Wijziging Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek ivm bevordering kwaliteit en studeerbaarheid; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-24619, nr. 269b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

27-06-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24619 nr. 269b

21-06-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24619Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 619Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
in verband met de bevordering van de kwaliteit en de studeerbaarheid van het
onderwijsnr. 269bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 21 juni 1996Gaarne spreken wij onze erkentelijkheid uit voor de bereidheid van de
vaste commissie voor wetenschapsbeleid en hoger onderwijs om op korte termijn
een voorlopig verslag uit te brengen over het wetsvoorstel. Dat de ontwikkelingen
ten aanzien van de verbetering van de kwaliteit en studeerbaarheid voortgang
vinden, moge blijken uit de brief1 die op 18 juni
1996 door ons aan de voorzitter van de Tweede Kamer is gezonden. Omdat de
materie die in die brief aan de orde wordt gesteld, nauw verband houdt met
sommige vragen die in het voorlopig verslag zijn gesteld, is afschrift van
deze brief als achtergrondinformatie bij deze memorie gevoegd.De leden van de VVD-fractie vragen om nadere informatie over de stand
van zaken van de door de instellingen in te dienen plannen inzake kwaliteit
en studeerbaarheid. Ook de leden van RPF, SGP en GPV stellen deze vraag. De
leden van de VVD-fractie vragen in welke mate de kwaliteitsmanagementplannen
voldoen aan de criteria die door de Inspectie hoger onderwijs zijn opgesteld
en welk het oordeel van de commissie-Wijnen is over de ingediende voorstellen.De leden van de PvdA-fractie stellen de vraag wat er gebeurt, indien een
kwaliteitsmanagementplan van een instelling kwalitatief beneden de maat is.Wij wijzen er om te beginnen op dat alle instellingen hun plannen en projectvoorstellen
hebben ingediend. Op 7 juni jl. heeft de inspectie vertrouwelijk gerapporteerd
over de kwaliteitsmanagementplannen. Bij drie universiteiten en acht hogescholen
is de inspectie tot het oordeel gekomen, dat de plannen op essentiële
punten niet voldoen aan de criteria die in het rapport van de Stuurgroep Kwaliteit
en Studeerbaarheid zijn opgenomen. Bij één hogeschool is er
in feite naar het oordeel van de inspectie geen sprake van een kwaliteitsmanagementplan.
Dit betekent dat ruim 10% van de kwaliteitsmanagementplannen niet aan die
criteria voldoet.Wij zullen de desbetreffende instellingen in de gelegenheid stellen vóór
15 september 1996 hun kwaliteitsmanagementplannen aan te passen op zodanige
wijze dat hiermee naar het (hernieuwde) oordeel van de inspectie tegemoet
is gekomen aan de punten van de thans bestaande kritiek. Als algemene lijn
zal worden gehanteerd dat niet eerder tot uitkering van middelen
uit het studeerbaarheidsfonds zal worden overgegaan, dan nadat hieraan is
voldaan. Dit betekent dat de beslissing over de toewijzing van middelen tot
dat moment wordt opgeschort. Wij gaan er daarbij van uit dat de inspectie
de bereidheid toont om, zo concreet en gedetailleerd als nodig is, aan te
geven op grond van welke overwegingen zij tot haar oordeel is gekomen, zodat
de instellingen in staat zijn hierop adequaat in te spelen.Wij hechten er aan in dit verband te benadrukken dat het oordeel van de
inspectie de vraag betreft of de plannen op alle essentiële punten tegemoet
komen aan de eisen die daaraan in het genoemde rapport zijn gesteld. Het oordeel
waarin sprake is van een onvoldoende plan, zegt evenwel niets over de actuele
kwaliteit van het onderwijs of over de inzet die verder te verbeteren. Het
is evenmin zo dat een als onvoldoende beoordeeld plan geen waardevolle voorstellen
kan bevatten. De inspectie geeft van geval tot geval voorbeelden van het tegendeel.
Het oordeel van de inspectie betekent wel dat het kwaliteitsmanagementplan
niet past binnen de definitie daarvan, die in meergenoemde stuurgroep weloverwogen
is overeengekomen.Het advies van de Adviescommissie beoordeling projectvoorstellen studeerbaarheidsfonds
onder voorzitterschap van professor dr. W. H. F. W. Wijnen verwachten wij
binnenkort te ontvangen.De leden van de VVD-fractie vragen naar de consequenties voor de voorziene
collegegeldverhogingen, gezien de directe relatie die eerder is gelegd tussen
deze verhogingen en de goedkeuring van de ingediende projecten en kwaliteitsmanagementplannen.
Is de collegegeldverhoging per 1 augustus as. niet mede gebaseerd op het feit
dat dergelijke plannen reeds in het studiejaar '96–'97 tot uitvoering
zouden komen? Er is op dit moment naar ons oordeel geen aanleiding voor consequenties
ten aanzien van de voorgenomen collegegeldverhogingen. In de besluitvorming
over de collegegeldverhogingen zijn deze gekoppeld aan de voortgang van de
verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid. Daarbij gaat het nadrukkelijk
om het algemene beeld, niet om afzonderlijke projecten of kwaliteitsmanagementplannen.
Onze algemene indruk is dat binnen de instellingen hard wordt gewerkt aan
de verbetering van de kwaliteit en studeerbaarheid van het onderwijs. Daarbij
verwijzen wij naar onze bijgevoegde rapportage aan de Tweede Kamer van 18
juni jl.Dit algemene beeld sterkt ons in het vertrouwen in het commitment van
de instellingen om te werken aan verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid.
Dat staat los van de punten van kritiek van de inspectie die hiervoor zijn
gesignaleerd, want tegelijkertijd doet de inspectie de uitspraak dat zij in
de plannen wel positieve elementen heeft aangetroffen. Hierboven is reeds
opgemerkt dat een onvoldoende kwaliteitsmanagementplan niets zegt over de
actuele kwaliteit van het onderwijs of over de inzet die verder te verbeteren.
Wat betreft de projectvoorstellen, wordt in de rapportage van 18 juni jl.
aangeven dat de advisering daarover door de commissie-Wijnen nog niet is afgerond.
Onze algemene indruk is echter dat er niet aan getwijfeld hoeft te worden
dat met ingang van het studiejaar 1996–1997 inderdaad een groot aantal
projecten met ondersteuning uit het studeerbaarheidsfonds tot uitvoering zal
komen.Een uitvoeriger rapportage zullen wij dit najaar geven ten behoeve van
de begrotingsbehandeling 1997, op basis van een meer gedetailleerde rapportage
van de inspectie.De leden van de fractie van de VVD vragen naar de wijze van omgaan met
een onderuitputting van de beschikbare middelen, indien niet voldoende projecten
en kwaliteitsmanagementplannen zouden worden goedgekeurd.Of zich een dergelijke situatie voordoet, is op dit moment nog niet te
zeggen. Het advies van de commissie zal ons een dezer dagen bereiken en pas dan kunnen wij onze beslissingen over de projectvoorstellen nemen.
Rekening houdend met het voor dit kalenderjaar beschikbare bedrag (f 66
miljoen voor universiteiten en hogescholen gezamenlijk) en het grote aantal
voorstellen waarvoor een toewijzing uit het studeerbaarheidsfonds wordt gevraagd,
gaan wij er niet van uit dat van een onderuitputting sprake zal zijn.Tevens vragen de leden van de VVD-fractie of de minister de opvatting
deelt dat de toegestane tijdspanne voor de universiteiten om kwaliteitsmanagementplannen
op te stellen te eng bemeten is geweest.Wij wijzen erop dat de eisen ten aanzien van het kwaliteitsmanagementplan
opgenomen zijn in het rapport van de Stuurgroep Kwaliteit en Studeerbaarheid
dat in juni 1995 is afgerond. In juli 1995 hebben de instellingen vervolgens
ingestemd met het rapport. De in het rapport geformuleerde termijn op zich,
de instemming van de instellingen daarmee, alsmede de resultaten van de inspanningen
van de meeste instellingen, geven ons aanleiding om de opvatting dat de toegestane
tijdspanne te eng bemeten is geweest, niet te onderschrijven.De leden van de VVD-fractie vragen welke de rol is van visitatiecommissies
ten aanzien van de implementatie van goedgekeurde projecten en kwaliteitsmanagementplannen.De visitatiecommissies hebben geen rol ten aanzien van de implementatie
van goedgekeurde projecten en kwaliteitsmanagementplannen. Wel zullen visitatiecommissies
in de toekomst kunnen constateren in welke mate de planvorming en projecten
resulteren in een verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid.De leden van de CDA-fractie vragen wat de toegevoegde waarde is van de
aanvullende rijksbijdrage ten aanzien van de verbetering van de studeerbaarheid.
Waarom is, zo vragen deze leden, niet volstaan met de verplichting om zulke
plannen binnen de universiteit of hogeschool te publiceren en te bespreken?
Tevens vragen deze leden of het aanvaardbaar is in het kader van de in het
wetsvoorstel geregelde procedure reeds bestaande verbeteringen van het onderwijs
voor te leggen, voor welk percentage van de feitelijke plannen dit het geval
is en of in een evaluatie van de procedure is voorzien.Wij wijzen erop dat de instelling van het studeerbaarheidsfonds onderdeel
is van het financieel akkoord over het hoger onderwijs dat in januari 1995
is bereikt. Onderdeel van dat akkoord is tevens het werkprogramma Kwaliteit
en Studeerbaarheid waarin de door de leden bedoelde procedure – die
in het rapport van de Stuurgroep Kwaliteit en Studeerbaarheid uitwerking heeft
gekregen – is vervat. Zoals bekend heeft dit rapport de instemming van
de instellingen en de studentenorganisaties ISO en LSVb. Alle bij het proces
van kwaliteit en studeerbaarheid betrokken partijen zijn er van overtuigd
dat een financiële impuls gerechtvaardigd is.In het rapport van de stuurgroep is tevens opgenomen dat ook reeds lopende
activiteiten ter verbetering van studeerbaarheid en kwaliteit voor aanvullende
financiering in aanmerking kunnen komen. Hoe groot het aantal gevallen is,
uitgedrukt in een percentage van het totaal van de plannen, waarin dit is
gebeurd, kan niet met zekerheid worden aangegeven, omdat de voorgenomen activiteiten
ook kunnen voortbouwen op datgene wat in het verleden reeds tot stand is gebracht.Wat betreft de door de leden van het CDA gevraagde evaluatie kan worden
opgemerkt dat in het overleg tussen VSNU, HBO-Raad, ISO, LSVb en de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is afgesproken dat dit onderwerp in
september 1996 in dit overleg aan de orde zal komen. De leden van de CDA-fractie vragen of uit de indiening van het wetsvoorstel
moet worden afgeleid dat de zorg voor kwaliteit van het onderwijs van de kant
van de inspectie en door visitatiecommissies onvoldoende is om tot de gewenste
resultaten te komen.Wij antwoorden daarop ontkennend. Uitgangspunt van het programma kwaliteit
en studeerbaarheid is dat de kwaliteit van het hoger onderwijs nationaal en
internationaal de toets der kritiek kan doorstaan. Tegelijkertijd wordt erkend
dat in het licht van de eisen die aan de Nederlandse kennisinfrastructuur
moeten worden gesteld, een inspanningsverplichting blijft bestaan om het onderwijs
verder te innoveren.De leden van de CDA-fractie vernemen ook graag of de aanduiding als «aanvullende
rijksbijdrage» realistisch is. Zij stellen voorts de vraag of de bedragen
die met het oog hierop aan de rijksbegroting zijn toegevoegd anders niet aan
het hoger onderwijs ten goede hadden kunnen komen. Tevens willen deze leden
inzicht in de uitvoeringskosten van het in de wet voorziene systeem.Wij zijn van mening dat de term aanvullende rijksbijdrage inderdaad realistisch
is. Het gaat immers om een subsidie naast de geldstroom die regulier naar
universiteiten en hogescholen gaat. Overigens maakt het studeerbaarheidsfonds
deel uit van het pakket van (financiële) maatregelen voor het hoger onderwijs
en de studiefinanciering voor de komende jaren, waarover het kabinet eind
januari 1995 overeenstemming heeft bereikt. Met de middelen uit het studeerbaarheidsfonds
wordt een extra stimulering van de kwaliteit en de studeerbaarheid van het
hoger onderwijs beoogd.Wij kunnen de leden van de CDA-fractie geen inzicht bieden in de kosten
van uitvoering van de maatregelen, samenhangend met het studeerbaarheidsfonds.
De reden hiervan is dat de feitelijke werkzaamheden van de universiteiten
en hogescholen in dit verband vaak niet zijn te scheiden van de dagelijkse
werkzaamheden. Het bevorderen van de studeerbaarheid is geen op zichzelf staande
activiteit van deze instellingen, maar moet worden ingebed in hun structurele
taak. Hetzelfde geldt voor de verantwoording van de toegewezen middelen. Die
moet een plaats krijgen in het reeds voorgeschreven jaarverslag.De leden van de CDA-fractie hebben bedenkingen bij het voorgestelde artikel
7.51, vijfde lid. Zij vragen of de regering het gerechtvaardigd acht dat voor
activiteiten in studentenvakorganisaties en politieke jongerenorganisaties
financiële ondersteuning wordt gegeven en niet voor activiteiten in kerkelijke
en maatschappelijke organisaties. Deze leden wijzen erop dat de Grondwet geen
hogere rang toekent aan de uitoefening van grondrechten betreffende politieke
uitingen in verhouding tot godsdienstige en levensbeschouwelijke. De voorrangspositie
voor studenten die zich politiek engageren, achten deze leden dan ook constitutioneel
moeilijk te rechtvaardigen.De voorgestelde regeling van een landelijke afstudeersteun beoogt geenszins
dekkend te zijn voor alle soorten van gerechtvaardigde of minder gerechtvaardigde
verlangens om ondersteuning van studenten die participeren in het bestuur
van landelijk opererende organisaties. Het betreft hier slechts een aanvulling
op de bevoegdheid tot ondersteuning die decentraal, dat wil zeggen op instellingsniveau,
reeds is geregeld via artikel 2.2. jo. 2.1, eerste lid onder g en tweede lid,
van het Uitvoeringsbesluit WHW. Krachtens de genoemde bepalingen is het instellingsbestuur
bevoegd afstudeersteun toe te kennen aan student-bestuursleden van een «studentenorganisatie
van enige omvang met volledige rechtsbevoegdheid, dan wel van een vergelijkbare
organisatie van enige omvang, bij wie de behartiging van het algemeen maatschappelijk
belang op de voorgrond staat en die daartoe daadwerkelijk activiteiten ontplooit».
Deze bepalingen laten ruimte om zowel plaatselijk opererende organisaties
als ook landelijke organisaties in de beoordeling te betrekken.
Bij de totstandkoming van die bepalingen zijn student-bestuursleden van politieke
jongerenorganisaties reeds nadrukkelijk in beeld gebracht. In de Stuurgroep
Kwaliteit en Studeerbaarheid is vastgesteld dat het in de huidige situatie
kan voorkomen dat het bestuurslidmaatschap van sommige landelijke organisaties,
waaronder die van politieke jongerenorganisaties, aan de ene instelling wel
grond voor afstudeersteun is, maar aan de andere instelling niet. Dit feit
heeft de aanleiding gevormd hierover de afspraak te maken om een landelijke
regeling met een beperkte reikwijdte in het leven te roepen. Slechts student-bestuurders
van politieke jongerenorganisaties en organisaties bij wie de behartiging
van een onderwijskundig belang op de voorgrond staat, zomede studentleden
van visitatiecommissies zijn als doelgroep gedefinieerd. Wat de eerstgenoemde
categorie betreft, gaat het om het oplossen van een praktisch probleem. De
student-bestuurders van organisaties die tot doel hebben een bijdrage te leveren
aan verwerkelijking van onderwijskundige doelstellingen en studenten die in
visitatiecommissies participeren, verdienen daarnaast onze afzonderlijke aandacht,
uitsluitend gelet op onze speciale verantwoordelijkheid voor dit maatschappelijke
zorggebied.Hiermee is dus niet beoogd een principiële keuze te maken. De landelijke
afstudeersteun laat onverlet de mogelijkheid van instellingen om binnen de
aanzienlijk ruimer geformuleerde doelcategorie student-bestuurders van door
de leden van de CDA-fractie genoemde organisaties afstudeersteun te verstrekken.Zowel de leden van de CDA-fractie als de leden van de PvdA-fractie plaatsen
kanttekeningen bij het begrip «studeerbaarheid». Eerstgenoemde
leden vragen de regering hoe zij de taalkundige kwaliteit van dit begrip waardeert
en bij de leden van de PvdA-fractie roept het woord studeerbaarheid zorgelijke
associaties op met bestuurbaarheid. Zij vragen zich af of dit begrip volgens
de regels van de Nederlandse taal wel een goed woord is en wijzen er op dat
het in de debuutwoordenlijst 1995 van NRC Handelsblad niet voorkomt. Wellicht
zou het woord «bestudeerbaar» taalkundig juister zijn, zo veronderstellen
zij. De leden van de PvdA-fractie stellen voor het woord studeerbaarheid,
wanneer dit daar is gebruikt, uit het wetsvoorstel te schrappen en te vervangen
door een goed Nederlands woord. Zij geven de voorkeur aan de omschrijving:
«bevordering van (de kwaliteit van het hoger onderwijs en) de organisatie
en de inrichting van de onderwijsprogramma's», ondanks het feit dat
in de ons omringende landen de woorden «Studierbarkeit» en «studibility»
al sinds tien jaar gemeengoed zijn geworden. De leden tekenen hierbij aan
dat de overige leden van de commissie zich aansluiten bij hun opmerkingen
ter zake.Wij zijn de leden van de fracties van CDA en PvdA erkentelijk voor de
zorg die uit hun vragen blijkt voor een zorgvuldig taalgebruik. Voor zover
wij dit kunnen beïnvloeden, willen wij hieraan graag een bijdrage leveren.Wat de oorsprong van het begrip studeerbaarheid en alle vervolgens daarvan
afgeleide samenstellingen betreft, willen wij opmerken dat het niet toevallig
is dat dit in zowel Duitsland als Nederland voorkomt. Beide landen hebben
hoger onderwijssystemen die zowel historisch als in hun verdere ontwikkeling
sterk met elkaar verwant zijn. In beide landen wordt reeds gedurende een reeks
van jaren geprobeerd om de gemiddelde verblijfsduur in het hoger onderwijs
te verlagen. Beide landen kennen voorts een relatief groot verschil tussen
cursusduur en verblijfsduur. Beide landen kennen ook een vrij liberale onderwijsinrichting
waarbij veel wordt verwacht van de student zelf. Wij stellen voorts vast dat
het begrip studeerbaarheid een herkenbaar begrip in het hoger onderwijs is
en ook is gebezigd in de gedachtenwisselingen met het parlement. Bovendien
blijkt het in de ons omringende landen ingang gevonden te hebben. Het heeft
in de loop van de jaren het karakter van een sleutelbegrip gekregen. Los van
de feitelijke oorsprong hebben wij wel de indruk dat het gebruik van het woord studeerbaarheid door het rapport van de commissie-Wijnen
uit november 1992 («Te doen of niet te doen») een sterke impuls
heeft gekregen.Uiteraard zullen er alternatieven te vinden zijn die onder andere vanuit
het oogpunt van een correct taalgebruik de voorkeur zouden verdienen, maar
omdat het begrip reeds is ingeburgerd lijkt ons het introduceren van een alternatief
minder voor de hand liggend. Overigens hebben wij vermeden het woord in de
wet zelf op te nemen. Met de suggestie om in dit stadium het intitulé
van het wetsvoorstel en een kopje van een tijdelijk artikel te wijzigen kunnen
wij daarom niet instemmen.De leden van de PvdA-fractie stellen te kunnen instemmen met het wetsvoorstel,
maar de uitvoering daarvan roept volgens deze leden wel een aantal vragen
op.Die vragen hebben betrekking op de meetbaarheid van kwaliteit en studeerbaarheid
en op de wijze waarop prioriteiten worden gesteld, indien de ingediende voorstellen
het voor de eerste tranche beschikbare bedrag van f 66 miljoen zullen
overschrijden. De meetbaarheid van kwaliteit en studeerbaarheid is reeds eerder
een belangrijk aandachtspunt geweest, zowel bij de parlementaire behandeling
van het onderhavige wetsvoorstel tot nu toe, als bij eerdere – inmiddels
tot wet verheven – wetsvoorstellen, waarvan wij in het bijzonder het
wetsvoorstel inzake de aanpassing van de collegegeldbepalingen en de afschaffing
van de verblijfsduurbeperkingen noemen. In al die gedachtenwisselingen kwam
de behoefte van het parlement duidelijk tot uitdrukking om de voortgang van
kwaliteit en studeerbaarheid te kunnen toetsen aan de hand van een beperkt
aantal indicatoren. Tegelijkertijd is geconstateerd dat deze begrippen als
zodanig lastig in meetbare eenheden onder te brengen zijn. Om toch het gewenste
en noodzakelijke inzicht te krijgen in de voortgang op dit terrein, is vooral
een regelmatige toetsing van belang op grond van de verslaglegging van universiteiten
en hogescholen over de kwaliteitszorg in het algemeen en de realisatie van
de studeerbaarheidsprojecten in het bijzonder. Die informatie kan mogelijk
worden aangevuld met een aantal indicatoren, waarvoor suggesties zijn gedaan.
Het gaat bij voorbeeld om (propedeuse-) rendementen, aantallen contacturen
en de staf/student-verhouding.Over de wijze van handelen indien de ingediende voorstellen het voor de
eerste ronde van het studeerbaarheidsfonds beschikbare bedrag zullen overschrijden,
kunnen we op dit moment nog geen concrete mededelingen doen, omdat een beslissing
mede afhankelijk is van de vraag in welke omvang zich een eventuele overschrijding
voordoet. In de situatie dat een universiteit of hogeschool met het totale
pakket van voorstellen haar intentionele deel van het studeerbaarheidsfonds
overschrijdt, zal de prioriteitstelling aan die instelling worden overgelaten.De leden van de fractie van de PvdA geven te kennen een aantal wijzigingen
die het gevolg zijn van het studentenstatuut nieuwe stijl als een positieve
ontwikkeling te zien. Deze leden hebben in dit verband enkele vragen die vooral
te maken hebben met het rechtscheppend karakter van het studentenstatuut nieuwe
stijl. Deze leden verwachten dat hiermee de juridisering van onze samenleving
wordt versterkt, omdat het statuut alle procedures met betrekking tot rechtsgangen,
de bezwaarprocedures, de bezwaar- en beroepsprocedures in tweede termijn en
eventueel het beroep bij de Raad van State inhoudt. Worden hier Amerikaanse
toestanden gecreëerd waarbij studenten er goed aan doen zich zo spoedig
mogelijk van een kwalitatief hoge rechtsbijstandsverzekering te verzekeren,
zo vragen deze leden. Voorts vragen zij of de regering de zorg met betrekking
tot de juridisering deelt en of er mogelijkheden zijn om dit te voorkomen.
Zo neen, hoe moet dan het rechtscheppend karakter van het studentenstatuut
nieuwe stijl in de praktijk worden voorgesteld, zo beëindigen
de leden van de fractie van de PvdA hun vragen over dit onderwerp.Wij zijn de leden van de fractie van de PvdA erkentelijk voor de positieve
benadering van het studentenstatuut nieuwe stijl en zijn met hen van mening
dat de nieuwe vormgeving van het studentenstatuut een van de meest principiële
punten van het wetsvoorstel vormt. Voor de beantwoording van de door deze
leden gestelde vragen, benadrukken wij dat het studentenstatuut nieuwe stijl
twee functies heeft. Aan de ene kant de functie om informatie en voorlichting
te verschaffen, aan de andere kant de functie om recht te scheppen. De eerstgenoemde
functie is, althans voor wat betreft de mogelijkheden die de studenten ten
dienste staan om hun rechten tot gelding te brengen, beschreven in het voorgestelde
artikel 7.59, vijfde lid, onderdeel b aanhef en sub 1°. Het betreft hier
dus de verplichting voor het instellingsbestuur de rechtspositie van de studenten
te beschrijven in het studentenstatuut nieuwe stijl. Deze beschrijving wijzigt
niets in bestaande rechtsbeschermingsprocedures en heeft dus geen rechtscheppend
karakter. Het doel is het bestaande recht voor de studenten beter kenbaar
te maken. Het studentenstatuut nieuwe stijl fungeert hier als kennisbron en
levert dus, in onze ogen, op dit punt geen bijdrage aan een verdergaande juridisering.
De tweede functie van het studentenstatuut nieuwe stijl is recht te scheppen.
Het gaat hier om het vierde lid, onderdeel c en het vijfde lid, onderdeel
b2°. Hiermee is dus wel beoogd de rechtspositie van studenten te verbeteren
door het scheppen van extra rechtswaarborgen. Daarbij merken wij allereerst
op dat het gaat om aanvullingen ten opzichte van alle bestaande procedures,
met andere woorden om het opvullen van lacunes in de huidige rechtspositie
die betrokkenen in een bepaalde instelling vaststellen. Het gaat daarbij als
het ware om «lokaal recht», regels die bepaalde onderdelen van
het rechtsverkeer in een instelling betreffen. Immers, het is voor het instellingsbestuur
niet mogelijk om zelf een externe rechtsgang in het leven te roepen.Het praktisch vormgeven van een en ander is aan de betrokkenen. Bovendien
zullen deze aanvullende regels voorzien in situaties waarbij het niet ondenkbaar
is dat anders een beroep op de burgerlijke rechter kan worden gedaan. Het
gaat dus, naar onze opvatting, ook hier niet om verdere juridisering in de
zin als bedoeld wordt door de leden van de fractie van de PvdA. Concluderend:
voor Amerikaanse toestanden zijn wij niet bevreesd en voor het sluiten van
rechtsbijstandsverzekeringen – althans voor de zaken waar het hier om
gaat – biedt het studentenstatuut nieuwe stijl geen aanleiding, nog
daargelaten dat veel van de rechtsmiddelen die de studenten ten dienste staan
laagdrempelig en goedkoop zijn.De leden van de PvdA-fractie stellen een vraag over de belangstelling
van studenten voor kwaliteitsverschillen tussen instellingen. De leden vragen
of de minister kan verklaren waarom het kwaliteitsbewustzijn nog zo weinig
tot uitdrukking komt. De leden vragen of misschien andere factoren, bij voorbeeld
financiële, het kwaliteitsbewustzijn overheersen. Bovendien vragen deze
leden of het in dat licht redelijk is te veronderstellen dat de nieuwe studentenstatuten
de keuze voor een bepaalde instelling door studenten wel zo sterk zal bepalen
en daarmee de marktwerking van het onderwijs zal bevorderen.In antwoord op deze vragen willen wij aangeven dat Nederland in feite
geen of in slechts zeer beperkte mate een traditie kent op het gebied van
het erkennen en waarderen van kwaliteitsverschillen in het hoger onderwijs.
Dit betekent dat het vergroten van het kwaliteitsbewustzijn van studenten
een cultuurverandering inhoudt, die slechts via een veranderingsproces op
langere termijn te bereiken is. Het studentenstatuut nieuwe stijl kan daarbij
een middel zijn om dat veranderingsproces te stimuleren, naast onder meer
Keuzegids hoger onderwijs. Overigens heeft het studentenstatuut
niet primair een functie in het keuzeproces van studenten. Het heeft vooral
een functie voor studenten die reeds aan een instelling studeren. De door
de leden gesuggereerde overheersing van financiële factoren is volgens
ons minder waarschijnlijk, omdat deze in Nederland niet sterk uiteenlopen.Zoals reeds eerder aangekondigd, zal worden bezien op welke wijze het
kwaliteitsbewustzijn verder kan worden versterkt. Daarover zullen wij ook
graag het gesprek met de studentenorganisaties voeren.De leden van de fractie van D66 hebben met instemming kennis genomen van
het wetsvoorstel en stellen nog twee vragen. In de eerste plaats vragen zij
of wij nog een andere mogelijkheid kennen om de zogenaamde studeerbaarheid
van een studieprogramma of een onderdeel daarvan te bepalen dan aan de hand
van de percentages studenten die binnen een bepaalde termijn aan de daarvoor
gestelde eisen hebben voldaan.Wij willen wat de meetbaarheid van het begrip «studeerbaarheid»
betreft graag verwijzen naar het antwoord dat wij hiervoor op een overeenkomstige
vraag van de leden van de PvdA-fractie hebben gegeven.De leden van de D66-fractie vragen of de minister verwacht dat de studenten
de universiteiten waarvan de kwaliteitsmanagementplannen niet zijn goedgekeurd,
zullen mijden, zodat de loop naar de overige instellingen zal toenemen. In
dat kader vragen deze leden hoe de gevolgen van een dergelijke ontwikkeling
worden opgevangen, en of de minister hier ook de numerus fixus en plaatsingscommissies
bij wil betrekken.Wij hebben deze verwachting niet. Zoals in de bijgevoegde brief van 18
juni jl. aan de voorzitter van de Tweede Kamer is aangegeven, zegt een onvoldoende
plan niets over de actuele kwaliteit van het onderwijs aan een instelling
of over de inzet om die verder te verbeteren. De betekenis van het rapport
van de inspectie hebben wij eerder in deze memorie aangegeven. Om die reden
verwachten wij geen sterke effecten op het studiekeuzegedrag van studenten.
Het is daarom naar ons oordeel te vroeg om maatregelen te overwegen om de
eventuele gevolgen daarvan op te vangen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of de minister kan garanderen
dat een studentenstatuut met de inhoud zoals omschreven in artikel 7.59 tijdig
aan de studenten wordt uitgereikt.Wij hebben geen aanleiding om te veronderstellen dat zulks niet het geval
zal zijn. In de Stuurgroep Kwaliteit en Studeerbaarheid zijn afspraken gemaakt
over het studentenstatuut nieuwe stijl, die ook door de instellingen en studentenorganisaties
zijn onderschreven. Bovendien hebben de VSNU, HBO-Raad, ISO en LSVb een model-statuut
opgesteld dat aan alle instellingen is aangeboden en dat deze instellingen
kunnen benutten bij het opstellen van het eigen studentenstatuut. De LSVb
heeft daarenboven ook nog een eigen model-statuut opgesteld. Een en ander
illustreert dat de instellingen zich daadwerkelijk inspannen om het studentenstatuut
nieuwe stijl goed van de grond te laten komen. Tegelijkertijd zal het wel
zo kunnen zijn dat niet alle studentenstatuten tijdig volledig beantwoorden
aan hetgeen daarover in het rapport van de stuurgroep is opgenomen. Het opstellen
van een dergelijk statuut is immers ook een groei- en leerproces, waarbij
op basis van evaluaties tot verbeteringen kan worden gekomen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het juist is dat de inspectie
kwaliteitsmanagementplannen heeft afgekeurd vanwege de vorm, maar dat deze
plannen wel inhoudelijk voldeden. Deze leden vragen of er wel
een analyse van de onderwijskwaliteit is gemaakt en een strategie voor de
toekomst is ontwikkeld. Tevens vragen deze leden of het juist is dat de minister
overweegt deze instellingen uitstel te geven tot het einde van dit jaar. Daarbij
vragen zij hoe de minister dan inhoud wil geven aan de koppeling die is gelegd
tussen verhoging van het collegegeld en verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid.
Ook vragen deze leden of het juist is dat alleen een gemiddelde van de kwaliteitsmanagementplannen
wordt gepubliceerd of dat ook een beoordeling per instelling bekend wordt
gemaakt.Het oordeel van de inspectie bij de desbetreffende instellingen is, zoals
eerder in deze memorie reeds is gesteld, dat de plannen van die instellingen
op essentiële punten niet voldoen aan de criteria die in het rapport
van de Stuurgroep Kwaliteit en Studeerbaarheid zijn opgenomen. Bij één
hogeschool is er naar het oordeel van de inspectie in feite geen sprake van
een kwaliteitsmanagementplan. Bij elk van de afzonderlijke beoordelingen doet
de inspectie ook de uitspraak dat in de plannen positieve elementen zijn aangetroffen,
waarvan de uitvoering zeker de kwaliteit van de betrokken opleidingen kan
verbeteren. In alle gevallen heeft zij ons in overweging gegeven die instellingen
in de gelegenheid te stellen het kwaliteitsmanagementplan bij te stellen.Mede gelet hierop zullen de desbetreffende instellingen in de gelegenheid
worden gesteld om nu reeds – vóór 15 september 1996 –
hun plannen aan te passen en hen niet te laten wachten tot de tweede ronde
van het studeerbaarheidsfonds in 1997. Wij achten dit reëel, omdat de
instellingen alleen dan in staat zijn snel een begin te maken met het uitvoeren
van de projectvoorstellen ter versterking van de kwaliteit en studeerbaarheid.De aanvulling op het kwaliteitsmanagementplan, waarbij de procedures ten
aanzien van de betrokkenheid van personeel en studenten in acht moeten worden
genomen, zoals geformuleerd in het rapport van de stuurgroep, moet worden
onderworpen aan een beoordeling door de inspectie. Zij zal daarbij hetzelfde
referentiekader hanteren als bij de eerste beoordeling.Overeenkomstig de afspraken in de stuurgroep zullen wij voor de begrotingsbehandeling
de Tweede Kamer rapporteren over de voortgang die is geboekt bij het verbeteren
van kwaliteit en studeerbaarheid.Het rapport van de inspectie over de beoordeling van afzonderlijke kwaliteitsmanagementplannen
wordt openbaar gelijktijdig met onze beslissingen op de afzonderlijke projectvoorstellen.De leden van de fractie van GroenLinks refereren aan een eerdere toezegging
dat gecontroleerd zal worden of er een causaal verband bestaat tussen de analyse,
zoals gemaakt in de kwaliteitsmanagementplannen, en de projectvoorstellen.
Zij vragen in dit verband of de commissie-Wijnen de beschikking heeft over
de rapportage van de onderwijsinspectie en of de commissie de relatie tussen
de gemaakte analyse en de ingediende projectvoorstellen beoordeelt. Vervolgens
vragen zij of dat ook zichtbaar is in de rapportage aan de Tweede Kamer, waarbij
zij op het daarvoor gehanteerde tijdschema wijzen. Ten slotte vragen deze
leden of de Eerste Kamer kan beschikken over de rapportage van de commissie-Wijnen.Wij beantwoorden deze vragen als volgt.In de taakopdracht van de tijdelijke Adviescommissie beoordeling projectvoorstellen
studeerbaarheidsfonds is uitdrukkelijk gesteld, dat de commissie in haar oordeelsvorming
twee overwegingen moet betrekken. In de eerste plaats moet de commissie de
mate beoordelen, waarin in het kwaliteitsmanagementplan van de desbetreffende
instelling sprake is van prioritaire veranderingsdoelstellingen op het gebied
van kwaliteit en studeerbaarheid, alsmede waarin sprake is van een diagnose
van het functioneren van de instelling op het terrein van kwaliteit en studeerbaarheid en van een analyse van het bestaande systeem van kwaliteitszorg
binnen die instelling. In de tweede plaats moet de commissie in haar overwegingen
het resultaat van de besluitvorming over landelijke prioriteiten betrekken,
zoals bedoeld in het ontwerp-HOOP 1996, en verwoord in de brief aan de Tweede
Kamer van 31 januari 1996, waarbij het HOOP 1996 is vastgesteld. Eveneens
op grond van haar taakopdracht beoordeelt de commissie de afzonderlijke projectvoorstellen
tegen de achtergrond van de kwaliteitsmanagementplannen en de daarin opgenomen
diagnose en prioriteitstelling.De rapportage van de inspectie over haar bevindingen ten aanzien van de
kwaliteitsmanagementplannen is – voor zover het oordeel is uitgesproken
dat een plan niet aan de gestelde criteria voldoet en alleen voor het relevante
onderdeel – door de inspectie onder de aandacht gebracht van de desbetreffende
universiteit of hogeschool. Bovendien heeft de inspectie ons het totale pakket
van deze oordelen vertrouwelijk toegestuurd.De commissie-Wijnen komt zelfstandig tot haar beoordeling van kwaliteitsmanagementplannen
en projectvoorstellen, zoals voorzien in haar taakopdracht.De rapportage aan de Tweede Kamer, die op 18 juni 1996 is uitgebracht,
beperkt zich tot een algemene indruk van de door de universiteiten en hogescholen
ingediende kwaliteitsmanagementplannen en projectvoorstellen. Tijdens de plenaire
behandeling van ons wetsvoorstel in de Tweede Kamer op 29 mei jl. is toegezegd,
dat deze rapportage de Kamer omstreeks 15 juni 1996 zou bereiken.Het advies van de commissie-Wijnen zal tezamen met het rapport van de
inspectie openbaar worden op het moment dat wij onze beslissingen bekend maken
op de afzonderlijke projectvoorstellen. Wij streven er naar die beslissingen
omstreeks 1 juli 1996 te nemen, ondanks de vertraging die inmiddels is ontstaan
bij de advisering door de meergenoemde commissie.De leden van de fractie van GroenLinks stellen een aantal vragen over
de afstudeerregeling, waarop wij graag nader ingaan.In de eerste plaats wijzen wij erop dat de inspectie op ons verzoek reeds
in december 1995 een advies heeft uitgebracht over de aanwezigheid van afstudeerregelingen
bij de instellingen. De inspectie constateert dat alle universiteiten beschikken
over een dergelijke regeling, evenals alle hogescholen, met één
uitzondering waar de studenten een beroep kunnen doen op een andere regeling
die naar het oordeel van de inspectie materieel overeenkomstig de wettelijke
afstudeerregeling functioneert.Op de vraag of er per instelling een afstudeerregeling komt antwoorden
wij bevestigend. In het huidige wetsvoorstel wordt de zogenaamde «kan-bepaling»
afgeschaft. Alle instellingen dienen over een afstudeerregeling te beschikken,
hetgeen blijkens het advies van de inspectie reeds het geval is.De afstudeerregelingen van de instellingen zullen door inwerkingtreding
van dit wetsvoorstel moeten worden aangepast aan het nieuwe wettelijk kader.
De algemene maatregel van bestuur waarnaar deze leden vragen, is daarvoor
echter niet van belang. De verplichting tot het hebben van een afstudeerregeling
volgt uit de wet, niet uit het Uitvoeringsbesluit WHW. Wel benoemt dat besluit
de bijzondere omstandigheden op grond waarvan beroep op het afstudeerfonds
mogelijk is. De criteria zullen inderdaad op korte termijn worden verruimd.
Daarmee wordt het mogelijk dat studenten naast bijzondere individuele omstandigheden
als ziekte of bestuurswerk ook een beroep kunnen doen op het afstudeerfonds
als zij door de inrichting van het onderwijs in redelijkheid niet in staat
zijn geweest binnen de gemengde studiefinancieringsduur af te studeren. Het
voorstel tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit WHW zal een dezer dagen
voor advies worden aangeboden aan de Raad van State. Bij inwerkingtreding
van deze wijziging zullen de afstudeerregelingen van de instellingen ook hierop
moeten worden aangepast.De leden van de fracties van RPF, SGP en GPV vragen of wat in het wetsvoorstel
wordt geregeld niet tot de vanzelfsprekende, ook wettelijk geregelde verantwoordelijkheden
van het hoger onderwijs behoort. Zij vragen naar het waarom van dit speciale
wetsvoorstel.Wij onderschrijven de gedachte dat de zorg voor de kwaliteit en studeerbaarheid
van het onderwijs tot de reguliere taken van de instellingen behoort. Een
intensivering van de inspanningen van de instellingen voor het onderwijs is
thans evenwel nodig in het licht van de aanscherping van de studiefinancieringscondities
en de verhoging van het collegegeld. In het rapport van de Stuurgroep Kwaliteit
en Studeerbaarheid is daartoe een breed pakket maatregelen opgenomen. Een
aantal van deze maatregelen behoeft wettelijke verankering. Daarin voorziet
ons wetsvoorstel. In de eerste plaats wordt het studeerbaarheidsfonds voorzien
van een wettelijke basis. De aanvullende financiering uit het studeerbaarheidsfonds
heeft een tijdelijk karakter. Het wetsvoorstel bevat daarnaast maatregelen
met een structureel karakter, die het kwaliteitsbeleid binnen de instellingen
kunnen versterken en helderheid verschaffen over de rechten en verplichtingen
van de studenten die studeren in het hoger onderwijs. Wij wijzen op de introductie
van het studentenstatuut nieuwe stijl, op het opnemen van kwaliteitsbeleid
in het instellingsplan en op de verbetering van de afstudeerregeling.De leden van RPF, SGP en GPV vragen hoe te voorkomen is dat het wetsvoorstel
leidt tot schijnprojecten van de onderwijsinstellingen voor betere onderwijs
om te kunnen delen in de subsidie van f 500 miljoen en om te voorkomen
dat ze de meeropbrengsten van de verhoging van de collegegelden missen.Wij wijzen erop dat de projecten worden ingediend door de instellingen
waarbij in het rapport van de Stuurgroep Kwaliteit en Studeerbaarheid afspraken
zijn gemaakt over de betrokkenheid en medezeggenschap van personeel en studenten.
Tezamen met het oordeel door de onafhankelijke adviescommissie is daarmee
een afdoende waarborg tegen schijnprojecten in de procedure ingebouwd.De leden van de fracties van RPF, SGP en GPV stellen de vraag of de beoordeling
van de projecten naar objectieve criteria een evenredige verdeling van de
gelden tussen de onderwijsinstellingen in de weg staat. Voorts vragen zij
welk uitgangspunt domineert bij het toekennen van de subsidiegelden: de objectieve
criteria bij de beoordeling van projecten of de evenredige verdeling van de
gelden. Ten slotte vragen zij of in het geval van een evenredige verdeling
het indienen van projecten niet leidt tot een onverantwoorde bureaucratie.De verdeling van de middelen uit het studeerbaarheidsfonds is intentioneel
gebaseerd op het relatieve aandeel van elk der universiteiten en hogescholen
in de studentenaantallen in het hoger onderwijs. Binnen dat intentionele budget
kunnen de instellingen projectvoorstellen indienen. De beoordeling van de
projectvoorstellen door de commissie staat los van die intentionele aanspraak.
Daarmee is ook een antwoord gegeven op de vraag welk uitgangspunt domineert.
Voor een beslissing op het toewijzen van middelen is het advies van de commissie
dominant, maar daardoor wordt de intentionele aanspraak niet beïnvloed.Wij zijn van mening dat de activiteiten die in het kader van het studeerbaarheidsfonds
zijn en zullen worden ontplooid, niet leiden tot een onverantwoorde bureaucratie.
Die werkzaamheden zullen vrijwel zonder uitzondering een plaats kunnen krijgen
in de reguliere taak van de instellingen ten aanzien van de kwaliteitszorg.
Belangrijk is echter ook dat de omvang van de middelen die voor
het studeerbaarheidsfonds op de rijksbegroting zijn vrijgemaakt, een extra
inspanning van de instellingen en andere betrokkenen rechtvaardigen, omdat
zij er op zijn gericht de kwaliteit en studeerbaarheid van het hoger onderwijs
verder te verbeteren. Zoals hiervoor in antwoorden op vragen van de leden
van de CDA-fractie al is gesteld, hebben wij de bestuurslast in de verantwoording
van de toegewezen middelen zo veel mogelijk beperkt, bij voorbeeld door hiervoor
het reeds bestaande instrument van het jaarverslag te gebruiken.De leden van de fracties van de RPF, het SGP en het GPV vragen welk beroep
openstaat voor studenten, indien in de praktijk zal blijken dat studenten
alsnog studiebelemmeringen ondervinden om teruggave van het verhoogde collegegeld
te kunnen krijgen.Er zijn verschillende mogelijkheden. Mogelijk is dat het studentenstatuut
nieuwe stijl hierin voorziet en een procedure bevat waarlangs het verhoogde
collegegeld kan worden terugbetaald. Voorts zou een student ten overstaan
van een burgerlijke rechter met een beroep op eventueel in het studentenstatuut
nieuwe stijl neergelegde wederzijdse rechten en verplichtingen kunnen stellen
dat hij door gebreken in de studieprogrammering schade leidt en daarvoor schadeloos
wenst te worden gesteld. Overigens sluiten wij in de door de aan het woord
zijnde leden gestelde casus niet uit dat het college van beroep voor het hoger
onderwijs zich bevoegd acht om een uitspraak te doen.Voorts vragen de aan het woord zijnde leden, indien de studiebelemmeringen
zich blijven voordoen en de student niet in staat is binnen de cursusduur
zijn studie af te ronden, welk beroep dan mogelijk is om langer studiefinanciering
te kunnen krijgen. Op grond van het voorgestelde nieuwe eerste lid van artikel
7.51 van de WHW, waarin thans nadrukkelijk het verband tussen bijzondere omstandigheden
en de onderwijsprogrammering is opgenomen, is het mogelijk om belemmeringen
op het vlak van de studeerbaarheid van een opleiding ten grondslag te leggen
aan een beroep op financiële ondersteuning uit het afstudeerfonds. Dit
geldt voor alle studenten. Voor de cohorten studenten die onder de werking
van de prestatiebeurs vallen is in elk geval ook het nieuwe tweede lid van
artikel 7.51 van belang. In dat artikellid, dat blijkens de prestatiebeurswet
(Stb.1996, 227) per 1 september 1996 in werking zal treden, is geregeld dat
bijzondere omstandigheden die naar het oordeel van het instellingsbestuur
veroorzaken dat de voor het verkrijgen van het beursdeel van de studiefinanciering
vereiste studieprestaties door de student niet kunnen worden geleverd, aanspraak
geven op een zodanige afstudeersteun dat de student niet in een financieel
slechtere situatie wordt gebracht. Ook het Uitvoeringsbesluit WHW wordt in
verband met deze nieuwe bepaling nader aangepast. Daarin zal ontoereikende
onderwijsprogrammering worden opgenomen in de catalogus van bijzondere, tot
afstudeersteun aanleiding gevende omstandigheden.De leden van de fracties van RPF, SGP en GPV vragen of de beschikbare
f 500 miljoen niet beter kan worden besteed aan een bescheidener verhoging
van de collegegelden of aan extra studiefinanciering, omdat de instellingen
hun kwaliteit reeds voldoende vinden en omdat bij de vrijheid van met name
het universitaire onderwijs hoort dat niet alles tot in studieweken juist
kan worden geprogrammeerd.De kwaliteit van het Nederlandse hoger onderwijs is ook naar ons oordeel
over het geheel genomen goed. Een extra investering in de kwaliteit en studeerbaarheid
van het onderwijs achten wij in het licht van de aanscherping van de studiefinancieringscondities
en de voorgenomen collegegeldverhogingen echter uitermate verantwoord. Het
streven moet zijn het onderwijs zo in te richten dat studenten als regel kunnen afstuderen binnen de geldende cursusduur. Voor de intensivering van
de aandacht voor het onderwijs zijn de middelen voor het studeerbaarheidsfonds
door de regering beschikbaar gesteld als tijdelijke stimulering. Aanwending
van deze middelen voor een tijdelijke en beperkte verlaging van de collegegelden,
dan wel een tijdelijke beperkte verhoging van de studiefinanciering, draagt
niet bij aan deze doelstelling.Naar ons oordeel bestaat er geen strijdigheid tussen de verbetering van
de kwaliteit en studeerbaarheid van het onderwijs en de functie van academische
vorming van het wetenschappelijk onderwijs. Vrijheid van onderwijs moet niet
verward worden met vrijblijvendheid. Wij kunnen niet inzien waarom bij de
universiteiten een goede programmering van het onderwijs niet mogelijk zou
zijn.De leden van de fracties van RPF, SGP en GPV vragen ten slotte of een
deel van de f 500 miljoen ook wordt gebruikt om bepaalde studierichtingen,
zoals geesteswetenschappen en informatietechnologie te bevoordelen.In antwoord op deze vraag wijzen wij er op dat de genoemde (aspecten en
groepen van) opleidingen behoren tot de landelijke prioriteiten voor het studeerbaarheidsfonds,
waarover in het kader van de totstandkoming van het HOOP 1996 besluiten zijn
genomen. De term «bevoordelen» kan naar ons oordeel tot misverstanden
aanleiding geven. De universiteiten en – wat de informatietechnologie
betreft ook de hogescholen – zijn uitgenodigd hieraan zowel in het kwaliteitsmanagementplan
als de projectvoorstellen aandacht te besteden. De reden voor het identificeren
van landelijke prioriteiten was, dat in een beperkt aantal gevallen een gemeenschappelijke
aanpak van de innovatie van het onderwijs geboden is. Die prioriteiten vormen
daarmee een kader voor de planvorming van de instellingen op het gebied van
kwaliteit en studeerbaarheid. Het is echter niet zo dat voor deze landelijke
prioriteiten op voorhand een deel van het studeerbaarheidsfonds is gereserveerd. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen XNoot1Is ter inzage gelegd op het Centraal Informatiepunt onder griffienr. 117 909. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-24619-269b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl