Defensienota 2000; Verslag algemeen overleg op 4 oktober 2001 over o.a. verbetering van de personeelsvoorziening van de krijgsmacht
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26900, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

26900 nr. 42

30-10-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26900Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 900Defensienota 2000nr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 oktober 2001De vaste commissie voor Defensie1 heeft op
4 oktober 2001 overleg gevoerd met staatssecretaris Van Hoof van Defensie
over:– de brief van de minister van Defensie
d.d. 28 mei 2001 houdende zijn reactie op het jaarverslag 2000 van de Inspecteur-Generaal
der Krijgsmacht (Def-01-90);– de brief van de staatssecretaris van
Defensie d.d. 11 juni 2001 inzake het reservistenbeleid (27 400-X, nr.
43);– de brief van de staatssecretaris van
Defensie d.d. 7 juni 2001 inzake de verbetering van de personeelsvoorziening
van de krijgsmacht (26 900, nr. 38);– de brief van de staatssecretaris van
Defensie d.d. 31 augustus 2001 ten geleide van antwoorden opvragen van de
commissie inzake voortgang zijn rapportage verbetermaatregelen personeelsvoorziening
(26 900, nr. 40);– de brief van de staatssecretaris van
Defensie d.d. 28 juni 2001 inzake de integriteitsregels bij Defensie (Def-01-110);– de brief van de staatssecretaris van
Defensie d.d. 9 juli 2001 houdende de voortgangsrapportage inzake Bureau voor
Ethiek en Krijgsmacht (Def-01-117).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Albayrak (PvdA) constateert dat haar
fractie nog steeds lovend is over het ambitieuze plan dat de staatssecretaris
ongeveer anderhalf jaar geleden heeft gepresenteerd om de personeelsvoorziening
van de krijgsmacht en de problemen daarbij aan te pakken. Dat plan was heel
gedetailleerd, uitvoerig en veelbelovend. De personeelsvoorziening is echter
nog steeds niet optimaal. Bij de landmacht zijn er chronische tekorten, onder
andere door de overspannen arbeidsmarkt. Er zijn nog steeds structureel-organisatorische
problemen en over de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden is nog veel
te zeggen. In een artikel in het Algemeen Dagblad werd onlangs verwezen naar
een mogelijke drastische reorganisatie bij de landmacht in verband met terrorismebestrijding.
Dit soort berichten over kwaliteit in plaats van kwantiteit kunnen onder het
personeel tot grote zorgen leiden. Ethiek en integriteit kunnen niet los worden gezien van de vullings- en
wervingsresultaten. Voor seksisme en racisme is geen plaats in de krijgsmacht.
Daarop moeten alle maatregelen gericht zijn. De discussie over het inbedden
van ethische normen in de organisatie, is vrij abstract, maar wel van uitermate
groot belang bij de werving van vrouwen en etnische minderheden. Wat is de
toegevoegde waarde daarin van het Bureau voor Ethiek en Krijgsmacht? De staatssecretaris
schrijft dat het zich niet alleen daar afspeelt. Dit discussie over ethiek
en morele dilemma's moet niet op een intellectueel niveau blijven steken,
maar structureel ingebed worden. Hoe zal dit bureau samenwerken met de KMA
(Koninklijke militaire academie) en het Platform bedrijfsethiek, waar deze
onderwerpen ook aan de orde zijn? Ongewenst gedrag, diversiteit en seksuele
intimidatie worden in de brief niet als zodanig benoemd, maar zouden ook tot
het aandachtsveld van het bureau kunnen behoren.Mevrouw Albayrak constateert dat er op dit moment nog geen argumenten
zijn om grote wijzigingen in het beleidskader voor de reservisten aan te brengen.
Die argumenten zouden er wel kunnen zijn zodra de onderzoeksresultaten bekend
zijn en wat breder wordt nagedacht over de reservisten in Nederland. De PvdA-fractie
heeft behoefte aan een discussie over het reservistenbeleid, waarbij aan de
orde moeten komen inzet, crisisbeheersing en humanitaire operaties, rechtspositie,
arbeidsvoorwaarden en de maatschappelijke gevolgen van een mogelijk bredere
inzet van de reservisten. Is het een optie om, zoals in Canada gebeurt, reservisten
in te zetten voor het opleiden van reservisten en beroepsmilitairen, zeker
waar sprake is van tekorten aan instructeurs? Op welke termijn denkt de staatssecretaris
met een visie hierop te kunnen komen?Over de personeelsvoorziening heeft de PvdA-fractie nog een aantal zorgen.
Denkt de staatssecretaris in de richting van een meer decentrale werving?
Denkt hij aan regiogerichte activiteiten, die bij werving vruchtbaarder kunnen
zijn dan landelijke acties? Mevrouw Albayrak heeft de indruk dat ook de doelgroepgerichte
werving nog niet voldoende van de grond komt. Onbekendheid met de krijgsmacht
als werkgever wordt door vele deskundigen genoemd als reden dat mensen niet
voor een baan bij de krijgsmacht kiezen. Verder zullen er voldoende mensen
moeten zijn voor een betere werving. Vooral bij de landmacht schijnt er een
groot tekort te zijn aan wervers.De periode tussen aanmelding, oproep en eventuele aanstelling is nog steeds
te lang. Is het geen optie om te beginnen met een aanstelling onder voorbehoud
van goedgekeurd worden, opdat jongeren zich niet terugtrekken uit dat traject?De uitval van BOT'ers (beroepspersoneel onbepaalde tijd) is nog steeds
een groot punt van zorg. Het laten vallen van het onderscheid tussen BOT en
BBT (beroepspersoneel bepaalde tijd) is een brede wens in de Kamer. Hoe staat
het met de uitvoering daarvan? Het ligt voor de hand om te denken aan een
brede, algemene aanstelling van militair personeel. Na drie jaar zou dan met
betrokkene een gesprek kunnen worden gevoerd over verlenging of een verandering
naar de BOT-status. Dat keuzemoment zou later moeten liggen dan bij de eerste
aanstelling.Bij de behandeling van de begroting van Defensie zal de PvdA-fractie op
een beschouwende manier op een aantal punten terugkomen. Daarbij zal zij met
het oog op de uitstroombeperking komen met voorstellen die zijn gericht op
carrièremogelijkheden, emolumenten en gelijkstelling van militairen
met andere beroepen.Concluderend stelt mevrouw Albayrak vast dat er veel gebeurt, maar dat
het soms een beetje anders en een beetje sneller mag.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) constateert
dat meten is weten. Gezien het jaarverslag van de Inspecteur-Generaal der
Krijgsmacht, de brief van de staatssecretaris over aantallen, de discussie
tussen de staatssecretaris en de Kamer over aantallen en definities, lijkt
het haar goed, als wordt gewerkt in de richting van ketenbeheer
en een goede registratie. Zowel op materieel als personeel gebied is dat belangrijk.Mevrouw Van Ardenne constateert voorts dat een goed personeelsbeleid niet
alleen een kwestie van geld is. Het gaat allereerst om het veranderen van
de cultuur en de structuur. Een mensgerichte benadering en maatwerk zijn nodig.
Tot nu toe is dat bij de krijgsmacht niet gebruikelijk. Vrouwen en allochtonen
dienen zich zelden aan bij de krijgsmacht. Hoe komt dat? De ontwikkelingen
wijzen erop dat het moeilijk is om zorg en arbeid te combineren. Daar wordt
veel aan gedaan, maar dit lijkt nog niet voldoende te zijn. Nieuwe instrumenten
lijken noodzakelijk. Mevrouw Van Ardenne suggereert om gewoon functies voor
vrouwen vrij te houden. Meer dan de helft van de Nederlandse samenleving bestaat
uit vrouwen en er zijn voldoende schoolverlaters. Voor de vulling van de krijgsmacht
zal men nieuwe doelgroepen moeten aanspreken. Hoe kan je het voor hen aantrekkelijk
maken om een functie te vervullen in de krijgsmacht?Mevrouw Van Ardenne vindt het geen goede zaak om reservisten te gebruiken
om de problemen met de vulling op te lossen. In de laatste brief van de staatssecretaris
worden onvoldoende effectieve maatregelen aangekondigd waardoor de indruk
ontstaat dat met reservisten mensgericht wordt omgegaan. Wat is nu precies
de bedoeling? Zijn al afspraken gemaakt met het bedrijfsleven? Is het mogelijk
om actieve reservisten voor een korte periode aan te stellen? In het advies
van de AIV (Adviesraad internationale vraagstukken) wordt bepleit na uitstroom
nog drie jaar actief als reservist te dienen, waarbij men ook oproepbaar is.
Dat zou nuttig zijn voor het reservistenbestand, maar een overzicht daarvan
ontbreekt. Het is toch een handicap als niet bekend is waar de deskundigheid
zit, waar mensen gericht kunnen worden benaderd voor taken. Is er overleg
met het Platform Defensie-Bedrijfsleven? Hoe staat het met de horizontale
instroom? Er wordt ook gedacht aan het inzetten van civiele deskundigen bij
dat reservistenbestand. Hoe verhoudt dit zich echter tot de militaire status?
Dat lijkt ingewikkelder dan oud-militairen als reservisten bij activiteiten
te betrekken. Het is de CDA-fractie niet duidelijk of de rechtspositie en
de arbeidsvoorwaarden al zijn geregeld. Is dat onmogelijk of komt dat op den
duur wel tot stand, als er meer druk op de ketel wordt gezet? Bedrijven zijn
steeds meer in voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het is van belang
om ze erop te wijzen dat sprake is van een algemeen belang om mensen enige
tijd beschikbaar te stellen voor veiligheidstaken.Mevrouw Van Ardenne constateert dat er nog steeds knelpunten zijn bij
de selectie, de criteria en de duur van de selectie bij de werving. Als oplossing
is gekozen voor omvorming van DWS (Defensieorganisatie Werving en Selectie)
tot een facilitair keurings- en selectiecentrum. Is het mogelijk dat de commandanten
in functie wel drie jaar blijven om de continuïteit in de eenheden te
waarborgen? Nu zit men veel te kort in een functie. Als iemand eenmaal in
scholings- en vormingstrajecten zit, wordt er te weinig op toegezien dat iemand
ook behouden wordt in de organisatie. Mevrouw Van Ardenne heeft de indruk
dat dit te maken heeft met het te snel verplaatsen van commandanten.Vervolgens is de vraag of de selectiecriteria aan het begin van het opleidingstraject
moeten worden gesteld of aan het eind. Moet niet meer worden ingezet op de
kwaliteit van de uitstroom dan op de kwaliteit van de instroom? Laat mensen
zich in een brugperiode kwalificeren voor de krijgsmacht. Ook jongeren onder
18 jaar kunnen in die brugperiode worden ingezet. Er zou ook meer gebruik
kunnen worden gemaakt van civiele instellingen om een beter en grote reservoir
beschikbaar te hebben voor de krijgsmacht. Na de brugperiode en op 18-jarige
leeftijd kan dan de aanstelling plaatsvinden.Mevrouw Van Ardenne acht het een goede zaak om personeelsbeleid te combineren
met materieel beleid. Het personeel in de krijgsmacht moet met goede materialen
kunnen werken. In de Verenigde Staten worden voor de landmacht
geavanceerde pakken aangeschaft, waarbij men volledig selfsupporting is. Hoogwaardig
technologisch en geavanceerd materieel heeft uitstraling voor potentiële
kandidaten. Een goede bescherming van de militairen is ook belangrijk.De VBTB-systematiek (van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording) is
een knelpunt bij werving en behoud van personeel. Het strikte opleggen van
de verhouding 60% BOT en 40% BBT is ook een knelpunt. De staatssecretaris
heeft aangegeven dat hij dit laatste wil laten vallen. Dat lijkt een winstpunt.
In een VBTB-systematiek met resultaatverantwoordelijke eenheden, passen dit
soort restricties ook niet. Het gaat uiteindelijk om de output. De commandant
moet dus zelfstandig kunnen besluiten wie hij inhuurt. Dat geeft nieuwe kansen
om het personeelsbeleid op orde te brengen en te houden.Mevrouw Van 't Riet (D66) concludeert uit
de derde voortgangsrapportage over de personeelsvoorziening bij de krijgsmacht,
ondanks het ingewikkelde taalgebruik, dat er veel in beweging is en ook in
de goede richting. Het lijkt mevrouw Van 't Riet goed om dit te decentraliseren,
opdat de verantwoordelijkheid op uitvoeringsniveau zo dicht mogelijk komt
te liggen bij degenen die erover gaan. Waarom vindt overigens de evaluatie
pas in 2003 plaats? Kan er niet eerder een tussenrapportage komen?De staatssecretaris antwoordt op vraag 7 dat uit het aantal sollicitanten
voor de krijgsmacht geen afnemend animo blijkt. Het probleem zit vooral in
de doorlooptijd en het behoud voor de krijgsmacht. In het antwoord op vraag
58 geeft de staatssecretaris aan dat de doorlooptijd van vier weken niet kan
worden vastgehouden. Daardoor verlies je kandidaten. Dit blijft dus een punt
van zorg.Mevrouw Van 't Riet vindt het «talent provider»-model een
uitermate goed model. Dat geeft een vorm van baanzekerheid door flexibiliteit
met de markt mogelijk te maken. De staatssecretaris verwacht eind 2001 de
resultaten van een voorstudie. Kan hij daarover nu iets meer vertellen?In het antwoord op vraag 54 en 55 staat dat slechts 53% van de personen
in het fysieke voorschakeltraject slaagt. Wat is het manco daaraan dat 47%
niet doorgaat?Wat de notitie zelf betreft is mevrouw Van 't Riet benieuwd hoe het
zal werken met die ketenregisseur. De rol van het kenniscentrum moet nog blijken,
maar het lijkt haar goed dat dit er komt.Over de omvorming van DWS tot een facilitair keurings- en selectiecentrum
zegt de staatssecretaris dat het problematisch lijkt om de eind 2000 gereduceerde
doorlooptijd van iets meer dan vier weken vast te houden. De staatssecretaris
noemt een aantal maatregelen om dat te verbeteren, maar de vraag is of dat
voldoende is. Wat het initieel verloop betreft vraagt mevrouw Van 't Riet
zich af of het sturen van periodieke tijdschriften naar de aanstelbare kandidaten
voor de opkomstdatum om ze gemotiveerd te houden wel het juiste middel is
om de mensen erbij te houden.Kan de staatssecretaris ingaan op een artikel in De Telegraaf over de
aanstelling van een assistent vrede en veiligheid?Wat de reservisten betreft vindt mevrouw Van 't Riet de conclusie dat
op de ingeslagen weg wordt verdergegaan, iets te gemakkelijk. Er wordt geen
actief reservistenbeleid gevoerd. Er lijkt eerder een hapsnapbeleid gevoerd
te worden. Nederland zou een voorbeeld kunnen nemen aan Canada, waar men beschikt
over elf parate bataljons reservisten. In de Defensienota is misschien gekozen
voor meer parate troepen, maar de reservisten die gebruikt worden, moeten
wel op een goede manier kunnen worden ingezet. Er moet ook een geactualiseerde
database zijn, waarin precies staat wie op welke functie kan worden ingezet.
Wordt ook samengewerkt met de Koninklijke vereniging van Nederlandse reserveofficieren?
Is er ook contact met de werkgeversorganisaties in de diverse sectoren?
Zo ja, hoe wordt daarop gereageerd? Hoe staat het verder met het project met
de ziekenhuizen?De heer Harrewijn (GroenLinks) zal over de
personeelsvoorziening geen vragen stellen waarop hij het antwoord al weet
uit de stukken of van werkbezoeken. Verder komt er nog een begrotingsbehandeling.
Daarbij zal hij de vraag aan de orde stellen of bepaalde eenheden wel gevuld
moeten worden en of de krijgsmacht op sommige onderdelen niet kleiner moet.
Hij is wel redelijk tevreden over de inzet van de regering bij de personeelsvoorziening.
Er is zeker sprake van verbetering ten opzichte van een aantal jaren geleden.
De nu gekozen weg, is de weg die bewandeld moet worden. Zijn vragen gaan meer
over het uitvoerend resultaat dan dat hij heel andere wegen wil inslaan.Bij de GroenLinks-fractie leven wel zorgen over het zittend personeel.
Er wordt veel gedaan aan carrièreperspectief en employability, maar
van het zittend personeel hoort de heer Harrewijn wel eens klachten dat ze
alleen maar met de nieuwelingen bezig zijn en dat zij worden vergeten.In de modernisering van de arbeidsvoorwaarden worden goede stappen gezet.
Ook daarover hoort de heer Harrewijn echter dat het moeilijker is om een en
ander in te vullen in de praktijk dan op papier. Sommige commandanten blijken
nogal star te zijn in het rekening houden met individuele wensen.De heer Harrewijn maakt zich ook zorgen over het klimaat in de krijgsmacht.
De regering gaat niet voor niets het verzuringsdebat aan. Bij de mensen die
al jaren de reorganisaties meemaken, heerst toch enige scepsis over alle veranderingen.
Hoe wordt dit verder aangepakt? Wordt dit verzuringsdebat onder leiding van
een externe deskundige door de minister en staatssecretaris samen gevoerd
met een selecte groep mensen of wordt het een brede campagne? Kan de Kamer
daarin ook nog een rol spelen?Wanneer komt de nota over de problematiek van de 17-jarigen? De heer Harrewijn
had gehoopt, voor de begrotingsbehandeling duidelijkheid te hebben over de
17-jarigen.In de brief over het jaarverslag van de IGK (Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht)
staat een opmerking over de behoefte aan vrouwelijke instructeurs. De IGK
constateert dat dit een goede slag zou zijn voor het vasthouden van vrouwen
in de opleiding. Wat wordt daarmee gedaan? Bij het Schoolbataljon Luchtmobiel
zou geen behoefte zijn aan vrouwelijke instructeurs, onder andere vanwege
de fysieke belasting. Dit wordt toch iets te gemakkelijk geconstateerd. Is
daar niet iets meer aan te doen?De IGK is positief over de flexibilisering van uitzendingen. De regering
kijkt ook daarnaar. Is dit hoofdstuk nu gesloten of kijkt de regering of nog
meer functies zich lenen voor kortere, frequentere of andere uitzendmodaliteiten?De GroenLinks-fractie is het eens met de lijn om reservisten functiegericht
in te zetten. In de brief gaat het niet alleen over reservisten, maar ook
over civiele deskundigen die de status van reservist kunnen krijgen. Er wordt
nagedacht hoe mensen afwisselend in het leger en civiele functies kunnen functioneren.
Dat is iets anders dan het klassieke reservistenbeleid. De GroenLinks-fractie
vindt dat een prima zaak. De inzet op een praktisch en functioneel reservistenbeleid,
vooral in de sfeer van CIMIC (civil-military cooperation) heeft de volledige
steun van de GroenLinks-fractie. Kan de staatssecretaris ingaan op de rechtspositie
van reservisten, waarover nog enige onduidelijkheid bestaat?De heer Harrewijn vindt het Bureau voor Ethiek en Krijgsmacht zeer belangrijk,
ook met het oog op de uitzendingen. Nederlandse militairen zijn zeer wel in
staat om in kleine groepen of individueel beslissingen te nemen. Dat moet
goed begeleid worden. In een artikel in het blad Maatschappij en krijgsmacht
staat dat men weerstanden tegenkomt bij het invoeren van die ethiek. Sommige
onderdelen binnen de krijgsmacht willen niets met ethiek te maken
hebben. De idee is dat militaire bevelen gaan weigeren als zij zelf ethische
afwegingen maken. Hoe staat het met de resultaten van dit bureau?Wat de integriteit betreft ziet de heer Harrewijn te veel oud-officieren
en andere medewerkers in het lobbycircuit, kort nadat zij bij Defensie vertrokken
zijn. Aan het eigen personeel kan een richtlijn worden gegeven, maar er is
geen regel wat zij na vertrek mogen doen. Is geen gedragscode op te stellen,
die men vrijwillig ondertekent, dat men zich een paar jaar niet bemoeit met
het oude vak en geen misbruik maakt van de kennis die men heeft?De heer Van den Doel (VVD) benadrukt dat zijn
fractie de werkzaamheden van de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht bijzonder
waardeert. De jaarverslagen zijn van een hoog niveau en zijn een goede informatiebron
voor het parlement bij de controle van de regering. Mede op verzoek van de
Kamer is dit jaar voor het eerst een actiepuntenlijst in het verslag opgenomen.
De VVD-fractie stelt dit op prijs. Dit alles moet echter wel serieus worden
genomen. Als dit niet gebeurt, ontstaat er inflatie van het instrument. Dat
zou de vraag om herijking van de functie van de IGK opnieuw doen opleven.
Bij de actiepunten worden geen tijdpad of concrete acties aangegeven. Het
blijft allemaal vaag. De heer Van den Doel hoopt dat volgend jaar de actiepunten
met een hoger ambitieniveau worden gepakt.De heer Van den Doel is niet tevreden met de notitie over de reservisten.
Bij de behandeling van de Defensienota heeft hij gevraagd om een notitie waarin
uitgebreid aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden tot inzet van reservisten,
het juridische kader en de mogelijkheden en beperkingen. Daaruit zouden voorstellen
aan de Kamer kunnen voortvloeien. Uit de brief begrijpt de heer Van den Doel
dat Defensie een beetje worstelt met dit vraagstuk. Men vindt de lijn die
is ingezet met de reservistennota in feite nog goed. Men studeert nog en niet
alle ideeën zijn uitgekristalliseerd. Als het juridische kader moet worden
veranderd om de inzetmogelijkheden van reservisten te vergroten, kost dat
wetgevingstraject veel tijd. Die tijd is er misschien niet. Nu kunnen reservisten
in feite alleen verplicht worden opgeroepen in buitengewone omstandigheden.
Tussen de situatie van vrede en de situatie van crisis en spanning ligt nog
een groot gebied. De vraag is wat er dan moet kunnen. Als in het kader van
artikel 5 van het NAVO-verdrag, dat nu van kracht geworden is, een groot deel
van de parate krijgsmacht nodig is, kan de Balkan toch niet aan zijn lot worden
overlaten. Er is onvoldoende voortzettings- en aflossingscapaciteit. De krijgsmacht
levert ook de civiele ondersteuning voor handhaving van de nationale rechtsorde
en andere zaken. Gezien de knelpunten met de vulling, moet misschien ook wel
eens een beroep worden gedaan op reservisten. Nu kan dat alleen op vrijwillige
basis. Er zijn dus allerlei scenario's denkbaar waarin reservisten nodig zijn.
Die scenario's zijn echter niet goed in beeld gebracht. Verder is het arbeidsvoorwaardenpakket
voor reservisten ook nog steeds niet duidelijk. Ook de communicatie naar de
reservisten moet worden verbeterd en gestructureerd.Bij de begrotingsbehandeling zal de heer Van den Doel uitgebreid ingaan
op het personeel en op het tienpuntenplan van zijn fractie om de uitstroom
van beroepsmilitairen tegen te gaan. In de begroting is aangegeven dat aspecten
als combinatie van arbeid en zorg uitgangspunten van beleid worden. Zijn fractie
heeft echter meer punten genoemd. Misschien kan de staatssecretaris nog ingaan
op het inzetten van vrijwilligers bij de Koninklijke marechaussee, die met
grote tekorten kampt?De heer Van den Doel heeft in juni ervoor gepleit om defensiepersoneel
in te schakelen bij de werving en een buddysysteem gesuggereerd. Hij heeft
toen ook voorgesteld om daaraan een bonus van 5000 gulden te verbinden. Daarop
heeft hij tot nu toe geen concrete reactie gekregen. Het onderscheid tussen BBT'er en BOT'er gaat vervallen. De civiele scholing
was altijd een sterk punt bij de werving van de BBT'ers. Er zijn allerlei
trajecten uitgezet. Hoe wordt een en ander concreet gemaakt voor de BBT'er?De heer Van den Doel blijft het jammer vinden dat de samenwerking die
tot stand is gebracht door DWS te structureren, weer wordt opgesplitst naar
de krijgsmachtdelen. Hij hoopt dat het eindresultaat in elk geval beter zal
zijn. Ook dit vergt weer een reorganisatie en energie van mensen, terwijl
men net met een nieuwe structuur bezig was.In de brief wordt het onderwerp kenniscentrum niet verder uitgewerkt.
Als dit een structurele functie gaat vervullen in het proces, wordt hopelijk
wel geprobeerd om de knowhow op te bouwen en te behouden.Ten slotte spreekt de heer Van den Doel zijn waardering uit voor alle
maatregelen in de brief op het gebied van de civiele scholing. Hij is blij
dat dit in zo'n korte tijd van de grond is gekomen.Antwoord van de regeringDe staatssecretaris constateert wat het onderwerp
integriteit betreft dat mensen die de krijgsmacht hebben verlaten, alles mogen
doen wat binnen de wetgeving is toegestaan. Dat heeft te maken met het recht
op vrije keuze van arbeid, dat in de Grondwet staat. Binnen de eigen organisatie
is daarvoor wel regelgeving vastgesteld. Desgevraagd antwoordt de staatssecretaris
dat het concurrentiebeding in het bedrijfsleven meestal betrekking heeft op
het gaan werken bij de concurrentie en het meenemen van informatie. Zo langzamerhand
zijn de sociale partners en het bedrijfsleven ook bezig het concurrentiebeding
te schrappen, omdat dit indruist tegen de rechten van mensen. Hij ziet op
dit punt dus geen mogelijkheden. Een vrijwillige gedragscode is mogelijk,
maar iemand kan zich daaraan onttrekken op het moment dat hij terecht kan
bij een bedrijf. De echte bescherming zit dus in de regelgeving. Er zijn regels
voor nevenwerkzaamheden, het aannemen van geschenken en uitnodigingen en dergelijke.
Ook wordt erop gelet wie wordt ingehuurd en dergelijke.Het begrip «integriteit» is voorts verruimd naar de aantasting
van de integriteit van mensen en ongewenst gedrag, zoals intimidatie, agressie
enzovoort. Deze week heeft de staatssecretaris in een brief ook aangekondigd
dat men bezig is met een nulmeting. Er is een klachtenregeling tot stand gebracht.
Er zijn vertrouwenspersonen, commandanten en geestelijke verzorgers. Er is
een apart nummer bij de IGK. Defensie heeft zich ook aangesloten bij de klokkenluidersregeling
die in de sector Rijk tot stand gekomen is. Binnen Defensie zijn er veel instanties
waar mensen terecht kunnen met dit soort problemen. Mensen weten dat deze
instanties er zijn, maar vaak komen ze die drempel niet over. Daarover moet
dus communicatie en voorlichting plaatsvinden.De staatssecretaris stelt vast dat het Bureau voor Ethiek en Krijgsmacht
nuttig werk heeft verricht en in de toekomst nog nuttig werk kan verrichten.
Het bureau geeft niet zelf cursussen in de krijgsmacht. Het principe is dat
via de trainer in de opleiding de aspecten die van belang zijn bij ethiek
en dilemmatraining, terechtkomen bij de mensen die ermee geconfronteerd worden.
In discussie is nog geweest of het ook langs een andere weg kan dan via de
trainers, de commandanten en de leidinggevenden. De staatssecretaris vindt
dit niet primair een taak voor de geestelijke verzorgers, maar met de deskundigheid
en knowhow die via het bureau ethiek wordt aangereikt, kunnen de geestelijke
verzorgers daarbij wel degelijk een belangrijke rol spelen. Het gaat om ethische
problemen waarmee men bij uitzending geconfronteerd kan worden, maar ook om
de ethiek rond discriminatie, seksuele intimidatie en dergelijke. Als iemand
zich niet houdt aan normen en regels, is het de plicht van de leidinggevenden
om in te grijpen. Als wordt ingegrepen, gebeurt dat redelijk stringent
en worden maatregelen genomen. Daarbij worden ontslagen niet ontlopen, maar
dat gebeurt altijd pas na gedegen onderzoek.Bij personeelsbeleid is één van de vragen hoeveel mensen
binnen de krijgsmacht nodig zijn, hoe dat geregistreerd wordt en hoe dat wordt
geteld. De staatssecretaris is het met mevrouw Van Ardenne eens dat onduidelijkheid
over definities en het gebrek aan mogelijkheden om te registreren dat alleen
maar moeilijker maakt. Daarom is zeer recent besloten dat alle krijgsmachtdelen
gaan werken met dezelfde definities voor gegevens over vulling, personeelsbestanden
en dergelijke. Daarvoor wordt nu een integraal, administratief informatiesysteem
ontwikkeld.Vervolgens is de vraag gesteld of niet meer outputgericht moet worden
gewerkt, vanuit de VBTB-gedachte en de gedachte dat de commandant verantwoordelijk
is voor de bezetting die hij nodig heeft. Onlangs is besloten om die gedachte
nader uit te werken. De vraag daarbij is wel hoe alle vragen van de Kamer
over aantallen, vacatures en dergelijke beantwoord moeten worden, want dat
wordt dan heel ingewikkeld. De staatssecretaris heeft het antwoord daarop
ook niet, maar het is wel een aspect waarmee rekening moet worden gehouden.
Dit vraagt een heel andere benadering en opzet van de rapportages.Wat de personeelsvoorziening en de arbeidsvoorwaarden betreft zijn de
afgelopen tien jaar een aantal maatregelen genomen die voor een belangrijk
deel gestart zijn vanuit de politieke context. Naast de politieke rol is er
echter ook nog de werkgeversrol. Deze rollen staan niet los van elkaar, maar
wel geheel verschillend en met geheel eigen verantwoordelijkheden. Het besluit
om de ontslagleeftijd te verhogen is een politiek besluit, maar de staatssecretaris
moet vervolgens daarover overeenstemming met de werknemersorganisaties bereiken.
Die verschillende verantwoordelijkheden moet men goed in het oog houden.De staatssecretaris stelt vast dat er inderdaad stappen zijn gezet in
het arbeidsvoorwaardenbeleid. Dit was ook absoluut noodzakelijk. Het personeelsbeleid
bij Defensie was niet het meest moderne en werd gekenmerkt door een groot
gelijkheidsdenken en een collectivistische invalshoek. Gestreefd wordt naar
flexibilisering in het bezoldigingssysteem en de keuze van de arbeidsduur,
aansluiting op de behoeftes aan zorg en arbeid in de maatschappij, aandacht
voor carrièrepatronen en meer aanpassen bij wat buiten Defensie gebeurt.
Een Arbeidstijdenwet, een Arbeidsomstandighedenwet en andere wetten moeten
van toepassing kunnen zijn voor alle werknemers van Defensie in normale omstandigheden.
Voor abnormale omstandigheden moeten er echter specifieke regelingen zijn.
In de laatste twee cao's zijn een aantal moderniseringsslagen tot stand gebracht.
Desgevraagd antwoordt de staatssecretaris dat in het kader van de verdere
modernisering van de verhoudingen de vraag aan de orde is of de salarissen
nog gekoppeld moeten worden aan rangen. Dat is een ingewikkeld probleem, waarop
uitgebreid gestudeerd wordt.Ook wordt gekeken of het onderscheid tussen BBT
en BOT kan vervallen. Met de employabilityactiviteiten wordt wel doorgegaan
zoals dit ook nu gebeurt voor BBT'ers en BOT'ers.De staatssecretaris is het niet eens met de geluiden dat arbeid en zorg,
behoudpremies en wervingspremies vooral op nieuwelingen zijn gericht en dat
voor het zittend personeel weinig wordt gedaan. Dit soort opmerkingen komen
voort uit een gelijkheidsdenken dat iedereen op dezelfde manier moet kunnen
profiteren van arbeidsvoorwaarden of regelingen. Een ouder iemand zonder kinderen
zal niet profiteren van de regeling arbeid en zorg en de kinderopvangregeling,
maar misschien weer wel van een andere regeling. Er zijn verschillende regelingen
waar verschillende groepen werknemers van zullen profiteren. Dat is dus iets
anders dan voor iedereen hetzelfde. De staatssecretaris zal de Kamer het lijstje
met gerealiseerde arbeidsvoorwaarden doen toekomen. Daaruit zal blijken dat
75% voor het zittend personeel is.In dit verband wijst de staatssecretaris erop dat de verhouding BOT-BBT moet worden veranderd, omdat de structuur van de krijgsmacht is veranderd.
Vroeger was er een vast BOT-bestand. Het BBT-bestand bestond uit dienstplichtigen
en vormde de basis van de piramide. Toen de dienstplicht werd afgeschaft,
moest de structuur worden veranderd. In dat kader is de gedachte van verjonging
aan de orde gekomen. Vanwege de piramidale opbouw is er behoefte aan voeding
vanaf de onderkant. Niet iedereen die binnenkomt, kan echter na die drie jaar
blijven. Er moet een systeem komen waarmee je mensen binnenhaalt op een zelfde
rechtspositionele basis, waarin op een bepaald moment mensen weggaan en waarin
zowel de werknemer als werkgever daarover zeggenschap hebben. Dat is ingewikkeld
en zal ook nog wel wat discussie opleveren, ook met de bonden.Er zijn ten aanzien van personeelsvoorziening een flink aantal verbetermaatregelen
aangekondigd. De uitwerking hiervan kost tijd, maar de staatssecretaris kan
zich voorstellen dat de Kamer wenst dat het sneller gaat. Ook de staatssecretaris
zou dat wensen. Dat neemt echter niet weg dat voortgang geboekt is.Er komt een ketenbenadering, waarbij de krijgsmachtdelen decentraal zelf
verantwoordelijk worden en zelf de regionale invulling zullen verzorgen. Daarom
is de regisseur binnen die krijgsmachtdelen van groot belang.Gebleken is dat DWS niet goed kon functioneren in de nieuwe structuur.
Ook de werkwijze was niet optimaal. Daarom zijn een aantal maatregelen genomen.
Volgens de laatste informatie van de staatssecretaris komen de doorlooptijden
nu weer in de buurt van de gewenste vier weken of zelfs minder. Hij aarzelt
met een oordeel over de suggestie om te beginnen met een aanstelling onder
voorbehoud van een keuring, omdat hij nog geen inzicht heeft hoe dit juridisch
en rechtspositioneel geregeld moet worden. De vraag is ook of je mensen moet
binnenhalen van wie je niet weet of zij überhaupt fysiek, maar ook psychisch
goedgekeurd zullen worden. Gezien de huidige uitvalpercentages bij keuringen,
ziet de staatssecretaris daaraan toch wel nadelen. Op dit moment wordt in
de krijgsmacht door een werkgroep Optimalisering keurings- en selectieproces
gekeken of de eisen niet te streng zijn en aangepast moeten worden en hoe
dit op elkaar kan worden afgestemd. De staatssecretaris hoopt dat de werkgroep
een dezer dagen met een rapport komt, waarin ook de select out aan de orde
komt. Harmonisatie van psychologisch en geneeskundig onderzoek is van het
grootste belang. Dat neemt echter niet weg dat in de defensieorganisatie niet
gesjoemeld kan worden met de eisen die aan mensen worden gesteld. Er is een
ondergrens.Het kennis- en expertisecentrum wordt heel belangrijk. Daar moet ook de
arbeidsmarktcommunicatiedeskundigheid worden ondergebracht. Daar moeten de
arbeidsmarktontwikkeling en het desbetreffende onderzoek, maar ook de monitoring
plaatsvinden. Alle gegevens moeten daar terechtkomen en van daaruit moeten
alle beleidsgegevens worden aangedragen. De directeur daarvan is intussen
benoemd. Het is de bedoeling dat deze langer blijft en niet over drie jaar
weer vertrekt. Met het oog op het verkrijgen van kennis zal er gedurende een
interim-periode een deskundige van buiten worden gehaald, omdat bij Defensie
niet alle deskundigheid op het gebied van de arbeidsmarkt en dergelijke aanwezig
is.Wat de regionale netwerken betreft is de samenwerkingsovereenkomst tussen
Defensie en politie in een afrondend stadium. Geprobeerd zal worden om in
die overeenkomst zoveel mogelijk randvoorwaarden op te nemen, ook om de concurrentie
tussen Koninklijke marechaussee en politie te verminderen. De korpsbeheerders
hebben echter een eigen verantwoordelijkheid bij het invullen van hun organisatie.
Het is dus moeilijk om dat te realiseren. Verder is de samenwerking met de
ROC's de laatste tijd enorm aan het groeien. Dat is een positieve ontwikkeling,
zij het dat ook dit jaar de aantallen niet gehaald worden. Ook de ontwikkeling
met de ziekenhuizen zet zich voort. Onlangs is weer een ziekenhuis gecontracteerd.
Zo wordt langs een andere weg de benodigde specialistendeskundigheid binnengehaald. Wat het initiële verloop betreft zijn een aantal maatregelen genomen
om de positie van de instructeurs te verbeteren. Vanuit de operationele troepen
worden mensen gehaald om instructeur te worden. Bij de Koninklijke luchtmacht
is het instructeur zijn onderdeel van het carrièrepatroon geworden.
Ook via de arbeidsvoorwaarden wordt geprobeerd om de positie van instructeurs
te verbeteren. Het is goed als dat met vrouwen kan, maar als dit niet kan,
houdt het gewoon op. Ook hier geldt dat de mensen en de deskundigheid er moeten
zijn.De staatssecretaris constateert dat de beleidslijn voor reservisten vastligt
in de nota Reservistenbeleid. Er is een groep reguliere reservisten, die alleen
in buitengewone omstandigheden in werkelijke dienst komen. Verder is er een
groep actieve reservisten, die zijn bestemd voor kaderfuncties in buitengewone
omstandigheden. Zij volgen in vredestijd alleen functiegerichte trainingen
gedurende twee weken per jaar. Ten slotte is er een groep afroepreservisten.
Deze mensen beschikken over een specifieke deskundigheid en hebben zich bereid
verklaard, in vredestijd te worden ingezet voor crisisbeheersingsoperaties.Ook de staatssecretaris hoort wel de geluiden dat er zoveel reservisten
klaar zouden staan om allerlei inspanningen te verrichten gedurende een langere
periode. Hij heeft daarover met de voorzitter van de KVNRO gesproken en een
aantal arbeidsvoorwaardelijke en rechtspositionele kwesties aan de orde gesteld.
De staatssecretaris kreeg daarop niet echt een groot reservoir aan mogelijkheden
aangedragen. Het overleg hierover met onder andere deze functionaris wordt
nog voortgezet. Het gaat daarbij overigens om een beperkte groep mensen. Bij
grote vredesoperaties gaat het niet alleen over reserveofficieren. Dan is
er behoefte aan een heel andere categorie personeel. Die categorie ziet de
staatssecretaris ook niet permanent aanwezig, nog los van allerlei arbeidsvoorwaardelijke
en rechtspositionele kwesties die daarbij een rol spelen.Als de beleidslijn in de nota Reservistenbeleid wordt gewijzigd, komen
heel andere vragen aan de orde. Wat betekent het voor de positie op de arbeidsmarkt
als iemand actief reservist is? Hoe worden deze mensen op achterstand gezet,
welke achterstand claimen zij voor zichzelf en hoe los je dat op? Hoe ga je
om met de verhouding tussen de actieve parate militair en de reservemilitair
op de achtergrond? Wat is de consequentie van dergelijke verschuivingen voor
de omvang van beide groepen? Die discussie gaat iets verder dan de vraag of
je in bijzondere omstandigheden reservisten kunt inzetten. In de beleidsbrief
bij de begroting staat dat wordt nagedacht over de vraag of in het kader van
vredesoperaties reservisten als eenheid kunnen worden ingezet. De staatssecretaris
is daarin echter wel terughoudend, omdat er grenzen zijn bij inzet gedurende
langere perioden onder andere omstandigheden. Er zijn twee varianten denkbaar.
Reservisten kunnen in Nederland worden ingezet op plaatsen waar militairen
worden uitgezonden of zij kunnen worden gebruikt voor uitzending. Als reservisten
worden ingezet in Nederland, wordt de druk op mensen die wel worden uitgezonden,
groter. Die komen dan steeds meer in aanmerking voor uitzending. Ook als specifieke
vrouwenfuncties worden gecreëerd, wordt de uitzenddruk voor anderen groter.
Je moet dus voorzichtig zijn met dit soort varianten. Aan de aspecten die
hierbij een rol spelen, is in de notitie over reservisten aandacht besteed.
Als mensen met een hoog inkomen als reservist willen dienen of mensen die
geen inkomen hebben, kunnen er gigantische problemen ontstaan, onder andere
in de sfeer van de sociale zekerheid. Reservisten worden ook steeds vaker
ingezet voor korte periode en specifieke zaken. De gedachten van de heer Van
den Doel daarover zijn interessant, maar ook daarvoor geldt dat de mensen
er moeten zijn.De staatssecretaris is van mening dat in beginsel functies openstaan voor
iedereen en dat iedereen inzetbaar moeten zijn. Als functies worden benoemd
voor een specifieke groep, sluit je voor anderen de mogelijkheid om in die
functie benoemd te worden uit of wordt voor anderen de druk groter.
Op de suggestie om specifieke functies voor een bepaalde periode open te stellen
voor vrouwen, antwoordt de staatssecretaris dat in principe alle functies
openstaan voor vrouwen met uitzondering van de mariniers en de onderzeedienst.
Vrouwen moeten ook voldoen aan dezelfde eisen als mannen. Iedereen moet aan
dezelfde eisen voldoen. Als daaraan wordt gemorreld, zullen er grote problemen
ontstaan. Als de Kamer berichten hoort dat selectief beleid wordt gevoerd,
zou de staatssecretaris dat graag horen. Dat zou namelijk niet kloppen. Er
is een positief actieprogramma geweest, maar dat heeft niet gewerkt. De enige
beleidslijn die gevolgd kan worden, is dat mannen en vrouwen op het gebied
van functies, carrière en te stellen eisen op dezelfde manier behandeld
worden. Als dat niet gebeurt, zijn maatregelen nodig.De staatssecretaris wil bij de Kamer in de aandacht aanbevelen het soldier
modernisation program, in het kader waarvan door TNO een geheel nieuwe uitrusting
wordt ontwikkeld. Daarbij worden grote stappen gezet.Bij de flexibilisering van de uitzending worden de nodige stappen gezet.
De staatssecretaris wil de maximumtermijn van zes maanden niet loslaten, maar
wil wel kijken waar het minder kan. Verder worden nog een aantal varianten
bekeken.De staatssecretaris zal zijn uiterste best doen om voor de begrotingsbehandeling
de resultaten van een studie naar de 17-jarigen aan de Kamer te doen toekomen.
Hij kan al wel zeggen dat het om enorme bedragen gaat.Wat de uitwisseling tussen bedrijfsleven en Defensie betreft zie je vaak
dat mensen die zijn weggegaan, op enig moment best willen terugkomen. Op sommige
onderdelen gebeurt dat ook. De staatssecretaris zou gestructureerder mogelijkheden
willen creëren voor mensen die willen terugkomen. Het zal misschien ook
goed zijn sommigen in beperkte mate hun kennis, energie en activiteiten gedurende
een bepaalde periode elders te laten aanwenden en dan met toegevoegde waarde
te laten terugkomen. Het provider-model zou daarvoor genuanceerd moeten worden
en niet in volle omvang uitgevoerd kunnen worden.Er is een relatie gelegd tussen de situatie in de afgelopen weken en de
reservisten. De staatssecretaris wil hierin met de nodige voorzichtigheid
opereren. Naar aanleiding van de terroristische activiteiten op 11 september
in New York is een werkgroep in het leven geroepen om zich te buigen over
de gevolgen van terreuractiviteiten. Het is nu te vroeg om daarover iets te
zeggen en dus om de relatie met de reservisten te leggen. Desgevraagd antwoordt
de staatssecretaris dat het aan de definitie van de situatie ligt welk deel
van de wetgeving van toepassing kan zijn.De staatssecretaris constateert dat de beste ambassadeurs voor werving
actief defensiepersoneel is. Op dit moment is de sfeer binnen defensie aan
het veranderen, misschien ook onder invloed van het lijstje van arbeidsvoorwaarden
voor drie jaar. De discussie over verzuring kan ook een bijdrage leveren.
Die discussie wordt gevoerd onder leiding van een externe deskundige, de heer
Vreeman, omdat de staatssecretaris een onderscheid wil maken tussen de rol
als werkgever aan de ene kant en de politieke invalshoek aan de andere kant.
De gedachte om eigen mensen in te zetten en eventueel een bonus te geven,
is opgepikt. Binnen de Koninklijke landmacht wordt dit in het kader van de
eigen ketenverantwoordelijkheid bezien.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,ValkDe griffier van de vaste commissie voor Defensie,De LangeXNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M. B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den
Doel (VVD), De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn
(GroenLinks), Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD),
Albayrak (PvdA), Balemans (VVD), Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Leers (CDA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66),
Van Middelkoop (ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra
(GroenLinks), Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA),
Marijnissen (SP), Van Baalen (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD), Duivesteijn
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26900-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl