Financieel Overzicht Zorg 1996; Verslag algemeen overleg over de brief van 13 juli 1995 inzake persoonsgebonden budgetfinanciering
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24404, nr. 12

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24404 nr. 12

09-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtenwisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24404Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 404Financieel Overzicht Zorg 1996nr. 12VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 november 1995De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 5 oktober 1995 overleg gevoerd met minister Borst
en staatssecretaris Terpstra van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van 13 juli 1995 inzake persoonsgebonden budgetfinanciering (23 904,
nr. 14).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Vliegenthart (PvdA) wees erop dat het huidige stelsel
van zorgvoorzieningen onvoldoende aansluit bij de wensen van niet alleen de
overgrote meerderheid van de Kamer maar ook van de betrokkenen zelf (ouderen,
gehandicapten en chronisch zieken) voor meer zeggenschap, zelfstandigheid
en verantwoordelijkheid als het gaat om wie, welke hulp, hoe en op welk moment
verleend. De nu eindelijk voorliggende beleidsbrief is aangekondigd als de
omslag in het beleid die niet meer is terug te draaien. Na lezing ervan en
na de vele discussies die daarover de afgelopen weken her en der zijn gevoerd
vroeg zij zich af of het wel zo'n omslag is. Uit de brief wordt niet duidelijk
welke richting het kabinet op wil en welke mogelijkheden het ziet tot structurele
invoering van het persoonsgebonden budget (PGB).De regering stelt dat een definitieve regeling van de PGB-financiering
een ingrijpende aanpassing van het huidige formeel-wettelijke kader noodzakelijk
maakt en dat een PGB-financiering een marktmechanisme impliceert dat op gespannen
voet staat met de zogenaamde aanbodsplanning. In zijn brief over modernisering
van de ouderenzorg kiest het kabinet voor een zodanige strikte regulering
van het aanbod dat de flexibiliteit, zorg op maat en integraal ouderenbeleid
worden beperkt. Op de bladzijden 7 en 8 van de thans aan de orde zijnde beleidsbrief
wordt uitgelegd dat er financieel ook nogal wat haken en ogen zitten aan invoering
van het PGB. Tussen de regels door kan men lezen dat invoering ervan als verzekerde
aanspraak in feite de introductie is van open-eindfinanciering waardoor kostenbeheersing
binnen de zorgsector niet meer mogelijk zou zijn. Immers, een wachtlijst voor
een bed in een verpleeghuis is moeilijk uit te leggen, maar vol is vol, wachtlijsten
voor een budget zijn helemaal niet uit te leggen. Daarom mag het PGB blijkbaar geen verzekerd recht worden, maar hoe kan dat nu als dat
in de plaats komt van een verzekerde zorgaanspraak? Hoe verhouden zich binnen
het stelsel van ziektekostenverzekering het marktmechanisme van introductie
van het PGB en de open-einderegeling die dat met zich brengt tot het strikte
aanbodgereguleerde model, zoals de bewindslieden dat voorstellen? Staan deze
beleidsrichtingen niet haaks op elkaar en is het resultaat daarvan niet een
beetje PGB en een verdere strikte regulering?Invoering van het PGB gaat via een subsidieregeling die in het budget
van het zorgvernieuwingsfonds wordt ingepast. Mevrouw Vliegenthart had daar
toch moeite mee. Deze fondsen worden immers gevuld met middelen die nu worden
besteed aan vernieuwingen in de zorgsector en met gelden voor ambulante hulpverlening
en kleinschalige projecten. De vernieuwing wordt in concurrentie gebracht
met vernieuwing en de intramurale instellingsgerichte verstrekkingen blijven
buiten schot. Integraal beleid gericht op zorgvernieuwing in de sectoren van
het ouderenbeleid en de zorg voor verstandelijk gehandicapten wordt zo belemmerd
en vergroot de samenhang en substitutie in het beleid niet: enerzijds zijn
er verstrekkingen op grond van de AWBZ en anderzijds verstrekkingen op grond
van subsidieregelingen die via het Algemeen fonds bijzondere ziektekosten
door de Ziekenfondsraad worden uitgevoerd. Waarom volgt het kabinet niet het
unanieme advies van de Ziekenfondsraad over de hulp door SPD's als een verstrekking?
Wat betreft de vormgeving en de vulling van het zorgvernieuwingsfonds in relatie
tot het PGB moet de regering zeker met betere voorstellen komen.Er is sprake van een verschuiving van formele naar informele zorg, van
een mogelijke verschuiving naar veel meer kleine contracten met slechte rechtspositionele
voorwaarden. De Emancipatieraad heeft daarover desgevraagd een advies uitgebracht.
Hoe luidt dat en wat is daarop de reactie van de regering? Mevrouw Vliegenthart
herinnerde eraan dat zij nog voor de zomer de regering heeft gevraagd nadere
aandacht aan deze verschuiving te besteden, mede gezien het advies van de
commissie Verzorging. Zie het rapport Zorg voor zorg. In de onderhavige beleidsbrief
wordt deze problematiek nogal gebagatelliseerd. Ook worden gerechtvaardigde
belangen van cliënten (dat het beleid meer op hun wensen wordt gericht)
afgewenteld op werkneemsters via slechtere rechtspositionele voorwaarden,
terwijl het in het belang van cliënten is dat kwalitatieve en professionele
zorg wordt geleverd.Waar de vraag van de cliënten om meer flexibiliteit en zorg op maat
vergt dat meer hun hulpvraag als uitgangspunt wordt genomen in plaats van
de ordening van voorzieningen, leveren de regels, subsidievoorwaarden en de
hoogte van de budgetten beperkingen op voor diezelfde voorzieningen en instellingen
om zorg op maat te leveren. Zie maar de moeizame integratie van het kruiswerk
en de gezinsverzorging. Ook wat dit betreft, verwachtte mevrouw Vliegenthart
een beleidsvisie van het kabinet hoe de positie van de cliënt kan worden
versterkt en hoe de kwaliteit van de zorg en de klantgerichtheid van de reguliere
instellingen kunnen worden bevorderd, ook voor degenen die het niet via een
PGB willen regelen.Zij vond het vervolgens volstrekt ten onrechte dat de substitutie van
intramuraal verblijf naar verzorging thuis in de sector van het gehandicaptenbeleid
buiten het kader van de beleidsbrief is geplaatst. Juist wat dit betreft zou
het PGB een grote meerwaarde kunnen hebben. Er wordt nu uitsluitend gekeken
naar het zorgkader waarmee bijvoorbeeld woningaanpassingen, meerkosten van
het dagelijks bestaan, dagbestedingsactiviteiten, enz. er buiten vallen. Gelet
op eerdere uitspraken van de Kamer hierover zou de regering ook op dit punt
met aanvullende voorstellen moeten komen.Haars inziens moest volstrekt helder zijn dat er sprake moet zijn van
een onafhankelijke en integrale indicatiestelling. Vervolgens komt dan de
vraag aan de orde of mensen zorg willen hebben of gebruik willen maken van het PGB. Dat dient gelijkwaardig te zijn en de hoogte van het budget
moet dat ook mogelijk maken. Zij was het ermee eens dat een intermediaire
organisatie (de voorgestelde vereniging van budgethouders) wenselijk is voor
alles wat met die sociale verplichtingen te maken heeft. Niet iedereen moet
dat zelf maar uitzoeken en regelen. Echter, daar moet wel zo min mogelijk
bureaucratie aan te pas komen. Er gaan geluiden op dat verzekeraars dat eenvoudiger
kunnen door een administratiekantoor op te richten.Bepalend daarvoor zou moeten zijn: zo goed, zo eenvoudig en zo goedkoop
mogelijk.Waarom stelt de regering een voor eenieder gelijk forfaitair bedrag voor
ongeacht de omvang van het PGB? Is dat bedrag echt vrij besteedbaar? Hoe wordt
de rechtmatigheid van dergelijke uitgaven vastgesteld? Een steekproefsgewijze
controle lijkt daarvoor voldoende.Wat vindt het kabinet van de stelling van de Ziekenfondsraad in een onlangs
uitgebracht advies dat het niet in alle gevallen maatschappelijk verantwoord
is om cliënten te laten kiezen voor een PGB?Volgens mevrouw Mulder-van Dam (CDA) hadden alle veranderingen
in de samenleving die hebben geleid tot meer mondigheid en emancipatie ook
in de gezondheidszorg invloed gehad. De afgelopen jaren hebben cliënten
en patiënten via regelgeving terecht een grotere plaats verworven. Het
motto klantvriendelijkheid heeft de laatste jaren in de gezondheidszorg ook
veel opgeld gedaan. In dat licht moet ook het onderhavige voorstel tot een
PGB worden gezien als een logisch gevolg van de al in de vorige kabinetsperiode
gestarte experimenten. Wil een omslag van aanbodgerichte naar meer vraaggerichte
zorg een echte kans krijgen, dan kan het oude niet in stand worden gehouden.
Dat geldt voor zowel instellingen als voor organisaties als voor werkenden
in de gezondheidszorg. Maar het primaire belang van de zorgvrager bij de onderhavige
regeling neemt niet weg dat ook de belangen van zorgaanbieder en zorgverlener
de aandacht verdienen. Onverlet de kritiek van de CDA-fractie op het voorliggende
voorstel, was zij van mening dat het PGB, weliswaar in iets gewijzigde vorm,
per 1 januari 1996 moet doorgaan. Zij was het ermee eens dat de groep van
verstandelijk gehandicapten bij uitstek geschikt is om van een dergelijk budget
gebruik te maken. In het veld hebben de voorstellen na de hoge verwachtingen
die zijn gewekt tot waardering, maar ook tot teleurstelling geleid. Wat is
overigens de mening van de staatssecretaris over het door haarzelf gevraagde
advies van de Emancipatieraad die zo snel met zijn advies is gekomen?De CDA-fractie onderschreef de betekenis van het PGB als instrument ter
verbetering en versterking van de positie van cliënten en consumenten.
De eigen verantwoordelijkheid en zelfstandige participatie vergroten het gevoel
van eigenwaarde, hetgeen met name voor mensen met een chronische zorgbehoefte
zo belangrijk is: niet betuttelen, maar keuzes aanreiken om zelf te beslissen.
Dat wil echter niet zeggen dat hulp in natura niet vanuit diezelfde visie
te realiseren is. Daar zijn ook heel goede voorbeelden van.Mevrouw Mulder vroeg zich af, waarom de regering desondanks is gekomen
met een zo betuttelende reeks voorschriften en een zo grote bureaucratische
rompslomp. Weliswaar heeft zij het voorstel enigermate aangepast in vergelijking
met het eerder door de Ziekenfondsraad opgezette regeling die in het algemeen
overleg van 22 juni jl. besproken en bekritiseerd is, maar van een klantvriendelijke
regeling is nog zeker geen sprake.Zij had allereerst grote bezwaren tegen het in de schoenen schuiven van
de werkgeversrol bij de cliënten als zij geen beroep doen op de bestaande
instituties maar op de individuele hulpverlener, al zal dit verschijnsel zich
waarschijnlijk alleen maar voordoen in de thuiszorg. De hulpvrager is immers geen ondernemer die naast kapitaal ook arbeid inschakelt om
zijn doel te bereiken, maar wil alleen maar belemmeringen opheffen om zelfstandig
te kunnen participeren. Waarom wordt in de wet niet gekozen voor een andere
definitie, zoals het «aannemen van werk»? Een cliënt zou
dan een beroep kunnen doen op een zelfstandige zorgondernemer die zelf de
afdrachten en verzekeringen verzorgt. Hiermee wilde zij de ogen niet sluiten
voor de positie van de vele vrouwen die in deze sector werkzaam zijn, maar
de oplossing van de o.a. door Thuiszorg, Emancipatieraad en Sting gesignaleerde
problemen op het terrein van de werkgelegenheid leek haar niet te liggen in
het verplicht voorschrijven waar de zorg moet worden ingekocht. Het is ook
de taak van de huidige organisaties om met een klantvriendelijk en kwalitatief
goed aanbod in te spelen op de vraag van de cliënten. Daarom leek het
haar nog te vroeg om nu al aanpassingen voor te stellen zoals de eerder genoemde
organisaties hebben bepleit. Na een grondige evaluatie – die haars inziens
eerder zou moeten plaatsvinden dan nu wordt voorgesteld – kan worden
bezien of deze knelpunten met name door het gebruik van het PGB al dan niet
worden vergroot. Ook zou zij graag zien dat bij de evaluatie de aanbevelingen
nrs. 2, 3 en 7 van de Emancipatieraad werden betrokken.De CDA-fractie zette ook vraagtekens bij de rol van de vereniging van
budgethouders. De verstrengeling van bijna publieke taken, het verdelen en
doorsluizen van het budget en de administratieve afwikkeling en de zeer belangrijke
eigenlijke taken van deze vereniging, nl. de belangenbehartiging voor de zorgvragers,
is uiterst discutabel. De vereniging is een overbodige schijf in het systeem,
een bureaucratische oplossing die extra werk en extra geld vraagt en dus ten
koste gaat van het toch al niet te hoge budget voor het PGB en dus van de
zorgvrager. Wat is erop tegen om het trekkingsrecht door de budgettoewijzer
c.q. de eigen verzekeraar te laten administreren? Gedwongen winkelnering,
een verplicht lidmaatschap van de vereniging is in tegenspraak met een van
de basisprincipes van het PGB, nl. keuzevrijheid.De hoogte van het budgettaire bedrag schijnt onderwerp van nogal wat discussie
te zijn geweest met bedragen tot f 10 000 per jaar. De uitkomst
van f 2400 per jaar leek de CDA-fractie wel erg mager; dat is nog geen
f 50 per week, f 6,66 per dag! Daarbij is nog geen rekening gehouden
met een eventueel verplicht lidmaatschap van de vereniging van budgethouders
en mogelijke kosten voor de zorgconsulent. Op de positie van de SPD ook in
het kader van de zorgconsulent als verstrekking in de AWBZ zal bij de behandeling
van «de perken te buiten» nader worden ingegaan.De CDA-fractie wilde de onafhankelijke indicatiecommissie situeren op
gemeentelijk niveau en vond het logisch dat op korte termijn nog niet aan
wijziging van de huidige wet- en regelgeving wordt gedacht, maar het naast
elkaar laten bestaan van verschillende financieringswijzen leek haar op termijn
ook niet houdbaar. Hoe ziet de staatssecretaris overigens als mogelijke stap
in de richting van één financieringswijze de persoonsvolgende
budgetten?Ten slotte sprak zij bezwaren uit tegen de voorgestelde vorm van het zorgvernieuwingsfonds,
of is dat voorstel inderdaad achterhaald, zoals in Fiat Forum wordt gesteld?Mevrouw Kamp (VVD) vroeg allereerst naar de reden waarom het
advies van de Emancipatieraad is gevraagd. Was dat ter voorbereiding van de
onderhavige beleidsbrief of zou dat worden meegenomen bij de evaluatie?Zij herhaalde de positieve en principiële instemming die haar fractie
al in het algemeen overleg d.d. 22 juni jl. heeft uitgesproken. Echter, waar
zij toen voor waarschuwde, is toch gebeurd. Er komen toch allerlei subsidieregelingen
met persoonsgebonden budgetten. Waarom is het niet mogelijk om één
regeling te ontwerpen, waardoor er ook maar één vereniging van
budgethouders nodig is? De ziekenfondsraad moet meerdere regelingen
ontwerpen gebaseerd op staffeling van de zorgzwaarte, maar zijn er voldoende
gegevens om hem in staat te stellen om dat goed te doen? Wordt het beschikbare
geld dan in evenredigheid van zorgzwaartes verdeeld over de WZV-regio's of
gaan de lichte voor de zwaardere gevallen?Ook is met deze beleidsbrief niet haar zorg weggenomen over de aanzuigende
werking. Op 22 juni jl. had zij al de nodige vragen gesteld over de onafhankelijke
indicatiestelling. Bij het platform indicatiestelling zijn verschillende sectoren
met hun eigen systemen betrokken. Er zijn immers geen gestandaardiseerde normen
en protocollen. Ervaringen in het buitenland leren dat daardoor latente zorgvragen
opkomen, waardoor er geen sprake is van substitutie maar eerder van verbreding
van rechthebbenden. In de sfeer van de thuiszorg en van de gehandicapten met
al een PGB komt het nu al voor dat informele zorg wordt omgezet naar betaalde
zorg. Het kabinet spreekt in dat verband ook over draagkracht, maar nu al
is bijvoorbeeld de thuiszorg niet in evenredigheid over alle inkomensgroepen
verdeeld. Ook is het niet duidelijk hoe een en ander verloopt als een hulpvrager
een zaakwaarnemer heeft. Zelf de regie voeren over de eigen huishouding is
een goede zaak, maar dan zullen anderen zich afvragen waarom een PGB in instellingen
niet mogelijk is.Met anderen was mevrouw Kamp van mening dat in de intramurale sector eerst
ervaring moet worden opgedaan met het persoonsvolgend budget.In de beleidsbrief miste zij de eigen-bijdrageregelingen. Wat dat betreft
herinnerde zij aan haar wens inzake de zogenaamde «knip» in de
thuiszorg. Een knip van drie maanden vond zij zeker niet passen bij de ontwikkelingen
in de curatieve zorg: langer dan een jaar opname in een instelling ten laste
van de AWBZ en korter dan een jaar ten laste van het tweede compartiment.
Te zijner tijd zal zij daarop zeker terugkomen.Ook bij haar bestond de nodige onduidelijkheid over het forfaitaire bedrag.
Voor haar fractie zou daaraan indicatie vooraf moeten gaan. Hoe wil de regering
rechtmatige aanwending, toch in de sfeer van de zorg, toetsen? Hoeveel mensen
komen naar verwachting voor dat bedrag in aanmerking? De ontvanger van het
forfaitaire bedrag behoeft daarover geen belasting en premies te betalen,
maar degene die het ontvangt omdat hij daarvoor heeft gewerkt, moet dat toch
wel aan de belasting opgeven?Ook mevrouw Kamp had liever één vereniging van budgethouders
gezien en zij sloot zich aan bij de kritische vragen daarover. Waarom niet
dezelfde constructie gekozen als bij de persoonlijk medewerkers van de VVD-kamerleden?
Dat of een administratiekantoor zal ongetwijfeld een goedkopere werkwijze
zijn.Zij ondersteunde de gefaseerde aanpak van het kabinet en het voornemen
om te zijner tijd te bezien of een en ander nog kan worden uitgebreid. De
evaluatie moet zich dan wel richten op aspecten waarvan thans niets of heel
weinig bekend is, zoals op de vragen hoe en door wie wordt geïndiceerd
en hoe en voor wat wordt gecontroleerd.Ondanks de vele initiatieven en goede voornemens waren volgens de heer Fermina (D66) participatie, keuzevrijheid en zelfbeschikking voor vele
zwakkeren, chronisch zieken, gehandicapten, ouderen, enz., nog steeds een
ideaalbeeld. De invoering van het PGB is een eerste stap in de goede richting.
Het gaat uit van zelfstandige en mondige burgers die naar eigen behoeften
zorg kunnen inkopen. Uit de invoering in de thuiszorg is wel gebleken dat
het PGB in een duidelijke behoefte voorziet. Het biedt de cliënten niet
alleen meer vrijheid, maar dwingt zorgaanbieders bovendien tot grotere creativiteit
en flexibiliteit.Hij had graag gezien dat wat meer geld voor dit PGB beschikbaar was gesteld,
waardoor het forfaitaire bedrag per persoon ook wat hoger had kunnen worden.
De voorgestelde f 2400 per jaar is wat aan de lage kant. Bovendien
was hij van mening dat dat forfaitaire bedrag niet voor iedereen gelijk had
moeten zijn, maar al met al is het toch een goed begin.De rechtmatigheid van de besteding van het forfaitaire bedrag zal worden
getoetst, maar hoe en door wie? D66 zag meer in een vrije besteding waaraan
eventueel een steekproefsgewijze controle kan worden gekoppeld. Zij zag bovendien
graag dat na de evaluatie werd bezien of het PGB niet in een wettelijke regeling
kan worden gevat.Het vervolgtraject was ook haar nog niet helemaal duidelijk. Bestaat er
enig zicht op een ruimer budget? Zal het PGB ook in andere sectoren worden
ingevoerd?De heer Fermina hechtte sterk aan een onafhankelijke en geïntegreerde
beoordeling. Bij de indicatiestelling moet worden uitgegaan van de persoon
en van zijn behoeften. Ook de woonomstandigheden zullen daarbij moeten worden
betrokken. Een onafhankelijke indicatiestelling voorkomt dat de instanties
die het geld aanbieden, de zorgaanbieders enverzekeraars, ook de instanties
zijn die moeten indiceren. Hoe functioneren de onafhankelijke commissies die
nu bijvoorbeeld in Groningen en Amsterdam werken?Er worden aparte invoeringstrajecten voor verschillende deelsectoren voorgesteld
zonder aandacht te besteden aan het belang van integratie van indicatiestelling
van verschillende voorzieningen in de verschillende deelsectoren. Dat kan
oneerlijke situaties oproepen. In de verstandelijke-gehandicaptenzorg wordt
niet uitgegaan van mantelzorg maar in de zorg voor thuiswonende lichamelijk
gehandicapten wel. Zijn de bewindslieden niet van mening dat de mate van hulp
die men kan krijgen niet mag afhangen van leeftijd, aard of ontstaan van de
handicap, maar moet worden bepaald door de behoefte aan hulp die de ernst
van iemands beperkingen met zich brengt? De indicatiestelling dient uit te
gaan van de vraag.De regering stelt voor na twee jaar de ervaringen met het PGB te evalueren.
D66 zou dat liever na een jaar zien, omdat dan nog in deze kabinetsperiode
verdere maatregelen kunnen worden genomen.Het idee van budgethoudersvereniging die door en voor gehandicapten wordt
gerund, ondersteunde de heer Fermina van harte. Hij vroeg vervolgens of deze
verenigingen ook nog enige financiële ondersteuning krijgen. Hij zou
er bezwaar tegen hebben als allerlei gebruikersverenigingen zich omvormen
tot budgethoudersverenigingen, want dat zal leiden tot verplichte winkelnering.
Een verplicht lidmaatschap van de vereniging van budgethouders strookt zeker
niet met de uitgangspunten van het PGB en stuit dan ook of felle weerstand
in de D66-fractie.Bij de invoering van het PGB is geen rekening gehouden met vervanging
bij afwezigheid van hulpverleners door bijvoorbeeld ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Dat zou een taak kunnen zijn voor de verenigingen. De gevolgen van de ARBO-wetgeving
mogen niet op de budgethouders worden afgewenteld.Voor succesvolle invoering van het PGB is goede informatievoorziening
en ondersteuning noodzakelijk. In de zorg voor verstandelijk gehandicapten
vervullen de sociaal-pedagogische diensten een belangrijke rol. Uit de evaluatie
van de instrumenten blijkt dat de cliënten tevreden zijn met de zorgconsulenten
van de SPD's, hetgeen ervoor pleit de SPD's evenals de intra- en semimurale
zorg AWBZ-verstrekkingen moeten worden conform het unanieme advies van de
Ziekenfondsraad.Ten slotte vroeg de heer Fermina naar de reactie van de bewindsvrouwen
op de stelling van de Emancipatieraad dat invoering van het PGB zo'n 35 000
arbeidsplaatsen in de thuiszorg zal kosten.Mevrouw Vos (GroenLinks) memoreerde dat met het PGB zoveel
mogelijk wordt aangesloten bij het motto «de klant is koning».
Er worden strikte randvoorwaarden gesteld en de hoogte van het budget wordt
aan een maximum verbonden en gecombineerd met een van de verzekeraar en/of zorgaanbieder onafhankelijke indicatiestelling. Het PGB stimuleert
de concurrentie tussen zorgaanbieders, hetgeen de kwaliteit van de zorg ten
goede kan komen. Ervaringen in andere landen laten zien dat kosten bij de
gebruikers van PGB's gunstig afsteken t.o.v. die bij gebruikers van zorg in
natura. Experimenten met het PGB in Nederland hadden over het algemeen ook
een gunstig resultaat.De laatste jaren is er alleen maar bezuinigd in de zorgsector en met name
in de thuiszorg waarop het PGB van toepassing is. Daardoor is niet alleen
bij cliënten onvrede ontstaan over de dienstverlening, maar ook bij degenen
die deze zorg verleenden over o.a. de weinige tijd die zij ervoor ter beschikking
hebben. Het PGB moet daarvoor een oplossing bieden, maar het was natuurlijk
beter geweest als de thuiszorg wat ruimer gefinancierd zou zijn geweest. Als
dat was gedaan, zou dan de behoefte aan een PGB ook zo sterk zijn geweest?De keuzevrijheid voor cliënten is in het voorstel op sommige punten
aanzienlijk ingeperkt. Het forfaitaire bedrag is inderdaad nogal laag voor
een gehandicapte. Deze moet zich bij de vereniging verantwoorden met bonnetjes
en kwitanties. De gehandicapte is verplicht het beheer over te geven aan de
vereniging van budgethouders en deze betaalt uit aan de zorgverleners. Die
verplichting ondervindt veel kritiek: het is betuttelend, levert veel overhead
op, is bureaucratisch en een deel van het geld wordt niet direct besteed aan
zorg, maar aan kosten die deze vereniging maakt. Is niet een vrijwillig lidmaatschap
overwogen en voor inschakeling van de bestaande contactkantoren voor zorgverzekeraars
die nu ook al een administratieve organisatie hebben? Waarom niet aan de cliënten
overgelaten hoe zij deze administratieve beslommeringen willen organiseren?
Is de regering bereid, de Ziekenfondsraad te laten nagaan of de gekozen constructie
wel de meest gewenste optie is? Als uiteindelijk dan toch wordt gekozen voor
een dergelijke vereniging, dan moet er in ieder geval snel duidelijkheid komen
over de financiering ervan en hun taken. Voordeel van een dergelijk orgaan
is wel dat het zogenaamde grijze en zwarte circuit buitenspel wordt gehouden,
waardoor de werkgelegenheid van de huidige zorgverleners meer beschermd wordt.
Moeten zij overigens aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen en worden zij betaald
volgens een bepaalde CAO?In het voorstel lijken de arbeidsrechtelijke en sociale-zekerheidsrisico's
volledig op de schouders van de budgethouder, i.c. de cliënt, te worden
gelegd. Dat zijn toch juist niet degenen die dergelijke risico's kunnen dragen?Ook mevrouw Vos hechtte zeer aan een goede, geïntegreerde en onafhankelijke
indicatiestelling, dus los van de zorgaanbieders en -verzekeraars. Het beste
zou kunnen worden gestreefd naar één loket. Bestaan daar al
plannen voor?Voor een succesvolle invoering is een goede voorlichting noodzakelijk
en ook daarvoor zou een budget beschikbaar moeten worden gesteld.Wat betreft de beroepsbescherming van de zorgverleners leek het haar van
groot belang dat o.a. via de indicatiestelling of via regelgeving de hulp
wordt betrokken bij professionele organisaties die zorgen voor scholing en
ondersteuning en voor een behoorlijke arbeidsvoorwaarden.In beginsel stond zij positief tegenover het idee van een PGB. Het past
bij het beeld van de huidige tijd van mondige burgers en brengt zorg op maat
dichterbij, maar er blijven nog wel enkele vragen onbeantwoord. Als ertoe
wordt overgegaan, mag het niet bij een experiment blijven en zal het uiteindelijk
moeten uitmonden in een recht op een PGB.Mevrouw Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels) stelde allereerst
de vraag naar de relatie tussen de verkregen indicatie en de hoogte van het
budget. Als een indicatie slechts van belang is voor een budgetaanvrage, hoe
moet dan het proces verlopen tot het verkrijgen van het budget? Welke garantie
heeft een hulpvrager dat echt naar behoefte zal worden gesubsidieerd?
De regering gaat er immers van uit dat de bestedingsvrijheid, dus de hoogte
van de subsidie, haar begrenzing moet vinden in een duidelijk verband tussen
uitgaven enerzijds en de zorgbehoefte anderzijds. Wordt nu al geen rekening
gehouden met de verdeling van schaarste? Zo ja, houdt dat dan weer een aparte
controle-organisatie in om nog maar niet te spreken van de wachtlijsten die
zouden kunnen ontstaan. Zijn de gronden waarop een budget wordt vastgesteld
ook inzichtelijk voor de zorgvrager?Zodra gekozen wordt voor een PGB wordt de rol van de zorgvrager nogal
moeilijk. Als zorg van een erkende AWBZ-instelling of een particulier zorgbureau
wordt ingekocht, is de zorgvrager gevrijwaard van werkgeversverplichtingen
die ontstaan bij inschakeling van individuele zorgverleners. Inschakeling
van bijvoorbeeld buurvrouwen of anderszins wordt zeer bemoeilijkt door de
op de arbeidsrelatie drukkende wettelijke voorschriften. Een belangenbehartiger,
de zorgconsulent kan daarbij de helpende hand bieden, maar dat vereist wel
enkele specifieke vaardigheden, terwijl nog niet duidelijk is welke kennis
gevraagd wordt. Anderzijds moet ook de arbeidsrechtelijke positie van de zorgverlener
duidelijk zijn. In Nederland bereiden vele organisaties zich voor op het budgethouderschap.
Kenmerkend is ook hier dat het zorgverleners zijn en dat de consument/cliënt
daarbij niet wordt betrokken. Is de regering bereid geen vereniging als budgethouder
te erkennen als niet duidelijk is dat consumenten/cliënten en/of bewoners-
en patiëntenorganisaties een meebeslissende rol of invloedrijke zetels
hebben in de besturen van de verenigingen? Met anderen had mevrouw Nijpels
moeite met de administratieve rompslomp van de voorgestelde regeling en de
daaraan verbonden kosten die beter aan de zorg kunnen worden besteed.Het voorgenomen maximum van een PGB van f 2400 per jaar vond ook
zij wel erg laag. Welke zorg kan nu voor f 200 maand worden verleend?
Kan dat niet als minimum worden beschouwd en zou het maximum niet kunnen worden
gekoppeld aan de zorgbehoefte? Daarmee zou ook de keuzevrijheid van de cliënt
worden vergroot. Een zorgvrager vraagt adequate hulp en zorg en alle administratieve
werkzaamheden erom heen geven een extra belasting, nog afgezien van de vraag
of dat wel door de zorgvrager zelf kan worden opgebracht. Ondersteuning zal
noodzakelijk zijn en het zou het beste zijn die door onafhankelijke organisaties
te laten geven of door een belangenbehartiger van de hulpvragers.Gesuggereerd wordt dat de verhouding tussen vraag en aanbod wordt bepaald
op basis van prijsvergelijking van de aangeboden zorg in combinatie met kwalitatieve
kenmerken. Welke normen en voorwaarden liggen daaraan ten grondslag? Het marktmechanisme
zal als beheersingsinstrument werken, maar nu al blijkt dat vele zorginstellingen
gaan samenwerken en zelfs willen fuseren, zoals enkele zorgverzekeraars al
hebben gedaan. De wet van de economische mededinging kan zo in het gedrang
komen en dus de mogelijkheid van prijsvergelijking bemoeilijken.Mevrouw Nijpels was van mening dat de voorgaande experimenten rondom keuzevrijheid
van groot belang zijn voor de zorgvrager. In dat licht ondersteunde zij ook
dit initiatief, zij het dat er nog heel wat aan gesleuteld zal moeten worden.De heer Van der Vlies (SGP) had altijd de gedachte die ten
grondslag ligt aan het PGB van harte ondersteund. Daarmee wordt ruimte gegeven
aan en wordt erkend de vrijheid van de cliënt en consument van zorg.
In dat licht ondersteunde hij ook deze eerste forse stap in de richting van
een vraaggestuurde zorg. Er moet nog wel het nodige worden uitgewerkt en het
is de vraag of dat nog wel voor 1 januari a.s. lukt.Het PGB moet een effectief middel zijn om de zorg zo dicht mogelijk bij
de cliënt te krijgen. Daarom moet bureaucratie zoveel mogelijk worden
vermeden. Het proces moet als onomkeerbaar worden gezien en, zoals de bewindslieden
stellen, de experimenteerperiode mag niet worden verlengd terwijl
er na twee jaar nog een evaluatie komt. Het is toch niet voorstelbaar dat
dan de weg terug wordt ingeslagen?Het leek hem niet eenvoudig dit PGB in te passen in de wettelijke systematiek
van de gezondheidszorg. De regering kiest wel voor een erg voorzichtige weg
via subsidieregelingen van de Ziekenfondsraad zo lang er althans nog aanzienlijke
onduidelijkheid bestaat. Is de keuze nu wel of niet principieel? Impliceert
dat overigens dat ook geen verkenning wordt gedaan naar inbedding in wet-
en regelgeving?De vereniging van budgethouders vond hij een nogal zware verplichting
die zich moeilijk verdraagt met de grondgedachte, nl. zelfstandigheid, flexibiliteit,
het dragen van en inhoud geven aan de eigen verantwoordelijkheid. Natuurlijk
moet de administratieve afhandeling correct zijn en daarvoor kan een dergelijke
vereniging in sommige sectoren wel enige zin hebben, terwijl zij in sommige
andere sectoren in feite overbodig is. Het is zeer wel denkbaar dat een administratiekantoor
de boekhoudfunctie van budgethouders vervult. Bovendien heeft een vereniging
nog een ingebouwde spanning: belangenbehartiging van leden en uitvoering van
een bepaalde overheidstaak, nl. controle op de budgethouders.De indicatiestelling moet vanzelfsprekend onafhankelijk zijn. Daarvoor
zijn nog niet in alle sectoren goede voorzieningen. De regering schijnt zich
min of meer neer te leggen bij verschillende indicatiepraktijken. Waarom niet
meer stroomlijning waardoor onafhankelijkheid beter gewaarborgd is? Welke
stappen worden gezet om een geobjectiveerde indicatiestelling te bewerkstelligen?
Tegen een verzekeringsaanspraak wordt het argument gebruikt dat er dan een
open-eindekarakter is. Dat is toch slechts ten dele het geval? Immers, op
een op de AWBZ gefinancierde instelling bestaat toch ook geen afdwingbaar
recht?Waarop is de hoogte van het forfaitaire bedrag gebaseerd? Is het de bedoeling
om dat, afgezien van de jaarlijkse indexering, nog jaarlijks te verhogen?
Voor het meerdere gelden trekkingsrechten. Geldt hierbij «op is op»?De constructie van de fondsen heeft ook in het veld de nodige kritiek
ontmoet; te veel bureaucratie, te veel bepalende invloed van de verzekeraars
en, gezien het werk dat moet worden gedaan, niet of nauwelijks haalbaar op
de voorziene invoeringsdatum van 1 januari a.s. Is het dan niet beter om in
1996 te beginnen op basis van een subsidieregeling en die stapsgewijs uit
te bouwen tot in het zorgvernieuwingsfonds? Dat kan ook gevuld worden met
een bescheiden afroming van instellingsbudgetten. Immers, de instellingen
kunnen via het PGB weer gelden terug krijgen als zij de uitdaging aanvaarden
om hun zorg te laten aansluiten bij de wensen van de cliënten. Leidt
de voorrang van het PGB boven vernieuwende projecten er niet toe dat vernieuwende
projecten niet meer aan bod kunnen komen? In dat kader spelen de SPD's en
de zorgconsulenten een rol en de heer Van der Vlies sloot zich wat dat betreft
aan bij de door mevrouw Vliegenthart gestelde vragen.Wat is de reactie van de regering op de gedachten van o.a. de Federatie
van ouderenverenigingen over een vervolgstap van de regeling. Ziet zij aanknopingspunten
om het PGB langs de gesuggereerde lijnen uit te bouwen tot een persoonsvolgend
budget?De heer Schutte (GPV) wilde zich graag aansluiten bij het overgrote
deel van het goede commentaar van mevrouw Vliegenthart en maakte uit de beleidsbrief
op dat er nog veel onduidelijkheden zijn en er ook nog veel in ontwikkeling
is en dat derhalve rustig aan in de richting van het uiteindelijke doel wordt
gewerkt. Voorstanders van het PGB zullen daarom wel enigszins teleurgesteld
zijn over de toch wat trage vorderingen. Waar versnelling mogelijk is, zal
dat zeker niet mogen worden nagelaten.Wat de voeding van het zorgvernieuwingsfonds betreft, suggereerde hij
een relatief kleine korting op alle subsidieregelingen waardoor bij elkaar
toch een substantiële voeding van het fonds mogelijk is. Ook hij had zijn bedenkingen tegen de vereniging van budgethouders en
stelde eveneens de vraag of, indien die dan onontkoombaar is, die niet moet
worden beperkt tot enkele sectoren waarin de problemen in de praktijk het
grootst zullen zijn. Sommige sectoren hebben traditioneel al een behoorlijke
infrastructuur en het zou niet verstandig zijn als daarvan geen gebruik werd
gemaakt. Als in combinatie met administratiekantoren kan worden voorkomen
dat nieuwe structuren worden opgebouwd die het risico van bureaucratisering
in zich bergen en in hun aard ook allerlei elementen bevatten die strijdig
kunnen zijn met de uitgangspunten van de regeling, zou dat grote winst zijn. Antwoord van de regeringDe Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sportherinnerde
eraan dat zorgconsumenten nu al zo'n vijftien jaar iets als een PGB bepleiten
en dat het vrij lang heeft geduurd voordat de politiek dat goed heeft opgepakt.
De doorbraak is met de experimenten gekomen. Uit de evaluatie daarvan is de
grote behoefte eraan duidelijk gebleken en ook dat budgethouders goed met
het budget kunnen omgaan. Het onderhavige voorstel is gericht op een landelijke
invoering van het PGB per 1 januari a.s. Dit is weer een stukje zorgvernieuwing,
maar dan eens niet over de hoofden van de belanghebbenden heen. De beslissingsbevoegdheid
over de zorg wordt verplaatst van de overheid, hulpverleners en regelgevers
naar de zorgvragers zelf. Dat zal hopelijk een leerzaam proces worden waarin
goed kan worden bezien hoe zorg geregeld wordt als iemand het zelf voor het
zeggen heeft.Het valt niet te ontkennen dat de toekomst van het PGB enigszins onzeker
is en daarom heeft het kabinet ook besloten om vooralsnog voorzichtig van
start te gaan en om na twee jaar te evalueren en een volgende stap te zetten.
Voor alles moet worden voorkomen dat het PGB een mislukking wordt.Ondanks die voorzichtige start was naar haar mening voldoende vastgehouden
aan het centrale principe van het PGB, de beslissingsvrijheid van de budgethouders,
zij het onder randvoorwaarden, o.a. de vereniging van budgethouders, f 2400
wordt contant uitgekeerd en de rest via trekkingsrechten met een verantwoordingsplicht.
Het kabinet vond dat noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de kosten niet zodanig
de pan uitrijzen dat het proces onbeheersbaar wordt. Ook deze randvoorwaarden
doen zeker geen afbreuk aan het uitgangspunt dat de budgethouder beslist over
de inhoud en de organisatie van de zorg.De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sporthad
er behoefte aan duidelijk uit te spreken dat de regering er alles aan gelegen
is om het PGB tot een succes te maken en ook tot een onomkeerbaar proces.
Het is inderdaad een proces dat al zo veel jaren door zo velen is bepleit
en door het vorige kabinet is opgestart. Het is een ommekeer in het beleid,
een stap in de richting van «de klant is koning».Als die ommekeer definitief wil zijn, is er ook een drastische wetswijziging
noodzakelijk. Er is nu sprake van een gemengd stelsel; enerzijds een centrale
aanbodsregulering als het gaat om de voorzieningen en anderzijds de veel meer
vraaggestuurde zorg via het budget. De beleidsbrief sluit wetswijziging te
zijner tijd niet uit, maar de regering wil niet zo snel gaan dat er brokken
worden gemaakt. Je kunt beter wat voorzichtig starten en een grondige evaluatie
gebruiken om te bezien of en, zo ja, welke volgende stap moet c.q. kan worden
gemaakt. Wetswijziging is dus niet uitgesloten en eigenlijk zou er vanzelfsprekend
een zorgverzekerd recht moeten komen. Overigens wees zij er nog op dat nu
al bij de aanbodregulering sprake is van wachtlijsten en van het niet kunnen
realiseren van aanspraken op zich. Als een gelijke behandeling wordt gewenst
van degenen die kiezen voor zorg in natura en van degenen die kiezen
voor een PGB, dan is daarmee ook impliciet gezegd dat degenen die kiezen voor
een PGB ook kunnen worden geconfronteerd met een «op is op». Dat
moet ook worden geaccepteerd of men moet willen wachten totdat alles zodanig
is geregeld dat alle mogelijke frictieproblemen kunnen worden voorkomen, maar
dat zou wel eens heel lang kunnen duren.Het proces is ook gestart om in het reguliere aanbod de verstarring, de
exclusiviteit en het monopolisme te doorbreken. Wil je mensen laten kiezen
voor zorg in natura, dan zal er sprake moeten zijn van flexibilisering van
de zorg en van zorg op maat. Dat pakt het veld ook heel goed op. Kijk naar
de voorstellen om te komen tot een persoonsvolgend budget. De regering wil
niet het een of het ander, zij wil zowel het persoonsgebonden als het persoonsvolgend
budget een kans geven, ook om degenen die kiezen voor zorg in natura een grotere
keuzemogelijkheid te geven. De bewindsvrouwe was daarom ook zo verbaasd over
de zo brede steun voor de suggestie om de SPD verstrekking onder de AWBZ te
brengen, waardoor juist meer instellingsgerichte voorzieningen onder de AWBZ
worden gebracht en er dus meer exclusiviteit wordt ingebouwd. Maar, bij de
bespreking van «de perken te buiten» zal daarop zeker verder worden
teruggekomen.Vervolgens ging zij in op de indicatiestelling. Er is zeker sprake van
een onafhankelijke indicatiestelling op gemeentelijk niveau door een onafhankelijke
commissie. Deze commissie zal zich echter niet bezighouden met kortdurende
zorg, met name de thuiszorg. Inderdaad is nog niet helemaal duidelijk hoe
die indicatie in zijn werk zal gaan. Op het ministerie is een werkgroep ingesteld
om de integrale indicatiestelling te bezien met daaraan gekoppeld de normstelling.
De ervaring uit het buitenland leert dat er niet meer dan zo'n vijf verschillende
zorgniveaus behoeven te zijn. De Kamer zal zo snel mogelijk van de bevindingen
van de werkgroep op de hoogte worden gesteld. De bedoeling is en blijft om
het voorstel per 1 januari a.s. in te laten gaan en het verzoek aan de Ziekenfondsraad
om regelingen te ontwerpen, had bij wijze van spreken al de deur uit moeten
zijn.Lopende het proces in de eerste twee jaar moeten bijstellingen mogelijk
zijn. De evaluatie, waarvoor nog duidelijke criteria zullen worden opgesteld,
zal de uiteindelijke vervolgstappen moeten schetsen en uiteraard zal dat in
nauw overleg met de Kamer worden bezien.Ook de Gehandicaptenraad heeft gepleit voor evaluatie na een jaar. De
bewindsvrouwe was zeker bereid om dan een tussenevaluatie in te lassen, maar
zij bleef ervan overtuigd dat er toch ten minste twee jaar nodig is om goede
ervaringen op te doen. Die tussenevaluatie kan uitmaken of en, zo ja, welke
aanscherpingen of bijstellingen wenselijk zijn. Fundamentele nieuwe stappen
zullen haars inziens pas na de «echte» evaluatie, dus na twee
jaar, kunnen worden gezet.Wil een cultuuromslag slagen, dan kan uiteraard niet alles uit het verleden
worden gehandhaafd. Dat roept met name in het veld hier en daar wel wat spanningen
op. Iedereen wil dat er wat gebeurt, maar dat mag de eigen sector niet raken.De vereniging van budgethouders is de belangenbehartiger van de budgethouders
en moet, indien gevraagd, inlichtingen verschaffen over o.a. afdracht aan
de fiscus en sociale-zekerheidsfondsen. De budgethouder is verantwoordelijk
voor het beheer van het budget en de uitgaven en wordt daarop ook gecontroleerd.
Als hij het niet goed doet, is hij daar zelf voor aansprakelijk. In dat verband
is ook gewezen op het risico van ziekte of arbeidsongeschiktheid van de zorgverlener
dat toch eigenlijk niet op de schouders van de budgethouders mag liggen. De
Ziekenfondsraad zal met nadruk worden gevraagd om dergelijke aspecten goed
in het oog te houden en daarover volstrekte duidelijkheid te verschaffen.
Bij eventuele ziekte moet er een vervanger kunnen komen. Er wordt op dit moment
al gewerkt aan zogenaamde model-contracten die de hele range van
arbeidsrelaties dekt, vanaf het af en toe vragen van een dienst tot en met
een complete reguliere werkgeversrol. Het is niet de bedoeling om heel nieuwe
arbeidsrelaties te scheppen. Het PGB blijft binnen het hele kader van het
nu al vigerende arbeidsrecht en arbeidsmarkt.Ook de Emancipatieraad wijst op het gevaar van een verschuiving van de
meer reguliere zorg naar de meer informele zorg. Of die vrees bewaarheid wordt,
zal bij de evaluatie duidelijk moeten worden. Als men zich realiseert dat
het PGB slechts 1% van de gehele zorgsector omvat, dan kan er al geen dramatische
verschuiving optreden. Naar verwachting zullen er in de thuiszorg zo'n 7000
PGB's komen en bij de verstandelijk gehandicapten zo'n 1500. Overigens is
het niet alleen een verschuiving van het budget, er is bijvoorbeeld voor de
thuiszorg ook extra geld bijgekomen, i.p.v. 40 mln. is het nu 85 mln. geworden;
meer dan een verdubbeling voor de thuiszorg! Daarmee zullen dus ook nieuwe
arbeidsplaatsen kunnen worden gecreëerd.De kritiek op het verplichte lidmaatschap van een vereniging van budgethouders
bij de keuze voor een PGB kon de bewindsvrouwe zich wel enigszins voorstellen.
Het kabinet heeft ervoor gekozen vanuit een drievoudige win-winsituatie. Niet
alleen in dit overleg, maar ook in dat van 22 juni jl. is voluit de vraag
aan de orde gekomen of degenen die voor een PGB kiezen wel die grote administratieve
bureaucratische rompslomp aan kunnen. De vereniging van budgethouders neemt
dat over zonder daarmee de eigen verantwoordelijkheid van de budgethouders
uit te hollen. Zo kan iemand die tegen die administratieve rompslomp opziet
ook kiezen voor een PGB. Vervolgens kan met deze constructie het weglekken
naar het grijze en zwarte circuit worden voorkomen. Dat was niet alleen voor
dit kabinet, maar ook voor het vorige kabinet randvoorwaarde en wellicht ook
een van de barrières tot nu toe voor introductie van het PGB. Er is
nu één instantie (zij het wellicht met meerdere verenigingen,
maar daarvoor moeten nog erkenningsvoorwaarden worden opgesteld) die aanspreekpunt
is voor de fiscus en de overheid en die eventuele weglekeffecten kan controleren.
Ten slotte wordt met deze constructie voorkomen dat budgethouders al dan niet
bewust fouten in de administratie maken.Bij de bespreking in het kabinet zijn uiteraard ook alternatieven aan
de orde gekomen, zoals de zogenaamde verbindingskantoren. Dat werd als uiterst
ongewenst beoordeeld, omdat zo degenen die het budget moeten uitkeren er uiteindelijk
ook het beheer over heeft. Bovendien hebben deze kantoren dat al vanaf het
begin als oneigenlijke taak gezien. Vervolgens is ook de optie van de verzekeraars
naar voren gekomen, maar vanuit het ideaalbeeld van autonome beslissingen
en het primaat van de zorgvrager is dat geen reële optie. Ten slotte
verhoudt de mogelijkheid van bijvoorbeeld een administratiekantoor zich niet
met de randvoorwaarde dat er een controleerbaar en overzichtelijk aantal aanspreekpunten
moet zijn, omdat de perceptiekosten en de controle anders te duur worden,
hetgeen uiteindelijk toch ten koste gaat van de budgetten. Kortom, naar de
mening van het kabinet is de vereniging van budgethouders de meest efficiënte,
overzichtelijke en hopelijk ook goedkoopste optie. Stel dat de 8000 à
9000 budgethouders alle de vrijheid hebben om te kiezen voor een eigen administratiekantoor,
dan verliezen de overheid en de fiscus het overzicht en de controlemogelijkheden
en dat zou het kabinet veel te ver gaan en gaat het hele verhaal niet door!
De bewindsvrouwe wilde niet uitsluiten dat bij de evaluatie of zelfs nog verder
in de toekomst zal blijken dat deze verplichting een van de knelpunten is
en dat wellicht beter een andere constructie kan worden gekozen, maar vooralsnog
is dit voor de regering een conditio sine qua non. Onder de erkenning dat
het PGB, o.a. door die verplichting, in ieder geval de eerste twee jaar niet
als optimaal kan worden gezien, kon zij toch niet anders dan opmerken dat,
indien de Kamer in meerderheid zou uitspreken dat die verplichting te ver
gaat, zij het voorstel terug moet nemen en weer ter bespreking aan het kabinet moet voorleggen, waardoor de voorziene ingangsdatum van 1 januari
a.s. vrijwel zeker in het gedrang zal komen.Voor de eenvoud van de regeling heeft het kabinet niet gekozen voor een
differentiatie in het forfaitaire bedrag, maar voor een pragmatische oplossing.
Van het bedrag dat uit de indicatie komt (voor de thuiszorg wordt een gemiddelde
van ca. f 13 000 verwacht voor verstandelijk gehandicapten gemiddeld
ca. f 33 000) wordt de eerste f 2400 cash uitbetaald voor kleine
uitgaven. Besteding daarvan behoeft ook niet te worden verantwoord met bijvoorbeeld
bonnetjes. De rest wordt geparkeerd bij de vereniging van budgethouders en
daarop zal een voor het gehele land gelijkvormige steeksproefgewijze controle
plaatsvinden om te bezien of dat in het kader van de zorgvraag is besteed.
De budgethouder geeft opdracht daarvan bepaalde bedragen aan bepaalde instanties
en/of personen uit te betalen. Waar sprake is van een werkgeversrelatie volgens
de huidige wet- en regelgeving, neemt de vereniging de administratie op zich
en draagt dan ook premies af. Er kan ook sprake zijn van een totale indicatie
van zo'n f 2400 of nog minder. In de concept-aanvrage aan de Ziekenfondsraad
is het verzoek opgenomen om dan de mogelijkheid te bezien om dat bedrag rechtstreeks
aan betrokkene over te dragen, zonder de plicht om lid te worden van de vereniging
van de budgethouders. Het kabinet geeft de voorkeur aan een directe relatie
tussen budgethouders en hun vereniging in de vorm van een contributie, maar
dat zal pas voldoende zijn als die vereniging een voldoende aantal leden heeft.
De Ziekenfondsraad zal worden gevraagd deze verenigingen in de beginfase te
subsidiëren om een en ander op poten te kunnen zetten en om te bezien
hoe de financiering naderhand kan plaatsvinden. Als het uit het budget moet,
dan zal dat wel toereikend moeten zijn. De door de Ziekenfondsraad ontworpen
regelingen zullen weer in het kabinet worden besproken en aan de Kamer worden
voorgelegd.Een andere reden om heel voorzichtig en gefaseerd te werk te gaan is dat
er nog geen goed zicht bestaat op het aantal mensen dat van het PGB gebruik
zal willen maken en de hoogte van de budgetten. Ervaringen uit het buitenland
leren wel dat degenen met een complexe hulpvraag vaker een PGB willen dan
degenen met een relatief eenvoudige hulpvraag.De bewindsvrouwe kon zich de teleurstelling dat sommige aspecten die met
handicaps te maken hebben niet onder de regeling vallen, wel begrijpen, maar
het kabinet heeft overlap met bestaande wetgeving willen voorkomen, zoals
de WVG, waarin o.a. woningaanpassing en aangepast vervoer worden geregeld.
Het PGB is dus aanvullend op de WVG. Bij een volgende stap kan worden bezien
of en, zo ja, welke kunst- en hulpmiddelen beter in het PGB kunnen worden
betrokken. Een complicatie om dat nu al te doen is dat er nog geen certificatie
van kunst- en hulpmiddelen bestaat. De onafhankelijke indicatiestelling zal
op gemeentelijk niveau worden georganiseerd. Het lag haars inziens dan ook
in de rede dat het ene loket dat daarvoor gebruikt gaat worden ook het loket
voor de WVG zal zijn. Zo is in Groningen en Amsterdam al sprake van dat ene
loket, de integrale indicatiestelling. De werkgroep die zich bezighoudt met
het opstellen van criteria voor de indicatie heeft haar werkzaamheden nog
niet afgerond, maar zodra dat het geval is, zal de Kamer daarover uiteraard
worden geïnformeerd.Zij sloot haar betoog af met het uitspreken van de overtuiging dat het
kabinet geslaagd is hiermee een zo min mogelijk belastende regeling voor betrokkenen
te bereiken, waarbij een gelijkwaardige positie als het gaat om een keuze
tussen zorg in natura of voor een PGB leidraad is. Nadere gedachtenwisselingMevrouw Vliegenthart (PvdA) kon niet zeggen dat al haar vragen
bevredigend waren beantwoord en al haar twijfel was weggenomen. Het gaat toch
om een goede vormgeving van het PGB binnen een verzekeringsstelsel
en niet enkel en alleen als alternatief voor een verzekerde aanspraak. Integrale
chronische zorg dient verzekerd te zijn en mensen moeten in dat kader kunnen
kiezen. In die zin zou je het dus wel als een verzekerde aanspraak moeten
zien en niet zomaar als een subsidieregeling. Een tussenstap is begrijpelijk,
maar het perspectief moet wel helder zijn.De discussie over de vormgeving van de verstrekkingen en het zorgvernieuwingsfonds
is ook nog niet afgerond. Bij gelegenheid van de modernisering van de ouderenzorg
en waar het gaat om gehandicaptenzorg bij de behandeling van «de perken
te buiten» kan over dat fonds verder worden gesproken. Haar zorg bleef
dat vernieuwing ten laste gaat van de vernieuwing en dat de reguliere instituties
buiten schot blijven.Zij was het ermee eens dat risico van weglekken bij zo'n geringe invoering
van het PGB niet erg groot is, maar voor de toekomst niet is uitgesloten.
Zij zou dan ook graag van de staatssecretaris vernemen hoe zij met name de
reguliere thuiszorg kwalitatief en kwantitatief wil versterken.Zij had geen antwoord gekregen op haar vraag naar de reactie van de regering
op de opvatting van de Ziekenfondsraad dat het niet in alle gevallen maatschappelijk
verantwoord is om cliënten voor een budget te laten kiezen. Zouden complexe
hulpvragen dan niet in aanmerking komen?Mevrouw Mulder (CDA) sloot zich aan bij de vorige reactie.
Enerzijds was zij verheugd over een stap in de richting van meer zelfstandigheid
en emancipatie van de cliënten en patiënten, anderzijds betreurde
zij toch die beschermende hand over degenen die in de zorgverlening moeten
werken. Niet alles kan en mag bij het oude worden gelaten, nieuwe uitdagingen
moeten worden opgepakt. Wat dat betreft vond zij het spijtig dat deze liberale
staatssecretaris het door de CDA-fractie bepleite zelfstandige ondernemerschap
zo weinig ondersteunt.Wat het verplichte lidmaatschap van de vereniging van budgethouders betreft,
overwoog zij een uitspraak aan de Kamer voor te leggen.Mevrouw Kamp (VVD) ondersteunde de door het kabinet voorgestelde
gefaseerde aanpak, maar herhaalde haar opvatting dat bij de evaluatie de door
haar naar voren gebrachte onderwerpen moeten worden meegenomen. Het is niet
alleen voldoende om te spreken over een onafhankelijke indicatie, die moet
er ook daadwerkelijk zijn. Ook moet er een goede controle plaatsvinden op
de besteding van de budgetten die toch met gemeenschapsgelden worden gevuld.Geen antwoord had zij gekregen op haar vraag of bij staffeling van de
zorgzwaarten de verdeling van de gelden over de WZV-regio's eveneens zal worden
gestaffeld.De heer Fermina (D66) vroeg expliciet antwoord op de vraag
of als de Kamer bijvoorbeeld dat verplichte lidmaatschap afwijst het hele
«feest» inderdaad niet doorgaat. Bovendien verkreeg hij graag
meer duidelijkheid over de financiering van de verenigingen van budgethouders.Op de SPD's zal hij terugkomen als de volgende week over de nota gehandicapten
zal worden gesproken.Mevrouw Nijpels (groep-Nijpels) bleef eveneens moeite houden
met het verplichte lidmaatschap en vroeg zich ook af of de hoogte van de contributie
afhankelijk is van de mate waarin een budgethouder een beroep op zorg doet.
Zij zal zich nog nader beraden op de vraag of het bezwaar zo groot is dat
het risico ontstaat dat het hele PGB wordt afgeblazen. De heer Van der Vlies (SGP) was door de beantwoording zeker
niet overtuigd als het gaat om het verplichte lidmaatschap. Waar het betreft
de hoogte van het forfaitaire bedrag vond hij wel dat dat best wat hoger zou
mogen, maar kon hij wel enig begrip opbrengen voor de voorzichtige benadering
van de regering. Maar er moet wel zeker naar verhoging gestreefd worden.Hij had een expliciet antwoord gemist of het PGB nu daadwerkelijk per
1 januari a.s. kan worden ingevoerd en wel zodanig dat het goed van start
kan gaan, waarbij gedacht kan worden aan de onafhankelijke indicatiestelling.
Hij wilde er geen onduidelijkheid over laten bestaan dat hij het graag zou
halen, maar vond zorgvuldigheid toch belangrijker dan snelheid.De heer Schutte (GPV) zou het onbegrijpelijk vinden als het
al dan niet doorgaan van het PGB afhangt van het al dan niet verplichte lidmaatschap.
Een dergelijke verplichting maakt de opbouw van een nieuwe structuur noodzakelijk
en hij bleef zich afvragen of die nu wel zo gewenst en nodig is. Zou het in
een proefperiode niet verstandiger zijn om voor een iets minder zware optuiging
te kiezen?De staatssecretaris erkende dat de discussies zeker nog niet
zijn afgerond. Zij wilde zich houden aan de afspraak dat zij niet eerder dan
na de discussie met de Kamer over deze beleidsbrief de Ziekenfondsraad zou
vragen enkele regelingen te ontwerpen. Dat verzoek zal morgen worden verstuurd.
Als er stagnaties optreden door bijvoorbeeld de uitspraak die mevrouw Mulder
wellicht aan de Kamer zal voorleggen, zal de zaak opnieuw door het kabinet
moeten worden bezien en zal 1 januari zeker niet kunnen worden gehaald. Het
heeft niet voor niets zo lang geduurd voordat zij deze beleidsbrief aan de
Kamer kon voorleggen. Het kabinet heeft allerlei mogelijkheden gewikt en gewogen
en is uiteindelijk als een start van het PGB tot een soort package deal gekomen
dat zijns inziens aanvaardbaar was voor de verschillende sectoren en administratief
gezien het minst belastend. Dat had ook te maken met het streven naar laagdrempeligheid,
zodat mensen die administratief wat minder onderlegd zijn ook kunnen kiezen
voor een PGB, en met de wens tot een zo overzichtelijke, transparante en controleerbare
regeling. Het is beter om te kiezen voor iets dat nog niet optimaal en ideaal
is maar in ieder geval in het begin wel zeer werkbaar is dan om nog langer
te wachten. De evaluatie komt er in ieder geval en dan kan worden bezien welke
andere mogelijkheden er nog zijn.Zij hoopte dat de Ziekenfondsraad na zijn vergadering van eind november
de gevraagde regelingen zal voorleggen. Dan zal er op veel punten meer duidelijkheid
komen.Ook als er over twee jaar een vrije keuze mogelijk wordt, dan nog was
zij ervan overtuigd dat de vereniging van budgethouders een essentiële
rol blijft spelen voor degenen die hun eigen budget door hun eigen vereniging
willen laten beheren. Het kabinet wil die vereniging ook alle kansen bieden
en heeft daarop op 29 september jl. de Ziekenfondsraad gevraagd om haar gedurende
de aanloopfase te financieren uit de onderuitputting van 1 mln. in 1995. Een
afschrift van deze brief zal zij de commissie doen toekomen. Over voortzetting
van de financiering kan dan later worden gesproken.De regiobudgetten worden vastgesteld ongeacht de te verwachten zorgzwaarte,
maar binnen de regio's zal worden gedifferentieerd.De intentie is dat eenieder kan kiezen voor een PGB, maar niet ontkend
kan worden dat er gevallen zijn waarin het opvangen en verzorgen thuis zo
duur is dat de kosten eigenlijk niet meer in verhouding staan tot de eigenlijke
zorg. Het is een combinatie van geld en van complexiteit en kwaliteit van
de zorg. De beleidsbrief geeft ook aan dat er nog een maximum moet worden
bepaald van wat nog als redelijk kan worden gezien, maar als
het aan de bewindsvrouwe lag zal dat zeer hoog liggen. Complexe hulpvragen
zijn dus zeker niet uitgesloten van het PGB. Hopelijk zal het velen de mogelijkheid
bieden om zorg op maat te krijgen en kan worden voorkomen dat mensen, zoals
nu soms het geval is, eigenlijk niet meer anders kunnen dan naar een verpleeghuis
gaan terwijl zij daar toch niet horen. De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,Van der Windt XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M. M. H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Vliegenthart (PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Versnel-Schmitz (D66), Middel (PvdA),
Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj
Singh Varma (GroenLinks), Dankers (CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk
(PvdA), Cherribi (VVD), Sterk (PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van
Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly
(PvdA), Esselink (CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA),
Dijksman (PvdA), Houda (PvdA), Beinema (CDA), Van den Bos (D66), Vreeman (PvdA),
Rouvoet (RPF), Boogaard (groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks),
De Jong (CDA), Passtoors (VVD), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), J. M. de Vries (VVD),
Noorman-den Uyl (PvdA), Bremmer (CDA), Bakker (D66), Cornielje (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24404-12.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl