Vreemdelingenwet 2000; Nadere memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20002001-26732, nr. 5d

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

06-11-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26732 nr. 5d

27-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE 1. Algemeen1.1. Inleiding1.2 Internationale context1.3 Aanzuigende werking1.4 AC-procedure1.5 Beslistermijnen en besluitmoratorium in asielzakenBesluitmoratorium1.6 Weigeringsgronden asiel1.7 Vluchtelingenpaspoort2. Gezinshereniging en gezinsvorming3. Toezicht4. Vrijheidsbeperkende en vrijheidsontnemende maatregelen
en ongewenstverklaring5. Rechtsmiddelen5.1 Afschaffen bezwaar in asielzaken5.2 Voornemenprocedure5.3 Meeromvattende beschikking5.4 Hoger beroep5.5 Algemene bepalingen6. Invoering/Invoeringswet7. VreemdelingenbesluitOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26732Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26975Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 732Algehele herziening van de Vreemdelingenwet (Vreemdelingenwet 2000)26 975Invoering van de Vreemdelingenwet 2000 en daarmee verband houdende wijziging
van diverse wetten alsmede intrekking van de Wet gemeentelijke zorg voor houders
van een voorwaardelijke vergunning tot verblijf (Invoeringswet Vreemdelingenwet
2000)nr. 5dNADERE MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 27 oktober 2000INHOUDSOPGAVE 1.Algemeen21.1Inleiding21.2Internationale context51.3Aanzuigende
werking51.4AC-procedure61.5Beslistermijnen
en besluitmoratorium in asielzaken71.6Weigeringsgronden
asiel101.7Het vluchtelingenpaspoort192.Gezinshereniging en gezinsvorming203.Toezicht214.Vrijheidsbeperkende en vrijheidsontnemende
maatregelen en ongewenstverklaring235.Rechtsmiddelen235.1Afschaffen bezwaar in asielzaken245.2Voornemenprocedure255.3Meeromvattende
beschikking265.4Hoger beroep275.5Algemene
bepalingen286Invoering/Invoeringswet297Vreemdelingenbesluit321. AlgemeenMet het oog op een spoedige afhandeling van het wetsvoorstel waarderen
wij het zeer dat het nader voorlopig verslag zo snel kon worden uitgebracht.
Vanzelfsprekend zullen wij in deze nadere Memorie van Antwoord nog graag de
van de zijde van de Kamer gestelde vragen beantwoorden.De Vaste Commissie van Justitie heeft ons verzocht de conclusies en aanbevelingen
van de Permanente Commissie van deskundigen in zijn samenhang van commentaar
te voorzien. Wij voldoen graag aan dat verzoek en verwijzen daarvoor naar
paragraaf 1.6 van deze Nadere Memorie van Antwoord. Daarin bespreken
wij uiteraard ook de brief van de Commissie naar aanleiding van de Memorie
van Antwoord.1.1. InleidingDe leden van de CDA-fractie vragen een toelichting op de ratio dat het
zich voordoen van een omstandigheid als bedoeld in het tweede lid van artikel
31 van het wetsvoorstel op zichzelf niet voldoende is om tot afwijzing van
de aanvraag te komen. In hoeverre verschilt op dit punt het voorgestelde tweede
lid van artikel 31 met overeenkomstige bepalingen in de huidige wet en wat
zijn de gronden om de verschillende onderdelen in het tweede lid niet als
zelfstandige afwijzingsgronden te beschouwen, temeer daar bij een aantal onderdelen
in nadere afwegingen is voorzien (bijvoorbeeld aangeduid met zinsneden zoals
«zonder geldige reden» of «tenzij-bepalingen»? Kan
met concrete voorbeelden bij de verschillende onderdelen worden aangegeven
in welke gevallen deze niet afdoende zijn voor afwijzing van de aanvraag tot
het verlenen van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd? Kan bij benadering
worden aangegeven om welke aantallen asielzoekers het gaat op wie de afzonderlijke
artikelonderdelen van toepassing zijn?In het eerste lid van artikel 31 is terug te vinden dat, conform de paragrafen
195 tot en met 197 van het UNHCR Handboek, de bewijslast bij de vreemdeling
rust: hij moet aannemelijk maken dat hij vluchteling is en daartoe de nodige
informatie verschaffen. Indien de vreemdeling waarheidsgetrouwe informatie
verstrekt over nationaliteit, identiteit, vlucht en asielmotieven, is er sprake
van een optimale geloofwaardigheid en zal relatief gemakkelijk kunnen worden
nagegaan of betrokkene aannemelijk heeft gemaakt dat hij vluchteling is. Als
zich een van de omstandigheden in het tweede lid voordoet, rust op de asielzoeker
een zwaardere bewijslast om aannemelijk te maken dat hij bescherming behoeft.De in het tweede lid genoemde omstandigheden zijn op zichzelf niet voldoende
om tot een afwijzing van de aanvraag te komen. Indien deze omstandigheden
op zichzelf zouden leiden tot afwijzing van de aanvraag, zou dat in strijd
zijn met het UNHCR Handboek. Op basis van het UNHCR Handboek dient in sommige
gevallen aan betrokkene het voordeel van de twijfel te worden gegeven. Bovendien
is het mogelijk dat, hoewel zich een omstandigheid als bedoeld in het tweede
lid voordoet, betrokkene – gelet op de overige feiten en omstandigheden
van het concrete geval en bezien in het licht van de situatie in het land
van herkomst – wel degelijk vluchteling is. In alle genoemde gevallen
moet de IND in ieder geval beoordelen of er sprake is van een situatie waarin
schending van het refoulementsverbod (middellijk of onmiddellijk) dreigt.
Dit is thans ook het geval bij de niet-ontvankelijk en kennelijk ongegrondverklaringen.
Het maakt daarbij dus niet uit of het een zelfstandige afwijzingsgrond betreft
of niet. In het wetsvoorstel is er voor gekozen om alleen die situaties als
zelfstandige afwijzigingsgrond op te nemen, waarin de aanvraag zonder inhoudelijke
beoordeling kan worden afgewezen omdat geen schending van het refoulementsverbod
dreigt. Deze gronden zijn opgenomen in artikel 30 van het wetsontwerp.
Wij geven een tweetal type situaties waaruit blijkt dat die gronden niet als
zelfstandige afwijzingsgrond kunnen dienen.1. Een asielzoeker komt naar Nederland en bedient zich van een valse naam
en/of valse documenten. Daarmee wekt hij in ieder geval de schijn dat zijn
verhaal niet kan kloppen. Toch hoeft dat niet zo te zijn, omdat de asielzoeker
in eerste instantie goede redenen kan hebben gehad om zich van valse papieren
te bedienen bij de reis. Hoe langer hij de echtheid van de documenten volhoudt,
hoe moeilijker het wordt voor de vreemdeling om aannemelijk te maken dat hij
wel vluchteling is, en hoe moeilijker het ook voor de overheid is om te onderzoeken
of de vreemdeling desondanks toch vluchteling is.2. Een vreemdeling heeft voor zijn komst naar Nederland in een ander land
verbleven, dat niet behoort tot de in artikel 30, onder a en d Vw 2000 bedoelde
landen. In een dergelijk geval zal toch moeten worden beoordeeld of het ontvangende
land de vreemdeling niet meteen zal terugsturen naar het land van herkomst
(middellijk refoulement).De IND houdt geen aparte registratie bij van de gevallen waarin een van
de huidige kennelijke ongegrondheden of niet-ontvankelijkheden wordt toegepast.Het gevraagde inzicht in aantallen kan derhalve niet worden gegeven.Naar aanleiding van de vraag van het CDA naar criminaliteit en racistisch
geweld in en om asielzoekerscentra en naar de inzet van extra politiesterkte
merken wij het volgende op.In de memorie van antwoord is aangegeven dat in zijn algemeenheid niet
kan worden gesproken van een toename van criminaliteit en racistisch geweld
in en om asielzoekerscentra. Dit terwijl de omvang van de beschikbare opvangcapaciteit
en de bezetting in de afgelopen jaren is toegenomen. Ook per centrum kan niet
worden gesproken van een toename van criminaliteit en racistisch geweld.In het huidige bekostigingsstelsel is er een directe relatie tussen de
aanwezigheid van een asielzoekerscentrum en de verstrekking van de budgetverdeeleenheden
(bve's). Deze bve's worden verstrekt aan de politieregio waarin het centrum
is gevestigd. Met het verstrekte budget maken de korpsbeheerders afspraken
met de burgemeesters van gemeenten waar asielzoekerscentra zijn gevestigd.
Deze afspraken gaan over de politieinzet met het oog op handhaving van de
openbare orde. Ons zijn geen situaties bekend waarin de verstrekte bve's ontoereikend
zijn gebleken voor de uitoefening van de afgesproken taken.Thans zijn er landelijk circa 1300 bve's voor deze taken aan de politieregio's
toegewezen. De verdeling over de korpsen varieert van 1% tot 11% van de basisbekostiging.Doordat de politieregio's en het ministerie van Binnenlandse zaken en
Koninkrijksrelaties (BZK) steeds vaker werden geconfronteerd met veranderde
en nieuwe vormen van opvang, waardoor de bekostiging steeds moest worden aangepast,
is een onderzoek gestart. In dit onderzoek is geïnventariseerd welke
wettelijke taken en activiteiten de politie dient uit te voeren in de asielprocedure.
Daarnaast is bepaald, mede op basis van kwaliteitskenmerken, hoeveel tijd
benodigd is voor deze taken en activiteiten. De daaruit voortvloeiende nieuwe
bekostigingssystematiek heeft een duidelijke relatie met de feitelijke werkzaamheden
per procedure en de toekenning van de bve's. Het nieuwe bekostigingsstelsel
is inmiddels unaniem door de Raad van hoofdcommissarissen en de Korpsbeheerders
van de politieregio's aanvaard. Nadat het advies is ontvangen zal de Minister
van BZK een definitief besluit nemen over de invoering van dit bekostigingsstelsel.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de nieuwe formulering van
de openbare orde gronden betekent dat onder de nieuwe wet verblijfsvergunningen
voor (on)bepaalde tijd niet zullen worden ingetrokken in gevallen waar dat
volgens de regels van de «glijdende schaal» nu ook niet kan? Is
de regeling in het ontwerp besluit niet anders dan nu? En is dat niet in strijd
met indertijd in de Tweede Kamer gedane toezegging, dat de bestaande regeling
zou worden gehandhaafd?Met de op sommige plaatsen ingevoerde uniforme formulering van de openbare
orde gronden is geen wijziging van deze gronden beoogd. In de Memorie van
Toelichting en de Nota naar aanleiding van het Verslag hebben wij daarop gewezen.
De zogeheten glijdende schaal, die thans nog in de Vreemdelingencirculaire
is neergelegd, wordt opgenomen in het Vreemdelingenbesluit, zonder dat daarbij
wijzigingen ten opzichte van het terzake gevoerde beleid zijn beoogd. Dat
laatste lijdt op twee punten uitzondering.Zoals ook in de Memorie van Toelichting en de Nota naar aanleiding van
het Verslag is aangegeven, is voor verblijfsbeëindiging niet vereist
dat het misdrijf waartegen een gevangenisstraf van drie jaar of meer is bedreigd,
opzettelijk is gepleegd. In artikel 22, eerste lid onder c, van het Wetsvoorstel
is ten opzichte van 14, eerste lid onder c, van de huidige wet het vereiste
van een opzettelijk begaan misdrijf vervallen. Deze wijziging ten opzichte
van de huidige wet is geïntroduceerd met het oog op de maatregel van
terbeschikkingstelling (TBS). De vreemdeling, die een ernstig misdrijf heeft
gepleegd, die wegens ontoerekenbaarheid van alle rechtsvervolging is ontslagen
en die de maatregel van TBS is opgelegd, kan op grond daarvan het verblijf
worden beëindigd.Daarnaast is bij brief van 20 april 2000 aan de voorzitter van de Tweede
Kamer naar aanleiding van het rapport Vreemdelingen in de Strafrechtketen
bericht dat alternatieve straffen en maatregelen (als TBS en taakstraffen)
voortaan zullen meetellen voor de glijdende schaal voor het bepalen van de
benodigde strafmaat om tot ontzegging van voorgezet verblijf en ongewenstverklaring
te komen (Kamerstukken II 1999–2000, 19 637, nr. 523, p. 6).De leden van de PvdA-fractie vragen in te gaan op een artikel in de Elsevier
van 8 oktober van dit jaar waarin met name aandacht wordt gevraagd voor de
problemen die gemeenten ondervinden als gevolg van de Koppelingswet. De in
het artikel beschreven problematiek is niet nieuw en is bij de behandeling
van de Koppelingswet regelmatig aan de orde gekomen. De Koppelingswet beoogt
iedere vreemdeling die niet beschikt over een vergunning tot verblijf uit
te sluiten van voorzieningen. Hiermee wordt duidelijk gemaakt dat een vreemdeling
die geen toelating tot Nederland krijgt, ook niet kan beschikken over rechten
en voorzieningen waarover rechtmatig in Nederland verblijvenden kunnen beschikken
en dat betrokkene Nederland dient te verlaten. De vreemdeling is daarbij zelf
verantwoordelijk voor zijn vertrek naar het land van herkomst. Indien de overheid
(anders dan in acute noodsituaties) overgaat tot het verstrekken van bijstand
aan vreemdelingen waarvan is vastgesteld dat zij Nederland dienen te verlaten,
handelt zij in strijd met de uitgangspunten van de Koppelingswet en van het
terugkeerbeleid.De leden van de fractie van GroenLinks verwijzen naar de Memorie van Antwoord
waar wordt gesteld dat de verdragsvluchteling in de nieuwe wet te maken krijgt
met een aantal de rechtspositie betreffende voordelen. Vervolgens stellen
deze leden van de fractie van GroenLinks dat er maar één voorbeeld
wordt gegeven. Welke andere verbeteringen zijn er te melden? Is het gegeven
voorbeeld overigens wel juist? Wij wijzen deze leden op het gestelde onderaan pagina 10 van de Memorie
van Antwoord waar wij aangeven dat in het voorstel is voorzien in kortere
asielprocedures (dus kortere opvang), in standaard schorsende werking in beroep,
in afschaffing van leges en griffierechten en in een ex nunc toetsing die
de rechter verplicht nieuwe feiten en omstandigheden in zijn oordeel te betrekken
en in het hoger beroep. Dit zijn allemaal zaken die de rechtspositie van de
asielzoeker, waaronder zich verdragsvluchtelingen bevinden, verbeteren. Wij
komen daar dan ook tot de conclusie dat kan worden gesteld dat critici geen
gelijk hebben dat er in het voorstel onwenselijke (laat staan onnodige) wijzigingen
in de rechtspositie van de verdragsvluchteling zijn aangebracht.Het feit dat de vergunning voor onbepaalde tijd niet meer kan worden ingetrokken
als de grond voor verlening is komen te vervallen lijkt ons wel degelijk een
goed voorbeeld van een vooruitgang in de rechtspositie. Alhoewel onder het
huidige recht intrekking van de A-status niet veel voorkomt, wordt wel degelijk
een extra zekerheid geboden doordat intrekking van de vergunning om die reden
in het voorstel niet meer mogelijk zal zijn.1.2 Internationale contextDe leden van de CDA-fractie hebben er kennis van genomen dat het IGC-rapport
naar verwachting eind dit jaar, derhalve na de plenaire behandeling van de
onderhavige wetsvoorstellen, het licht zal zien.Wij kunnen deze leden melden dat het rapport afgelopen week is verschenen.
Wij zullen het rapport separaat vertrouwelijk aan de beide kamers der Staten
Generaal doen toekomen. Het rapport dient vertrouwelijk te blijven omdat enkele
lidstaten de op hen betrekking hebbende informatie vertrouwelijk hebben doen
toekomen aan de IGC.De leden van de PvdA-fractie vragen of het wetsvoorstel in lijn is met
de ontwerp richtlijn gezinshereniging. De ontwerp richtlijn gezinshereniging
is thans nog onderwerp van bespreking. Wel is duidelijk dat de richtlijn voorziet
in een recht op gezinshereniging onder voorwaarden. Die voorwaarden zien met
name op leeftijd, inkomen, huisvesting en openbare orde. Gezien het stadium
van onderhandelingen is het nu nog niet zinvol om aan te geven of het wetsvoorstel
in lijn is met de ontwerp-richtlijn. Op basis van de reeds gevoerde besprekingen
kan worden gesteld dat harmonisatie op dit beleidsterrein zeer moeizaam verloopt.1.3 Aanzuigende werkingDe leden van de fractie van de VVD constateren dat op hun vraag of van
de gunstige omstandigheden bij rechtmatig verblijf geen aanzuigende werking
uitgaat en of dit bij de prognoses omtrent de toestroom van asielzoekers verdisconteerd
is, is geantwoord dat het wenkend perspectief, «zo dat er al is, wordt
gecompenseerd door het feit dat Nederland snel in staat is om te bepalen wie
mag blijven en wie niet» (MvA, blz. 18). Deze leden vragen om getallen
noemen met betrekking tot de verwachting dat het «wenkend perspectief»
op zijn minst moet kunnen worden weggestreept tegen de kans – nog altijd
20% – dat men een vergunning krijgt, en tegen de snelheid waarmee daarover
duidelijkheid ontstaat? En is die kans van 20% niet veel te groot?Het onderhavig wetsvoorstel dat is gebaseerd op het regeerakkoord voorziet
niet in andere gronden voor het verlenen van een asielvergunning dan de huidige
wet. Op grond van het wetsvoorstel als zodanig kan dus niet worden verwacht
dat dit percentage zal afnemen. Het percentage is de laatste tijd gedaald
door verschillende beleidsmaatregelen. Het terughoudende VVTV beleid is wat
dat betreft het beste voorbeeld. Uitgaande van het regeerakkoord
en het thans gevoerde beleid achten wij het percentage van 20% reëel.
Wat wel van het wetsvoorstel mag worden verwacht is een snellere zorgvuldige
procedure. Met name daar wordt in vergelijking met de huidige wet winst geboekt.
Naar onze mening zal met name deze kortere procedure, die overigens ook uit
humanitair oogpunt wenselijk is, Nederland minder aantrekkelijk maken.1.4 AC-procedureDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of ooit in een AC-procedure
voldoende onderzocht kan worden of er voldoende grond is om de aanvraag af
te wijzen alleen op grond van artikel 31 onder g. De toepassing van deze afwijzigingsgrond,
noch enige andere afwijzingsgrond genoemd in artikel 31, impliceert dat het
asielverzoek in alle gevallen in het kader van de AC-procedure kan worden
afgedaan. Indien een zorgvuldig onderzoek naar aanleiding van een individuele
asielaanvraag mogelijk is binnen de in het kader van de AC-procedure beschikbare
tijd en deze aanvraag leidt tot afwijzing op grond van artikel 31 onder g,
zal AC-afdoening mogelijk zijn. Dit hangt derhalve af van de individuele merites
van de zaak.Met betrekking tot het voorstel van de leden van de PvdA-fractie voor
het criterium dat door de rechter en de beoordelend ambtenaar zou moeten worden
aangelegd bij de beoordeling van de vraag of een aanvraag zorgvuldig in een
AC-procedure kan worden afgedaan, merken wij het volgende op. Er is uitdrukkelijk
niet gekozen voor een inhoudelijk AC-criterium, omdat daarmee de moeilijkheid
wordt geschapen om alle gevallen die binnen de AC-procedure zouden kunnen
worden afgedaan daaronder te vangen. Het is immers maar tot op zekere hoogte
mogelijk om een limitatieve opsomming te geven van alle toekomstige gevallen
die binnen deze procedure zouden kunnen worden afgedaan. Bij de vraag of een
asielverzoek binnen deze AC-procedure kan worden afgedaan hechten wij doorslaggevend
belang aan de vraag of zorgvuldig onderzoek binnen de daarvoor gestelde termijn
mogelijk is. Dat betekent dat AC-afdoening in het algemeen in de rede ligt
als een ander land voor de behandeling van de aanvraag verantwoordelijk is
en dat andere land de non-refoulement bepalingen van het Vluchtelingenverdrag
en andere mensenrechtenverdragen naleeft en dat land bereid is de betrokkene
over dan wel terug te nemen en hem aldaar effectieve rechtsmiddelen ter beschikking
staan. Deze passage wordt voorgesteld door de leden van de PvdA-fractie. Dit
doet er echter niet aan af dat er ook andere gevallen denkbaar zijn waarin
afdoening binnen de AC-procedure gerechtvaardigd is, omdat binnen het daarvoor
gestelde tijdsbestek zorgvuldigheid gewaarborgd is.In het verlengde daarvan vragen de leden van de PvdA-fractie een reactie
op het commentaar van Amnesty International, waarin gesteld wordt dat zaken
waarin een binnenlands vluchtalternatief en zaken waarin artikel 1 F van het
Vluchtelingenverdrag wordt tegengeworpen, zich niet lenen voor afdoening in
het AC. Allereerst wijzen we er nogmaals op dat AC-afdoening mogelijk is als
zorgvuldig onderzoek binnen 48 uur mogelijk is.Er kan derhalve niet worden gesteld dat toepassing van het binnenlands
vluchtalternatief is uitgesloten, net zo min als gesteld kan worden dat dat
altijd mogelijk zal zijn. Zoals reeds in het bovenstaande wordt gesteld, zal
deze vraag dienen te worden geantwoord aan de hand van de individuele feiten
en omstandigheden van de zaak. Ten aanzien van de toepassing van artikel 1
F Vluchtelingenverdrag verwijzen wij naar de brief van 7 mei 1998 (TK 1997–1998,
19 637, nr. 343) waarin wordt uiteengezet dat, gelet op het uitzonderlijke
karakter van deze bepaling en de potentieel ernstige consequenties van toepassing
van het artikel, procedurele waarborgen zorgvuldig in acht genomen dienen
te worden. Derhalve zal in gevallen waarin de vraag rijst naar
toepassing van artikel 1 F, in verband met het in veel zaken in te stellen
onderzoek, de beschikking in beginsel niet AC worden afgedaan. Voor het overige
merken we naar aanleiding van de door de leden van de PvdA-fractie voorgestelde
criterium op dat de Nederlandse uitleg van het non-refoulement beginsel niet
van doorslaggevende betekenis is. Nederland heeft immers geen internationaal
werkende interpretatiebevoegdheid ten aanzien van het Vluchtelingenverdrag.De leden van de fractie van D66 merken op dat afdoening van zaken in een
AC «alleen mogelijk is voor zaken waarin geen tijdrovend onderzoek mogelijk
(lees: nodig) is» en stellen zich de vraag of dit niet op gespannen
voet staat met conclusie nr. 30 van ExCom UNHCR. Van spanning met conclusie
nr. 30 is, zoals wij ook in de Memorie van Antwoord (blz. 20) hebben aangegeven,
geen sprake. Wij wijzen de leden van D66 er op dat in het AC alleen die zaken
kunnen worden afgedaan waarvan binnen 48 uur zorgvuldig kan worden beoordeeld
dat de aanvraag op grond van artikel 30 of 31 kan worden afgewezen. Dit
betreft in ieder geval de zaken waarop conclusie nr. 30 ziet. Dit laat echter
onverlet dat – in overeenstemming met het huidige beleid – ook
andere zaken zorgvuldig binnen 48 uur kunnen worden afgedaan. De resultaten
van de op pagina 20 van de Memorie van Antwoord genoemde uitvoeringstoets
zijn nog niet bekend.1.5 Beslistermijnen en besluitmoratorium in asielzakenOp de vraag van de leden van de PvdA-fractie over het rechtmatig verblijf
van een vreemdeling die een aanvraag heeft ingediend, antwoorden wij dat indien
de vreemdeling een eerste aanvraag heeft ingediend hij rechtmatig verblijf
op grond van artikel 8, onder f, van het wetsvoorstel heeft en dat indien
de vreemdeling een aanvraag tot het verlengen van de geldigheidsduur van de
verblijfsvergunning dan wel een aanvraag tot het verlenen van de verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd heeft ingediend, de vreemdeling rechtmatig verblijf op
grond van artikel 8, onder g, van het wetsvoorstel heeft. Dit volgt uit artikel
8 van het wetsvoorstel, in verbinding met artikel 3.1.1 van het ontwerp-Vreemdelingenbesluit.
De vreemdeling zal slechts dan geen rechtmatig verblijf toekomen, indien de
aanvraag tot het verlenen van de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, bedoeld
in artikel 14 of 28 van het wetsvoorstel, naar het voorlopig oordeel
van de Minister van Justitie kan worden afgewezen wegens gevaar voor de openbare
orde of de nationale veiligheid of indien het een herhaalde aanvraag betreft.Ten opzichte van de huidige situatie wijzigen de voorzieningen waarop
de vreemdeling, die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, onder
g, van het wetsvoorstel niet. Als de vreemdeling op die grond rechtmatig verblijf
heeft lopen de rechten en voorzieningen door, ook zolang nog niet op de aanvraag
is beslist. Dit komt overeen met de systematiek zoals die sinds de invoering
van de koppelingswet bestaat. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een bijstandsuitkering.
In de Invoeringswet is het voortzetten van de rechten en voorzieningen geregeld.
Eveneens ongewijzigd is, dat de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft
op grond van artikel 8, onder f, van het wetsvoorstel, geen aanspraak op bijvoorbeeld
bijstand kan maken. Wij hopen de vraag van de leden van de PvdA-fractie hiermee
voldoende te hebben beantwoord.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom de overwegingen van
uniformiteit het gewonnen hebben van de inhoudelijke overweging dat er meestal
binnen korte tijd kan worden beslist op de aanvraag tot het verlenen van de
verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Wij menen in deze vraag de opvatting
te bespeuren, als zou er sprake zijn van een zekere tegenstrijdigheid. Wij
zijn echter van mening, dat het een los staat van het ander. Een
beslistermijn is immers naar zijn aard slechts een uiterste termijn waarbinnen
beslist moet worden. Eerder beslissen mag altijd. En dat is precies waar het
naar onze mening bij de beslissing op de aanvraag tot het verlenen van de
verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd op aan komt. Als alle relevante gegevens
voorhanden zijn, dan zal er ruim binnen de zes maanden beslist kunnen worden.
Maar in het geval die gegevens er niet zijn, of in het geval er zaken nader
moeten worden uitgezocht (wij denken hierbij bijvoorbeeld aan een aanhangig
strafrechtelijk onderzoek) dan is het voorstelbaar, dat er pas na zes maanden
wordt beslist. Daarom zien wij niet in, waarom het argument van de uniformiteit
niet zwaar zou kunnen wegen, zo antwoorden wij deze leden.De leden van de D66-fractie vragen waarom niet is voorzien in sancties
op het overschrijden van de termijn zijdens de Staat.In de eerste plaats benadrukken wij, dat er wel degelijk sancties zijn
op het overschrijden van termijnen zijdens het bestuursorgaan. Wij noemen
de mogelijkheid van beroep tegen het niet-tijdig beslissen op grond van de
Algemene wet bestuursrecht. Tevens wijzen wij op de mogelijkheid van het opleggen
van een dwangsom, eveneens op grond van de Awb (artikel 8:72 Awb). Daarnaast
is er natuurlijk de ultieme sanctie, namelijk het verlenen van een verblijfsvergunning
wegens het feit dat er niet binnen drie jaar onherroepelijk is beslist op
een aanvraag. Wij menen overigens, dat een beroep hierop, na inwerkingtreding
van het wetsvoorstel, tot een minimum beperkt dient te blijven.Ten tweede zouden wij willen opmerken, dat het dwingende, fatale karakter
van termijnen in het algemene bestuursrecht gemeengoed is. Wij denken hierbij
aan de termijn voor het maken van bezwaar of het instellen van beroep, die
ook sinds jaar en dag in de bestuursrechtelijke jurisprudentie als fatale
termijnen zijn aangemerkt. Voor het instellen van hoger beroep is het overschrijden
van de beroepstermijn – trouwens ook voor de Staat – fataal. In
zoverre wijkt het vreemdelingenrecht dus niet af van het algemene bestuursrecht.
Voor zover deze leden bijvoorbeeld het oog hebben op de termijn van vier weken
voor het indienen van de aanvraag tot het verlenen van de verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd asiel (artikel 40 van het wetsvoorstel), willen wij opmerken,
dat een dergelijke termijn geen fatale termijn is. Ook na die vier weken kan
hij zijn aanvraag indienen.De vraag naar de mogelijkheden tot versnelling van procedures wordt op
dit moment binnen het bestuursrecht in breder verband fundamenteel bezien.
Op 11 oktober 2000 heeft de eerste ondertekenaar samen met de Minister van
BZK een brief aan de Tweede Kamer gezonden met als onderwerpTermijnen voor
bestuur en rechter (Kamerstukken II 2000–2001, 27 461, nr. 1).
In die brief worden de grootste knelpunten met betrekking tot tijdige besluitvorming,
zowel binnen het bestuur als bij de rechter, in kaart gebracht. Na een analyse
wordt een aantal oplossingen voorgesteld. Enerzijds liggen deze oplossingen
in de niet-juridische sfeer, zoals op het terrein van het kwaliteitsbeleid.
Anderzijds gaat het om juridische oplossingen, waarbij mogelijke aanpassingen
in de Algemene wet bestuursrecht aan de orde komen. Voor zover de aan het
woord zijnde leden het oog zouden hebben op de fictieve verlening van de verblijfsvergunning
na niet-tijdig beslissen, antwoorden wij dat uitbreiding van de figuur van
de fictieve verlening niet wenselijk is, omdat het het vertrouwen van de burger
in de overheid schaadt. Dit standpunt is reeds ingenomen in het kabinetsstandpunt
Evaluatie van de Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II 1997–1998,
25 600 VI, nr. 46).Het belangrijkste argument tegen het opleggen van verdergaande sancties
dan die in de Awb reeds zijn voorzien vinden wij dat het opleggen van een
sanctie mogelijk tot kwaliteitsverlies leidt. In gevallen waarin een wat uitgebreider onderzoek noodzakelijk is zou met het oog op het vermijden
dat de sanctie op het verstrijken van de termijn wordt opgelegd, geforceerd
tot een beslissing kunnen worden gekomen. Dat kan een geforceerde inwilliging
zijn maar ook een afwijzing van de aanvraag. Forceren is niet goed voor de
Staat en niet goed voor de vreemdeling. Het opleggen van een zware sanctie
zal niet leiden tot een toename van de kwaliteit die wij nastreven.Wij menen voorts dat de versnelling van de procedure in de primaire fase
ook zonder het opleggen van sancties zeer wel mogelijk is. In de eerste plaats
zal er door het vervallen van de bezwaarschriftprocedure capaciteit bij de
IND vrijvallen, die bij de primaire fase kan worden ingezet. Daarbij is niet
onbelangrijk, dat thans veelal de meer ervaren medewerkers op bezwaar worden
ingezet. Verder helpt ook het afsprakensysteem voor het indienen van een aanvraag
in het Aanmeldcentrum. Hierdoor kunnen piekbelastingen worden vermeden, hetgeen
een gunstig effect heeft op de doorlooptijden, omdat een en ander beter te
plannen is.Voorts zal de bewijslastverdeling in asielzaken onder de nieuwe wet evenwichtiger
worden, dat wil zeggen meer in overeenstemming worden gebracht met het Handboek
van de UNHCR.BesluitmoratoriumDe leden van de fractie van de PvdA vragen of het echt de bedoeling is
het onderzoek naar de aanvraag voort te zetten, zolang het moratorium duurt?
In welke gevallen gebeurt dit wel en in welke gevallen niet?Wij antwoorden de leden van de fractie van de PvdA dat het inderdaad de
bedoeling is het onderzoek naar de aanvraag tijdens het moratorium voort te
zetten voor zover redelijkerwijs mogelijk. In hoeverre onderzoek mogelijk
is hangt af van de grond waarop het moratorium is ingeroepen.Het onderzoek zal in ieder geval de gebruikelijke elementen omvatten van
eerste gehoor voor het opnemen van de persoonsgegevens en dergelijke en het
nader gehoor. Indien het moratorium is ingesteld vanwege de massale instroom
stelt de capaciteit van de IND hieraan beperkingen. Voor zover mogelijk zal
de IND echter ook in die situatie zoveel mogelijk aanvragen proberen te verwerken.
Indien het moratorium is ingeroepen vanwege de onduidelijke situatie in het
land van herkomst kan het onderzoek in ieder geval gericht zijn op het bestaan
van de afwijzingsgronden van artikel 30 van het voorstel, omdat deze los staan
van de situatie in het land van herkomst. Ook zal zoveel mogelijk onderzoek
worden gedaan naar de toepassing van artikel 1F van het Verdrag van Genève.
Daar waar een onderzoek zich zou richten op de situatie in het land van herkomst,
en deze situatie juist aanleiding heeft gegeven tot het inroepen van het moratorium,
kan de behandeling van de asielaanvraag niet verder worden voortgezet.De leden van de fractie van GroenLinks stellen dat vergunningverlening
voor hen geen onnodige bureaucratie is. Zij vragen hieraan aandacht te besteden.De leden van de fractie van D66 constateren dat bij het intrekken of beëindigen
van het moratorium de (vermeende) goede bedoelingen in het tegendeel verkeren,
omdat de vergunning als die wordt verleend later in werking treedt.Deze leden stellen voorts dat het besluitmoratorium ook overigens een
enigszins vreemde eend in de bijt blijft. Want daar waar deze leden ervan
doordrongen zijn dat de hoofddoelstelling van het voorliggende wetsvoorstel
is gelegen in het verkorten van de procedures – ook in het belang van
de vreemdeling, overigens – wordt de invoering van het besluitmoratorium
o.a. gelegitimeerd geacht omdat voorkomen diende te worden dat
«de vreemdeling in een onnodige bureaucratie terechtkomt» dan
wel dat een eventueel in de omschreven situaties eventueel te verlenen vergunning
«spoedig daarna weer moet worden ingetrokken». Met het oog daarop
wordt de (aanzienlijke) verlenging van de procedure voor lief genomen. Is
het niet tenminste overtuigender om het besluitmoratorium te beargumenteren
vanuit het belang van de bij de beoordeling van de verzoeken betrokken bestuursorganen.Allereerst willen wij hier nogmaals benadrukken dat het besluitmoratorium
slechts in uitzonderingssituaties zal worden ingeroepen. Omdat het om uitzonderingen
gaat zal de hoofddoelstelling van het voorstel recht overeind blijven.Tevens willen wij er op wijzen dat het besluitmoratorium op drie verschillende
gronden kan worden ingeroepen. De grond waarnaar de aan het woord zijnde leden
van de fracties van D66 en GroenLinks verwijzen is de enige grond waar bij
wijze van alternatief ook een verblijfsvergunning zou kunnen worden gegeven.Wij zijn het met de leden van de fractie van D66 eens dat het inroepen
van het moratorium niet alleen gemotiveerd moet worden vanuit het belang van
de asielzoeker maar zeker ook vanuit het belang van het bestuursorgaan. In
de Memorie van Antwoord hebben wij dan ook gesteld dat met het inroepen van
het moratorium op deze grond wordt voorkomen dat de IND onnodig wordt belast
en dat betrokken vreemdeling onnodig in de bureaucratie terecht komt.Wij verwijzen wat dit laatste betreft ook nog naar de Nota naar aanleiding
van het Verslag waarin wij met betrekking tot deze grond opmerkten dat het
verlengen van de beslistermijn in dit soort gevallen veel administratieve
handelingen en procedures voorkomt. Er hoeft niet achtereenvolgens een vergunning
te worden verleend die binnen korte tijd daarna weer moet worden ingetrokken.
Dat laatste is naar onze overtuiging zeker ook in het belang van de asielzoeker,
die aldus een veel helderder signaal van de overheid ontvangt dan thans mogelijk
is.Bij de overige twee gronden waarop een moratorium kan worden ingeroepen
bestaat het alternatief van het verlenen van een vergunning niet. Bij massale
instroom is het voor de administratie niet mogelijk om alle aanvragen binnen
de in het voorstel neergelegde termijnen te voldoen. In het geval van een
kortstondige onzekere situatie in een land van herkomst verhindert de onzekerheid
omtrent de vraag of er een grond voor verlening is, het verlenen van de vergunning.
Dit is een grond die niet eenzijdig in het voordeel van de overheid werkt.1.6 Weigeringsgronden asielDe leden van de Vaste Commissie voor Justitie vragen aandacht voor de
opmerkingen van de Permanente commissie van deskundigen. De Commissie vraagt
een duidelijke reactie op de vier conclusies en daarbij ook in te gaan op
de brief van de Permanente Commissie van 16 oktober 2000.In de eerste plaats geeft de Permanente Commissie de regering in overweging
om een «tenzij-clausule» in artikel 30, onderdeel a, van het voorstel
op te nemen. In de Nota naar aanleiding van het Verslag (p. 138) hebben wij
gesteld dat zich sinds de parlementaire behandeling van de Overeenkomst van
Dublin ontwikkelingen hebben voorgedaan op basis waarvan tot het oordeel is
gekomen dat handhaving van de «tenzij-clausule» ten aanzien van
deze Overeenkomst niet langer gerechtvaardigd lijkt. Op basis van het Verdrag
van Amsterdam, dat op 1 mei 1999 in werking is getreden, hebben lidstaten
zich verplicht tot het nemen van maatregelen inzake asiel binnen een tijdsbestek
van vijf jaar. Hieronder valt ook het instrument voor de vaststelling welk
land verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat door
een onderdaan van een derde land wordt ingediend in één
van de lidstaten, alsmede minimumnormen voor het aanmerken van onderdanen
van derde landen als vluchteling en minimumnormen voor de procedures in de
lidstaten voor de toekenning en de intrekking van de vluchtelingenstatus (artikel
63 EU-Verdrag). Het past naar ons oordeel derhalve niet om aan de ene kant
te streven naar harmonisatie binnen de gestelde termijn van vijf jaar, maar
aan de andere kant nog op voorhand een dergelijk fundamenteel voorbehoud ten
aanzien van de nakoming van verplichtingen ingevolge het Vluchtelingenverdrag
en het EVRM door de Lidstaten van de EU te handhaven in de nationale wetgeving.
Daarnaast is intussen veel ervaring opgedaan met de toepassing van de Overeenkomst
van Schengen en van Dublin. Overigens willen wij er in dit verband op wijzen
dat Nederland het enige land partij bij de Overeenkomst van Dublin is dat
een fundamenteel voorbehoud heeft gemaakt ten aanzien van deze overeenkomst.De Permanente Commissie wijst ter onderbouwing van haar stelling dat een
tenzij-clausule in artikel 30, onderdeel a, opgenomen dient te worden op het
werkdocument van de Commissie en de uitspraak van het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens van 7 maart 2000.Het werkdocument betreft een analyse van de werking van de Overeenkomst
van Dublin en de gerezen knelpunten die in het kader van de totstandkoming
van een Europees instrument inzake de verantwoordelijkheid voor de behandeling
van een in een EU-staat ingediende asielaanvraag aan de orde dienen te komen.
Het werkdocument is daarmee bedoeld als een onderliggend stuk ter voorbereiding
van een bindende Europese maatregel op basis van het Verdrag van Amsterdam.
Bij de totstandkoming van deze maatregel zal het werkdocument een leidraad
vormen; er gaat echter geen bindende werking van uit. Verder verdient in dit
verband opmerking dat de herziening van de Overeenkomst van Dublin onlosmakelijk
verbonden is met de geleidelijke harmonisatie van het Europese asielbeleid.Ten aanzien van hetgeen gesteld is door de Permanente Commissie naar aanleiding
van de bovengenoemde uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens antwoorden wij als volgt. In de uitspraak van het Hof staat de vraag
centraal of overdracht van een asielzoeker door het Verenigd Koninkrijk aan
Duitsland in het kader van de Overeenkomst van Dublin in overeenstemming is
met artikel 3 EVRM. Het Hof heeft hieromtrent gesteld dat bij overdracht aan
het verantwoordelijke land voldoende procedurele waarborgen dienen te bestaan
om indirecte schending van artikel 3 EVRM middels overdracht aan het verantwoordelijke
land te verhinderen. Het Hof heeft de hoofdregel dat in het algemeen vertrouwd
mag worden op naleving van de verplichtingen op grond van het EVRM door Duitsland
niet verlaten, maar heeft slechts vastgesteld dat zich op het eerste gezicht
een uitzondering op de hoofdregel voordoet (zie ook noot B. P. Vermeulen bij
deze uitspraak van het EHRM, AB rechtspraak bestuursrecht 2000, nr. 284, p.
1367 e.v). Het Hof heeft in deze zaak uiteindelijk vastgesteld dat van uitzetting
in strijd met artikel 3 EVRM door Duitsland in dit geval geen sprake is; het
vermoeden van een mogelijke schending van artikel 3 EVRM ten aanzien van Duitsland
bleek onterecht. Tevens is de vereenvoudigde afdoening in de Britse Dublinprocedure
volgens het Hof voldoende teneinde indirecte schending van artikel 3 EVRM
te verhinderen. Deze Britse procedure is vergelijkbaar met de Nederlandse
Dublinprocedure. In een vereenvoudigde afdoening wordt er door Nederland ten
principale van uitgegaan dat andere Staten Partij bij deze Overeenkomst de
verplichtingen uit hoofde van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM naleven,
tenzij er concrete aanwijzingen zijn dat het land waaraan de betrokkene wordt
overgedragen zijn internationale verplichtingen niet nakomt. Hieruit volgt
dat in de Nederlandse Dublinprocedure geen sprake is van een automatisme;
indien er concrete aanwijzingen bestaan dat het verantwoordelijke Dublin-land
zijn internationale verplichtingen niet nakomt, bestaat de mogelijkheid voor Nederland om het asielverzoek aan zich te trekken op basis van artikel
3, vierde lid, van de Overeenkomst van Dublin. Tevens valt uit de uitspraak
van het Hof op te maken dat het op de weg van de vreemdeling ligt om aannemelijk
te maken dat zich in zijn zaak feiten en omstandigheden voordoen op basis
waarvan de presumptie van eerbiediging van verdragspartijen bij het EVRM wordt
weerlegd. Dat is volgens het Hof slechts mogelijk wanneer de asielzoeker in
het verantwoordelijke Dublin-land is uitgeprocedeerd en er daarnaast nog sprake
is van bijzondere door de vreemdeling aannemelijk te maken omstandigheden;
wanneer de betrokken vreemdeling aannemelijk maakt dat nieuwe feiten en omstandigheden
nadien zijn opgekomen of de vreemdeling bewijsmateriaal overlegt dat nog niet
aan de bevoegde autoriteiten kon worden overlegd en deze nieuwe feiten en
omstandigheden of bewijsmateriaal in redelijkheid tot een heroverweging kunnen
leiden (zie ook noot B. P. Vermeulen bij deze uitspraak van het EHRM, AB rechtspraak
bestuursrecht 2000, nr. 284, p. 1367). Hierbij hecht het Hof belang aan de
vaststelling of deze nieuwe feiten, omstandigheden of bewijsmateriaal in de
Duitse procedure opnieuw aan de orde kunnen worden gesteld.Indien dat niet het geval is kan van de bevoegdheid ingevolge artikel
3, vierde lid, van de Overeenkomst van Dublin gebruik worden gemaakt, wanneer
dit voortvloeit uit internationale verplichtingen ingevolge het Vluchtelingenverdrag
en het EVRM die Nederland is aangegaan. Indien Nederland op basis van deze
bepaling het asielverzoek aan zich trekt, zal uiteraard het asielverzoek van
de betrokkene niet op basis van artikel 30, onderdeel a, worden afgewezen.
In dit geval prerogeren internationale bepalingen voortvloeiende uit het Vluchtelingenverdrag
en het EVRM boven de nationale wetgeving. Op basis van het bovenstaande blijkt
dat Nederland voldoet aan de door het Hof gestelde eisen van procedurele waarborgen.
Het opnemen van een zogenaamde «tenzij-clausule» in artikel 30
onder a is hiertoe niet noodzakelijk.De tweede aanbeveling van de Permanente Commissie betreft artikel 30,
onderdeel d. Hiervan wordt gesteld dat deze bepaling geschrapt dient te worden.
Wij delen dit standpunt van de Commissie niet. Ten aanzien van het imperatieve
element, waar de Permanente Commissie op wijst, verwijzen wij naar de Nota
naar aanleiding van het Verslag (p. 111 en 112) en de Memorie van Antwoord
(p. 30). In artikel 30, onderdeel d, ligt opgesloten dat het non-refoulement
beginsel gewaarborgd wordt. Een zogenaamde «tenzij-clausule» is
hiervoor niet nodig. Verplichtingen voortvloeiende uit internationale verdragen
ingevolge het EVRM, het anti-Folterverdrag en het Vluchtelingenverdrag gaan
immers vóór nationale wetgeving; het opnemen van een «tenzij-clausule»
in nationale wetgeving heeft derhalve geen toegevoegde waarde. De ratio van
de bepaling van artikel 30, onderdeel d, is juist de eerbiediging van deze
internationale verplichtingen. Voor de waarborgen die in het kader van terug-
en overnameovereenkomsten op dit punt met landen die zich anderszins hebben
verplicht artikel 33 van het Vluchtelingenverdrag, artikel 3 EVRM en artikel
3 van het Anti-Folterverdrag na te leven, verwijzen wij naar hetgeen is gesteld
in de Memorie van Antwoord (p. 30) en de Nota naar aanleiding van het Verslag
(p. 141 e.v.)Ten aanzien van artikel 31, tweede lid, aanhef en onder g, stelt de Permanente
Commissie dat deze bepaling zodanige herformulering behoeft dat in de asielprocedure
de feitelijke situatie in het land van herkomst doorslaggevend is. In de systematiek
van de bepaling van artikel 31 ligt reeds opgesloten dat één
van de factoren die in het kader van onderzoek naar de aanvraag mede wordt
betrokken de omstandigheid is dat de vreemdeling afkomstig is uit een land
dat partij is bij het Vluchtelingenverdrag en één van de in
artikel 30, onder d, bedoelde verdragen en de vreemdeling aannemelijk heeft
gemaakt dat het land die verdragsverplichtingen niet nakomt ten
aanzien van hem. Hieruit blijkt reeds dat deze bepaling geen imperatieve afwijzingsgrond
inhoudt. Deze bepaling laat derhalve voldoende ruimte om rekening te houden
met de feitelijke situatie in een bepaald land van herkomst. Zoals in de Memorie
van Antwoord (p. 27) is gesteld, is formele ratificatie van de bedoelde verdragen
niet voldoende, doch wel een belangrijke indicator voor de omstandigheid of
het land van herkomst de bedoelde verdragsverplichtingen nakomt. Tevens hebben
wij in de Memorie van Antwoord aangegeven dat bij de toepassing van artikel
31, tweede lid, onder g, rekening wordt gehouden met het feit dat er landen
zijn die, hoewel zij de relevante verdragen hebben ondertekend en geratificeerd,
toch niet de internationale verplichtingen nakomen. Derhalve zal met het oog
hierop in lagere regelgeving een nadere invulling worden gegeven aan artikel
31, tweede lid, onder g. Hierbij wordt gedacht aan landen waarop artikel 29,
eerste lid, onder d, of een besluitmoratorium als bedoeld in artikel 43 van
toepassing is, dan wel uit ambtsberichten blijkt dat het betreffende land
elementaire mensenrechten schendt. Op basis van het bovenstaande en hetgeen
is uiteengezet in de Memorie van Antwoord (p. 27 en 28) wordt voldaan aan
de omstandigheid dat de feitelijke situatie in het land van herkomst bij de
toepassing van artikel 30, tweede lid, aanhef en onder g, een rol speelt.In dit verband hebben de leden van de PvdA-fractie ook de vraag gesteld
waarom formele ratificatie van de genoemde verdragen wel een belangrijke indicator
is als tegelijkertijd de praktijk met betrekking tot mensenrechtenverdragen
bepalend is. Als de praktijk zo bepalend is, zo vragen deze leden zich af,
waarom is dan gekozen voor de voorgestelde wetstekst, die dan misleidend is.
Tevens vragen deze leden wat nu precies de definitie is van een veilig land
en op welke wijze deze definitie nog recht doet aan het individuele recht
op een zorgvuldige asielprocedure. De leden van de fractie van D66 vragen
de regering in dit verband of niet met even veel aplomb vol te houden is dat
het amendement op Kamerstuk nr. 36 wel strijdigheid oplevert met het Vluchtelingenverdrag,
maar dat de voorgenomen nadere invulling aan artikel 31 die strijdigheid opheft.Met betrekking tot deze vragen, antwoorden wij, in aanvulling op hetgeen
reeds hierboven uiteen is gezet, als volgt. Ratificatie van de bedoelde verdragen
is een belangrijke indicator, omdat op basis daarvan verondersteld mag worden
dat staten partij bij deze verdragen daadwerkelijk deze verplichtingen naleven.
De regel in het volkenrecht is dat verdragen dienen te worden nageleefd (pacta
sunt servanda). De wetgever mag bij het ontwerpen van nationale wetgeving
hiervan uitgaan. Dit mag zeker waar het verdragen betreft die voorzien in
een toezichtmechanisme. Wij denken daarbij aan het Europese Hof van de rechten
van de mens dat ziet op naleving en een uniforme toepassing van het Europees
Verdrag voor de rechten van de mens. Maar ook bij verdragen die niet voorzien
in een dergelijk mechanisme mag de nationale wetgever uitgaan van de presumptie
van naleving van verdragen. Er vanuit gaande dat verdragen worden nageleefd
is er geen sprake van dat artikel 31 in strijd zou zijn met het Vluchtelingenverdrag.Natuurlijk sluiten wij onze ogen niet voor de realiteit dat het voorkomt
dat verdragspartijen hun internationale verplichtingen voortvloeiende uit
de relevante verdragen niet nakomen. Derhalve is, zoals in de Memorie van
Antwoord (p. 27) is gesteld, ten aanzien van de toepassing van artikel 31,
tweede lid, onder g en h, ook de reële naleving van deze normen van belang.
Zoals in de Memorie van Antwoord (p. 27 en 28) gesteld, zal in lagere regelgeving
worden uitgewerkt dat onder bepaalde voorwaarden op een asielzoeker uit een
bepaald land artikel 31, tweede lid onder g en onder h, niet zal worden toegepast.
Indien het bekend is dat een land zijn verdragsverplichtingen niet nakomt,
zal sneller aangenomen kunnen worden dat het land die verplichting
ook niet ten aanzien van de betrokken vreemdeling nakomt. Hierbij wordt gedacht
aan landen waarop artikel 29, eerste lid, onder d, of een besluitmoratorium
als bedoeld in artikel 43 van toepassing is, dan wel uit ambtsberichten blijkt
dat het desbetreffende land elementaire mensenrechten schendt. In dergelijke
gevallen zal de asielzoeker immers makkelijk aannemelijk kunnen maken dat
verdragsverplichtingen ten opzichte van hem niet worden nageleefd. De bedoelde
definitie in de artikelen 31, onder g, en onder h, doet geen afbreuk aan een
zorgvuldige individuele toetsing in het kader van de asielprocedure. Bij toepassing
van deze bepalingen zal individueel onderzoek plaatsvinden en zal het asielrelaas
op zijn merites worden getoetst. Tevens heeft de betrokkene de mogelijkheid
om aan te tonen dat het desbetreffende land ten aanzien van hem de verplichtingen
niet nakomt. Bovendien geldt op basis van de Toelichting op kamerstuk nr.
36 dat van de Staatssecretaris van Justitie wordt verwacht dat er voldoende
informatie wordt verzameld om te kunnen beoordelen of de vreemdeling aannemelijk
heeft gemaakt dat het desbetreffende land ten aanzien van hem de verdragsverplichtingen
niet naleeft.De laatste aanbeveling van de Permanente Commissie ziet op de bepaling
van artikel 31, tweede lid, onder h, tot en met j. Hiervan stelt de Commissie
dat deze bepalingen dienen te worden geschrapt. Wij kunnen ons niet vinden
in dit standpunt van de Commissie. Deze zogenaamde derde landen excepties
zien op verschillende situaties, zoals uiteen is gezet in de Nota naar aanleiding
van het Verslag (p. 152 e.v.). Het is derhalve noodzakelijk hiertoe verschillende
bepalingen in de wet op te nemen. In de parlementaire stukken is de inhoud
en reikwijdte van deze bepalingen aan een uitvoerige bespreking onderworpen.
Wij begrijpen derhalve de stelling niet dat de artikelen door hun onduidelijke
inhoud de administratie, de rechtshulp en de rechter voor een onmogelijke
opgave zullen stellen. Voor het overige merken wij op dat artikel 31 geen
imperatieve afwijzingsgronden inhoudt. De omstandigheden genoemd onder artikel
31, tweede lid, onder h, tot en met j, worden bij het onderzoek naar de aanvraag
mede betrokken. Deze systematiek impliceert dat in deze gevallen wel degelijk
onderzoek naar de vluchtmotieven zal plaatsvinden.De Vaste Commissie vraagt de regering tevens in te gaan op de brief van
de Permanente commissie van 16 oktober 2000.In deze brief worden in de eerste plaats de bovengenoemde conclusies en
aanbevelingen, deels in andere bewoordingen, herhaald. Wij gaan er van uit
dat met bovenstaande uitvoerige uiteenzetting naar aanleiding van het eerdere
commentaar van de Permanente Commissie ook voldoende is ingegaan op hetgeen
gesteld is in de brief.Ten aanzien van de overige punten merken wij het volgende op. De Permanente
Commissie stelt dat artikel 3, vierde lid, van de Overeenkomst van Dublin
onvoldoende soelaas biedt, omdat daarin niet een verplichting voor Nederland
is neergelegd om de behandeling van een asielverzoek aan zich te trekken.
Deze bepaling geeft inderdaad slechts een bevoegdheid aan Verdragspartijen.
Een mogelijke verplichting om indirecte schending van refoulement-verboden
ingevolge het Vluchtelingenverdrag of het EVRM te verhinderen kan voortvloeien
uit deze verdragen zelf. Dat betekent dat een verplichting op basis van de
Overeenkomst van Dublin niet noodzakelijk is, en zelfs geen toegevoegde waarde
zou hebben, ten einde waarborgen tegen schending van bedoelde refoulement-verboden
vast te leggen. Het is inderdaad waar dat tot op heden geen gebruik is gemaakt
van de bevoegdheid van artikel 3, vierde lid, van de Overeenkomst van Dublin
in gevallen van dreigende schending van artikel 3 EVRM; dat is zo omdat daartoe
tot nu toe geen aanleiding bestond. Hieruit kan echter geen conclusie worden
getrokken ten aanzien van de vraag of in de toekomst in voorkomende
gevallen van deze bevoegdheid gebruik gemaakt zal worden.De Permanente Commissie stelt verder dat de uitspraak van het Europees
Hof voor de Rechten van de Mens van 7 maart jongstleden niet slechts ziet
op de Overeenkomst van Dublin. Naar aanleiding hiervan merken wij op dat in
deze uitspraak de overdracht van een asielzoeker in het kader van de Overeenkomst
van Dublin aan de orde was. Uiteraard vloeit uit artikel 3 EVRM voort dat
ook indirecte schending van artikel 3 EVRM verhinderd moet worden bij overdracht
aan andere landen die niet partij zijn bij de Overeenkomst van Dublin. Dit
vloeit reeds voort uit de het EVRM zelf. Met het oog hierop verwijzen wij
naar hetgeen is gesteld ten aanzien van waarborgen teneinde schending van
verdragsverplichtingen te verhinderen (Memorie van Antwoord, p. 30) en hetgeen
in het bovenstaande is uiteengezet.Ten aanzien van hetgeen de Commissie stelt onder paragraaf 3 inzake
artikel 31, onder h, merken wij het volgende op. Bij de toepassing van artikel
31, onder h, wordt, zoals reeds in de Memorie van Antwoord (p. 27) en in het
bovenstaande is gesteld, rekening gehouden met het feit dat formele ratificatie
wel een belangrijke indicator is, maar dat wij ons ervan bewust zijn dat er
landen zijn, die hoewel zij de relevante verdragen hebben ondertekend en geratificeerd,
toch niet deze internationale verplichtingen nakomen. Derhalve is er voor
gekozen in lagere regelgeving een nadere uitwerking van deze bepaling op te
nemen.Ten aanzien van hetgeen door de Permanente Commissie gesteld wordt onder
pararaaf 4, antwoorden wij als volgt. Verwijdering naar een veilig (derde)
land kan slechts plaatsvinden indien de betrokkene aldaar bescherming geniet
tegen refoulement. Dit vloeit voort uit verplichtingen die Nederland is aangegaan
bij ratificatie van het Vluchtelingenverdrag, het EVRM en het Anti-Folterverdrag.
Hiertoe is het niet noodzakelijk dat de betrokkene wordt toegelaten tot een
asielprocedure. Het kan ook zijn gebleken dat het land waaraan de betrokkene
wordt overgedragen op andere wijze de verplichtingen ingevolge deze verdragen
naleeft (artikel 30, onderdeel d). Voor het overige verwijzen wij hier naar
hetgeen hierover is uiteengezet in de Memorie van Antwoord (p. 30) en de Nota
naar aanleiding van het Verslag (p. 141 e.v.).Ten aanzien van hetgeen gesteld wordt door de Permanente Commissie onder
paragraaf 5 volstaan wij met een verwijzing naar de uitvoerige uiteenzetting
in het bovenstaande.De leden van de fractie van de PvdA stellen de vraag waarom niet in de
wet staat dat een asielaanvraag niet op basis van artikel 30 zal worden afgewezen
als er gevaar dreigt voor refoulement, terwijl op verschillende plekken in
de Memorie van Toelichting deze suggestie gewekt wordt. De leden van de fractie
van D66 vragen in dit verband of de stelling in de Memorie van Antwoord wel
klopt dat bij de gronden opgenomen in artikel 30 geen refoulement aan de orde
is.De omstandigheid van gevaar voor refoulement zou zich ten aanzien van
artikel 30 slechts theoretisch kunnen voordoen in de gevallen genoemd onder
a en onder d. In deze bepalingen bestaan voldoende waarborgen tegen refoulement.
In deze zin dient de stelling in de Memorie van Antwoord te worden verstaan.
Het refoulement-verbod geldt reeds uit hoofde van de in artikel 30, onder
d, genoemde verdragen. Deze verdragen gaan vóór de nationale
wetgeving, hetgeen tot gevolg heeft dat deze verplichtingen uiteraard ook
gelden zonder dat zij in de nationale wetgeving worden opgenomen. Vanuit dit
oogpunt is er geen toegevoegde waarde om het refoulement-verbod expressis
verbis in artikel 30, onder a, op te nemen. Met betrekking tot
artikel 30, onderdeel d, merken wij op dat in deze bepaling wel expliciet
de bedoelde verdragbepalingen worden genoemd.Met betrekking tot de vraag of de bereidheid bestaat in de wet vast te
leggen dat artikel 30 niet wordt toegepast als gevaar voor refoulement dreigt,
wijzen wij gezien hetgeen hierboven is gesteld, op het feit dat dit dan slechts
voor artikel 30, onder a, aan de orde kan zijn. Het gaat hier om toepassing
van de Overeenkomst van Dublin, waarbij wij verwijzen naar de uitgebreide
uiteenzetting naar aanleiding van de uitspraak van het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens van 7 maart jongstleden, evenals in de Memorie van Antwoord
(p. 27 en 28) inzake waarborgen ten aanzien van non-refoulement in dit verband.Overigens merken wij op dat het opnemen van het refoulement verbod in
het voorstel niet strookt met de gekozen systematiek. Zo wordt bij het inkomensvereiste
in het voorstel ook niet verwezen naar het feit dat toepassing van deze bepaling
in overeenstemming dient te zijn met het EVRM. Dat dit het geval is vloeit
reeds voort uit de Grondwet die er in voorziet dat een wettelijke bepaling
buiten toepassing blijft indien toepassing in strijd is met het internationale
recht. Dat men in de uitvoering moet letten op toepassing in overeenstemming
met verdragsverplichtingen wordt in werkinstructies en beleidsregels tot uitdrukking
gebracht.Ten aanzien van de vraag van de leden van de PvdA-fractie inzake de uitspraak
van het EHRM van 7 maart jongstleden, waarin de vraag wordt opgeworpen hoe
onder de nieuwe wet de door het Hof gestelde vereisten van procedurele waarborgen
teneinde indirecte schending van artikel 3 EVRM te voorkomen in de praktijk
gebracht zal worden, verwijzen wij naar hetgeen in het bovenstaande in het
kader van de bespreking van het commentaar van de Permanente Commissie is
uiteengezet. In aanvulling daarop zal net als onder de huidige wet in het
Dublin-gehoor na inwerkingtreding van de nieuwe wet binnen de voornemenprocedure
de gelegenheid bestaan voor de betrokken asielzoeker om feiten en omstandigheden
aan te dragen op basis waarvan hij aannemelijk kan maken dat het verantwoordelijk
Dublin land de verplichtingen uit hoofde van het Vluchtelingenverdrag en het
EVRM in zijn geval niet zal nakomen. Zoals hiervoor reeds gesteld kan, indien
er concrete aanwijzingen bestaan dat overdracht aan het betrokken Dublin-land
tot indirecte schending van de bedoelde verdragen zal leiden, van de bevoegdheid
ingevolge artikel 3, vierde lid, van de Overeenkomst van Dublin gebruik worden
gemaakt. Op basis van deze bepaling kan Nederland het asielverzoek aan zich
trekken.De leden van de PvdA-fractie vragen in dit verband of er reden is om aan
te nemen dat een land zal refouleren als er sprake is van een materieel verschil
in asielrecht, bijvoorbeeld zoals dat bestaat met Duitsland ten aanzien van
landen waar geen centrale overheid bestaat. Allereerst betekent materieel
verschil in asielrecht niet automatisch dat er reden is om aan te nemen dat
het betrokken land zal refouleren.Ten principale mag ervan uit worden gegaan dat staten partij bij het Vluchtelingenverdrag
en het EVRM deze verplichtingen uit hoofde van deze verdragen naleven. Daarnaast
verdient in dit verband vermelding dat de Duitse interpretatie met betrekking
tot landen van herkomst waar geen centrale overheid bestaat of waar vervolging
van derden uitgaat onderwerp is geweest van de reeds eerder genoemde uitspraak
van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Ten aanzien van de Duitse
jurisprudentie stelt het Hof:«Nonetheless, the Court notes that the apparent gap in protection
resulting from the German approach to non-State agent risk is met, to at least
some extent, by the application by the German authorities of section 53 (6)»
Verder stelt het Hof «There is furthermore no basis on which the Court could assume in this case that Germany would fail to fulfil
its obligations under article 3 of the Convention to provide the applicant
with protection against removal to Sri Lanka if he put forward substantial
grounds that he faces a risk of torture and ill-treatment in that country».
Hieruit blijkt dat, hoewel Duitsland een andere interpretatie hanteert ten
aanzien van vervolging door derden en ten aanzien van landen van herkomst
zonder centrale overheid, dit land wel voldoet aan de internationale verplichtingen.
Deze omstandigheid is gelegen in het feit dat Duitsland in de nationale wetgeving
een zogenaamde vangnetbepaling heeft opgenomen om schending van verdragsverplichtingen
tegen te gaan. Met andere woorden, verschil in materieel asielrecht hoeft
niet automatisch te betekenen dat er reden is om aan te nemen dat het betrokken
land zal refouleren.De leden van de PvdA-fractie vragen ten aanzien van veilige landen waarin
de nieuwe regelgeving nu precies verschilt van de bestaande.Het leerstuk van het land van eerste ontvangst en land van eerder verblijf
is in de huidige wet uitgewerkt in de artikelen 15, vierde lid, 15b, eerste
lid en 15c, eerste lid, onder c. In het wetsvoorstel is het leerstuk van de
derde landen excepties neergelegd in de artikelen 30 a en 30 d, 31, eerste
lid, en 31, tweede lid, onder h, i en j. Toepassing van artikel 30 leidt imperatief
tot afwijzing van de aanvraag en toepassing van artikel 31 kan leiden tot
afwijzing. Voor de uitgebreide uiteenzetting over de verschillen tussen deze
derde landen excepties verwijzen wij de leden van de PvdA-fractie naar de
Nota naar aanleiding van het Verslag (p. 136 e.v.). Verder zal ten aanzien
van de bepalingen van artikel 31, tweede lid onder g en h, geen aparte aanwijzing
van de bedoelde landen worden opgenomen in het Vreemdelingenbesluit of het
Voorschrift Vreemdelingen, zoals thans het geval is onder de huidige wet.Al met al kan worden gesteld dat er gekozen is voor een andere systematiek.
Waar er voorheen kritiek was op de wellicht willekeurige manier waarop de
landenlijst was samengesteld is nu duidelijk in het voorstel omschreven dat
de omstandigheid dat de vreemdeling afkomstig is uit een veilig land dat bepaalde
verdragsverplichtingen is aangegaan kan worden meegewogen bij het al dan niet
verlenen van een vergunning. In de lagere regelgeving zullen als gezegd nadere
regels worden gesteld hoe de vreemdeling aannemelijk kan maken dat een dergelijk
land zijn verdragsverplichtingen jegens hem niet nakomt.De leden van de fractie van de PvdA hebben met betrekking tot artikel
31, tweede lid, onder g en j, de vraag gesteld wat wij gaan doen om voldoende
informatie te verzamelen over de vraag of een land al dan niet zijn verdragsverplichtingen
nakomt.In de huidige praktijk vindt al uitgebreide informatieverzameling plaats
ten behoeve van de beoordeling van asielverzoeken. Voor de informatieverzameling
over de vraag of een land al dan niet zijn verdragsverplichtingen nakomt,
kan worden aangesloten bij de wijzen waarop dat thans al geschiedt. Ambtsberichten
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zijn hierbij de eerste bron van
informatie. Bij de informatie in de ambtsberichten wordt gebruik gemaakt van
en rekening gehouden met informatie uit andere bronnen zoals bijvoorbeeld
rapporten van VN-organen, rapportages van non-gouvernementele organisaties,
kranten, tijdschriftartikelen enz. Dit geldt overigens ook voor de informatieverzameling
die in het kader van het tweede lid, onderdeel j, dient plaats te vinden.Begrijpen wij het goed dan hebben de volgende vragen van de PvdA-fractie
betrekking op artikel 31, tweede lid, onderdeel g. Met betrekking tot de vraag
hoe de nadere invulling in lagere regelgeving plaatsvindt en hoe anders deze
zal zijn dan de Aanwijzing van veilige landen merken wij het volgende op.
Onder de huidige wetgeving vindt in het Voorschrift Vreemdelingen
een aparte aanwijzing plaats van de landen van herkomst die als veilig aangemerkt
kunnen worden. In de nieuwe wet zal hiervan geen sprake zijn nu de wet een
inhoudelijke omschrijving van veilige landen geeft. Wel zal in de Vreemdelingencirculaire
een nadere invulling worden gegeven van artikel 31, tweede lid, onder g (en
h). Zoals in de Memorie van Antwoord (blz. 27 en 28) is aangegeven gaat deze
nadere invulling aldus plaatsvinden dat ten aanzien van een land waarvan algemeen
bekend is dat het de verdragsverplichtingen niet nakomt, sneller aangenomen
wordt dat het land die verplichtingen ook niet nakomt ten aanzien van de desbetreffende
vreemdeling. Hierbij gaat het om landen waarop artikel 29, eerste lid, onder
d, of een besluitmoratorium van toepassing is of landen waarvan uit ambtsberichten
blijkt dat zij elementaire mensenrechten schenden. De vreemdeling zal in die
gevallen gemakkelijker aannemelijk kunnen maken dat het land de verdragsverplichtingen
ten opzichte van hem niet naleeft.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie hoe veilig gesteld wordt dat
geen refoulement zal plaats vinden. Vooropgesteld wordt dat toepassing van
de regeling veilige landen van herkomst (en veilige derde landen) uiteraard
moet plaatsvinden binnen het kader van internationale verplichtingen die voortvloeien
uit het non-refoulementbeginsel. Voorts merken wij op dat artikel 31, tweede
lid, onder g, net als de huidige regeling een presumptie van veiligheid inhoudt,
die weerlegd kan worden door de betrokken asielzoeker. Dit is het geval indien
de vreemdeling aannemelijk maakt dat het desbetreffende land de verdragsverplichtingen
ten aanzien van hem niet naleeft. In de hierboven genoemde gevallen zal de
vreemdeling dat gemakkelijker aannemelijk kunnen maken. Er is derhalve geenszins
sprake van een automatische afwijzing, zonder dat aandacht is besteed aan
de door de asielzoeker naar voren gebrachte feiten en omstandigheden.Voor wat betreft de vraag over de bewijslast merken wij op dat ook nu
de bewijslast in overeenstemming met het UNHCR Handboek in beginsel bij de
vreemdeling rust: hij moet aannemelijk maken dat hij vluchteling is en daartoe
de nodige informatie verschaffen. Dit principe wordt in de onderhavige regeling
gehandhaafd.De vraag of er voorbeelden kunnen worden gegeven van gevallen, waarin
de oude en nieuwe wet tot verschillende resultaten zouden leiden beantwoorden
wij als volgt. Ten opzichte van de huidige regeling wordt het aantal landen
ten aanzien waarvan de presumptie van veiligheid geldt uitgebreid. Omdat echter
altijd rekening wordt gehouden met de feiten en omstandigheden van het individuele
geval kunnen niet bij voorbaat voorbeelden worden gegeven van gevallen waarin
de oude en nieuwe wet tot verschillende resultaten zouden leiden.De leden van de fractie van GroenLinks stellen dat op de strekking van
artikel 30, onderdeel d, van verschillende kanten fundamentele kritiek is
geleverd. Naar de mening van de leden van de fractie van GroenLinks stapt
de regering te gemakkelijk langs deze fundamentele bezwaren, onder meer geuit
door VluchtelingenWerk en de UNHCR. Zij zijn van menig dat het ontbreken van
fundamentele waarborgen bij de uitvoering van zo een Overeenkomst reden moet
zijn om deze Overeenkomsten niet te sluiten. Is de regering bereid zich bij
die stelling aan te sluiten?Wij zijn het niet eens met de stelling dat fundamentele waarborgen ontbreken.
Wij verwijzen deze leden naar het hierboven gestelde omtrent de tweede aanbeveling
van de Permanente Commissie om artikel 30, onderdeel d, te schrappen.De leden van de fractie van GroenLinks begrijpen dat de regering vasthoudt
aan het standpunt dat een asielzoeker kan worden teruggezonden
naar een land van eerder verblijf, zonder dat vaststaat dat deze asielzoeker
daar weer wordt toegelaten tot de asielprocedure. Hoe verhoudt zich deze opstelling
van de regering met de ontwerp-Richtlijn d.d. 21 september 2000 van de Europese
Commissie inzake minimumnormen voor de asielprocedure? Maakt deze ontwerp-Richtlijn
het voorts niet noodzakelijk dat, wil een land als veilig worden aangemerkt,
er niet volstaan kan worden met een antwoord op de vraag of er sprake is van
adherentie bij mensenrechtenverdragen?Vooropgesteld dient te worden dat het hier twee verschillende concepten
betreft. Het concept van het land van eerder verblijf maakt geen onderdeel
uit van de ontwerp-Richtlijn. Ten aanzien van het concept veilig derde land
verwijzen wij naar het hierboven gestelde naar aanleiding van vragen van leden
van de fracties van de PvdA, D66 en de VVD. Voor wat betreft de samenhang
met de concept-Richtlijn verwijzen wij naar het gestelde op pagina 16 van
de Memorie van Antwoord in antwoord op vragen van leden van de PvdA-fractie
waar ten aanzien van dit voorstel van de Commissie wordt aangegeven dat het
inderdaad mogelijk is dat de nationale wetgeving moet worden aangepast aan
de versie van het voorstel die wordt aangenomen, maar dat dat afhankelijk
is van het uiteindelijke onderhandelingsresultaat.De leden van de fractie van D66 vragen of bij toepassing van artikel 31,
tweede lid, onder h, en onder j, nu wel of geen statusdeterminatie zal plaatsvinden.
Tevens vragen deze leden of de voorgestelde bepalingen niet meer ruimte bieden
om van statusdeterminatie af te zien, dan het Vluchtelingenverdrag toelaat.
Zou het niet, zo vragen deze leden, voor de eenduidige interpretatie van de
wetsbepaling beter zijn om het onderscheid tussen niet-ontvankelijke en kennelijk
ongegronde asielverzoeken te blijven maken, zodat in het eerste geval geen
en in het tweede geval wel statusdeterminatie dient plaats te vinden.Artikel 31 is een facultatieve bepaling, hetgeen impliceert dat bij het
onderzoek naar de vraag of de in dat artikel opgenomen afwijzingsgronden kunnen
worden toegepast, het asielrelaas inhoudelijk getoetst wordt. Dat geldt dus
ook bij toepassing van de afwijzingsgronden genoemd in artikel 31, tweede
lid onder h en onder j. Wij zijn niet van mening dat de bepalingen van artikel
30 en 31 meer ruimte bieden voor het afzien van statusdeterminatie dan het
Vluchtelingenverdrag. In dit verband merken wij op dat het Vluchtelingenverdrag
niet verplicht tot statusdeterminatie; dit verdrag verplicht verdragsluitende
partijen om refoulement te verhinderen. Het onderscheid tussen niet-ontvankelijke
en kennelijk ongegronde asielverzoeken is in het wetsvoorstel niet meer gehandhaafd.
Hiervoor is de systematiek van het onderscheid tussen imperatieve en facultatieve
afwijzingsgronden in de plaats gesteld.1.7 VluchtelingenpaspoortDe leden van de VVD-fractie stelden bij het voorbereidend onderzoek de
vraag of iemand met een vluchtelingenpaspoort nu wel of geen vluchteling is.
Naar de mening van de VVD-fractie ontstaat nu toch wel een heel merkwaardige
situatie. Iemand wordt toegelaten op andere gronden dan het zijn van vluchteling
en desondanks krijgt hij wel die status plus bijbehorende voorzieningen. Graag
een reactie van de staatssecretaris.De leden van de fractie van de VVD hebben gelijk dat alle houders van
een verblijfsvergunning asiel voor een vluchtelingenpaspoort in aanmerking
kunnen komen. Dat is ook het geval als die vergunning op een andere grond
wordt verleend dan op grond van het feit dat men verdragsvluchteling is.Hiervoor hebben wij uitdrukkelijk gekozen met het volgtijdelijke statussysteem dat in het voorstel is neergelegd. Een belangrijk uitgangspunt
van het voorstel is zo veel mogelijk doorprocederen te voorkomen. Dat kan
alleen als er ongeacht de grond waarop de vergunning is verleend een gelijk
voorzieningenpakket aan de vergunning is gekoppeld. Op het moment van het
verlenen van de vergunning is er op die manier geen rechtens relevant belang
om te procederen voor een andere vergunning met een ander voorzieningenpakket.
Indien verdragsvluchtelingen wel en houders van een vergunning op andere gronden
niet in aanmerking zouden komen voor een vluchtelingenpaspoort ontstaat een
rechtens relevant belang voor degenen die op die andere gronden de vergunning
hebben gekregen om alsnog de vergunning te verkrijgen op grond van het feit
dat men verdragsvluchteling is. Het rechtens relevant belang is in dat geval
het verkrijgen van een vluchtelingenpaspoort.Overigens wijzen wij er op dat het verstrekken van een vluchtelingenpaspoort
aan vreemdelingen die niet als verdragsvluchtelingen bescherming behoeven
niet in strijd is met het internationaal recht. Het analoog toepassen van
de desbetreffende bepaling van het Vluchtelingenverdrag is niet in strijd
met enige internationale verplichting.Volledigeheidshalve wordt voor verdere informatie verwezen naar de toelichting
van de desbetreffende wijziging van de Paspoortwet (Kamerstukken II 1999–2000,
26 977, nr. 7, p. 6 e.v.)2. Gezinshereniging en gezinsvormingDe leden van de VVD fractie menen dat de eerdere vraag van deze fractie
of vormen van gesubsidieerde arbeid onder de criteria van de Vreemdelingenwet
en het Vreemdelingenbesluit vallen, niet wordt beantwoord dan wel wordt beantwoord
met verwijzing naar door hen zelf reeds genoemde artikelen. Graag wensen deze
leden alsnog een expliciet antwoord.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of duidelijkheid bestaat
over de vraag hoe het begrip middelenvereiste uiteindelijk wordt ingevuld.In de brief van 3 november 1997 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
(Kamerstukken II, 1997–1998, 19 637 en 25 601) is gewezen
op het besluit van de Ministerraad van 29 augustus 1997 om inkomen uit de
subsidieregeling Extra Werkgelegenheid voor Langdurig Werklozen (voorheen
de Melkert I-banen en thans de in- en doorstroombanen) aan te merken als inkomen
in de zin van het toelatingsbeleid voor alle categorieën van personen.Omdat het hierbij ging om structureel regulier werk, bestond er niet langer
een reden om voor het in aanmerking nemen van een inkomen uit deze banen een
onderscheid te maken ten opzichte van inkomen verworven uit ander regulier
werk en inkomen uit arbeid ingevolge de Wet sociale Werkvoorziening.Het beleid inzake de overige vormen van gesubsidieerde arbeid (zoals de
Melkert II-banen, banenpools en de Jeugdwerkgarantiebanen) bleef ongewijzigd.
Inkomen uit deze banen werd niet aangemerkt als inkomen in de zin van de Vreemdelingenwet
omdat het hier met name ging om «additionele arbeid».Inkomen uit deze arbeidsmarktactiverende maatregelen speelde in het kader
van gezinsvorming en gezinshereniging slechts een rol bij de beoordeling van
het inkomensvereiste van Nederlanders, als vluchteling toegelaten vreemdelingen
alsmede houders van een vergunning tot vestiging en houders van een vergunning
tot verblijf als asielgerechtigde.Op 1 januari 1998 is de Wet Inschakeling Werkzoekenden (WIW) in werking
getreden. De verschillende arbeidsmarktactiverende maatregelen die daarin
zijn opgegaan hebben hiermee een wettelijke basis gekregen. Als gevolg van
de stroomlijning van gesubsidieerde arbeid blijken de verschillende
regelingen steeds meer gemeenschappelijke kenmerken te vertonen, waardoor
het onderscheid tussen «additionele arbeid» en«niet-additionele
arbeid» met name gelegen in de arbeidsverhouding, duurzaamheid en CAO,
feitelijk is verdwenen.In overleg met het ministerie van SZW is daarom besloten het in het vreemdelingenbeleid
gemaakte onderscheid tussen de verschillende vormen van gesubsidieerde arbeid
te laten vervallen met terugwerkende kracht tot 1 januari 1998. De hoofdregel
dat de betrokkene duurzaam dient te beschikken over voldoende middelen van
bestaan, blijft overigens van kracht (Zie de beantwoording van schriftelijke
vragen bij brief van 3 december 1999 (TK, Vergaderjaar 1999–2000, Aanhangsel,
nr. 397).Door de leden van de PvdA-fractie is gevraagd of het onderwerp gezinshereniging
niet bij wet geregeld zou moeten worden. Naar aanleiding hiervan merken wij
op dat door de regeling resulterend uit het amendement op stuk nr. 28 hieraan
naar onze mening in voldoende mate tegemoet wordt gekomen. Dit amendement
heeft ertoe geleid dat een wettelijk kapstokartikel is opgenomen.Het is niet de bedoeling dat de vraag van het niveau van de regelgeving
wordt meegenomen in de notitie omtrent «family life». Het beleid
inzake gezinshereniging en gezinsvorming zal in het Vreemdelingenbesluit nader
worden uitgewerkt.Over de vraag of in het ontwerp-Vreemdelingenbesluit een recht op gezinshereniging
moet worden toegekend dan wel of er beleidsruimte zou moeten worden behouden,
zullen wij ons mede naar aanleiding van adviezen van verschillende maatschappelijke
instanties en de Raad van State, beraden.3. ToezichtDe leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering waar wordt gesteld
dat een algemene ID-plicht niet noodzakelijk wordt geacht niet vooruit loopt
op de inhoud van een door de Minister van Justitie, ten tijde van de behandeling
van de Wet op de Identificatieplicht prostituees over dit onderwerp aan de
Tweede Kamer toegezegde notitie?Zoals bekend bevat artikel 50 van het onderhavige wetsvoorstel een nieuw
criterium voor het staande houden van vreemdelingen met het oog op het vaststellen
van hun identeit nationaliteit en verblijfsrechtelijke positie.De voorgestelde formulering («...op grond van feiten en omstandigheden
die, naar objectieve maatstaven gemeten, een redelijk vermoeden van illegaal
verblijf opleveren...») biedt voldoende ruimte om effectief vreemdelingentoezicht
uit te oefenen, terwijl het tegelijkertijd de noodzakelijke waarborgen biedt
om discriminatoir optreden tegen te gaan. Het is dan ook niet noodzakelijk
om op dit moment over te gaan tot de invoering van een algemene identificatieplicht.Bij de behandeling van het wetsvoorstel Identificatieplicht voor prostituees
in de Tweede Kamer heeft de regering geen notitie inzake een algemene identificatieplicht
in het vooruitzicht gesteld. De regering heeft bij die gelegenheid als mogelijkheid
gesuggereerd om aan de hand van een reeds toegezegd overzicht van identificatieplichten
nog eens een discussie te voeren over de wenselijkheid van een algemene identificatieplicht
(Handelingen II 27 juni 2000, 91–5916, rk). Dat overzicht is inmiddels
opgenomen in de Nota naar aanleiding van het Verslag inzake het wetsvoorstel
wijziging van het Wetboek van Strafvordering en enige andere wetten omtrent
de toepassing van maatregelen in het belang van het onderzoek
en enige andere onderwerpen (Kamerstukken II 2000/2001, 26 983, nr. 5,
p. 6 e.v.).Voorts vragen deze leden of een eventuele
instructie er niet in elk geval moet komen? De vraag wat voor instructie zal
worden gegeven om discriminatie te voorkomen is volgens hen niet beantwoord,
evenmin als de vraag naar de inhoud van de evaluatie door de regering van
de vraag of deze bepaling goed werkt. Graag alsnog een antwoord.Allereerst zal in de Vreemdelingencirculaire in het hoofdstuk over toezicht
het toezichtcriterium – mede aan de hand van voorbeelden – nader
worden toegelicht. Voorts heeft het Landelijk Selectie- en Opleidingsinstituut
Politie in het kader van de opleiding en bijscholing van de vreemdelingendiensten
een instructiedag Toezicht in voorbereiding. Tijdens deze dag zullen de toezichtregisseurs
van de vreemdelingendiensten op de hoogte worden gebracht van de gevolgen
die het wetsvoorstel heeft voor het uitoefenen van toezicht. Op deze dag zullen
non-discriminatoire toepassing van het toezichtcriterium en de beginselen
van proportionaliteit en subsidiariteit uitvoerig aan de orde komen. Vóór
inwerkingtreding van het wetsvoorstel zullen alle circa 1000 toezichtregisseurs
deze verdiepingsmodule toezicht hebben gevolgd. Via de toezichtregisseurs
zal de kennis worden overgedragen aan de functionarissen belast met de basispolitiezorg.
Voorts zullen ontwikkelingen in de jurisprudentie worden uitgedragen in periodiek
te organiseren themadagen.In antwoord op de vraag naar de inrichting van de evaluatie van de wet
op dit punt merken wij op dat de ijkpunten en de toetsmethoden voor de evaluatie
in de loop van het volgend voorjaar worden uitgewerkt.Waar het gaat om de wijzigingen in het toezicht op illegaal verblijf hebben
de leden van de fractie van GroenLinks een beschouwing gemist over het fundamentele
karakter van het huisrecht. Het binnentreden van een woning grijpt nu eenmaal
veel dieper in dan het staande houden van personen elders. Niettemin kiest
de regering met dit voorstel voor een uniform toezichtcriterium. Eerder onderbouwde
zij die keuze door te wijzen op het belang van uniformiteit, nu voegt zij
daaraan toe dat het ingrijpen in het huisrecht noodzakelijk is om een effectief
en geloofwaardig toezicht te kunnen houden. Niettemin zouden de leden van
deze fractie het op prijs stellen als de regering haar overwegingen nog een
plaats geeft in een beschouwing over het fundamentele belang van het huisrecht
en van de waarborgen waarmee het binnentreden van woningen in het recht is
omgeven.Wij hechten er belang aan te benadrukken dat grote waarde wordt toegekend
aan de bescherming van het huisrecht. Toch is besloten om in het voorstel
een basis te creëren om de met toezicht belaste instanties de mogelijkheid
te geven om in bepaalde gevallen over te kunnen gaan tot het betreden van
een woning, zonder toestemming van de bewoner. Zoals neergelegd in artikel
53, eerste lid, kan zonder toestemming van de bewoner worden binnengetreden
indien er een redelijk vermoeden bestaat dat zich op die plaats een vreemdeling
bevindt die geen rechtmatig verblijf heeft. De in deze bepaling gegeven bevoegdheid
is niet ongeclausuleerd. Om rechtmatig te kunnen binnentreden moeten er redengevende
feiten en omstandigheden zijn. Het hierboven gestelde laat onverlet dat altijd
een last tot binnentreden is vereist wanneer gebruik gemaakt wordt van deze
bevoegdheid. 4. Vrijheidsbeperkende en vrijheidsontnemende maatregelen
en ongewenstverklaringUit het antwoord van de regering op de vragen gesteld door PvdA en GroenLinks
omtrent verschillende aspecten van dit onderwerp maken de leden van de PvdA
op, dat de vraag of bewaring al dan niet moet worden toegepast altijd moet
worden getoetst aan criteria van proportionaliteit en subsidiariteit, zowel
door de administratie, die de maatregel toepast, als vervolgens door de rechter
die de rechtmatigheid toetst. Hebben zij dit goed begrepen?De leden van de PVDA hebben dit goed begrepen. De rechter toetst zowel
de rechtmatigheid als de doelmatigheid van de bewaring.De leden van de fractie van GroenLinks stellen dat de wet zeer ruime toepassing
van vreemdelingenbewaring mogelijk maakt, bijvoorbeeld ook van personen die
(binnenkort) beschikken over uitreispapieren. Zelf geeft de regering reeds
aan dat het niet de bedoeling is dat iedereen in deze omstandigheden in bewaring
wordt gesteld. Kennelijk zijn bijkomende omstandigheden vereist. Wat zijn
dergelijke omstandigheden of worden de ontwikkelingen geheel aan de jurisprudentie
overgelaten?De uitbreiding van de mogelijkheden om vreemdelingenbewaring toe te passen
ziet op de zogenaamde «verwijderingsdetentie». Wij verwijzen in
deze naar de terugkeernotitie (Kamerstukken II 1998–1999, 26 646,
nr. 1) waarin staat dat het thans in de praktijk veelvuldig voorkomt dat de
vreemdeling zich om en nabij de dag van de verwijdering fysiek daaraan onttrekt.
Om deze problematiek te bestrijden is het noodzakelijk de bevoegdheid in het
wetsvoorstel op te nemen om vreemdelingen in het belang van de effectuering
van de uitzetting in bewaring te kunnen stellen. Voorwaarde voor toepassing
van deze vorm van bewaring, die niet kan worden toegepast op vreemdelingen
die rechtmatig verblijf hebben gehad op grond van artikel 8, onder a tot en
met e en l, van het wetsvoorstel, is dat de benodigde reisbescheiden op korte
termijn voorhanden zijn. Gelet op het feit dat deze vorm van bewaring slechts
toegepast behoeft te worden in die gevallen waarin alleen nog de fysieke uitzetting
gerealiseerd dient te worden, is de duur van de bewaring gebonden aan een
termijn van maximaal 4 weken.Deze vorm van inbewaringstelling zal niet standaardmatig plaatsvinden.
Er zal altijd een belangenafweging gemaakt worden tussen enerzijds het belang
van de vreemdeling en anderzijds het algemeen belang. Concrete aanwijzingen
dat de vreemdeling zich aan de uitzetting onttrekt zijn niet vereist. Dat
zou immers de doelstelling van deze vorm van bewaring, waarbij de openbare
orde wordt geacht de bewaring te vorderen, ondergraven. Wel kan het bijvoorbeeld
zijn, dat de bewaring achterwege blijft wegens zeer bijzondere gezinsomstandigheden
van de vreemdeling.Wij benadrukken nogmaals dat de maatregel noodzakelijk wordt geacht als
bijdrage aan de effectuering van het terugkeerbeleid en de bestrijding van
illegaal verblijf hier te lande.5. RechtsmiddelenWij voldoen graag aan het verzoek van de leden van de PvdA-fractie, om
ons antwoord inzake de schorsende werking van rechtsmiddelen nader toe te
lichten. In de eerste plaats benadrukken wij, dat artikel 32 van de huidige
wet geen onderscheid maakt tussen bezwaar of administratief beroep ingesteld
tegen (de afwijzing of intrekking van) een vergunning tot verblijf of een
vestigingsvergunning. Om die reden is een dergelijk onderscheid evenmin aangebracht
in artikel 73 van het wetsvoorstel, dat ook alleen betrekking heeft op bezwaar
en administratief beroep. De aanhet woord zijnde leden merken
terecht op, dat er uit verdragen in meer gevallen dan op grond van de nationale
wet een vorm van schorsende werking kan voortvloeien. Deze leden denken daarbij
aan het gemeenschapsrecht en aan het Europees Vestigingsverdrag. Ingevolge
artikel 112 van het wetsvoorstel kunnen bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur, ter uitvoering van een verdrag, dan wel van een voor Nederland
verbindend besluit van een volkenrechtelijke organisatie regels worden gesteld
in verband met het rechtmatig verblijf van vreemdelingen, waarbij ten gunste
van deze vreemdelingen kan worden afgeweken van deze wet. In de lagere regelgeving
kan dus voor zover nodig ten gunste van gemeenschapsonderdanen en vreemdelingen
die onderdaan zijn van een land dat partij is bij het Europees Vestigingsverdrag
een uitzondering worden gemaakt op artikel 73, tweede lid, van het wetsvoorstel,
zo antwoorden wij deze leden.De aan het woord zijnde leden wijzen nog op het zevende protocol bij het
EVRM. Wij antwoorden hen ten slotte, dat aan artikel 1 van het zevende Protocol
bij het EVRM geen rechten kunnen worden ontleend zolang genoemd Protocol voor
Nederland niet in werking is getreden.5.1 Afschaffen bezwaar in asielzakenDe leden van de fractie van D66 stellen enige nadere vragen over de afschaffing
van de bezwaarschriftprocedure in asielzaken. Alvorens daarop in te gaan hechten
wij er aan op te merken dat het geenszins onze bedoeling was op hun eerdere
vragen terzake «verbolgen» te reageren; indien onze woordkeus
die indruk heeft gewekt, betreuren wij dat.Terecht stellen deze leden dat de noodzaak tot bekorting van de procedure
een belangrijke overweging is geweest bij de beslissing om de bezwaarfase
te schrappen. Dat bij de vormgeving van het besluitmoratorium de afweging
tussen deze noodzaak en andere belangen – in het bijzonder de werklast
die met het eerst verlenen en dan weer intrekken van vergunningen zou zijn
gemoeid – anders is uitgevallen, doet daar niet aan af.Wij wijzen er overigens op dat het besluitmoratorium slechts bij wijze
van uitzondering zal worden ingeroepen. De aan het woord zijnde leden stellen
dat het in het kader van het verkorten van de procedure meer voor de hand
zou liggen om tot statusverlening over te gaan en om pas wanneer daar aanleiding
voor is tot intrekking daarvan te besluiten. Deze leden hebben hier slechts
een van de drie gronden waarop het moratorium wordt ingeroepen op het oog.
Zij zullen niet hebben bedoeld dat ook in het geval van massale instroom of
in het geval van een onduidelijke situatie tot statusverlening zou moeten
worden overgegaan. Overigens is het ook nog eens de vraag of het instellen
van het moratorium per definitie tot het verlengen van de procedure leidt.
Het moratorium biedt de mogelijkheid om de beslistermijnen te verlengen in
die gevallen waarin er zich feiten en omstandigheden voordoen die het onmogelijk
maken om de aanvragen in de daarvoor in het voorstel voorziene termijnen af
te doen. Indien het voorstel geen voorziening zou bevatten zouden in dergelijke
omstandigheden de in het voorstel vastgelegde termijnen niet kunnen worden
gehaald, zonder dat het mogelijk zou zijn deze termijnen te verlengen. Het
behoeft geen betoog dat een dergelijke situatie tot de nodige procedures zal
leiden.Eveneens op zichzelf terecht constateren deze leden dat verlies aan kwaliteit
in de primaire fase later in de procedure tot vertragingen kan leiden. Juist
daarom hebben wij verbetering van de kwaliteit van de primaire fase steeds
als voorwaarde voor het afschaffen van bezwaar gezien. Een van de maatregelen
om deze kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen is de invoering van de voornemenprocedure.
Deze procedure houdt in, dat de vreemdeling nog eens de gelegenheid krijgt om op een concreet, schriftelijk voornemen voor een afwijzende beslissing
te reageren. Hij kan dan wijzen op eventuele vergissingen, onjuistheden, onvolledigheden
of elementen uit zijn gehoor die naar zijn oordeel over het hoofd zijn gezien,
verkeerd zijn begrepen of niet juist gewogen. Het is aannemelijk dat deze
extra mogelijkheid om potentiële fouten onder de aandacht te brengen
in een aantal gevallen tot bijstelling van het voornemen en daarmee tot verhoging
van de kwaliteit van de definitieve beschikking zal leiden. Overigens is het
voorzien in een voornemenprocedure niet het enige middel dat tot een betere
kwaliteit moet leiden. Naast de introductie van de voornemenprocedure zet
de IND nog diverse andere middelen in om de kwaliteit te verbeteren. In de
eerste plaats zijn de inspanningen binnen de IND erop gericht de medewerkers
langer aan zich te binden en op die manier de kwaliteit langer in huis te
houden. Met de invoering van een nieuw functiehuis en het daaraan gekoppelde
loopbaanbeleid en beloningsbeleid, is er meer duidelijkheid gekomen in de
basisstructuur van taken, in het perspectief en in de loopbaanmogelijkheden
voor medewerkers bij de IND, zodat zij naar verwachting langer voor de organisatie
behouden kunnen blijven. Voorts is in 1999 gestart met de oprichting van een
Landendesk Irak; dit jaar is deze landendesk omgevormd tot een Gemeenschappelijke
Kennis Groep, die landendesks op verscheidene nationaliteiten omvat alsmede
een bureau Taalanalyse. Voorts is het Kennis- en Leercentrum van start gegaan,
waarmee de IND beschikt over een eigen opleidingscentrum. Natuurlijk zal in
2001 veel aandacht worden besteed aan de opleiding van medewerkers in de Vw
2000. Ook zijn beslisondersteunende systemen in ontwikkeling die de medewerkers
de mogelijkheid bieden op een gestructureerde wijze aanvragen te behandelen,
waardoor de kwaliteit van de beschikking zal toenemen. Al deze door de IND
in gang gezette maatregelen ter verhoging van de kwaliteit zijn uiteraard
niet in de wet te vinden; desalniettemin zijn zij wel genomen, en zonder enige
twijfel van invloed op de kwaliteit van het primaire proces.De veronderstelling dat in asielzaken de beschikbare rechtsmiddelen als
regel worden aangewend is gebaseerd op ervaringen in het verleden. In hoeverre
er een relatie is met het aantal verblijfstitels dat in bezwaar wordt verleend,
is ons niet bekend. Niet onaannemelijk is dat, ook indien dit aantal lager
zou zijn, in een groot aantal gevallen bezwaar zou worden gemaakt. De kans
dat een rechtsmiddel alsnog tot toelating leidt, is immers altijd groter dan
nul, terwijl de vreemdeling door het aanwenden van een rechtsmiddel niet in
een nadeliger positie kan komen dan wanneer hij in de primaire beschikking
berust.5.2 VoornemenprocedureDe leden van de CDA-fractie vragen naar een meer concrete aanduiding van
de onderzoeksresultaten van de pilot betreffende de beoogde effecten van de
voornemen-procedure.De rapportage over de pilot inzake de voornemenprocedure, die op het AC-Rijsbergen
is uitgevoerd, is thans is in bewerking. In de pilot is onderzocht op welk
moment en op welke wijze de voornemenprocedure kan worden ingepast in de AC-procedure.De mate waarin de uiteindelijke beslissing op het voornemen aansluit is
nadrukkelijk onderdeel van de pilot geweest. Hierbij is gebleken dat het opstellen
van een kwalitatief goed voornemen geen nieuwe inhoudelijke vaardigheden van
de medewerkers van het AC vraagt, maar dat het binnen de beschikbare tijd
bondig formuleren van het voornemen wel enige training en gewenning vraagt.
De opleidingen worden daaraan aangepast.Overigens is het niet mogelijk ten aanzien van de aansluiting tussen voornemen
en uiteindelijke beslissing een vergelijking te maken met de huidige
situatie, zoals door de leden van de CDA-fractie wordt gevraagd. In de huidige
situatie wordt immers geen voornemen uitgebracht.In de pilot heeft rechtsbijstand in een aantal zaken inhoudelijk gereageerd
op het uitgebrachte voornemen. Hierbij is gebleken dat het reageren op een
voornemen als regel niet meer tijd in beslag neemt dan het opstellen van een –
uit de huidige procedure bekend – zwaarwegend advies.In het concept-vreemdelingenbesluit is opgenomen dat de rechtsbijstand
in het AC 3 uur de tijd heeft om op het voornemen en het verslag van het nader
gehoor te reageren. Dit is evenveel als thans beschikbaar is voor een reactie
op het nader gehoor en het opstellen van een zwaarwegend advies. Uit eerdere
onderzoeken blijkt dat voor de meeste zaken de 3-uurstermijn afdoende is.
De gevallen waarin meer tijd nodig is moeten in goed overleg tussen IND en
rechtsbijstandverleners kunnen worden opgevangen.Overigens heeft het invoeren van een voornemenprocedure niet de bedoeling
de AC-procedure te verkorten. De voornemenprocedure beoogt hier met name de
kwaliteit van de beslissing te verbeteren.Graag voldoen wij aan de behoefte aan verduidelijking van ons antwoord
op een eerdere vraag van de leden van de fractie van de VVD betreffende het
anticiperen op de ex nunc beoordeling tijdens de voornemenprocedure. In ons
eerdere antwoord hebben wij het voorbeeld voor ogen gehad, waarin een vreemdeling
goede gronden heeft om voor toelating in aanmerking te komen. In dat geval
heeft het geen zin om pas in een latere fase dergelijke gronden naar voren
te brengen, omdat er in de primaire fase al rekening mee gehouden kan worden.
Dat bedoelden wij met de verwijzing naar de primaire fase.Maar gesteld dat de vreemdeling dergelijke gronden niet heeft, dan zou
hij belang kunnen hebben bij het traineren van de procedure in de hoop daarmee
voor toepassing van het drie-jaren-beleid in aanmerking te komen. Hierin is
echter geen verschil gelegen met de huidige wet. Ook onder de huidige wet
zou de rechter, in het kader van de ex tunc beoordeling van het beroep, al
rekening kunnen houden met feiten en omstandigheden die al bekend hadden kunnen
zijn ten tijde van de beoordeling van de aanvraag. Ex nunc betekent immers,
dat het gaat om feiten en omstandigheden die pas opkomen nadat het bestreden
besluit is genomen en daar hebben we het hier niet over. Vanzelfsprekend is
het lastig vast te stellen of een feit dat door de vreemdeling voor het eerst
pas voor de rechter naar voren wordt gebracht een nieuw feit is of niet. Maar
daarin maakt het geen verschil of de rechter ex nunc oordeelt of ex tunc,
zo antwoorden wij de aan het woord zijnde leden.5.3 Meeromvattende beschikkingDe leden van de VVD-fractie vragen om een nadere duiding van de moeilijkheidsgraad
van de procedures bij de rechter als gevolg van de meeromvattende beschikking.
Die vraag is in zijn algemeenheid moeilijk te beantwoorden, temeer daar een
uniforme norm ten aanzien van het begrip «moeilijkheid» ontbreekt.
Wij zullen daarom inzicht geven in de gevolgen van de meeromvattende beschikking
en afzien van een duiding van «moeilijker» of «minder moeilijk».Wij nemen aan, dat deze leden met hun vraag het oog hebben op de omvang
van de rechterlijke beoordeling. Niet alleen de afwijzing van een aanvraag
of de intrekking van een verblijfsvergunning staat ter beoordeling, maar tevens
de verschillende van rechtswege intredende gevolgen van de beschikking. Wat
de meeromvattende beschikking met zich meebrengt, is dat de huidige, los van
elkaar gevoerde procedures worden gebundeld tot één procedure.
Het is dus niet zo dat er nieuwe gevolgen ter beoordeling van
de rechter staan, dat wil zeggen gevolgen die de rechter nu nog niet hoeft
te beoordelen. De rechter oordeelt thans bijvoorbeeld ook over de beëindiging
van opvang (zie artikel 45, eerste lid, onder c, van het wetsvoorstel), maar
meestal op een later tijdstip dan dat waarop hij de afwijzing van de aanvraag
zal beoordelen. Ook beoordeelt de rechter thans of de (last tot) uitzetting
van een vreemdeling terecht is bevolen. Wellicht dat de procedure als geheel
juist minder gecompliceerd wordt, doordat alle rechtsgevolgen van een beschikking
in één keer kunnen worden (af)meegewogen.Door bundeling van de procedures kan het aantal administratieve procedures
worden beperkt, hetgeen tot een verlichting van de werklast van de rechterlijke
macht kan leiden. Als gevolg van het in meer gevallen verlenen van schorsende
werking aan het beroep uit kracht van de wet, vervallen afzonderlijke procedures
gericht op het verkrijgen van een voorlopige voorziening. De procedurele complicaties
die daarmee samenhangen vervallen, evenals de complicaties die samenhangen
met het vragen van een voorlopige voorziening hangende de bezwaarfase in asielzaken.
Wat wij hiermee menen te hebben aangetoond, is dat het niet vanzelfsprekend
is, dat de rechterlijke beoordeling als gevolg van het wetsvoorstel gecompliceerd
is geworden. Wel geven wij toe dat de consequenties van de uitspraak van de
rechter groot zijn. Het feit dat de rechter zich zal richten op de hoofdzaak
en tegelijkertijd een aantal rechtsgevolgen die zijn beslissing met zich meebrengt,
bij zijn beoordeling betrekt, vinden wij een verbetering ten opzichte van
de situatie. Onder de huidige wet worden op verschillende tijdstippen allerlei
afgeleide vragen aan de orde gesteld los van de hoofdvraag of betrokkene in
Nederland mag blijven of niet.5.4 Hoger beroepMet de leden van de fractie van de PvdA hebben wij de voorkeur de gehele
wet op één tijdstip in werking doen treden.In goed overleg met de Raad van State zullen wij bezien of het hoger beroep
in bewaringszaken op de datum van inwerkingtreding van de wet kan worden ingevoerd.De leden van de PvdA-fractie stelden verder enkele vragen over het «horen»
in hoger beroep, waarmee zij kennelijk doelen op de mondelinge behandeling
ter terechtzitting. Het is inderdaad niet aan de regering, maar aan de rechter,
om te bepalen in welke gevallen deze mondelinge behandeling zal plaatsvinden.
De inschatting dat dit in het grootste deel van de gevallen niet zal geschieden,
is dan ook afkomstig van de Raad van State zelf. Deze moest, in het kader
van de raming van de voor het hoger beroep benodigde personele capaciteit,
immers ook ramen in hoeveel zaken een zitting nodig zou zijn.Van een mondelinge behandeling ter terechtzitting zal worden afgezien
indien de aangevoerde grieven geen uit een oogpunt van rechtseenheid of rechtsontwikkeling
belangrijke vragen, noch gecompliceerde feitelijke kwesties aan de orde stellen.
Dit geldt zowel voor reguliere als voor asielzaken. Een en ander brengt met
zich dat het in die zin inderdaad om een beperkte vorm van hoger beroep gaat.
De achtergronden van deze keuze zijn in de memorie van toelichting uiteengezet:
gelet op de aantallen zaken waarom het gaat, is het eenvoudig onmogelijk om
alle zaken ook in hoger beroep ter zitting te behandelen. Reeds de huidige
beperkte vorm van hoger beroep vergt een zeer forse uitbreiding van de Afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State. De uitbreiding die nodig zou zijn
om binnen een aanvaardbare termijn alle daarvoor volgens het algemeen bestuursprocesrecht
in aanmerking komende zaken ter zitting te behandelen, zou zo groot zijn dat
de Afdeling daardoor niet meer als eenheid zou kunnen functioneren, nog daargelaten
dat het buitengewoon moeilijk zou zijn voldoende gekwalificeerde
personen te vinden om zo een uitbreiding ook daadwerkelijk te realiseren.
Er zouden dan nog vele tientallen extra staatsraden (in buitengewone dienst)
moeten worden gevonden.De leden van de fractie van de PvdA stelden voorts enige vragen over de
behandeling van zaken in hoger beroep in verhouding tot de behandeling in
eerste aanleg. Zij constateren terecht, dat wij er, in afwijking van het algemeen
bestuursprocesrecht, voor hebben gekozen om niet uit te sluiten dat een zaak
die in eerste aanleg door een meervoudige kamer is behandeld, in hoger beroep
enkelvoudig wordt afgedaan. De redenen daarvoor zijn, dat meervoudige behandeling
in eerste aanleg niet altijd betekent dat de zaak ingewikkeld is, alsmede
dat een zaak die in eerste aanleg ingewikkeld is dat niet altijd ook in hoger
beroep is. Wat het eerste punt betreft hebben wij gewezen op het fenomeen
«opleidingskamer», waarbij het, anders dan deze leden veronderstellen,
in het bestuursrecht niet bij voorbaat vaststaat dat zo'n kamer bestaat uit
twee ervaren leden en één minder ervaren lid.Bovendien is het geredeneerd vanuit het grievenstelsel niet vanzelfsprekend
dat de Raad van State steeds in meervoudige kamer afdoet als de rechtbank
dat ook heeft gedaan. Een grief kan namelijk zo duidelijk terecht zijn voorgesteld
dat de Raad ook in een enkelvoudige kamer de uitspraak van de rechtbank zou
kunnen vernietigen.De vragen van de leden van de fractie van D66 over het hoger beroep komen
in grote lijnen overeen met de vragen van de leden van de PvdA-fractie over
hetzelfde onderwerp. Kortheidshalve zij naar de beantwoording van laatstgenoemde
vragen verwezen.5.5 Algemene bepalingenWij verontschuldigen ons bij de leden van de PvdA-fractie voor de kennelijke
verwarring bij de beantwoording van de vraag naar de betekenis van artikel
114 van het wetsvoorstel. Gaarne beantwoorden wij de gestelde vraag alsnog.
Deze leden merken terecht op, dat er ook andere verdragen zijn, die vreemdelingen
wat betreft rechtsingang en vrijstelling van cautio judicatum solvi gelijkstellen
met Nederlanders. Indien een dergelijk verdrag rechtstreeks werkende bepalingen
terzake kent, is een vrijstelling in de Nederlandse wet strikt genomen niet
noodzakelijk. Dan gaan de verdragsverplichtingen immers zonder nadere regeling
boven de Nederlandse wet. Artikel 114 heeft dan ook betrekking op de gevallen,
waarin er geen (rechtsreeks werkende) verdragsverplichting kan worden aangewezen.
Artikel 114 verklaart artikel 16 van het Vluchtelingenverdrag van overeenkomstige
toepassing op niet-verdragsvluchtelingen aan wie de verblijfsvergunning asiel
op grond van artikel 28 of 33 van het wetsvoorstel is verleend. De achtergrond
hierbij is het advies van de Staatscommissie internationaal privaatrecht,
waarin op goede gronden is betoogd, dat een verschil in behandeling tussen
een verdragsvluchteling en een niet-verdragsvluchteling wat betreft rechtsingang
en rechtsbijstand aan on- en minvermogenden onder het wetsvoorstel niet gerechtvaardigd
is.Gegeven de hier gegeven nadere uitleg van artikel 114, verwachten wij
niet dat artikel 114 aanleiding zal zijn tot het misverstand dat alleen aan
houders van de verblijfsvergunning asiel, bedoeld in artikel 28 en 33 van
het wetsvoorstel, deze gelijke behandeling geboden wordt, zo antwoorden wij
deze leden. 6. Invoering/InvoeringswetDe leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen naar aanleiding van
de mededeling dat het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen
zal worden aangepast.De leden van de CDA-fractie stellen terecht dat het aanvankelijk de bedoeling
was dat vreemdelingen met een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd (asiel)
in beginsel eerst na één jaar als ingezetene voor de volksverzekeringen
worden aangemerkt. Dit uitgangspunt was evenwel gebaseerd op de «eerste»
uitvoeringstoets van de Sociale Verzekeringsbank (SVb), waarin het toekomstig
uitvoeringsbeleid ten aanzien van het ingezetenschap uiteen is gezet. Het
standpunt van de SVb hebben wij onderschreven, omdat daarmee gerealiseerd
wordt dat de vreemdelingen met dezelfde vergunning ook gelijke aanspraken
op het terrein van de volksverzekeringen zullen hebben.Essentieel in deze kwestie is het feit dat door de 3e nota van wijziging
het voorstel dusdanig is gewijzigd, dat de SVb tot de conclusie is gekomen
dat het eerder geschetste toekomstig uitvoeringsbeleid ten aanzien van het
ingezetenschap bijstelling behoeft. Deze bijstelling komt er op neer dat de
aanvankelijke gelijkheid qua aanspraken op het terrein van de volksverzekeringen
(op basis van het ingezetenschap) voor de onderhavige groep zou verdwijnen.
Dit houdt in dat de SVb in zijn toekomstig beleid de ene vreemdeling met verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd (asiel) eerder/later als ingezetene zal aanmerken, dan
een andere vreemdeling met dezelfde vergunning doch voorzien van een andere
toelatingsgrond. De SVb heeft er op gewezen dat deze dreigende ongelijkheid
weggenomen kan worden door een aanpassing van het Besluit uitbreiding en beperking
kring verzekerden volksverzekeringen. Deze suggestie van de SVb heeft de regering
aldus overgenomen. De aanpassing van het besluit zal voor deze groep regelen
dat betrokkene vanaf het moment van vergunningverlening als verzekerde voor
de volksverzekeringen zal worden beschouwd, ongeacht of hij op dat moment
al als ingezetene kan worden beschouwd. Hiermee krijgen alle vreemdelingen
met een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd (asiel) in het kader van de
volksverzekeringen de behandeling die, blijkens het aanvullend uitvoeringsadvies
van de SVB, thans toekomt aan verdragsvluchtelingen. Het theoretisch denkbare
alternatief om bij KB te bepalen dat vreemdelingen met een verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd (asiel) eerst 1 jaar na de statusverlening verzekerd zijn
voor de volksverzekeringen wordt niet realiseerbaar geacht. Deze benadering
zou impliceren dat verdragsvluchtelingen, hoewel deze (blijkens het uitvoeringsadvies)
vanaf het moment van vergunningverlening als ingezetene moeten worden beschouwd,
gedurende het eerste jaar desalniettemin toch niet verzekerd zouden zijn voor
de volksverzekeringen. Dit is niet verenigbaar met artikel 24 van het Vluchtelingenverdrag.De leden van de fractie van de VVD vragen of kan worden gespecificeerd
in hoeverre de achterstanden vòòr inwerkingtreding van de wet
grotendeels weggewerkt zullen zijn?De inspanningen binnen de IND zijn er thans op gericht op het moment van
invoering van het voorstel een normale werkvoorraad te hebben bereikt op zowel
eerste aanleg asiel als eerste aanleg regulier. Wanneer de instroom zich ontwikkelt
conform de prognoses, zal de IND hier ook daadwerkelijk in slagen. Na invoering
van het voorstel zullen de inspanningen erop zijn gericht de instroom op beide
werksoorten bij te houden, hetgeen inhoudt dat wordt beslist binnen de wettelijke
termijnen. Op het moment van invoering van de wet bestaan wel achterstanden
ten aanzien van asiel bezwaar en regulier bezwaar. Voor het verwerken
van deze achterstanden zijn plannen van aanpak ontwikkeld. Uitgaande van een
instroom van 44 000 in 2001 resteert naast het bijhouden van de instroom
voldoende capaciteit om de voorraad asiel bezwaar het komende jaar grotendeels
te verwerken. Met de huidige capaciteit op regulier zal de achterstand op
bezwaar in 2001 worden ingelopen, maar niet volledig worden weggewerkt.Deze leden stellen voorts de vraag waarom de verkorte MVV-procedure alleen
open staat voor bij de IND bekende bedrijven, die minimaal 10 aanvragen per
jaar doen? De «minder grote c.q. bekende» bedrijven kunnen toch
evengoed aan de voorwaarden voldoen om voor de verkorte procedure in aanmerking
te komen. Is de financiële achtergrond van een bedrijf de bottleneck?
Zo ja, kan dit dan worden opgelost met een bankgarantie door de werkgever?Met de woorden «bij de IND bekend» bedoelen wij bedrijven
of instellingen die regelmatig mvv-aanvragen (laten) indienen, en uit dien
hoofde bekend zijn bij de IND. Deze bedrijven melden zich regelmatig bij de
IND met het verzoek om namens de vreemdelingen die men wil laten overkomen
de procedure bij de IND te voeren. Deze bedrijven of instellingen moeten aan
bepaalde vereisten voldoen; zo moeten zij er onder meer garant voor staan
dat de vreemdeling aan de toelatingsvoorwaarden voldoet, over voldoende middelen
van bestaan beschikt en geen gevaar vormt voor de openbare orde. Daarnaast
moet een bedrijf ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel en desgewenst
kunnen aantonen dat het solvabel is. Dat laatste hangt samen met het feit
dat het garant staat voor de kosten van het levensonderhoud van de vreemdelingen
Het bedrijf of de instelling verricht het voorwerk voor de verkrijging van
de mvv, en de IND toetst dergelijke aanvragen op verkorte wijze. Het is evident
dat niet elk bedrijf of instelling dat «bekend» is deze soepele
behandeling ten deel kan vallen, omdat de noodzakelijke controle op een juiste
uitvoering van de mvv-procedure (waarvoor het bedrijf of de instelling garant
staat) dan in het gedrang komt. Daarom is in het beleid ook voorzien in een
minimum aantal mvv-aanvragen van 10 per jaar.De leden van de fractie van de PvdA vragen wat de regering vindt van het
voorstel van Vluchtelingenwerk om te bezien of toelatingscriteria kunnen worden
versoepeld voor groepen asielzoekers die al langer dan drie jaar in Nederland
zijn en afkomstig zijn uit problematische landen?Het is niet onze bedoeling met het onderhavige voorstel het toelatingsbeleid
te versoepelen. Hierbij nemen wij voorts nog in aanmerking dat het driejarenbeleid
al een bijzonder toelatingsbeleid is.Het voorstel van Vluchtelingenwerk is gedaan met het oog op de achterstand
van circa 50 000 bezwaarzaken asiel op het moment van invoering van het
wetsvoorstel. In de Memorie van Antwoord hebben wij aangegeven dat de behandeling
van asielaanvragen in eerste aanleg prioriteit heeft, maar dat de bezwaarzaken
niet worden gelaten voor wat ze zijn. Voorts is aangegeven dat de afdoening
van deze zaken inzet vraagt van een afzonderlijk deel van de IND gedurende
een jaar en dat ook de rechtbanken de gescheiden behandeling van oude en nieuwe
zaken overwegen. Gevolg hiervan kan zijn dat in een beperkt aantal van die
zaken moet worden overgegaan tot verlening van een verblijfsvergunning op
grond van het driejarenbeleid. Wij gaan hierop naar aanleiding van een vraag
van leden van de fractie van D66 aan het einde van deze paragraaf nader in.Bij deze omstandigheden en een maximale inzet om achterstanden weg te
werken past naar onze mening niet een versoepeling van de toelatingscriteria
voor groepen asielzoekers. De leden van de fractie van GroenLinks vragen of kan worden aangegeven
wanneer de nieuwe Vreemdelingencirculaire gereed zal zijn en hoeveel tijd
er zal liggen tussen publicatie van die Circulaire en daadwerkelijke invoering
van de Vreemdelingenwet Wij streven er naar onderhavig voorstel, de ontwerp-invoeringswet,
het ontwerp Vreemdelingenbesluit en het ontwerp-Vreemdelingenvoorschrift begin
december in het Staatsblad te publiceren. Tegelijkertijd zullen wij de Vreemdelingencirculaire
in de Staatscourant plaatsen.Wij streven naar inwerkingtreding van deze regelgeving op 1 april 2001.De leden van de fractie van GroenLinks hebben de indruk dat het Toetsingskader
overgangsrecht sociale zekerheid geen enkele rol lijkt te spelen bij de vormgeving
van het overgangsrecht.Wij antwoorden deze leden dat naar onze mening het beleid dat specifiek
betrekking heeft op vreemdelingen die geen rechtmatig verblijf in Nederland
hebben vóór gaat op een meer algemene beleidslijn ten aanzien
van overgangsrecht inzake sociale voorzieningen. Na inwerkingtreding van het
wetsvoorstel zullen de voorzieningen worden beëindigd indien de vreemdeling
de uitkomst van de procedure tegen de intrekking of niet verlenging van de
vvtv niet meer in Nederland mag afwachten. Ruim voor de inwerkingtreding van
het wetsvoorstel zal bekendheid worden gegeven aan deze wijziging. Daardoor
ontstaat er feitelijk een termijn waarbinnen de voormalige vvtv-ers zich op
deze wijziging kunnen voorbereiden. Ook zullen op korte termijn de gemeenten
bij circulaire worden geïnformeerd over de op het nieuwe terugkeerbeleid
gebaseerde uitvoering van de beëindiging van verstrekkingen aan personen
in het kader van de Zorgwet VVTV (in het zogenaamde Stappenplan VVTV).Wij hechten er aan nogmaals te benadrukken, dat in artikel 5, tweede lid,
laatste volzin, van Hoofdstuk 11, van de Invoeringswet uitdrukkelijk is voorzien
in een regeling om te voorkomen dat verstrekkingen met terugwerkende kracht
worden beëindigd. Wij zijn het met de leden van de fractie van GroenLinks
eens, dat beëindiging van verstrekkingen met terugwerkende kracht voor
deze groep niet gewenst is. Aldus in antwoord op de vraag van de leden van
de GroenLinks-fractie.De door de leden van de D66 aangehaalde passage over het driejaren beleid
geeft op hoofdlijnen aan onder welke omstandigheden een vreemdeling in het
bezit kan worden gesteld van een verblijfsvergunning om redenen van tijdsverloop
(op grond van het huidige driejaren beleid). Bedoelde omstandigheden zijn:a) dat er tussen het moment van aanvraag en de onherroepelijke beslissing
daarop meer dan drie jaren zijn verstreken;b) dat de vreemdeling de toelatingsprocedure (inclusief de eventuele bezwaar-
en beroepsfase) in Nederland heeft mogen afwachten, omdat er aan de ingestelde
rechtsmiddelen schorsende werking is toegekend, enc) dat er geen sprake is van contra-indicaties.Met de laatste zin van de aangehaalde passage hebben wij bedoeld aan te
geven dat ook na inwerkingtreding van het wetsvoorstel vreemdelingen die hun
aanvragen onder de huidige wet hebben ingediend in aanmerking kunnen komen
voor een verblijfsvergunning om redenen van tijdsverloop. Voor aanvragen die
na inwerkingtreding van het wetsvoorstel zijn ingediend zal toepassing van
het driejaren beleid naar verwachting tot een minimum beperkt blijven.Gevraagd naar een inschatting van het mogelijk aantal vreemdelingen dat
met een beroep op het driejaren beleid een verblijfsvergunning zal worden
verleend, antwoorden wij de leden van de D66 fractie als volgt. De complexiteit
van het driejarenbeleid maakt het moeilijk om een betrouwbare
inschatting te maken van het aantal vreemdelingen dat in de komende periode
aanspraak zou kunnen maken op een vergunning om redenen van tijdsverloop.
Een dergelijke inschatting wordt namelijk bepaald door veel verschillende
factoren. Wij noemen bijvoorbeeld de wisselende veiligheidssituaties in de
landen van herkomst, het procedeergedrag van vreemdelingen, de mate waarin
wegens schendingen van openbare orde een beroep op het driejarenbeleid wordt
afgewezen en ook de ouderdom en omvang van de voorraden bij de Immigratie-
en Naturalisatiedienst en de Vreemdelingenkamer en de geplande capaciteitsinzet
van deze organisaties bij het wegwerken van achterstanden.Op basis van hetgeen thans bekend is, lijkt de inschatting gerechtvaardigd
dat in de komende periode – gedurende de afronding van de behandeling
van aanvragen die onder de huidige wet zijn ingediend – in vijftienhonderd
tot tweeduizend gevallen per jaar aanspraak op een verblijfsvergunning op
grond van het driejarenbeleid kan worden gemaakt. Dit aantal is, mede als
gevolg van de hoge instroom van asielzaken in het jaar 1998, iets hoger dan
het gemiddelde van de jaren daarvoor.Nadere achtergronden en berekeningsgrondslagen bij deze prognose zijn
eerder opgenomen in de brief aan de Tweede Kamer van 29 mei 2000, onder punt
7 (TK 1999–2000, 26 732 en 26 975, nr. 45), waarnaar wij volledigheidshalve
verwijzen.7. VreemdelingenbesluitDe leden van de PvdA-fractie, de fractie van D66 alsmede van GroenLinks,
vragen om een reactie op het artikel van professor Kortmann. Wij zijn deze
dankbaar voor de geboden gelegenheid.Volgens professor Kortmann is het systeem, waarbij in het ontwerpbesluit
imperatieve bepalingen zijn voorgesteld waar het wetsvoorstel facultatieve
bepalingen kent, in strijd met de wet. De Afdeling bestuursrechtspraak denkt
daar naar onze mening anders over. Ingevolge artikel 131, vijfde lid, Wegenverkeerswet
kan de Minister van Verkeer en Waterstaat een automobilist die te vaak te
diep in het glaasje kijkt een «educatieve maatregel alcohol en verkeer»
opleggen. Ingevolge artikel 131, zevende lid, kan zij daaromtrent nadere regels
stellen, hetgeen onder meer is geschied in artikel 8 van de Regeling maatregelen
rijvaardigheid en geschiktheid. Dit artikel verplicht de minister een «educatieve
maatregel» op te leggen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Ook
hier beperkt de gedelegeerde wetgever dus de door de formele wetgever aan
het bestuursorgaan gelaten beleidsruimte, ten nadele van de burger. In een
tweetal uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak uit 1998 en 1999, overweegt
de Afdeling echter met zoveel woorden dat dit niet in strijd met de wet is.
Bovendien bevat het ontwerpbesluit een hardheidsclausule, waarmee van de imperatieve
bepalingen kan worden afgeweken.Terecht vragen de aan het woord zijnde leden van de PvdA-fractie, of het,
los van de theoretische overwegingen, niet praktisch wenselijk is meer beleidsruimte
te hebben om rechtvaardige beslissingen te kunnen nemen. Wij hebben gemeend
te kunnen kiezen voor imperatieve bepalingen, indien er voldoende overzicht
bestaat van de voorkomende gevallen en indien de regels in de praktijk voldoende
uitgekristalliseerd zijn. Om te beoordelen of dat in voldoende mate het geval
is, hebben wij verschillende instanties en organisaties om advies gevraagd.
Ook de Raad van State zal, zo verwachten wij, daarover advies uitbrengen.
Aan de hand van dat advies alsmede de andere adviezen, zullen wij moeten beoordelen,
of aan de voorwaarde voor een imperatieve formulering, zijnde uitgekristalliseerd
of niet, is voldaan.Wat de facultatieve formulering van de hardheidsclausule betreft merken
wij op, dat deze is ontleend aan de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar 131). In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van D66
merken wij op, dat het moeilijk voorstelbaar is, dat de Minister van Justitie
aan de ene kant van oordeel is, dat er sprake is van onevenredige hardheid
om vervolgens af te zien van toepassing van de hardheidsclausule. Veel verschil
tussen een imperatieve of een facultatieve formulering is er naar onze mening
niet. In de praktijk zal de hardheidsclausule naar onze mening steeds worden
toegepast voor zover toepassing van een regel, gelet op het belang dat het
desbetreffende artikel beoogt te dienen, voor een of meer belanghebbenden
zal leiden tot een onbillijkheid van overwegende aard. Aldus in
antwoord op de vraag van de leden van de D66-fractie.Professor Kortmann stelt voorts in zijn artikel, dat de Kroon geen bevoegdheden
van de Minister van Justitie kan mandateren. Daarin heeft hij gelijk als hij
de Kroon als bestuursorgaan zou bedoelen. Een bestuursorgaan kan alleen zijn
eigen bevoegdheden mandateren, niet die van een ander. Maar in artikel 1.4
van het ontwerpbesluit is het niet de Kroon als bestuursorgaan die mandaat
verleent, maar de Kroon als mede-wetgever die het mandaat regelt. De Kroon
als gedelegeerd wetgever kan naar onze mening bepalen dat het bestuursorgaan
«Minister van Justitie» mandaat verleent. Los van enkele meer
technische aanpassingen van het betreffende artikel, gaan wij er van uit dat
het artikel kan worden gehandhaafd. Wij wachten terzake het advies van de
Raad van State af. Aldus antwoorden wij de aan het woord zijnde leden van
de D66-fractie.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Staatssecretaris van Justitie,M. J. Cohen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20002001-26732-5d.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl