miljoen).
 
 
 Ad 13 en 13a) Garantieverplichtingen
 
 Onder deze post is het saldo van de garantieverplichtingen opgenomen. Een garantieverplichting wordt gezien als een voorwaardelijke financiële verplichting aan een derde, die pas tot uitbetaling komt als zich bij de wederpartij een bepaalde omstandigheid (realisatie van een risico) voordoet. Een verschil tussen een garantieverplichting en een andere verplichting is dat de hoofdsom van een garantie veelal niet of slechts gedeeltelijk tot uitbetaling zal komen.
 
 De post garantieverplichtingen wordt eens per jaar bijgewerkt.
 
 Tabel 60 Verloop van lopende verplichtingen uit hoofde van de verleende garanties van WFZ (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2023
 
 
 707.376
 
 
 
 
 
 
 Aanpassing beginstand in verband met de doorlichting van de leningsgegevens door het waarborgfonds voor de Zorgsector.
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Verleende garanties in het verslagjaar
 
 
 0
 
 
 
 
 Verleende garanties in het verslagjaar als gevolg van herfinanciering
 
 
 0
 
 
 
 
 Vervallen garanties in het verslagjaar
 
 
 124.801
 
 
 
 
 Vervallen garanties in het verslagjaar als gevolg van herfinancieringen
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 582.575
 
 
 
 
 
 
 Tabel 61 Verloop van de garantieverplichtingen WFZ en niet sedentaire personen op basis van de schuldrestant van de leningen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2023
 
 
 151.551
 
 
 
 
 
 
 Aanpassing beginstand in verband met de doorlichting van de leningsgegevens door het waarborgfonds voor de Zorgsector en correcties op voorgaande jaren die nog niet waren verwerkt.
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Stortingen in het verslagjaar (inclusief herfinancieringen)
 
 
 0
 
 
 
 
 Aflossingen/afboekingen in het verslagjaar (inclusief herfinancieringen)
 
 
 30.527
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 121.024
 
 
 
 
 
 
 Tabel 62 Verloop van de garantieverplichtingen NRG Petten op basis van de schuldrestant van de leningen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2023
 
 
 22.624
 
 
 
 
 
 
 Stortingen in het verslagjaar
 
 
 0
 
 
 
 
 Aflossingen/afboekingen in het verslagjaar
 
 
 444
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 22.180
 
 
 
 
 
 Aan Stichting Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) is door het ministerie van EZK een lening verstrekt voor het uitwerken en uitvoeren van een Herstelplan, in algemene zin gericht op de continuïteit van de bedrijfsvoering van NRG en in het bijzonder op het scheppen van de noodzakelijke financiële, technische, commerciële en organisatorische voorwaarden voor het in bedrijf houden van de Hoge Flux Reactor (HFR). Het ministerie van VWS staat voor 40% garant voor deze lening.
 
 Tabel 63 Verloop van de corona garantieverplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand in SAP per 1 januari 2023
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 Aangegane verplichtingen
 
 
 0
 
 
 
 
 Tot betaling gekomen verplichtingen
 
 
 0
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 2.500
 
 
 
 
 
 
 Stichting Open Nederland (SON) die testcapaciteit voor toegangstesten heeft georganiseerd om de samenleving zoveel mogelijk open te houden, heeft een verzekering gevonden die met terugwerkende kracht per 21 april 2021 ingaat. Deze verzekering dekt niet alles. Het ministerie van VWS heeft daarom een garantie verstrekt met een plafond van € 2,5 miljoen voor mogelijke juridische kosten en claims die niet gedekt worden door de verzekering. De Stichting heeft dit comfort nodig om de leden van de raad van toezicht en de leden van het bestuur de zekerheid te kunnen bieden dat zij geen persoonlijke schade kunnen ondervinden van hun functie. Het toetsingskader is opgenomen in de bijlage van de achtste incidentele suppletoire begroting van 2022.
 
 Ad 14 en 14a) Andere verplichtingen
 De post openstaande verplichtingen vormt het saldo van de aangegane verplichtingen, hierop verrichte betalingen en bijstellingen van in eerdere begrotingsjaren aangegane verplichtingen.
 
 Tabel 64 Verloop van de andere verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Verloop van de andere verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2023
 
 
 22.850.907
 
 
 
 
 Aangegane verplichtingen
 
 
 52.917.951
 
 
 
 
 Negatieve bijstellingen
 
 
 1.389.562
 
 
 
 
 Tot betaling gekomen verplichtingen
 
 
 47.586.487
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 26.792.809
 
 
 
 
 
 De specificatie van de openstaande verplichtingen per artikel ultimo 2023 is hieronder opgenomen.
 
 Tabel 65 Andere verplichtingen op artikelniveau (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Andere verplichtingen per artikel (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 Artikel
 
 
 Artikel omschrijving
 
 
 31-12-2023
 
 
 
 
 1
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 3.407.695
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 3.621.158
 
 
 
 
 3
 
 
 MO en LZ
 
 
 18.414.172
 
 
 
 
 4
 
 
 Zorgbreed beleid
 
 
 714.573
 
 
 
 
 5
 
 
 Jeugd
 
 
 105.500
 
 
 
 
 6
 
 
 Sport
 
 
 188.802
 
 
 
 
 7
 
 
 Oorlogsgetroffenen
 
 
 205.420
 
 
 
 
 9
 
 
 Algemeen
 
 
 46.135
 
 
 
 
 10
 
 
 Apparaatuitgaven
 
 
 89.353
 
 
 
 
 
 Eindtotaal
 
 
 
 
 
 26.792.809
 
 
 
 
 
 
 De openstaande verplichtingen groter dan € 100,0 miljoen zijn hieronder toegelicht:
 Artikel 1 Volksgezondheid                                                                               De grootste openstaande verplichtingen op dit artikel hebben met name betrekking op bijdragen aan het RIVM (€ 511,5 miljoen), Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (€ 126,6 miljoen), ZonMw (€ 1,3 miljard) en subsidie aan Stichting Bevolkingsonderzoek Nederland (€ 144,7 miljoen).                                                                                                          
 Artikel 2 Curatieve Zorg
 De grootste openstaande verplichtingen op dit artikel hebben betrekking op de Rijksbijdrage tot 18 jaar (€ 3,3 miljard).
 Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning                                              
 De openstaande grootste openstaande verplichtingen op dit artikel hebben betrekking op bijdrage kosten in kortingen (€ 5,3 miljard) en Rijksbijdrage Wlz (€ 12,4 miljard),  bijdragen aan Centrum Indicatiestelling Zorg (€ 131,0 miljoen) en subsidies aan Stichting Vilans (€ 119,5 miljoen).
 Artikel 4 Zorgbreed beleid                                                                           
 De grootste openstaande verplichting op dit artikel is een bijdrage aan het CAK van € 125,7 miljoen.                                                                                                                                         
 Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Wereldoorlog II                   
 De openstaande verplichtingen op dit artikel hebben betrekking op de uitkeringslasten aan de Sociale Verzekeringsbank (€ 182,0 miljoen).
 
 Negatieve bijstellingen
 Er zijn in 2023 op vier dossiers omvangrijke negatieve bijstellingen geweest op verplichtingen die in eerdere jaren zijn aangegaan. Hierbij is een grens gehanteerd van € 25,0 miljoen voor de beleidsartikelen en 10% voor het apparaatsartikel met een minimum van € 1,0 miljoen.
 De overeenkomsten voor de voor de aankoop van Covid-19 vaccins zijn in 2023 overgegaan naar het RIVM. Dientengevolge is ook de verplichting die nog in de administratie hiervoor opgenomen stond naar nul verlaagd. Dit betreft een negatieve bijstelling van € 304,8 miljoen.
 Naar aanleiding van de bijgestelde ramingen van het Centraal Planbureau (CPB) in het Centraal Economisch Plan (CEP 2023) en de Macro Economische Verkenning (MEV 2024) zijn de Rijksbijdrage Wlz en de rijksbijdrage BIKK voor respectievelijk € 750,0 en € 59,5 miljoen gedurende het jaar neerwaarts bijgesteld. De bijbehorende verplichtingen zijn overeenkomstig aangepast.
 Er is sprake van vrijval op het budget voor Sectorplanplus van € 151,0 miljoen. Niet alle aanvragen zijn daadwerkelijk gerealiseerd, bijvoorbeeld omdat aangevraagde opleidingstrajecten niet zijn doorgegaan of een kortere doorlooptijd kennen dan bij aanvraag opgegeven. Naar aanleiding van de op dat moment bekende realisatiecijfers zijn in 2023 de verplichtingen naar beneden bijgesteld.
 
 
 Niet uit de balans blijkende verplichtingen
 
 Achterborg
 Het Ministerie van VWS is achterborg voor het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ). Het totaalbedrag aan uitstaande verplichtingen is, volgens informatie van het WFZ, € 5,9 miljard. Dit bedrag is de uitstaande restschuld per 2023. Het Ministerie van VWS staat daadwerkelijk borg, indien het risicovermogen van het WFZ en de obligoverplichting van 3% van het restant geborgde leningen van de deelnemers tezamen niet voldoende is om het WFZ aan zijn verplichtingen jegens geldgevers te laten voldoen. Via renteloze leningen van VWS aan het WFZ wordt in die situatie invulling gegeven aan het borg staan.
 Lopende geschillen
 Het onderstaande lopende juridische geschil heeft een mogelĳke financiële impact:
 
 Staat (VWS) / Connexxion (hoger beroep)
 
 Er loopt een rechtszaak over de gunning in 2012 van een opdracht voor Valys-vervoer van Connexxion Taxi Services B.V. tegen De Staat (ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport). Bij arrest van 23 januari 2024 heeft het Hof het eerdere vonnis van de rechtbank vernietigd. Het Hof heeft voor recht verklaard dat VWS onrechtmatig heeft gehandeld jegens Connexxion en heeft VWS veroordeeld in de vergoeding van de schade die Connexxion dientengevolge heeft geleden. Voor de bepaling van de hoogte van die schade heeft het Hof de zaak verwezen naar een schadestaatprocedure. Het door Connexxion gevorderde bedrag bedraagt € 89,0 miljoen. Tegen het arrest van het Hof is cassatie mogelijk (VWS beraadt zich hierover).
 
 
 
 Ad 15 en 15a) Deelnemingen
 
 
 
 Tabel 66 Deelnemingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 Stand per 1 januari 2023
 
 
 34.188
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 2023
 
 
 0
 
 
 
 
 Stand per 31 december 2023
 
 
 34.188
 
 
 
 
 
 Per 1 januari 2021 is Intravacc B.V. een beleidsdeelneming van het ministerie van VWS.
 Deelnemingen dienen volgens de Rijksbegrotingsvoorschriften in beginsel gewaardeerd te worden op basis van de oorspronkelijke aankoopprijs. Aangezien Intravacc niet is aangekocht, is een aankoopprijs niet voorhanden. Een benadering van de aankoopkosten is de waarde van het eigen vermogen op de openingsbalans 01-01-2021 (€ 34,2 miljoen).
 Eind 2023 is voorlopige overeenstemming bereikt over de verkoop van Intravacc aan FDI Biosciences B.V.; Naar verwachting zal de verkoop in 2024 worden afgerond. De waardering van Intravacc zoals opgenomen in de saldibalans vormt geen indicatie voor de (markt)waarde die bij verkoop kan worden verkregen.
 
 
 
 11.
 WNT-verantwoording 2023 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
 
 De Wet normering topinkomens (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen in de publieke en semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in hetfinancieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt tevens voor topfunctionarissen die bij een WNT-instelling een - al dan niet fictieve - dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van niet-topfunctionarissen de bezoldiging (zonder naamsvermelding) gepubliceerd worden indien deze het wettelijk bezoldigingsmaximum te boven gaan. Niet-topfunctionarissen zonder dienstverband vallen buiten de reikwijdte van de wet. Voor dit departement heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van de Top Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het algemeen bezoldigingsmaximum bedraagt in 2023 € 223.000.
 
 Tabel 67 Bezoldiging van topfunctionarissen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Naam instelling
 
 
 Naam topfunctionaris
 
 
 Functie
 
 
 Datum aanvang dienstverband (indien van toepassing)
 
 
 Datum einde dienstverband (indien van toepassing)
 
 
 Dienstverband in fte (+ tussen haakjes omvang in 2022)
 
 
 Op externe inhuur-basis (nee; <= 12 kalender-mnd; > 12 kalender-mnd)
 
 
 Beloning plus onkostenvergoedingen (belast) (+ tussen haakjes bedrag in 2022)
 
 
 Voorzieningen t.b.v. beloningen betaalbaar op termijn (+ tussen haakjes bedrag in 2022)
 
 
 Totale bezoldiging in 2023 (+ tussen haakjes bedrag in 2022)
 
 
 Individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum
 
 
 Motivering en bedrag (indien overschrijding)
 
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 J.M.A. van
 Gerven
 
 
 Voorzitter
 
 
 
 
 1,00 (1,00)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 223.000 (216.000)
 
 
 0
 (0)
 
 
 223.000 (216.000)
 
 
 223.000
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. M. Boele van Hensbroek
 
 
 Vicevoorzitter
 
 
 
 
 0,22 (0,17)
 
 
 nee
 
 
 28.776
 (20.887)
 
 
 4.881
 (3.679)
 
 
 33.657
 (24.566)
 
 
 49.556
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. J.J. van Lanschot
 
 
 Vicevoorzitter
 
 
 
 
 0,22 (0,14)
 
 
 nee
 
 
 28.776
 (17.369)
 
 
 4.881
 (3.066)
 
 
 33.657
 (20.435)
 
 
 49.556
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 F.R. Rosendaal
 
 
 Vicevoorzitter
 
 
 
 
 0,22 (0,14)
 
 
 nee
 
 
 21.406
 (17.369)
 
 
 4.881
 (0)
 
 
 26.287
 (17.369)
 
 
 49.556
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. drs. C.A. van Belkum
 
 
 Secretaris
 
 
 
 
 1,0 (1,0)
 
 
 nee
 
 
 138.846
 (133.228)
 
 
 22.412
 (22.238)
 
 
 161.258
 (155.466)
 
 
 223.000
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. prof. dr. K.W.M. Bloemenkamp
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-4-2023
 
 
 
 
 0,11
 
 
 <12 mnd.
 
 
 8.984
 
 
 0
 
 
 8.984
 
 
 18.482
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. ir. J.H.L.M. van Bokhoven
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 5.889
 (13.851)
 
 
 2.441
 (0)
 
 
 8.330
 (13.851)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. prof. dr.
 J.G. van der
 Bom
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. M.P.H. van den Broek
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-7-2023
 
 
 
 
 0,11
 
 
 nee
 
 
 7.247
 
 
 1.245
 
 
 8.492
 
 
 12.491
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 J.J. van
 Busschbach
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 0
 (13.270)
 
 
 0
 (0)
 
 
 0
 (13.270)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 A.C.G. Egberts
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 0
 (13.363)
 
 
 0
 (0)
 
 
 0
 (13.363)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 W.E. Fibbe
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 0
 (0)
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. T.
 van Gelder
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 J.B.A.G.
 Haanen
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. mr. dr.
 R.E. van
 Hellemondt
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (5.863)
 
 
 2.477
 (1.022)
 
 
 16.865
 (6.885)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. dr. W.G.
 Ista
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 C.J. Kalkman
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 0
 (0)
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. Prof. Dr. C.A.J. Knibbe
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 1-4-2023
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 3.518
 (13.851)
 
 
 610
 (0)
 
 
 4.128
 (13.851)
 
 
 6.110
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 J.G.W.
 Kosterink
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. mr. H.J.M. van Lierop
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-7-2023
 
 
 
 
 0,11
 
 
 <12 mnd.
 
 
 7.247
 
 
 0
 
 
 7.247
 
 
 12.491
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. drs. M.N.C.M. Mutsaerts
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 1-3-2023
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 2.345
 (13.851)
 
 
 0
 (0)
 
 
 2.345
 (13.851)
 
 
 4.005
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. dr. B. Nuijen
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 1-12-2023
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 13.180
 (13.851)
 
 
 2.237
 (2.453)
 
 
 15.417
 (16.304)
 
 
 22.673
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr.
 C.N.L. Olivers
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 13.363
 (13.363)
 
 
 0
 (0)
 
 
 13.363
 (13.363)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. mr. dr.
 M.C. Ploem
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 10.553
 (10.022)
 
 
 0
 (0)
 
 
 10.553
 (10.022)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. S.
 Repping
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 0
 (7.975)
 
 
 0
 (0)
 
 
 0
 (7.975)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. dr.
 G.J.M.W. van
 Thiel
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 0
 (11.044)
 
 
 0
 (0)
 
 
 0
 (11.044)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. D.
 Tibboel
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 0
 (0)
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. ir.
 R.M.
 Verdaasdonk
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 13.270
 (13.270)
 
 
 0
 (0)
 
 
 13.270
 (13.270)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. dr.
 H. Vermeulen
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-7-2023
 
 
 
 
 0,11
 
 
 nee
 
 
 7.247
 
 
 1.245
 
 
 8.492
 
 
 12.491
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. prof. dr.
 H. Vermeulen
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. prof. dr.
 I.J.M. de Vries
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.457)
 
 
 16.829
 (16.308)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Mevr. prof. dr.
 M.C. de Vries
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 >12 mnd.
 
 
 14.071
 (7.795)
 
 
 0
 (0)
 
 
 14.071
 (7.795)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. prof. dr. N.
 de Vries
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 2.441
 (2.453)
 
 
 16.829
 (16.304)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Dhr. baron mr.
 H.C.R.M. de
 Wijkerslooth
 de
 Weerdesteijn
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,11 (0,11)
 
 
 nee
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 0
 (0)
 
 
 14.388
 (13.851)
 
 
 24.778
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. em. prof. dr. A.
 de Boer
 
 
 Voorzitter
 
 
 
 
 1,00 (1,00)
 
 
 nee
 
 
 134.192 (129.594)
 
 
 21.967
 (22.074)
 
 
 156.159 (151.668)
 
 
 223.000
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. jhr. prof. dr. P.A.
 de Graeff
 
 
 Plv voorzitter
 
 
 
 
 0,44 (0,44)
 
 
 nee
 
 
 62.487
 (60.809)
 
 
 0
 (0)
 
 
 62.487
 (60.809)
 
 
 99.111
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr.
 V.H.M. Deneer
 
 
 Plv voorzitter
 
 
 
 
 0,25 (0,25)
 
 
 nee
 
 
 35.898
 (35.395)
 
 
 5.492
 (5.519)
 
 
 41.390
 (40.913)
 
 
 55.750
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr. J.N.
 Belo
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 23.340
 (23.035)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 26.861
 (26.573)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr. ir.
 H. Boersma
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.750
 (23.505)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 28.271
 (27.043)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. prof. dr. A.M.
 Bosch
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.280
 (23.505)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.801
 (27.043)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 M.L. Bouvy
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,25)
 
 
 nee
 
 
 24.985
 (35.661)
 
 
 3.521
 (5.582)
 
 
 28.506
 (41.243)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 O.M. Dekkers
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.280
 (25.273)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.801
 (28.811)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr. A. de Goede
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-3-2023
 
 
 
 
 0,16
 
 
 nee
 
 
 19.487
 
 
 2.934
 
 
 22.421
 
 
 29.964
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr. S.
 Kersting
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.280
 (23.740)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.801
 (27.278)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 R.J. van
 Marum
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 1-9-2023
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 16.136
 (23.505)
 
 
 2.347
 (3.538)
 
 
 18.483
 (27.043)
 
 
 23.795
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. dr. C. van
 Nieuwkoop
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.280
 (23.035)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.801
 (26.573)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 M.T.
 Nurmohamed
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 23.810
 (23.035)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.331
 (26.573)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr. C.A.C.M. Pittens
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-6-2023
 
 
 
 
 0,16
 
 
 nee
 
 
 14.076
 
 
 2.095
 
 
 16.171
 
 
 20.956
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 F.G.M. Russel
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 24.045
 (23.270)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 27.566
 (26.808)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Dhr. prof. dr.
 G.S. Sonke
 
 
 Lid College
 
 
 
 
 0,16 (0,16)
 
 
 nee
 
 
 25.220
 (25.150)
 
 
 3.521
 (3.538)
 
 
 28.741
 (28.688)
 
 
 35.742
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 Mevr. dr. A.M.E. Walenkamp
 
 
 Lid College
 
 
 
 1-8-2023
 
 
 
 
 0,16
 
 
 nee
 
 
 10.591
 
 
 1.496
 
 
 12.087
 
 
 14.982
 
 
 
 
 
 aCBG
 
 
 Mevr. drs. P.A. Loekemeijer
 
 
 Directeur
 
 
 
 
 1,00 (1,00)
 
 
 nee
 
 
 129.100 (125.672)
 
 
 22.428
 (22.367)
 
 
 151.528 (148.039)
 
 
 223.000
 
 
 
 
 
 
 Naast de hierboven vermelde functionarissen zijn er geen andere functionarissen die in 2023 een bezoldiging boven het toepasselijke bezoldigingsmaximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsgevonden of had moeten plaatsvinden.
 Er is in 2023 geen bezoldiging geweest van topfunctionarissen die hun werkzaamheden als topfunctionaris hebben neergelegd, maar die op rond van hun voormalige functie nog 4 jaar worden aangemerkt als topfunctionaris.
 Er zijn in 2023 geen ontslaguitkeringen uitgekeerd die op grond van de WNT dienen te worden gerapporteerd.
 Er zijn in 2023 geen niet-topfunctionarissen met een bezoldiging boven het individueel toepasselijk drempelbedrag.
 Er zijn in 2023 geen leidinggevende topfunctionarissen die op grond van de WNT in verband met de cumulatie van dienstbetrekkingen dienen te worden gerapporteerd.
 Er zijn geen uitkeringen geweest wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen met of zonder dienstbetrekking alsmede degenen die op grond van voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 FINANCIEEL BEELD ZORG
 
 
 
 1
 Inleiding
 
 Het Financieel Beeld Zorg (FBZ) geeft een integraal beeld van de ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten onder het Uitgavenplafond Zorg. Dit hoofdstuk geeft op hoofdlijnen een toelichting op de financiële cijfers en de voorlopige realisatie over het jaar 2023.
 Het FBZ bestaat uit de volgende onderdelen:
 • Paragraaf 1: Inleiding
 Deze paragraaf gaat over de inhoud van het FBZ en over de wijzigingen in het jaarverslag 2023 ten opzichte van het jaarverslag 2022. Verder is er een leeswijzer opgenomen waarin uitleg wordt gegeven over het Uitgavenplafond Rijksbegroting en het Uitgavenplafond Zorg.
 • Paragraaf 2: Zorguitgaven in vogelvlucht
 In deze paragraaf wordt ingegaan op het financieel beeld op hoofdlijnen van de zorguitgaven, de ontwikkeling van de netto zorguitgaven en de ontwikkeling van het Uitgavenplafond Zorg.
 • Paragraaf 3: Verticale ontwikkeling van de zorguitgaven
 In deze paragraaf wordt de verticale ontwikkeling van de Zvw, Wlz en begrotingsgefinancierde zorguitgaven toegelicht. Verder zijn opgenomen een paragraaf over het Integraal Zorgakkoord (IZA) en een paragraaf over de aansluiting tussen het Wlz-kader en begroting/jaarverslag.
 
 • Paragraaf 4: Horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten
 In deze paragraaf wordt de horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven- en -ontvangsten over meerdere jaren weergegeven en toegelicht.
 • Paragraaf 5: Financiering van de zorguitgaven
 Deze paragraaf gaat in op de financiering van de zorguitgaven die toegerekend worden aan het Uitgavenplafond Zorg.
 
 Verdieping van de zorguitgaven in deelsectoren
 Het verdiepingshoofdstuk wordt integraal als open data beschikbaar gesteld op: Overzicht Datasets | Ministerie van Financiën - Rijksoverheid (rijksfinancien.nl). Hierin worden de financiële bijstellingen per sector tussen de ontwerpbegroting 2023 en het jaarverslag 2023 gepresenteerd en toegelicht.
 
 
 1.1
 Wijzigingen in het Financieel Beeld Zorg
 
 Het FBZ in het jaarverslag 2023 heeft ten opzichte van het jaarverslag 2022 de onderstaande veranderingen ondergaan:
 
 • Paragraaf coronakosten in de catastroferegeling
 De paragraaf over de coronakosten in de catastroferegeling is geschrapt. De catastroferegeling gold specifiek voor de jaren 2020 en 2021.
 
 
 
 
 1.2
 Leeswijzer
 
 In het VWS-jaarverslag zijn zowel uitgaven die vallen onder het Uitgavenplafond Rijksbegroting als uitgaven die vallen onder het Uitgavenplafond Zorg opgenomen. In deze leeswijzer wordt uitleg gegeven over het onderscheid tussen deze twee soorten uitgaven.
 Uitgaven onder het Uitgavenplafond Rijksbegroting
 Dit betreft de begrotingsgefinancierde uitgaven die in het VWS-jaarverslag in de artikelen 1 tot en met 11 zijn opgenomen. Dit zijn uitgaven voor onder meer preventie, jeugdhulp en sport. Ook zijn er uitgaven om het zorgstelsel goed te laten functioneren, maar die niet direct zijn te relateren aan de zorgverlening en/of ondersteuningsbehoefte. Voorbeelden hiervan zijn de exploitatiekosten van de zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s), zoals de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorginstituut Nederland. Al deze begrotingsgefinancierde uitgaven vallen onder het Uitgavenplafond Rijksbegroting.
 Uitgaven onder het Uitgavenplafond Zorg
 De uitgaven die vallen onder het Uitgavenplafond Zorg zijn in het VWS-jaarverslag opgenomen in het Financieel Beeld Zorg (FBZ). De uitgaven onder het Uitgavenplafond Zorg zijn voornamelijk opgebouwd uit de premiegefinancierde uitgaven en voor een beperkt deel uit begrotingsgefinancierde uitgaven.
 
 Onder de premiegefinancierde uitgaven zijn opgenomen:
 • De uitgaven op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw).
 • De uitgaven op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz).
 Onder de begrotingsgefinancierde uitgaven zijn opgenomen:
 • De uitgaven voor Wmo beschermd wonen. Bij Wmo beschermd wonen gaat het om middelen die door middel van een integratie-uitkering aan gemeenten beschikbaar worden gesteld. Deze uitgaven staan op de begroting van het gemeentefonds van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), maar vallen onder het Uitgavenplafond Zorg.
 • Een deel van de begrotingsgefinancierde uitgaven in het VWS-jaarverslag op de artikelen 1, 2, en 4, valt onder het Uitgavenplafond Zorg. Tot deze categorie behoren onder meer een deel van de uitgaven aan zorgopleidingen, de uitgaven voor zorg, welzijn en jeugdhulp op Caribisch Nederland en enkele subsidieregelingen.
 • Ten slotte is een aantal maatregelen uit de Startnota die onder het Uitgavenplafond Zorg vallen, opgenomen op de aanvullende post van het ministerie van Financiën.
 
 In paragraaf 2.2 is een tabel (tabel 1) opgenomen waarin de zorguitgaven onder het Uitgavenplafond Zorg zijn uitgesplitst in premiegefinancierde uitgaven en begrotingsgefinancierde uitgaven.
 Bruto en netto zorguitgaven onder Uitgavenplafond Zorg
 Onder het Uitgavenplafond Zorg zijn er ook ontvangsten. Dit betreft de betalingen uit hoofde van het eigen risico binnen de Zvw en de eigen bijdragen in de Wlz, die samen worden gerekend tot de niet-belastingontvangsten. De totale bruto zorguitgaven minus deze niet-belastingontvangsten vormen de netto zorguitgaven.
 Financiering van de zorguitgaven en de sociale fondsen
 Dit betreft de financiering van de zorguitgaven die toegerekend worden aan het Uitgavenplafond Zorg. Het grootste deel van de zorguitgaven betreft uitgaven in het kader van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Het overige loopt via de rijksbegroting.
 De collectieve zorguitgaven worden gefinancierd uit premies (nominale Zvw-premie, inkomensafhankelijke bijdrage Zvw- en Wlz-premie), belastingmiddelen (rijksbijdragen) vanuit de begroting (rijksbijdrage voor de financiering van de verzekering voor jongeren onder de 18 jaar, Bijdrage in de Kosten van Kortingen (BIKK) en rijksbijdrage Wlz), de eigen betalingen in de Zvw en de eigen bijdragen in de Wlz.
 De Zvw en de Wlz zijn verzekeringen waar iedere volwassen ingezetene in Nederland verplicht premie voor betaalt en aanspraken aan ontleent. Een deel van de financiering loopt via de sociale fondsen, het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) en het Fonds langdurige zorg (Flz). Deze fondsen maken geen onderdeel uit van de rijksbegroting, maar behoren wel tot de overheid. Veranderingen in de financiële positie van de fondsen hebben daarom invloed op het EMU-saldo. De fondsen worden gevoed met premies die door het kabinet worden vastgesteld (de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw en de Wlz-premie) en de rijksbijdragen. De rijksbijdragen vallen onder de begrotingsgefinancierde uitgaven. Ook een eventueel exploitatietekort in het Zvf of Flz kan worden gezien als financiering van de zorguitgaven. Het exploitatiesaldo van de fondsen telt mee in het EMU-saldo en de EMU-schuld van het Rijk. Het Rijk moet hiervoor (meer of minder) lenen.
 De nominale Zvw-premie wordt niet door het kabinet vastgesteld, maar door de zorgverzekeraars zelf en wordt rechtstreeks door burgers aan hen betaald. Het Zvf werkt als een vereveningsfonds voor zorgverzekeraars, dat moet zorgen voor een gelijk speelveld. Uit het Flz worden de aanspraken betaald die burgers en instellingen hebben op grond van de Wlz. In paragraaf 5 wordt nader ingegaan op de financiering van de zorguitgaven.
 
 
 
 
 2
 Zorguitgaven in vogelvlucht
 
 
 
 2.1
 Financieel beeld op hoofdlijnen
 
 In de onderstaande figuur is de ontwikkeling van de netto zorguitgaven voor de periode 2019 tot en met 2023 opgenomen. De netto zorguitgaven groeien in deze periode naar verwachting met afgerond € 17,9 miljard, van € 69,9 miljard in 2019 naar € 87,8 miljard in 2023.
 
 Figuur 1: Ontwikkeling van de netto zorguitgaven 2019-2023 (in miljarden euro’s)
 
 
 
 Bron: VWS
 
 De groei van de netto zorguitgaven in 2023 ten opzichte van het jaar 2022 is afgerond € 6,2 miljard. In de ontwerpbegroting 2023 werd uitgegaan van een verwachte groei van de netto zorguitgaven van € 8 miljard.
 De lagere groei van de netto zorguitgaven in 2021 ten opzichte van 2020 komt voornamelijk door de incidentele neerwaartse bijstelling van de netto Zvw-uitgaven in 2021, als gevolg van de technische correctieboeking van de schadelastdip ggz van ‒ € 1,2 miljard.97Met ingang van 2022 is een nieuw bekostigingsmodel voor de ggz ingevoerd. In dit nieuwe model wordt voor de bekostiging niet meer gewerkt met Diagnose Behandelcombinatie (DBC’s) en een aparte bekostiging voor de basis-ggz. De DBC’s die zijn geopend in 2021 worden derhalve uiterlijk 31-12-2021 afgesloten; dit geldt ook voor de huidige bekostiging van de basis-ggz. Hierdoor is er in 2021 om technisch-administratieve redenen sprake van eenmalig lagere zorguitgaven in termen van schadelast. Deze technische aanpassing had geen gevolgen voor de hoeveelheid ggz die feitelijk kon worden geleverd of op de omzet van zorgaanbieders. Er is geen sprake van een bezuiniging. Deze technische bijstelling heeft dan ook geen gevolgen voor het EMU-saldo en geen invloed op de premiehoogte.
 In paragraaf 4.4 van dit Financieel Beeld Zorg wordt nader ingegaan op de horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven. Hierin is zowel de nominale als de reële groei in de afzonderlijke jaren opgenomen en wordt een uitsplitsing gemaakt voor de ontwikkeling binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw) en binnen de Wet langdurige zorg (Wlz).
 
 
 
 2.2
 Samenstelling van de bruto zorguitgaven en -ontvangsten
 
 De zorguitgaven onder het Uitgavenplafond Zorg zijn opgebouwd uit de geraamde premiegefinancierde uitgaven onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet langdurige zorg (Wlz) en de begrotingsgefinancierde zorguitgaven (beschermd wonen en overige uitgaven).
 Bij beschermd wonen gaat het om middelen die door middel van een integratie-uitkering aan gemeenten beschikbaar worden gesteld. Deze uitgaven staan op de begroting van het gemeentefonds van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), maar vallen onder het Uitgavenplafond Zorg.
 De overige begrotingsgefinancierde zorguitgaven betreffen het deel van de uitgaven die verantwoord worden op de VWS-begroting, maar wel onder het Uitgavenplafond Zorg vallen. Tot deze categorie behoren onder meer een deel van de uitgaven aan zorgopleidingen, de uitgaven voor zorg, welzijn en jeugdhulp op Caribisch Nederland en enkele subsidieregelingen. Ten slotte is een aantal maatregelen uit de Startnota, die onder het Uitgavenplafond Zorg vallen, opgenomen op de aanvullende post van het ministerie van Financiën.
 Tabel 1 toont de bruto zorguitgaven en -ontvangsten onder het Uitgavenplafond Zorg. De totale bruto zorguitgaven minus deze niet-belastingontvangsten vormen de netto zorguitgaven.
 
 Tabel 1 Samenstelling van de bruto zorguitgaven en -ontvangsten naar financieringsbron (bedragen x € 1 miljard)1
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto zorguitgaven stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 93,3
 
 
 
 
 
 
 Premiegefinancierd
 
 
 
 
 91,2
 
 
 
 
 
 waarvan Zvw
 
 
 57,8
 
 
 
 
 waarvan Wlz
 
 
 33,4
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierd
 
 
 
 2,1
 
 
 
 
 waarvan Wmo beschermd wonen
 
 
 1,6
 
 
 
 
 waarvan overig begrotingsgefinancierd
 
 
 0,5
 
 
 
 
 
 Ontvangsten stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 5,6
 
 
 
 
 
 waarvan ontvangsten overig begrotingsgefinancierd
 
 
 0,0
 
 
 
 
 waarvan eigen betalingen Zvw
 
 
 3,3
 
 
 
 
 waarvan eigen bijdragen Wlz
 
 
 2,2
 
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 87,8
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 Figuur 2 Bruto zorguitgaven per financieringsbron als aandeel in de totale zorguitgaven 2023 (in %)
 
 
 *Gemeentefonds/BZK
 **Begroting VWS
 
 
 
 2.3
 Ontwikkeling van de netto zorguitgaven
 
 De netto zorguitgaven zijn de bruto zorguitgaven (totale uitgaven onder het Uitgavenplafond) verminderd met de ontvangsten (eigen betalingen Zvw en eigen bijdragen Wlz).
 In tabel 2 is vanaf de stand ontwerpbegroting 2023 de ontwikkeling van de netto zorguitgaven op hoofdlijnen te zien.
 
 Tabel 2 Ontwikkeling van de netto zorguitgaven 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 89.432,0
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 1.657,9
 
 
 
 
 
 
 Zorgverzekeringswet
 
 
 ‒ 1.104,1
 
 
 
 
 
 Wet langdurige zorg
 
 
 ‒ 236,6
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierd
 
 
 ‒ 317,2
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven stand jaarverslag 2023 (= 1+2)
 
 
 
 
 87.774,1
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 
 
 
 
 Ten opzichte van de stand ontwerpbegroting 2023 zijn de netto zorguitgaven € 1,7 miljard lager uitgekomen. De daling van de netto zorguitgaven is voornamelijk het gevolg van de neerwaartse bijstelling van de netto Zvw-uitgaven met € 1,1 miljard, de Wlz-uitgaven met € 0,2 miljard en de netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven met € 0,3 miljard.
 In paragraaf 3 wordt de ontwikkeling van de netto zorguitgaven nader toegelicht.
 
 
 
 2.4
 Ontwikkeling van het Uitgavenplafond Zorg
 
 Het Uitgavenplafond Zorg is aan het begin van het kabinet Rutte IV voor de periode 2022-2025 vastgesteld bĳ Startnota98Kamerstuk 35788, nr. B. Bĳ de Voorjaarsnota 2022 zĳn de Uitgavenplafonds herĳkt en definitief vastgesteld99Kamerstukken II, 2022/2023, 36 120 XVI, nr. 1. Gedurende kabinetsperiodes wordt het Uitgavenplafond alleen nog aangepast voor loon- en prĳsontwik­kelingen, overboekingen tussen de Uitgavenplafonds en maatregelen in verband met corona.
 In tabel 3 is de opbouw van het Uitgavenplafond Zorg vanaf de stand ontwerpbegroting 2023 te zien.
 
 Tabel 3 Ontwikkeling Uitgavenplafond Zorg 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Uitgavenplafond Zorg stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 89.956
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 294
 
 
 
 
 
 
 - Waarvan loon- en prijsontwikkeling
 
 
 ‒ 114
 
 
 
 
 
 - Waarvan overboekingen tussen Uitgavenplafonds
 
 
 ‒ 177
 
 
 
 
 
 - Waarvan maatregelen corona
 
 
 ‒ 3
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Uitgavenplafond Zorg stand jaarverslag 2023 (= 1+2)
 
 
 
 
 89.662,4
 
 
 
 
 
 
 
 1 Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 
 Loon- en prĳsontwikkeling
 
 Het Uitgavenplafond Zorg is op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB) inzake de verwachte loon- en prĳsontwikkeling in 2023 neerwaarts bĳgesteld met € 0,1 miljard.
 
 Overboekingen tussen de Uitgavenplafonds
 
 Het Uitgavenplafond Zorg is verlaagd met € 0,2 miljard in 2023 als gevolg van diverse overboekingen tussen het Uitga­venplafond Zorg en de VWS-begroting (Uitgavenplafond Rĳksbegroting). Het gaat hierbĳ om de onderstaande overboekingen:
 
 Overheveling op basis van IZA
 
 Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is € 150 miljoen beschikbaar gesteld voor gemeenten om bĳ te dragen aan de IZA-doelstellingen. Deze middelen zĳn door middel van een specifieke uitkering beschikbaar gesteld aan gemeenten. Hiervoor zĳn de benodigde middelen overgeheveld van het Uitgavenplafond Zorg naar de VWS-begroting.
 
 Audits pandemische paraatheid
 
 De middelen voor infectiepreventie in de langdurige zorg zĳn via de zorginkoop beschikbaar gesteld. Zorgkantoren maken dit onderdeel van hun inkoopbeleid en de NZa verdisconteert de meerkosten in de tarieven. Om die reden zĳn de beschikbare middelen (€ 22,7 mijoen) via een ĳklĳnmutatie overgeheveld van de VWS-begroting naar het Uitgavenplafond Zorg.
 
 Overboekingen coalitieakkoord-maatregelen naar VWS-begroting
 
 Dit betreft de overheveling van verschillende intensiveringsmiddelen op basis van het coalitieakkoord vanuit de aanvullende post van het ministerie van Financiën (Uitgavenplafond Zorg) naar de VWS-begroting (Uitgaven­ plafond Rĳksbegroting):
 
 
 –
 Standaardisatie gegevensuitwisseling (€ 24,3 miljoen in 2023).
 
 
 –
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen) (€ 22,7 miljoen in 2023).
 
 
 –
 Passende zorg als norm in Zvw (investeringsmiddelen) (€ 6,5 miljoen in 2023).
 
 
 
 Het restant betreft diverse kleinere overboekingen.
 
 
 Maatregelen corona
 
 Het Uitgavenplafond Zorg is in 2023 per saldo met € 2,7 miljoen verlaagd als gevolg van de onderstaande corona maatregelen:
 
 Niet geleverde pgb-zorg
 
 Door het Zorginstituut is op basis van de rapportages van de Wlz- uitvoerders en de NZa geconstateerd dat er sprake is van € 3,5 miljoen lagere uitgaven voor de compensatie voor niet geleverde pgb-zorg. De ontvangstenraming wordt met deze mutatie bĳgesteld.
 
 Verder is er een bedrag van € 0,8 miljoen in 2023 overgeboekt vanuit de VWS-begroting naar het Uitgavenplafond Zorg ten behoeve van de zorg, welzĳn en jeugdzorg op Caribisch Nederland.
 
 
 
 2.5
 Toetsing van de netto zorguitgaven aan het Uitgavenplafond Zorg
 
 Om te toetsen of het Uitgavenplafond Zorg overschreden dan wel onderschreden is, worden de netto zorguitgaven getoetst aan het Uitgavenplafond Zorg.
 Tabel 4 laat de toetsing van de netto zorguitgaven aan het Uitgavenplafond Zorg zien voor het jaar 2023.
 
 Tabel 4 Toetsing netto zorguitgaven aan het Uitgavenplafond Zorg 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 A
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 89.432
 
 
 
 
 
 2
 
 
 Bijstellingen
 
 
 ‒ 1.658
 
 
 
 
 
 3
 
 
 
 
 Stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 87.774
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B
 
 
 
 
 Uitgavenplafond Zorg
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 89.956
 
 
 
 
 
 5
 
 
 Bijstellingen
 
 
 ‒ 294
 
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 Stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 89.662
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C
 
 
 
 
 + Overschrijding/- Onderschrijding
 
 
 
 
 
 
 7
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023 (= 1-4)
 
 
 
 
 ‒ 524
 
 
 
 
 
 8
 
 
 Bijstelling
 
 
 ‒ 1.364
 
 
 
 
 
 9
 
 
 
 
 Stand jaarverslag 2023 (= 3-6 )
 
 
 
 
 ‒ 1.888
 
 
 
 
 
 
 
 1 Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 De stand van de onderschrijding van het Uitgavenplafond Zorg bij het jaarverslag 2023 bedraagt € 1,9 miljard (regel 9).
 Ten opzichte van de ontwerpbegroting 2023 (regel 7) is er sprake van een extra onderschrijding van het Uitgavenplafond Zorg met € 1,4 miljard (regel 8). De extra onderschrijding wordt veroorzaakt door de neerwaartse bijstelling van de netto zorguitgaven met € 1,7 miljard (regel 2) enerzijds en de neerwaartse bijstelling van het Uitgavenplafond Zorg met € 0,3 miljard (regel 5) anderzijds.
 De bijstelling van de netto zorguitgaven en het Uitgavenplafond Zorg voor het jaar 2022 is toegelicht in de paragrafen 2.3 (tabel 2) en 2.4 (tabel 3).
 Tabel 4A geeft een overzicht van de onderschrijdingen van het Uitgaven‐ plafond Zorg in 2023 vanaf de stand ontwerpbegroting 2023.
 
 Tabel 4A Ontwikkeling over-/onderschrijding Uitgavenplafond Zorg 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 ‒ 524
 
 
 
 
 
 Bijstelling 1e suppletoire begroting 2023
 
 
 ‒ 98
 
 
 
 
 
 Stand 1e suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 ‒ 622
 
 
 
 
 
 Bijstelling ontwerpbegroting 2024
 
 
 ‒ 1.179
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2024
 
 
 
 
 ‒ 1.801
 
 
 
 
 
 Bijstelling 2e suppletoire begroting 2023
 
 
 ‒ 181
 
 
 
 
 
 Stand 2e suppletoire begroting 2023
 
 
 
 
 ‒ 1.981
 
 
 
 
 
 Bijstelling jaarverslag 2023
 
 
 93
 
 
 
 
 
 Stand jaarverslag 2023
 
 
 
 
 ‒ 1.888
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Ten opzichte van de stand 2e suppletoire begroting 2023 is er sprake van een afname van de onderschrijding van het Uitgavenplafond Zorg met circa € 93 miljoen, voornamelijk als gevolg van de opwaartse bijstelling van de netto zorguitgaven bij het jaarverslag 2023. De eerdere bijstellingen zijn reeds toegelicht in de ontwerpbegroting 2024100Kamerstukken II 2023/2024, 36 410 XVI, nr. 2 en de 2e suppletoire begroting 2023101Kamerstukken II 2023/2024, 36 470 XVI, nr. 2.
 
 
 
 
 3
 Verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten
 
 
 
 3.1
 Zorgverzekeringswet (Zvw)
 
 
 
 3.1.1.
 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten
 
 De verticale toelichting bevat een cijfermatig overzicht van de budgettaire ontwikkelingen in 2023 sinds het opstellen van de ontwerpbegroting 2023.
 
 De verticale toelichting onderscheidt drie categorieën bijstellingen:
 
 
 –
 Autonoom: voornamelijk bijstellingen als gevolg van de actualisering van de zorguitgaven op basis van cijfers van Zorginstituut Nederland en de NZa en bijstellingen op basis van de actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
 
 
 –
 Beleidsmatig: bijstellingen die verband houden met beleidswijzigingen.
 
 
 –
 Technisch: overhevelingen tussen financieringsbronnen/domeinen.
 
 
 
 De afzonderlijke posten worden toegelicht als het hiermee gemoeide bedrag hoger is dan € 10 miljoen.
 Tabel 5 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2023 de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten op grond van de Zvw zien. Onder de tabel is een toelichting op de verschillende posten opgenomen.
 
 Tabel 5 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten 2023 (bedragen x € 1 miljoen) 1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 58.946,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 
 Autonoom
 
 
 
 
 ‒ 1.092,5
 
 
 
 
 
 Actualisering Zvw-uitgaven (zie tabel 5A)
 
 
 ‒ 1.020,9
 
 
 
 
 Loon- en prijsontwikkeling
 
 
 ‒ 71,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 
 
 ‒ 11,6
 
 
 
 
 
 Afstel GVS-modernisering
 
 
 140,0
 
 
 
 
 Dekking afstel GVS: Overschot LPO genees- en hulpmiddelen
 
 
 ‒ 140,0
 
 
 
 
 Paramedische herstelzorg covid
 
 
 21,0
 
 
 
 
 Overboeking prijsbijstelling
 
 
 31,6
 
 
 
 
 Inzet prijsbijstelling voor knelpunten
 
 
 ‒ 31,6
 
 
 
 
 IZA-transformatiemiddelen premie (coalitieakkoordmiddelen Integraal Zorgakkoord en Juiste zorg op de juiste plek)
 
 
 195,7
 
 
 
 
 Kasschuif Transformatiemiddelen IZA
 
 
 ‒ 200,0
 
 
 
 
 Overig beleidsmatig
 
 
 ‒ 28,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 1.104,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Zvw-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 57.842,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 3.338,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 N.v.t.
 
 
 N.v.t.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zvw-ontvangsten jaarverslag 2023
 
 
 
 
 3.338,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 55.608,4
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen in de netto Zvw-uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 1.104,1
 
 
 
 
 
 
 Netto Zvw-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 54.504,3
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Autonoom
 
 
 
 Actualisering Zvw-uitgaven
 
 
 
 Tabel 5A Actualisering Zvw-uitgaven 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen ontwerpbegroting 2024
 
 
 Bijstellingen 2e suppletoire begroting 2023 t.o.v. ontwerpbegroting 2024
 
 
 Bijstellingen jaarverslag 2023 t.o.v. 2e suppletoire begroting 2023
 
 
 Totaal bijstellingen t.b.v. jaarverslag 2023
 
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 ‒ 44,4
 
 
 4,7
 
 
 11,1
 
 
 ‒ 28,6
 
 
 
 
 Tweedelijnszorg
 
 
 ‒ 162,2
 
 
 ‒ 128,9
 
 
 187,6
 
 
 ‒ 103,5
 
 
 
 
 Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
 
 
 60,6
 
 
 13,7
 
 
 36,0
 
 
 110,3
 
 
 
 
 Apotheekzorg en hulpmiddelen
 
 
 ‒ 21,7
 
 
 ‒ 39,9
 
 
 5,5
 
 
 ‒ 56,1
 
 
 
 
 Wijkverpleging
 
 
 ‒ 811,8
 
 
 ‒ 22,7
 
 
 ‒ 3,5
 
 
 ‒ 838,0
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 20,3
 
 
 ‒ 12,1
 
 
 3,8
 
 
 12,0
 
 
 
 
 Opleidingen
 
 
 0,0
 
 
 ‒ 50,0
 
 
 0,0
 
 
 ‒ 50,0
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 ‒ 26,9
 
 
 42,7
 
 
 ‒ 12,6
 
 
 3,2
 
 
 
 
 Transformatiemiddelen IZA
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 ‒ 70,3
 
 
 ‒ 70,3
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 ‒ 986,0
 
 
 
 
 ‒ 192,5
 
 
 
 
 157,6
 
 
 
 
 ‒ 1.020,9
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 In tabel 5A is het onderdeel ‘Actualisering Zvw-uitgaven’ uit tabel 5 uitge­ splitst. Op basis van ramingen van Zorginstituut Nederland en de NZa zijn de Zvw-uitgaven 2023 geactualiseerd. Voor het jaar 2023 is in de ontwerpbegroting 2024 een neerwaartse bĳstelling van € 986 miljoen gerapporteerd en in de 2e suppletoire begroting 2023 een aanvullende neerwaartse bĳstelling van € 192,5 miljoen. Ten opzichte daarvan vindt er in dit jaarverslag een verhoging van de geraamde Zvw-uitgaven plaats van € 157,6 miljoen. Bij de IZA-sectoren is sprake van € 225,6 miljoen hogere uitgaven, terwijl bij de niet-IZA-sectoren juist sprake is van € 67,9 miljoen lagere uitgaven.
 Loon- en prĳsontwikkeling
 De raming van de loon- en prĳsontwikkeling is aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB). De neerwaartse bĳstelling in 2023 met € 71,6 miljoen is het gevolg van de jaarlĳkse technische aanpassing van de grondslag van de loon- en prĳsontwikkeling. De totale loon- en prĳsbĳstelling 2023 die aan de Zvw is toebedeeld, bedraagt € 4,2 miljard.
 
 Beleidsmatig
 
 Afstel GVS-modernisering
 Dit betreft een besparingsverlies door het afstel van de maatregel modernisering geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
 
 
 Dekking afstel GVS: Overschot LPO genees- en hulpmiddelen
 
 Het besparingsverlies dat ontstaat door het afstel van de maatregel moder­nisering GVS is in 2023 gedekt uit onbenutte ruimte in het budget voor de loon- en prĳsontwikkeling binnen de sectoren apotheekzorg en hulpmiddelen.
 
 Paramedische herstelzorg covid
 De regeling paramedische herstelzorg is verlengd tot 1 januari 2025, zodat ook de patiënten die sinds het najaar 2022 besmet zĳn, gebruik kunnen maken van deze regeling. Voor het deel van de verlening dat betrekking heeft op 2023 is € 21 miljoen opgenomen. Het Zorginstituut zal met duiding en advies komen over de effectiviteit van paramedische herstelzorg, waarna de minister een besluit zal nemen over opname in het basispakket per 1 januari 2025. In totaal is er in 2023 bij fysiotherapie voor de voorwaardelijke toelating paramedische herstelzorg covid € 64,0 miljoen uitgegeven.
 
 
 Overboeking prĳsbĳstelling
 
 Dit betreft de overheveling van middelen voor prĳsbĳstelling vanuit de begrotingsgefinancierde zorguitgaven.
 
 Inzet prĳsbĳstelling voor knelpunten
 
 De overgehevelde middelen voor prĳsbĳstelling worden intertemporeel ingezet als (onderdeel van de) dekking voor het besparingsverlies bĳ de maatregel sturing op doelmatigheid via de tarieven, afstel GVS-modernisering en paramedische herstelzorg covid binnen de Zvw (zie hiervoor) en voor de EMB-regeling en VG7 (gehandicaptenzorg) binnen de Wlz (zie paragraaf 3.2.1).
 
 IZA-transformatiemiddelen premie (coalitieakkoordmiddelen Integraal Zorgakkoord en Juiste zorg op de juiste plek)
 
 Middelen die op de aanvullende post bĳ het Ministerie van Financiën stonden gereserveerd voor het Integraal Zorgakkoord en Juiste zorg op de juiste plek zijn naar het Uitgavenplafond Zorg overgeheveld om uitvoering te geven aan het coalitieakkoord en het Integraal Zorgakkoord (IZA). IZA-partĳen kunnen impactvolle transformatieplannen indienen bĳ de marktleider zorgverzekeraar om aanspraak te maken op deze middelen. Het transformatieplan moet dan voldoen aan het beoordelingskader voor impactvolle transformaties. Bĳ de vaststelling van het macroprestatie-bedrag 2023 was rekening gehouden met een bedrag van € 280 miljoen aan transformatiemiddelen. Een deel hiervan was bĳ ontwerpbegroting 2023 nog niet budgettair verwerkt. Middels de mutatie van € 196 miljoen in 2023 is dat alsnog gedaan bij de 1e suppletoire begroting.
 
 Kasschuif Transformatiemiddelen IZA
 
 Bij de ontwerpbegroting 2024 was de verwachting dat de uitgaven voor transformatiemiddelen IZA in 2023 € 80 miljoen zouden zijn. De resterende transformatiemiddelen voor 2023 zijn door een kasschuif beschikbaar gebleven voor het verwezenlĳken van de IZA-opgave. De uitgaven voor transformatiemiddelen in 2023 waren op basis van actuele inzichten uiteindelijk met € 10 miljoen nog aanzienlijk lager dan de verwachting ten tijde van de ontwerpbegroting.
 
 Overig beleidsmatig
 
 Op de sector Nominaal en onverdeeld Zvw staan zowel tijdelijke middelen gereserveerd als ook taakstellingen geparkeerd die op een later moment worden doorgesluisd naar andere sectoren. Ook wordt op deze sector de beschikbare groeiruimte voor niet-IZA-sectoren tijdelijk gezet alvorens deze op een later moment wordt verdeeld over die sectoren. Een deel van deze middelen is in 2023 niet benodigd en valt vrij.
 
 
 
 
 3.1.2.
 Ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten per deelsector
 
 In tabel 6 worden de financiële bijstellingen in 2023 tussen de ontwerpbegroting 2023 en het jaarverslag 2023 per deelsector weergegeven. Het beeld voor 2023 is geactualiseerd bij de 1e suppletoire begroting 2023, de ontwerpbegroting 2024, de 2e suppletoire begroting 2023 en nu bij het jaarverslag 2023.
 In aanvulling op de toelichting op hoofdlijnen in paragraaf 3.1.1 wordt de toelichting op de bijstellingen per deelsector in het verdiepingshoofdstuk als open data beschikbaar gesteld op: Overzicht Datasets | Ministerie van Financiën - Rijksoverheid (rijksfinancien.nl). Hierin worden de financiële bijstellingen per deelsector tussen de ontwerpbegroting 2023 en het jaarverslag 2023 gepresenteerd en toegelicht.
 
 Tabel 6 Ontwikkeling van de Zvw-uitgaven per deelsector (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 Bijstelling
 
 
 Stand Jaarverslag 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 
 
 7.168,8
 
 
 
 
 524,7
 
 
 
 
 7.693,5
 
 
 
 
 
 Huisartsenzorg
 
 
 3.689,4
 
 
 288,5
 
 
 3.977,9
 
 
 
 
 Multidisciplinaire zorgverlening
 
 
 759,2
 
 
 58,5
 
 
 817,7
 
 
 
 
 Tandheelkundige zorg
 
 
 864,1
 
 
 65,2
 
 
 929,3
 
 
 
 
 Paramedische zorg
 
 
 1.001,4
 
 
 78,8
 
 
 1.080,2
 
 
 
 
 Verloskunde
 
 
 287,1
 
 
 13,9
 
 
 300,9
 
 
 
 
 Kraamzorg
 
 
 369,5
 
 
 6,9
 
 
 376,4
 
 
 
 
 Zorg voor zintuiglijk gehandicapten
 
 
 198,1
 
 
 13,0
 
 
 211,1
 
 
 
 
 
 Tweedelijnszorg
 
 
 
 
 29.109,6
 
 
 
 
 2.061,0
 
 
 
 
 31.170,6
 
 
 
 
 
 Medisch-specialistische zorg
 
 
 26.200,6
 
 
 1.829,6
 
 
 28.030,2
 
 
 
 
 Geriatrische revalidatiezorg en eerstelijnsverblijf
 
 
 1.279,0
 
 
 ‒ 17,5
 
 
 1.261,5
 
 
 
 
 Beschikbaarheidbijdragen academische zorg
 
 
 879,9
 
 
 63,9
 
 
 943,8
 
 
 
 
 Beschikbaarheidbijdragen overig medisch-specialistische zorg
 
 
 193,0
 
 
 31,4
 
 
 224,3
 
 
 
 
 Overig curatieve zorg
 
 
 557,2
 
 
 153,6
 
 
 710,7
 
 
 
 
 
 Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 4.619,9
 
 
 
 
 403,1
 
 
 
 
 5.022,9
 
 
 
 
 
 
 Apotheekzorg en hulpmiddelen
 
 
 
 
 6.602,4
 
 
 
 
 703,1
 
 
 
 
 7.305,5
 
 
 
 
 
 Apotheekzorg
 
 
 4.794,4
 
 
 603,9
 
 
 5.398,4
 
 
 
 
 Hulpmiddelen
 
 
 1.808,0
 
 
 99,1
 
 
 1.907,1
 
 
 
 
 
 Wijkverpleging
 
 
 
 
 3.801,6
 
 
 
 
 ‒ 590,7
 
 
 
 
 3.210,8
 
 
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 
 
 924,3
 
 
 
 
 67,4
 
 
 
 
 991,7
 
 
 
 
 
 Ambulancezorg
 
 
 792,5
 
 
 68,0
 
 
 860,5
 
 
 
 
 Overig ziekenvervoer
 
 
 131,8
 
 
 ‒ 0,6
 
 
 131,2
 
 
 
 
 
 Opleidingen
 
 
 
 
 1.563,1
 
 
 
 
 65,4
 
 
 
 
 1.628,5
 
 
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 
 
 745,7
 
 
 
 
 63,5
 
 
 
 
 809,1
 
 
 
 
 
 
 Transformatiemiddelen IZA
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 9,7
 
 
 
 
 9,7
 
 
 
 
 
 
 Nominaal en onverdeeld Zvw
 
 
 
 
 4.411,1
 
 
 
 
 ‒ 4.411,1
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 
 Bruto Zvw-uitgaven
 
 
 
 
 58.946,5
 
 
 
 
 ‒ 1.104,1
 
 
 
 
 57.842,3
 
 
 
 
 
 Eigen betalingen Zvw
 
 
 3.338,1
 
 
 0,0
 
 
 3.338,1
 
 
 
 
 
 Netto Zvw-uitgaven
 
 
 
 
 55.608,4
 
 
 
 
 ‒ 1.104,1
 
 
 
 
 54.504,3
 
 
 
 
 
 
 
 1Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 Figuur 3: Samenstelling van de bruto Zvw-uitgaven 2023 (in miljarden euro’s).
 
 
 
 
 
 3.1.3.
 Integraal zorgakkoord
 
 In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zĳn voor de medisch-specialistische zorg (MSZ), geestelĳke gezondheidszorg (GGZ), wĳkverpleging, huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg (MDZ) budgettaire kaders afgesproken en vastgelegd waarbinnen de zorgkosten zich in de periode 2023 t/m 2026 kunnen ontwikkelen.
 De beschikbare macrokaders voor 2023 zijn sinds de ontwerpbegroting 2023 aangevuld met een indexatie voor de loon- en prĳsontwikkeling. Daarnaast zĳn bij de MSZ technische mutaties verwerkt.
 Tabel 7 geeft voor de verschillende IZA-sectoren de voorlopige stand van de uitgaven in 2023 weer, afgezet tegen de afgesproken financiële kaders op basis van de bestuurlijke akkoorden. Uitgaven op basis van de prestatie corona-gerelateerde meerkosten zijn uitgezonderd van de regelgeving omtrent het macrobeheersinstrument102Kamerstukken II 2019/2020, 25 295, nr. 274. Dit betekent dat deze meerkosten niet meetellen bij de bepaling van over- en onderschrijdingen van de IZA-sectoren.
 
 Tabel 7  Voorlopige realisatie bestuurlijke akkoorden curatieve zorg 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MSZ
 
 
 Huisartsen 2/ MDZ
 
 
 GGZ
 
 
 Wijkverpleging 3
 
 
 
 
 
 
 
 Stand kaders HLA-sectoren bij ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 26.200,6
 
 
 
 
 4.463,3
 
 
 
 
 4.619,9
 
 
 
 
 3.801,6
 
 
 
 
 
 Mutaties sindsdien:
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Loon- en prijsbijstelling tranche 2023
 
 
 1.934,4
 
 
 302,7
 
 
 292,8
 
 
 240,9
 
 
 
 
 - Correctie overheveling expertiseconsult
 
 
 0,2
 
 
 
 
 
 
 
 - Verdeling valpreventemiddelen
 
 
 
 
 
 6,3
 
 
 
 
 
 Stand kaders HLA-sectoren bij jaarverslag 2023
 
 
 
 
 28.135,3
 
 
 
 
 4.766,0
 
 
 
 
 4.912,7
 
 
 
 
 4.048,8
 
 
 
 
 
 Voorlopige realisatie HLA-sectoren
 
 
 28.030,2
 
 
 4.795,6
 
 
 5.022,9
 
 
 3.210,8
 
 
 
 
 Niet-relevant voor mbi-afrekening:
 
 
 
 
 
 
 
 
 - Corona gerelateerde meerkosten
 
 
 ‒ 118,8
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorlopige uitgaven relevant voor bestuurlijk akkoord
 
 
 
 
 27.911,4
 
 
 
 
 4.795,6
 
 
 
 
 5.022,9
 
 
 
 
 3.210,8
 
 
 
 
 
 Verschil relevant voor realisatie bestuurlijke akkoorden
 
 
 ‒ 223,9
 
 
 29,6
 
 
 110,2
 
 
 ‒ 838,0
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 2 Conform afspraken met de veldpartijen in het IZA huisartsenzorg worden de ROS-gelden niet opgenomen in het kader en de afrekening. Hiervoor wordt gecorrigeerd in deze tabel.
 
 
 
 
 
 
 
 3 Via IZA-fonds wijkverpleging is € 75 miljoen euro beschikbaar. Dit bedrag maakt geen deel uit van de hierboven gepresenteerde uitgaven. Rekening houdend met deze extracomptabele uitgaven komt de onderschrijding van de wijkverpleging uit op € 763,0 miljoen. 
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 Door de grote onderschrijding bij de wijkverpleging komt de totale onderschrijding van de IZA-sectoren uit op € 922,0 miljoen.
 De afzonderlĳke mutaties en de actuele macrokaders voor de betreffende sectoren zĳn terug te vinden in het verdiepingshoofdstuk dat beschikbaar wordt gesteld op: Overzicht Datasets | Ministerie van Financiën - Rijksoverheid (rijksfinancien.nl).
 Stand van zaken transformatiemiddelen
 Voor de partĳen die deelnemen aan het IZA zĳn in aanvulling op de beschikbare kaders, transformatiemiddelen beschikbaar. Aan transformatiemiddelen is in de periode 2023-2027 in totaal € 2,8 miljard beschikbaar. Een deel van de transformatiemiddelen IZA is overgeheveld naar de VWS-begroting, omdat in een aantal gevallen financiering via VWS logischer is dan via een zorgverzekeraar. Het gaat intertemporeel om circa € 0,4 miljard. De middelen via de VWS-begroting worden ingezet om randvoorwaarden te creëren voor impactvolle transformaties. Om aanspraak te maken op de transformatiemiddelen binnen de Zvw kunnen IZA-partijen plannen voor impactvolle transformaties indienen bij de zorgverzekeraars. Omdat in 2023 veel plannen nog in ontwikkeling waren is slechts € 10 miljoen benut.
 De ontwikkeling van de uitgaven binnen de sectoren van het IZA wordt gemonitord via kwartaalrapportages van het Zorginstituut en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De uitgaven van de transformatiemiddelen worden elk kwartaal gemonitord door de NZa en Zorgverzekeraars Nederland. De ontwikkelingen worden besproken in het bestuurlĳk overleg IZA.
 Stand van zaken fonds wijkverpleging
 ActiZ, Zorgthuisnl en ZN hebben afspraken gemaakt over de inzet van het IZA-fonds wijkverpleging. Dit fonds is bedoeld om de toegankelijkheid van de wijkverpleging te verbeteren. In totaal is hiervoor € 75 miljoen beschikbaar. Het fonds draagt bij aan initiatieven die aansluiten op de werkagenda met betrekking tot de wijkverpleging, zoals opgenomen in het IZA. Het gaat hierbij om initiatieven die inzetten op passende zorg, werkplezier in de wijkverpleging, aanpak van regeldruk en arbeidsbesparend werken. De middelen van het fonds wijkverpleging worden rechtstreeks door de zorgverzekeraars gefinancierd en verstrekt. De € 75 miljoen uitgaven van het IZA-fonds wijkverpleging zijn niet meegenomen in de € 838 miljoen onderschrijding van tabel 7, omdat de uitgaven extracomptabel zijn.
 
 
 
 
 3.2
 Wet langdurige zorg (Wlz)
 
 
 
 3.2.1.
 Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten
 
 De verticale toelichting bevat een cijfermatig overzicht van de budgettaire ontwikkelingen in 2023 sinds het opstellen van de ontwerpbegroting 2023.
 
 De verticale toelichting onderscheidt drie categorieën bijstellingen:
 
 
 –
 Autonoom: voornamelijk bijstellingen als gevolg van de actualisering van de zorguitgaven op basis van cijfers van Zorginstituut Nederland en de NZa en bijstellingen op basis van de actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
 
 
 –
 Beleidsmatig: bijstellingen die verband houden met beleidswijzigingen.
 
 
 –
 Technisch: overhevelingen tussen financieringsbronnen/domeinen.
 
 
 
 De afzonderlijke posten worden toegelicht als het hiermee gemoeide bedrag hoger is dan € 10 miljoen.
 Tabel 8 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2022 de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten van de Wlz zien. Onder de tabel is een toelichting van de verschillende bijstellingen opgenomen.
 
 Tabel 8 Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 33.519,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 
 Autonoom
 
 
 
 
 82,3
 
 
 
 
 
 Actualisatie Wlz-uitgaven
 
 
 101,9
 
 
 
 
 Loon- en prijsontwikkeling
 
 
 ‒ 19,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 
 
 ‒ 133,2
 
 
 
 
 
 Overheveling IZA-doelstellingen
 
 
 ‒ 150,0
 
 
 
 
 VG7 (gehandicaptenzorg)
 
 
 40,0
 
 
 
 
 Ramingsbijstelling Wlz
 
 
 ‒ 27,5
 
 
 
 
 IJklijn naar Wlz : audits pandemische paraatheid
 
 
 22,7
 
 
 
 
 Kasschuif audits pandemische paraatheid
 
 
 ‒ 22,7
 
 
 
 
 Overig beleidsmatig
 
 
 4,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Technisch
 
 
 
 
 ‒ 108,6
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsindexatie Wmo beschermd wonen
 
 
 ‒ 108,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 159,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Wlz-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 33.359,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wlz-ontvangsten ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 2.155,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 
 Autonoom
 
 
 
 
 77,1
 
 
 
 
 
 Actualisatie eigen bijdragen Wlz
 
 
 77,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 77,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wlz-ontvangsten jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.232,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 31.363,7
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen in de netto Wlz-uitgaven
 
 
 
 
 ‒ 236,6
 
 
 
 
 
 
 Netto Wlz-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 31.127,1
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Uitgaven
 
 
 Autonoom
 
 Actualisering Wlz-uitgaven
 Op basis van uitvoeringsinformatie van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is het Wlz-kader verhoogd met € 86 miljoen in 2023. Deze verhoging komt voornamelĳk voort uit hogere volumeontwikkeling bĳ de ouderenzorg. Verder zĳn op basis van de actualisatiecĳfers van het Zorginstituut over 2023 enkele posten buiten de contracteerruimte geactualiseerd. Het betreft van onder andere de beheerskosten, tandheelkundige zorg Wlz, hulpmiddelen Wlz en opleidingen Wlz (€ 15,9 miljoen in 2023).
 
 
 Loon- en prĳsontwikkeling
 
 De raming van de loon- en prĳsontwikkeling is aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB). De neerwaartse bĳstelling in 2023 met € 19,6 miljoen is het gevolg van de jaarlĳkse technische aanpassing van de grondslag van de loon- en prĳsontwikkeling. De totale loon- en prĳsbĳstelling 2023 die aan de Wlz is toebedeeld, bedraagt € 2,0 miljard
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 
 Overheveling IZA doelstellingen
 
 Vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA) is € 150 miljoen beschikbaar gesteld voor gemeenten om bĳ te dragen aan de IZA-doelstellingen. Deze middelen zijn door middel van een specifieke uitkering beschikbaar gesteld aan gemeenten. Hiervoor zĳn de benodigde middelen overgeheveld van het Uitgavenplafond Zorg naar de VWS-begroting.
 
 VG7 (gehandicaptenzorg)
 
 De huidige compensatie voor geleverde VG7-zorg in de gehandicaptenzorg leidt ertoe dat aanbieders in toenemende mate terughoudend zĳn met het leveren van deze zorg. Voor de compensatie over de geleverde VG7 zorg in 2023, is de contracteerruimte in de Wlz met € 40 miljoen verhoogd. Hierdoor hebben zorgkantoren de ruimte om, door middel van maatwerkafspraken een lager kortingspercentage af te spreken met aanbieders, waardoor de vergoeding voor de geleverde VG7 gehandicaptenzorg hoger wordt.
 
 Ramingsbĳstelling Wlz
 
 Dit betreft een neerwaartse bĳstelling van de Wlz-uitgaven op de begroting die mogelĳk is zonder het Wlz-kader bĳ te stellen. Voor 2023 betreft dit een deel van de dekking van de intensivering op VG7 gehandicaptenzorg.
 
 Ĳklĳn naar Wlz : audits pandemische paraatheid
 De middelen voor infectiepreventie in de langdurige zorg zijn via de zorginkoop beschikbaar gesteld. Zorgkantoren maken dit onderdeel van hun inkoopbeleid en de NZa verdisconteert de meerkosten in de tarieven. Om die reden zijn de beschikbare middelen via een ĳklĳnmutatie overgeheveld van de VWS-begroting naar het Uitgavenplafond Zorg.
 Kasschuif audits pandemische paraatheid
 Deze kasschuif zorgt ervoor dat de middelen voor infectiepreventie aansluiten bĳ de verwachte besteding in de betreffende jaren.
 Overig beleidsmatig
 Deze post is het saldo van kleine beleidsmatige mutaties.
 
 Technisch
 
 
 
 Loon- en prĳsindexatie Wmo beschermd wonen
 
 Dit betreft het overboeken van de loon- en prĳsindexatie naar het budget voor Wmo beschermd wonen in het gemeentefonds.
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Autonoom
 
 
 
 Actualisatie eigen bĳdragen Wlz
 
 Dit betreft de actualisering van de eigen bĳdragen Wlz op basis van de uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut en de macro-economische inzichten van de CPB.
 
 
 
 
 3.2.2.
 Ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten per deelsector
 
 In tabel 9 worden de financiële bĳstellingen in 2023 tussen de ontwerpbegroting 2023 en het jaarverslag 2023 per deelsector weergegeven. Het beeld voor 2023 is geactualiseerd bĳ de 1e suppletoire begroting 2023, de ontwerpbegroting 2024, de 2e suppletoire begroting 2023 en nu bĳ het jaarverslag 2023.
 De toelichting op de bĳstellingen per deelsector wordt in het verdiepingshoofdstuk als open data beschikbaar gesteld op: Overzicht Datasets | Ministerie van Financiën - Rijksoverheid (rijksfinancien.nl). Hierin worden de financiële bijstellingen per sector tussen de ontwerpbegroting 2023 en het jaarverslag 2023 gepresenteerd en toegelicht.
 
 Tabel 9 Ontwikkeling van de Wlz-uitgaven per sector (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 Bijstelling
 
 
 Stand Jaarverslag 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Zorg in natura binnen contracteerruimte
 
 
 
 
 27.556,5
 
 
 
 
 1.775,2
 
 
 
 
 29.331,7
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 15.737,2
 
 
 1.281,1
 
 
 17.018,3
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 9.728,6
 
 
 459,7
 
 
 10.188,2
 
 
 
 
 Langdurige ggz
 
 
 2.090,7
 
 
 34,5
 
 
 2.125,2
 
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten2
 
 
 
 
 2.897,0
 
 
 
 
 224,8
 
 
 
 
 3.121,8
 
 
 
 
 
 Pgb ouderenzorg
 
 
 668,5
 
 
 31,2
 
 
 699,7
 
 
 
 
 Pgb gehandicaptenzorg
 
 
 2.031,4
 
 
 94,5
 
 
 2.126,0
 
 
 
 
 Pgb langdurige ggz
 
 
 197,0
 
 
 99,1
 
 
 296,1
 
 
 
 
 
 Buiten contracteerruimte
 
 
 
 
 3.065,8
 
 
 
 
 ‒ 2.159,6
 
 
 
 
 906,2
 
 
 
 
 
 Beheerskosten
 
 
 289,4
 
 
 18,8
 
 
 308,2
 
 
 
 
 Overig buiten contracteerruimte3
 
 
 520,1
 
 
 76,3
 
 
 596,4
 
 
 
 
 Nominaal en onverdeeld Wlz
 
 
 2.256,3
 
 
 ‒ 2.254,7
 
 
 1,6
 
 
 
 
 
 Bruto Wlz-uitgaven
 
 
 
 
 33.519,2
 
 
 
 
 ‒ 159,5
 
 
 
 
 33.359,7
 
 
 
 
 
 Eigen bijdragen Wlz
 
 
 2.155,5
 
 
 77,1
 
 
 2.232,6
 
 
 
 
 
 Netto Wlz-uitgaven
 
 
 
 
 31.363,7
 
 
 
 
 ‒ 236,6
 
 
 
 
 31.127,1
 
 
 
 
 
 
 
 1Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 2Om meer inzicht te geven in de besteding van middelen voor ouderenzorg, gehandicaptenzorg en de langdurige ggz zijn in de ontwerpbegroting 2023 de budgetten met ingang van 2022 voor zorg in natura en pgb uitgesplitst in deze onderdelen.
 
 
 
 
 
 
 
 3Bij de Wlz zijn onder de post «overige buiten contracteerruimte» opgenomen de deelsectoren: hulpmiddelen, tandheelkunde Wlz, medisch-specialistische zorg Wlz, overige Wlz, ADL en beschikbaarheidbijdrage opleidingen Wlz.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 Figuur 4 Samenstelling van de bruto Wlz-uitgaven 2023 (in miljarden euro's)
 
 
 
 
 
 3.2.3.
 Aansluiting Wlz-kader en begroting/jaarverslag
 
 De minister voor Langdurige zorg en Sport stelt voor ieder kalenderjaar op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), het bedrag vast dat in dat kalenderjaar beschikbaar is voor de Wet langdurige zorg (Wlz) verzekerde zorg. Dit wordt het Wlz-kader genoemd. Het bedrag voor het Wlz-kader is niet gelijk aan het bedrag dat in de begroting en het jaarverslag is opgenomen voor de Wlz. In deze paragraaf wordt de aansluiting gemaakt tussen het Wlz-kader en het jaarverslag.
 Wlz-kader
 Het Wlz-kader bestaat uit de contracteerruimte voor zorg in natura en persoonsgebonden budgetten en een geoormerkt budget voor de verbetering van de kwaliteit van de verpleeghuiszorg. De contracteerruimte betreft het budget waarbinnen zorgkantoren (Wlz-uitvoerders) en zorgaan­bieders afspraken maken (zorg inkopen) voor cliënten die gebruik maken van de Wlz. Pgb-houders kopen langdurige zorg (al dan niet ondersteund) zelf in.
 Het Wlz-kader 2023 is voor het eerst via de voorlopige kaderbrief 2023 van 7 juli 2022 (34104-360) gepubliceerd. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) adviseert de minister over de verwachte uitputting van het Wlz-kader. Bij de berekening van het Wlz-kader 2023 wordt het Wlz-kader 2022 als uitgangspunt genomen. Daarnaast worden verwachte wijzigingen vanwege de stijgende groeivraag (groeiruimte) en bijvoorbeeld de loon- en prijsbijstelling verwerkt. Op 29 september 2022 (34104-363) is vervolgens de definitieve kaderbrief 2023 verzonden. Gedurende het jaar 2023 hebben er ook wijzigingen in het Wlz-kader plaatsgevonden. Deze wijzigingen zijn gepubliceerd in de reactie op de februaribrief NZa van 22 maart 2023 (34104-373), de meerjarige voorlopige kaderbrief Wlz (2023-2028 van 22 juni 2023 (34104-390) en de definitieve kaderbrief 2024 van 27 september 2023 (34104-395).
 
 REKENVOORBEELD
 Aansluiting Wlz-kader en VWS-begroting
 Om een duidelijke aansluiting te maken tussen het Wlz-kader en begroting/jaarverslag wordt hieronder van een fictief Wlz-kader uitgegaan. Hierdoor kan gerekend worden met vereenvoudigde en afgeronde bedragen en kunnen de wijzigingen in de budgetten beperkt zijn. We gaan uit van een fictief Wlz-kader van € 1.100, uitgesplitst naar een budget voor zorg in natura (€ 1.000) en een persoonsgebonden budget (€ 100). Op basis van de ervaringscijfers van de afgelopen jaren wordt er vanuit gegaan dat het beschikbare budget in het Wlz-kader niet geheel wordt gebruikt; er treedt zogeheten onderuitputting op. Hierdoor is het benodigde budget in begroting/jaarverslag lager dan het Wlz-kader. Bij de contracteerruimte voor zorg in natura is de onderuitputting 0,3% en bij het persoonsgebonden budget (pgb) 14%. Uit onderstaand fictief voorbeeld blijkt dat het ministerie van VWS een budget op de begroting nodig heeft van in totaal € 1.083 om het Wlz-kader voor de NZa en de zorgkantoren te kunnen vaststellen op € 1.100.
 
 Tabel 10A Fictief Wlz-kader jaar t (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wlz-kader
 
 
 Onderuitputtings-percentage
 
 
 Onderuitputting
 
 
 Benodigd budget op de begroting
 
 
 
 
 
 
 Contracteerruimte
 
 
 1.000
 
 
 0,3%
 
 
 3
 
 
 997
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 100
 
 
 14%
 
 
 14
 
 
 86
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1.100
 
 
 
 
 
 17
 
 
 
 
 1.083
 
 
 
 
 
 
 Wijzigingen in het Wlz-kader
 Gedurende het jaar kunnen er wijzigingen en ontwikkelingen in het Wlz-kader optreden. NZa maakt wijzigingen van het Wlz-kader kenbaar via de Wlz-kaderbrieven. In deze brieven wordt toegelicht welke ontwikkelingen positieve dan wel negatieve consequenties hebben voor het Wlz-kader. De budgettaire gevolgen worden verwerkt in onze begrotings- en verantwoordingstukken. Zorgkantoren kunnen overigens binnen hun budgettair kader middelen verschuiven tussen de zorg in natura en het pgb. Daarmee kunnen zij inspelen op de voorkeuren van hun cliënten ten aanzien van de verschillende leveringsvormen. Bij het schuiven tussen de budgetten moet echter rekening gehouden worden met de verschillende onderuitputtingspercentages; dit wordt bruteren genoemd. Op die manier wordt voorkomen dat overhevelingen tussen het pgb en zorg in natura leiden tot consequenties voor het totaal benodigde budget op de VWS-begroting. Dit werkt als volgt: een zorgkantoor geeft aan een tekort te verwachten op zijn deelkader voor pgb van € 7 en binnen zijn deelkader voor zorg in natura nog voldoende ruimte over te hebben om middelen over te hevelen om dit tekort zelf te kunnen oplossen. Bij een dergelijke overheveling wordt rekening gehouden met de hiervoor genoemde verschillende onder uitputtingspercentages. Dat betekent dat de verhoging van het deelkader pgb met € 7 vanwege de onderuitputting van 14% een belasting voor de VWS begroting betekent van € 6. Het zorgkantoor kan daarom volstaan met een overheveling van € 6 vanuit zijn deelkader zorg in natura om dit te dekken (de onderuitputting bij zorg in natura van 0,3% is bij deze berekening verwaarloosbaar en daarom niet meegenomen). Het Wlz-kader wordt bij deze fictieve verschuiving per saldo met € 1 verhoogd tot € 1.101 (deelkader pgb € 7 hoger en deelkader zorg in natura € 6 lager). Het benodigd budget op de begroting blijft per saldo gelijk aan € 1.083 (deelkader pgb € 6 hoger en deelkader zorg in natura € 6 lager).
 
 Tabel 10B Fictieve mutatie Wlz-kader jaar t (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overheveling Wlz-kader
 
 
 Nieuw Wlz-kader
 
 
 Onderuitputtings-percentage
 
 
 Overheveling op de begroting
 
 
 
 
 
 
 Contracteerruimte
 
 
 ‒ 6
 
 
 994
 
 
 0,3%
 
 
 ‒ 6
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 7
 
 
 107
 
 
 14%
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 1.101
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Aansluiting definitief Wlz-kader 2023 en jaarverslag 2023
 
 Tabel 10C Aansluiting Wlz-kader en jaarverslag 2023 (bedragen x € 1 miljoen)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Contracteerruimte
 
 
 Pgb
 
 
 
 
 
 
 Wlz-kader 2023 (kaderbrief)
 
 
 29.420
 
 
 3.630
 
 
 
 
 Onderuitputtingspercentage
 
 
 0,3%
 
 
 14%
 
 
 
 
 Onderuitputting
 
 
 88
 
 
 508
 
 
 
 
 Benodigd budget
 
 
 29.332
 
 
 3.122
 
 
 
 
 Stand jaarverslag 2023
 
 
 29.332
 
 
 3.122
 
 
 
 
 
 Bron: Februari-advies NZa
 
 
 
 
 
 
 In tabel 10C is de aansluiting tussen het Wlz-kader 2023 en de stand jaarverslag 2023 gemaakt. De stand jaarverslag komt overeen met de stand in tabel 9 in het Financieel Beeld Zorg van dit jaarverslag.
 
 
 
 
 3.3
 Begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 Bĳ de begrotingsgefinancierde zorguitgaven gaat het ondermeer om middelen die op grond van de Wmo beschermd wonen onder het Uitgavenplafond Zorg beschikbaar zĳn. Naast de Wmo beschermd wonen vallen enkele andere begrotingsgefinancierde posten onder de zorguitgaven. Tot deze categorie horen een deel van de uitgaven voor zorgopleidingen, de uitgaven voor zorg, welzĳn en jeugdzorg op Caribisch Nederland, de subsidie(regelingen) NIPT, abortusklinieken, overgang integrale tarieven medische-specialistische zorg (MSZ) en kwaliteit, transparantie en patiëntveiligheid. Deze uitgaven worden in het VWS-jaarverslag bĳ de artikelen 1, 2 en 4 verantwoord en toegelicht. Verder is een deel van de middelen uit de Startnota, die onder de zorguitgaven vallen, opgenomen op de aanvullende post van het Ministerie van Financiën.
 
 
 3.3.1.
 Verticale ontwikkeling begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 In tabel 11 wordt de ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde zorguitgaven weergegeven. De bijstellingen voor beschermd wonen en de aanvullende post van Financiën worden respectievelijk in tabel 11A en tabel 11B gespecificeerd en toegelicht.
 
 Tabel 11 Verticale ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde zorguitgaven 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 2.459,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 Wmo beschermd wonen (gemeentefonds), zie tabel 11A
 
 
 108,6
 
 
 
 
 Aanvullende post Financiën, zie tabel 11B
 
 
 ‒ 411,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Autonoom
 
 
 
 
 ‒ 22,6
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsontwikkeling
 
 
 ‒ 22,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 
 
 11,4
 
 
 
 
 
 Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland (Artikel 4)
 
 
 42,8
 
 
 
 
 Zorgopleidingen (Artikel 4)
 
 
 20,7
 
 
 
 
 Overboeking prijsbijstelling
 
 
 ‒ 31,6
 
 
 
 
 Overig
 
 
 ‒ 20,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 313,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.146,2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 Bijstelling ontvangsten langdurige zorg en ondersteuning (Artikel 3)
 
 
 3,5
 
 
 
 
 
 Ontvangsten jaarverslag 2023
 
 
 
 
 3,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 2.459,9
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen in de netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 
 
 
 ‒ 317,2
 
 
 
 
 
 
 Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.142,7
 
 
 
 
 
 
 
 1 Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 In tabel 11A wordt de ontwikkeling van de zorguitgaven Wmo beschermd wonen gepresenteerd en toegelicht.
 
 Tabel 11A Verticale ontwikkeling Wmo beschermd wonen 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Netto uitgaven Wmo beschermd wonen ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 1.532,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 
 Technisch
 
 
 
 
 108,6
 
 
 
 
 
 Loon- en prijsindexatie Wmo beschermd wonen
 
 
 108,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 108,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Netto uitgaven Wmo beschermd wonen jaarverslag 2023
 
 
 
 
 1.641,5
 
 
 
 
 
 
 
 1 Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS.
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Loon- en prijsindexatie Wmo beschermd wonen
 Dit betreft het toevoegen van de loon- en prĳsindexatie 2023 aan het budget voor beschermd wonen in het gemeentefonds.
 
 Tabel 11B Verticale ontwikkeling zorguitgaven aanvullende post Financien 2023 (bedragen x € 1 miljoen) 1
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Netto Zorguitgaven aanvullende post Financiën ontwerpbegroting 2023
 
 
 
 
 411,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstellingen
 
 
 
 
 
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 
 
 
 
 
 Overhevelingen naar het Uitgavenplafond Zorg
 
 
 
 
 ‒ 196,4
 
 
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen premie)
 
 
 ‒ 195,7
 
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen premie) MSZ opleidingen
 
 
 ‒ 0,7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overhevelingen naar de VWS-begroting
 
 
 
 
 ‒ 59,6
 
 
 
 
 
 Standaardisatie gegevensuitwisseling
 
 
 ‒ 24,3
 
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen)
 
 
 ‒ 19,3
 
 
 
 
 Passende zorg als norm in Zvw (investeringsmiddelen)
 
 
 ‒ 16,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 
 
 ‒ 155,0
 
 
 
 
 
 Kasschuif: vertraging standaardisatie gegevensuitwisseling
 
 
 ‒ 135,0
 
 
 
 
 Kasschuif: Passende zorg
 
 
 ‒ 15,6
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Valpreventie bij 65-plussers (onderuitputting)
 
 
 ‒ 4,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal bijstellingen
 
 
 
 
 ‒ 411,1
 
 
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven aanvullende post Financiën jaarverslag 2023
 
 
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 
 
 1 Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Beleidsmatig
 
 
 Overhevelingen naar het Uitgavenplafond Zorg
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen premie)
 
 Deze post wordt samen met de middelen van het Integraal Zorgakkoord overgeheveld, ten behoeve van dezelfde doelen.
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen/ opleidingen medisch specialisten premie)
 
 Vanuit de middelen die op de aanvullende post bĳ het ministerie van Financiën zĳn gereserveerd voor het Integraal Zorgakkoord en Juiste Zorg op de juiste plek wordt budget toegevoegd aan de beschikbaarheidbĳdrage medische vervolgopleidingen voor de ontwikkeling van de medisch-specialistische vervolgopleidingen.
 
 
 Overhevelingen naar de VWS-begroting
 
 
 
 Standaardisatie gegevensuitwisseling
 
 Middelen die op de aanvullende post bĳ het Ministerie van Financiën zĳn gereserveerd voor de standaardisatie van gegevensuitwisseling worden overgeheveld naar de VWS-begroting (Uitgavenplafond Rĳksbegroting); zie de artikelsgewĳze toelichting op de begrotingsartikelen.
 
 Juiste zorg op de juiste plek (transformatiemiddelen)
 
 Een deel van de middelen die op de aanvullende post bĳ het Ministerie van Financiën zĳn gereserveerd voor het IZA wordt uitgegeven via de VWS-begroting, omdat in een aantal gevallen financiering via VWS logischer is dan via een zorgverzekeraar. De middelen worden ingezet om randvoorwaarden te creëren voor impactvolle transformaties.
 
 Passende zorg als norm in Zvw (investeringsmiddelen)
 
 Een deel van de op de aanvullende post bĳ het Ministerie van Financiën gereserveerde middelen voor passende zorg wordt overgeheveld naar de VWS-begroting om uitvoering te geven aan het coalitieakkoord. Met deze middelen worden stappen gezet voor de beweging naar passende zorg door fors in te zetten op doelmatigheidsonderzoek. Daarnaast vergroten we de capaciteit van het Zorginstituut, waardoor meer duidingen van verzekerde aanspraken mogelĳk worden. Ten slotte zetten we in op implementatie, zodat de kennis uit de doelmatigheidsstudies in de praktĳk kan worden gebracht. Tegelĳkertĳd gaan we verder met het verbeteren en verbreden van de toets op het basispakket.
 
 
 Overige
 
 
 
 Kasschuif: vertraging standaardisatie gegevensuitwisseling
 
 Met deze schuif worden de middelen in het juiste kasritme geplaatst om de doelstellingen op het gebied van standaardisatie gegevensuitwisseling te kunnen bereiken.
 
 Kasschuif: Passende zorg
 
 Met deze schuif worden de middelen in het juiste kasritme geplaatst om de doelstellingen op het gebied van passende zorg te kunnen bereiken.
 
 Loon- en prijsbijstelling
 De raming van de loon- en prijsontwikkeling is aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
 
 
 Valpreventie bij 65-plussers (onderuitputting)
 
 Op de aanvullende pos (AP) bij het ministerie van Financiën stonden middelen gereserveerd voor valpreventie. Een deel van deze middelen (€ 4,531 miljoen) bleek niet benodigd in 2023 en valt nu vrij.
 
 
 
 
 3.3.2.
 Ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 In tabel 12 wordt de ontwikkeling van de totale begrotingsgefinancierde zorguitgaven weergegeven.
 
 Tabel 12 Ontwikkeling van de totale begrotingsgefinancierde zorguitgaven (bedragen x € 1 miljoen) 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stand ontwerpbegroting 2023
 
 
 Bijstelling
 
 
 Stand Jaarverslag 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Wmo beschermd wonen (gemeentefonds)
 
 
 
 
 1.532,9
 
 
 
 
 108,6
 
 
 
 
 1.641,5
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overig begrotingsgefinancierd (VWS-begroting en aanvullende post Financiën)
 
 
 
 
 927,0
 
 
 
 
 ‒ 422,2
 
 
 
 
 504,8
 
 
 
 
 
 Subsidieregeling abortusklinieken (Artikel 1)
 
 
 18,6
 
 
 5,2
 
 
 23,8
 
 
 
 
 Subsidie NIPT (Artikel 1)
 
 
 0,4
 
 
 ‒ 0,4
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Ondersteuning van het zorgstelsel (Artikel 2)
 
 
 13,4
 
 
 ‒ 0,5
 
 
 12,9
 
 
 
 
 Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt (Artikel 4)
 
 
 266,8
 
 
 20,7
 
 
 287,5
 
 
 
 
 Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland (Artikel 4)
 
 
 137,8
 
 
 42,8
 
 
 180,6
 
 
 
 
 Loon- en prijsbijstelling (VWS-begroting)
 
 
 78,8
 
 
 ‒ 78,8
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Aanvullende post Financiën (zie tabel 12A)
 
 
 411,1
 
 
 ‒ 411,1
 
 
 0,0
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0,2
 
 
 ‒ 0,2
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.459,9
 
 
 
 
 ‒ 313,7
 
 
 
 
 2.146,2
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0,0
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 
 
 
 Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.459,9
 
 
 
 
 ‒ 317,2
 
 
 
 
 2.142,7
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS.
 
 
 
 
 
 
 
 Figuur 5 Samenstelling van de totale begrotingsgefinancierde zorguitgaven 2023 (in miljarden euro’s).
 
 
 
 
 
 
 
 4
 Horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten
 
 
 
 4.1
 Zorguitgaven en -ontvangsten per deelsector
 
 In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten op deelsectorniveau (uitgesplitst naar Zvw, Wlz en begrotingsgefinancierde zorguitgaven) weergegeven voor de periode 2020-2023
 
 Tabel 13 Zorguitgaven en -ontvangsten per deelsector 2020 ‒ 2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Zvw-uitgaven per (deel) sector
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Eerstelijnszorg
 
 
 
 
 6.303
 
 
 
 
 6.773
 
 
 
 
 6.961
 
 
 
 
 7.694
 
 
 
 
 
 Huisartsenzorg
 
 
 3.273
 
 
 3.469
 
 
 3.581
 
 
 3.978
 
 
 
 
 Multidisciplinaire zorgverlening
 
 
 661
 
 
 690
 
 
 718
 
 
 818
 
 
 
 
 Tandheelkundige zorg
 
 
 758
 
 
 815
 
 
 834
 
 
 929
 
 
 
 
 Paramedische zorg
 
 
 817
 
 
 963
 
 
 1.005
 
 
 1.080
 
 
 
 
 Verloskunde
 
 
 269
 
 
 279
 
 
 279
 
 
 301
 
 
 
 
 Kraamzorg
 
 
 349
 
 
 368
 
 
 348
 
 
 376
 
 
 
 
 Zorg voor zintuiglijk gehandicapten
 
 
 176
 
 
 189
 
 
 194
 
 
 211
 
 
 
 
 
 Tweedelijnszorg
 
 
 
 
 27.298
 
 
 
 
 28.426
 
 
 
 
 29.063
 
 
 
 
 31.171
 
 
 
 
 
 Medisch-specialistische zorg
 
 
 24.693
 
 
 25.690
 
 
 26.279
 
 
 28.030
 
 
 
 
 Geriatrische revalidatiezorg en eerstelijnsverblijf
 
 
 1.119
 
 
 1.226
 
 
 1.143
 
 
 1.262
 
 
 
 
 Beschikbaarheidbijdrage academische zorg
 
 
 819
 
 
 841
 
 
 897
 
 
 944
 
 
 
 
 Beschikbaarheidbijdragen overig medisch-specialistische zorg
 
 
 120
 
 
 131
 
 
 148
 
 
 224
 
 
 
 
 Overig curatieve zorg
 
 
 548
 
 
 539
 
 
 595
 
 
 711
 
 
 
 
 
 Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 4.336
 
 
 
 
 2.958
 
 
 
 
 4.607
 
 
 
 
 5.023
 
 
 
 
 
 
 Apotheekzorg en hulpmiddelen
 
 
 
 
 6.616
 
 
 
 
 6.577
 
 
 
 
 6.985
 
 
 
 
 7.305
 
 
 
 
 
 Apotheekzorg
 
 
 4.952
 
 
 4.880
 
 
 5.218
 
 
 5.398
 
 
 
 
 Hulpmiddelen
 
 
 1.665
 
 
 1.697
 
 
 1.767
 
 
 1.907
 
 
 
 
 
 Wijkverpleging
 
 
 
 
 3.457
 
 
 
 
 3.339
 
 
 
 
 3.098
 
 
 
 
 3.211
 
 
 
 
 
 
 Ziekenvervoer
 
 
 
 
 816
 
 
 
 
 870
 
 
 
 
 892
 
 
 
 
 992
 
 
 
 
 
 Ambulancezorg
 
 
 696
 
 
 743
 
 
 775
 
 
 861
 
 
 
 
 Overig ziekenvervoer
 
 
 120
 
 
 126
 
 
 117
 
 
 131
 
 
 
 
 
 Opleidingen
 
 
 
 
 1.393
 
 
 
 
 1.418
 
 
 
 
 1.505
 
 
 
 
 1.628
 
 
 
 
 
 
 Grensoverschrijdende zorg
 
 
 
 
 589
 
 
 
 
 459
 
 
 
 
 1.108
 
 
 
 
 809
 
 
 
 
 
 
 Transformatiemiddelen IZA
 2
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 Bruto Zvw-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 50.808
 
 
 
 
 50.820
 
 
 
 
 54.218
 
 
 
 
 57.842
 
 
 
 
 
 Eigen betalingen Zvw
 
 
 3.214
 
 
 3.075
 
 
 3.167
 
 
 3.338
 
 
 
 
 
 Netto Zvw-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 47.593
 
 
 
 
 47.744
 
 
 
 
 51.051
 
 
 
 
 54.504
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Wlz-uitgaven per (deel) sector
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorg in natura binnen contracteerruimte
 
 
 
 
 22.336
 
 
 
 
 24.607
 
 
 
 
 26.390
 
 
 
 
 29.332
 
 
 
 
 
 Ouderenzorg
 
 
 12.712
 
 
 13.661
 
 
 15.018
 
 
 17.018
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 7.499
 
 
 7.777
 
 
 9.496
 
 
 10.188
 
 
 
 
 Langdurige ggz
 
 
 622
 
 
 1.603
 
 
 1.877
 
 
 2.125
 
 
 
 
 Volledig pakket thuis
 
 
 527
 
 
 550
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Extramurale zorg
 
 
 668
 
 
 690
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overig ZIN binnen contracteerruimte
 
 
 308
 
 
 327
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten3
 
 
 
 
 2.298
 
 
 
 
 2.632
 
 
 
 
 2.819
 
 
 
 
 3.122
 
 
 
 
 
 Persoonsgebonden budgetten (oud)
 
 
 2.298
 
 
 2.632
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Pgb ouderenzorg
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 646
 
 
 700
 
 
 
 
 Pgb gehandicaptenzorg
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.980
 
 
 2.126
 
 
 
 
 Pgb langdurige ggz
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 193
 
 
 296
 
 
 
 
 
 Buiten contracteerruimte
 
 
 
 
 1.534
 
 
 
 
 1.386
 
 
 
 
 1.361
 
 
 
 
 906
 
 
 
 
 
 Beheerskosten
 
 
 252
 
 
 265
 
 
 291
 
 
 308
 
 
 
 
 Overig buiten contracteerruimte4
 
 
 537
 
 
 512
 
 
 505
 
 
 596
 
 
 
 
 Nominaal en onverdeeld
 
 
 745
 
 
 610
 
 
 564
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Bruto Wlz-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 26.168
 
 
 
 
 28.626
 
 
 
 
 30.570
 
 
 
 
 33.360
 
 
 
 
 
 Eigen bijdragen Wlz
 
 
 1.883
 
 
 1.992
 
 
 2.115
 
 
 2.233
 
 
 
 
 
 Netto Wlz-uitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 24.285
 
 
 
 
 26.634
 
 
 
 
 28.455
 
 
 
 
 31.127
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wmo beschermd wonen (gemeentefonds)
 
 
 1.938
 
 
 1.489
 
 
 1.498
 
 
 1.641
 
 
 
 
 Overig begrotingsgefinancierd (VWS-begroting en aanvullende post Financiën)
 
 
 482
 
 
 492
 
 
 535
 
 
 505
 
 
 
 
 Overige
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.421
 
 
 
 
 1.981
 
 
 
 
 2.033
 
 
 
 
 2.146
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 
 2.421
 
 
 
 
 1.981
 
 
 
 
 2.033
 
 
 
 
 2.143
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal zorguitgaven jaarverslag 2023
 
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Bruto zorguitgaven
 
 
 
 
 79.396
 
 
 
 
 81.426
 
 
 
 
 86.821
 
 
 
 
 93.348
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 5.097
 
 
 5.067
 
 
 5.281
 
 
 5.574
 
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven
 
 
 
 
 74.299
 
 
 
 
 76.359
 
 
 
 
 81.539
 
 
 
 
 87.774
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 2 De transformatiemiddelen IZA (samenhangend met de coalitieakkoord-maatregelen IZA en Juiste zorg op de juiste plek) zĳn op een aparte sector opgenomen.
 
 
 
 
 
 
 
 3 Om meer inzicht te geven in de besteding van middelen voor ouderenzorg, gehandicaptenzorg en de langdurige ggz zijn de budgetten met ingang van 2022 voor zorg in natura en pgb uitgesplitst in deze onderdelen.
 
 
 
 
 
 
 
 4 Bij de Wlz zijn onder de post «overige buiten contracteerruimte» opgenomen de deelsectoren: hulpmiddelen, tandheelkunde Wlz, medisch-specialistische zorg Wlz, overige Wlz, ADL, zorginfrastructuur (vanaf 2022) en beschikbaarheidbijdrage opleidingen Wlz.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4.2
 Meerjarige ontwikkeling van de zorguitgaven- en ontvangsten per financieringsbron
 
 De realisatiecijfers in de zorg staan bij de VWS-jaarverslagen voor het betreffende jaar nog niet volledig stil en ijlen nog enige jaren na. Daardoor vinden er ook na het verschijnen van VWS-jaarverslagen aanpassingen in de cijfers voor eerdere jaren plaats. In tabel 14 worden de actuele zorguitgaven en –ontvangsten voor de jaren 2014-2023 weergegeven. De cijfers voor de jaren 2014-2020 zijn definitief.
 
 Tabel 14 Ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten 2014-2023 (bedragen x € 1 miljoen)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2014
 
 
 2015 2
 
 
 2016
 
 
 2017
 
 
 2018
 
 
 2019 3
 
 
 2020
 
 
 2021 4
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 Zorguitgaven en -ontvangsten actuele VWS-stand
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Zorgverzekeringswet (Zvw)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-uitgaven
 
 
 39.220
 
 
 41.842
 
 
 43.779
 
 
 45.133
 
 
 46.824
 
 
 48.752
 
 
 50.808
 
 
 50.820
 
 
 54.218
 
 
 57.842
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 3.125
 
 
 3.218
 
 
 3.195
 
 
 3.128
 
 
 3.204
 
 
 3.124
 
 
 3.214
 
 
 3.075
 
 
 3.167
 
 
 3.338
 
 
 
 
 Netto-uitgaven
 
 
 36.095
 
 
 38.624
 
 
 40.585
 
 
 42.005
 
 
 43.620
 
 
 45.628
 
 
 47.593
 
 
 47.744
 
 
 51.051
 
 
 54.504
 
 
 
 
 
 Wet langdurige zorg (Wlz)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto-uitgaven
 
 
 27.800
 
 
 19.545
 
 
 19.930
 
 
 20.401
 
 
 21.634
 
 
 23.801
 
 
 26.168
 
 
 28.626
 
 
 30.570
 
 
 33.360
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 1.971
 
 
 1.892
 
 
 1.892
 
 
 1.852
 
 
 1.771
 
 
 1.846
 
 
 1.883
 
 
 1.992
 
 
 2.115
 
 
 2.233
 
 
 
 
 Netto-uitgaven
 
 
 25.829
 
 
 17.653
 
 
 18.038
 
 
 18.549
 
 
 19.863
 
 
 21.955
 
 
 24.285
 
 
 26.634
 
 
 28.455
 
 
 31.127
 
 
 
 
 
 Begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Wmo (gemeentefonds)
 
 
 1.714
 
 
 4.943
 
 
 4.945
 
 
 4.899
 
 
 5.111
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Jeugdwet (gemeentefonds)
 
 
 
 2.034
 
 
 1.920
 
 
 1.878
 
 
 1.971
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bruto Wmo beschermd wonen (gemeentefonds)
 
 
 
 
 
 
 
 1.809
 
 
 1.938
 
 
 1.489
 
 
 1.498
 
 
 1.641
 
 
 
 
 Bruto overig begrotingsgefinancierd (VWS-begroting en aanvullende post Financiën)
 
 
 577
 
 
 491
 
 
 434
 
 
 500
 
 
 513
 
 
 461
 
 
 482
 
 
 492
 
 
 535
 
 
 505
 
 
 
 
 Bruto begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 
 2.291
 
 
 7.468
 
 
 7.299
 
 
 7.277
 
 
 7.595
 
 
 2.271
 
 
 2.421
 
 
 1.981
 
 
 2.033
 
 
 2.146
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 Netto begrotingsgefinancierde zorguitgaven
 
 
 2.291
 
 
 7.468
 
 
 7.299
 
 
 7.277
 
 
 7.595
 
 
 2.271
 
 
 2.421
 
 
 1.981
 
 
 2.033
 
 
 2.143
 
 
 
 
 
 Bruto zorguitgaven
 
 
 
 
 69.311
 
 
 
 
 68.855
 
 
 
 
 71.008
 
 
 
 
 72.811
 
 
 
 
 76.054
 
 
 
 
 74.824
 
 
 
 
 79.396
 
 
 
 
 81.426
 
 
 
 
 86.821
 
 
 
 
 93.348
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 5.096
 
 
 5.110
 
 
 5.087
 
 
 4.980
 
 
 4.975
 
 
 4.970
 
 
 5.097
 
 
 5.067
 
 
 5.281
 
 
 5.574
 
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven
 
 
 
 
 64.215
 
 
 
 
 63.745
 
 
 
 
 65.922
 
 
 
 
 67.830
 
 
 
 
 71.079
 
 
 
 
 69.854
 
 
 
 
 74.299
 
 
 
 
 76.359
 
 
 
 
 81.539
 
 
 
 
 87.774
 
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 2 Op 1 januari 2015 zijn de Wet langdurige zorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en Jeugdwet in werking getreden.
 
 
 
 
 
 
 
 3 De middelen voor Wmo- en jeugdzorg die per 2019 onderdeel uitmaken van de algemene uitkering van het gemeentefonds tellen vanaf dat moment niet meer mee als voor het Financieel Beeld Zorg relevante zorguitgaven.
 
 
 
 
 
 
 
 4 De Zvw-uitgaven zĳn in 2021 gecorrigeerd als gevolg van de technische correctieboeking van de schadelastdip ggz van ‒ € 1,2 miljard. Per 1 januari 2022 is een nieuw bekostigingsmodel voor de ggz ingevoerd. In dit nieuwe model wordt voor de bekostiging niet meer gewerkt met dbc’s en is sprake van een aparte bekostiging voor de basis-ggz. De dbc’s die in 2021 werden geopend zĳn derhalve uiterlĳk 31-12-2021 afgesloten; dit geldt ook voor de eerdere bekostiging van de basis-ggz. Hierdoor was er in 2021 om technisch-administratieve redenen sprake van eenmalig lagere zorguitgaven in termen van schadelast. Deze technische aanpassing had geen gevolgen voor de hoeveelheid ggz die feitelĳk kon worden geleverd of voor de omzetten van zorgaanbieders. Er was geen sprake van een bezuiniging. Deze technische bĳstelling had dan ook geen gevolgen voor het EMU-saldo en geen invloed op de premiehoogte.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS
 
 
 
 
 
 
 
 Figuur 6 Bĳstellingen van de netto zorguitgaven Zvw en AWBZ/Wlz, na verschĳnen van de VWS-jaarverslagen 2013-2022
 
 
 
 Bron: Financieel Beeld Zorg uit de jaarverslagen VWS (diverse jaren) en de actuele VWS-stand.
 
 In figuur 6 zĳn de bĳstellingen van de netto zorguitgaven van de Zvw en de AWBZ/Wlz na het verschĳnen van de VWS-jaarverslagen grafisch weergegeven voor de jaren 2013-2022. Uit de grafiek blĳkt dat de bĳstellingen zowel hoger als lager zĳn uitgekomen. De omvang van de bĳstelling blĳft in de meeste jaren binnen een bandbreedte van 1%, met een maximale uitschieter van ‒ 2,4% in 2015. Vanaf 2016 zĳn de bĳstellingen minder groot dan in de jaren daarvoor. De grote bĳstellingen vóór 2016 betroffen vooral de Zvw en daarbinnen vooral de medisch-specialistische zorg (MSZ) en de geestelĳke gezondheidszorg. De ramingen van de zorgverzekeraars zĳn in de laatste jaren steeds beter geworden, vooral bĳ de MSZ, waarbĳ de verkorting van de maximale dbc-duur in de MSZ tot 120 dagen in 2015 zorgde voor een versneld inzicht in de daadwerkelĳke lasten. In 2015 werd tevens de langdurige zorg hervormd. De dbc-duurverkorting en de hervormingen brachten dermate grote onzekerheden met zich mee dat na het jaarverslag 2015 nog relatief grote bĳstellingen plaatsvonden. Vanaf 2016 wordt duidelĳk dat de zorgverzekeraars beter in staat zĳn de uitgaven te ramen en leiden de ramingen die VWS van Zorginstituut Nederland krĳgt tot minder aanpassingen na het jaarverslag. De jaren 2021 en 2022 zĳn nog niet definitief. Het is mogelĳk dat voor deze jaren nog aanpassingen moeten worden verwerkt.
 
 
 
 4.3
 Horizontale ontwikkeling van de netto zorguitgaven
 
 
 In deze paragraaf wordt de horizontale ontwikkeling van de zorguitgaven grafisch weergegeven en toegelicht voor de jaren 2019-2023. De horizontale ontwikkeling geeft de jaar-op-jaar groei van de netto zorguitgaven weer. Hierbĳ wordt een tweetal groeiontwikkelingen onderscheiden:
 – Nominale groeiontwikkeling: -de groei van de zorguitgaven inclusief de loon- en prĳsontwikkeling.
 – Reële groeiontwikkeling: de ontwikkeling van de zorguitgaven gecorrigeerd voor de prĳsontwikkeling van het bbp.
 
 
 
 4.3.1.
 Horizontale ontwikkeling van de totale netto zorguitgaven
 
 In onderstaande figuur is de horizontale groei van de totale netto zorguitgaven grafisch weergegeven voor de jaren 2019-2023. De verwachte reële groei van de totale netto zorguitgaven in 2023 is 0,0%.
 
 Figuur 7 Horizontale groei van de totale netto zorguitgaven 2019-2023 (in %)
 
 
 
 Bron: VWS-cĳfers, CPB CEP 2024
 
 De groei van de netto zorguitgaven van het jaar 2023 ten opzichte van het jaar 2022 is voornamelijk het gevolg van loon- en prijsontwikkelingen en maar deels volumegroei en beleidsmatige ontwikkelingen.
 
 
 
 4.3.2.
 Horizontale ontwikkeling van de netto Zvw-uitgaven
 
 In onderstaande figuur is de horizontale groei van de netto Zvw-uitgaven grafisch weergegeven voor de jaren 2019-2023. De reële groei van de netto Zvw-uitgaven in 2023 is ‒ 0,8%.
 
 Figuur 8: Horizontale groei van de netto Zvw-uitgaven 2019-2023 (in %).
 
 
 
 Bron: VWS-cĳfers, CPB CEP 2024
 
 De groei van de netto Zvw-uitgaven van het jaar 2023 ten opzichte van het jaar 2022 is voornamelijk het gevolg van loon- en prijsontwikkelingen en maar deels volumegroei en beleidsmatige ontwikkelingen.
 De lagere groei van de netto Zvw-uitgaven in 2021 ten opzichte van 2020 komt voornamelĳk door de incidentele neerwaartse bĳstelling van de netto Zvw-uitgaven in 2021, als gevolg van de technische correctieboeking van de schadelastdip ggz van ‒ € 1,2 miljard.
 
 
 
 4.3.3.
 Horizontale ontwikkeling van de netto Wlz-uitgaven
 
 In onderstaande figuur is de horizontale groei van de netto Wlz-uitgaven grafisch weergegeven voor de jaren 2019-2023. De reële groei van de netto Wlz-uitgaven in 2023 is 1,6%.
 
 Figuur 9: Horizontale groei van de netto Wlz-uitgaven 2019-2023 (in %).
 
 
 
 Bron: VWS-cĳfers, CPB CEP 2024
 
 De groei van de netto Wlz-uitgaven van het jaar 2023 ten opzichte van het jaar 2022 is voornamelijk het gevolg van loon- en prijsontwikkelingen en maar deels volumegroei en beleidsmatige ontwikkelingen.
 
 
 
 
 
 5
 Financiering van de zorguitgaven
 
 
 
 5.1
 Ontwikkeling premies voor Zvw en Wlz
 
 Tabel 15 geeft een overzicht van de premies Zvw en Wlz volgens de stand ontwerpbegroting 2023103Kamerstukken II, 2022-2023, 36 200 XVI, nr. 2 en volgens de realisatie 2023 in dit jaarverslag.
 
 Tabel 15: Premieoverzicht1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting
 
 
 Bijstelling
 
 
 Jaarverslag
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 a
 
 
 
 
 b
 
 
 
 
 c=a+b
 
 
 
 
 
 Zvw
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomensafhankelijke bijdrage regulier (in %)
 
 
 6,68
 
 
 0,00
 
 
 6,68
 
 
 
 
 Inkomensafhankelijke bijdrage laag (in %)
 
 
 5,43
 
 
 0,00
 
 
 5,43
 
 
 
 
 Nominale premie (jaarbedrag in €)
 
 
 1.649
 
 
 1
 
 
 1.650
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Wlz
 
 
 
 
 
 
 
 procentuele premie (in %)
 
 
 9,65
 
 
 0,00
 
 
 9,65
 
 
 
 
 
 
 1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS en NZa.
 
 
 
 
 
 
 Zowel de inkomensafhankelijke bijdragen (IAB) en de premie Wlz zijn door het kabinet vastgesteld op het percentage in de begroting 2023. De nominale premie voor 2023 werd in de ontwerpbegroting 2023 geraamd op € 1.649 per jaar. De zorgverzekeraars hebben hun nominale premie gemiddeld € 1 hoger vastgesteld op € 1.650 per jaar.
 
 
 
 5.2
 Ontvangsten, uitgaven en vermogens van de zorgfondsen (Zvw, Wlz en AWBZ)
 
 
 
 Zorgverzekeringswet (Zvw)
 
 De financiering van de Zvw loopt deels via het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) en deels via de zorgverzekeraars. Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de uitgaven en inkomsten van de Zvw.
 
 
 Tabel 16 Uitgaven en inkomsten Zvw (bedragen x € 1 miljard)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting
 
 
 Bijstelling
 
 
 Jaarverslag
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 a
 
 
 
 
 b
 
 
 
 
 c=a+b
 
 
 
 
 
 
 Zorverzekeringsfonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 32,9
 
 
 ‒ 0,1
 
 
 32,8
 
 
 
 
 - Uitkering aan verzekeraars
 
 
 29,7
 
 
 0,0
 
 
 29,7
 
 
 
 
 - Rechtstreekse uitgaven Zvf
 
 
 3,2
 
 
 ‒ 0,1
 
 
 3,1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 32,5
 
 
 1,0
 
 
 33,5
 
 
 
 
 - Inkomensafhankelijke bijdrage (IAB)
 
 
 29,5
 
 
 1,0
 
 
 30,4
 
 
 
 
 - Rijksbijdrage verzekerden 18-
 
 
 3,1
 
 
 0,0
 
 
 3,1
 
 
 
 
 - Overige baten
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 ‒ 0,4
 
 
 1,1
 
 
 0,8
 
 
 
 
 Vermogenssaldo Zvf ultimo 2022
 
 
 0,4
 
 
 ‒ 0,2
 
 
 0,2
 
 
 
 
 Vermogenssaldo Zvf ultimo 2023
 
 
 0,0
 
 
 0,9
 
 
 0,9
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Individuele verzekeraars
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 56,8
 
 
 0,0
 
 
 56,8
 
 
 
 
 - Uitgaven voor zorg
 
 
 55,9
 
 
 ‒ 1,2
 
 
 54,7
 
 
 
 
 - Beheerskosten/saldo
 
 
 0,9
 
 
 1,2
 
 
 2,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 56,8
 
 
 0,0
 
 
 56,8
 
 
 
 
 - Uitkering van het Zvf
 
 
 29,7
 
 
 0,0
 
 
 29,7
 
 
 
 
 - Nominale premie/eigen risico
 
 
 27,1
 
 
 0,0
 
 
 27,1
 
 
 
 
 
 
 1 Door afrondingsverschillen kan de som van de delen afwijken van het totaal. De meeste cijfers in de kolom jaarverslag 2023 zijn afkomstig of afgeleid van Zorginstituut-cijfers. De raming van de zorguitgaven van zorgverzekeraars is vrijwel volledig gebaseerd op de maartlevering van Zorginstituut Nederland. Dit geldt ook voor de rijksbijdragen en de post overige baten (rentebaten, wanbetalers, onverzekerden, verdragsgerechtigden). Het vermogen per ultimo 2022 is gebaseerd op het jaarverslag 2022 van het Zvf van Zorginstituut Nederland. Voor de IAB is het CPB-cijfer in de EMU-definitie gebruikt. Het vermogenssaldo 2023 is bepaald door het exploitatiesaldo 2023 op te tellen bij het vermogenssaldo 2022.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, CPB, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 Zorgverzekeringsfonds
 De uitgaven van het Zvf bestaan uit de uitkering aan zorgverzekeraars (de vereveningsbijdrage) en de rechtstreekse uitgaven uit het fonds. De realisatie van de uitkering aan verzekeraars over 2023 is gelijk aan de stand van de ontwerpbegroting 2023. Ten opzichte van de ex-ante berekening van de vereveningsbijdrage zijn er geen nieuwe realisatiecijfers ontvangen van het Zorginstituut. De rechtstreekse uitgaven uit het fonds zijn € 0,1 miljard lager dan begroot.
 De ontvangsten van het Zvf bestaan uit de Inkomensafhankelijke bijdrage (IAB), de rijksbijdrage verzekerden 18- en de overige baten van het fonds104Dit betreft het saldo van baten en lasten voor wanbetalers, onverzekerden, gemoedsbezwaarden, rente en de premie van verdragsgerechtigden.. De ontvangsten uit de IAB worden € 1,0 miljard hoger ingeschat dan in de ontwerpbegroting 2023 werd verwacht. Dit komt doordat de grondslag waarover de IAB wordt geheven, hoger is uitgevallen dan eerder verwacht. Dit oorzaak hiervan is een gunstigere loonontwikkeling dan vooraf verwacht. Bij een gelijk IAB-percentage leidt dat tot hogere opbrengsten. Verder hebben sommige werkgevers als reactie op de coronacrisis gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot uitstel van betaling van belastingen en premies. Naar verwachting wordt een deel van deze uitgestelde afdrachten in 2023 ontvangen door het fonds. In de begroting en het jaarverslag van VWS worden deze ontvangsten verantwoord in het jaar waarop deze afdrachten betrekking hebben en niet het jaar waarin deze ontvangen worden. De IAB-opbrengsten in het jaarverslag zijn daarom gecorrigeerd voor deze nabetalingen over eerdere jaren om een zo goed mogelĳk beeld te krĳgen van de inkomsten behorend bĳ 2023. De rĳksbĳdrage voor verzekerden 18- is onveranderd, zoals opgenomen in de ontwerpbegroting 2023. De raming van de overige baten zijn naar aanleiding van realisaties nagenoeg gelijk gebleven. Dit betreft het saldo van baten en lasten voor wanbetalers, onverzekerden, gemoedsbezwaarden, rente en de premie van verdragsgerechtigden.
 De € 1,0 miljard hogere verwachte inkomsten van het fonds en de € 0,1 miljard lagere uitgaven leiden tot een verbetering van het exploitatie­saldo van € 1,1 miljard. Bij de ontwerpbegroting 2023 werd uitgegaan van een negatief exploitatiesaldo over 2023 van € 0,4 miljard. De gerealiseerde meevallers voor het fonds leiden daarmee tot een positief exploitatiesaldo over 2023 van € 0,8 miljard.
 Het vermogenssaldo eind 2022 is € 0,2 miljard positief. Dit vermogenssaldo is de resultante van het gerapporteerde fondstekort eind 2022 in het fonds­ jaarverslag van Zorginstituut van € 0,8 miljard en de gehanteerde vermogensnorm van negatief € 1,0 miljard voor 2022105De hoogte van het normvermogen resulteert uit het cumulatieve effect van de zogenoemde kas/ transactie-hobbels en -dips. Dit betreft het gevolg van de introductie van dbc’s in de ggz in 2008 (-€ 1.637 miljoen), de introductie van dbc’s in de geriatrische revalidatie in 2013 (- € 83 miljoen), het afschaffen van dbc’s in de jeugd-ggz bĳ overheveling naar de gemeenten in 2014 (+ € 346 miljoen), de dbc-duurverkorting in de MSZ in 2015 (+ € 685 miljoen), de afschaffing van de dbc’s in de ggz in 2021 (+ € 1.247 miljoen) en de kas/transactiehobbel bĳ de grens overschrĳdende zorg (- € 270 miljoen). Daarnaast wordt het normvermogen vanaf 2020 verlaagd in verband met de uitgestelde IAB-afdrachten. Werkgevers konden in de coronacrisis hun belasting- en premieafdrachten uitstellen. Dit leidt kasmatig tot lagere ontvangsten in 2020 tot en met 2021 en hogere ontvangsten na 2021. In het jaarverslag van het Zvf is geen rekening gehouden met alsnog te ontvangen bedragen. Het lĳkt redelĳk dat wel te doen bĳ de premiestelling, om stevige fluctuaties in de premie te voorkomen. Daarom is het normvermogen in 2020 verlaagd met € 1.064 miljoen en in 2021 met € 367 miljoen. Voor 2022 is het normvermogen verhoogd met € 169 miljoen omdat in dit jaar een deel van de uitgestelde IAB is terugontvangen. Voor 2023 is de IAB-raming van het CPB overgenomen waarin al is gecorrigeerd voor dit effect. Cumulatief heeft dit een effect van ‒ € 974 miljoen op het normvermogen.. Gegeven het positieve vermogenssaldo van € 0,2 miljard eind 2022 en het positieve exploitatiesaldo over 2023 van € 0,8 miljard komt het vermogenssaldo eind 2023 afgerond uit op € 0,9 miljard. Het positieve vermogenssaldo eind 2023 was al grotendeels in beeld bij de begroting 2024 en heeft via een lagere IAB en hogere vereveningbijdrage geleid tot lagere zorgpremies in 2024. Meevallers in het fondsvermogen die bekend zijn na de begroting 2024 worden meegenomen in 2025.
 Individuele verzekeraars
 De zorguitgaven van verzekeraars komen naar verwachting € 1,2 miljard lager uit dan bij de ontwerpbegroting verwacht106De totale gefinancierde zorguitgaven komen naar verwachting € 1,3 miljard lager uit dan bij de ontwerpbegroting werd verwacht. Dit is het saldo van de lagere zorguitgaven van verzekeraars € 1,2 miljard en de lagere rechtstreekse uitgaven uit het fonds € 0,1 miljard. Dit wijkt € 0,2 miljard af van de verticale toelichting in paragraaf 3.1.1 van dit jaarverslag. Dit verschil wordt verklaard doordat ten tijde van de ontwerpbegroting 2023 € 0,2 miljard aan transformatiemiddelen geparkeerd stonden op de aanvullende post bij het Ministerie van Financiën, deze middelen zijn pas later naar de VWS-begroting overgeheveld (Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XVI, nr. 2, pagina 179). Omdat dit Zvw-relevante uitgaven betrof, zijn deze wel meegenomen in de financiering van de Zvw en de totale gefinancierde zorguitgaven in de ontwerpbegroting. . Hierdoor valt de post beheerskosten en saldo verzekeraars € 1,2 miljard hoger uit. Deze post is berekend als het verschil tussen de inkomsten voor verzekeraars en de uitgaven aan zorg door verzekeraars.
 De inkomsten voor verzekeraars zijn gelijk aan wat in de ontwerpbegroting 2023 werd verwacht. Dit komt doordat er geen nieuwe realisatiecijfers zijn over de uitkering van het zorgverzekeringsfonds aan verzekeraars en omdat de nominale premie van verzekeraars slechts minimaal afweek van wat in de begroting werd verwacht. De nominale premie is € 1 hoger vastgesteld en het aantal verzekerden is vrijwel gelijk uitgekomen met de verwachting in de begroting. Deze beperkte stijging van de totale opbrengst van de nominale premie valt daarom weg in de afronding.
 Wet langdurige zorg (Wlz)
 Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de uitgaven en inkomsten van het Fonds langdurige zorg (Flz).
 
 Tabel 17 Uitgaven en inkomsten Flz (bedragen x € 1 miljard)1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerpbegroting
 
 
 Bijstelling
 
 
 Jaaverslag
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 a
 
 
 b
 
 
 c=a+b
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 33,5
 
 
 ‒ 0,2
 
 
 33,4
 
 
 
 
 - Zorgaanspraken en subsidies
 
 
 33,2
 
 
 ‒ 0,2
 
 
 33,1
 
 
 
 
 - Beheerskosten
 
 
 0,3
 
 
 0,0
 
 
 0,3
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inkomsten
 
 
 33,4
 
 
 ‒ 1,1
 
 
 32,4
 
 
 
 
 - procentuele premie
 
 
 16,0
 
 
 ‒ 0,3
 
 
 15,7
 
 
 
 
 - Eigen bijdragen
 
 
 2,2
 
 
 0,1
 
 
 2,2
 
 
 
 
 - BIKK
 
 
 4,9
 
 
 ‒ 0,1
 
 
 4,8
 
 
 
 
 - Rijksbijdrage Wlz
 
 
 10,4
 
 
 ‒ 0,8
 
 
 9,7
 
 
 
 
 - Overige baten
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 0,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Exploitatiesaldo
 
 
 ‒ 0,1
 
 
 ‒ 0,9
 
 
 ‒ 1,0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vermogen Fonds langdurige zorg 2022
 
 
 0,0
 
 
 0,6
 
 
 0,6
 
 
 
 
 Vermogen Fonds langdurige zorg 2023
 
 
 ‒ 0,1
 
 
 ‒ 0,3
 
 
 ‒ 0,4
 
 
 
 
 
 
 1 Door afrondingsverschillen kan de som van de delen afwijken van het totaal. Het vermogen van het Flz ultimo 2022 is overgenomen uit het Financieel Jaarverslag Flz 2022 van Zorginstituut Nederland. De gerealiseerde premieopbrengst 2023 is een raming van het Ministerie van Financiën, evenals de premieopbrengst in de ontwerpbegroting 2023. Uitgavencijfers en eigen bijdragen komen overeen met de realisatiecijfers van NZa en Zorginstituut Nederland, zoals toegelicht in paragraaf 3.2 van het jaarverslag. Realisatiecijfers voor de rijksbijdrage BIKK en rijksbijdrage Wlz zijn overgenomen uit de kwartaalrapportage over het 4e kwartaal 2023 van Zorginstituut Nederland en komen overeen met de bedragen die door VWS zijn vastgesteld.
 
 
 
 
 
 
 Bron: VWS, Ministerie van Financiën, Zorginstituut Nederland en NZa.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 De uitgaven van het Flz voor de Wlz zijn € 0,2 miljard lager uitgekomen dan in de ontwerpbegroting 2023. Het uitgavenniveau heeft zich sinds de ontwerpbegroting 2023 stabiel ontwikkeld.
 
 Inkomsten
 
 De procentuele Wlz-premie heeft € 0,3 miljard minder opgebracht dan geraamd in de ontwerpbegroting. Op Prinsjesdag 2023 was de verwachting nog dat de premieontvangsten over 2023 hoger zouden uitkomen, op € 16,4 miljard. Deze verwachting is echter niet uitgekomen, voornamelijk omdat een kleiner deel van de belastingontvangsten in 2023 is toegerekend aan de premies volksverzekeringen. De opbrengst van de eigen bijdragen en de rijksbijdrage BIKK is vrijwel op hetzelfde niveau uitgekomen als in de ontwerpbegroting 2023. De rĳksbĳdrage Wlz is € 0,8 miljard lager vastgesteld dan geraamd in de ontwerpbegroting 2023. De belangrĳkste redenen hiervoor zĳn de meevallende premieopbrengsten over 2022 en het daaruit voortvloeiende fondsoverschot ultimo 2022, en de verwachte meevaller in de premieontvangsten over 2023. Hierdoor was de verwachting dat ultimo 2023 een fondsoverschot zou ontstaan. Om hiervoor te compenseren is de rĳksbĳdrage Wlz 2023 gedurende het jaar neerwaarts bĳgesteld, om aan het einde van het jaar naar verwachting op een fondssaldo van (circa) 0 uit te komen. Achteraf gezien was deze bijstellling (deels) onterecht.
 
 Exploitatiesaldo en fondsvermogen
 
 Doordat de verwachte meevaller in de premieontvangsten in 2023 zich niet heeft voorgedaan en er daarentegen juist sprake was van een tegenvaller in de premieopbrengst, wordt het exploitatieresultaat van het Flz over 2023 geraamd op € 1,0 miljard negatief. Het effect op het fondssaldo is kleiner als gevolg van het positieve fondssaldo over 2022, dat doorwerkt in 2023. Het vermogen van het Flz ultimo 2023 wordt op grond van deze cijfers geraamd op € 0,4 miljard negatief. Het negatieve fondsvemogen ultimo 2023 worden gecompenseerd via een hogere rijksbijdrage Wlz in 2024. Dit heeft geen gevolgen voor het EMU-saldo.
 
 
 
 
 5.3
 Wat heeft de gemiddelde burger in 2023 aan zorg betaald?
 
 Een gemiddelde volwassen Nederlandse burger heeft in 2023 € 6.644 betaald aan collectief gefinancierde zorg, zoals figuur 10 laat zien. Behalve de nominale premie voor de Zvw en de eigen betalingen wordt er ook een  fors bedrag betaald aan Wlz-premie en aan de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zvw (IAB-Zvw). De IAB-Zvw wordt voor een beperkt deel rechtstreeks door burgers betaald, namelijk door gepensioneerden en zelfstandigen. Het grootste deel, voor mensen in loondienst, wordt betaald door werkgevers.  Het werkgeversdeel van de IAB-Zvw is van invloed op de loonruimte en wordt daarom ook meegenomen in de totale som van de uitgaven van burgers aan collectieve zorg. Via de zorgtoeslag ontvangt de gemiddelde burger een bedrag waarmee de nominale Zvw-premie en het betaalde eigen risico gedeeltelijk worden gecompenseerd. Als laatste betaalt de gemiddelde burger via de belastingen mee aan de zorguitgaven die via de begroting worden gefinancierd, zoals de rijksbijdragen aan de  fondsen en de uitgaven aan zorgtoeslag.
 De gemiddelde lasten in 2023 komen met € 6.644 iets hoger uit dan het bedrag van € 6.601 dat werd verwacht in de ontwerpbegroting. Dit komt vooral doordat er hogere gemiddelde premiebetalingen aan IAB en Wlz premie zijn betaald doordat de loonontwikkeling hoger is dan vooraf verwacht. Daar tegenover staat dat de hoger dan verwachte loonstĳgingen er ook mede voor hebben gezorgd dat er minder is uitgegeven aan zorgtoeslag dan verwacht, welke terugkomt in lagere uitgaven aan zorg via de belasting. Ook zĳn de overige belastinggefinancierde rĳksbĳdragen lager uitgevallen.
 
 Figuur 10: Lasten per volwassene aan zorg in 2023 (in euro's per jaar)1
 
 
 
 
 1Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 E.
 BIJLAGEN
 
 
 
 Bijlage 1: Toezichtrelaties ZBO's en RWT's
 
 
 Tabel 68 Overzichtstabel ZBO’s en RWT's van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CAK
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 
 
 Bedrag VWS
 
 
 122.097
 
 
 136.553
 
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bedrag J&V
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Bedrag BZK
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CBG
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 CBG heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid (Publiekrechtelijk - Onderdeel Staat der Nederlanden) en levert geen eigen jaarrekening op. Begroting en realisatie lopen mee in agenstschap CBG (aCBG).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 CCMO heeft geen eigen rechtspersoonlijkheid (Publiekrechtelijk - Onderdeel Staat der Nederlanden) en levert geen eigen jaarrekening op (loopt mee in VWS jaarverslag onder VWS-kern).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CIZ
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 120.418
 
 
 121.400
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CSZ
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 1.600
 
 
 1.600
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dopingautoriteit
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 3.049
 
 
 3.221
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nza
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag VWS
 
 
 67.100
 
 
 76.701
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bedrag J&V
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 PUR
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 900
 
 
 711
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZiNL
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 74.182
 
 
 89.880
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ZonMw
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag VWS
 
 
 325.725
 
 
 407.187
 
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bedrag LNV
 
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 Het betreft hier de begrote bijdrage moederdepartement 2023 obv de ontwerpbegroting in kolom 2 en de stand in het jaarverslag in kolom 3 voor de gerealiseerde bijdrage moederdepartement. De jaarrekening 2023 van het zbo wordt uiterlijk 15 maart ingediend (kaderwet zbo's).
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 NTS
 
 
 
 
 Begrote bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Gerealiseerde bijdrage moederdepartement aan ZBO/RWT
 
 
 Begrote bijdrage overige departementen
 
 
 Gerealiseerde bijdrage overige departementen
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 Bedrag
 
 
 
 
 ‒
 
 
 ‒
 
 
 Nee
 
 
 
 
 Bijzonderheden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 2: Moties en toezeggingen
 
 
 
 Aanvaarde moties afgerond
 
 
 Tabel 69 Door de Staten-Generaal aanvaarde moties die zijn afgerond
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving van de motie
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over zich er voor inzetten dat Heerlen een volwaardig ziekenhuis behoudt
 
 
 31016-357
 
 
 De motie is afgedaan met de Kamerbrief van 21 december 2023 over Stand van zaken beleidsagenda toekomstbestendige acute zorg (TK, 2023-2024, 29247-432)
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk c.s. over stappen zetten om de spoedeisende zorg meer te financieren op basis van beschikbaarheid
 
 
 31016-356
 
 
 Rapport wordt z.s.m na kerstreces verstuurd, daarna wordt deze motie pas afgedaan
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk c.s. over stappen zetten om de spoedeisende zorg meer te financieren op basis van beschikbaarheid
 
 
 31016-356
 
 
 Rapport wordt z.s.m. na kerstreces verstuurd, daarna wordt deze motie pas afgedaan
 
 
 
 
 Motie van de leden Agema en Dijk over het afschaffen van de kilometerregistratie voor het Valysvervoer
 
 
 24170-297
 
 
 De Tweede Kamer is eind 2023 geïnformeerd inzake stand van zaken brief Valys over deze motie
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld over zo snel mogelijk een wetsvoorstel maken voor het vaststellen van een landelijk tarief voor kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering
 
 
 31839-977
 
 
 Op 24 oktober 2023 zijn de documenten bestuurlijke afspraken over landelijk tarief jeugdbescherming en jeugdreclassering gedeeld met de TK
 
 
 
 
 Motie van het lid Maeijer over vaart maken met het standaardiseren van systemen en het terugdringen van productcodes
 
 
 31839-978
 
 
 Eind 2023 heeft de Kamer de stand van zakenbrief Hervormingen Jeugdzorg ontvangen waarin de stand van zaken m.b.t. deze motie zal worden meegenomen
 
 
 
 
 Motie van de leden Westerveld en Raemakers over in de AMvB opnemen dat gemeenten in hun verordening aandacht besteden aan de wijze waarop tariefdifferentiatie wordt bevorderd
 
 
 31839-976
 
 
 Deze motie is meegenomen in de stand van zaken brief Hervormingen Jeugdzorg die eind 2023 aan de Kamer zal worden toegezonden
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk c.s. over inzetten op woonvormen voor ouderen zonder winstoogmerk
 
 
 31765-799
 
 
 In de WOZO voortgangsbrief voor de zomer 2024 zal een respons worden opgenomen aangaande de uitvoering van de motie van het lid Dijk.
 
 
 
 
 Motie van het lid Mohandis c.s. over gerichte maatregelen nemen om ontslagen in de ouderenzorg te voorkomen
 
 
 31765-807
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van de WOZO brief (TK2023-2024, 29 389, nr. 123)
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van de leden Dijk en Kwint over gerichte maatregelen om verschraling in de gehandicaptenzorg te voorkomen (t.v.v. 24170-289)
 
 
 24170-302
 
 
 De motie is afgedaan via de brief over stand van zaken rondom de complexe gehandicaptenzorg (TK2023-2024, , 24 170, nr. 308)
 
 
 
 
 Motie van het lid Bushoff c.s. over het verhelpen van de hardheden die ervoor zorgen dat de regeling voor zorgmedewerkers met postcovid niet de beoogde doelgroep bereikt
 
 
 25295-2129
 
 
 De Tweede Kamer is eind 2024 geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom post-COVID en wordt in het voorjaar 2024 opnieuw geïnformeerd over de stand van zaken rondom post-COVID
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over ervoor zorgen dat kinderen met long covid digitaal onderwijs kunnen volgen
 
 
 25295-2135
 
 
 De motie is afgedaan door het ministerie van OCW middels de brief (Kamerstukken II, 2023/2024, 31 497, nr. 471)
 
 
 
 
 Motie van het lid Sylvana Simons c.s. over de samenleving middels eerlijke voorlichting informeren over langdurige covid
 
 
 25295-2143
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 12 december 2023 (25 295, nr. 2151)
 
 
 
 
 Motie van het lid Drost over perspectief en belangen van kinderen met postcovid evenwichtig aan bod laten komen
 
 
 25295-2128
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 12 december 2023 (25 295, nr. 2151)
 
 
 
 
 Motie van de leden Paulusma en Tielen over het realiseren van een opt-outregeling bij bevolkingsonderzoeken
 
 
 36376-3
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 18 december 2023 - de ontwikkelingen in bevolkingsonderzoeken naar kanker 2023 met de monitors van 2022 (TK 2023- 2024, 32 793, nr. 707)
 
 
 
 
 Motie van de leden Westerveld en Tielen over toewerken naar alternatieve borstkankeronderzoeken
 
 
 36376-5
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 18 december 2023 - de ontwikkelingen in bevolkingsonderzoeken naar kanker 2023 met de monitors van 2022 (TK 2023- 2024, 32 793, nr. 707)
 
 
 
 
 Motie van het lid Grinwis c.s. over ten spoedigste voorkomen dat een zelfmoordmiddel wordt verstrekt via de proeftuin van Coöperatie Laatste Wil
 
 
 36410-XVI-16
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 18 januari 2024 (TK 2023 ‒ 2024, 32 647, nr. 103)
 
 
 
 
 Motie van het lid Pouw-Verweij over een pilot in één zorgregio over onnodig lange administratieve procedures
 
 
 31765-823
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief (Intensivering (Ont)Regel de Zorg) op 11 december 2023 (Kamerstukken II, 2023/2024, 29 515, nr. 491
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld c.s. over het vergoeden van spraakcomputers
 
 
 24170-295
 
 
 Voor de begrotingsbehandeling is middels een brief (TK 2023-2024, 29 689, nr. 1238) uitgelegd hoe de vergoeding van spraakcomputers in elkaar zit. Hardware van spraakcomputers komt niet altijd voor vergoeding in aanmerking vanuit de Zvw, omdat het aangemerkt kan worden als algemeen gebruikelijke voorziening.
 
 
 
 
 Motie van het lid Werner c.s. over verkennen waar de coördinerende verantwoordelijkheid voor de implementatie van het VN-verdrag Handicap het beste ondergebracht kan worden
 
 
 24170-299
 
 
 De Kamer is op 9 februari geïnformeerd met een brief.
 
 
 
 
 Motie van het lid Werner c.s. over een structureel interdepartementaal overleg in het kader van de meerjarige nationale strategie voor mensen met een beperking
 
 
 24170-298
 
 
 De kamer is op 9 februari geïnformeerd met een brief.
 
 
 
 
 Motie van het lid Den Haan over inzicht geven in de doorlooptijden van vaccins en de wijze waarop die doorlooptijden tot stand zijn gekomen
 
 
 32793-674
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 29 juni 2023 (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 32 793, nr. 698)
 
 
 
 
 Motie van het lid Den Haan over een snellere financiering voor nieuwe vaccins na een positief advies van de Gezondheidsraad
 
 
 32793-675
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 29 juni 2023 (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 32 793, nr. 698)
 
 
 
 
 Motie van het lid Kuik over inzichtelijk maken hoe met de afspraken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord de gezondheidsverschillen voor drie vormen van kanker kunnen worden verkleind
 
 
 32793-678
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 9 mei 2023 (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 32 793, nr. 692)
 
 
 
 
 Motie van het lid Agema over onderzoek naar de dalende trend in de deelname aan bevolkingsonderzoek naar kanker
 
 
 32793-680
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van een Kamerbrief op 18 december 2023 (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 32 793, nr. 707)
 
 
 
 
 Motie van het lid Tjeerd de Groot over de kosten voor dierenartsen en beschermingsmaterialen financieren uit het Diergezondheidsfonds
 
 
 29683-268
 
 
 Deze motie is door het ministerie van LNV afgedaan middels een Kamerbrief op 26 april 2023 (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 28807, nr. 287)
 
 
 
 
 Motie van het lid Beckerman over een voorlichtingscampagne over hoe om te gaan met door vogelgriep besmette wilde dieren
 
 
 29683-271
 
 
 Deze motie is door het ministerie van LNV afgedaan middels een Kamerbrief op 6 juli 2023 (DGA-DAD/27870371)
 
 
 
 
 Motie van het lid Bouchallikh over het versnellen van de transitie naar pfas-vrije producten in het Europese restrictievoorstel
 
 
 35334-238
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Motie van het lid Bouchallikh over het versnellen van het wetsvoorstel van de Europese Commissie voor restrictie van pfas-stoffen uit de PFHxA-groep
 
 
 35334-239
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Motie van het lid Haverkort c.s. over voor de zomer een overzicht van de belangrijkste pfas-emissies met de Kamer delen
 
 
 35334-240
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Motie van het lid Haverkort c.s. over een onderzoek naar innovatieve technieken om de sanering van met pfas-stoffen vervuilde locaties te versnellen
 
 
 35334-241
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Motie van het lid Hagen over een transitieplan voor een pfas-vrij milieu in 2050 en het veilig verwerken van pfas-houdend afval
 
 
 35334-242
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Motie van het lid Hagen over een plan van aanpak voor de toetsing van zowel nieuwe als bestaande pfas-lozingen aan de richtwaarde voor drinkwater
 
 
 35334-243
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van IenW
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Dijk over in kaart brengen wat de mogelijke gevolgen zijn als artikel 296 uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald (t.v.v. 36326-3)
 
 
 36326-5
 
 
 Deze motie is overgenomen door het ministerie van JenV
 
 
 
 
 Motie van het lid Eerdmans c.s. over uitspreken dat de komende regeerperiode werk gemaakt moet worden van de herintroductie van een tussenvoorziening tussen thuis en het verpleeghuis
 
 
 31765-810
 
 
 De motie is afgedaan via het versturen van de WOZO brief (TK2023-2024, 29 389, nr. 123)
 
 
 
 
 Motie van de leden Dijk en Paulusma over onderzoek mogelijk maken naar nieuwe vormen van xenotransplantatie
 
 
 36410-XVI-15
 
 
 De Kamer is hier met de Kamerbrief Stand van zakenbrief moties en toezeggingen begrotingsbehandeling 2024 reeds over geïnformeerd (Kamerstukken II, 2023/2024, 36410 XVI, nr. 35)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanvaarde openstaande moties
 
 
 Tabel 70 Door de Staten-Generaal aanvaarde openstaande moties
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving van de motie
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over het in publieke handen houden van Intravacc
 
 
 36410-XVI-78
 
 
 De Kamer wordt hier nog nader over geïnformeerd in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over de 45 minutennorm niet versoepelen
 
 
 36410-XVI-77
 
 
 het zoeken naar alternatieven voor de 45-minutennorm controversieel is verklaard en dat het demissionaire kabinet op dit onderwerp geen besluiten neemt.
 
 
 
 
 Motie van het lid Diederik van Dijk over een advies van de Gezondheidsraad over in hoeverre de huidige benadering van genderbevestigende behandelingen bij minderjarigen recht doet aan het geldende gezondheidsrechtelijke kader
 
 
 36410-XVI-89
 
 
 De Kamer wordt hier nog nader over geïnformeerd in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 Motie van de leden Eerdmans en Agema over het zo snel mogelijk onderbrengen van psychiatrische patiënten zonder strafblad in een instelling die bij hun complexe problematiek past in plaats van in een tbs-kliniek
 
 
 36410-XVI-92
 
 
 De Kamer wordt hier nog nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over een plan opstellen om leiderschap van verpleegkundigen binnen de wijkteams te bevorderen
 
 
 33578-109
 
 
 Motie is afgedaan is brief visie eerstelijnszorg.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van de leden Van den Hil en Agema over onafhankelijk casemanagement dementie doorrekenen in geld en fte's en het gebruik ervan stimuleren (t.v.v. 36410-XVI-47)
 
 
 36410-XVI-111
 
 
 De motie betreffende casemanagement wordt in uitvoering genomen. In de tweede helft van 2024 zal de Tweede Kamer hier nader over geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Motie van het lid Synhaeve over stimuleren dat eind 2024 alle zorgaanbieders in de ggz overbruggingszorg aanbieden
 
 
 36410-XVI-58
 
 
 De TK wordt begin december 2024 geïnformeerd met de Voortgangsbrief maatschappelijke opvang/beschermd wonen over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van het lid Den Haan over middelen reserveren opdat het nummer 113 gratis kan worden gemaakt
 
 
 36410-57
 
 
 In het najaar van 2023 is Dialogic gestart met de verdieping naar de consequenties van de implementatie-opties voor het kosteloos maken van 113. Deze opdracht wordt naar verwachting in het Q1 afgerond.
 
 
 
 
 Motie van de leden Dijk en Drost over met concrete voorstellen komen om mondzorg voor bepaalde groepen te verbeteren
 
 
 33578-105
 
 
 In de 2e voortgangsrapportage Mondzorg voor financieel kwetsbaren is aantal opties naast elkaar gezet. In 3e rapportage volgt advies van partijen. Uiterlijk in de zomer wordt de Kamer hierover geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over ziekenhuizen bij renovaties en/of nieuwbouw verplichten een pharmafilter te installeren
 
 
 31016-361
 
 
 Naar verwachting wordt de Kamer met de Stand van zaken brief moties en toezeggingen zomer 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over borgen dat patiënten in beginsel altijd kunnen zien welke zorgaanbieder hun data heeft ingezien en/of voor welk onderzoek welke van hun data zijn gebruikt
 
 
 27529-307
 
 
 In de brief die op 2 oktober naar de TK is gestuurd (Kamerstukken 2023/2024, 22112, nr. 3785) is hierop ingegaan
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over een aantal voorwaarden borgen bij zowel primair als secundair gebruik van data met het doel snel tot één degelijk landelijk netwerk te komen
 
 
 27529-308
 
 
 In de brief die op 2 oktober naar de TK is gestuurd (Kamerstukken 2023/2024, 22112, nr. 3785) is hierop ingegaan
 
 
 
 
 Motie van de leden Westerveld en Bikker over ruime aandacht in de uitwerking van de transformatieplannen voor de preventie en de aanpak van dakloosheid
 
 
 36410-XVI-55
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Voortgangsbrief over maatschappelijke opvang/beschermd wonen en het Nationaal Actieplan Dakloosheid over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van de leden Krul en Westerveld over de meerjarige nationale strategie voor mensen met een handicap en de werkagenda voor het voorjaarsreces van 2024 naar de Tweede Kamer sturen
 
 
 36410-XVI-64
 
 
 De Kamer wordt zo spoedig mogelijk maar uiterlijk in het eerste kwartaal 2024 geïnformeerd met brief inzake Nationale strategie voor mensen met een handicap.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van der Plas over het waarborgen van de beschikbaarheid en de kwaliteit van tijdelijke vervangende zorg door de samenwerking tussen betrokken partijen te stimuleren en te faciliteren
 
 
 36410-XVI-68
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Stand van zaken-brief moties en toezeggingen over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van het lid Bikker c.s. over stoppen met het eisen van een mantelzorgverklaring
 
 
 36410-XVI-69
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Stand van zaken-brief moties en toezeggingen over deze motie.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van de leden Eerdmans en Bikker over bijvoorbeeld een programma zoals voor landelijke Skaeve Huse vormgeven (t.v.v. 36410-XVI-91)
 
 
 36410-XVI-112
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Voortgangsbrief over maatschappelijke opvang/beschermd wonen en het Nationaal Actieplan Dakloosheid over deze motie. Het lid Eerdmans heeft verzocht om een brief met de voorgenomen uitwerking voor die tijd. Deze wordt in het voorjaar van 2024 verzonden naar de Kamer.
 
 
 
 
 Motie van het lid Synhaeve c.s. over medische zorg zonder veiligheidsrisico's voor slachtoffers van huiselijk geweld en jonge vrouwen die geheim geplaatst zijn
 
 
 36410-XVI-57
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Stand van zaken-brief moties en toezeggingen over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dobbe over het wegnemen van belemmeringen bij het opzetten van zorgbuurthuizen
 
 
 36410-XVI-84
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met Voortgangsbrief WOZO over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van de leden Westerveld en Werner over ervaringsdeskundigen betrekken bij het ontwikkelen en toetsen van nieuwe wetsvoorstellen aan het VN-verdrag
 
 
 29214-99
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Stand van zaken-brief moties en toezeggingen over deze motie.
 
 
 
 
 Motie van de leden Dijk en Kwint over gemeenten alleen nog maar beschikkingen met een tijdsindicatie laten afgeven
 
 
 24170-291
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Voortgangsrapportage Wmo Breed.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Van der Plas over onderzoek naar de Zweedse wetgeving voor gehandicapten (t.v.v. 24170-294)
 
 
 24170-303
 
 
 De Kamer wordt uiterlijk in december 2024 geïnformeerd over het onderzoek naar de Zweedse wetgeving voor gehandicapten.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over de institutionele partijen de opdracht geven de richting naar passende zorg te versnellen
 
 
 31765-819
 
 
 De Kamer wordt hier in het voorjaar 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Bushoff over het voorwaardelijk toelaten van geneesmiddelen totdat de effectiviteit in de praktijk is getest
 
 
 29477-856
 
 
 De juridische mogelijkheid van de motie is in onderzoek, en parallel loopt een uitvraag bij veldpartijen wat er nodig is om dit toegangsmodel uitvoerbaar te laten zijn. Beoogd wordt om de Kamer een update over de uitvoering van de motie te sturen gelijktijdig met een update over de Kamerbrief naar een toekomstbestendig stelsel voor de vergoeding van nieuwe dure geneesmiddelen.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van de leden Raemakers en Westerveld over krachtens de AMvB regelen dat indexering conform de ova-systematiek de minimale optie dient te zijn (t.v.v. 31839-979)
 
 
 31839-981
 
 
 De Kamer wordt in het voorjaar geïnformeerd hoe opvolging wordt gegeven aan de motie in de brief Stand van zaken Hervormingen Jeugdzorg.
 
 
 
 
 Motie van het lid Raemakers over het kennis- en informatiepunt van de Jeugdautoriteit vragen om in beeld te brengen welke handvatten nodig zijn voor de ontwikkeling van tarieven
 
 
 31839-980
 
 
 In de jeugdbrief van voor de zomer 2024 wordt de Kamer geïnformeerd over de stand van zaken.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van Haga over in kaart brengen wat er nodig is om de gewenste digitalisering en informele netwerkversterking te realiseren
 
 
 31765-806
 
 
 In de WOZO voortgangsbrief van zomer 2024 zal een respons worden opgenomen aangaande de motie van het lid van Haga.
 
 
 
 
 Motie van het lid Slagt-Tichelman c.s. over onderzoek naar een bekostingingsaanpassing om de specialist ouderengeneeskunde als regiebehandelaar mogelijk te maken
 
 
 36410-XVI-54
 
 
 In de WOZO voortgangsbrief van zomer 2024 zal een respons wordt de Kamer hierover geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dobbe over de personele bezettingsnorm van twee zorgverleners op acht verpleeghuisbewoners handhaven
 
 
 36410-XVI-80
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld over gespecialiseerde vertrouwenspersonen regelmatig langs laten komen bij mensen met een beperking die verblijven in zorginstellingen en zorgboerderijen
 
 
 34 843, 82
 
 
 De Kamer wordt hier bij de eerstvolgende voortgangsrapportage «Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking» over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Westerveld c.s. over vrijspelen van inspecteurs voor de gehandicaptenzorg zodat toezicht gehouden kan worden op alle intramurale gehandicaptenzorg en PGB-wooninitiatieven (t.v.v. 24170-296)
 
 
 24170-304
 
 
 De Kamer wordt hier bij de eerstvolgende voortgangsrapportage «Toekomstagenda: zorg en ondersteuning voor mensen met een beperking» over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Agema over het halveren van de tijd die zorgmedewerkers kwijt zijn aan administratie
 
 
 29282-538
 
 
 Het ministerie zal in de volgnede voortgangsbrief IZA, die gepland staat voor het voorjaar 2024, de Kamer nader invoermeren over de uitvoering van deze motie
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over het stellen van eisen aan vrijgevestigde ggz-praktijken bij de toekenning van opleidingsplekken
 
 
 29282-543
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd met de stand van zaken-brief moties en toezeggingen begrotingsbehandeling 2023.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over het beter faciliteren van nieuwkomers met een zorgachtergrond om in de zorg aan de slag te gaan
 
 
 29282-544
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd met Kamerbrief Integraal plan om statushouders te faciliteren in de zorg te gaan werken (TK13732324-1057695)
 
 
 
 
 Motie van de leden Van den Hil en Agema over een verplicht anti-agressieprogramma voor mensen die agressief gedrag tegen zorgmedewerkers vertonen
 
 
 29282-547
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Sylvana Simons c.s. over in gesprek gaan met artsenorganisaties, onderzoeks- en opleidingsinstellingen om te bezien op welke wijze beleid op cultuursensitieve zorg verbeterd kan worden (t.v.v. 36410-60)
 
 
 36410-75
 
 
 In de volgende voortgangsrapportage van de VWS-brede aanpak discriminatie en gelijke kansen brengt de minister van VWS de Kamer op de hoogte van de voortgang van deze gesprekken.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over in een gesprek met NVCG en NVPC oproepen tot een kader Bekwaamheidseisen cosmetisch arts
 
 
 31016-362
 
 
 De eerste oriënterende gesprekken met NVCG, NVPC en de IGJ hebben plaatsgevonden.
 
 
 
 
 Motie van de leden Tielen en Pouw-Verweij over synergie aanbrengen in ontwikkelingen en de positionering van medisch generalisten in het medisch specialistische domein versterken
 
 
 31016-358
 
 
 De Kamer wordt hierover geïnformeerd in de zomer van 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Hil c.s. over het verbeteren van de bekendheid en de samenhang van bestaande verlof- en ondersteuningsregelingen
 
 
 36410-XVI-46
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over de financiële tegemoetkoming voor zorgverleners met long covid verhogen naar minimaal €24.010 per persoon
 
 
 36410-XVI-79
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 Motie van het lid Drost c.s. over in het hele land integrale ondersteuning beschikbaar stellen aan postcovidpatiënten
 
 
 25295-2127
 
 
 In het voorjaar van 2024 informeert de minister de Kamer over de voortgang.
 
 
 
 
 Motie van het lid Omtzigt c.s. over een verkenning van de opties voor enkele bijzondere leerstoelen voor postacute infectieuze syndromen
 
 
 25295-2141
 
 
 Toegezegd in Kamerbrief 12-12-2023 (25295, nr. 2151): De minister van VWS komt in een volgende brief over post-COVID terug op de resultaten van het onderzoek naar de mogelijkheden voor een bijzondere leerstoel post-COVID.
 
 
 
 
 Motie van de leden Westerveld en Paulusma over het bevolkingsonderzoek meer inrichten op basis van het risicoprofiel van de deelnemer
 
 
 36376-6
 
 
 De Kamer is op 18 december 2023 hierover geïnformeerd middels de brief Ontwikkelingen in de bevolkingsonderzoeken naar kanker 2023 met de monitors van 2022
 
 
 
 
 Motie van het lid Tielen over een voorstel om het budget voor nieuwe vaccins beter te laten aansluiten op positieve Gezondheidsraadsadviezen
 
 
 36410-XVI-49
 
 
 De Kamer zal in het voorjaar van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Tielen over onderzoeken of een voorziening als een consultatiebureau een eenduidige en laagdrempelige toegang tot preventie voor ouderen kan bieden
 
 
 36410-XVI-50
 
 
 De Kamer zal in 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Bikker c.s. over een onafhankelijk onderzoek naar de oorzaken van de abslute en relatieve stijging van het aantal euthanasiegevallen
 
 
 36410-XVI-71
 
 
 De Kamer zal in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van der Plas over uitspreken dat de regering het WHO-pandemieverdrag niet ondertekent voordat de Kamer zich daarover heeft uitgesproken
 
 
 36410-XVI-66
 
 
 De Kamer zal in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over de consultatiefunctie van het Expertisecentrum Euthanasie structureel organiseren voor zorgprofessionals
 
 
 36410-XVI-14
 
 
 In de Kabinetsreactie op de 4e wetsevaluatie Wtl wordt aangeven hoe aan deze motie opvolging wordt gegeven
 
 
 
 
 Motie van het lid Grinwis c.s. over onderzoek naar de oorzaak en achtergrond van de sterke stijging van het aantal abortussen
 
 
 32279-247
 
 
 De Kamer zal in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Warmerdam c.s. over het uitwerken van een voorkeursscenario voor ouders die langdurig hebben gezorgd voor hun kind met een handicap
 
 
 24170-300
 
 
 Voor het zomerreces wordt een stand van zaken brief pgb gestuurd waarin ingegaan wordt op de motie van het lid Warmerdam c.s. over het uitwerken van een voorkeursscenario voor ouders die langdurig hebben gezorgd voor hun kind met een handicap.
 
 
 
 
 Motie van het lid Bushoff over duidelijkheid over mitigerende maatregelen voor het LUMC en het UMC voordat er onomkeerbare stappen worden gezet
 
 
 31765-828
 
 
 De Kamer wordt hierover nader geïnformeerd nadat in het eerste kwartaal van 2024 gesprekken hierover worden gevoerd met de betrokkenen.
 
 
 
 
 Motie van de leden Agema en Van den Berg over bewerkstelligen dat inspectiebezoeken in beginsel onaangekondigd plaatsvinden
 
 
 32012-52
 
 
 De Kamer wordt geïnformeerd via het Jaarbeeld 2023. De lijn is dat inspectiebezoeken in beginsel altijd onaangekondigd zijn of onaangekondigde elementen bevatten. Volledig onaangekondigd is in de praktijk vaak onmogelijk om verschillende redenen. Dit wordt nader toegelicht.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van den Berg over borgen dat zorgaanbieders die bij KvK staan ingeschreven maar zich niet gemeld hebben onmiddellijk hun werkzaamheden moeten staken
 
 
 32012-54
 
 
 Dit vraagstuk maakt onderdeel uit van het (vervolg)project effectieve screening nieuwe zorgaanbieders. De Kamer wordt hier eind 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Agema c.s. over voorkomen dat de zorg implodeert door een topprioriteit te maken van de vermindering van de regeltijd
 
 
 36410-XVI-45
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg en Sport heeft in de intensiveringsbrief [Ont]Regel de Zorg d.d. 11 december 2023 de Kamer geïnformeerd over de intensivering van het programma. Daarin is ook de intensivering van de programmalijn Beleid dat werkt in de praktijk opgenomen, de lijn waarin VWS kijkt naar haar eigen wet- en regelgeving. In de voortgangsbrief die de Minister voor zomer 2024 naar de Kamer zal sturen, zal zij de Kamer informeren over de voortgang van het programma inclusief Beleid dat werkt in de praktijk en de andere intensiveringsmaatregelen.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Van den Berg over een herschikkingsplan voor alle hoogcomplexe zorg en/of laagvolumezorg in Nederland (t.v.v. 31765-827)
 
 
 31765-833
 
 
 Door de uitspraak van de rechter in het dossier van de aangeboren hartafwijkingen is sprake van een nieuwe werkelijkheid. Begin 2024 worden voor dat traject gesprekken gevoerd met alle betrokkenen en vervolgens wordt ook de Kamer geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van de leden Bushoff en Van den Berg over een bevoegdheid creëren voor de NZa om overnames te verbieden gedurende een onderzoek naar de overnemende partij
 
 
 33578-110
 
 
 De Kamer zal over de voortgang worden geïnformeerd in de geplande brief over aanpassingen in het zorg specifieke markttoezicht.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over onderzoeken of het subsidiebedrag voor samenwerkingsverbanden gericht op zeldzame ziektes kan meegroeien met het aantal aangesloten organisaties
 
 
 29214-100
 
 
 De Kamer zal (uiterlijk) voor de zomer 2024 worden geïnformeerd over een reactie op de motie.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dobbe over een verbod op het gebruik van de vijfminutenregistratie door zorgaanbieders
 
 
 36410-XVI-82
 
 
 De vijfminutenregistratie is niet verplicht en er kan onderzocht worden wat de mogelijkheden zijn van een verbod onderzoeken. De minister zal de Kamer hierover informeren in de geplande voortgangsbrief.
 
 
 
 
 Motie van het lid Dijk over in het wetsvoorstel Integere bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders regelen dat eigenaarschap van private-equitypartijen in de zorg niet meer mogelijk is
 
 
 36410-XVI-75
 
 
 De Kamer is hier reeds over geïnformeerd (TK).
 
 
 
 
 Motie van de leden Marijnissen en Bikker over zorgen dat binnen de huisartsenzorg eigenaarschap van private equitypartijen tot het verleden gaat behoren
 
 
 36410-19
 
 
 VWS doet onderzoek naar de daadwerkelijke opkomst van private equity partijen in de zorg en de eventuele kansen en risico's daarvan voor de publieke waarden van zorg en ondersteuning (toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid). De minister van VWS verwacht dat dit onderzoek rond het einde van het eerste kwartaal 2024 wordt afgerond. Op basis van de uitkomsten van dat onderzoek zal worden bezien welke maatregelen nodig en proportioneel zijn om de risico’s voor de publieke waarden te mitigeren.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van der Laan c.s. over waardige excuses en een tegemoetkoming voor slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag in de danssport
 
 
 34843-90
 
 
 
 De Kamer is hier reeds over geïnformeerd. Kamerbrief over voortgang moties grensoverschrijdend gedrag dansen en veiligheid | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld c.s. over uitbreiding van het CVSN-takenpakket zodat slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag direct ondersteuning krijgen bij psychische problematiek
 
 
 34843-91
 
 
 
 De Kamer is hier reeds over geïnformeerd. Kamerbrief over voortgang moties grensoverschrijdend gedrag dansen en veiligheid | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld c.s. over ondersteuning en professionalisering van het eigen netwerk van slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag in het dansen
 
 
 34843-92
 
 
 
 De Kamer is hier reeds over geïnformeerd. Kamerbrief over voortgang moties grensoverschrijdend gedrag dansen en veiligheid | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Rudmer Heerema over zich ervoor inzetten dat met de oprichting van het integriteitscentrum voor veilige sport plegers van grensoverschrijdend gedrag niet meer kunnen werken in de sportsector
 
 
 34843-93
 
 
 
 De Kamer is hier reeds over geïnformeerd. Kamerbrief over voortgang moties grensoverschrijdend gedrag dansen en veiligheid | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
 
 
 
 
 
 Motie van het lid Rudmer Heerema over de gevolgen van het Alcoholbesluit het komend jaar monitoren
 
 
 27565-190
 
 
 Op dit moment werkt de Staatssecretairs van VWS samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid uit op welke manier de gevolgen van het Alcoholbesluit, met aandacht voor uitvoering van Bibob
 en misbruik van een alcoholwetvergunning voor criminele activiteiten,
 gemonitord zouden kunnen worden
 
 
 
 
 Motie van de leden Paulusma en Sneller over het ontwikkelen van een instrumentarium om de brede kosten en baten van preventie te kwantificeren
 
 
 36410-XVI-59
 
 
 Wanneer er ontwikkelingen plaatsvinden zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Motie van de leden Daniëlle Jansen en Krul over een onderzoek naar de haalbaarheid van een breder rookverbod in de nabijheid van kinderen
 
 
 36410-XVI-62
 
 
 Wanneer er ontwikkelingen plaatsvinden zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Motie van de leden Krul en Bikker over een afstandscriterium voor verkooppunten van tabak en vapes op plaatsen waar vaak jongeren komen
 
 
 36410-XVI-63
 
 
 Wanneer er ontwikkelingen plaatsvinden zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Motie van het lid Krul c.s. over onderzoeken op welke manier designerdrugs aanbiedende sites uit de lucht gehaald kunnen worden
 
 
 36159-15
 
 
 De motie wordt door het ministerie van JenV behandeld.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van Houwelingen over een plan om het btw-tarief op groente en fruit te verlagen naar 0%
 
 
 36410-XVI-85
 
 
 Wanneer er ontwikkelingen plaatsvinden zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Motie van het lid Tielen c.s. over brede communicatie en voorlichting over alle drugs aan alle doelgroepen bij de implementatie van de gewijzigde Opiumwet
 
 
 36159-16
 
 
 De Kamer zal in 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van de leden Tielen en Daniëlle Jansen over de knelpunten bij de contractering van passende zorg in kaart brengen en in overleg treden met partijen om alsnog tot passende contractering te komen
 
 
 36410-XVI-48
 
 
 In het voorjaar van 2024 wordt de Kamer geïnformeerd over het overstap- en contracteerseizoen en wordt tevens vooruit gekeken naar het contracteerseizoen 2025 (hoe kunnen geconstateerde knelpunten worden opgepakt in de toekomst). In deze brief wordt ook een toelichting gegeven op de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de motie Tielen-Jansen.
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld over in de protocollen vastleggen dat indien een spraakcomputer nodig is zowel de hardware als de software wordt vergoed
 
 
 36410-XVI-56
 
 
 VWS is in gesprek met het Zorginstituut over verzekerden die niet uitkomen met een passend spraakhulpmiddel vanwege hardware dat niet onder de verzekerde aanspraak valt omdat het aangemerkt wordt als algemeen gebruikelijke voorziening.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Van den Berg over het Integraal Zorgakkoord leidend laten zijn en niet de individuele instellingsbelangen van zorgaanbieders (t.v.v. 31765-818)
 
 
 31765-831
 
 
 Hierover wordt de Kamer in het voorjaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Tielen over bij de IZA-monitoring niet meer dan vijf kernindicatoren formuleren
 
 
 31765-820
 
 
 De Kamer wordt voor de zomer 2024 opnieuw geïnformeerd met de Kamerbrief over de voortgang van IZA.
 
 
 
 
 Motie van de leden Bushoff en Mohandis over voor 1 januari 2024 gerichte afspraken maken over investeringen in de wijkverpleging
 
 
 31765-822
 
 
 De Kamer wordt hier voor de zomer 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Werner over met zorgkantoren in overleg gaan over een systeem om regelarm werk te bevorderen
 
 
 31765-808
 
 
 De Kamer wordt hier voor de zomer over geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van de leden Bevers en Tielen over cowboygedrag in de zorg via zorgcontractering een halt toeroepen
 
 
 29689-1231
 
 
 In het voorjaar van 2024 zal er naar aanleiding van de evaluatie en monitoring van de NZa een kamerbrief uitgaan die – meer inhoudelijk – ingaat op hoe de contractering 2024 is verlopen, welke inhoudelijke stappen gezet zijn op alle verbetertrajecten en dergelijke.
 
 
 
 
 Motie van de leden Van den Berg en Agema over zorgen dat zorgverzekeraars ook kleine zorgaanbieders een contract aanbieden
 
 
 29689-1232
 
 
 Voor 1 mei 2024 zal er naar aanleiding van de evaluatie en monitoring van de NZa een kamerbrief uitgaan die – meer inhoudelijk – ingaat op hoe de contractering 2024 is verlopen, welke inhoudelijke stappen gezet zijn op alle verbetertrajecten, etc. Die brief willen we benutten om de beide moties af te doen.
 
 
 
 
 Motie van het lid Warmerdam c.s. over bevorderen dat de berekening van het richttariefpercentage door zorgkantoren transparanter wordt
 
 
 24170-301
 
 
 Zal worden afgedaan met begin 2024 te verzenden brief inzake de beleidsreactie op het Samenvattend rapport uitvoering Wlz 2022-2023.
 
 
 
 
 Motie van het lid Vestering over zorgen dat omgevingsdiensten beschikken over de benodigde gegevens om toezicht te houden op dieraantallen
 
 
 28807-281
 
 
 Deze motie wordt door het ministerie van LNV behandeld.
 
 
 
 
 Motie van de leden Paulusma en Sneller over het ontwikkelen van een instrumentarium om de brede kosten en baten van preventie te kwantificeren
 
 
 36410-XVI-59
 
 
 De Kamer zal in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd
 
 
 
 
 Motie van het lid Van der Plas over een impactanalyse van beperkingen in waterrijke gebieden
 
 
 28807-282
 
 
 Deze motie wordt door het ministerie van LNV behandeld.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Hijink over de (financiële) effecten van het initiatiefwetsvoorstel op de abortusklinieken goed monitoren (t.v.v. 34891-19)
 
 
 34891-25
 
 
 De Kamer zal met de aanbieding van de wetsevaluatie worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Westerveld c.s. over de begrotingssystematiek voor de subsidieregeling abortusklinieken tot de volgende wetsevaluatie niet verder wijzigen
 
 
 34891-17
 
 
 De Kamer zal voor 2026 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van de leden Leijten en Van der Laan over een samenhangende en domeinoverstijgende aanpak van gezondheidsachterstanden
 
 
 35758-5
 
 
 De Kamer zal geïnformeerd worden in een reactie welke samengaat met kabinetsreactie SER advies gezondheidsverschillen (samen met SZW).
 
 
 
 
 Motie van de leden Mohandis en Westerveld over de CEM zo snel mogelijk aanbieden
 
 
 32793-618
 
 
 Op 20 juni 2023 is een brief naar de Kamer gegaan (Kamerstuk 32 793, nr. 696).
 
 
 
 
 Motie van de leden Kuik en Kuiken over een normenkader met betrekking tot seksualiteit en grensoverschrijdend gedrag
 
 
 32793-519
 
 
 Motie van de leden Kuik en Kuiken over een normenkader met betrekking tot seksualiteit en grensoverschrijdend gedrag is overgenomen door het ministerie van OCW en zal door hen beantwoord worden.
 
 
 
 
 Gewijzigde motie van het lid Den Haan over het gratis maken van telefoonnummer 113 (t.v.v. 25424-656)
 
 
 25424-663
 
 
 De Kamer zal naar verwachting begin 2024 worden geïnformeerd over de verdere afhandeling van deze motie.
 
 
 
 
 Motie van de leden Ellemeet en Bikker over in Europees verband richtlijnen afspreken over toezicht op het maximumaantal donorkinderen en de uitwisseling van persoonsidentificerende gegevens
 
 
 35870-25
 
 
 De Kamer wordt in het voorjaar van 2024 hierover geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over in kaart brengen welke redenen ten grondslag liggen aan de tekorten aan geslachtsceldonoren
 
 
 35870-21
 
 
 De Kamer wordt in het voorjaar van 2024 hierover geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Paulusma over wensouders die in de privésfeer op zoek gaan naar een geslachtsceldonor beter beschermen
 
 
 35870-20
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal van 2024 nader geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Ellemeet c.s. over onderzoeken hoe het maximumaantal gezinnen ook van toepassing kan zijn op donoren die buiten de kliniek werken en hoe overtreding bestraft kan worden
 
 
 35870-24
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal van 2024 nader geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Bikker over verkennen wat andere landen met een verbod op anonieme donatie doen om activiteiten van buitenlandse klinieken te beperken
 
 
 35870-23
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal van 2024 nader geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Den Haan over het opnemen van medische preventie in de green deal
 
 
 36200-XVI-210
 
 
 De Kamer wordt naar verwachting na de zomer 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Van der Staaij c.s. over een onderzoek naar een wettelijke grondslag voor de rol, taak en positie van het OMT en het MIT
 
 
 25295-2088
 
 
 De Kamer zal worden geïnformeerd na de evaluatie van het MIT in 2025.
 
 
 
 
 Motie van het lid Renkema over een wenselijke infrastructuur voor de publieke gezondheidszorg
 
 
 35655-7
 
 
 De reactie op het advies van de RVS over stelsel van publieke gezondheid wordt door het nieuwe kabinet uitgestuurd.
 
 
 
 
 Motie van het lid Agema over meer bekendheid geven aan de richtlijn voor herstel en re-integratie van werknemers met long covid / postcovid
 
 
 25295-2138
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in 2024 hierover geïnformeerd worden
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toezeggingen afgerond
 
 
 Tabel 71 Door bewindslieden gedane toezeggingen die zijn afgerond
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving van de toezegging
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 
 De minister van VWS komt schriftelijk terug op de vraag van het lid Kwint over de administratie van het CAK, nog voor het verkiezingsreces.
 
 
 TZ202310-091
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels brief (TK 29669).
 
 
 
 
 De minister verwacht het NZa-advies over de beschikbaarheidsfinanciering acute zorg eind 2023 en zal dit naar de Kamer sturen.
 
 
 TZ202312-012
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met de brief van 16 januari waarmee het NZa advies is aangeboden aan TK.
 
 
 
 
 De minister heeft de NZa advies gevraagd over een mogelijke bekostiging van spoedeisende hulp op basis van beschikbaarheid. Hij verwacht dit advies eind van het jaar en hij zal het aan de Kamer sturen.
 
 
 TZ202312-019
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met de brief van 16 januari waarmee het Nza advies is aangeboden aan TK.
 
 
 
 
 De minister komt voor de zomer met een brief over wat er wel en niet gebeurt, welke acties allemaal lopen en hoe met Regelhulp en met Juiste Loket wordt omgegaan.
 
 
 TZ202307-140
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met bier (TK 34 104, nr 381).
 
 
 
 
 Ambulancezorg Nederland laat momenteel een onderzoek uitvoeren naar het gebruik en de voor- en nadelen van kunstmatige intelligentie in de ambulancezorg. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stuurt de Kamer dit onderzoek na het zomerreces.
 
 
 TZ202308-023
 
 
 De Kamer is geïnformeerd via de Stand van zakenbrief moties en toezeggingen verkiezingsreces 2023 dd 25-10-2023.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe eind van 2023 de Kamer het onderzoeksrapport te sturen over digitale hulpmiddelen voor het overkomen van taalbarrières.
 
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met de brief inz. Stand van zaken tolkenvoorzieningen in de Zvw d.d. 21-12-2023
 
 
 
 
 De minister zegt toe het rapport van de NZa met het advies over de bekostiging van de acute zorg zo snel als mogelijk na het kerst reces met de Tweede Kamer te delen.
 
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met de brief inz. Stand van zaken tolkenvoorzieningen in de Zvw d.d. 21-12-2023
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verwacht de resultaten van het onderzoek van de NZa naar de bekostiging en toegankelijkheid van de acute zorg rond het einde van dit jaar. Toezegging aan de leden Agema (PVV) en Van den Berg (CDA).
 
 
 TZ202308-021
 
 
 De Kamer is geïnformeerd middels een stand van zaken brief Acute Zorg vóór de begrotingsbehandeling begin 2024.
 
 
 
 
 In een volgende brief inz inhaalzorg zal worden meegenomen wat de eventuele mogelijkheden zijn om daar activiteiten op te ondernemen.
 
 
 TZ202308-019
 
 
 De Kamer wordt hierover in het voorjaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS informeert de Kamer schriftelijk over de vraag van het lid Kwint (SP) over het ophouden van «resultaatgericht beschikken» door gemeenten.
 
 
 TZ202310-136
 
 
 De TK is op 16 oktober 2023 geïnformeerd met brief inzake Wetsvoorstel resultaatgericht beschikken Wmo 2015 (ter verduidelijken waarom het uitblijven van de wetsaanpassing gevolgen heeft voor gemeenten).
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zal voorafgaand aan de begrotingsbehandeling van VWS schriftelijk een update geven over het Wmo-toezicht.
 
 
 TZ202310-092
 
 
 De TK is op 17 januari 2024 geïnformeerd met brief inzake Beleidsreactie rapport IGJ over de kwaliteit van het Wmo-toezicht in 2022 over deze toezegging.
 
 
 
 
 Voor het zomerreces stuurt de minister van VWS de Kamer een stand-van-zakenbrief over de beschikbaarheid van medische middelen en producten.
 
 
 TZ202308-011
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd door middel van de brief Voortgang beschikbaarheid medische producten (29477 ‒ 845) (29368)
 
 
 
 
 De minister informeert de Kamer volgend jaar (2023) over de voortgang van de uitgezette acties op het gebied van ATMP’s.
 
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd door middel van de brief stimuleren innovatieve geneesmiddelenontwikkeling (29477 ‒ 867) (29822)
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer te informeren over problemen die er zijn bij opioïdenverslaving en welke plannen er zijn om hier met de sector aan te werken.
 
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd en daarmee is de motie afgedaan door middel van de brief Extramurale farmaceutische zorg (29477 ‒ 864) (29794)
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg en Sport stuurt de kamer nog voor de begrotingsbehandeling VWS een brief over de salarisverschillen tussen de arts in opleiding bij de SBOH en die binnen het ziekenhuis.
 
 
 TZ202310-041
 
 
 De motie is afgedaan met de Kamerbrief «Reactie vergelijkingsonderzoek FWG naar arbeidsvoorwaarden aios» d.d. 26 oktober 2023.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verwacht de Kamer op korte termijn te informeren over de brief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan het RIVM over het OMT-advies van 14 april 2020.
 
 
 TZ202308-009
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels de Kamerbrief over Fraudebestrijding in de zorg (Kamerstukken II, 28 828, nr. 134)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal de Kamer op korte termijn informeren zodra hij het voorstel voor een meerjarenonderzoeksagenda naar post-COVID & bijhorende begroting heeft ontvangen van ZonMW. Daarbij zal de minister tevens ingaan op specifieke vragen over het tijdsbestek en de begroting hiervan.
 
 
 TZ202308-008
 
 
 Afgedaan in Kamerbrief 12 december 2023 (TK, 25 295, nr. 2151)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport informeert de Kamer na het zomerreces over de voortgang van de gesprekken met het zorgveld en de samenleving over de morele uitgangspunten van keuzes bij de verdeling van zorg tijdens langdurige schaarste.
 
 
 TZ202308-005
 
 
 De Kamer wordt hierover nader geïnformeerd na het zomerreces 2024.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal de Kamer in het najaar, na de zomer, informeren over de voortgang van het beleidsprogramma Pandemische Paraatheid.
 
 
 TZ202308-003
 
 
 De Kamer is middels de brief van 26 oktober 2023 (Kamerstukken II, 2023/2024, 25 295, nr. 2147) hierover geïnformeerd
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe nadere toelichting over het instrument scenario’s op te nemen in de voortgangsrapportage pandemische paraatheid die dit najaar aan de Tweede Kamer zal worden gezonden.
 
 
 
 In de voortgangsbrief Pandemische paraatheid van 26 oktober 2023 (Kamerstuk 25 295, nr. 2147) is geschetst langs welke lijnen de doorontwikkeling en toepassing van het instrument wordt opgepakt.
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer schriftelijk in een voortgangsbrief over de uitkomsten van de gesprekken met patientenorganisaties over signalen m.b.t. counseling na prenatale screening.
 
 
 TZ202310-095
 
 
 De Kamer is op 26 november 2023 geïnformeerd middels de Kamerbrief «Besluitvorming over GR-advies Wbo-vergunning voor de NIPT als bevolkingsonderzoek» (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 29 323, nr. 176)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport werkt samen met het ministerie van LNV aan de preventie en bestrijding van de vogelgriep en de voorbereiding op eventuele zoönotische varianten daarvan. Na de zomer kan de Kamer een intensiveringsplan verwachten.
 
 
 TZ202308-006
 
 
 Het ministerie van LNV heeft de Kamer hierover op 6 juli 2023 geïnformeerd middels een Kamerbrief
 
 
 
 
 Dit externe onderzoek naar de maatschappelijke waarde van PGB2.0 is medio juli beschikbaar. De resultaten zullen met uw Kamer worden gedeeld
 
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels de Kamerbrief over onderzoeken kosten en baten PGB2.0 die op 28 september 2023 met de Kamer is gedeeld.
 
 
 
 
 Eind oktober ontvangt de Kamer van de minister voor Langdurige Zorg en Sport een effectenbrief over de voortgang van de aanpak zorgfraude.
 
 
 TZ202310-088
 
 
 De toezegging is afgedaan middels de Eerste effectenbrief van de Taskforce Integriteit Zorgsector (TIZ) die op 26 oktober 2023 met de Kamer is gedeeld.
 
 
 
 
 Voor het einde van het jaar ontvangt de Kamer van de minister voor Langdurige Zorg en Sport een brief over de ambities ten aanzien van de regeldruk- en lastenvermindering.
 
 
 TZ202310-090
 
 
 In de Kamerbrief «Aanpak regeldruk en administratieve lasten» die op 11 december 2023 met de Kamer is gedeeld wordt ingegaan op de intensivering van het programma (Kamerstukken 2023/2024, 29 515, nr. 491)
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de Kamer voor eind 2023 informeren over de mogelijkheden voor het verminderen van de administratieve lasten in de huisartsenzorg.
 
 
 TZ202310-031
 
 
 VWS zal uw Kamer in de volgende voortgangsbrief IZA, die gepland staat voor het voorjaar van 2024, nader informeren over deze toezegging.
 
 
 
 
 De minister voor LZS zegt toe de Kamer op korte termijn, naast met nog meer urgentie te werken aan een onafhankelijke integriteitscentrum, ook de gevolgen, de vervolgstappen en de benodigde maatregelen naar aanleiding van de DPIA onderzoek uitgevoerd bij NOC*NSF toe te sturen.
 
 
 
 De motie is afgedaan met de brief Integriteitscentrum sport (TK 29597).
 
 
 
 
 De Kamer ontvangt zo spoedig mogelijk een brief over de risicoverevening. Hierin wordt ingegaan op de bandbreedte en constrained regression.
 
 
 TZ202308-015
 
 
 Voldaan via Jaarlijkse risicovereveningsbrief (Kamerstuk 29 689, nr. 1204), waarin voorgenomen modelaanpassingen worden besproken.
 
 
 
 
 De minister van VWS stuurt de Kamer voor deze zomer de uitwerking van de hervorming van het eigen risico.
 
 
 TZ202308-016
 
 
 Op 30 juni 2023 is een Kamerbrief (Kamerstuk 29689, nr. 1206) verstuurd. In deze brief wordt de toezegging afgedaan.
 
 
 
 
 Deze zomer ontvangt de Kamer een brief waarin wordt ingegaan op eventuele oplossingsrichtingen ten aanzien van de toegankelijkheid van mondzorg voor de korte en lange termijn. In het najaar ontvangt de Kamer de nadere uitwerking hiervan. Toezegging aan de leden Dijk (SP) en Bushoff (PvdA).
 
 
 TZ202308-013
 
 
 De Kamer is geïnformeerd met een brief d.d. 29 juni 2023 Tweede Kamer, verjaderjaar 2022-2023, 32620, nr. 287.
 
 
 
 
 Bij de start van het overstapseizoen zal de minister de Kamer informeren over het overzicht van zorgpolissen.
 
 
 TZ202308-018
 
 
 De Kamer is geïnformeerd over het polisaanbod 2024 en het onderzoek naar Verzekerdeninvloed (TK 29689, nummer 1235).
 
 
 
 
 De minister voor LZS informeert de Kamer te zijner tijd of zij aanwezig zal zijn bij de hearing in het kader van de rapportageverplichtingen van Nederland en over het hele proces hiervan.
 
 
 TZ202310-137
 
 
 De Kamer is begin februari 2024 geïnformeerd met brief inzake Nationale strategie voor mensen met een handicap.
 
 
 
 
 De minister voor LZS stuurt de Kamer uiterlijk begin 2024 een eerste aanzet van de werkagenda behorende bij de meerjarige nationale strategie voor het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Hierin wordt een overzicht gedeeld met onderwerpen waarover het gaat en de acties die ondernomen worden.
 
 
 TZ202310-134
 
 
 De Kamer is begin februari 2024 geïnformeerd met brief inzake Nationale strategie voor mensen met een handicap.
 
 
 
 
 De TK wordt geïnformeerd over de uitkomst van de gesprekken tussen CPB, RIVM en VWS over mogelijkheid prijsplafonds en budgettaire effecten preventie te laten doorrekenen door het CPB.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 2 december 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 32 793, nr. 646)
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de directeur van het RIVM vragen om binnen twee maanden informatie te verstrekken over de vraag of de wijzigingen in het conceptadvies van het OMT-advies gedragen worden door het conceptverslag en het verslag van de vergadering van 14 april 2020, zo mogelijk na raadpleging van de personen die deelgenomen hebben aan de vergadering van 14 april.
 
 
 TZ202303-109
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 27 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2104)
 
 
 
 
 De minister zal de Kamer ruim voor de zomer informeren over de noodzakelijkheid van geldende speciale regels omtrent COVID-afval.
 
 
 TZ202303-111
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 10 maart 2023 afgedaan. (Afschrift Kamerbrief over besluiten resterende adviezen COVID-19 (Eerste Kamer) (28812))
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer over een eventuele opvolging van het GR-advies.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 26 november 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 29 323, nr. 176)
 
 
 
 
 De minister stuurt de Kamer dit voorjaar een brief over het RIVM-advies met betrekking tot mpox.
 
 
 TZ202302-201
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 3 april 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2042)
 
 
 
 
 De minister gaat op korte termijn in gesprek met de LHV en de GGD over prep-zorg en koppelt hierover terug aan de Kamer.
 
 
 TZ202302-202
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 25 september 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 32 239, nr. 13)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van de leden Prins (CDA) en Krijnen (GroenLinks), toe met de huisartsen te bespreken hoe zij richting burgers kunnen communiceren of het verstrekken van de abortuspil wel of geen deel uitmaakt van het zorgaanbod van een huisartsenpraktijk.
 
 
 T03511
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 4 december 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 30 371, nr. 54)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van der Voort (D66), toe het onderwerp nazorg voor buitenlandse vrouwen te bespreken met de veldpartijen. Mochten deze gesprekken hiertoe aanleiding geven, dan zal de Kamer hierover met de eerstvolgende brief over de voortgang van de Aanpak onbedoelde en ongewenste zwangerschap, die naar verwachting in april 2023 verschijnt, geïnformeerd worden.
 
 
 T03512
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 11 april 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 32 279, nr. 239)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Dijk (SGP) over de registratie van het aantal abortussen door huisartsen, met de kabinetsreactie op de Tweede evaluatie van Wet afbreking zwangerschappen (Wafz) informeren over de voorgenomen rapportage van abortussen.
 
 
 T03515
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 14 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 30 371, nr. 52)
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid De Bruijn-Wezeman (VVD), toe dat hij in de kabinetsreactie op de tweede wetsevaluatie Wet afbreking zwangerschap zal terugkomen op de vraag of er voldoende juridische duidelijkheid is over het wel of niet mogen uitvoeren van overtijdbehandelingen door huisartsen.
 
 
 T03516
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 14 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 30 371, nr. 52)
 
 
 
 
 Voor de zomer informeert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Kamer over de uitkomsten van het advies van het RIVM over de inrichting van de microbiologische diagnostiek ten behoeve van de publieke gezondheid in Nederland.
 
 
 TZ202304-030
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 29 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2106)
 
 
 
 
 Voor de zomer ontvangt de Kamer een brief over het advies van het RIVM over de toekomst van microbiologische laboratoria.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 29 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2106)
 
 
 
 
 De minister zal de staatssecretaris van VWS verzoeken schriftelijk terug te komen op de protocollen en de definitie van desinformatie.
 
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 26 juni 2023 afgedaan
 
 
 
 
 
 Voor de zomer ontvangt de Kamer het advies ten aanzien van het stilstaan in het najaar van 2023 bij de pandemie.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 27 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2103)
 
 
 
 
 De minister komt schriftelijk terug op de vraag of het memo uit voetnoot 53 van het eerste OVV-rapport aan de Kamer beschikbaar kan worden gesteld.
 
 
 TZ202303-110
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 27 juni 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 25 295, nr. 2104)
 
 
 
 
 Uw Kamer wordt de tweede helft van 2023 geïnformeerd over de voortgang van de aanpak en in het vervolg daarop informeren we u jaarlijks over de voortgang.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 20 december 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 25 424, nr. 677)
 
 
 
 
 Eind oktober ontvangt de Kamer de tussenevaluatie van de subsidieregeling prep, alsmede de reactie van de Minister hierop.
 
 
 
 De toezegging is middels de Kamerbrief «Voortgang beleidsvisie Seksuele Gezondheid» (Kamerstukken II, 2022 ‒ 2023, 32 239, nr. 12)
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe om met verenigingen van ouders in gesprek te gaan over counseling, gelet op het structurele aanbod van de NIPT vanaf 1 april 2023 en daar op een geschikt moment over bij de Kamer terug te komen met zijn bevindingen.
 
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 26 november 2023 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 29 323, nr. 176)
 
 
 
 
 De staatssecretaris houdt de Kamer op de hoogte van de financiering van preventie in brede zin en de ontwikkelingen op dit gebied.
 
 
 TZ202302-207
 
 
 De toezegging is middels een Kamerbrief op 17 januari 2024 afgedaan (Kamerstukken II, 2023 ‒ 2024, 32 793, nr. 712)
 
 
 
 
 De minister stuurt in december of uiterlijk januari een stand-van-zakenbrief over verduurzaming en welzijn.
 
 
 TZ202312-009
 
 
 Op 21 december heeft VWS de Kamerbrief over verduurzaming (publieke)zorg en welzijn naar de TK gestuurd (Kenmerk: 3732493-1057799-MEVA)
 
 
 
 
 De minister komt schriftelijk terug op de vraag of het memo uit voetnoot 53 van het eerste OVV-rapport aan de Kamer beschikbaar kan worden gesteld.
 
 
 TZ202303-109
 
 
 De minister van VWS zal de directeur van het RIVM vragen om binnen twee maanden informatie te verstrekken over de vraag of de wijzigingen in het conceptadvies van het OMT-advies gedragen worden door het conceptverslag en het verslag van de vergadering van 14 april 2020, zo mogelijk na raadpleging van de personen die deelgenomen hebben aan de vergadering van 14 april.
 
 
 
 
 De minister zal de Kamer ruim voor de zomer informeren over de noodzakelijkheid van geldende speciale regels omtrent COVID-afval.
 
 
 TZ202303-111
 
 
 De minister van VWS heeft toegezegd u voor de zomer te informeren over de noodzakelijkheid van geldende speciale regels omtrent COVID-afval. Deze toezegging is gedaan in het Tweeminutendebat Verduurzaming van de zorg (CD 9/3). Inmiddels zijn deze speciale regels omtrent COVID-afval vervallen en droog corona afval mag met het huishoudelijk afval worden afgevoerd. Ik ga er vanuit dat deze toezegging hiermee is afgedaan.
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer over een eventuele opvolging van het GR-advies.
 
 
 
 Momenteel wordt gewerkt aan de voorbereiding van het besluit over het GR-advies ‘Wbo-advies: NIPT als bevolkingsonderzoek’.
 
 
 
 
 De minister stuurt de Kamer dit voorjaar een brief over het RIVM-advies met betrekking tot mpox.
 
 
 TZ202302-201
 
 
 De minister van VWS heeft de kamer op 3 april 2023 middels de Kamerbrief stan van zaken mpox geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister gaat op korte termijn in gesprek met de LHV en de GGD over prep-zorg en koppelt hierover terug aan de Kamer.
 
 
 TZ202302-202
 
 
 De minister gaat op korte termijn in gesprek met de LHV en de GGD over PreP-zorg en koppelt hierover in september terug aan de Kamer.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van de leden Prins (CDA) en Krijnen (GroenLinks), toe met de huisartsen te bespreken hoe zij richting burgers kunnen communiceren of het verstrekken van de abortuspil wel of geen deel uitmaakt van het zorgaanbod van een huisartsenpraktijk.
 
 
 T03511
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van de leden Prins (CDA) en Krijnen (GroenLinks), toe met de huisartsen te bespreken hoe zij richting burgers kunnen communiceren of het verstrekken van de abortuspil wel of geen deel uitmaakt van het zorgaanbod van een huisartsenpraktijk voor het einde van 2023.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van der Voort (D66), toe het onderwerp nazorg voor buitenlandse vrouwen te bespreken met de veldpartijen. Mochten deze gesprekken hiertoe aanleiding geven, dan zal de Kamer hierover met de eerstvolgende brief over de voortgang van de Aanpak onbedoelde en ongewenste zwangerschap, die naar verwachting in april 2023 verschijnt, geïnformeerd worden.
 
 
 T03512
 
 
 Op 11 april 2023 is de Kamer middels de Kamerbrief «Voortgang aanpak ongewenste zwangerschap» geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zal de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Dijk (SGP) over de registratie van het aantal abortussen door huisartsen, met de kabinetsreactie op de Tweede evaluatie van Wet afbreking zwangerschappen (Wafz) informeren over de voorgenomen rapportage van abortussen.
 
 
 T03515
 
 
 Op 14 juni 2023 is de Kamer middels de Kamerbrief «Kabinetsreactie evaluatie Wet afbreking zwangerschap» geïnformeerd
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid De Bruijn-Wezeman (VVD), toe dat hij in de kabinetsreactie op de tweede wetsevaluatie Wet afbreking zwangerschap zal terugkomen op de vraag of er voldoende juridische duidelijkheid is over het wel of niet mogen uitvoeren van overtijdbehandelingen door huisartsen.
 
 
 T03516
 
 
 Op 14 juni 2023 is de Kamer middels de Kamerbrief «Kabinetsreactie evaluatie Wet afbreking zwangerschap» geïnformeerd
 
 
 
 
 Voor de zomer informeert de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de Kamer over de uitkomsten van het advies van het RIVM over de inrichting van de microbiologische diagnostiek ten behoeve van de publieke gezondheid in Nederland.
 
 
 TZ202304-030
 
 
 Toezegging wordt meegenomen in de PP brief «Structurele versterkingen van de pandemische paraatheid van publieke gezondheid en infectieziektenbestrijding».
 
 
 
 
 Voor de zomer ontvangt de Kamer een brief over het advies van het RIVM over de toekomst van microbiologische laboratoria.
 
 
 
 In juni 2023 heeft het RIVM het onderzoek «Toekomstbestendige microbiële diagnostiek voor publieke gezondheid en pandemische paraatheid» opgeleverd
 
 
 
 
 Voor de zomer ontvangt de Kamer het advies ten aanzien van het stilstaan in het najaar van 2023 bij de pandemie.
 
 
 
 Op 27 juni 2023 is de Kamerbrief «Advies Comité Stilstaan bij Corona» gedeeld met de TK
 
 
 
 
 Uw Kamer wordt de tweede helft van 2023 geïnformeerd over de voortgang van de aanpak en in het vervolg daarop informeren we u jaarlijks over de voortgang.
 
 
 
 De Kamer zal voor eind van 2023 geïnformeerd worden over de voortgang op de landelijke aanpak mentale gezondheid van ons allemaal.
 
 
 
 
 Eind oktober ontvangt de Kamer de tussenevaluatie van de subsidieregeling prep, alsmede de reactie van de Minister hierop.
 
 
 
 De Kamer zal in oktober 2023 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe om met verenigingen van ouders in gesprek te gaan over counseling, gelet op het structurele aanbod van de NIPT vanaf 1 april 2023 en daar op een geschikt moment over bij de Kamer terug te komen met zijn bevindingen.
 
 
 
 De Kamer wordt naar verwachtin in het laatste kwartaal van 2023 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris houdt de Kamer op de hoogte van de financiering van preventie in brede zin en de ontwikkelingen op dit gebied.
 
 
 TZ202302-207
 
 
 De Kamer wordt voor einde 2023 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Het eindrapport over de moleculaire diagnostiek van het Zorginstituut wordt eind 2023 verwacht.
 
 
 TZ202312-010
 
 
 Deze toezegging is afgedaan op 13 december 2023 middels de brief: Eindbrief Moleculaire diagnostiek (Kamerstukken II, 2023/2024, 31 765, nr. 838)
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg en Sport informeert de Kamer voor de zomer over de voortgang van het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg & Welzijn.
 
 
 TZ202308-020
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels de Kamerbrief over de Voortgangsrapportage programma TAZ van 6 juli 2023 Kenmerk: 3611904-1049824-MEVA
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg en Sport informeert de Kamer voorafgaand aan het commissiedebat Arbeidsmarktbeleid op 27 september aanstaande over de uitvoering van de motie over de toegevoegde waarde van een medisch generalist in het kader van passende zorg.
 
 
 TZ202308-022
 
 
 Deze toezegging is afgedaan met de Voortgangsrapportage programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en welzijn (TAZ) (Kamerstukken II, 2022/2023, 29 282, nr. 533)
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de Kamer in oktober 2023 op de hoogte stellen van zijn besluit over de spoedeisende hulp arts.
 
 
 TZ202310-034
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels de aanbiedingsbrief besluit wettelijke erkenning SEH-arts als specialistentitel (kenmerk: 3724658-1056935-MEVA)
 
 
 
 
 Evaluatie van het CAM,Tijdens het Commissiedebat Drugs van 12 mei 2022 heb ik aan het lid Sneller (D66) toegezegd een reactie te geven op de opvolging van de aanbevelingen uit het evaluatieonderzoek van de KWINK groep naar het CAM.
 
 
 
 In de stand van zakenbrief moties en toezeggingen begrotingsbehandeling 2024 (Kamerstukken II, 2023/2024, 36 410 XVI, nr. 35) wordt deze toezegging afgedaan
 
 
 
 
 De minister informeert de Kamer aan het eind van dit jaar over het onderzoek van AEF naar de werking en de effecten van het verlagen van de opslag van de bestuursrechtelijke premie.
 
 
 TZ202308-014
 
 
 Afgedaan met de brief van 18 januari 2024 Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 33 077, nr. 26
 
 
 
 
 De minister van VWS komt in een stand-van-zakenbrief terug op de opmerkingen in het CD over Intravacc. De minister voor LZS zal aan de Kamer melden wanneer de Kamer deze brief kan verwachten.
 
 
 TZ202312-023
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels een stand van zaken brief op 28 december (Kamerstukken II 2022/23, 34951, nr. 15)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Toezeggingen openstaand
 
 
 Tabel 72 Door bewindslieden gedane toezeggingen die nog niet zijn afgerond
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving van de toezegging
 
 
 Vindplaats
 
 
 Stand van zaken
 
 
 
 
 
 
 Ik zal u op de hoogte stellen als er meer informatie beschikbaar is over de definitieve beschikbaarheidsdatum en de uitkomst van de geschillen
 
 
 
 In afwachting van definitieve beschikbaarheidsdatum en de uitkomst van de geschillen.
 
 
 
 
 Kamer informeren over de overdracht van de aandelen als de verkoop definitief wordt
 
 
 
 Wanneer de overdracht van de aandelen definitief wordt zal de Kamer geïnformeerd worden
 
 
 
 
 De minister zegt toe om met Zorginstituut Nederland in gesprek te gaan over juiste manier van totstandkoming indicatie medische kindzorg en hun standpunt. En zal de Tweede Kamer over de uitkomsten van dit gesprek in het voorjaar informeren.
 
 
 
 In april 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden
 
 
 
 
 De minister geeft een duiding van de geaggregeerde gegevens bij de volgende NZa-monitor inzake de inhaalzorg.
 
 
 TZ202312-011
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal van 2024 hierover geïnformeerd via een brief over de toegankelijkheid van de medisch specialistische zorg.
 
 
 
 
 De minister zegt toe de Tweede Kamer in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over een handreiking besluitvorming eventuele sluiting van (delen van) ziekenhuizen (waaronder spoedeisendehulpposten en spoedeisende verloskunde) en zal daarin bezien of de wijze van reageren op bezwaren opgenomen kan worden in de handreiking, evenals het onderwerp behoud van personeel.
 
 
 
 De handreiking zal worden verzonden aan de Kamer in het eerste kwartaal van 2024.
 
 
 
 
 De minister zegt toe de Tweede Kamer in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de verkenning naar de governance van het ROAZ, waar ook de betrokkenheid van professionals, betrokkenheid van gemeenten en de directeur Publieke Gezondheid, in het ROAZ aan bod komt.
 
 
 
 De handreiking zal worden verzonden aan de Kamer in het eerste kwartaal van 2024.
 
 
 
 
 De minister van VWS stuurt de voortgangsbrief geboortezorg in het eerste kwartaal van 2024 naar de Kamer.
 
 
 TZ202310-098
 
 
 De Kamer wordt naar verwachting in het voorjaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 MVWS verwacht de TK in Q1 2024 verder te kunnen informeren over plan inzet helikopter voor vervoer van patiënten in crisissituaties.
 
 
 
 Verwachting is dat de Kamer in de tweede helft van 2024 wordt geïnformeerd over de resultaten.
 
 
 
 
 De minister zegt toe in het voorjaar de Tweede Kamer te informeren over de voortgang van het actieplan 1.0 Kindzorg Zvw-pgb (Kamerstuk 34 104, nr 381).
 
 
 
 In april 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 De minister zegt toe om de Kamer in voorjaar per brief te informeren over ontwikkelingen medische kindzorg en andere toezeggingen zoals hiervoor benoemd meenemen.
 
 
 
 In april 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe in de derde kwartaal van 2024 de kamer te informeren over de voortgang van de implementatie fase van de visie eerstelijnszorg 2030.
 
 
 
 Momenteel zitten wij in het begin van de implementatie fase van de visie, naar verwachting wordt de Kamer in de herfst geïnformeerd
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe om de Kamer in de tweede helft van 2024 informeren over het in kaart brengen van de financiële knelpunten m.b.t. de huisvestingsproblematiek van huisartsen en gezondheidscentra.
 
 
 
 De Kamer wordt naar verwachting eind 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer zodra er zicht is op het moment van besluitvorming over de European Health Data Space. (Tielen & Van den Berg)
 
 
 TZ202310-106
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd (Kamerbrief 5 december 2023
 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/12/05/kamerbrief-over-onderhandelingsmandaat-ehds)
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer eind van het jaar over de contouren van het transitieplan voor een landelijk dekkend net van infrastructuren (Van den Berg en Paulusma)
 
 
 TZ202310-104
 
 
 De Kamer is hierover geïnformeerd (Kamerbrief 22 januari 2024
 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2024/01/22/kamerbrief-over-landelijk-dekkend-netwerk-van-infrastructuren)
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe, wanneer het vergelijkend onderzoek dat het Nationaal ICT-Instituut in de Zorg (Nictiz) uitvoert is afgerond, dit onderzoek met de Kamer te delen bij de volgende voortgangsbrief over de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz), na het zomerreces.
 
 
 
 De Kamer wordt hierover na de zomer van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Uw Kamer zal in een voortgangsbrief over de uitwerking van de heroverweging rond PGO’s worden geïnformeerd.
 
 
 
 In april 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 In het eerste kwartaal van 2024 ontvangt de Kamer de uitkomsten van het kwalitatieve onderzoek van Nivel naar vertrouwen in secundair gebruik van data.
 
 
 TZ202310-105
 
 
 In het voorjaar 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 informeert de minister de Kamer over de vervolgstappen inzake de persoonlijke gezondheidsomgeving
 
 
 TZ202310-107
 
 
 In april 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de end-to-endbeveiliging meenemen in de doorontwikkeling van de nationale visie en strategie en het landelijke vertrouwensmodel en zal de Kamer daar in het eerste kwartaal van volgend jaar aanvullend over informeren.
 
 
 TZ202310-108
 
 
 In het voorjaar 2024 zal er een brief aan de Kamer worden aangeboden.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe criteria opstellen die bepalen welke entiteiten in de (gezondheids-)zorg worden aangewezen als kritieke entiteit en het resultaat aan de Kamer in het najaar 2024 melden.
 
 
 
 De Kamer wordt hierover in het najaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in het najaar 2024 te informeren voortgang over de implementatie fysieke en digitale weerbaarheid
 
 
 
 De Kamer wordt hierover in het najaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang op het actieplan ICT in de Zorg.
 
 
 
 De Kamer wordt hierover in het najaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang op de nationale visie op het gezondheidsinformatiestelsel
 
 
 
 De Kamer wordt hierover in het najaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe voor het einde van 2024 de Kamer te informeren over de voortgang en planning van het algoritmeregister.
 
 
 
 De Kamer wordt hierover in het voorjaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe voor het einde van 2024 de Kamer te informeren over de voortgang omtrent de doelstellingen die in 2025 gerealiseerd moeten worden en de doelarchitectuur en het transitieplan.
 
 
 
 De juridische mogelijkheid van de motie is in onderzoek, en parallel loopt een uitvraag bij veldpartijen wat er nodig is om dit toegangsmodel uitvoerbaar te laten zijn. Beoogd wordt om de Kamer een update over de uitvoering van de motie te sturen gelijktijdig met een update over de Kamerbrief naar een toekomstbestendig stelsel voor de vergoeding van nieuwe dure geneesmiddelen.
 
 
 
 
 De minister voor LZS stuurt de Kamer aan het einde van dit jaar haar beleidsreactie op het advies van de Raad van State over ratificatie van het facultatief protocol bij VN-verdrag handicap en het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK).
 
 
 TZ202310-135
 
 
 De Kamer wordt geïnformeerd met brief inzake beleidsreactie op advies RvS over rectificatie van het facultatief protocol bij VN-verdrag handicap en het Internationaal Verdrag Rechten van het Kind (IVRK).
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe dat in december 2023 de Tweede Kamer geïnformeerd wordt over de uitkomsten van gesprekken met verschillende departementen, de sector en andere relevante betrokkenen om tot concrete en serieuze maatregelen te komen om de regeldruk bij vrijwilligersorganisaties en filantropische instellingen tegen te gaan.
 
 
 
 De Kamer wordt geïnformeerd met brief Regeldruk bij vrijwilligersorganisaties en filantropische instellingen over deze toezegging.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe dat de Kamer de resultaten van het onderzoek naar de adviesplicht schadelijke praktijken ontvangt, welke naar verwachting in de eerste helft van 2024 gereed zijn.
 
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal 2024 geïnformeerd over resultaten van het onderzoek naar de adviesplicht schadelijke praktijken.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe dat de Kamer begin 2024 geïnformeerd wordt over de mogelijkheden om in te zetten op deskundigheidsbevordering over schadelijke praktijken onder eerstelijnszorgprofessionals.
 
 
 
 De Kamer wordt in het eerste kwartaal 2024 geïnformeerd over schadelijke praktijken.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe de Kamer in de volgende voortgangsbrief over het Nationaal Actieplan Dakloosheid te informeren over de resultaten van de eindevaluatie voor de pilot voor opvang EU-burgers
 
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Voortgangsbrief over het Nationaal Actieplan Dakloosheid over deze toezegging.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe de Kamer in de volgende voortgangsbrief over het Nationaal Actieplan Dakloosheid te informeren over de verbeterslagen voor de LHBTIQ+ doelgroep
 
 
 
 De Kamer wordt voor het zomerreces 2024 geïnformeerd met de Voortgangsbrief over het Nationaal Actieplan Dakloosheid over deze toezegging.
 
 
 
 
 De minister van VWS stuurt de VWS-monitor twee keer per jaar (Verantwoordingsdag en Prinsjesdag) naar de TK.
 
 
 
 De VWS-monitor zal ook op Verantwoordingsdag aan de Kamer aangeboden worden.
 
 
 
 
 MVWS is voornemens om medio december 2023 voor ongeveer € 1,5 miljoen aan medische hulpmiddelen in te kopen bij leverancier(s) in de geografische regio van Egypte t.b.v. patiënten uit Gaza.
 
 
 
 Door onvoorziene omstandigheden kost het inkopen van de medische hulpmiddelen meer tijd dan verwacht. De overeenkomsten worden zo snel mogelijk in het eerste kwartaal van 2024 getekend.
 
 
 
 
 De Kamer ontvangt eind van het jaar de eerste contouren van het wettelijk verankerde transparantieregister.
 
 
 TZ202310-087
 
 
 De Kamerbrief met contouren voor nieuwe wetgeving (breder dan enkel wettelijk transparantieregister) wordt in maart 2024 aan de Kamer verstuurd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de marktscan extramurale hulpmiddelenmarkt, die wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau HHM, in het voorjaar van 2024 te delen met de Tweede Kamer.
 
 
 
 De marktscan wordt meegenomen in de voortgangsbrief «beschikbaarheid medische producten» die medio 2024 aan de Kamer wordt verstuurd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe mogelijke knelpunten in de vergoeding van apotheekbereidingen te bespreken in de reguliere overleggen met apothekers en, indien nodig, vervolgstappen te nemen.
 
 
 
 Dit punt is besproken tijdens een overleg met de (koepels van) apotheken in oktober 2023. VWS heeft de koepels tijdens dit overleg uitgenodigd om openstaande knelpunten die volgens hen vervolgstappen behoeven, te delen met VWS. Dit is nog niet gebeurd. Het laatste bericht ontvangen door VWS is dat deze knelpunten nog worden geïnventariseerd door de koepels.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe een beleidsmatige reactie op het onderzoeksrapport ‘Kwalitatieve verdieping analyse hiaten geneesmiddelenontwikkeling’ voor zomer 2024 aan de Kamer te sturen.
 
 
 
 De Kamer ontvangt voor het zomerreces 2024 een beleidsmatige reactie op het onderzoeksrapport ‘Kwalitatieve verdieping analyse hiaten geneesmiddelenontwikkeling’
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Tweede Kamer medio 2024 opnieuw te informeren over de voortgang op het onderwerp ‘beschikbaarheid van medische producten.’
 
 
 
 De Kamer ontvangt medio 2024 een voortgangsbrief 'beschikbaarheid medische producten'.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe te onderzoeken of een analyse van de verschillen in prijsstelling tussen Nederland en omliggende landen voor geneesmiddelen die van de markt gehaald zijn mogelijk is. De minister informeert de Kamer hierover in de volgende Kamerbrief beschikbaarheid medische producten.
 
 
 
 De Kamer ontvangt medio 2024 een voortgangsbrief 'beschikbaarheid medische producten'.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Tweede Kamer in de volgende beschikbaarheidsbrief te informeren over de voortgang van het meldproces en de verkenning van een mogelijke wettelijke informatieplicht met betrekking tot kritische medische hulpmiddelen.
 
 
 
 De Kamer ontvangt medio 2024 een voortgangsbrief 'beschikbaarheid medische producten'.
 
 
 
 
 De uitkomsten van de mid term review worden (naar verwachting) in het derde kwartaal van 2024 met de TK gedeeld
 
 
 
 De Kamer ontvangt in het derde kwartaal 2024 de uitkomsten van de mid term review.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe voor het einde van 2024 de Kamer een vervolgupdate te geven van de vervolgstappen en werkafspraken over het traject met veldpartijen over de extramurale farmaceutische zorg.
 
 
 
 De Kamer ontvangt voor het eind van 2024 een vervolgupdate van de vervolgafspraken over het traject met veldpartijen over de extramurale farmaceutische zorg.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in 2024 te informeren over de uitkomsten van een beknopt onderzoek naar het gebruik van (il)legale opioïden.
 
 
 
 De Kamer ontvangt voor het eind van 2024 een brief over de uitkomsten van een beknopt onderzoek naar het gebruik van (il)legale opioïden.
 
 
 
 
 In de jaarrapportage 2023 van de IGJ zullen waar mogelijk aanvullende gegevens worden opgenomen over onaangekondigde bezoeken door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Die jaarrapportage verschijnt komend jaar begin april.
 
 
 TZ202310-086
 
 
 De Kamer ontvangt de jaarraportage in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe in het najaar van 2023 schriftelijk terug te komen op de belangrijkste lessen voor het ministerie van VWS uit de resolutie van het Europees Parlement ‘COVID-19 pandemic: lessons learned and recommendations for the future’.
 
 
 
 Zoals aangegeven in de stand van zakenbrief moties en toezeggingen begrotingsbehandeling 2024 (Kamerstukken II, 2023/2024, 36 410 XVI, nr. 35) zal de minister van VWS uw Kamer in het eerste kwartaal van 2024 de toegezegde reactie doen toekomen
 
 
 
 
 «Begin volgend jaar informeren wij u verder over deze motie in een Kamerbrief over de jeugdstrategie.»
 
 
 
 De Kamer wordt om middels een brief begin 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Informatie- en rechtspositie ouders en jeugdigen in vrijwillig kader: In het voorjaar van 2024 verwachtten de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming de resultaten van bureau VanMontfoort en zullen deze met uw Kamer delen.
 
 
 
 Het onderzoek loopt volgens schema. Het rapport wordt in het voorjaar van 2024 met de Kamer gedeeld.
 
 
 
 
 N.a.v. motie 18-/18+ wordt een nieuwe toezegging gedaan. Wij zijn in gesprek over het uitvoeren van een (nader) onderzoek naar belemmeringen, praktijkvoorbeelden, het beter meenemen van wensen van jongeren, de wijze waarop een omkering van de bewijslast een rol kan spelen en de effecten daarvan. In de volgende voortgangsbrief Jeugd komen wij hierop terug.
 
 
 
 De stand van zaken met betrekking tot deze toezegging zal in juni 2024 worden vermeld in de stand van zaken brief hervorming Jeugdzorg.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming houden uw Kamer met onze voortgangsbrieven op de hoogte van onze inspanning gericht op een toekomstbestendige jeugdhulp. De eerstvolgende brief is voorzien in juni 2024.
 
 
 
 De Kamer zal een stand van zakenbrief ontvangen inzake Hervormingen Jeugzorg waarin deze toezegging wordt meegenomen.
 
 
 
 
 Monitor jeugdbeschermingsketen - In de voortgangsbrief van 20 juni 2023 hebben de minister voor rechtsbescherming en de staatssecretaris van VWS aangegeven dat een traject is gestart om tot een monitor van de gehele jeugdbeschermingsketen te komen. Het ontwerp van een dergelijke monitor vraagt een intensieve inhoudelijke afstemming tussen de partijen in de jeugdbeschermingsketen die omwille van de zorgvuldigheid en complexiteit meer tijd vraagt dan voorzien. Zij zullen uw Kamer in het voorjaar van 2024 informeren over de voortgang van de ontwikkeling van een bredere monitor en indien mogelijk ook over de eerste uitkomsten.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in het voorjaar 2024 geïnformeerd worden over de voortgang.
 
 
 
 
 Onderzoekers van het Nederlandse Autisme Register (NAR) voeren op dit moment onderzoek uit. De onderzoekers hebben aangegeven in het voorjaar van 2024 met een eindrapport te kunnen komen. Dit rapport zal de staatssecretaris van VWS naar uw Kamer sturen.
 
 
 
 De resultaten van het onderzoek verwachten we eind maart/begin april 2024.
 
 
 
 
 Handvatten voor ontwikkeling van tarieven: Tijdens het Commissiedebat over de voorhang ontwerpbesluit reële prijzen jeugdwet heeft het lid Raemakers (D66) met zijn motie de regering verzocht om het kennis- en informatiepunt van de Jeugdautoriteit te vragen om in beeld te brengen welke handvatten nodig zijn voor de ontwikkeling van tarieven. Op dit moment zijn de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming hierover in gesprek met de Jeugdautoriteit. Zij zullen uw Kamer voor de zomer van 2024 nader informeren over de opvolging.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in de zomer van 2024 geïnformeerd worden over de voortgang.
 
 
 
 
 Bijgevoegd bij deze brief treft u aan het advies van de Raad voor Strafrechttoepassing en Jeugdbescherming over vrijheidsbeperkende maatregelen in de open jeugdhulp. De staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming streven ernaar voor het zomerreces met een beleidsreactie te komen op het RSJ-advies.
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming streven ernaar voor het zomerreces 2024 met een beleidsreactie te komen op het RSJ-advies
 
 
 
 
 Oplossingsrichtingen voor de vergoeding van kinderopvang voor pleegouders: De motie van het lid Den Haan (fractie Den Haan) verzoekt de regering in overleg te gaan over mogelijke structurele oplossingsrichtingen voor de vergoeding van kinderopvang voor pleegouders. In afstemming met de sector hebben de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming een onderzoek in voorbereiding. De resultaten verwachten zij medio 2024 en zullen deze dan met uw Kamer delen.
 
 
 
 Voor de zomer van 2024 ontvangt de Kamer een stand van zakenbrief inzake Hervormingen Jeugdzorg waarin deze motie wordt meegenomen.
 
 
 
 
 De motie van het lid Van der Staaij (SGP) c.s. over de versterking van pleegzorg en andere gezinsgerichte en kleinschalige oplossingen meenemen bij de uitvoering van de Hervormingsagenda werken de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming samen met de sector en bij de Hervormingsagenda betrokken partijen uit. In het derde kwartaal van 2024 zullen zij uw Kamer hierover nader informeren.
 
 
 
 Voor het WGO november 2024 zal de Kamer een stand van zaken brief ontvangen Hervormingen Jeugd.
 
 
 
 
 Evaluatie bestuurlijke akkoorden ten aanzien van pleegzorg en gezinshuizen: De leden Raemakers (D66) en Ceder (CU) verzoeken de regering in hun motie de bestuurlijke akkoorden ten aanzien van pleegzorg en gezinshuizen goed te evalueren en de uitkomsten mee te nemen in het besluit over wettelijke verankering van de duur van gezinshuizen. Dit onderzoek is inmiddels in uitvoering. De resultaten worden in het najaar van 2024 verwacht en zullen door de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming met uw Kamer worden gedeeld.
 
 
 
 Voor het WGO november 2024 zal de Kamer een stand van zaken brief ontvangen Hervormingen Jeugd waarin deze toezegging wordt meegenomen.
 
 
 
 
 In de volgende voortgangsrapportage van de Toekomstagenda gehandicaptenzorg gaat de minister voor LZS in op het lopende onderzoek naar onder meer het herkennen van complexiteit rondom het thema van de instroom van cliënten in het VG7-zorgprofiel. Aanvulling 19/1: . De Kamer wordt in dezelfde periode inhoudelijk geïnformeerd (eind Q1 2024), maar dit zal gebeuren in een losse brief over de complexe zorg. Deze zal niet onderdeel zijn van de voortgangsrapportage van de Toekomstagenda.
 
 
 TZ202310-133
 
 
 De aanlevering van de brief met een inhoudelijke reactie op alle aangeleverde onderzoeken en stukken over complexe zorg in de GHZ gaat volgens planning.
 
 
 
 
 De minister van LZS zegt toe om signalen van zorgkantoren over dreigende ontslagen in de ouderenzorg op te nemen in de voortgangsbrief WOZO van december 2023
 
 
 
 Met het versturen van de WOZO brief (TK2023-2024, , 29 389, nr. 123) is aan deze toezegging voldaan.
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige zorg en sport en de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zeggen toe de Kamer in het voorjaar van 2024 te informeren over de voortgang van de uitvoering van de bestuurlijke afspraken langdurige ggz (Wlz/Wmo).
 
 
 
 De Kamer wordt hierover geïnformeerd in het voorjaar van 2024.
 
 
 
 
 De minister voor LZS en de minister van J&V zullen een reactie sturen op de notitie Van den Hil over het stellen van grenzen aan agressie in de zorg.
 
 
 TZ202312-024
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg stuurt eind september 2023 de brief over de pauzeknopopties naar de Kamer.
 
 
 TZ202310-032
 
 
 De Kamer is middels de brief Invoeringstoets op de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) hierover geïnformeerd (Kamerstukken II, 2023/2024, 34 767, nr. 67)
 
 
 
 
 Voor het verkiezingsreces ontvangt de Kamer een brief over de beleidsaspecten ten aanzien van discriminatie in de zorg.
 
 
 TZ202310-093
 
 
 Op 15 december 2023 is de Verkenning Discriminatie en Racisme in de zorg van het instituut Verwey Jonker gedeeld met de Kamer
 
 
 
 
 Later dit jaar stuurt de minister van VWS uw Kamer een integraal uitvoeringsprogramma verduurzamen (publieke) zorg, welzijn en sport. Daarin zal hij aandacht besteden aan onderzoek naar duurzaamheidsvraagstukken en financiering daarvan.
 
 
 
 Deze toezegging is afgedaan middels de Kamerbrief over verduurzaming (publieke) zorg en welzijn en het rapport Uitvoeringsprogramma verduurzaming (publieke) zorg en welzijn 2024-2026 die op 21 decemeber 2023 zijn gedeeld met de TK. (3732493-1057799-MEVA)
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in de zomer van 2024 het advies van het Zorginstituut over de noodzaak van tuchtrecht voor de klinisch fysicus met de differentiatie audiologie/videologie toe te sturen, voorzien van een kabinetsreactie.
 
 
 
 De kabinetsreactie zal in de zomer van 2024 naar de Kamer worden gestuurd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe om de Kamer te informeren over de uitkomsten van de onderzoeken naar de oorzaken van oversterfte en een eventueel vervolg.
 
 
 
 Wanneer de onderzoeksresultaten bekend zijn zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 De minister van LZS zegt toe de Kamer te informeren over de stand van zaken van de juridische opvolging van het onderzoek naar de inkoop van PBM voor zover dat een mogelijke oplossing van een eventuele onregelmatigheid niet in de weg staat of een eventueel procesbelang van de Staat daarmee niet wordt geschaad».
 
 
 3709098-1055509-NC19
 
 
 Op 19 oktober 2023 heeft de minister van VWS middels de Kamerbrief «Stand van zaken juridische opvolging onderzoek inkoop PBM» de TK geïnformeerd.
 
 
 
 
 Het kabinet gaat het deelrapport (3e OvV rapport Aanpak coronacrisis) de komende tijd bestuderen en zal op korte termijn met een reactie komen.
 
 
 3710338-1039475-NC19
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 Het streven is dat tijdens het komende humane griepseizoen (dit najaar) de eerste prikken tegen de seizoensgriep worden gezet bij personen, die een hoger risico lopen op een vogelgriepbesmetting. Samen met het RIVM en het ministerie van LNV wordt momenteel verkend hoe dit georganiseerd kan worden. De Kamer zal over de laatste stand van zaken dit najaar worden geïnformeerd.
 
 
 Kamerstukken II, 25 295, nr. 2051
 
 
 In de Kamerbrief van 29 januari 2024 hebben de minister van LNV en de minister van VWS de TK geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het Intensiveringsplan preventie vogelgriep
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verwacht de Kamer voor het eind van dit jaar te informeren over de uitkomsten van de onderzoeken van zowel ZonMw als het RIVM naar de mogelijkheden van onderzoek naar individuele maatregelen.
 
 
 TZ202308-002
 
 
 De Kamer wordt hier nader over geïnformeerd in 2024.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Tweede Kamer nader over de uitkomsten van het ZIN-traject en het onderzoek naar een subsidieregeling te informeren.
 
 
 
 Zodra een van beide trajecten tot (tussentijdse) uitkomsten heeft geleid, wordt de Kamer daarover geïnformeerd.
 
 
 
 
 Over de resultaten van de Ex durante beleidsevaluatie zal MVWS de TK via de volgende PP voortgangsrapportage informeren.
 
 
 
 De resultaten van het ex durante beleidsevaluatie over Pandemische Paraatheid is meegenomen in de Kamerbrief: Voortgangsbrief beleidsprogramma pandemische paraatheid 2023 (Kenmerk: 3704803-1055156-PDPP) en Pandemische paraatheid: een agenda voor kennis en innovatie
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zal een terugkoppeling aan de Kamer geven van zijn gesprekken met OCW/bck/rcc over anticonceptieverhalen op sociale media.
 
 
 TZ202310-099
 
 
 De Kamer zal naar verwachting na de zomer van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De specifieke risico-inschatting voor Nederland zal met de Kamer worden gedeeld, zodra deze af is.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het eind van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 Naar verwachting zal er vanuit de HERA in het najaar een definitief besluit worden gevraagd over het al dan niet aankopen van dit vaccin, dit na een definitieve beoordeling door het Europees geneesmiddelenbureau (EMA) van het aangepaste vaccin, welke nodig is voor de markttoelating in de EU. De Kamer wordt in het najaar geïnformeerd over het genomen besluit, alsook over mogelijke nieuwe ontwikkelingen rondom de aankoop van de vaccins wanneer die zich in de tussentijd voordoen.
 
 
 
 De reactie naar de Kamer zal volgen zodra de EMA ons heeft geïnformeerd.
 
 
 
 
 De TK informeren over het besluit rondom het gratis maken van het nummer 113
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting medio 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer rond de zomer van 2024 opnieuw te informeren over de ontwikkelagenda.
 
 
 
 taat nog open, geen ontwikkelingen. Prognose onveranderd
 
 
 
 
 Uw Kamer wordt geïnformeerd over de voortgang van de derde Landelijke Agenda Suïcidepreventie
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting medio 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer te informeren zodra er relevante onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd, of er nieuwe relevante studies gestart worden naar het bevolkingsonderzoek borstkanker.
 
 
 
 Bij ontwikkelingen zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer voor het einde van 2024 te informeren over de voortgang van de verdere uitwerking van de Nederlandse Kanker Agenda (NKA)’?
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt toe ten aanzien van de bescherming van omwonenden van geitenhouderijen de resultaten van onderzoeken naar luchtwegklachten eind 2024 aan de Kamer te sturen.
 
 
 TZ202309-016
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in 2024 nader te informeren over de onderzoeksresultaten van het RIVM over de redenen voor de dalende deelnametrend.
 
 
 
 Staat nog open, geen ontwikkelingen. Wanneer er ontwikkelingen plaatsvinden zal de TK hierover geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 In een volgende voortgangsbrief over pgb of zorgfraude wordt de Kamer geïnformeerd over de uitkomst van de gesprekken met de Sociale Verzekeringsbank over gegevensuitwisseling en de juridische grondslag daarvan.
 
 
 TZ202310-089
 
 
 Voor het zomerreces 2024 wordt een stand van zaken brief pgb gestuurd waarin de Kamer nader geïnformeerd wordt over de uitkomst van de gesprekken met de SVB.
 
 
 
 
 De minister voor Langdurige Zorg en Sport zal in een voortgangsbrief over het IZA voor eind 2023 aangeven hoe de motie Van den Berg/Agema over eenduidigheid van vraagstelling aan zorgaanbieders (en 1 portaal voor aanlevering) wordt uitgevoerd.
 
 
 TZ202310-033
 
 
 De Kamer wordt hier in het voorjaar van 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe om de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 t informeren over de mogelijkheden om de NZa de wettelijke bevoegdheid te geven overnames door zorgaanbieders tijdelijk te verbieden wanneer IGJ of NZa onderzoek doen naar deze aanbieders.
 
 
 
 De Kamer zal over de voortgang worden geïnformeerd in de geplande brief over aanpassingen in het zorg specifieke markttoezicht.
 
 
 
 
 In het voorjaar van 2024 wordt de TK opnieuw geïnformeerd over de voortgang van het IZA
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in het voorjaar 2024 worden de voortgangsrapportage ontvangen.
 
 
 
 
 Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling van het ministerie van VWS ontvangt de Kamer de beleidsreactie op het rapport Met de stroom mee van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving.
 
 
 TZ202308-010
 
 
 Zodra er een nieuw kabinet is zal er een beleidsreactie worden opgesteld.
 
 
 
 
 De minister voor LZS zegt toe de Kamer medio 2024 te informeren over de uitkomsten van de verkenning naar de invulling van het intern toezicht.
 
 
 
 De Kamer wordt hier in de zomer van 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van LZS zegt toe in een afzonderlijke brief in Q4 van dit jaar in te gaan op de evaluatie van de SPUK stimulering sport.
 
 
 
 De Kamer is reeds geïnformeerd met de brief Voorghangprocedure SPUK stimulering Sport 2024-2025 (TK, 29945)
 
 
 
 
 De minister informeert de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 over de voortgang van de voorbereiding van wetgeving voor het onafhankelijke integriteitscentrum. In het vierde kwartaal zal de consultatie van het wetgevingstraject afgerond zijn.
 
 
 TZ202310-138
 
 
 Kamer wordt naar verwachting in maart 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister informeert de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 over de voortgang van de professionalisering van het Instituut Sportrechtspraak (ISR). In deze brief zal ook aandacht zijn voor het perspectief van de slachtoffers.
 
 
 TZ202310-140
 
 
 Kamer wordt naar verwachting in maart 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 Rond de zomer van 2024 zullen MLZS en de minister en staatssecretaris van OCW de TK informeren over de verdere stand van zaken rondom de werkzaamheden om te komen tot een veilige danssector en de voortgang op de uitvoering van moties.
 
 
 
 Voor de zomer 2024 komt er een Kamerbrief.
 
 
 
 
 De minister voor LZS zegt toe de Kamer eind 2024, nadat NOC*NSF de topsportstrategie 2025+ heeft gepresenteerd, te informeren over de nieuwe koers van het voorzieningenmodel voor topsporters.
 
 
 
 Op dit moment voert NOC*NSF een verkenning uit naar het voorzieningenmodel voor topsporters. De verwachting is dat de Kamer hierover eind 2024 geïnformeerd wordt via de brief omtrent de voortgang van het strategisch kader topsport.
 
 
 
 
 OVIVI2 wordt jaarlijks gemonitord. De rapportages hierover worden aan de tweede kamer toegestuurd.
 
 
 
 De monitor wordt in het voorjaar van 2024 aan de Kamer aangeleverd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe in de eerder toegezegde voortgangsbrief Preventieaanpak leefstijl met focus op overgewicht en voeding welke eind 2023 naar de Kamer verzonden zal worden, de uitkomsten van het onderzoek Gezonde School in context plaatsen van de beleidsinzet op overgewicht en voeding.
 
 
 
 Aan de toezeggingen is voldaan met de brief Eindrapport ‘onder welke Condities doet Gezonde School ertoe?’ (Eerste Kamer) (29645).
 
 
 
 
 De staatssecretaris van VWS zegt toe om voor eind maart 2023 een rapport van het RIVM naar de Tweede Kamer te sturen over welke stappen er gezet moeten worden om de e-sigaret zelf een uniform en neutraal uiterlijk te geven.
 
 
 
 Aan de toezegging is voldaan met de brief over de uitvoering van de motie-Van der Laan en Ceder (32011-108).
 
 
 
 
 Een eerste rapportage [van de monitor reclame en marketing voor alcohol en ongezonde voeding] over het jaar 2023 verwacht de staatssecretaris van VWS in het voorjaar van 2024 met uw Kamer te delen
 
 
 
 Aan dit verzoek is voldaan met de brief Aanpak problematisch alcoholgebruik (27565-191).
 
 
 
 
 Gelet op de wens van uw Kamer om snelle voortgang te maken bij het effectueren van de afspraken uit de Hervormingsagenda op het gebied van regionale samenwerking, treffen de staatssecretaris van VWS en de minister voor Rechtsbescherming voorbereidingen voor de lagere regelgeving die uit het wetsvoorstel voortvloeit. Bij indiening van het wetsvoorstel informeren zij uw Kamer over de contouren van de ministeriële regeling ten aanzien van het aanwijzen van vormen van jeugdhulp die regionaal moeten worden georganiseerd en ingekocht.
 
 
 
 Dat gebeurt – conform toezegging – bij het indienen van het wetsvoorstel. Op dit moment wordt gewerkt aan het nader rapport. Zodra het nader rapport gereed is zal het wetsvoorstel (na akkoord van de minsterraad) worden ingediend.
 
 
 
 
 De NZa zal vervolgens een betaaltitel vaststellen op basis van een aanwijzing van de minister van VWS. Daartoe zal ik de Eerste en Tweede Kamer eerst een voorhangbrief zenden. In die brief zal worden aangegeven hoe de NZa volgens de beschrijving en voorwaarden geschetst in deze brief, een prestatie en een tarief kan vaststellen en de bijbehorende monitoring kan uitwerken. Met dit specifieke doel zal ik de NZa vragen hoe zij dit feitelijk kan vormgeven en welke consequenties die vormgeving heeft voor de uitvoering van haar taken
 
 
 
 De insteek is een brief aan beide Kamers der Staten-Generaal uit te zenden kort voor of direct na het einde van het voorjaarsreces (16-26 feb). Het betreft een brief in het kader van een zogenoemde voorhangprocedure. De minister VWS kondigt aan voornemens te zijn een aanwijzing te verstrekken aan de NZa en de beide Kamers hebben vervolgens 30 dagen de tijd om daarop te reageren.
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de uitkomsten van de pilot rond eigen bijdragen kraamzorg voor kwetsbare gezinnen in het najaar 2023 naar de Kamer sturen.
 
 
 TZ202310-097
 
 
 Wanneer de informatie over de uitkomsten van de pilot rond eigen bijdrage kraamzorg voor kwetsbare gezinnen beschikbaar is zal deze gedeeld worden met de Tweede Kamer. Verwachting is voor het zomerreces 2024.
 
 
 
 
 De minister van VWS zal de goede voorbeelden van de regiogovernance voor het einde van 2023 naar de Kamer sturen.
 
 
 TZ202312-008
 
 
 De brief wordt in het voorjaar van 2024 verzonden.
 
 
 
 
 De minister voor LZS zegt toe in het begin van 2024 een beleidsreactie op het Samenvattend rapport uitvoering Wlz 2022-2023 naar de Eerste en Tweede Kamer te sturen.
 
 
 
 De beleidsreactie op het Samenvattend Rapport uitvoering Wlz 2022-2023 zal uiterlijk in februari 2024 naar beide Kamers gestuurd worden.
 
 
 
 
 In de zomer wordt de Kamer geïnformeerd over de monitor over de stapeling van de eigen bijdragen. In het eerste kwartaal van 2024 ontvangt de Kamer de beleidsreactie hierop.
 
 
 TZ202308-017
 
 
 De brief wordt in het voorjaar van 2024 verzonden.
 
 
 
 
 De minister van VWS en minister voor LZS zeggen toe de Kamer volgend voorjaar (2024) weer een voortgangsbrief te sturen over VVTB. Toezegging aan de leden Ellemeet (GroenLinks) en Van den Berg (CDA).
 
 
 Nummer:TZ202308-012
 
 
 De brief wordt in het voorjaar van 2024 verzonden.
 
 
 
 
 In het voorjaar informeer ik uw Kamer graag over bovengenoemde onderwerpen allen gericht op het verbeteren van het contracteerproces. Ik kan u dan ook meer inzicht kan geven over hoe het contracteerseizoen in 2024 is verlopen.
 
 
 
 De Kamer wordt hier in het voorjaar van 2024 over geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris en ik zullen samen bekijken hoe wij de adviezen van de commissie-Vermeij verder gaan verwerken. Daarbij gaan wij expliciet ook bekijken welke rol de kinderopvangorganisaties kunnen spelen in de communicatie richting ouders over het vaccineren. Hierover zal ik in gesprek gaan met de brancheorganisaties voor de kinderopvang. Tegen mevrouw Gerkens zeg ik: ook met aandacht voor juist de achterstandswijken met een lage SES. U noemde volgens mij ook Turkse en Marokkaanse ouders
 
 
 
 De toezegging aan de Eerste Kamer dat er een reactie zou komen op de maatregel voorwaardelijke toegang tot de kinderopvang wordt overgelaten aan het volgende kabinet.
 
 
 
 
 Naar verwachting wordt het VGO III onderzoek in 2021 afgerond. Zodra deelonderzoeken afgerond zijn, zullen wij uw Kamer zoals toegezegd informeren.
 
 
 
 Het VGO-III onderzoek heeft door COVID nog meer vertraging opgelopen: hiervoor is in maart een brief naar de kamer gegaan van Min MZS en Min LNV (Kamerbrief over voortgang onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden). Het onderzoek wordt pas eind 2024 volledig afgerond. Tussentijdse resultaten zullen met de Kamer worden gedeeld.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Prins (CDA), toe te onderzoeken wat de beste vorm van financiering van de abortuspil bij de huisarts is. Voorts zal de minister naar aanleiding van vragen van diverse leden en aansluitend bij de in de Tweede Kamer aangenomen moties, de financiële effecten op de abortusklinieken monitoren en zo nodig nieuw kostenonderzoek laten uitvoeren, zodat een goed landelijk dekkend netwerk voor abortuszorg gegarandeerd is.
 
 
 T03528
 
 
 De Kamer zal met de aanbieding van de wetsevaluatie worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De IGJ wordt verzocht om in de jaarrapportages die naar de Kamer worden gestuurd ook te rapporteren over de gevolgen van het invoeren van een flexibele beraadtermijn
 
 
 T10369
 
 
 De IGJ wordt verzocht om in de jaarrapportages die naar de Kamer worden gestuurd ook te rapporteren over de gevolgen van het invoeren van een flexibele beraadtermijn. Zij zullen dit naar verwachting doen in het najaar van 2023.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Vos (PvdA), toe dat de beoordeling hoeveel tijd een huisarts uiteindelijk gemiddeld bezig is met de begeleiding van de medicamenteuze zwangerschapsafbreking, onderdeel wordt van de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap in 2027.
 
 
 T03529
 
 
 De Kamer wordt voor eind 2027 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van der Voort (D66), toe om bij de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap (Wafz) in 2027 te bezien hoe de wijzigingen van de wet in de praktijk en voor de financiering uitpakken en welke verbeteringen eventueel nodig zijn.
 
 
 T03527
 
 
 De Kamer wordt voor eind 2027 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van de leden Baay-Timmerman (50PLUS) en Kox (SP), toe dat de derde evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap in 2027 gericht zal zijn op de consequenties van de afschaffing van de verplichte vijf dagen beraadtermijn en dat het blijven waarborgen van de hoge kwaliteit van de Nederlandse abortushulpverlening het uitgangspunt zal zijn voor deze evaluatie. Indien het wetsvoorstel over het verstrekken van de abortuspil door de huisarts (34891) wordt aangenomen, dan zullen ook de effecten van deze wetswijziging worden meegenomen in de evaluatie.
 
 
 T03463
 
 
 Dit zal worden meegenomen bij de volgende wetsevaluatie van de Wafz, die in 2027 plaatsvindt. De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2027 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De derde evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap wordt, gelet op de wens om mogelijke effecten van en ervaringen met de implementatie van de twee initiatiefwetsvoorstellen mee te nemen, in 2026 of 2027 uitgevoerd
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2027 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de stand van zaken van de moties die zijn aangenomen naar aanleiding van het plenaire debat in de Tweede Kamer op 12 april 2023 over het wetsvoorstel tot wijziging van de Wdkb.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris stuurt de Kamer te zijner tijd een reactie op het SER-rapport over sociaal-economische gezondheidsverschillen.
 
 
 TZ202302-206
 
 
 De Kamer zal geïnformeerd worden in een reactie welke samengaat met kabinetsreactie SER advies gezondheidsverschillen (samen met SZW).
 
 
 
 
 Staatssecretaris zegt toe de uitkomsten van de gesprekken
 
 
 
 De Kamer is geïnformeerd dat de gesprekken over gegevensverzameling en -registratie ten behoeve van evaluatie van de hielprikscreening lopen. De Kamer zal hierover, gelijktijdig met de resultaten van de toekomstverkenning, geïnformeerd worden.
 
 
 
 
 Zodra er meer bekend is over de onderzoeksresultaten [van de aandoeningen CACT, CPT2, BKT, ALD, GAMT en OCTN2] informeer ik uw Kamer daarover.
 
 
 
 Staatssecretaris zegt toe dat de Kamer informeert zodra het onderzoek naar de vijf aandoeningen die nog op de agenda staan om toegevoegd te worden aan de hielprikscreening, leidt tot een duidelijk perspectief op implementatie
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe voor het einde van het jaar opnieuw de Kamer te informeren over het screeningsinterval
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor medio 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister zegt toe voor het einde van het jaar de Kamer te informeren over de invulling van het beleid voor de komende jaren rondom AMR middels een Nationaal actieplan.
 
 
 
 Hierover wordt de Kamer in het voorjaar van 2024 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De stas van VWS zegt toe dat het niet mogelijk is binnen de gebruikelijke termijn van drie maanden de beleidsreactie te sturen, maar zal de Kamer zo spoedig mogelijk informeren.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in het derde kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS informeert de Kamer in 2023 verder over het traject van de DNA-visie.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De Kamer ontvangt na de zomer de beleidsreactie op het rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving over de publieke gezondheidszorg. Hierin zal de minister van VWS specifiek ingaan op de aanbeveling over een gezondheidscommissaris.
 
 
 
 Op 18 april jongstleden heeft de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) het advies «Op onze gezondheid» over de publieke gezondheid gepubliceerd. Dit advies is op 23 mei 2023 aangeboden aan de Tweede Kamer (32 793, nr. 693). Gelet op de demissionaire status van dit kabinet is de reactie op het advies van de RVS over de inrichting van het stelsel voor de publieke gezondheidszorg aan het volgende kabinet overgelaten.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Krijnen (GroenLinks), toe dat de kabinetsreactie op het advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving ‘Op onze gezondheid: de noodzaak van een sterkere publieke gezondheidszorg’ van 18 april 2023 ook met de Eerste Kamer gedeeld zal worden.
 
 
 T03607
 
 
 Op 18 april jongstleden heeft de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) het advies «Op onze gezondheid» over de publieke gezondheid gepubliceerd. Dit advies is op 23 mei 2023 aangeboden aan de Tweede Kamer (32 793, nr. 693). Gelet op de demissionaire status van dit kabinet is de reactie op het advies van de RVS over de inrichting van het stelsel voor de publieke gezondheidszorg aan het volgende kabinet overgelaten.
 
 
 
 
 Na de pilotfase kom ik bij u terug met de resultaten en het advies van de stuurgroep over de verdere vervolgstappen
 
 
 
 De verwachting is dat de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 wordt geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in begin 2023 een wetsvoorstel inzake wijziging van de Embryowet aan te bieden.
 
 
 
 De verwachting is dat de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 wordt geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe dat op signalementen van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) die relevant zijn voor het werkterrein van het ministerie van VWS, standaard een (beleids)reactie zal worden gegeven
 
 
 
 Zodra het CEG een signalement publiceert kan VWS de Kamer hierover informeren.
 
 
 
 
 De staatssecretaris en de minister sturen voor de zomer een brief over de gezonde leefomgeving, waarbij zij onder andere ingaan op de concrete doelen voor de verbetering van de leefomgeving (voor een betere volksgezondheid, en gezondheidsschade door leefomgeving).
 
 
 TZ202302-203
 
 
 De staatssecretaris en de minister sturen een brief aan de Kamer over de gezonde leefomgeving, waarbij zij onder andere ingaan op de concrete doelen voor de verbetering van de leefomgeving (voor een betere volksgezondheid, en gezondheidsschade door leefomgeving). Verwachting is dat dat Kamer in het eerste kwartaal van 2024 zal worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris en ik zullen samen bekijken hoe wij de adviezen van de commissie-Vermeij verder gaan verwerken. Daarbij gaan wij expliciet ook bekijken welke rol de kinderopvangorganisaties kunnen spelen in de communicatie richting ouders over het vaccineren. Hierover zal ik in gesprek gaan met de brancheorganisaties voor de kinderopvang. Tegen mevrouw Gerkens zeg ik: ook met aandacht voor juist de achterstandswijken met een lage SES. U noemde volgens mij ook Turkse en Marokkaanse ouders
 
 
 
 Het BWO is niet doorgegaan en gezien de huidige politieke situatie zal deze ook niet opnieuw worden ingepland. De toezegging aan de Eerste Kamer dat er een reactie zou komen op de maatregel voorwaardelijke toegang tot de kinderopvang zal hierdoor niet in deze kabinetsperiode worden afgedaan.
 
 
 
 
 Naar verwachting wordt het VGO III onderzoek in 2021 afgerond. Zodra deelonderzoeken afgerond zijn, zullen wij uw Kamer zoals toegezegd informeren.
 
 
 
 Het VGO-III onderzoek heeft door Covid nog meer vertraging opgelopen: hiervoor is in maart een brief naar de kamer gegaan van Min MZS en Min LNV (Kamerbrief over voortgang onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden) Het onderzoek wordt pas eind 2024 volledig afgerond. Tussentijdse resultaten zullen met de Kamer worden gedeeld.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Prins (CDA), toe te onderzoeken wat de beste vorm van financiering van de abortuspil bij de huisarts is. Voorts zal de minister naar aanleiding van vragen van diverse leden en aansluitend bij de in de Tweede Kamer aangenomen moties, de financiële effecten op de abortusklinieken monitoren en zo nodig nieuw kostenonderzoek laten uitvoeren, zodat een goed landelijk dekkend netwerk voor abortuszorg gegarandeerd is.
 
 
 T03528
 
 
 De Kamer zal met de aanbieding van de wetsevaluatie worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De IGJ wordt verzocht om in de jaarrapportages die naar de Kamer worden gestuurd ook te rapporteren over de gevolgen van het invoeren van een flexibele beraadtermijn
 
 
 
 De IGJ wordt verzocht om in de jaarrapportages die naar de Kamer worden gestuurd ook te rapporteren over de gevolgen van het invoeren van een flexibele beraadtermijn. Zij zullen dit naar verwachting doen in het najaar van 2023.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Vos (PvdA), toe dat de beoordeling hoeveel tijd een huisarts uiteindelijk gemiddeld bezig is met de begeleiding van de medicamenteuze zwangerschapsafbreking, onderdeel wordt van de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap in 2027.
 
 
 T03529
 
 
 De Kamer wordt voor eind 2027 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van der Voort (D66), toe om bij de evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap (Wafz) in 2027 te bezien hoe de wijzigingen van de wet in de praktijk en voor de financiering uitpakken en welke verbeteringen eventueel nodig zijn.
 
 
 T03527
 
 
 De Kamer wordt voor eind 2027 geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van de leden Baay-Timmerman (50PLUS) en Kox (SP), toe dat de derde evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap in 2027 gericht zal zijn op de consequenties van de afschaffing van de verplichte vijf dagen beraadtermijn en dat het blijven waarborgen van de hoge kwaliteit van de Nederlandse abortushulpverlening het uitgangspunt zal zijn voor deze evaluatie. Indien het wetsvoorstel over het verstrekken van de abortuspil door de huisarts (34891) wordt aangenomen, dan zullen ook de effecten van deze wetswijziging worden meegenomen in de evaluatie.
 
 
 T03463
 
 
 Dit zal worden meegenomen bij de volgende wetsevaluatie van de Wafz, die in 2027 plaatsvindt. De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2027 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De derde evaluatie van de Wet afbreking zwangerschap wordt, gelet op de wens om mogelijke effecten van en ervaringen met de implementatie van de twee initiatiefwetsvoorstellen mee te nemen, in 2026 of 2027 uitgevoerd
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor het einde van 2027 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 te informeren over de stand van zaken van de moties die zijn aangenomen naar aanleiding van het plenaire debat in de Tweede Kamer op 12 april 2023 over het wetsvoorstel tot wijziging van de Wdkb.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De staatssecretaris stuurt de Kamer te zijner tijd een reactie op het SER-rapport over sociaal-economische gezondheidsverschillen.
 
 
 TZ202302-206
 
 
 De Kamer zal geïnformeerd worden in een reactie welke samengaat met kabinetsreactie SER advies gezondheidsverschillen (samen met SZW).
 
 
 
 
 Staatssecretaris zegt toe de uitkomsten van de gesprekken
 
 
 
 Staat nog open, gesprekken lopen nog. Richting Kamer is geen deadline gekoppeld aan deze toezegging
 
 
 
 
 Zodra er meer bekend is over de onderzoeksresultaten [van de aandoeningen CACT, CPT2, BKT, ALD, GAMT en OCTN2] informeer ik uw Kamer daarover.
 
 
 
 Staat nog open, 25 oktober is een laatste update aan de Kamer gegeven over ALD. Verder geen relevante ontwikkelingen om de Kamer over te informeren. Toezegging blijft dus staan.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe voor het einde van het jaar opnieuw de Kamer te informeren over het screeningsinterval
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting voor medio 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister zegt toe voor het einde van het jaar de Kamer te informeren over de invulling van het beleid voor de komende jaren rondom AMR middels een Nationaal actieplan.
 
 
 
 Deze toezegging zal worden beantwoord in de verzamelbrief over toezeggingen met betrekking tot de begrotingsbehandeling. Deze volgt in het eerste kwartaal van 2024.
 
 
 
 
 De stas van VWS zegt toe dat het niet mogelijk is binnen de gebruikelijke termijn van drie maanden de beleidsreactie te sturen, maar zal de Kamer zo spoedig mogelijk informeren.
 
 
 
 De Kamer zla naar verwachting in het derde kwartaal van 2024 worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De Kamer ontvangt na de zomer de beleidsreactie op het rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving over de publieke gezondheidszorg. Hierin zal de minister van VWS specifiek ingaan op de aanbeveling over een gezondheidscommissaris.
 
 
 
 Op 18 april jongstleden heeft de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) het advies ‘Op onze gezondheid’ van de over de publieke gezondheid gepubliceerd. Dit is advies is op 23 mei 2023 aangeboden aan de Tweede Kamer (32 793, nr 693). Daarin is toegezegd dat er dit najaar een reactie komt. Echter tussentijds is het kabinet gevallen. Daarom is in antwoorden op Kamervragen van het lid Van Esch (PvdD) over gezondheidsdoelen in de wet opnemen (TK 3443, 2022-2023) op 28 augustus 2023 aangegeven dat - gelet op de demissionaire status van dit kabinet - de reactie op het advies van de RVS over de inrichting van het stelsel voor de publieke gezondheidzorg aan het volgend kabinet zal worden overgelaten. Naar aanleiding van de vraag van het lid Krijnen (GroenLinks) (TKT03607) zal de reactie op het advies ook met de Eerste Kamer gedeeld worden.
 
 
 
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Krijnen (GroenLinks), toe dat de kabinetsreactie op het advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving ‘Op onze gezondheid: de noodzaak van een sterkere publieke gezondheidszorg’ van 18 april 2023 ook met de Eerste Kamer gedeeld zal worden.
 
 
 T03607
 
 
 Op 18 april jongstleden heeft de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) het advies ‘Op onze gezondheid’ van de over de publieke gezondheid gepubliceerd. Dit is advies is op 23 mei 2023 aangeboden aan de Tweede Kamer (32 793, nr 693). Daarin is toegezegd dat er dit najaar een reactie komt. Echter tussentijds is het kabinet gevallen. Daarom is in antwoorden op Kamervragen van het lid Van Esch (PvdD) over gezondheidsdoelen in de wet opnemen (TK 3443, 2022-2023) op 28 augustus 2023 aangegeven dat - gelet op de demissionaire status van dit kabinet - de reactie op het advies van de RVS over de inrichting van het stelsel voor de publieke gezondheidzorg aan het volgend kabinet zal worden overgelaten.
 
 
 
 
 Na de pilotfase kom ik bij u terug met de resultaten en het advies van de stuurgroep over de verdere vervolgstappen
 
 
 
 De verwachting is dat de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 wordt geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe de Kamer in begin 2023 een wetsvoorstel inzake wijziging van de Embryowet aan te bieden.
 
 
 
 De verwachting is dat de Kamer in het eerste kwartaal van 2024 wordt geïnformeerd.
 
 
 
 
 De minister van VWS zegt toe dat op signalementen van het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) die relevant zijn voor het werkterrein van het ministerie van VWS, standaard een (beleids)reactie zal worden gegeven
 
 
 
 Zodra het CEG een signalement publiceert en er een beleidsreactie komt uit VWS wordt deze toezegging afgedaan.
 
 
 
 
 De staatssecretaris en de minister sturen voor de zomer een brief over de gezonde leefomgeving, waarbij zij onder andere ingaan op de concrete doelen voor de verbetering van de leefomgeving (voor een betere volksgezondheid, en gezondheidsschade door leefomgeving).
 
 
 TZ202302-203
 
 
 De staatssecretaris en de Minister sturen een brief aan de Kamer over de gezonde leefomgeving, waarbij zij onder andere ingaan op de concrete doelen voor de verbetering van de leefomgeving (voor een betere volksgezondheid, en gezondheidsschade door leefomgeving). Verwachting is dat dat Kamer in het eerste kwartaal van 2024 zal worden geïnformeerd.
 
 
 
 
 De TK wordt geïnformeerd over de uitkomst van de gesprekken tussen CPB, RIVM en VWS over mogelijkheid prijsplafonds en budgettaire effecten preventie te laten doorrekenen door het CPB.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in 2024 geïnformeerd worden
 
 
 
 
 De minister zal de staatssecretaris van VWS verzoeken schriftelijk terug te komen op de protocollen en de definitie van desinformatie.
 
 
 
 De Kamer zal naar verwachting in 2024 geïnformeerd worden
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 3: Afgerond evaluatie en overig onderzoek
 
 Voor het meest recente overzicht van de programmering van periodieke rapportages / beleidsdoorlichtingen, zie het overzicht Ingepland en uitgevoerd onderzoek op rijksfinancien.nl. Voor de realisatie de in 2023 afgeronde en andere grote (evaluatie)onderzoeken, zie paragraaf 3.7 beleidsdoorlichting.
 
 Leeswijzer:
 
 
 –
 EA: ex ante ondezoek;
 
 
 –
 ED: ex durante evaluatie;
 
 
 –
 EP: ex post evaluatie.
 
 
 
 
 Tabel 73 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Volksgezondheid
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Subsidieregeling Publieke Gezondheid
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 EP
 
 
 
 Doorlichting RIVM
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie schema Rijksvaccinatieprogramma
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 EP
 
 
 
 Versterking van de publieke gezondheid
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor Kansrijke Start
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 ED
 
 
 
 Kaderwetevaluatie ZonMw
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Publieke gezondheid
 
 
 ED/EP
 
 
 
 Evaluatie subsidieregeling NODOK
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek wetgeving preventie gehoorschade
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Preventie in het zorgstelsel
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Alles is gezondheid ...
 
 
 
 2018-2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Voortgangsrapportage Nationaal Preventieakkoord (2020)
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie lokale en regionale preventieakkoorden
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Voortgangsrapportage Nationaal Preventieakkoord (2021)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 preventie
 
 
 EA
 
 
 
 Marketing voor voedingsproducten
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 Toekomstverkenning Regeling aanvullende seksuele gezondheidszorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 Toekomstverkenning Neonatale Hielprikscreening
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Tussentijdse evaluatie PrEP-pilot
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EP
 
 
 
 Alcoholverkoop op afstand
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Gemeentelijk preventie- en handhavingsbeleid alcohol
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie gezonde school
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor kidsmarketing
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie onderzoek JOGG
 
 
 
 2023
 
 
 lopend1De Evaluatieopbrengsten van de JOGG aanpak over de periode 2020-2023 worden in 2024 verwacht.
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Doorrekening nationaal preventie akkoord
 
 
 
 2023
 
 
 lopend2Zie 3.7 beleidsdoorlichting voor toelichting status voortgangsrapportage Nationaal preventieakkoord 2023.
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor GLI
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 preventie
 
 
 ED
 
 
 
 voedselconsumptiepeiling 2019-2021
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 preventie
 
 
 ED
 
 
 
 tussenevaluatie NAPV
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Natrium-, kalium- en jodiumonderzoek in Nederland: stand van zaken omtrent beleidsmaatregelen en monitoring | RIVM
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 onderzoek getrapte verbruiksbelasting alcoholvrije dranken
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 GR advies richtlijnen goede voeding bij HVZ door atherosclerose
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 GR advies gezonde eiwittransitie
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie wetgeving toevoeging aminozuren aan voedingsmiddelen en -supplementen | RIVM
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 Advies aanvaardbare bovengrenzen voor vitamines en mineralen GR
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Preventie
 
 
 EA
 
 
 
 onderzoek btw verlaging groente fruit ( formeel opdrachtgever min FIN, VWS intensief betrokken)
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 EP
 
 
 
 Tweede evaluatie Wet afbreking zwangerschap
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie subsidieregeling NIPT
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Regeling beoordelingscommissie late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Ethiek
 
 
 EP
 
 
 
 Wetsevaluatie van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 Tabel 74 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Curatieve zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Curatieve zorg
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Zvw-pgb 2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Overstapseizoen zorgverzekering 2019-2020
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor zorggerelateerde schade
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Impact van de eerste COVID-19 golf op de reguliere zorg en gezondheid
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 De aangekondigde ondergang
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Experiment integrale bekostiging van de geboortezorg: Evaluatie over de periode 2017-2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Nederlandse Transplantatiestichting
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Een vernieuwend akkoord
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Substantieel potentieel
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Zvw-pgb 2020/2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Acute Zorg 2020
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Bereikbaarheidsanalyse SEH’s en acute verloskunde 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Effectonderzoek Campagne Orgaandonaties
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie subsidieregeling Donatie bij Leven
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Onderzoeken ten behoeve van vaststelling verdeelsleutel van de Risicoverevening
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Polisaanbod en betalingsbereidheid verzekerden
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Kenmerken wanbetalers zorgverzekering 2021
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Terugdringen Bestaansonzekerheid op de gezondheid
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Stand van zaken gecombineerde leefstijlinterventie
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Juiste zorg op de juiste plek (JZOJP)
 
 
 
 2019-2023
 
 
 lopend1In de uitvoering was meer tijd nodig dan voorzien, de lerende evaluatie volgt in 2024.
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie Subsidieregeling Zorgnetwerken ABR
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie subsidieregeling borstprothesen transvrouwen
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor Kostenontwikkeling Huisartsenzorg en Multidisciplinaire zorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EA
 
 
 
 MKBA gegevensuitwisseling acute zorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek naar vrijwillig eigen risico
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie wet Verzekerdeninvloed
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 1e en 2e lijnszorg
 
 
 EP
 
 
 
 Onderzoek naar de ontwikkeling van het aantal collectiviteiten
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EP
 
 
 
 Geen plek voor grote problemen
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EP
 
 
 
 Eindrapport evaluatie «Advies Geneeskundige Geestelijke Gezondheidszorg»
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EA
 
 
 
 Discussienota Zorglandschap ggz
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EA
 
 
 
 Verkenning eigen risico ggz
 
 
 
 2021
 
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EP
 
 
 
 Effectonderzoek Campagne Hey het is oké
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 EA
 
 
 
 Financiële continuïteit en stabiliteit van 113 Zelfmoordpreventie
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en Wet zorg en dwang
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 ggz
 
 
 ED
 
 
 
 Ketenmonitor WVGGZ
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie Transparantieregister Zorg 2020
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie Transparantieregister Zorg 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 EA
 
 
 
 MKBA Medicatie-overdracht
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 EA
 
 
 
 Inzicht in de onderkant van de geneesmiddelenmarkt
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 
 
 Evaluatie Bureau voor medicinale cannabis
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 EA
 
 
 
 Eindrapportage Verkenning vereenvoudiging hulpmiddelen
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor overheveling immunoglobulinen
 
 
 
 2021
 
 
 niet gerealiseerd2betreffende overheveling is uiteindelijk niet in praktijk gerealiseerd en aan Kamer gemeld.
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor overheveling geneesmiddelen voor de ziekte van Gaucher
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 Genees- en hulpmiddelen
 
 
 EP
 
 
 
 Ex post evaluatie geneesmiddelenvisie - Van grip naar greep
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 2
 
 
 
 
 
 
 Tabel 75 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EA
 
 
 
 Toegang jeugdigen met een psychische stoornis tot de Wlz
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie regeling palliatieve terminale zorg
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EA
 
 
 
 Rapportage opzet monitor Wet zorg en dwang
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitoren woonvormen dementie
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie overgang van ggz-cliënten naar de Wlz
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 ED
 
 
 
 Coronamonitor Verpleeghuizen
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie op maatregelen complexe zorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie ondersteuningsprogramma Waardigheid en trots voor kwaliteitsverbetering in verpleeghuisorganisaties
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Opbrengsten met betekenis. Samenwerkende partijen evalueren programma Langer Thuis
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor covid-19-strategie mensen met beperking 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor dienstverlening hulpmiddelen
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EA
 
 
 
 Kennisinfrastructuur Langdurige Zorg
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek meerkosten geclusterde woonvormen Wet langdurige zorg (Wlz)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 ED
 
 
 
 WOZO monitor
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 IBO ouderenzorg - Niets doen is geen optie
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Langdurige zorg
 
 
 EP
 
 
 
 Kwaliteit van Leven bij ouderen
 
 
 
 2023
 
 
 lopend1Het derde onderzoek naar de Kwaliteit van Leven bij ouderen wordt in 2024 naar de Kamer verzonden.
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 ED
 
 
 
 Monitoring VN-verdrag Handicap
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 
 ED
 
 
 
 Strategische evaluatie Toekomstagenda gehandicaptenzorg
 
 
 2023
 
 
 lopend2In de uitvoering was meer tijd nodig dan voorzien, de rapportage volgt in de 2024.
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie maatregelen complexe zorg: Eindrapportage fase 1, 2 en 3
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 EP
 
 
 
 Eindrapportage Innovatie-impuls Gehandicaptenzorg 2019-2022
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 ED
 
 
 
 Veilige zorgrelatie in gehandicaptenzorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3 en 4
 
 
 
 
 
 Gehandicaptenzorg
 
 
 EP
 
 
 
 Rapporten van onderzoek naar de in- en doorstroom van complexe zorg in de gehandicaptenzorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 ED
 
 
 
 Benchmark Eén tegen eenzaamheid, overzichtsrapportage 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 EP
 
 
 
 Verandering in prevalentie van eenzaamheid onder ouderen in de periode 1992 – najaar 2020
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor Dak- en Thuisloosheid
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 ED
 
 
 
 Landelijke rapportage Cliëntervaringsonderzoek Wmo - Verantwoordingsjaar 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 EP
 
 
 
 Geweld hoort nergens thuis
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek verbeteragenda toegang sociaal domein
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 Maatschappelijke ondersteuning
 
 
 ED
 
 
 
 Vierde meting monitor abonnementstarief Wmo
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 3
 
 
 
 
 
 
 Tabel 76 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Zorgbreed beleid
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Zorgbreed beleid
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Subsidieregeling Stageplaatsen Zorg II 2016- 2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Advies commissie Werken in de Zorg over Extra Handen voor de Zorg
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EP
 
 
 
 Applaus is niet genoeg: anders waarderen en erkennen van zorgverleners
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Advies Chief Nursing Officer over draagkracht van verpleegkundigen
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Advies zeggenschap en positionering van verpleegkundigen en verzorgenden
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Resultaten verkenning zeggenschap verpleegkundigen en verzorgenden
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 "De klinisch chemicus in artikel 3 van de Wet BIG?»
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 De anesthesiemedewerker in artikel 3 van de Wet BIG?
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Visies op taakherschikking
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Regulering van behandeling van de huid met IPL- en laserapparatuur
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Een vernieuwde structuur voor de academische beroepen in de psychologische zorg
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Evaluatieonderzoek Artikel 36a Wet BIG met betrekking tot de inzet van de Bachelor Medisch Hulpverlener
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 ED
 
 
 
 Voortgangsrapport Evaluatie experiment Art 36a Geregistreerd Mondhygiënist
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EA
 
 
 
 Rapport Periodiek Registratie Certificaat (PRC): Analyse van de werking van huidige scholingsprogramma’s, toetsing en alternatieven van de Universiteit Maastricht
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EP
 
 
 
 Opschalen anders werken en eindrapportage van de commissie Werken in de Zorg (CWidZ)
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 Arbeidsmarkt en opleiding
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Personeel Ziekenhuiszorg
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Lessons Learned Covid-19
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Eindrapport Merkbaarheidsscan [Ont]Regel de Zorg 2020
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Een programma voor de regie op kwaliteitsregistraties en verbetering van data governance
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Handreiking Wmcz 2018 Kansen voor cliënten, hun naasten en zorgaanbieders
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Meta-inventarisatie uitkomstgericht contracteren en organiseren
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Samen beslissen
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Stand van het land Regiobeelden
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Normering winstuitkering zorg
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Regeldruk Wtza en AWtza
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Onderzoeken evaluatie agenda ‘Goed bestuur in de zorg’
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Waarborgfonds voor de zorgsector (Wfz)
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie (Ont)Regel de zorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Health Care in the U.S. Compared to Other High-Income Countries
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Country Health Profiles 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Health at a Glance 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Maatschappelijke kosten en baten van toepassing van AI in de zorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Digitale gegevensuitwisseling en ICT-infrastructuur in het zorgdomein 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie omzetdrempels zorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Wegen van Populatiebekostiging
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Aan de slag voor de zorg (SER)
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Impactanalyse TNO Quickscan EHDS
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Financiële impactanalyse KPMG
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Juridisch advies over het voorstel voor de EHDS Verordening (Radboud)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie diensten en aanbod PGOsupport 2018 ‒ 2020
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Melius Health Informatics Transitieplan «Van ZIB-compliance naar hergebruik van zorginformatie»
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Model voor stelselregie (Nictiz)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Rapport marktwerking in de zorg-ICT-markt (Deloitte)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Naar een geïntegreerd gezondheidsinformatiesysteem in Nederland (OECD)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Bureau Gateway Reviewrapport Programma Egiz
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EA
 
 
 
 Impact assessment Eenheid van Taal (D&A)
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie aftrek specifieke zorgkosten
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Beleidsreactie op evaluatie van agenda Goed bestuur in de zorg
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Ex durante evaluatie van de pilot Lerend Evalueren
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 ED
 
 
 
 Invoeringstoets Wtza
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorg breed
 
 
 EP
 
 
 
 Kaderwetevaluatie NZa 2018-2022 - «Op weg naar meer stevigheid"
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorgbreed
 
 
 ED
 
 
 
 Onderzoek naar geschilleninstanties Wkkgz
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorgbreed
 
 
 EA
 
 
 
 Technische werkgroep Macrobeheersing Zorguitgaven
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 4
 
 
 
 
 
 zorgbreed
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie pandemische paraatheid
 
 
 
 2023
 
 
 lopend
 
 
 1
 
 
 
 
 
 
 Tabel 77 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Jeugd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Jeugd
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Stelsel in groei - Onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek naar de toepassing van toekomstgericht werken en informeel mentorschap
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Verkennend onderzoek naar de landelijke toename in voorlopige ondertoezichtstellingen
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 De financiële positie van jeugdzorgorganisaties
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Toename gemiddelde duur van ambulante jeugdhulp door het lokale team
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Nader onderzoek langere trajectduur ambulante jeugdhulp op locatie van de aanbieder
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Verdiepingsonderzoek stand financiële gezondheid jeugdhulpaanbieders
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Derde corona-quickscan jeugdhulpaanbieders
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Ex ante effectbeoordeling opname schadevergoeding in de Jeugdwet
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Beleid en ontwikkelingen bij ernstige enkelvoudige dyslexie
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Rapportage jeugdbescherming en jeugdreclassering 2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdhulp 2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Tweede corona-quickscan jeugdhulpaanbieders
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek afbakening jeugdhulp zonder verblijf
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Vierde voortgangsrapportage Actieprogramma zorg voor de jeugd
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Leren en verbeteren met ervaringen in jeugdhulp
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Jeugdhulp bij kindermishandeling en seksueel geweld: doen we de juiste dingen?
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Nader onderzoek betrouwbaarheid registratie beleidsinformatie jeugd door toenemend hoofd- en onderaannemerschap
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Duur jeugdhulptrajecten
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Enquête slachtoffers geweld jeugdhulpverlening
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor gemeentelijke zorginkoop 2019
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Inzicht in besteding jeugdhulpmiddelen
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Kwaliteitscriteria Gezinshuizen
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Zesde voortgangsrapportage Actieprogramma Zorg voor de Jeugd
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Rapport Landelijke jeugdmonitor 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Slotrapportage Actieprogramma Zorg voor de Jeugd
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Onderzoek inzicht in pleegzorgtarieven
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Verdiepingsonderzoek financiële positie jeugdhulpaanbieders
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdbescherming en jeugdreclassering 1e halfjaar 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdhulp 1e halfjaar 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Gezinshuizen - cijfers in context 2020
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Ervaringen uit het proces van sluiting van De Hoenderloo Groep
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 OBC's in beeld - Het (residentiële) zorglandschap van Orthopedagogische Behandelcentra
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Geweldsmeldingen en calamiteiten in de jeugdzorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 De VIR in beeld
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Bevorderen continuïteit jeugdhulp - Convenant tussen partijen in het jeugdstelsel
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Nadere analyse in- en uitstroom in jeugdzorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Rapportage verdiepende analyse door- en uitstroom in jeugdzorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Gestapelde ambities
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Ontwikkelmogelijkheden in het jongerenwerk voor jongeren in specialistische jeugdzorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdzorg: een onderwerp van aanhoudende zorg
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdhulp 2020
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Ontwikkeling jeugdhulp in de wijk- of buurtteams
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Inzicht in ambulante jeugdhulp
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatie nadere onderzoeken beleidsinformatie jeugd
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Nader onderzoek inbedding beleidsinformatie in ICT-systemen grote jeugdhulpaanbieders
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Maatregelen financiële beheersbaarheid Jeugdwet
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Eigenwijs transformeren
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Rapport Financiële Positie Jeugdhulpaanbieders 2019
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Toegang voor jeugd met een levenslange en levensbrede hulpvraag
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Verschillen in uitstroom Jeugdhulp in 4 gemeenten onderzocht
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 CBS-cijfers jeugdhulp 1e halfjaar 2022
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Samen verder
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Slachtoffermonitor seksueel geweld tegen kinderen 2017-2021
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Gebruik gezinsgericht verblijf in 4 jeugdregio's onderzocht
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Meerkosten door corona in het sociaal domein
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Hervormingagenda Jeugdzorg
 
 
 
 2023
 
 
 lopend1zie toelichting § 3.7 Realisatie periodieke rapportages / beleidsdoorlichtingen
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jongerenperspectief op de Hervormingsagenda Jeugd
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Rapportage onderzoek IV3 jeugd & WMO
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 EA
 
 
 
 Verkenning verminderen behandelduur in de jeugdzorg
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 5
 
 
 
 
 
 nvt
 
 
 ED
 
 
 
 Jeugdzorggebruik in de Noordelijke Provincies
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Tabel 78 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Sport
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Sport
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Monitor Sportakkoord 2020 Van akkoord naar uitvoering
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Tussenevaluatie Subsidieregeling bouw en onderhoud sportaccommodaties en Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2021
 
 
 
 2021
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Buurtsportcoach
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 EP
 
 
 
 Maatschappelijke waarde van de Nederlandse topsport
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Duurzame Sportinfrastructuur 2022
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Sport en corona
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 EP
 
 
 
 «Sport verenigt Nederland» De oogste van het Sportakkoord
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Brede Regeling Combinatiesfuncties 2022
 
 
 
 2022
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 
 
 Onderzoek naar de governance en het tuchtrecht voor veilige en integere sport
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 ED
 
 
 
 Evaluatieonderzoek BOSA en SPUK Stimulering sport
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 Kennis
 
 
 
 Discriminatie in de zorg en de sport: wat weten we (niet)?
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 Kennis
 
 
 
 Schaduwdansen - Een onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag in het dansen
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 Sport en bewegen
 
 
 Kennis
 
 
 
 Onderzoek over consequenties van sturen via wetgeving in de sport
 
 
 
 2023
 
 
 afgerond
 
 
 6
 
 
 
 
 
 
 Tabel 79 Uitkomsten Strategische Evaluatie Agenda thema Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Thema
 
 
 Subthema
 
 
 Type onderzoek
 
 
 Titel onderzoek
 
 
 Afronding
 
 
 Status
 
 
 Begrotingsartikel(en)
 
 
 
 
 
 
 Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
 
 
 nvt
 
 
 EP
 
 
 
 Evaluatie Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
 
 
 
 2020
 
 
 afgerond
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 4: Inhuur Externen
 
 
 Tabel 80 Inhuur Externen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kern
 
 
 RIVM
 
 
 CBG
 
 
 CIBG
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma- en apparaatskosten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Interim-management
 
 
 986
 
 
 14.093
 
 
 125
 
 
 0
 
 
 15.204
 
 
 
 
 2. Organisatie- en Formatieadvies
 
 
 794
 
 
 7.311
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 8.105
 
 
 
 
 3. Beleidsadvies
 
 
 10.093
 
 
 1.073
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 11.166
 
 
 
 
 4. Communicatieadvisering
 
 
 6.684
 
 
 3.845
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 10.529
 
 
 
 
 
 Beleidsgevoelig (som 1 t/m 4)
 
 
 
 
 18.557
 
 
 
 
 26.322
 
 
 
 
 125
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 45.004
 
 
 
 
 
 5. Juridisch Advies
 
 
 11.616
 
 
 1.185
 
 
 0
 
 
 34
 
 
 12.835
 
 
 
 
 6. Advisering opdrachtgevers automatisering
 
 
 54.356
 
 
 40.135
 
 
 0
 
 
 16.070
 
 
 110.561
 
 
 
 
 7. Accountancy, financiën en administratieve organisatie
 
 
 21.695
 
 
 5.533
 
 
 0
 
 
 1.180
 
 
 28.408
 
 
 
 
 
 (Beleids)ondersteunend (som 5 t/m 7)
 
 
 
 
 87.667
 
 
 
 
 46.853
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.284
 
 
 
 
 151.804
 
 
 
 
 
 8. Uitzendkrachten (formatie & piek)
 
 
 2.763
 
 
 4.879
 
 
 6.468
 
 
 3.960
 
 
 18.070
 
 
 
 
 
 Ondersteuning bedrijfsvoering
 
 
 
 
 2.762
 
 
 
 
 4.879
 
 
 
 
 6.468
 
 
 
 
 3.960
 
 
 
 
 18.070
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven inhuur externen
 
 
 
 
 108.986
 
 
 
 
 78.055
 
 
 
 
 6.593
 
 
 
 
 21.245
 
 
 
 
 214.878
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kosten ambtelijk personeel*
 
 
 
 352.965
 
 
 220.550
 
 
 48.652
 
 
 32.746
 
 
 654.913
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Percentages externe inhuur
 
 
 
 
 23,6%
 
 
 
 
 26,0%
 
 
 
 
 11,9%
 
 
 
 
 39,3%
 
 
 
 
 24,7%
 
 
 
 
 
 
 Verklaring overschrijding norm 10% externe inhuur
 
 VWS heeft in 2023 24,7% van de personele uitgaven besteed aan de inhuur van externen. Dit is een overschrĳding van de zogenaamde Roemer-norm, te weten 14,7%-punt (de norm bedraagt 10%). Als gevolg van tĳdelĳkheid van opdrachten in verband met COVID-19 en benodigde specialistische (IT) kennis hebben RIVM, CIBG, aCBG en directies uit het VWS-kerndepartement te maken gehad met relatief hoge uitgaven voor externe inhuur.
 Voor het VWS-kerndepartement zijn de uitgaven aan externe inhuur gedaan ten behoeve van de (door)ontwikkeling van diverse bedrijfsvoering activiteiten, zoals de verbetering Informatiebeveiliging, Informatiehuishouding en ICT expertise voor projecten en programma’s. Omdat deze (door)ontwikkeling veelal vraagt om specialistische kennis en deze kennis niet structureel nodig is, is gekozen voor de inzet van extern personeel voor specifieke onderwerpen. Ook is een deel van de inhuur te verklaren doordat reguliere werving van vacatures in de huidige (krappe) arbeidsmarkt vaak niet direct succesvol verloopt. Omdat het lopende activiteiten betrof, is hiervoor ter overbrugging gekozen voor tijdelijke externe inhuur.
 Voor een toelichting op de overschrijding van de norm van 10% op externe inhuur van de agentschappen wordt verwezen naar C. Jaarrekening 9. Jaarverantwoording agentschap per 31 december 2023.
 
 Inhuur externen buiten raamovereenkomsten
 
 In onderstaande tabel wordt weergegeven in hoeveel gevallen in 2023 door het Ministerie van VWS buiten de raamovereenkomsten om externe krachten zijn ingehuurd boven het voor de organisaties van het rijk afgesproken maximumuurtarief van € 225 (exclusief BTW).
 
 
 Tabel 81 Inhuur externen buiten raamovereenkomst
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Aantal overschrijdingen maximumuurtarief
 
 
 24
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Het betreft 8 personen voor Rividis, 9 personen voor Pallas en 7 personen voor WJZ.
 
 Verklaring overschrijding maximumtarief
 
 In 2022 is 24 keer boven het maximumtarief ingehuurd. De overschrijding van het inhuurtarief bij het Programma Rividis (Programmadirectie Verkoop Intravacc B.V.) hangt samen met de ondersteuning bij de verkoop van Intravacc B.V. Het gaat hierbij om de inhuur van specialistische kennis die binnen het ministerie van VWS niet aanwezig is en die in de adviesmarkt maar door enkele grote internationale advies- en accountancy bureaus geleverd kan worden. Dit betreft een voor VWS uitzonderlijk traject, namelijk het aan een externe partij verkopen van een beleidsdeelneming. De tweede overschrijding van het maximumtarief vond plaats bij Programmadirectie Medische Isotopen.
 Het betreft inhuur in het kader van de aankoop van de aandelen en het verstrekken van leningen. Hierbij gaat het om specialistische kennis die binnen het ministerie van VWS niet aanwezig is. De hiervoor gebruikelijke markttarieven zijn hoger dan het maximumtarief van € 225. De derde overschreiding vond plaats bij WJZ. Dit betreft specialistische kennis die binnen het ministerie van VWS niet beschikbaar was. Het betreft hier inhuur voor de juridische bijstand (door advocaten) in verband met vaccinatieclaims».
 
 
 
 
 Bijlage 5: Focusonderwerp specifieke onderuitputting in 2023
 
 De Tweede Kamer verzoekt het Kabinet om bĳ de verantwoording over het jaar 2023 aandacht te besteden aan resultaatbereik in relatie tot onderuitputting, als gevolg van bĳvoorbeeld arbeidskrapte. In deze bĳlage wordt de totale onderuitputting gepresenteerd. Daarbĳ worden de grootste en/of belangrĳkste meevallende realisaties apart toegelicht. De overige meevallende realisaties worden in de post «overige meevallers» toegelicht.
 
 Tabel 82 Grootste posten met onderuitputting in 2023 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving onderuitputting
 
 
 Bedragen x€1.000,-
 
 
 als % v.d. vastgestelde netto-begroting
 
 
 
 
 
 
 Ruimte Topzorg en Citrien
 
 
 13.000
 
 
 0,2%
 
 
 
 
 Meevaller FLO/VUT
 
 
 6.226
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Realisatie subsidies eerstelijnszorg
 
 
 7.770
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Vrijval compensatieregeling apothekers
 
 
 10.000
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Stimuleringsregeling wonen en zorg
 
 
 18.600
 
 
 0,3%
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden (Brede SPUK)
 
 
 6.481
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Onderuitputting onbeperkt meedoen en WOZO
 
 
 6.428
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Eigen bijdrage huishoudelijke hulp
 
 
 6.800
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Ruimte SPP
 
 
 22.800
 
 
 0,3%
 
 
 
 
 Onderuitputting BAZ regeling
 
 
 23.063
 
 
 0,3%
 
 
 
 
 Onderuitputting regeling PA/VS
 
 
 5.706
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg
 
 
 10.000
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Regeling slachtoffers geweld in jeugdzorg
 
 
 7.100
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Ruimte Energietegemoetkomingsregeling Sport
 
 
 44.900
 
 
 0,6%
 
 
 
 
 Ruimte SPUK Stimulering Sport
 
 
 10.000
 
 
 0,1%
 
 
 
 
 Ruimte apparaatskosten VWS
 
 
 55.367
 
 
 0,8%
 
 
 
 
 Overige meevallers
 
 
 175.478
 
 
 2,4%
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 429.719
 
 
 6,0%
 
 
 
 
 
 
 
 Ruimte Topzorg en Citrien
 
 De uitwerking van de ZonMw programma’s Topzorg en Citrien heeft langer geduurd dan gepland. Dit heeft er toe geleid dat de middelen niet nodig waren in 2023. Daarnaast sluit de beschikbaarheid van Integraal Zorgakkoord (IZA)-transitiemiddelen over de jaren heen niet aan bij de programmering van onderzoeken via ZonMw. De onderuitputting op deze programma's wordt niet veroorzaakt door een te krappe arbeidsmarkt. Gezien het belang van deze programma’s worden de programma’s in de volledige omvang alsnog vorm gegeven waardoor dit geen gevolgen hoeft te hebben voor het halen van de gestelde beleidsdoelen.
 
 Meevaller FLO/VUT
 
 De kosten voor de uitvoering van de functioneel leeftijdsontslag/vervroegde uitdiensttreding (FLO/VUT) regeling vallen in 2023 lager uit dan geraamd. Op basis van de vaststellingen in 2022 vallen de nabetalingen incidenteel lager uit dan geraamd. De krappe arbeidsmarkt heeft geen effect op de onderuitputting. Deze onderuitputting heeft tevens geen gevolgen voor de doelstellingen van de regeling. Het betreft een beleidsarme regeling waarbij de beschikbaarheid voor de doelgroep centraal staat. Het is de afgelopen jaren lastig gebleken deze regeling exact te ramen waardoor in het ene jaar tegenvallers zijn gemeld en in het andere jaar meevallers.
 
 Realisatie subsidies eerstelijnszorg
 
 Dit betreft niet bestede subsidiemiddelen in de subsidies van de eerstelijnszorg. De meest in het oog springende onderuitputting is de VIPP OPEN (€ 1,8 miljoen). De uitgaven vallen in totaal ongeveer € 7,7 miljoen euro lager uit. Voor VIPP OPEN waren middelen gereserveerd voor subsidieherzieningen. Deze herzieningen zijn later ontvangen waardoor deze niet meer hebben geleid tot betaling van voorschotten in 2023 (deze betalingen vallen in 2024). Deze onderuitputting is niet gelinkt aan een te krappe arbeidsmarkt. Ook heeft deze onderuitputting geen invloed op het bereiken van de doelstellingen van de subsidie.
 
 Vrijval compensatieregeling apothekers
 
 De in de 1e suppletoire begroting aangekondigde ondersteuningsregeling voor de eerstelijns leveranciers van medische producten apotheken en leveranciers van hulpmiddelen is vanwege staatssteunregels niet uitvoerbaar. Het hiervoor gereserveerde budget valt daarom vrij. In het voorjaar is geld vrijgespeeld voor een compensatieregeling voor apothekers vanwege de extra inspanning die zij moeten doen om alternatieve middelen te vinden vanwege de oplopende tekorten. Dat deze regeling geen doorgang heeft kunnen vinden, heeft geen invloed op bepaalde gestelde beleidsdoelen omdat het een compensatie betreft.
 
 Stimuleringsfonds wonen en zorg
 
 Voor de financiering van de planontwikkeling van nieuwe woonvormen verstrekt de Rĳkdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) leningen in het kader van de stimuleringsregeling wonen en zorg aan sociale ondernemers en bewonersinitiatieven. In de regeling is afgesproken dat de middelen kunnen revolveren zolang de regeling bestaat (leningen die worden afbetaald, kunnen opnieuw worden uitgeleend). De RVO verwachtte in 2023 uitgave van € 1,2 miljoen voor de planontwikkelfase, waardoor in 2023 € 18,6 miljoen van de beschikbare € 19,8 miljoen onbenut is gebleven. Dit heeft geen impact op het beleidsdoel van de regeling gezien de middelen tot dusver revolveerde.
 
 Bijdrage aan medeoverheden (Brede SPUK)
 
 Voor de brede SPUK zijn er in 2023 middelen (voor o.a. valpreventie, een tegen eenzaamheid en wijkaanpak sociale basis) overgeboekt van artikel 3 naar artikel 1. Over het naar artikel 1 overgeboekte budget voor de brede SPUK is er op artikel 3 loon- en prijsbijstelling beschikbaar gesteld. Deze loon- en prijsbijstelling is uiteindelijk niet uitgekeerd. De krappe arbeidsmarkt heeft niet bijgedragen aan de onderuitputting op deze post.
 
 Onderuitputting onbeperkt meedoen en WOZO
 
 Het verstrekken van opdrachten, bijvoorbeeld ten aanzien van de campagne Praat vandaag over morgen, heeft langer geduurd dan oorspronkelijk beoogd. Ook zijn de kosten van een aantal opdrachten lager uitgevallen dan vooraf ingeschat. De opdrachten zijn of worden alsnog verstrekt, waardoor dit geen grote gevolgen heeft voor de uitvoering van het beleid. Er is geen directe link tussen de krappe arbeidsmarkt en de onder uitputting van deze post.
 
 Eigen bijdrage huishoudelijke hulp
 
 In het najaar van 2022 heeft het CAK op basis van een uitvoeringstoets de implementatie- en uitvoeringskosten geraamd voor 2023 en latere jaren. In deze raming werden de kosten lager ingeschat dan in de oorspronkelijke raming uit het coalitieakkoord. Dat verklaart de genoemde onderuitputting. De krapte op de arbeidsmarkt heeft hier geen rol gespeeld.
 
 Ruimte Sectorplan Plus (SPP)
 
 Niet alle aanvragen zijn daadwerkelijk gerealiseerd, bijvoorbeeld omdat opleidingen niet doorgaan of een kortere doorlooptijd kennen dan bij aanvraag opgegeven. Ondanks de onderuitputting zijn de doelstellingen van het beleid behaald. De subsidie heeft tot doel ondersteuning te bieden aan arbeidsorganisaties bij het opleiden en begeleiden van nieuw personeel en in het behouden van hun zittende medewerkers en het verbeteren van de kwaliteit van zorg. Dat resultaat is behaald, alleen het aantal deelnemers is uiteindelijk lager uitgevallen dan vooraf ingeschat. Redenen zijn bijvoorbeeld dat studenten gedurende het schooljaar zijn gestopt met een opleiding of een opleiding sneller hebben afgerond dan oorspronkelijk ingeschat.
 
 Onderuitputting Basis Acute Zorg (BAZ) regeling en opleidingsakkoord
 
 De kostprijs van de opleiding lag uiteindelijk 25% lager dan het begrote bedrag van € 25.000 per BAZ opleiding. Het einde van coronapandemie deed de focus op (acute) zorg afnemen. Het aantal van 800 was gekozen om volop ruimte te bieden en was een afgeleide van de instroom tijdens corona in 2022 maar bleek bij het wegvallen van corona als aanjager niet haalbaar. Op de achtergrond speelt de krapte op de arbeidsmarkt en de daaruit volgende werkdruk en gebrek aan begeleidingscapaciteit een (niet te kwantificeren) rol bij de onderuitputting. Ook bij IC zien we achterblijvende interesse en opleidingscapaciteit.
 
 Via SPP-TAZ 2023-2024 is een impuls gegeven aan eerste (light) samenwerkingen tussen zorginstellingen in de wijkverpleging rond opleiden (fase 1 IOW). Het veld was toen – net na ondertekening IOW - (nog) niet zover dat ze massaal aanvragen hebben ingediend. De beweging/transitie zoals beschreven in IOW heeft tijd nodig. Er zijn dus minder aanvragen gedaan dan verwacht. Het waren veelal kleine/bestaande samenwerkingsverbanden van zorginstellingen die aanvragen hebben ingediend. De krappe arbeidsmarkt draagt hieraan bij. Nieuwe samenwerkingen rond opleidingen, onderzoeken en experimenten vereisen arbeidskrachten en de begeleidingscapaciteit in de wijkverpleging is krap.
 
 
 Onderuitputting regeling PA/VS
 
 Er bestaat een hoge vraag naar PA/VS (physician assistant/verpleegkundig specialist) waardoor perspectief na afronding studie goed is. De verklaring van de onderuitputting wordt verklaard door de (reguliere) uitval tijdens de opleiding, dit werkt door per cohort. De onderuitputting heeft niet te maken met een krappe arbeidsmarkt, de opleiding zit ieder jaar vol bij het instroommoment en er zijn wachtlijsten.
 
 Continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg
 
 Deze onderuitputting betreft eerder ingeleverde ruimte ten behoeve van de subsidieregeling continuïteit van cruciale jeugdzorg. Er is geen relatie met de krappe arbeidsmarkt en de onderuitputting heeft ook geen gevolgen voor de doelstellingen van de regeling.
 
 Regeling slachtoffers geweld in jeugdzorg
 
 Deze onderuitputting is veroorzaakt door minder benodigde middelen dan vooraf gereserveerd voor de tegemoetkomingsregeling van slachtoffers in de jeugdzorg. Er waren dus voldoende middelen beschikbaar om alle aanvragen in behandeling te kunnen nemen en de tegemoetkomingen uit te keren. De post heeft hierdoor geen gevolg voor de doelstellingen van de regeling. Er is ook geen relatie met de krappe arbeidsmarkt.
 
 Ruimte Energietegemoetkomingsregeling Sport
 
 Gemeenten hebben voor een lager bedrag middelen aangevraagd dan dat er budget beschikbaar was. Er is geen gevolg voor de doelstelling van de Energietegemoetkomingsregeling Sport SPUK MEOZ. De krappe arbeidsmarkt is hierop niet van invloed.
 
 Ruimte SPUK Stimulering Sport
 
 Gemeenten zijn in 2023 bekostigd op basis van een door de gemeente ingediende aanvraag, welke reeds een actueel prijsniveau heeft. Daarom zijn er geen gevolgen voor de doelstelling van de SPUK Stimulering Sport in 2023. Voor 2024 loopt de loonbijstelling wel mee in de bekostigingssystematiek. De krappe arbeidsmarkt is hierop niet van invloed.
 
 Ruimte apparaatskosten VWS
 
 Van de onderuitputting op de apparaatskosten heeft € 25,24 miljoen betrekking op coronagerelateerde (apparaats)kosten, welke door het beëindigen van de maatregelen niet meer noodzakelijk waren. Het gaat hier onder meer om de kosten met betrekking tot de Corona-app bij RDO en de afbouw van het apparaat van de met COVID samenhangende directies, zoals Dienst Testen en de diverse COVID-projectdirecties. De onderuitputting op de coalitie akkoord middelen betreft € 8,6 miljoen, en wordt grotendeels veroorzaakt door een vertraging van uitvoering van beleid. Eén van de redenen hiervoor is krapte op de arbeidsmarkt. De overige € 21,5 miljoen wordt veroorzaakt door kleinere mutaties, waarvan € 15,3 miljoen van de facturen uit 2023 pas verwerkt wordt in 2024. Op de overige apparaatskosten resteert een onderuitputting van € 6,2 miljoen.
 
 Overige meevallers
 
 Per abuis zijn er COVID-19 middelen op specifieke budgetten terecht gekomen. Deze zijn gecorrigeerd waardoor de realisaties ten laste komen van het generale beeld. Dit resulteert in een onderuitputting op het specifieke beeld van € 18 miljoen.
 De overige meevallers worden veroorzaakt door kleine mutaties die samen leiden tot een aanzienlijke onderuitputting. Voorbeelden van deze kleinere mutaties zijn onder andere de onderuitputting van € 1,3 miljoen op de opdracht inclusieve samenleving en de onderuitputting van € 2,1 miljoen op de Open House PGO-gebruikersregeling. Voor de eerstgenoemde opdracht zijn minder opdrachten verleend, en voor de laatstegenoemde is in 2023 het aantal nieuwe PGO-gebruikers achtergebleven.
 
 
 
 
 Bijlage 6: Rijksuitgaven Caribisch Nederland
 
 
 Tabel 83 Rijksuitgaven Caribisch Nederland (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel/ instrument
 
 
 Taak
 
 
 Bijdrage
 
 
 Realisatie
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven
 
 
 
 
 
 
 127.960
 
 
 
 
 212.585
 
 
 
 
 236.401
 
 
 
 
 200.708
 
 
 
 
 202.959
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 1 Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.734
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 252
 
 
 
 
 
 Gezonde leefstijl en gezond gewicht
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 252
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan agentschappen
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.482
 
 
 
 
 
 RIVM: Opdrachtverlening en kenniscentra
 
 
 R
 
 
 I
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 3.482
 
 
 
 
 RIVM: Opdrachtverlening en kenniscentra
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 4 Zorgbreed beleid
 
 
 
 
 127.960
 
 
 
 
 212.585
 
 
 
 
 236.401
 
 
 
 
 200.708
 
 
 
 
 197.975
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.316
 
 
 
 
 3.182
 
 
 
 
 3.864
 
 
 
 
 4.023
 
 
 
 
 
 Zorg en Welzijn
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 0
 
 
 3.316
 
 
 3.182
 
 
 3.864
 
 
 4.023
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 
 
 127.870
 
 
 
 
 203.120
 
 
 
 
 228.364
 
 
 
 
 184.929
 
 
 
 
 184.068
 
 
 
 
 
 Zorg en Welzijn
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 127.870
 
 
 203.120
 
 
 228.364
 
 
 184.929
 
 
 182.787
 
 
 
 
 COVID
 
 
 R
 
 
 I
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 1.281
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.134
 
 
 
 
 
 Opdrachten COVID-19
 
 
 R
 
 
 I
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Opdrachten Zorg
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 344
 
 
 
 
 Opdrachten Jeugd, Welzijn en Sport
 
 
 R
 
 
 S
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 2.790
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 6.149
 
 
 
 
 4.855
 
 
 
 
 11.915
 
 
 
 
 6.750
 
 
 
 
 
 BMO COVID-19
 
 
 E
 
 
 I
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 757
 
 
 
 
 Overige
 
 
 E
 
 
 S
 
 
 90
 
 
 6.149
 
 
 4.855
 
 
 11.915
 
 
 5.993
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 9 Algemeen
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 
 Overige
 
 
 R
 
 
 I
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 250
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 
 Artikel 1 Volksgezondheid
 
 Subsidies
 Ten behoeve van de JOGG-aanpak in Caribisch Nederland is een subsidiebijdrage van € 0,2 miljoen gerealiseerd.
 Bijdragen aan agentschappen
 Voor uitvoeringskosten van het RIVM is per saldo voor € 4,5 miljoen gerealiseerd. Hiervan is € 3,5 miljoen ingezet voor onder andere bevolkingsonderzoeken en opleidingen op het gebied van infectieziektebestrĳding in het Caribisch deel van het Koninkrĳk. Daarnaast is € 1 miljoen uitgegeven om de pandemische paraatheid in Caribisch Nederland te versterken. 
 
 Artikel 4 Zorgbreed beleid
 
 Subsidies (regelingen)
 In totaal is € 4 miljoen aan subsidies verstrekt aan jeugdorganisaties op Caribisch Nederland op basis van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS. Instellingssubsidies worden jaarlĳks verstrekt, maar hebben een structureel karakter. Daarnaast gaat het om enkele meerjarige projectsubsidies op het gebied van sport.
 Bekostiging
 Op het instrument bekostiging is in totaal € 184 miljoen gerealiseerd. Hiervan is € 169,4 miljoen ingezet voor zorguitgaven op Caribisch Nederland die voort vloeien uit het Besluit Zorgverzekering BES en € 13,3 miljoen voor het begeleidingen van jongeren in Caribisch Nederland, voor welzĳn en sport. Daarnaast is € 1,3 miljoen ingezet voor zorgopleidingen op Bonaire en de CAS-landen met als doel om een nieuwe covid-golf te kunnen opvangen.
 Opdrachten
 Aan diverse instellingen is in het kader van het Besluit Zorgverzekering BES voor het begeleiden van jongeren, welzĳn en sport in totaal voor € 3,1 miljoen aan opdrachten verstrekt.
 Bijdragen aan medeoverheden
 Aan de openbaar lichamen is in totaal voor € 6,8 miljoen aan bijzondere uitkeringen verstrekt. VWS verstrekt bĳzondere uitkeringen aan de openbare lichamen op basis van artikel 92 lid 2 sub c Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. De uitkeringen zĳn bestemd voor de uitvoering van verschillende activiteiten op het VWS domein. Het gaat hier om een bĳdrage voor het uitvoeren van eilandelĳke taken. Daarnaast zijn middelen incidenteel ingezet in het kader van de pandemiebestrijding.
 
 Artikel 9 Algemeen
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 Voor het lidmaatschap van Caribisch Nederland voor de European Health Observatory on Health Systems and Policies is € 0,3 miljoen gerealiseerd. Deze middelen zijn ingezet met als doel om via kennis en expertise te kunnen bijdragen aan de hervorming van de zorgstelsels in Caribisch Nederland.
 
 
 
 Bijlage 7: NGF-bijlage
 
 
 Tabel 84 Uitgavenoverzicht NGF-projecten (bedragen x €1000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal toegekend NGF-budget
 
 
 Realisatie
 
 
 Resterend budget
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal uitgaven NGF-projecten
 
 
 
 
 79.000
 
 
 
 
 11.534
 
 
 
 
 67.466
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subtotaal uitgaven PharmaNL
 
 
 
 
 79.000
 
 
 
 
 11.534
 
 
 
 
 67.466
 
 
 
 
 
 Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 2.766
 
 
 
 
 577
 
 
 
 
 2.189
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's
 
 
 
 
 76.234
 
 
 
 
 10.957
 
 
 
 
 65.277
 
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 
 Met het Nationaal Groeifonds (NGF) investeert het kabinet de komende jaren in projecten die zorgen voor duurzame economische groei. Het betreft gerichte investeringen op drie terreinen: (1) R&D en innovatie, (2) infrastructuur en (3) kennisontwikkeling. Het fonds wordt beheerd door het ministerie van EZK en het ministerie van Financiën. In 2022 is het project «PharmaNL» van het ministerie van VWS goedgekeurd. Eind 2023 is gestart met de uitvoering en zijn de eerste uitgaven gedaan. Voor dit project is €78,8 miljoen toegekend uit het NGF. Het kasritme loopt van 2023 tot en met 2030. In maart 2024 staat een eerste evaluatie van de stand van zaken van het project gepland.
 
 
 
 Bijlage 8: Beleidsindicatoren
 
 
 Tabel 85 Beleidsindicatoren voor artikel 1 Volksgezondheid
 
 
 
 
 
 
 
 
 Meest recente cijfer
 
 
 Doelstelling
 
 
 
 
 
 
 % kinderen vroeggeboorte en/of laaggeboortegewicht (BIG2)1Geboorten: BIG2 (vroeggeboorten en/of laag geboortegewicht) | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 14,8% (2021)
 
 
 
 
 
 Aantal lokale coalities Kansrijke Start2Lokale coalities | Kansrijke Start (kansrijkestartnl.nl)
 
 
 342 (2022)
 
 
 
 
 
 Roken (volwassenen)3Roken: volwassenen | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 19% (2023)
 
 
 <5% (2040)
 
 
 
 
 Roken (jongeren)4Roken: jongeren | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 9,5% (2021)
 
 
 0% (2040)
 
 
 
 
 Roken (zwangere vrouwen)5Roken: vrouwen tijdens zwangerschap | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 7,7% (2021)
 
 
 0% (2040)
 
 
 
 
 Overmatig drinken (volwassenen)6Alcohol: overmatig drinken | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 6,7% (2022)
 
 
 5% (2040)
 
 
 
 
 Overgewicht (volwassenen)7Overgewicht: volwassenen | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 50% (2023)
 
 
 < 38% (2040)
 
 
 
 
 Overgewicht (jongeren)8Overgewicht: jongeren | De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl)
 
 
 12,7% (2023)
 
 
 < 9,1% (2040)
 
 
 
 
 Aantal verloren gezonde levensjaren ten gevolge van voedselinfecties9Disease burden of food-related pathogens in the Netherlands, 2021 | RIVM
 
 
 4.200 (2021)
 
 
 
 
 
 Voedselvertrouwen10NVWA Consumentenmonitor voedselveiligheid 2023 | Rapport | NVWAde indicator voedselvertrouwen is te vinden op pagina 9.
 
 
 79% (2023)
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 86 Beleidsindicatoren voor artikel 2 Curatieve zorg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2022-2
 
 
 2022-3
 
 
 2022-4
 
 
 2023-1
 
 
 
 
 
 
 Basis ggz: gemiddelde wachttijd in weken1De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl) | Wachttijd generalistische basis-ggz: Overschrijding treeknorm en wachttijd
 
 
 12,3
 
 
 12,5
 
 
 14,9
 
 
 14,1
 
 
 
 
 Gespecialiseerde ggz: gemiddelde wachttijd in weken2De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl) | Wachttijd gespecialiseerde ggz: Overschrijding treeknorm en gemiddelde wachttijd
 
 
 16,6
 
 
 18
 
 
 21,7
 
 
 20,9
 
 
 
 
 
 
 Tabel 87 Beleidsindicatoren voor artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
 
 
 
 
 
 
 
 Meest recente cijfer
 
 
 
 
 
 
 Cliënttevredenheid verpleeghuiszorg1Vijfde voortgangsrapportage Thuis in het Verpleeghuis | Rapport | Rijksoverheid.nl
 
 
 8,4 (2020)
 
 
 
 
 Medewerkerstevredenheid verpleeghuiszorg2StatLine - Werknemers; tevredenheid en psychosociale arbeidsbelasting (cbs.nl)
 
 
 72% (2023)
 
 
 
 
 % 75-plussers dat zich eenzaam voelt3Eenzaamheid | Volksgezondheid en Zorg (vzinfo.nl)
 
 
 54% (2023)
 
 
 
 
 % 75-plussers met een goede kwaliteit van leven4Overall indicator: Kwaliteit van leven | RIVM
 
 
 69% (2021)
 
 
 
 
 
 
 Tabel 88 Beleidsindicatoren voor artikel 4 Zorgbreed beleid
 
 
 
 
 
 
 
 Meest recente cijfer
 
 
 
 
 
 
 Uitstroompercentage uit de sector zorg- en welzijn1Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Arbeidsmobiliteit, Aandeel uitstroom
 
 
 21% (Q3 2023)
 
 
 
 
 Aandeel ZZP'ers werkzaam in zorg en welzijn2Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Werkgelegenheid, flexibele arbeidskrachten
 
 
 8,3% (2022)
 
 
 
 
 Ziekteverzuim3Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Ziekteverzuim, ziekteverzuimpercentage, kwartaalcijfers
 
 
 6,7% (Q3 2023)
 
 
 
 
 vacaturegraad (openstaande vacatures per 1000 banen)4Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Vacatures, vacaturegraad
 
 
 44 (2023 Q2)
 
 
 
 
 percentage medewerkers binnen zorg en welzijn dat (zeer) tevreden is5Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Arbeidsomstandigheden, Tevreden met werk
 
 
 73,7% (Q2 2023)
 
 
 
 
 deeltijdfactor6Dashboard Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW) (cbs.nl) Thema: Programma TAZ, Deeltijdfactor
 
 
 0,69 (Q3 2023)
 
 
 
 
 
 
 Tabel 89 Beleidsindicatoren voor artikel 5 Jeugd
 
 
 
 
 
 
 
 Meest recente cijfer
 
 
 
 
 
 
 Passende jeugdhulp (% traject eenzijdig door cliënt beëindigd)1Jeugdhulptrajecten | CBS
 
 
 3,1% (2021)
 
 
 
 
 % herhaald beroep bij start traject
 
 
 23,7% (2021)
 
 
 
 
 % medewerkers binnen jeugdzorg dat (zeer) tevreden is2StatLine - Werknemers; tevredenheid en psychosociale arbeidsbelasting (cbs.nl)
 
 
 74,5% (2023)
 
 
 
 
 
 
 Tabel 90 Beleidsindicatoren voor artikel 6 Sport en bewegen
 
 
 
 
 
 
 
 
 meest recente cijfer
 
 
 doelstelling
 
 
 
 
 
 
 Aantal buurtsportcoaches (fte)1Monitor Brede Regeling Combinatiefuncties 2022 De indicator buurtsportcoaches is tevinden op pagina 4.
 
 
 3.509 (2022)
 
 
 
 
 
 Sport wekelijks2De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl) | Sporters: wekelijks
 
 
 52,7% (2022)
 
 
 
 
 
 Voldoet aan beweegrichtlijn3De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl) | Beweeggedrag: beweegrichtlijnen
 
 
 44,3% (2022)
 
 
 75% (2040)
 
 
 
 
 Tevredenheid met sportfaciliteiten in de buurt4De Staat van Volksgezondheid en Zorg (staatvenz.nl) | Sport: tevredenheid sport- en beweegaanbod
 
 
 83% (2022)
 
 
 
 
 
 Vrijwilligers in de sport5Vrijwilligerswerk in de sport | Sport en bewegen in cijfers
 
 
 9% (2022)
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 91 Beleidsindicatoren betaalbaarheid van de zorg1Bron: VWS cijfers
 
 
 
 
 
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Uitgavenplafond Zorg (UPZ) (€ mld.)
 
 
 89,7
 
 
 
 
 Netto zorguitgaven (UPZ) (€ mld.)
 
 
 87,8
 
 
 
 
 Bruto zorguitgaven in VWS-definitie (€ mld.)2Dit betreft de bruto zorguitgaven onder het UPZ (Kader Z) en de zorguitgaven op de VWS-begroting (kader R en I) samen.
 
 
 99,9
 
 
 
 
 % BBP besteed aan zorg
 
 
 10% (2022)
 
 
 
 
 Zorglasten per volwassene (in euro’s)
 
 
 6.644
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 9: Overzicht amendementen
 
 
 Tabel 92 Overzicht amendementen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Stand van zaken
 
 
 Artikel
 
 
 2023
 
 
 
 
 
 
 Amendement nr. 26 Agressie jegens eerstelijns zorgverleners
 
 
 Met de eerstelijnszorg zijn gesprekken gevoerd over subsidie voor onderzoek en het ontwikkelen van een branchegerichte aanpak. Deze gesprekken lopen via de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP). De KNMP heeft laten weten voornemens te zijn gebruik te maken van een subsidie vanuit VWS. Het is echter nog niet tot een aanvraag gekomen. Daarom zijn de hiervoor gereserveerde middelen in 2023 vrijgevallen. In 2024 zijn er eveneens middelen beschikbaar voor de aanpak van agressie in de sector. Daarvan kunnen ook de partijen uit de eerste lijn gebruik maken en daarvoor dienen zij een aanvraag in te dienen bij VWS.
 
 
 4
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 
 4
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Amendement nr. 28 Zelfafnametest (ZAS) bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
 
 
 Het amendement is uitgevoerd. De verbrede inzet van de Zelfafnameset is medio 2023 doorgevoerd in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.
 
 
 1
 
 
 ‒ 3.000
 
 
 
 
 1
 
 
 3.000
 
 
 
 
 Amendement nr. 31 Endometriose
 
 
 ZonMW is gevraagd een plan van aanpak te ontwikkelen. Dat is gebeurd. Inmiddels is er in het kader van dit programma ook een call uitgezet. Begin 2024 komt de beoordelingscommissie bij elkaar om de binnengekomen subsidieaanvragen in het kader van deze call te beoordelen.
 
 
 1
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 2
 
 
 500
 
 
 
 
 Amendement nr. 33 Optimaliseren werkhervattingsproces bij of na diagnose kanker
 
 
 In september 2023 is aan ZonMw de opdracht gegeven om een project in te richten waarmee uitvoering wordt gegeven aan het amendement rondom het optimaliseren van het werkhervattingsproces bij en na kanker voor werkenden, werkgevers en behandelaars. Het doel van het project en de daaraan gekoppelde subsidieronde is om kennis over ondersteuning bij en mogelijke interventies gericht op werkbehoud bij en na kanker voor werkenden, werkgevers en behandelaars, te bundelen, toegankelijker te maken en benutting te stimuleren. ZonMw heeft op 23 januari 2024 een subsidieoproep tekst gepubliceerd en de call opengesteld.
 
 
 2
 
 
 ‒ 1.500
 
 
 
 
 2
 
 
 1.500
 
 
 
 
 Amendement nr. 34 Het organiseren van vrijwilligerswerk te verstevigen
 
 
 Een aanvullende subsidie is verleend aan NOV voor de periode 2023-2027 die als doel heeft dat vrijwilligersorganisaties beter in staat zijn het vrijwilligerswerk te organiseren voor een grotere verscheidenheid mensen. Dit project is begin 2024 van start gegaan. VWS heeft met het Oranje Fonds voor de periode 2023-2027 een regeling opgezet waarbij individuele vrijwilligersorganisaties een financiële toekenning kunnen aanvragen die zij kunnen inzetten om hun organisatie te versterken. Dit project zal van start gaan in het eerste kwartaal van 2024. VWS is met de sector en andere relevante betrokkenen in gesprek naar aanleiding van het door Sira Consulting uitgevoerde regeldrukonderzoek zoals toegezegd in de brief die op 19 juni naar uw Kamer is gezonden.
 Uw Kamer wordt vóór het einde van het tweede kwartaal van 2024 over de uitkomsten van deze gesprekken en de acties geïnformeerd die het kabinet aanvullend neemt om regeldruk bij vrijwilligersorganisaties en filantropische instellingen te verminderen.
 
 
 3
 
 
 ‒ 1.000
 
 
 
 
 3
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Amendement nr. 147 het bewegen onder meisjes en kinderen met een beperking te stimuleren
 
 
 In de verzamelbrief Sport (WGO 12 februari) is meegenomen dat het amendement uitgevoerd kan worden. Er ligt nog geen concreet plan, maar Sport is in gesprek met FC Straat. Het is FC straat tot op heden niet gelukt om met een concreet plan te komen. In overleg met de minister zijn de gereserveerde middelen uit 2023 voor 2024 opnieuw gereserveerd.
 
 
 6
 
 
 ‒ 50
 
 
 
 
 6
 
 
 50
 
 
 
 
 Amendement nr. 154 Herziening van de stipendiumregeling
 
 
 De middelen van het amendement Heerma, bedoeld voor de herziening van de stipendiumregeling, zijn ingezet ter eenmalige ondersteuning van het initiatief "Sporthelden op School". Dit platform brengt topsporters voor de klas, waar ze clinics geven om beweging onder leerlingen te bevorderen. De keuze voor dit initiatief werd gemaakt in plaats van de herziening van de stipendiumregeling, aangezien een verkenning van een passend voorzieningenmodel voor topsporters gaande is bij NOC*NSF, waarvan verwacht wordt dat het pas na Parijs 2024 tot verandering zal leiden. Om de middelen uit het amendement efficiënt te benutten, zijn ze gekoppeld aan de lancering en het uitvoeren van pilots voor het platform "Sporthelden op School". De verwachting is dat het platform in het tweede kwartaal van 2024 wordt gelanceerd.
 
 
 6
 
 
 ‒ 200
 
 
 
 
 6
 
 
 200
 
 
 
 
 Amendement nr. 29 Burgerberaad over de zorg
 
 
 Dit amendement is vanuit het programma de Juiste Zorg op de Juiste Plek opgehoogd tot in totaal € 1,5 miljoen. Hiermee is in mei 2023 via ZonMw financiering beschikbaar gesteld voor burgerparticipatie binnen domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden in de zorg. Partijen konden subsidie aanvragen voor activiteiten op het gebied van burgerparticipatie bij regiobeelden en -plannen, ouderenzorgplannen en Roaz-plannen. In november 2023 is het gehele bedrag aan subsidies door ZonMw toegekend. Aanvullend is nog een bedrag van € 250.000 beschikbaar gesteld via ZonMw voor een overkoepelend kennisuitwisselingstraject van de gehonoreerde projecten binnen de subsidieronde burgerparticipatie binnen domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden.
 
 
 4
 
 
 ‒ 500
 
 
 
 
 4
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage 10: Budgettair overzicht Oekraïne
 
 
 Tabel 93 Budgettair overzicht Oekraïne (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikelnummer
 
 
 Artikelnaam
 
 
 Maatregel
 
 
 Verplichtingen 2023
 
 
 Uitgaven 2023
 
 
 Ontvangsten 2023
 
 
 Relevante Kamerstukken
 
 
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 
 
 SOV
 
 
 
 
 14.571
 
 
 
 
 14.571
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 Kamerstukken II, 2021/2022, 36 250 XVI, nr. 2
 Kamerstukken II, 2022/2023, 36 200 XVI, nr. 2
 Kamerstukken II, 2023/2024, 36 470 XVI, nr. 2
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 
 
 LCPS
 
 
 
 
 714
 
 
 
 
 675
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 Kamerstukken II, 2021/2022, 36 250 XVI, nr. 2
 Kamerstukken II, 2022/2023, 36 200 XVI, nr. 2
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 
 
 Transportkosten medische evacuees
 
 
 
 
 56
 
 
 
 
 22
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 Kamerstukken II, 2021/2022, 36 250 XVI, nr. 2
 Kamerstukken II, 2022/2023, 36 200 XVI, nr. 2
 
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 
 
 Diverse
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 220
 
 
 
 
 ‒
 
 
 
 Kamerstukken II, 2021/2022, 36 250 XVI, nr. 2
 Kamerstukken II, 2022/2023, 36 200 XVI, nr. 2
 
 
 
 
 
 De uitgaven van VWS op het terrein van Oekraïne betreffen drie onderdelen: zorgkosten voor Oekraïners zonder BSN via de subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg voor onverzekerden (SOV), coördinatiekosten LCPS en transportkosten bij medische evacuees en een meerkostenregeling gemeentes. De middelen voor de meerkostenregeling zijn gestort in het gemeentefonds en daarom niet zichtbaar in deze tabel. De uitgaven voor medische evacuees zijn lager dan verwacht. Dit komt doordat Noorwegen deze kosten grotendeels voor haar rekening heeft genomen.
 
 
 
 Bijlage 11: Lijst van afkortingen
 
 
 Tabel 94 Lijst van Afkortingen
 
 
 
 
 
 
 Afkorting
 
 
 Uitgeschreven
 
 
 
 
 
 
 ABP
 
 
 Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds
 
 
 
 
 aCBG
 
 
 Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 
 
 ADR
 
 
 Auditdienst Rijk
 
 
 
 
 AFBZ
 
 
 Algemeen Fonds Bijzondere Ziektenkosten
 
 
 
 
 AMvB
 
 
 Algemene Maatregel van Bestuur
 
 
 
 
 AR
 
 
 Algemene Rekenkamer
 
 
 
 
 AWBZ
 
 
 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
 
 
 
 
 BAZ-opleiding
 
 
 Basis Acute Zorgopleiding
 
 
 
 
 BBP
 
 
 Bruto binnenlands product
 
 
 
 
 BIG
 
 
 (Wet op de) Beroepen in Individuele Gezondheidszorg
 
 
 
 
 BIKK
 
 
 Bijdrage in de kosten van kortingen
 
 
 
 
 BOSA
 
 
 Bouw en Onderhoud Sportaccommodaties
 
 
 
 
 BRV
 
 
 Basisregistratie Voertuigen
 
 
 
 
 BTW
 
 
 Belasting Toegevoegde Waarde
 
 
 
 
 BuZa
 
 
 Buitenlandse Zaken
 
 
 
 
 BZK
 
 
 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ministerie van -
 
 
 
 
 CAK
 
 
 Centraal Administratie Kantoor
 
 
 
 
 CAO
 
 
 Collectieve Arbeidsovereenkomst
 
 
 
 
 CBG
 
 
 College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CCMO
 
 
 Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
 
 
 
 
 CDI
 
 
 Coördinerend Directeur Inkoop
 
 
 
 
 CEP
 
 
 Centraal Economisch Plan
 
 
 
 
 CEPI
 
 
 Coalition for Epidemic Preparedness Innovations
 
 
 
 
 CIBG
 
 
 Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
 
 
 
 
 CIO
 
 
 Chief Information Officer
 
 
 
 
 CIZ
 
 
 Centrum Indicatiestelling Zorg
 
 
 
 
 CJIB
 
 
 Centraal Justitieel Incasso Bureau
 
 
 
 
 c.s.
 
 
 cum suis
 
 
 
 
 CSZ
 
 
 College Sanering Zorginstellingen
 
 
 
 
 CW
 
 
 Comptabiliteitswet
 
 
 
 
 CZ
 
 
 Curatieve Zorg
 
 
 
 
 dbc
 
 
 diagnose- behandelcombinatie
 
 
 
 
 DCC
 
 
 Digitaal Coronacertificaat
 
 
 
 
 DCP
 
 
 Decentrale Procedure
 
 
 
 
 DEF
 
 
 Defensie
 
 
 
 
 DJ
 
 
 Directie Jeugd
 
 
 
 
 DMO
 
 
 Directie Maatschappelijke Ondersteuning
 
 
 
 
 DOS
 
 
 Domein overstijgende samenwerking
 
 
 
 
 DUS-I
 
 
 Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen
 
 
 
 
 EHA
 
 
 Expertteam Huisvesting Aandachtsgroepen
 
 
 
 
 EMA
 
 
 European Medicines Agency (Europees Geneesmiddelenbureau)
 
 
 
 
 EZK
 
 
 Economische Zaken en Klimaat, Ministerie van -
 
 
 
 
 FBZ
 
 
 Financieel Beeld Zorg
 
 
 
 
 FEZ
 
 
 Financieel Economische Zaken
 
 
 
 
 FLO
 
 
 Functioneel Leeftijdsontslag
 
 
 
 
 FLZ
 
 
 Fonds Langdurige Zorg
 
 
 
 
 FTE
 
 
 Fulltime Equivalent
 
 
 
 
 GALA
 
 
 Gezond en Actief Leven Akkoord
 
 
 
 
 GCO
 
 
 Gespecialiseerde Cliëntenondersteuning
 
 
 
 
 GGD
 
 
 Gemeentelijke gezondheidsdienst
 
 
 
 
 GGZ
 
 
 Geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 GHOR
 
 
 geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
 
 
 
 
 GLI
 
 
 Gecombineerde Leefstijl Interventie
 
 
 
 
 GMT
 
 
 Geneesmiddelen en Medische Technologie
 
 
 
 
 GR
 
 
 Gezondheidsraad
 
 
 
 
 HIV
 
 
 Human Immunodeficiency Virus
 
 
 
 
 HVP
 
 
 Herstel- en Veerkrachtplan
 
 
 
 
 IBO
 
 
 Interdepartementaal Beleidsonderzoek
 
 
 
 
 IC
 
 
 Intensive Care
 
 
 
 
 ICT
 
 
 Informatie- en communicatietechnologie
 
 
 
 
 ICTU
 
 
 ICT-Uitvoeringsorganisatie
 
 
 
 
 IGJ
 
 
 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
 
 
 
 
 IHR
 
 
 International Health Resulations (Internationale Gezondheidsregeling)
 
 
 
 
 IT
 
 
 Informatietechnologie
 
 
 
 
 ITB
 
 
 Inkoop Tot Betaling
 
 
 
 
 IenW
 
 
 Infrastructuur en Waterstaat
 
 
 
 
 IOW
 
 
 Investeringsakkoord Opleiden in de Wijkverpleging
 
 
 
 
 IPCEI
 
 
 Important Projects of Common European Interest
 
 
 
 
 IV
 
 
 Informatievoorziening
 
 
 
 
 IZA
 
 
 Integraal Zorgakkoord
 
 
 
 
 IZB-artsen
 
 
 Infectieziektebestrijdingsartsen
 
 
 
 
 JenV
 
 
 Justitie en Veiligheid, Ministerie van -
 
 
 
 
 JOGG
 
 
 Jongeren op Gezond Gewicht aanpak
 
 
 
 
 JZOJP
 
 
 Juiste Zorg op de Juiste Plek
 
 
 
 
 KWIV
 
 
 Kwaliteitsraamwerk IV
 
 
 
 
 LCCB
 
 
 Landelijke Coördinatie COVID-19 Bestrijding
 
 
 
 
 LCG
 
 
 Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen
 
 
 
 
 LCH
 
 
 Landelijk Consortium Hulpmiddelen
 
 
 
 
 LCM
 
 
 Lifecyclemanagement
 
 
 
 
 LCPS
 
 
 Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding
 
 
 
 
 LFI
 
 
 Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding
 
 
 
 
 LNV
 
 
 Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Ministerie van -
 
 
 
 
 LODG
 
 
 Landelijk Overleg Dure Geneesmiddelen
 
 
 
 
 LZ
 
 
 Langdurige Zorg
 
 
 
 
 MDZ
 
 
 Multidisciplinaire Zorg
 
 
 
 
 MEVA
 
 
 Macro-Economische Vraagstukken en arbeidsmarkt
 
 
 
 
 MKBA
 
 
 Maatschappelijke Kosten Baten Analyse
 
 
 
 
 MRP
 
 
 Mutual Recognition Procedure
 
 
 
 
 MTVP
 
 
 Meer Tijd voor de Patiënt
 
 
 
 
 NIPT
 
 
 Niet Invasieve Prenatale Test
 
 
 
 
 NIVEL
 
 
 Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg
 
 
 
 
 NOC*NSF
 
 
 Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport Federatie
 
 
 
 
 NPPZ (II)
 
 
 Nationaal Programma Pallatieve Zorg (II)
 
 
 
 
 NTS
 
 
 Nederlandse Transplantatie Stichting
 
 
 
 
 NVAVG
 
 
 Nederlandse Vereniging Artsen Verstandelijk Gehandicapten
 
 
 
 
 NvW
 
 
 Nota van Wijziging
 
 
 
 
 NVWA
 
 
 Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit
 
 
 
 
 NVZA
 
 
 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers
 
 
 
 
 NZa
 
 
 Nederlandse Zorgautoriteit
 
 
 
 
 OCW
 
 
 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ministerie van -
 
 
 
 
 OKO
 
 
 Opgroeien in een Kansrijke Omgeving
 
 
 
 
 OM
 
 
 Openbaar Ministerie
 
 
 
 
 OvV
 
 
 Onderzoeksraad voor Veiligheid
 
 
 
 
 PA
 
 
 physician assistant
 
 
 
 
 PFAS
 
 
 Poly- en perfluoralkylstoffen
 
 
 
 
 PG
 
 
 Publieke Gezondheid
 
 
 
 
 pgb
 
 
 Persoonsgebonden budget
 
 
 
 
 PGO
 
 
 Persoonlijke gezondheidsomgevingen
 
 
 
 
 POS
 
 
 Platform Ondernemende Sportaanbieders
 
 
 
 
 PrEP
 
 
 Pre Expositie Profylaxe (preventieve HIV-medicatie)
 
 
 
 
 PSIE
 
 
 Prenatale screening van infectieziekten en erytrocytenimmunisatie
 
 
 
 
 PUR
 
 
 Pensioen- en Uitkeringsraad
 
 
 
 
 PvA
 
 
 Plan van Aanpak
 
 
 
 
 Pzo
 
 
 Patiënt en Zorgordening
 
 
 
 
 RHB
 
 
 Rijkshoofdboekhouding
 
 
 
 
 RIVM
 
 
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 
 
 
 
 ROAZ
 
 
 Regionaal Overleg Acute Zorg
 
 
 
 
 RVO
 
 
 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
 
 
 
 
 RVP
 
 
 Rijksvaccinatieprogramma
 
 
 
 
 RWT
 
 
 Rechtspersoon met een wettelijke taak
 
 
 
 
 SCP
 
 
 Sociaal en Cultureel Planbureau
 
 
 
 
 SEA
 
 
 Strategische Evaluatie Agenda
 
 
 
 
 SON
 
 
 Stichting Open Nederland
 
 
 
 
 SOW
 
 
 Subsidieregeling Ondersteuning Wijkverpleging
 
 
 
 
 SPR
 
 
 Strategisch Programma RIVM
 
 
 
 
 SPUK
 
 
 Specifieke Uitkering
 
 
 
 
 SSO
 
 
 Shared Service Organisatie
 
 
 
 
 SVB
 
 
 Sociale Verzekeringsbank
 
 
 
 
 SWZ
 
 
 Scheiden Wonen Zorg
 
 
 
 
 SZW
 
 
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Ministerie van -
 
 
 
 
 TAZ
 
 
 Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn
 
 
 
 
 TK
 
 
 Tweede Kamer
 
 
 
 
 TSZ
 
 
 Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten
 
 
 
 
 UMC
 
 
 Universitair Medisch Centrum
 
 
 
 
 UPZ
 
 
 Uitgavenplafond Zorg
 
 
 
 
 UZI
 
 
 Unieke Zorgverlener Identificatie
 
 
 
 
 VGN
 
 
 Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland
 
 
 
 
 VGP
 
 
 Voeding, Gezondheidsbescherming en Preventie
 
 
 
 
 VGV
 
 
 Vrouwlijke Genitale Verminking
 
 
 
 
 VIPP
 
 
 Versnellingsprogramma Informatie-uitwisseling Patiënt en Professional
 
 
 
 
 VN
 
 
 Verenigde Naties
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten
 
 
 
 
 vpb
 
 
 vennootschapsbelasting
 
 
 
 
 VSG
 
 
 Vereniging Sport en Gemeenten
 
 
 
 
 VUT
 
 
 Vervroegde Uittreding
 
 
 
 
 V&VN
 
 
 Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland
 
 
 
 
 VVT
 
 
 Verpleeg en Verzorgingshuizen en Thuiszorg
 
 
 
 
 VWS
 
 
 Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Ministerie van -
 
 
 
 
 WFZ
 
 
 Waarborgfonds voor de Zorgsector
 
 
 
 
 WHO
 
 
 World Health Organization – Wereldgezondheidsorganisatie
 
 
 
 
 Wlz
 
 
 Wet langdurige zorg
 
 
 
 
 Wmg
 
 
 Wet marktordening gezondheidszorg
 
 
 
 
 Wmo
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning
 
 
 
 
 WNT
 
 
 Wet normering topinkomens
 
 
 
 
 WO II
 
 
 Tweede wereldoorlog
 
 
 
 
 Woo
 
 
 Wet open overheid
 
 
 
 
 WOZO
 
 
 Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen
 
 
 
 
 Wpg
 
 
 Wet publieke gezondheid
 
 
 
 
 WRR
 
 
 Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid
 
 
 
 
 WTZi
 
 
 Wet toelating zorginstellingen
 
 
 
 
 Wvggz
 
 
 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
 
 
 
 
 ZAS
 
 
 Zelfafnametest
 
 
 
 
 ZBO
 
 
 Zelfstandig bestuursorgaan
 
 
 
 
 ZiNL
 
 
 Zorginstituut Nederland
 
 
 
 
 ZINN
 
 
 Zorginkoop Netwerk Nederland
 
 
 
 
 ZN
 
 
 Zorgverzekeraars Nederland
 
 
 
 
 ZonMw
 
 
 Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen
 
 
 
 
 Zvw
 
 
 Zorgverzekeringswet