Wet bescherming Antarctica; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25211, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

06-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25211 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveI. ALGEMEEN 1. Inleiding en achtergrond 1.1 Inleiding1.2 Het Antarcticastelsel1.3 Internationale uitgangspunten1.4 De betrokkenheid van Nederland bij Antarctica2. Onderwerp van het wetsvoorstel 2.1 Opzet van het wetsvoorstel2.2 Reikwijdte van het wetsvoorstel2.3 Activiteiten en handelingen waarop het wetsvoorstel
van toepassing is2.4 Personen tot wie het wetsvoorstel is gericht.2.5 Jurisdictie3. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel 3.1 Verboden handelingen Het protocolWetsvoorstel3.2 Milieu-effectrapportage Het ProtocolHet wetsvoorstel3.3 Vergunningenstelsel Het protocolHet wetsvoorstel3.4 Zorgplicht3.5 Flora- en faunabescherming ProtocolWetsvoorstel3.6 Afval ProtocolWetsvoorstel3.7 Scheepvaart en luchtvaart3.8 Speciaal beschermde en beheerde gebieden en historische
plaatsen en monumenten ProtocolWetsvoorstel3.9 Maatregelen in bijzondere omstandigheden ProtocolWetsvoorstel4. Bevoegd gezag5. Openbaarheid, inspraak en beroep6. HandhavingInternationale inspectieHandhaving van de nationale wetgevingZelfreguleringBestuursrechtelijke handhavingStrafrechtelijke handhavingJurisdictieAanwijzing van ambtenarenVerslagverplichtingII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4Artikel 5Artikel 6Artikel 7Artikel 8Artikel 9Artikel 10Artikel 11Artikel 12Artikel 13Artikel 14Artikel 15Artikel 16Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 20Artikel 21Artikel 22Artikel 23Artikel 24Artikel 25Artikel 26Artikel 27Artikel 28Artikel 29Artikel 31Artikel 32Artikel 33Artikel 34Artikel 35Artikel 36Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25211Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 113 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 211Regels ter bescherming van het Antarctisch milieu ter uitvoering van
het Protocol betreffende milieubescherming bij het Verdrag inzake Antarctica
(Wet bescherming Antarctica)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING InhoudsopgaveI.ALGEMEEN2   1.Inleiding
en achtergrond2   1.1Inleiding2 1.2Het
Antarcticastelsel2 1.3Internationale uitgangspunten21.4De betrokkenheid van Nederland bij Antarctica3    2.Onderwerp
van het wetsvoorstel5   2.1Opzet van het wetsvoorstel52.2Reikwijdte van het wetsvoorstel5 2.3Activiteiten
en handelingen waarop het wetsvoorstel van toepassing is6 2.4Personen
tot wie het wetsvoorstel is gericht7 2.5Jurisdictie8   3.Hoofdlijnen van het wetsvoorstel9   3.1Verboden
handelingen 9 3.2Milieu-effectrapportage 9 3.3Vergunningenstelsel113.4Zorgplicht13 3.5Flora- en faunabescherming143.6Afval15 3.7Scheepvaart en luchtvaart163.8Speciaal beschermde en beheerde gebieden en historische plaatsen
en monumenten18 3.9Maatregelen in bijzondere omstandigheden19   4.Bevoegd gezag20   5.Openbaarheid,
inspraak en beroep20   6.Handhaving21   II.ARTIKELSGEWIJZE
TOELICHTING23      I. ALGEMEEN 1. Inleiding en achtergrond 1.1 InleidingHet onderhavige wetsvoorstel strekt ter implementatie van het op 4 oktober
1991 ondertekende protocol betreffende de milieubescherming bij het verdrag
inzake Antarctica (hierna: Protocol; Trb.1992,110). Het wetsvoorstel is van
toepassing op iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die vanuit Nederland
een activiteit naar het Antarctisch gebied organiseert, alsmede iedere Nederlander
die aan een activiteit in het Antarctisch gebied deelneemt. De aard van de
activiteit (wetenschappelijk onderzoek, toerisme, etc.) is voor de toepasselijkheid
van deze wet niet van belang. Onder het Antarctisch gebied wordt het gebied
verstaan ten zuiden van de zestigste zuidelijke breedtegraad. De centrale
doelstelling van het wetsvoorstel is om in lijn met het in internationaal
kader tot stand gebrachte stelsel van afspraken een adequate bescherming van
het Antarctisch milieu te waarborgen. 1.2 Het AntarcticastelselAl enkele decennia vormt het beheer van Antarctica onderwerp van internationale
afspraken. Deze internationale aanpak is noodzakelijk omdat één
soevereine macht die voor regulering van activiteiten in het Antarctisch gebied
kan zorgdragen ontbreekt. Er zijn weliswaar zeven landen die een territoriale
claim hebben gelegd op een deel van Antarctica, maar deze (elkaar overlappende)
claims zijn in het Verdrag inzake Antarctica (artikel 4) bevroren. Dit verdrag,
ondertekend op 1 december 1959 te Washington en in 1961 in werking getreden
(Trb. 1965, 148; laatstelijk 1987, 68, hierna: het Verdrag), vormt de grondslag
voor het stelsel van internationale afspraken inzake het beheer van Antarctica.
Het geheel van internationale afspraken (het Verdrag en de nadien tot stand
gebrachte aanbevelingen en conventies) wordt aangeduid als het Antarcticastelsel.
Dit stelsel is primair gericht op het handhaven van de vrede in het Antarctisch
gebied, het behoud van de waarde van Antarctica voor de wetenschap en de bescherming
van het Antarctisch milieu. De bescherming van het Antarctisch milieu heeft
vooral gestalte gekregen in het op 4 oktober 1991 ondertekende Protocol. Voor
een uitvoerige bespreking van het Antarcticastelsel en de inhoud van de gemaakte
afspraken (in het bijzonder het Protocol) wordt verwezen naar de toelichting
bij de goedkeuringswet bij het Protocol (Staten Generaal, vergaderjaar 1993–1994,
23 590 (R 1494), nr. 245). 1.3 Internationale uitgangspuntenHet Antarcticastelsel kent een aantal algemene beginselen. Deze beginselen
vormen de belangrijkste grondslagen voor de interpretatie van de internationale
afspraken en de formulering en uitleg van de implementatiewetgeving. Hieronder
worden kort de belangrijkste beginselen verwoord.Artikel I, lid 1, van het Verdrag bepaalt dat Antarctica gebruikt zal
worden voor uitsluitend vreedzame doeleinden. Dat het daarbij onder meer gaat
om wetenschappelijk onderzoek blijkt uit artikel II van het Verdrag.Artikel X van het Verdrag bepaalt dat iedere partij bij het Verdrag in
overeenstemming met het Handvest van de Verenigde Naties de passende inspanningen
verricht, om te bewerkstelligen dat niemand deelneemt aan activiteiten die
in strijd zijn met de beginselen of doelstellingen van het Verdrag. Voor het
Protocol is hetzelfde uitgangspunt verwoord in artikel 13, tweede
lid, van het Protocol. De strekking van deze bepalingen is dat ieder land
verantwoordelijkheid draagt voor de activiteiten die vanuit het desbetreffende
land in het Antarctisch gebied worden ondernomen. In dit verband is voorts
artikel 13, eerste lid, van het Protocol van belang, waarin is bepaald dat
iedere partij binnen haar bevoegdheid passende maatregelen treft, met inbegrip
van het aannemen van wetten en regelingen, bestuursmaatregelen en handhavingsmaatregelen,
om naleving van dit Protocol te verzekeren.Artikel 2 van het Protocol bevat de verplichting van de partijen om een
veelomvattende bescherming van het Antarctisch milieu te realiseren en wijst
Antarctica aan als natuurreservaat, ten dienste van vrede en wetenschap. Vervolgens
worden in artikel 3 enkel belangrijke milieubeginselen geformuleerd. Bepaald
wordt onder meer dat de bescherming van het milieu en de daarvan afhankelijke
en daarmee samenhangende ecosystemen, alsmede de intrinsieke waarden van Antarctica,
met inbegrip van de wilderniswaarden, de esthetische waarden en de waarde
van Antarctica als gebied voor het verrichten van wetenschappelijk onderzoek,
fundamentele uitgangspunten vormen bij het plannen en uitvoeren van alle activiteiten
in het Antarctisch gebied.Ook de annexen bij het Protocol bevatten enkele algemene uitgangspunten
die voor de opstelling van de Wet bescherming Antarctica van belang zijn.
Gewezen kan onder meer worden op artikel 1 van de annex III inzake afvalbeheer,
waarin onder meer het uitgangspunt van reductie aan de bron en recycling is
verwoord, een plicht tot het opruimen van bestaande stortplaatsen is opgenomen,
alsmede het uitgangspunt is neergelegd dat afval terug moet naar de landen
van waaruit de activiteit werd ondernomen, dan wel naar andere landen waar
verwijdering overeenkomstig internationale afspraken mogelijk is. 1.4 De betrokkenheid van Nederland bij AntarcticaNederland werd partij bij het Antarcticaverdrag in 1967. Daarmee verkreeg
Nederland echter nog niet het recht om mee te stemmen over voorstellen voor
besluiten inzake het beheer van het Antarctisch gebied. Besluiten worden genomen
door de staten met de zogenaamde consultatieve status op basis van unanimiteit.
Deze status komt volgens het Verdrag toe aan landen die een belang bij Antarctica
aantonen door het uitvoeren van substantieel Antarctisch wetenschappelijk
onderzoek. Nederland kreeg deze status in 1990. Nederland neemt sinds het
verkrijgen van de consultatieve status in 1990, actief deel aan de vergaderingen
van de consultatieve staten (Antarctic Treaty Consultative Meetings) en andere
internationale vergaderingen met betrekking tot Antarctica.Wat betreft activiteiten vanuit Nederland naar het Antarctisch gebied,
gaat het met name om wetenschappelijk onderzoek en toerisme.Wat betreft het toerisme naar Antarctica speelt Nederland een zeer bescheiden
rol. De laatste jaren worden vanuit Nederland door reisorganisaties met commerciële
doelstellingen nagenoeg geen zelfstandige reizen naar Antarctica georganiseerd.
Enkele Nederlandse reisorganisaties spelen wel anderszins een rol in het Antarctisch
toerisme doordat zij voor Nederlanders plaatsen boeken voor reizen die vanuit
andere landen – in het bijzonder de Verenigde Staten en Canada –
worden georganiseerd. Daarbij gaat het in de regel om professioneel georganiseerde
en uitgevoerde reizen, die begeleid worden door ervaren en deskundige reisbegeleiders.
Vanuit Nederland wordt voorts naar verwachting een klein aantal privé-zeilexpedities
naar Antarctica ondernomen. Tenslotte zijn er Nederlanders die zelf een reis
boeken bij een buitenlandse reisorganisatie of vanuit Zuid Amerika een korte
excursie regelen. Al met al gaat het naar schatting om enkele
tientallen Nederlandse toeristen die jaarlijks Antarctica bezoeken.Bovengeschetste bescheiden rol van Nederland in het Antarctisch toerisme
neemt overigens niet weg dat de Nederlandse regering bezorgd is over de internationale
ontwikkelingen van het Antarctisch toerisme. In het afgelopen seizoen kwam
het aantal toeristen dat Antarctica bezocht voor het eerst boven de 10 000.
Aangezien een belangrijk deel van dit toerisme geconcentreerd wordt in minder
dan 2% ijsvrij gebied in de korte Antarctische zomer, acht Nederland evenals
andere consultatieve staten de aandacht voor het voorkomen van cumulatieve
effecten van groot belang. Dit onderwerp staat dan ook standaard op de agenda
van de Antarctic Treaty Consultative Meetings.Een specifieke categorie van activiteiten vanuit Nederland betreft de
activiteiten die door Greenpeace International worden ondernomen. Greenpeace
International is gevestigd in Amsterdam, waarmee de door hen georganiseerde
activiteiten naar het Antarctisch gebied in beginsel onder de reikwijdte van
de Nederlandse wetgeving vallen. Vanzelfsprekend is het bijzondere van deze
categorie dat de doelstellingen van deze activiteiten in de regel overeen
zullen komen met de doelstellingen van de Nederlandse wetgeving: het realiseren
van een hoog beschermingsniveau met betrekking tot het Antarctisch gebied.
Zo dragen de jaarlijkse activiteiten van Greenpeace, gericht op een «inspectie»
van de activiteiten die door anderen op Antarctica worden uitgevoerd, bij
aan de transparantie van het Antarcticastelsel. Eén en ander neemt
echter niet weg dat ook deze activiteiten zullen moeten blijven binnen het
kader van relevante wet- en regelgeving.Het Nederlands onderzoek in het Antarctisch gebied kent een planmatige
opzet in de vorm van het Nationaal Antarctisch Programma. De uitvoering van
dit plan wordt door de Nederlandse overheid gefinancierd. Het plan moet door
de ministeries die hieraan een bijdrage leveren, vooraf worden goedgekeurd.
Het onderzoek in Antarctica wordt van waarde geacht voor de bescherming van
het milieu en de Antarctisch flora en fauna. In het bijzonder voor het verkrijgen
van een beter inzicht in de mondiale milieuproblematiek (aantasting van de
ozonlaag, klimaatverandering, broeikaseffect) is Antarctica van onschatbare
waarde. De Stichting Geologisch, Oceanografisch Atmosferisch Onderzoek (GOA)
coördineert het onderzoek, de beoordeling van de inpasbaarheid van aanvragen
in het programma en de realisering van internationale samenwerking betreffende
wetenschappelijk onderzoek. Niet al het wetenschappelijk onderzoek vanuit
Nederland behoeft overigens noodzakelijkerwijs te worden uitgevoerd in het
kader van bovenbedoelde planmatige aanpak. Het is immers mogelijk dat een
onderzoeksinstelling andere fondsen verwerft ter financiering van het wetenschappelijk
onderzoek.De wetenschappelijke betrokkenheid is belangrijk voor politieke betrokkenheid:
volgens het Verdrag komt de consultatieve status en het daarmee verbonden
stemrecht toe aan landen die een belang bij Antarctica aantonen door het uitvoeren
van substantieel Antarctisch onderzoek. Nederland is van oordeel dat het aantonen
van dit belang niet gepaard behoeft te gaan met de bouw van een eigen station
op Antarctica. Structurele voorzieningen op Antarctica moeten zo veel mogelijk
worden voorkomen door een efficiënte samenwerking tussen verschillende
landen. Dit Nederlandse standpunt is door de andere verdragspartners geaccepteerd
bij de toelating van Nederland als consultatieve partij.Hoewel politieke betrokkenheid bij het beheer van Antarctica volgens het
Verdrag afhankelijk is van wetenschappelijke betrokkenheid, reikt het Nederlands
belang bij betrokkenheid verder dan de betekenis van Antarctica
voor het Nederlands onderzoek. De bescherming van het Antarctisch milieu past
in het Nederlands uitgangspunt te streven naar een mondiale duurzame ontwikkeling
en wordt door de Nederlandse overheid beschouwd als een zelfstandig na te
streven doel. Deze doelstelling van de bescherming van het Antarctisch milieu,
waaronder mede het behoud van de Antarctische ecosystemen, wilderniswaarden,
etc., is dan ook de centrale doelstelling van het onderhavige wetsvoorstel
en van de actieve opstelling van de Nederlandse regering in internationaal
verband. 2. Onderwerp van het wetsvoorstel 2.1 Opzet van het wetsvoorstelVoor de duidelijkheid van hetgeen hierna volgt is het goed eerst het gekozen
stelsel van het wetsvoorstel kort te schetsen. In het wetsvoorstel is er voor
gekozen de gehele activiteit naar en in het Antarctisch gebied als aanknopingspunt
te nemen voor de regulering. Ongeacht het doel van de activiteit zal de organisator
voor het ten uitvoer brengen van de activiteit eerst een vergunning moeten
verkrijgen. Indien door de activiteit meer dan een gering of tijdelijk effect
voor het Antarctisch milieu kan worden veroorzaakt, zal eveneens een milieu-effectbeoordeling
moeten worden gemaakt, overeenkomstig de daarvoor geldende regels. De organisator
is verantwoordelijk voor de naleving van de voorschriften die aan de vergunning
zijn verbonden. Worden deze voorschriften door het gedrag van een deelnemer
aan de activiteit overtreden, dan kan de organisator daarop worden aangesproken,
bijvoorbeeld door toepassing van één van de handhavingsmiddelen.
De diverse specifieke bepalingen die met betrekking tot bijvoorbeeld afvalverwijdering,
flora- en faunabescherming en speciaal beheerde of beschermde gebieden in
het Protocol zijn neergelegd, krijgen een vertaling in het kader van de vergunningverlening.
Naast de vergunningplicht en de plicht om voor bepaalde activiteiten een milieu-effectrapportage
te maken, gelden enkele specifieke verboden. Het gaat hier om handelingen,
zoals het binnenbrengen van voor het Antarctisch gebied uitheemse dier- of
plantensoorten, het uit het Antarctisch gebied nemen van inheemse dieren en
planten, de verwijdering van bepaalde afvalstoffen, het beschadigen van historische
monumenten of plaatsen, etc. Naast deze specifieke verboden geldt een algemene
verplichting om zorgvuldig met het Antarctisch milieu om te gaan, een zogenaamde
zorgplichtbepaling. De specifieke verboden en de zorgplichtbepaling gelden
voor iedere Nederlander in het Antarctisch gebied. Hieronder zal op de diverse
elementen van het wetsvoorstel nader worden ingegaan. 2.2 Reikwijdte van het wetsvoorstelHet begrip dat in het wetsvoorstel centraal staat en dat bepalend is voor
de reikwijdte van het wetsvoorstel en de daarin neergelegde bevoegdheden is
het begrip «gevolgen voor het Antarctisch milieu». Dit begrip
wordt in het wetsvoorstel niet gedefinieerd, zoals dat voor het begrip «milieu»
in de Wet milieubeheer evenmin is gedaan. Het begrip moet ruim worden uitgelegd.
De reikwijdte van de wet zal immers niet beperkter mogen zijn dan de uitgangspunten
en beginselen van het Antarcticastelsel. In het bijzonder wordt gewezen op
de hiervoor (paragraaf 1.3) reeds genoemde beginselen van artikel 2 en artikel
3 van het Protocol. Ten minste alle waarden die op grond van het systeem van
het Verdrag bescherming behoeven moeten worden geacht binnen de reikwijdte
van het wetsvoorstel te vallen. Een uitzondering is slechts gemaakt voor enkele
aspecten met betrekking tot scheepvaart en luchtvaart ten behoeve
van een goede afbakening met de daarvoor geldende specifieke wetgeving.Hoewel het begrip «gevolgen voor het Antarctisch milieu» niet
is gedefinieerd, is er wel voor gekozen om met betrekking tot elementen, ten
aanzien waarvan twijfel zou kunnen rijzen of deze al of niet binnen de reikwijdte
van de wet vallen, in de wet zelf die onduidelijkheid weg te nemen. Daartoe
is in het tweede lid van artikel 1 bepaald dat onder het begrip «Antarctisch
milieu» mede de in dat lid opgesomde elementen moeten worden begrepen.
Ook in de Wet milieubeheer is deze aanpak gekozen (artikel 1.1, tweede lid.)
Bij de opsomming zijn echter niet meer de in de Wet milieubeheer genoemde
aspecten herhaald. Met het bepaalde in de Wet milieubeheer worden die aspecten
geacht onder het begrip milieu te vallen. Ook de desbetreffende elementen,
zoals grondstoffengebruik en afvalaspecten, maken derhalve van de reikwijdte
van het onderhavige wetsvoorstel deel uit. De reikwijdte van het wetsvoorstel
is met andere woorden niet beperkter dan de reikwijdte van de Wet milieubeheer.Slechts voor drie soorten gevolgen is een expliciete bepaling noodzakelijk
geacht om eventuele twijfel ter zake in een latere fase uit te sluiten. Allereerst
betreft het de bescherming van ecosystemen, waaronder onder meer flora en
fauna wordt begrepen. Ten tweede is buiten twijfel gesteld dat de intrinsieke
waarden van Antarctica, waaronder begrepen de wildernis waarden, de esthetische
waarden en de waarde van Antarctica als gebied voor het verrichten van wetenschappelijk
onderzoek onder de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen. Ten slotte is het
zelfde bepaald voor de gevolgen voor het klimaat en de samenstelling van de
atmosfeer. De noodzaak om deze aspecten onder de reikwijdte van de wet te
brengen vloeit onder meer voort uit het bepaalde in het eerste lid van artikel
3 van het Protocol.De reikwijdte van het wetsvoorstel is echter niet beperkt tot die aspecten
die onder het begrip Antarctisch milieu kunnen worden gebracht. Ook enkele
specifieke belangen die naar het normale spraakgebruik niet vallen onder het
begrip «Antarctisch milieu», krijgen door enkele specifieke bepalingen
van dit wetsvoorstel bescherming. Het betreft de bescherming van historische
plaatsen of monumenten (artikel 6, eerste lid, onder e).Voor een meer gedetailleerde bespreking van de diverse elementen van de
reikwijdte van het wetsvoorstel wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting. 2.3 Activiteiten en handelingen waarop het wetsvoorstel
van toepassing isDe bepalingen van het wetsvoorstel zijn van toepassing op alle activiteiten
in het Antarctisch gebied. Dit is in overeenstemming met het Protocol, waarvan
de meeste voorschriften (zowel beginselen als meer concrete verplichtingen,
zoals de milieu-effectbeoordeling) betrekking hebben op de planning en uitvoering
van alle activiteiten in het Antarctisch gebied. Het kan daarbij bijvoorbeeld
gaan om toeristische activiteiten, om wetenschappijk onderzoek, om visserij
of jacht op andere dieren, om expedities ten behoeve van de produktie van
een film of voor foto-opnamen, om avontuurlijke expedities zoals lange afstand
ski-tochten of de beklimming van Antarctische bergen, etc.Bij het begrip 'activiteit' in de zin van dit wetsvoorstel gaat het om
het complex van handelingen naar en in het Antarctisch gebied; van aanvang
tot beëindiging van de gehele expeditie. Daarbij gaat het niet slechts
om aankomst in en vertrek uit het Antarctisch gebied, maar het vertrek vanuit
respectievelijk aankomst in Nederland. Zowel het vervoer naar het Antarctisch
gebied, het verblijf in het gebied (het verrichten van handelen en
het nalaten van handelingen) als het vervoer uit het gebied maken deel uit
van het begrip «activiteit». Voor een nadere toelichting van het
begrip «activiteit» wordt verwezen naar het gestelde in paragraaf
3.3 (vergunningenstelsel) van deze toelichting en de artikelsgewijze toelichting.Het Antarcticastelsel bevat naast algemene voorzieningen ten aanzien van
activiteiten ook bepalingen met betrekking tot specifieke handelingen. Het
gaat daarbij enerzijds om handelingen die geheel worden verboden en onder
geen voorwaarde mogen worden toegestaan. Deze verboden handelingen zijn limitatief
in het wetsvoorstel opgesomd, zoals dit ook in het Antarcticastelsel is gebeurd.
Anderzijds gaat het om handelingen die slechts kunnen plaatsvinden onder bepaalde
voorwaarden. In dit wetsvoorstel geldt voor de aan voorwaarden en situaties
gebonden handelingen dat zij alleen mogen plaatsvinden, indien zij in de verleende
vergunning uitdrukkelijk zijn toegestaan onder de daarin aangegeven voorwaarden.
Verwezen wordt naar paragraaf 3.1 van deze toelichting en de artikelsgewijze
toelichting. 2.4 Personen tot wie het wetsvoorstel is gericht.De betrokkenheid van personen bij een activiteit in het Antarctisch gebied
kan verschillen. Wat betreft het wetsvoorstel is het onderscheid van belang
tussen de organisator, de voor een organisator werkzame persoon en de deelnemer.De verantwoordelijkheid voor het goed voorbereiden en milieu-verantwoord
en veilig ten uitvoer brengen van een activiteit is in het wetsvoorstel gekanaliseerd
op de organisator van de activiteit. Omdat veel activiteiten naar Antarctica
door meerdere mensen gezamenlijk worden uitgevoerd, is het niet efficiënt
alle voorschriften van de wet betrekking te laten hebben op iedere deelnemer
aan een activiteit. Zo zou het bijvoorbeeld onwenselijk zijn indien een activiteit
waaraan tien Nederlanders deelnemen, voorafgegaan zou moeten worden door tien
vergunningaanvragen en evenzoveel milieu-effectrapportages. Bepaalde voorschriften
(vergunningplicht, eventuele plicht tot het uitvoeren van een milieu-effectrapportage)
zijn daarom enkel gericht tot de organisator van een activiteit.Voor een activiteit zal er derhalve primair één aanspreekpunt
zijn (de organisator), zowel wat betreft de procedure vooraf als wat betreft
de uitvoering van de activiteit overeenkomstig de gestelde regels. Wat betreft
de uitvoering betekent dit dat de organisator er voor dient zorg te dragen
dat iedere deelnemer van de activiteit zich houdt aan de gestelde regels,
onder meer de aan de vergunning verbonden voorschriften. Bij overtreding van
de wettelijke voorschriften zal dan ook primair de organisator kunnen worden
aangesproken, bijvoorbeeld door toepassing van administratiefrechtelijke of
strafrechtelijke handhavingsinstrumenten. Een en ander is beoogd met het gestelde
in artikel 19, eerste lid, van het wetsvoorstel. Daarnaast blijven individuele
deelnemers aan een activiteit echter uitdrukkelijk een eigen verantwoordelijkheid
houden. Dit komt tot uiting in het wetsvoorstel doordat de zorgplicht (artikel
3) en de specifieke verbodsbepalingen (artikel 6, eerste en tweede lid) op
een ieder van toepassing zijn.Wat betreft het begrip «organisator» kan het zowel gaan om
een rechtspersoon als om een natuurlijk persoon. In bepaalde gevallen zal
direct duidelijk zijn wie de organisator van een activiteit is. De natuurlijke
persoon die het initiatief neemt om met een privéjacht naar Antarctica
te gaan en hiertoe de nodige voorbereidingen treft is organisator, de omroep
die werknemers een opdracht geeft tot het vervaardigen van een film in Antarctica
is organisator, de rechtspersoon die een toeristische reis naar het Antarctisch
gebied organiseert is organisator, etc. In bepaalde gevallen zal echter niet
direct duidelijk zijn welke persoon als organisator moet worden
aangemerkt, bijvoorbeeld als drie personen besluiten naar Antarctica te gaan
en daartoe gezamenlijk de voorbereidingen treffen. Uitgangspunt van het wetsvoorstel
is dat voor iedere activiteit waar Nederland bij is betrokken een voorafgaande
beoordeling plaatsvindt overeenkomstig het Protocol en dat iedere activiteit
overeenkomstig het gestelde in het Protocol tot uitvoering wordt gebracht.
Dit uitgangspunt zal bij de vaststelling welke persoon organisator is een
rol moeten spelen. Bij de artikelsgewijze toelichting zal nader op het begrip
«organisator» worden ingegaan.In enkele bepalingen van het wetsvoorstel (bijvoorbeeld artikel 12, eerste
lid onder e., en artikel 16, eerste lid onder d. en e.) wordt gesproken over
«de in verband met de uitvoering van een activiteit werkzame personen.»
Hierbij gaat het om personen die een meer directe relatie hebben met de organisator
dan deelnemers. In bepaalde gevallen zal sprake zijn van een sterke hiërarchische
verhouding. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan iemand die als werknemer van
een omroeporganisatie of onderzoeksinstelling in het Antarctisch gebied werkzaamheden
verricht. Het kan echter ook gaan om personen die een minder formeel-juridische
band hebben met de organisator. Te denken valt bijvoorbeeld aan iemand die
om niet of tegen betaling van een beperkt geldbedrag mee kan met een toeristische
reis en tijdens deze reis als gids optreedt. Ook in dergelijke gevallen is
sprake van een «in verband met de uitvoering van een activiteit werkzame
persoon». 2.5 JurisdictieDe Nederlandse interpretatie van het Verdrag en het Protocol houdt in
dat Nederland verantwoordelijkheid draagt voor:a de Antarctische activiteiten die vanuit Nederland worden ondernomen,
ongeacht de nationaliteit van de organisator, enb de deelname door Nederlanders aan activiteiten in het Antarctisch gebied,
ongeacht het land van waaruit de activiteit wordt ondernomen.Het gestelde onder a betekent dat een ieder (ongeacht nationaliteit) die
vanuit Nederland een activiteit organiseert, gebonden is aan de Nederlandse
wet (vergunningplicht, vergunningvoorschriften, evt. plicht tot het opstellen
van een milieu-effectrapport, etc.). Het organiseren van een activiteit vanuit
een ander land wordt door de onderhavige wet niet bestreken.Het gestelde onder b) betekent dat iedere Nederlander zich aan de relevante
voorschriften van de Nederlandse Wet bescherming Antarctica zal moeten houden,
ongeacht de plaats waar de activiteit is georganiseerd. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
om de zorgplicht van artikel 3 en de specifieke verbodsbepalingen van artikel
6, eerste en tweede lid. Ook de Nederlander die deelneemt aan een Australische
expeditie zal zich derhalve aan deze voorschriften moeten houden.Verscheidene andere landen gaan in de reikwijdte van de nationale wetgeving
een stap verder. Zo wordt door sommige landen ook het organiseren van een
activiteit door een ingezetene vanuit een ander land, alsmede het enkele vertrek
naar Antarctica vanaf eigen territoir, onder het werkingsgebied van de nationale
wetgeving gebracht. De keuze voor een beperkte reikwijdte is met name gemaakt
vanuit een oogpunt van handhaafbaarheid. Mocht in de praktijk blijken dat
hierdoor situaties ontstaan die in strijd zijn met de bedoelingen van het
Protocol en de Wet bescherming Antarctica, dan zal het wetsvoorstel op dit
punt worden aangepast. 3. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel 3.1 Verboden handelingen Het protocolHet protocol kent enerzijds bepalingen die betrekking hebben op de gehele
activiteit, zoals bepalingen inzake de milieu-effectbeoordeling. Anderzijds
kent het Protocol bepalingen waarin concrete handelingen worden verboden.
Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het verwijderen van bepaalde afvalstoffen,
het introduceren van bepaalde uitheemse dieren of planten, etc. Bij een deel
van deze verbodsbepalingen, is ruimte gelaten voor uitzonderingen, terwijl
andere absoluut van aard zijn. WetsvoorstelIn paragraaf 2.3 van deze toelichting werd reeds een onderscheid gemaakt
tussen activiteiten in het Antarctisch gebied, waarvoor onder meer een vergunningplicht
geldt, en specifieke handelingen.De handelingen die in het Protocol geheel worden verboden zijn limitatief
opgesomd in artikel 6, eerste lid, van het wetsvoorstel. Handelingen die volgens
het Protocol slechts kunnen plaatsvinden in bepaalde situaties en onder bepaalde
voorwaarden, zijn opgesomd in artikel 6, tweede lid, van het wetsvoorstel.
Het verrichten van de laatstbedoelde handelingen is verboden, tenzij uit de
vergunning voor de gehele activiteit uitdrukkelijk daarvoor toestemming wordt
verleend. De bevoegdheid van het bevoegd gezag om de handelingen in de vergunning
toe te staan is overeenkomstig het bepaalde in het Protocol geclausuleerd
(artikel 9). Voorts geeft artikel 15 aan welke voorschriften ten minste aan
de vergunning moeten worden verbonden indien voor een betrokken handeling
als bedoeld in artikel 6, tweede lid, in de vergunning expliciet toestemming
wordt verleend. 3.2 Milieu-effectrapportage Het ProtocolDe verplichte milieu-effectbeoordeling is neergelegd in artikel 8 van
het Protocol en geldt voor alle activiteiten in het Antarctisch gebied. Deze
verplichting is nader uitgewerkt in bijlage I bij het Protocol. De regeling
in het Protocol is gebaseerd op een driedeling in:– activiteiten die naar verwachting minder dan een gering of tijdelijk
effect hebben,– activiteiten die naar verwachting een gering of tijdelijk effect
hebben en– activiteiten die waarschijnlijk meer dan een gering of tijdelijk
effect hebben.Het Protocol bepaalt dat een activiteit die minder dan een gering of tijdelijk
effect heeft direct doorgang kan vinden. Vanzelfsprekend moet wel vooraf worden
vastgesteld dat de activiteit inderdaad minder dan een gering of tijdelijk
effect heeft; een eerste beoordeling is derhalve altijd noodzakelijk. Indien
het een activiteit betreft waarvan niet direct kan worden vastgesteld of de
effecten minder of meer dan gering of tijdelijk zijn, schrijft bijlage I bij
het Protocol een «Initial Environmental Evaluation» (hierna: IEE)
voor. Heeft een activiteit waarschijnlijk meer dan een gering of tijdelijk
effect, dan is een «Comprehensive Environmental Evaluation» (hierna:
CEE) vereist. In bijlage I bij het Protocol worden de vereisten van de IEE
en CEE nader uitgewerkt. De milieu-effectbeoordeling moet volgens de betreffende
bijlage overeenkomstig de passende nationale procedures worden uitgevoerd
(zie artikel 1 van bijlage I). Het wetsvoorstelAansluiting is gezocht bij de regeling van de milieu-effectrapportage
(MER) in de Wet milieubeheer. Daarbij moet echter worden geconstateerd dat
deze Nederlandse MER een vrij zwaar instrument is dat enkel voorgeschreven
is voor activiteiten en beslissingen die potentieel een belangrijk effect
op het milieu kunnen hebben. De eisen van de CEE in de zin van het Protocol
zijn nagenoeg identiek aan die van de MER-regeling van de Wet milieubeheer.
Er is daarom voor gekozen om voor activiteiten die waarschijnlijk «meer
dan een gering of tijdelijk effect hebben» een aparte (dat wil zeggen
voorafgaand aan het vergunningeninstrument) MER-plicht in het wetsvoorstel
op te nemen. Deze plicht is neergelegd in artikel 7 van het wetsvoorstel.
Wat betreft de nadere invulling van deze plicht en de te volgen procedure
is aangesloten bij de regeling in de Wet milieubeheer door de desbetreffende
artikelen van overeenkomstige toepassing te verklaren. In bijlage I bij het
Protocol wordt in artikel 3 f) uitdrukkelijk gesteld dat ook de cumulatieve
effecten van de voorgenomen activiteit in beschouwing moeten worden genomen.
Ofschoon de Wet milieubeheer niet expliciet het meenemen van cumulatieve effecten
verplicht stelt, zijn deze wel inbegrepen. Het bevoegd gezag zal bij het formuleren
van de richtlijnen voor de inhoud van het op te stellen MER kunnen aangeven
dat de cumulatieve effecten moeten worden beschreven. Het kan zelfs zo zijn
dat juist in verband met de mogelijke cumulatieve effecten de activiteit «meer
dan een gering of tijdelijk effect» kan veroorzaken en daarmee MER-plichtig
moet worden beschouwd.De plicht tot een milieu-effectbeoordeling voor activiteiten waarvan niet
kan worden gesteld dat deze waarschijnlijk meer dan een gering of tijdelijk
effect kunnen veroorzaken, wordt geïmplementeerd door middel van het
vergunningeninstrument. De gegevens die bij de vergunningaanvraag overgelegd
moeten worden, zullen ten minste de informatie moeten omvatten die vereist
is bij een «eerste milieu-evaluatie» in de zin van het Protocol.
Uit de verstrekte gegevens zal dan moeten blijken dat de voorgenomen activiteit
niet meer dan een gering of tijdelijk effect zal veroorzaken en derhalve niet
MER-plichtig is in de zin van artikel 7 van het wetsvoorstel.Een nauwkeurige scheidslijn tussen de gevallen waarin een MER is vereist
en de gevallen waarin volstaan kan worden met een vergunning, kan moeilijk
worden aangebracht. Het Protocol kent een dergelijke duidelijke scheidslijn
evenmin: het laat het criterium «meer dan een gering of tijdelijk effect»
bepalend zijn. Dit betekent dat een limitatieve en meer specifieke aanduiding
van de MER-plichtige activiteiten niet mogelijk is. Per concreet geval zal
ter zake een inschatting moeten worden gemaakt. Dit zal uiteindelijk moeten
geschieden door het bevoegd gezag in het kader van de beoordeling van de ontvankelijkheid
van de aanvraag. Om de kans op een niet-ontvankelijkheidsverklaring te verkleinen
zal een initiatiefnemer er echter goed aan doen vooraf met het bevoegd gezag
te overleggen.De groep van MER-plichtige activiteiten moet niet te ruim worden opgevat.
Zo zal de reguliere toeristische activiteit waarbij een groep toeristen vanaf
een schip slechts kortstondig aan land gaat om een korte excursie te maken,
wel vergunningplichtig zijn maar niet als MER-plichtig worden aangemerkt.
In internationaal verband zijn initiatieven genomen om door middel van uitwisseling
van milieu-effectbeoordelingen en relevante ervaringen een zo groot mogelijke
uniformiteit in interpretatie van de voorschriften inzake milieu-effectbeoordeling
van het Protocol te waarborgen. Verwezen wordt voorts naar de artikelsgewijze
toelichting. 3.3 Vergunningenstelsel Het protocolHet Protocol schrijft slechts voor drie categorieën van handelingen
een vergunningplicht voor. Ten eerste voor de toegang tot of het ondernemen
van activiteiten in een zgn. Antarctisch Speciaal Beschermd Gebied, ten tweede
voor het onttrekken van planten en dieren aan hun populatie en ten derde voor
het introduceren van bepaalde uitheemse dieren en planten. Daarentegen is
op grond van het Protocol een milieu-effectbeoordeling verplicht voor alle
activiteiten in het Antarctisch gebied (zie paragraaf 3.2). Ook veel andere
voorzieningen van het Verdrag of het Protocol hebben betrekking op alle activiteiten.
Daarbij gaat het onder meer om de voorschriften inzake afvalbeheer (bijlage
II bij het Protocol) en de bepaling waarin wordt vastgesteld dat activiteiten
moeten worden gewijzigd, geschorst of afgelast indien deze leiden of dreigen
te leiden tot effecten voor het Antarctisch milieu die niet verenigbaar zijn
met de beginselen van het Protocol. Het wetsvoorstelIn het onderhavige wetsvoorstel is om meerdere redenen gekozen voor een
vergunningplicht voor alle activiteiten in het Antarctisch gebied.Allereerst wordt hiermee de in het Protocol neergelegde MER-plicht voor
activiteiten die niet meer dan een gering of tijdelijk effect hebben, geïmplementeerd.
Verwezen wordt naar de voorgaande paragraaf. Aangezien voor alle activiteiten
in Antarctica een plicht tot een voorafgaande beoordeling van de mogelijke
milieu-effecten bestaat, zal ook voor al deze activiteiten een beslismoment
moeten bestaan over het al of niet plaats laten vinden van de activiteit in
de voorgestelde vorm. Een dergelijke individuele beoordeling per voorgenomen
activiteit wordt gerealiseerd door de in artikel 8 van het wetsvoorstel neergelegde
vergunningplicht. Voorts worden aparte vergunningenstelsels voor bepaalde
aspecten van een activiteit (een bepaald gebied betreden, dan wel flora of
fauna aantasten) ongewenst geacht. Bovendien wordt met een vergunningplicht
gewaarborgd dat per activiteit kan worden beoordeeld welke voorschriften moeten
worden opgelegd, bijvoorbeeld met betrekking tot het vrijkomen en verwijderen
van afvalstoffen.De vergunningplicht is gekoppeld aan het organiseren van een activiteit.
Het in het Antarctisch gebied verrichten van een onderzoekshandeling (bijvoorbeeld
monstername, het plaatsen van onderzoeksapparatuur of het merken van vogels,
het opzetten van een tent, het houden van excursies, etc.) zijn afzonderlijke
handelingen, waarvoor geen afzonderlijke vergunning is vereist. De vergunning
zal aangevraagd moeten worden voor het complex van handelingen naar en in
het Antarctisch gebied. Verwezen wordt naar de toelichting bij het begrip
«activiteit» in paragraaf 2.3 en de artikelsgewijze toelichting
(artikel 1).Ter verduidelijking een voorbeeld: in Nederland wordt een activiteit georganiseerd,
waaraan 30 personen deelnemen. De groep zal naar Zuid-Amerika vliegen om vervolgens
per schip het Antarctisch gebied in te varen. In het Antarctisch gebied zal
het schip rondvaren en op enkele plaatsen zal de groep aan land gaan voor
een bezoek aan een onderzoeksstation, een pinguinkolonie, etc. In dit voorbeeld
zal de organisator een vergunning moeten aanvragen voor deze hele onderneming
vanaf vertrek tot en met terugkomst in Nederland. Eén en ander betekent
dan ook dat de voorschriften die aan de vergunning worden verbonden, betrekking
kunnen hebben op alle elementen van de reis, zoals bijvoorbeeld de afstand
tot de pinguinkolonies die ten minste in acht moet worden genomen,
de plaatsen waar de groep aan land zal mogen, afvalbeheersaspecten, hoe met
rubberboten moet worden omgegaan, etc.In het wetsvoorstel is bepaald dat de organisator ervoor zorg draagt dat
de aan de vergunning verbonden voorschriften worden nageleefd. Deze verplichting
moet zo worden uitgelegd dat de organisator in juridische zin verantwoordelijk
is voor het handelen en nalaten van de deelnemers. De nationaliteit van de
deelnemers is in dit verband niet relevant. De organisator doet er dan ook
vanwege diens verantwoordelijkheid verstandig aan de relevante voorschriften
in de vergunning door te vertalen in het contract met de deelnemers.Hoewel de vergunningplicht enkel betrekking heeft op de organisator kunnen
degenen die deelnemen aan een door een ander georganiseerde activiteit niet
doen en laten wat zij willen. Allereerst zullen zij zich ervan moeten vergewissen
dat er voor de activiteit een vergunning is afgegeven. Artikel 8, tweede lid,
van het wetsvoorstel verbiedt immers deelname aan een activiteit waarvoor
de vereiste vergunning niet is verleend. Voorts lopen deelnemers het risico
dat onzorgvuldig gedrag strijdigheid oplevert met de inhoud van het contract
met de organisator, zodat zij civielrechtelijk kunnen worden aangesproken.
Tenslotte zijn bepaalde voorschriften van het wetsvoorstel, zoals de zorgplichtbepaling
en de verbodsbepalingen, wel rechtstreeks op iedere Nederlandse deelnemer
van toepassing. Verwezen wordt in dit verband naar het bepaalde in paragraaf
2.4.De reikwijdte van de vergunning en de daaraan te verbinden voorschriften
en beperkingen is gelijk aan de reikwijdte van het wetsvoorstel. Verwezen
wordt naar paragraaf 2.2 van deze toelichting. De beoordelingscriteria zijn
neergelegd in artikel 12 van het wetsvoorstel. Voor een nadere toelichting
op dit artikel wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting.Tenslotte wordt opgemerkt dat wat betreft de bij de vergunningverlening
te volgen procedure is gekozen voor het van toepassing verklaren van de uitgebreide
openbare voorbereidingsprocedure, neergelegd in paragraaf 3.5 van de Algemene
wet bestuursrecht (hierna: Awb). De argumenten die hiervoor bestaan zijn vergelijkbaar
met de argumenten die ten grondslag liggen aan de keuze van de uitgebreide
procedure in de Wet milieubeheer. Het specifieke karakter van de aanvragen
die beoordeeld zullen moeten worden maakt het noodzakelijk om zoveel mogelijk
vóór het definitieve besluit de initiatiefnemer en anderen (al
of niet met een specifieke deskundigheid) bij de beoordeling te betrekken.
De waarborg van paragraaf 3.5 dat opmerkingen kunnen worden gemaakt naar aanleiding
van het ontwerp-besluit, alsmede de in paragraaf 3.5 verankerde hoorplicht,
zijn daarom van grote waarde. Om dezelfde reden bestaat veel minder behoefte
aan een bezwaarschriftenprocedure, zoals deze geldt indien paragraaf 3.4 van
de Awb van toepassing zou worden verklaard; het besluit op de aanvraag is
dan immers reeds genomen. Voorts zou de keuze voor paragraaf 3.4 van de Awb
tot consequentie hebben dat enkel «belanghebbenden» in de zin
van de Awb de mogelijkheid zouden hebben om naar aanleiding van de aanvraag
of het ontwerp-besluit opmerkingen te maken, terwijl paragraaf 3.5 deze mogelijkheid
biedt voor «een ieder» (artikel 3:24). Evenals dit geldt voor
het onderwerp van de Wet milieubeheer, kan het belang bij de bescherming van
het Antarctisch milieu niet worden gekoppeld aan een beperkte groep belanghebbenden,
maar moet een ieder die dat wil in de gelegenheid zijn een bijdrage te leveren
aan de bescherming van het Antarctisch milieu. 3.4 ZorgplichtVooral gezien de beperkte ervaring met betrekking tot activiteiten in
het Antarctisch gebied, de grote afstand tussen plaats van vergunningverlening
en plaats van handelen en de kwetsbaarheid van het gebied is het onmogelijk
een dekkend pakket van voorschriften ter bescherming van het Antarctisch milieu
vast te stellen. Daarom wordt juist met betrekking tot activiteiten in het
Antarctisch gebied een zwaar beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid
van degene die zich in het Antarctisch gebied begeeft om nadelige gevolgen
voor het Antarctisch milieu te voorkomen. De zorgplichtbepaling kan worden
beschouwd als de codificatie van deze verantwoordelijkheid.De zorgplichtbepaling geldt voor iedere Nederlander die zich in het Antarctisch
gebied begeeft. Daarbij gaat het onder meer om een organisator van een activiteit
of degene die de activiteit begeleidt en om de deelnemer aan een activiteit.
Ook kan het gaan om Nederlanders die deelnemen aan scheepvaart of luchtvaart
welke geen verband houdt met een activiteit in de zin van dit wetsvoorstel.Het kan voorkomen dat evident onzorgvuldig wordt gehandeld zonder dat
specifieke wettelijke voorschriften worden overtreden. In dergelijke gevallen
kan de desbetreffende persoon op grond van overtreding van de zorgplicht worden
aangesproken. Uitdrukkelijk wordt er op gewezen dat de reikwijdte van de zorgplicht
overeenkomt met de reikwijdte van het wetsvoorstel. Verwezen wordt in dit
verband naar het gestelde in paragraaf 2.2 van deze toelichting, alsmede naar
artikel 1, tweede lid en de toelichting bij dit artikel.In tegenstelling tot de zorgplichtbepaling in de Wet milieubeheer, waarop
de onderhavige bepaling wat betreft formulering is gebaseerd, is de zorgplichtbepaling
in het wetsvoorstel ook strafrechtelijk handhaafbaar. Wat betreft de inzichtelijkheid
van de norm speelt een belangrijke rol dat van de personen die naar Antarctica
gaan mag worden verwacht dat zij op de hoogte zijn van de waarde en kwetsbaarheid
van het gebied. Hierbij is van belang dat veel voorzieningen in het Protocol
ook gericht zijn op het vergroten van deze kennis, terwijl bijvoorbeeld ook
de reisorganisaties veel aandacht besteden aan de bewustwording van de toeristen.
De inzichtelijkheid van de norm wordt hiermee vergroot. Immers, personen die
een grotere kennis hebben (of waarvan verondersteld mag worden dat zij die
grotere kennis hebben) zijn beter op de hoogte van de mogelijke gevolgen van
hun handelen of nalaten, waardoor de plicht zorgvuldig te handelen voor hen
meer inhoud heeft.Overigens moet de administratiefrechtelijke zorgplicht zoals neergelegd
in artikel 3 van het wetsvoorstel worden onderscheiden van civielrechtelijke
aansprakelijkheid. De begrippen «redelijkerwijs», zoals opgenomen
in het tweede lid van artikel 3, zijn kenmerkend voor een zorgplicht in het
administratieve recht.Dit neemt niet weg dat in de toekomst bij de opstelling van civielrechtelijke
aansprakelijkheidsregels voor schade door activiteiten in Antarctica uitgegaan
kan worden van risico-aansprakelijkheid (verwijtbaarheid geen vereiste). Overeenkomstig
het bepaalde in artikel 16 van het protocol vinden thans internationaal onderhandelingen
plaats over een op te stellen aansprakelijkheidsregeling. Indien een dergelijke
risico-aansprakelijkheid wordt gecreëerd ontstaat geen spanning met de
administratiefrechtelijke zorgplicht van artikel 3. Het zal slechts betekenen
dat een beroep op de zorgplicht in een civielrechtelijk proces minder interessant
wordt omdat een – voor het slachtoffer – beter beschermend systeem
van risico-aansprakelijkheid bestaat. 3.5 Flora- en faunabescherming ProtocolDe tweede bijlage bij het Protocol betreft de bescherming van flora en
fauna. Kern van de bijlage is een vergunningplicht voor het doden, beschadigen,
verwijderen of verstoren van inheemse planten en dieren of hun leefgebieden,
welke vergunning slechts kan worden afgegeven in een limitatief aantal gevallen.
Voor speciaal beschermde soorten geldt een extra stringent regime.Een ander belangrijk deel van bijlage II betreft regels ter voorkoming
van nadelige gevolgen van de introductie van uitheemse dier- en plantensoorten.
Het geheel van bepalingen ten aanzien van dit onderwerp komt er op neer dat
planten en dieren die niet op aanhangsel B van bijlage II van het Protocol
staan, niet binnen het Antarctisch gebied mogen worden gebracht. Hierop bestaat
echter de uitzondering dat planten en dieren die bestemd zijn als voedsel
wel binnengebracht mogen worden, mits het geen levende dieren betreft. Indien
het om planten en dieren gaat die wel op aanhangsel B van bijlage II staan,
is voor het binnen het Antarctisch gebied brengen een vergunning vereist.
Er moet dan echter wel aan een aantal eisen worden voldaan. WetsvoorstelZoals hiervoor in paragraaf 3.3. reeds uiteen is gezet, is in het wetsvoorstel
niet gekozen voor diverse afzonderlijke vergunningen, maar voor één
integrale vergunning voor een activiteit in het Antarctisch gebied (artikel
8). Nadelige gevolgen voor flora of fauna vormen een onderdeel van het begrip
«nadelige gevolgen voor het milieu» (artikel 1, tweede lid) en
vormen daardoor onder meer één van de beoordelingsaspecten in
het kader van de beoordeling van de vergunningaanvraag.Voorts is artikel 6 van het wetsvoorstel van groot belang. Een deel van
de handelingen die op grond van dit artikel absoluut verboden zijn, dan wel
verboden zijn tenzij in de vergunning uitdrukkelijk het tegendeel is bepaald,
heeft primair betrekking op de bescherming van flora en fauna. Het gaat daarbij
om het onttrekken van levende rijkdommen aan hun populatie dan wel schadelijk
op te treden tegen deze levende rijkdommen, de introductie van uitheemse planten
en dieren en het uit het gebied meenemen van dode inheemse planten en dieren
of resten daarvan.Voor wat betreft het onttrekken van levende rijkdommen aan hun populatie
dan wel het schadelijk optreden tegen deze levende rijkdommen, is in het wetsvoorstel
ervoor gekozen geen onderscheid te maken tussen speciaal beschermde soorten
in de zin van artikel 3, lid 4 van bijlage II van het Protocol enerzijds en
andere soorten anderzijds. Door het bepaalde in artikel 6, tweede lid onder
b, artikel 9 en artikel 15, onder a) van het wetsvoorstel, wordt het beschermingsregime
van het Protocol voor speciaal beschermde soorten in het wetsvoorstel uitgebreid
voor alle soorten. Daarmee is gekozen voor het meest stringente beschermingsregime,
waarmee de noodzaak van het maken van onderscheid is komen te vervallen.Wat betreft de introductie van planten en dieren in het Antarctisch gebied
hebben de relevante bepalingen van bijlage II van het Protocol een implementatie
gekregen met de artikelen 6, 9 en 15 van het wetsvoorstel. In het eerste lid
van artikel 6 is onder f) bepaald dat het verboden is planten en dode dieren
die niet behoren tot een soort aangewezen in Aanhangsel B bij Bijlage II bij
het Protocol en niet bestemd zijn als voedsel, binnen het Antarctisch gebied
te brengen. Vervolgens wordt onder g) bepaald dat het binnenbrengen van levende
dieren die niet behoren tot een soort aangewezen in Aanhangsel B bij Bijlage
II bij het Protocol, eveneens is verboden. Op deze verboden kunnen
bij vergunning of anderszins geen uitzonderingen worden toegestaan. In het
tweede lid van artikel 6 is vervolgens onder d) bepaald dat het tevens verboden
is dieren en planten die wel behoren tot een soort, aangewezen in Aanhangsel
B bij Bijlage II bij het Protocol, binnen het Antarctisch gebied te brengen.
In onderdeel e) van het tweede lid is vervolgens bepaald dat het verboden
is planten en dode dieren bestemd als voedsel, binnen te brengen. Voor deze
in het tweede lid bedoelde verboden handeling kan echter op grond van artikel
9 voor bepaalde situaties bij vergunning expliciet toestemming worden gegeven.
In dat geval moeten aan de vergunning echter wel bepaalde voorschriften worden
verbonden. Dit vloeit voort uit artikel 15, onder b) en c).Verwezen wordt voorts naar de artikelsgewijze toelichting.Tot het Antarcticastelsel behoren tevens de Conventie van 1 juni 1972
inzake het behoud van Antarctische zeerobben, waarbij het Koninkrijk geen
partij is, en het op 20 mei 1980 te Canberra tot stand gekomen Verdrag inzake
instandhouding van de levende rijkdommen in de Antarctische wateren (het zgn.
Krill-verdrag). Het Milieuprotocol bevestigt deze regelingen en vult tevens
de reeds bestaande specifieke rechten en plichten aan die de partijen krachtens
de bovengenoemde verdragen hebben. Het Krill-verdrag definieert mariene levende
rijkdommen als populaties van vissen, weekdieren, schaaldieren en alle andere
levende organismen, inclusief vogels, en strekt tot instandhouding daarvan.
De term instandhouding omvat mede rationele exploitatie van de levende rijkdommen.
In de praktijk worden onder dit verdrag met name visbestanden beheerd en visserij-activiteiten
gereguleerd. Nederland is geen lid van het besluitvormend orgaan van het verdrag,
de zgn. Krill-commissie. Reden daarvan is voornamelijk dat de visserij het
belangrijkste werkgebied van het verdrag is en dat dit tot de exclusieve competentie
van de EU behoort. De EU is wel lid van de Krill-Commissie. De door deze Commissie
vastgestelde instandhoudingsmaatregelen zijn bindend voor alle leden. Voor
wat de visserij betreft worden deze maatregelen door middel van EU-regelingen
ten uitvoer gelegd. In verband hiermee zijn vissen en visserijproducten niet
onder de bepalingen van dit wetsvoorstel gebracht. De zeezoogdieren en vogels
zijn evenwel nadrukkelijk begrepen onder de levende rijkdommen zoals gedefinieerd
in het wetsvoorstel. Bedacht moet tevens worden dat de activiteit als geheel –
het vanuit Nederland organiseren van een visserij-activiteit in het Antarctisch
gebied – wel een activiteit in de zin van het onderhavige wetsvoorstel
is. De vergunningplicht en andere bepalingen van het wetsvoorstel zijn derhalve
van toepassing. Daarbij kunnen echter geen zaken worden geregeld die onder
de regulering van het Krill-verdrag vallen, zoals bijvoorbeeld de hoeveelheid
vis die gevangen mag worden. 3.6 Afval ProtocolIn het bijzonder met betrekking tot afvalaspecten bevat het Protocol (met
name artikel 1, tweede tot en met vierde lid, van bijlage III) enkele algemene
uitgangspunten waarop de partijen bij het Protocol acht moeten slaan. Zo wordt
onder meer bepaald dat het ontstaan van afvalstoffen tot een minimum moet
worden beperkt. Indien er al afval ontstaat moet dit zoveel mogelijk worden
geretourneerd naar het land van waaruit de activiteit is ondernomen of naar
een ander land waar verwijdering overeenkomstig relevante internationale verdragen
mogelijk is.Het Protocol bevat voorts een aantal meer specifieke bepalingen inzake
afval. Het gaat daarbij onder meer om bepalingen inzake het retourneren van
bepaalde afvalstoffen, verbranding van afval of verwijdering op andere
wijze, opslag van afval en een verbod op het binnen het Antarctisch gebied
brengen van bepaalde produkten. Voorts bevat artikel 8 van bijlage III van
het Protocol voor partijen die zelf activiteiten in het Antarctisch gebied
uitvoeren, een plicht tot het opstellen van afvalbeheersplannen. Tenslotte
bevat artikel 12 van de betreffende bijlage een voorziening voor noodsituaties. WetsvoorstelAfvalaspecten vormen een onderdeel van de reikwijdte van het wetsvoorstel.
Indien de gevolgen van een activiteit in het geding zijn, betreft het derhalve
mede de gevolgen die verband houden met het ontstaan of het verwijderen van
afvalstoffen.De algemene uitgangspunten van het Protocol hebben in het wetsvoorstel
vertaling gekregen in artikel 4. Een en ander betekent dat afvalaspecten belangrijke
beoordelingsgronden vormen die de overheid zal moeten hanteren bij de toepassing
van de in het wetsvoorstel neergelegde bevoegdheden. Het gaat hierbij onder
meer om reductie aan de bron, hergebruik en nuttige toepassing, alle mogelijke
vormen van verwijdering van afval, opslag van afval, het uit het Antarctisch
gebied brengen van afval, etc. Zo zullen bij de beoordeling van de vergunningaanvraag
dergelijke aspecten de aandacht moeten krijgen en kunnen ter zake voorschriften
aan de vergunning worden verbonden.Wat betreft de absolute verboden die in het Protocol zijn opgenomen, vindt
implementatie plaats in artikel 6, eerste lid, van het wetsvoorstel. Voor
zover het gaat om verboden waarop uitzonderingen zijn toegestaan of om bepaalde
in acht te nemen voorwaarden, vindt implementatie plaats door middel van artikel
6, tweede lid en het vergunningensysteem (met name artikelen 8, 9 en 15).Het bepaalde in artikel 8 van bijlage III van het Protocol inzake afvalbeheersplannen
omvat verplichtingen voor partijen, welke voor Nederland in beperkte mate
van belang zijn. De bepaling is bedoeld voor partijen bij het Protocol die
in het Antarctisch gebied activiteiten verrichten die een structureel karakter
dragen. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om het in werking houden van een onderzoeksstation.
Het bepaalde ten aanzien van afvalbeheersplannen heeft daarom geen implementatie
gevonden in het onderhavige wetsvoorstel. Aangezien het regelmatig voorkomt
dat Nederlandse schepen logistieke functies vervullen voor stations in Antarctica,
zal wel een verplichting tot het hebben van een afvalbeheersplan voor schepen
tot stand worden gebracht. In dit plan zal moeten worden aangegeven op welke
wijze het ontstaan van afval wordt tegengegaan, de wijze van opslag van afval,
alsmede de wijze van verwijdering van afval, waarbij tevens aantekening moet
worden gemaakt van handelingen met afval in een journaal. Deze verplichting
zal worden opgenomen in voorschriften gesteld bij of krachtens de Wet Voorkoming
verontreiniging door schepen (WVvs).De voorziening voor noodsituaties (artikel 12 van de bijlage III van het
Protocol) vindt implementatie in de artikelen 24 en 25 van het wetsvoorstel. 3.7 Scheepvaart en luchtvaartTen aanzien van scheepvaart en luchtvaart is, in hoofdzaak op basis van
internationale regelgeving, reeds nationale wetgeving tot stand gebracht.
Bij het implementatieproces is met inachtneming van de internationale verplichtingen
die uit het Protocol voortvloeien, zorgvuldig de relatie tussen het wetsvoorstel
enerzijds en de wetgeving inzake scheepvaart en luchtvaart anderzijds bezien.
Een goede afstemming is gerealiseerd door het bepaalde in artikel 2 van het
wetsvoorstel, waarin beperkingen worden aangebracht in het toepassingsbereik
van de onderhavige wet voor wat betreft scheepvaart en luchtvaart.Allereerst is van belang dat in het Verdrag inzake Antarctica wordt erkend
dat geen bepaling van dit verdrag inbreuk maakt op, of op enigerlei wijze
een aantasting vormt van de rechten, of de uitoefening daarvan, van iedere
Staat krachtens het internationale recht ten aanzien van de volle zee binnen
het Antarctisch gebied. Daarbij wordt onder meer gedoeld op de vrijheden van
de volle zee. Deze zijn omschreven in artikel 2 van het in 1958 te Genève
tot stand gekomen Verdrag inzake de volle zee, als ook in artikel 87 van het
in 1982 te Montego Bay tot stand gekomen VN Verdrag inzake het recht van de
zee (Trb. 1983, 83). Dit laatste verdrag is in november 1994 in werking getreden.
Nederland heeft het verdrag inmiddels geratificeerd. De vrijheden worden uitgeoefend
met inachtneming van de in andere regelen van het internationale recht neergelegde
voorwaarden. Daaronder kunnen – vanaf het in werking treden van het
Protocol – ook de voorwaarden van het Protocol gerekend worden. Een
en ander heeft er toe geleid dat de scheepvaart en luchtvaart die geen verband
houdt met een activiteit, niet wordt aangemerkt als een activiteit waarop
voorzieningen als de MER-plicht en de vergunningenplichten van het protocol
betrekking hebben. Dit is neergelegd in artikel 2, tweede lid. In de artikelsgewijze
toelichting zal hierop nader worden ingegaan.Voorts wordt er op gewezen dat, zoals reeds is toegelicht in de memorie
van toelichting bij de Goedkeuringswet van het Protocol, voor wat betreft
de uitvoering van bijlage IV van het Protocol (voorkoming van mariene verontreiniging)
aansluiting is gezocht bij de uitvoering in de Wet Voorkoming verontreiniging
door schepen (WVvs, Stb. 1986, 160) van het in het kader van de Internationale
Maritieme Organisatie (IMO) gesloten Internationaal Verdrag ter voorkoming
van verontreiniging door schepen (MARPOL 73/78). Bijlage IV zal door middel
van een wijziging van de uitvoeringsbesluiten van de WVVS in de Nederlandse
regelgeving worden geïmplementeerd. Ook bij de implementatie van de in
het Protocol opgenomen bepalingen inzake de veiligheid betreffende de scheepvaart
gaat, vanwege de systematiek en inzichtelijkheid van wetgeving de voorkeur
uit naar het aansluiting zoeken bij de reeds bestaande specifieke wetgeving
voor deze sectoren. De betreffende wetgeving stemt geheel overeen met het
bepaalde in artikel 10 van het Verdrag van Genève en artikel 94, derde
lid, van het VN Verdrag inzake het recht van de zee van 1982 en wordt als
zodanig toegepast. Een goede afbakening tussen de verschillende wetten wordt
gewaarborgd door het bepaalde in artikel 2, eerste lid, van het wetsvoorstel.
Een en ander zal nader worden toegelicht in de artikelsgewijze toelichting.Wat betreft de luchtvaart moet voorts worden gewezen op de regels die
ter bevordering van de vliegveiligheid tot stand zijn en worden gebracht in
het kader van de International Civil Aviation Organisation (ICAO). Deze organisatie
is in 1944 opgericht bij het tot stand komen van het Verdrag van Chicago en
speelt een belangrijke rol bij het opstellen van luchtvaartvoorschriften,
onder meer op het terrein van de brevettering, verkeersregels, luchtwaardigheid,
luchtverkeersbeveiliging, veiligheid, etc. Technische eisen aan luchtvaartuigen
worden met name vastgesteld door de Joint Aviation Authorities, een organisatie
waarin luchtvaartautoriteiten van een groot aantal landen zijn vertegenwoordigd.
Deze eisen worden veelal overgenomen door de EU en in dat kader geïmplementeerd
in nationale wetgeving. Het is voor de veiligheid in de lucht en op het aardoppervlak
van belang dat deze internationale voorschriften gekoppeld zijn aan de vervoersvergunning
die op grond van de Nederlandse luchtvaartwetgeving is vereist. De reikwijdte
van het vergunningenstelsel van het onderhavige wetsvoorstel
strekt zich in verband met het bovenstaande regime niet uit tot aspecten die
de vliegveiligheid betreffen. De desbetreffende afbakening van de wettelijke
regimes is gewaarborgd in artikel 2, eerste lid. 3.8 Speciaal beschermde en beheerde gebieden en historische
plaatsen en monumenten ProtocolIn aanvulling op de aanwijzing van Antarctica als natuurreservaat in artikel
2 van het Protocol, bevat de vijfde bijlage bij het Protocol de mogelijkheid
om bepaalde gebieden en plaatsen een speciale status te geven. Het betreft
«speciaal beschermde gebieden», «speciaal beheerde gebieden»
en «historische monumenten of plaatsen». De aanwijzing van dergelijke
gebieden of plaatsen vindt plaats tijdens de vergaderingen van de consultatieve
partijen (ATCM-vergaderingen).Speciaal beschermde gebieden kunnen worden aangewezen ten einde één
(of meer) bijzondere waarde(n) van het gebied extra bescherming te bieden.
De aanwijzing van speciaal beheerde gebieden is er op gericht de in dat gebied
verrichte of geplande activiteiten op elkaar af te stemmen of om de milieu-effecten
van die activiteiten te beperken. Voor beide soorten gebieden worden in de
ATCM-vergaderingen beheersplannen vastgesteld. Het Protocol bevat voor het
betreden van een speciaal beschermd gebied een vergunningplicht en bepaalt
dat een dergelijke plicht voor het betreden van een speciaal beheerd gebied
niet geldt. In de beheersplannen bij de gebieden zullen volgens het Protocol
diverse onderwerpen regeling behoeven die relevant zijn voor de uitoefening
van activiteiten. Bij speciaal beheerde gebieden gaat het onder meer om een
gedragscode met betrekking tot nader genoemde onderwerpen. Bij speciaal beschermde
gebieden gaat het onder meer om een duidelijke omschrijving van de voorwaarden
waaronder door de bevoegde autoriteit vergunningen kunnen worden afgegeven.Wat betreft de internationaal aangewezen historische plaatsen en monumenten
ligt het voor wat betreft de beperkingen die daarmee samenhangen voor de bezoekers
eenvoudiger: het is verboden een historische plaats of historisch monument
te beschadigen, te verwijderen of te vernietigen (artikel 8, vierde lid van
bijlage V van het Protocol). WetsvoorstelZoals in paragraaf 3.3 is uiteengezet, is in het wetsvoorstel gekozen
voor één vergunningplicht voor activiteiten in het Antarctisch
gebied en derhalve niet voor afzonderlijke vergunningplichten voor handelingen,
zoals het binnentreden van speciaal beschermde gebieden. In het wetsvoorstel
is wel een verband gelegd tussen enerzijds de vergunningverlening op grond
van deze wet en anderzijds de inhoud van de beheersplannen die in internationaal
kader voor speciaal beheerde of speciaal beschermde gebieden zijn vastgesteld.
Allereerst is in artikel 12, tweede lid, onder b, bepaald dat, indien in de
vergunning toegang tot of het ondernemen van een activiteit in een speciaal
beschermd Antarctisch gebied of speciaal beheerd Antarctisch gebied wordt
toegestaan, het gestelde in de beheersplannen («het krachtens artikel
5 van bijlage V van het Protocol bepaalde») in acht moet worden genomen
bij de beoordeling van de vergunningaanvraag. Voorts is in artikel 15, onder
g, van het wetsvoorstel aangegeven dat de nader genoemde aspecten in de vergunningvoorschriften
moeten worden opgenomen, indien het een activiteit betreft waarbij het betreden
van een speciaal beschermd gebied wordt toegestaan. Een dergelijke bepaling
is niet opgenomen voor het betreden van speciaal beheerde gebieden,
omdat het Protocol voor dergelijke gebieden geen vergunningplicht kent. Wel
zal het bevoegd gezag in het kader van de vergunningverlening voor een activiteit
waarbij een dergelijk gebied wordt betreden acht moeten slaan op het voor
dat gebied vastgestelde beheersplan.Het verbod een historische plaats of historisch monument te beschadigen,
te verwijderen of te vernietigen heeft een plaats gekregen in artikel 6, eerste
lid, onder e, van het wetsvoorstel. 3.9 Maatregelen in bijzondere omstandigheden ProtocolIn artikel 15 van het Protocol is voor alle partijen de verplichting opgenomen
om in milieubedreigende noodgevallen die bij enige activiteit zouden kunnen
ontstaan direct en effectief actie te ondernemen. Daartoe zal volgens het
tweede lid worden samengewerkt in de formulering en implementatie van rampenplannen
en zullen procedures worden uitgewerkt voor de directe melding en gezamenlijke
te ondernemen actie in milieu-noodsituaties. In aanvulling op deze algemene
bepaling bevatten ook de bijlagen bij het Protocol bepalingen inzake noodgevallen.
Deze meer specifieke bepalingen strekken er in eerste instantie toe om de
bepalingen in de betreffende bijlage niet van toepassing te laten zijn op
maatregelen die in noodsituaties getroffen moeten worden. Gewezen wordt op
artikel 7 van bijlage I, artikel 2 van bijlage II, artikel 12 van bijlage
III, artikel 7 van bijlage IV en artikel 11 van bijlage V bij het Protocol. WetsvoorstelBovenbedoelde bepalingen van het Protocol zijn geïmplementeerd door
de opneming van de artikelen 3, 24 en 25 in het wetsvoorstel. De plicht om
in noodsituaties zorgvuldig op te treden om nadelige milieugevolgen te voorkomen
of ongedaan te maken vloeit voort uit artikel 3 van het wetsvoorstel. Het
spreekt dan ook voor zich dat ook in noodsituaties deze zorgplicht van toepassing
blijft. De regeling die is neergelegd in de artikelen 24 en 25 van het wetsvoorstel
is op de leest geschoeid van de artikelen 17.2 e.v. van de Wet milieubeheer.
Zij strekt er toe het bij of krachtens de onderhavige wet bepaalde, met uitzondering
van artikel 3, niet van toepassing te laten zijn op activiteiten die in geval
van noodsituaties ter bescherming van de in artikel 24 genoemde belangen getroffen
moeten worden. Het betreft enkel de maatregelen die geen uitstel dulden in
verband met het direct dreigende gevaar. Het bij of krachtens dit wetsvoorstel
bepaalde is derhalve wel van toepassing op activiteiten en handelingen waarbij
het spoedeisend karakter ontbreekt.Met het oog op het voorkomen van een onheus gebruik van deze regeling
en het voorkomen van vergelijkbare noodsituaties in de toekomst bevat artikel
25 een regeling inzake de melding en gegevensverstrekking. De in het protocol
verwoorde verplichtingen om noodplannen op te stellen heeft geen implementatie
in het onderhavige wetsvoorstel gekregen, aangezien deze verplichtingen primair
relevant zijn voor staten die op Antarctica structurele voorzieningen hebben,
in het bijzonder onderzoekstations.Belangrijker dan regels met betrekking tot noodsituaties is de zorg om
noodsituaties te voorkomen. In dit verband zijn meerdere bepalingen van het
wetsvoorstel van belang. Allereerst zal bij de beoordeling van de vergunningaanvraag
ook acht geslagen moeten worden op de deskundigheid van de organisator, onder
meer met betrekking tot het accuraat optreden teneinde noodsituaties te voorkomen.
Aan de vergunning kunnen als resultante van deze beoordeling voorschriften
worden verbonden met betrekking tot vakbekwaamheid van personen
die werkzaamheden verrichten voor de organisator van een activiteit. Naast
de in de vergunning opgenomen voorschriften geldt voorts de zorgplichtbepaling,
die mede de zorg omvat om noodsituaties te voorkomen. 4. Bevoegd gezagAls overheidsorganen, bevoegd tot uitvoering van deze wet, zijn de Minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de Minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij aangewezen. De belangrijkste taken
van deze Ministers zijn het beoordelen van vergunningaanvragen, de taken in
verband met het opstellen van een milieu-effectrapportage voor activiteiten
die meer dan een gering of tijdelijk effect voor het Antarctisch milieu kunnen
veroorzaken en de handhaving van het bij of krachtens deze wet gestelde.Hoewel de Ministers van VROM en LNV gezamenlijk bevoegd gezag zijn in
de zin van het wetsvoorstel, zal in de meeste gevallen bij de gebruikmaking
van de bevoegdheden overleg met andere ministers moeten plaatsvinden. In het
bijzonder moet daarbij gedacht worden aan de situatie dat een activiteit vergunningplichtig
is op grond van het wetsvoorstel en het vervoer naar en in het Antarctisch
gebied geschiedt door middel van scheepvaart of luchtvaart. Voor de aspecten
die samenhangen met scheep- of luchtvaart en die niet op grond van artikel
2 van het wetsvoorstel aan de reikwijdte van dit wetsvoorstel zijn onttrokken,
zal voorafgaand overleg met de Minister van Verkeer en Waterstaat plaatsvinden.De werkdruk voor de bevoegde ministers zal met name afhangen van het aantal
vergunningaanvragen. Naar het zich laat aanzien zal het gaan om niet meer
dan enkele aanvragen per jaar. De inspanning die de beoordeling van een vergunningaanvraag
zal vergen is in belangrijke mate afhankelijk van de aard, duur en omvang
van de voorgenomen activiteit. Zo zal de beoordeling van een twee maanden
durende wetenschappelijke activiteit sterk verschillen van de beoordeling
van een toeristische expeditie van drie weken. 5. Openbaarheid, inspraak en beroepAangezien de bescherming van het Antarctisch milieu moet worden aangemerkt
als een collectief belang, is gestreefd naar een grote openbaarheid van gegevens
en documenten die verband houden met de uitvoering van het onderhavige wetsvoorstel.
Openbaarheid betreffende de milieu-effectrapportage is gewaarborgd door het
gestelde in hoofdstuk 17 van de Wet milieubeheer. Openbaarheid ten aanzien
van de besluiten in het kader van de vergunningverlening en handhaving is
gewaarborgd door het bepaalde in de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb, afdeling
3.5 en 3.6). Ten opzichte van het bepaalde in de Awb zijn voorts enkele specifieke
bepalingen van toepassing. De Wet bescherming Antarctica zal worden toegevoegd
aan de opsomming van wetten in artikel 13.1, tweede lid, van de Wet milieubeheer.
Hiermee is hoofdstuk 19 van de Wet milieubeheer van toepassing. Voorts is
in artikel 33 een verplichting opgenomen voor de organisator van een activiteit,
om na beëindiging van de activiteit een verslag te maken. Dit verslag
is openbaar.Het Protocol bevat diverse bepalingen, waarin iedere partij wordt verplicht
bepaalde informatie ter beschikking van het publiek te stellen. Hierbij gaat
het om de volgende informatie:– de rapporten van de vergaderingen van de internationale Commissie
voor milieubescherming (artikel 11, lid 5 van het Protocol);– de rapporten van internationale waarnemers (artikel 14, vierde
lid, van het Protocol); – het jaarlijks verslag inzake de uitvoering en toepassing van het
Protocol (artikel 17 van het Protocol);– een beschrijving van de MER-procedure (artikel 6 van bijlage I);– een jaarlijkse lijst van Initial Environmental Evaluations (IEE)
in de zin van artikel 2 van de bijlage I (artikel 8 van bijlage I). Voor Nederland
betekent dit een lijst van de in het betreffende jaar verleende vergunningen;– informatie naar aanleiding van monitoringsactiviteiten en de naar
aanleiding daarvan ondernomen activiteiten (artikel 6 van bijlage I);– de milieu-effectrapporten (Comprehensive Environmental Evaluations)
die door andere landen zijn opgesteld (artikel 3, lid 6, van bijlage I).De regering is van oordeel dat deze verplichting reeds is neergelegd in
de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 8 van die wet bepaalt namelijk dat
het bestuursorgaan dat het rechtstreeks aangaat, uit eigen beweging informatie
verschaft over het beleid, de voorbereiding en de uitvoering daaronder begrepen,
zodra dat in het belang is van een goede en democratische bestuursvoering.
Bovenbedoelde documenten vallen onder de reikwijdte van deze bepaling en zullen
derhalve openbaar worden gemaakt.Ook de overige bepalingen van de Wet openbaarheid van bestuur zijn vanzelfsprekend
van toepassing, met inachtneming van de meer bijzondere bepalingen, bijvoorbeeld
de bepalingen van hoofdstuk 19 Wet milieubeheer.Wat betreft inspraak en beroep is geheel aangesloten bij de Wet milieubeheer.
Inspraak bij de vergunningverleningsprocedure is geregeld doordat in artikel
11 van het wetsvoorstel, afdeling 3.5 van de Awb van toepassing is verklaard.
Beroep is geregeld doordat in artikel 26 is bepaald dat beroep op de administratieve
rechter openstaat overeenkomstig hoofdstuk 20 van de Wet milieubeheer. Verwezen
wordt naar de artikelgewijze toelichting. 6. HandhavingBij de bespreking van het toezicht en de handhaving ten aanzien van activiteiten
in Antarctica moet het onderscheid voor ogen worden gehouden tussen enerzijds
het toezicht op de naleving van internationale verplichtingen door partijen
bij het Protocol en anderzijds het toezicht op de naleving van de nationale
wetgeving door degenen tot wie die wetgeving is gericht. Internationale inspectieVoor de handhaving van de internationale afspraken is in het Verdrag en
het Protocol een systeem van internationale inspectie neergelegd. Dit systeem
komt er op neer dat iedere consultatieve partij het recht heeft waarnemers
aan te wijzen om inspecties te houden in het Antarctisch gebied. Deze waarnemers
hebben vrije toegang tot stations, installaties en al het daar aanwezige materieel,
alsmede alle schepen en luchtvaartuigen op plaatsen voor het in- en uitladen
van goederen of personeel in Antarctica. Handhaving van de nationale wetgevingDe Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij hebben de taak zorg
te dragen voor de bestuurlijke handhaving van het bij of krachtens de Wet
bescherming Antarctica gestelde. ZelfreguleringDuidelijk zal zijn dat de handhaving door de overheid veel praktische
moeilijkheden kent. Mede daarom is bij de opzet van het wetsvoorstel gekozen
voor het systeem de organisator van de activiteit de verantwoordelijkheid
te laten dragen voor alles wat er in het kader van de uitvoering van een activiteit
gebeurt. Artikel 19 bepaalt dat de vergunninghouder (organisator) ervoor zorgdraagt
dat de aan de vergunning verbonden voorschriften worden nageleefd. De organisator
is derhalve verantwoordelijk voor het handelen en nalaten van de deelnemers.
Daarbij doet de nationaliteit van de deelnemers niet ter zake. Dit leidt er
toe dat de organisator er belang bij heeft dat de deelnemers aan de door hem
georganiseerde activiteit zich zorgvuldig en overeenkomstig de geldende voorschriften
gedragen. Dit zal er bijvoorbeeld toe leiden dat de organisator contractueel
zal zeker stellen dat hij de deelnemer in een voorkomend geval zal kunnen
aanspreken. Ook levert het een prikkel op om door middel van bijeenkomsten
voor dat de activiteit aanvangt of tijdens de reis naar het Antarctisch gebied
de deelnemers voor te lichten over de waarde en kwetsbaarheid van het te bezoeken
Antarctisch gebied en de voorschriften die in acht genomen zullen moeten worden.
Zoals in paragraaf 2.4. reeds is opgemerkt kunnen in ernstige situaties ook
de Nederlandse deelnemers individueel worden aangesproken, op grond van het
overtreden van de zorgplicht of de specifieke verbodsbepaling. Bestuursrechtelijke handhavingNaast bovenbedoelde «zelfregulerende werking» van het gekozen
systeem, zullen de nodige mogelijkheden moeten worden geboden om van overheidszijde
tot handhaving over te gaan. In artikel 27 is daartoe aan Onze Ministers de
bevoegdheid gegeven bestuursdwang toe te passen ter handhaving van de bij
of krachtens deze wet gestelde verplichtingen. Voorts is een deel van het
hoofdstuk 18 van de Wet milieubeheer in het onderhavige wetsvoorstel van overeenkomstige
toepassing verklaard. Wat betreft de bestuursrechtelijke handhavingsmiddelen
betekent dit dat het bevoegd gezag niet enkel de mogelijkheid heeft van toepassing
van bestuursdwang, maar tevens de mogelijkheid tot de intrekking van de vergunning
en het opleggen van een dwangsom ter beschikking staan. Strafrechtelijke handhavingNaast bestuursrechtelijke handhavingsmogelijkheden is handhaving langs
strafrechtelijke weg mogelijk. In artikel 31 van het wetsvoorstel wordt de
strafbaarstelling via de Wet op de economische delicten geregeld. JurisdictieHet gestelde in artikel 32 waarborgt dat de onderhavige wet en de Nederlandse
strafwet (met name de Wet economische delicten en het Wetboek van strafvordering)
van toepassing zijn op de Nederlander die in het Antarctisch gebied handelt
in strijd met het bij of krachtens de Wet bescherming Antarctica bepaalde. Aanwijzing van ambtenarenDoor het van overeenkomstige toepassing verklaren van het betreffende
deel van hoofdstuk 18 van de Wet milieubeheer, biedt het wetsvoorstel voor de Ministers van LNV en VROM de mogelijkheid om ambtenaren aan
te wijzen die tot het toezicht op de naleving van het wetsvoorstel bevoegd
zijn.Wat betreft de wettelijke voorschriften ten aanzien waarvan het toezicht
op de naleving uitsluitend in het Antarctisch gebied kan plaatsvinden, is
van belang dat aan activiteiten in het Antarctisch gebied veelal personen
deelnemen met verschillende nationaliteiten en dat bij de uitvoering van die
activiteiten in veel gevallen gebruik wordt gemaakt van voorzieningen van
andere landen. Met het oog op jurisdictionele vragen die in dit verband kunnen
rijzen, bijvoorbeeld de vraag of toegang van de Nederlandse ambtenaar tot
een buitenlands onderzoeksstation kan worden geweigerd, zal de betrokken ambtenaar
voordat deze zich naar het Antarctisch gebied begeeft tevens de status toegekend
moeten worden van «waarnemer» in de zin van het Verdrag en het
Protocol. Daarmee krijgt hij de bevoegdheden, zoals verwoord in artikel VII
van het Verdrag. Omdat inspecties van Nederlandse ambtenaren in het Antarctische
gebied kostbaar zijn, is voor een adequate handhaving van het bij of krachtens
het onderhavige wetsvoorstel gestelde internationale samenwerking met betrekking
tot inspectie-activiteiten van essentieel belang. Hieraan zal door de partijen
bij het Protocol in de toekomst serieus aandacht moeten worden besteed.Het gaat bij toezicht en handhaving van het bij of krachtens deze wet
bepaalde overigens niet enkel om de zorg dat gedragingen binnen het Antarctisch
gebied in overeenstemming zijn met de gestelde wettelijke bepalingen, maar
evenzeer om toezicht op de naleving van de wet in de fase voor vertrek naar
en na terugkeer uit het Antarctisch gebied. Een deel van de wettelijke voorschriften
vragen juist om toezicht en handhaving vóór vertrek of na terugkeer.
Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om het voldoen aan een in de vergunning
voorgeschreven plicht tot het stellen van een financiële zekerheid ter
dekking van mogelijke aansprakelijkheid vóór vertrek, het op
voorgeschreven wijze verwijderen van de ontstane afvalstoffen na terugkeer
uit het Antarctisch gebied, het voldoen aan de verbodsbepalingen inzake het
uit het Antarctisch gebied meenemen van planten of dieren, etc. Voor het toezicht
op de naleving van deze categorieën van wettelijke voorschriften zijn
aan het aanwijzen van ambtenaren door Onze Ministers minder praktische bezwaren
verbonden dan ten aanzien van de bepalingen op de naleving waarvan het toezicht
uitsluitend in het Antarctisch gebied kan plaatsvinden. VerslagverplichtingIn het kader van de handhaving is tenslotte van groot belang dat de overheid
een goed beeld krijgt van het verloop van de vergunde activiteit. Daartoe
is in artikel 33 van het wetsvoorstel een algemene verslagverplichting opgenomen
voor de organisator van een activiteit. De organisator is gehouden om na beëindiging
van de activiteit een verslag op te stellen, waarin verslag wordt gedaan van
de verrichte activiteit. Verwezen wordt naar de artikelsgewijze toelichting. II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING Artikel 1Bij de definitie van in het wetsvoorstel gebezigde begrippen is nauw aangesloten
bij het Verdrag en het Protocol en bij enkele definities is naar het Verdrag
of het Protocol verwezen. Een probleem dat zich hierbij voordoet is dat bepaalde
essentiële begrippen ook in deze internationale afspraken niet op heldere
wijze worden gedefinieerd. Wel kan op basis van de diverse bepalingen van
het verdrag en het Protocol en in de geest van deze afspraken
door de begripsomschrijvingen in het wetsvoorstel meer duidelijkheid worden
geboden.In het bijzonder het begrip «activiteit» verdient nadere aandacht.
Het begrip activiteit wordt in het Protocol niet nader omschreven, maar voor
de Nederlandse wetgeving wordt aangenomen dat het hierbij niet gaat om afzonderlijke
handelingen (bijv. het maken van een excursie, het verrichten van bepaalde
onderzoekshandelingen, etc.). Het gaat om het complex van handelingen naar
en in het Antarctisch gebied: zowel het vervoer naar het Antarctisch gebied,
het verblijf in het gebied (het verrichten en nalaten van handelingen) als
het vervoer uit het gebied maken deel uit van het begrip «activiteit».
Het doel van de activiteit is daarbij niet van belang.In paragraaf 2.4 is reeds aangegeven dat op het begrip «organisator»
nader zou worden ingegaan. Duidelijkheid terzake is vooral van belang omdat
bepaalde voorschriften, zoals de vergunningplicht, de MER-plicht en de verslagverplichting,
enkel betrekking hebben op de organisator, terwijl andere voorschriften, zoals
de zorgplicht en specifieke verboden, op zowel de organisator als de deelnemers
betrekking hebben. Het begrip «organisator» moet ruim worden opgevat.
Het gaat niet enkel om de persoon die vanuit commercieel oogpunt een reis
organiseert. Het kan ook gaan om activiteiten die door een beperkt aantal
personen of slechts door één persoon wordt ondernomen.In veel gevallen zal – mede gezien het bovenstaande – direct
duidelijk zijn welke persoon als organisator moet worden aangemerkt. In paragraaf
2.4 zijn daarvan reeds enkele voorbeelden gegeven. In andere gevallen kan
dit echter onduidelijk zijn. Zo kan het zijn dat er niemand duidelijke zeggenschap
heeft, niemand treedt als «organisator» op de voorgrond, etc.
In dergelijke gevallen zal het begrip een uitleg moeten krijgen in de geest
van het wetsvoorstel. Daarbij is met name van groot belang dat uitgangspunt
van het wetsvoorstel is, dat voor iedere activiteit waar Nederland bij is
betrokken een voorafgaande beoordeling plaatsvindt overeenkomstig het Protocol
en dat iedere activiteit overeenkomstig het gestelde in het Protocol tot uitvoering
wordt gebracht. Dit uitgangspunt zal bij de vaststelling welke persoon organisator
is een rol moeten spelen.Hieronder komen enkele voorbeelden aan de orde.– enkele personen organiseren en ondernemen gezamenlijk een expeditie.In een dergelijk geval zullen de personen onderling één
van hen als organisator moeten aanwijzen. Deze persoon heeft dan formeel de
verantwoordelijkheid en verplichtingen die een organisator op grond van de
wet heeft. De overige personen zijn in dat geval deelnemers.– een expeditie naar het Antarctisch gebied wordt geheel of gedeeltelijk
uitgevoerd door personen met verschillende nationaliteiten, waaronder personen
met de Nederlandse nationaliteit:* Indien de activiteit wordt georganiseerd vanuit Nederland, is de Wet
bescherming Antarctica (onder meer de vergunningplicht) op die (rechts)persoon
van toepassing, ongeacht de nationaliteit van de organisator. De organisator
draagt de verantwoordelijkheid voor de gedragingen van alle deelnemers aan
de expeditie, ongeacht hun nationaliteit.* Het kan ook zijn dat een Nederlander moet worden aangemerkt als een
deelnemer aan een activiteit die vanuit het buitenland wordt georganiseerd.
Dit is primair afhankelijk van de vraag of het geheel van handelingen die
de Nederlander in het Antarctisch gebied wil ondernemen, onderdeel uitmaakt
van de procedure die ten behoeve van de gehele activiteit in dat andere land
wordt gevolgd. Indien bijvoorbeeld een Nederlandse wetenschapper in het Antarctisch
gebied een onderzoek wil verrichten en hij gaat mee met een Australische expeditie,
dan kunnen zich globaal twee situaties voordoen: a het onderzoek van de Nederlander wordt als onderdeel van de Australische
expeditie onderworpen aan de procedures die in Australië zijn voorgeschreven
op grond van de daar geldende (implementatie)wetgeving.b de Nederlander maakt enkel gebruik van de diensten van de Australische
expeditie (bijvoorbeeld vervoer, onderdak, etc.) maar zijn onderzoek wordt
niet onderworpen aan de procedures die in Australië zijn voorgeschreven
op grond van de daar geldende (implementatie)wetgeving.In de onder a beschreven situatie moet er van worden uitgegaan dat de
milieu-aspecten van het Nederlands initiatief voldoende zijn beoordeeld en
kan de Nederlander worden aangemerkt als deelnemer van de Australische expeditie.
Voor hem geldt derhalve niet een afzonderlijke vergunningplicht maar de algemene
verbodsbepalingen en de zorgplichtbepaling zijn op hem wel van toepassing.
Wel zal de betreffende persoon moeten bewijzen dat de milieu-aspecten van
diens plannen de procedure in het buitenland doorlopen.In de onder b omschreven situatie moet er van worden uitgegaan dat de
mogelijke gevolgen van het onderzoek voor het Antarctisch milieu niet vooraf
worden beoordeeld en is geen enkele waarborg aanwezig dat nadelige gevolgen
zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt. In dat geval zal de Nederlander
moeten worden aangemerkt als «organisator» in de zin van het onderhavige
wetsvoorstel, aangenomen dat deze persoon vanuit Nederland zijn voorbereidingen
treft. Hij zal derhalve een vergunning in Nederland moeten aanvragen.– Een Nederlandse reisorganisatie adverteert in Nederland over een
reis naar het Antarctisch gebied. De reis wordt grotendeels georganiseerd
door een reisorganisatie in het buitenland. Het enige dat de Nederlandse reisorganisatie
in feite doet is het verkopen van stoelen aan het Nederlands publiek. Ook
in deze situatie is weer van belang of de plannen in een ander land de door
het Protocol vereiste beoordeling doorlopen. Indien dit het geval is zal van
een afzonderlijk organisator in Nederland in beginsel geen sprake zijn. Wordt
de deelname van de Nederlandse «deelnemers» niet in een voldoende
beoordeling in het buitenland meegenomen, dan moet de desbetreffende reisorganisator
worden aangemerkt als organisator in de zin van het wetsvoorstel. Op deze
wijze wordt de verantwoordelijkheid voor het Nederlands aandeel in een activiteit
naar Antarctica ingevuld.Met het oog op de verantwoordelijkheid van de organisator van de activiteit,
neergelegd in artikel 19 van het wetsvoorstel, zal de organisator er voor
moeten zorgen dat hij zeggenschap heeft met betrekking tot de uitvoering van
de activiteit. Hij zal invloed moeten hebben op de activiteit teneinde strijdigheid
met wettelijke voorschriften tegen te gaan. Het gaat daarbij om diverse aspecten,
zoals bijvoorbeeld de gebruikte voorzieningen (transport, stations, etc.)
de route van een reis, het aantal deelnemers, de deskundigheid van personen
die de activiteit begeleiden, etc. Soms zal deze zeggenschap aanwezig zijn
op grond van een arbeidsverhouding. In andere gevallen zal de organisator
deze zeggenschap moeten creëren, bijvoorbeeld door het maken van afspraken
met de deelnemers aan de activiteit.Het begrip «levende rijkdommen» is enerzijds beperkt doordat
daaronder niet begrepen zijn de in zee voorkomende vissen en schaaldieren.
Zoals uiteengezet in paragraaf 3.5 vormt de uitsluitende bevoegdheid van de
EU op het gebied van het externe visserijbeleid hiervan de achtergrond.Anderzijds moet het begrip «levende rijkdommen» ruim worden
uitgelegd in die zin dat het gaat om iedere fase van de levenscyclus. Het gaat bijvoorbeeld ook om zaden en andere voortplantingscellen van
planten.Onder het begrip «planten» worden bryofyten, korstmossen,
zwammen en algen mede begrepen.De definitie van «inheems» maakt duidelijk dat het gaat om
planten en dieren die voorkomen in het Antarctisch gebied. Het gaat hierbij
mede om dieren die tijdelijk in het Antarctisch gebied voorkomen door natuurlijke
migratie.Het tweede lid van artikel 1 is van groot belang voor het verduidelijken
van de reikwijdte van het wetsvoorstel. Zoals in paragraaf 2.2 reeds is gesteld,
is er niet voor gekozen het begrip Antarctisch milieu limitatief te omschrijven,
maar zijn slechts de elementen die discussie zouden kunnen opleveren in het
tweede lid expliciet onder het begrip «Antarctisch milieu» gebracht.
Deze elementen zijn direct ontleend aan het Protocol.Wat betreft de van het Antarctisch milieu afhankelijke en daarmee samenhangende
ecosystemen gaat het mede om de bescherming van flora en fauna en hun leefgebieden.
Daarbij gaat het niet enkel om het veroorzaken van gevolgen voor of bedreiging
van populaties van een dier- of plantensoort, maar ook om de veroorzaking
van gevolgen of bedreiging van individuele dieren of planten. De intrinsieke
waarde van dieren en planten wordt hiermee derhalve expliciet erkend. Bovendien
gaat het niet enkel om de directe aantasting van planten of dieren maar evenzeer
om indirecte invloeden, zoals bijvoorbeeld bedreigingen van hun leefgebieden,
de gevolgen voor het voedselaanbod of de produktiviteit.Met de woorden «of daarvan afhankelijke ecosystemen» wordt
duidelijk gemaakt dat niet alleen gekeken kan worden naar de mogelijke effecten
op de ecosystemen in het Antarctisch gebied, maar ook naar de effecten op
gebieden die daarbuiten liggen (ten noorden van de zestigste zuidelijke breedtegraad).
Dit betekent meer concreet dat in de situatie waarin door een activiteit in
het Antarctisch gebied nadelige gevolgen ontstaan voor het Antarctisch milieu,
de gevolgen die daaruit voortvloeien voor ecosystemen buiten het Antarctisch
gebied mede onder de reikwijdte van dit wetsvoorstel worden begrepen.Het bepaalde onder b en c vormt een nadere concretisering van het begrip
«intrinsieke waarde» uit het Protocol. Hiervoor is gekozen omdat
het begrip intrinsieke waarde in Nederland vooral gebruikt wordt in het kader
van de discussie over het beleid inzake de bescherming van dieren en niet
zozeer in relatie tot gebiedsbescherming. De thans gekozen formuleringen sluiten
evenwel goed aan bij hetgeen in het Protocol is bepaald en beogen materieel
precies hetzelfde. Dit betekent bijvoorbeeld dat de beoordeling van milieu-effecten
van het gebruik van een motorvoertuig of luchtvaartuig niet moet worden beperkt
tot de mogelijke invloeden op in het gebied voorkomende flora en fauna, maar
dat daarbij ook de invloed op onder meer de wilderniswaarde van het gebied,
de daar heersende rust en de waarde van het gebied voor de wetenschap vanwege
het ontbreken van iedere menselijke invloed moet worden betrokken.De begrippen «klimaat en de samenstelling van de atmosfeer»
zijn in het tweede lid opgenomen omdat deze expliciet in het Protocol worden
genoemd als waarden die bescherming behoeven. Dit betekent bijvoorbeeld dat
indien door het exploiteren van grote hoeveelheden ijs ten behoeve van zoetwatervoorziening
van andere delen van de wereld het klimaat zou worden beïnvloed, dergelijke
gevolgen onder de reikwijdte van dit wetsvoorstel vallen. Artikel 2Artikel 2 brengt beperkingen aan in het toepassingsbereik van het wetsvoorstel
voor wat betreft scheepvaart en luchtvaart.Allereerst is een beperking in het toepassingsbereik nodig voor de situatie
dat scheepvaart of luchtvaart onderdeel uitmaakt van de activiteit. Hierbij
wordt gedoeld op het gebruik van schepen en luchtvaartuigen bij de uitvoering
van een wetenschappelijke of toeristische activiteit, of enige andere activiteit
in de zin van het wetsvoorstel. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan het maken
van een toeristische cruise of overvlucht in het Antarctische gebied voor
toeristische of wetenschappelijke doeleinden of het vervoer van personen of
goederen ten behoeve van een wetenschappelijke expeditie (logistieke ondersteuning).
In dergelijke gevallen zal, nu deze activiteiten gereguleerd worden door het
Protocol, strikt genomen geen sprake zijn van het uitoefenen van het recht
van vrijheid van scheepvaart en overvlucht, waarvoor het tweede lid een uitzondering
inhoudt (zie hierna toelichting tweede lid). Een en ander vloeit voort uit
de bewoordingen van zowel artikel 2 van het eerder in paragraaf 3.7 genoemde
Verdrag van Genève, alsook van artikel 87, eerste lid, van het daar
eveneens genoemde VN verdrag inzake het recht van de zee, waarin wordt bepaald
dat met de ten deze geldende andere internationale regels wordt rekening gehouden.
In dergelijke gevallen waarin scheep- en luchtvaart naar of in het Antarctisch
gebied wel verband houdt met een activiteit in bovenbedoelde zin, moet deze
scheepvaart en luchtvaart worden aangemerkt als onderdeel van de «activiteit»
in de zin van dit wetsvoorstel. De Wet bescherming Antarctica zal in dat geval
naast de specifieke scheep- en luchtvaartwetgeving van toepassing zijn. Echter
voor de aspecten die genoemd zijn in het eerste lid van artikel 2, is de wet
niet van toepassing. In paragraaf 3.7 is reeds opgemerkt dat voor wat betreft
de implementatie van bijlage IV bij het Protocol aangesloten wordt bij de
Wet Voorkoming verontreiniging door schepen. Ook bij de implementatie van
de bepalingen inzake de veiligheid betreffende de scheepvaart en luchtvaart
gaat, vanwege de systematiek van wetgeving en de kenbaarheid naar buiten toe,
de voorkeur uit naar de reeds bestaande specifieke wetgeving voor deze sectoren.
Voor deze categorie onderwerpen is een uitzondering op de werkingssfeer van
de Wet bescherming Antarctica noodzakelijk, aangezien anders twee wetgevingsregimes
op de desbetreffende onderwerpen van toepassing zouden zijn. Dit betekent
bijvoorbeeld dat de voorschriften van een vergunning voor een activiteit geen
betrekking kunnen hebben op bijvoorbeeld de uitrusting van een schip voor
zover het gaat om de veiligheid op zee.Voor wat betreft de relatie tussen het vergunningstelsel van de onderhavige
wet en de bestaande luchtvaartwetgeving wordt het volgende opgemerkt. Voor
vluchtuitvoeringen door in Nederland geregistreerde luchtvaartuigen bestaat
reeds lang in de luchtvaartwet een vergunningenregime. Verder is in artikel
104 van de op de Luchtvaartwet gebaseerde Regeling Toezicht Luchtvaart bepaald
dat de luchtvaartmaatschappij verplicht is aan te tonen dat het luchtvervoer
op veilige wijze zal worden verricht. Daartoe moet de vervoerder onder meer
aantonen dat de bemanning voldoende bekwaam is en dat de luchtwaardigheid
van de te gebruiken vliegtuigen is verzekerd. Pas dan zal een vergunning tot
vluchtuitvoering worden afgegeven. Om die reden zijn deze onderwerpen in artikel
2, eerste lid, van het wetsvoorstel uitgezonderd. Voorwaarden die in het hiervoor
genoemde kader worden gesteld, worden op basis van de vervoersvergunning uit
de luchtvaartwetgeving gesteld en niet op basis van het vergunningenregime
van het wetsvoorstel. Het voorstaande is van toepassing indien scheepvaart of luchtvaart onderdeel
uitmaakt van de gehele activiteit, bijvoorbeeld een toeristische of wetenschappelijke
expeditie naar Antarctica. Voor het geval door het Antarctisch gebied wordt
gevaren of gevlogen zonder dat enig verband bestaat met een activiteit zoals
toerisme of wetenschappelijk onderzoek, bepaalt artikel 2, tweede lid, dat
de wet niet van toepassing is, met uitzondering van artikel 3. Dit heeft te
maken met het in paragraaf 3.7 gestelde ten aanzien van artikel VI van het
Verdrag inzake Antarctica. Door artikel 2, tweede lid, wordt gegarandeerd
dat zowel schepen die zich in het Antarctisch gebied, al of niet op weg naar
een haven, in doorvaart bevinden, als luchtvaartuigen die over het Antarctisch
gebied heen vliegen, van de verbodsbepalingen en de daarop gefundeerde vergunningplicht
worden uitgezonderd. De specifieke scheep- en luchtvaartwetgeving is op die
gevallen overigens onverkort van toepassing, waaronder tevens de in die wetgeving
geïmplementeerde voorzieningen van annex IV van het Protocol. Artikel 3De zorgplicht bedoeld in dit artikel strekt zich uit over de gehele reikwijdte
van het wetsvoorstel en geldt voor iedere organisator, deelnemer en in verband
met de uitvoering van de activiteit werkzame persoon in de zin van dit wetsvoorstel,
alsmede voor de scheepvaart en luchtvaart die in artikel 2, tweede lid, is
uitgezonderd. Het tweede lid biedt meer duidelijkheid waaruit de zorg, bedoeld
in het eerste lid, dient te bestaan. Het derde lid van de zorgplichtbepaling
maakt duidelijk dat de geformuleerde wettelijke zorgplicht de uit het burgerlijk
recht voortvloeiende aansprakelijkheid onverlet laat en stelt buiten discussie
dat (ook) de overheid uit dien hoofde in rechte kan optreden.Bij het formuleren van het artikel 3 is aangesloten bij de zorgplichtbepaling
in de Wet milieubeheer. Verwezen wordt naar het gestelde in paragraaf 3.4
van deze toelichting. Artikel 4Veel van de bepalingen in het Protocol kunnen een directe vertaling krijgen
in verbodsbepalingen of andere bepalingen. Het Protocol bevat echter enkele
passages waarin uitgangspunten zijn verwoord waarmee rekening moet worden
gehouden. Het gaat daarbij onder meer om de algemene verplichtingen, neergelegd
in artikel 1 van de bijlage III bij het Protocol inzake afvalverwijdering
en verplichtingen die samenhangen met de beginselen die in artikel 3 van het
Protocol zijn verwoord. Dergelijke algemene uitgangspunten hebben in het wetsvoorstel
een vertaling gekregen in artikel 4. Het betreft wettelijk gecodificeerde
uitgangspunten waarmee Onze Ministers bij de uitoefening van hun bevoegdheden
krachtens deze wet rekening moeten houden. De formulering is op de zelfde
leest geschoeid als artikel 10.1 van de Wet milieubeheer. De woorden «onder
meer» geven overigens aan dat een goede bescherming van het Antarctisch
milieu meer vereist dan het rekening houden met de in het artikel 4 opgenomen
uitgangspunten.Het onder f. geformuleerde uitgangspunt dat voorrang verleend dient te
worden aan wetenschappelijk onderzoek, beoogt het gestelde in artikel 3, derde
lid van het Protocol te implementeren. Zoals het woord «voorrang»
reeds impliceert, heeft dit uitgangspunt enkel relevantie indien er sprake
is van een «concurrentie» met andersoortige activiteiten. Zo is
bijvoorbeeld denkbaar dat voor een bepaald gebied in Antarctica een vergunning
wordt aangevraagd voor een toeristische activiteit, terwijl ook een vergunning
is aangevraagd om in dat gebied wetenschappelijk onderzoek te verrichten.
Het onder f. gestelde geeft voor een dergelijke situatie aan het wetenschappelijk
onderzoek ten opzichte van andersoortige activiteiten de voorrang.
Voor alle duidelijkheid wordt opgemerkt dat het gestelde onder f. geen «recht»
geeft op het mogen verrichten van wetenschappelijk onderzoek. Aan de overige
bepalingen van het wetsvoorstel, bijvoorbeeld de vergunningplicht, moet natuurlijk
worden voldaan.Het gestelde onder g. vloeit voort uit het gestelde in artikel 3, lid
4, onder b van het Protocol.Het instrumentarium om te voldoen aan het gestelde in dat artikel is in
het wetsvoorstel neergelegd (intrekking vergunning, wijziging van vergunning
of daaraan verbonden voorschriften, bestuursdwang/dwangsom in relatie tot
overtreding van bijvoorbeeld de zorgplicht, etc.). Om duidelijk te maken dat
de Ministers bij de toepassing van deze bevoegdheden op het gestelde in artikel
3, lid 4, onder b) acht moeten slaan, is onderdeel g) in artikel 4 van het
wetsvoorstel opgenomen. Artikel 5Dit artikel beoogt een snelle implementatie mogelijk te maken van aanbevelingen
als bedoeld in artikel IX, eerste lid, van het Verdrag. Overigens moet worden
opgemerkt dat de ervaring leert dat het grootste deel van de aanbevelingen
die tot stand komen, gezien de inhoud geen implementatie in de nationale rechtsorde
noodzakelijk maken. Implementatie op wetsniveau zal aan de orde zijn indien
het gaat om aspecten die volgens de aanwijzingen voor de regelgeving op wetsniveau
geregeld dienen te worden of ten aanzien waarvan belangrijke beleidskeuzes
moeten worden gemaakt. Artikel 6De handelingen, opgesomd in artikel 6, eerste lid, zijn absoluut verboden
en kunnen niet worden toegestaan in de vergunning.De onder a bedoelde afvalstoffen mogen niet worden verwijderd in het Antarctisch
gebied en moeten derhalve buiten dit gebied – in beginsel in Nederland –
op milieuverantwoorde wijze worden verwijderd.Ten aanzien van het begrip «emissie-arme verbrandingsoven»,
genoemd onder b, moet worden uitgegaan van de best beschikbare technieken.
Daarbij wordt aangetekend dat dit artikel-onderdeel enkel relevant is voor
afvalstoffen die niet buiten het Antarctisch gebied kunnen worden verwijderd.Het brengen van afvalstoffen in zoetwatersystemen, als bedoeld onder c,
moet ruim worden uitgelegd. Het gaat hierbij onder meer om Antarctische meren
die in het algemeen een bepaalde periode van het jaar of het gehele jaar met
ijs zijn bedekt. Ook het op ijs of sneeuw brengen van afvalstoffen valt onder
bedoeld verbod. Een zelfde opmerking moet worden gemaakt voor gebieden die
in de Antarctische zomer ijsvrij zijn. Niet alleen het brengen van afvalstoffen
op de daadwerkelijk ijsvrije gebieden, maar ook het brengen van afvalstoffen
op het ijs of sneeuw in een gebied dat een deel van het jaar vrij van ijs
is, is verboden.Het verbod tot exploratie en exploitatie van minerale rijkdommen, als
bedoeld onder h, strekt tot implementatie van artikel 7 van het Protocol,
één van de kernartikelen van het Protocol.De handelingen, opgesomd in artikel 6, tweede lid, zijn verboden, tenzij
overeenkomstig artikel 9 Onze Ministers daartoe in de vergunning uitdrukkelijk
toestemming hebben verleend. Het gaat hierbij om handelingen die op grond
van het Protocol in beginsel zijn verboden en slechts in bepaalde gevallen
kunnen worden toegestaan. In artikel 9 van het wetsvoorstel is bepaald onder
welke voorwaarden de vergunning deze handelingen kan toestaan.
Verwezen wordt in dit verband naar de toelichting op artikel 9.Bij het onder a) van het tweede lid bedoelde wetenschappelijk onderzoek
naar de aanwezigheid van minerale rijkdommen gaat het mede om het verrichten
van geografisch veldonderzoek en het nemen van grond-, zeebodem- en ijsmonsters.De verbodsbepaling onder b) betreft iedere vorm van aantasting of verstoring
van dieren of planten of hun leefgebieden. Daarbij kan bijvoorbeeld worden
gedacht aan het verstoren van vogels of zeerobben door bij het wandelen onvoldoende
afstand in acht te nemen of door het gebruik van motorvoertuigen, vaartuigen
of luchtvaartuigen, etcetera. Het gaat daarbij niet enkel om handelingen die
een soort of populatie beïnvloeden, maar ook om handelingen die gevolgen
hebben voor individuele dieren of planten.Ook het uit het Antarctisch gebied brengen van levende inheemse dieren
en planten is op grond van het bepaalde onder b) verboden.De verbodsbepaling onder c, betreft het uit het Antarctisch gebied meenemen
van dode inheemse dieren of planten, dan wel resten daarvan. Het gaat hier
bijvoorbeeld ook om walvisresten die op verschillende plaatsen kunnen worden
gevonden als stille getuigen van de vroegere walvisjacht. Ook het meenemen
van fossielen is op grond van het bepaalde onder c) verboden.Het verbod onder g) zou verwarring kunnen wekken. Immers, ook het betreden
van gebieden die niet de status hebben van speciaal beschermde Antarctische
gebieden is verboden zonder vergunning. Toch is deze voorziening gewenst omdat
in een vergunning niet in alle gevallen exact de plaats waar de activiteit
zal mogen worden uitgevoerd nauwkeurig zal zijn aangegeven. Voor die gevallen
is het belangrijk duidelijk te bepalen dat indien dit niet uitdrukkelijk is
toegestaan in de vergunning geen speciaal beschermd Antarctisch gebied mag
worden betreden.Toestemming om een handeling als genoemd in het tweede lid van artikel
6 te verrichten kan volgens artikel 9 van het wetsvoorstel verleend worden
in het kader van de vergunningverlening. De situatie kan zich echter voordoen
dat degene die een dergelijke handeling wil verrichten deelneemt (in de zin
van dit wetsvoorstel) aan een activiteit die vanuit een ander land dat partij
is bij het Protocol wordt georganiseerd. Indien in het kader van de toestemming
die voor de gehele activiteit door de in dat land bevoegde autoriteit wordt
verleend ook expliciet toestemming wordt verleend tot het verrichten van de
betrokken handeling, moet ervan worden uitgegaan dat deze toestemming is verleend
binnen de ruimte die het Protocol daarvoor biedt. In een dergelijke situatie
zou voor de betrokken Nederlandse deelnemer het desbetreffende verbod van
het tweede lid van artikel 6 niet moeten gelden. Hierin beoogt het derde lid
te voorzien. Artikel 7De in het eerste lid gebezigde bewoording «meer dan een gering of
tijdelijk effect» kan aanleiding vormen voor discussie. Ook het Protocol
bezigt deze terminologie en biedt ter zake niet meer duidelijkheid. De aard
van de activiteiten kunnen zeer uiteenlopen en het is van vele factoren afhankelijk
of meer dan een gering of tijdelijk effect zal kunnen worden veroorzaakt.
Zo zijn de specifieke kenmerken van het te bezoeken gebied van belang, de
duur van de geplande activiteit, het aantal deelnemers aan de activiteit,
de specifieke handelingen die ondernomen zullen worden, de voorzieningen die
voor het uitvoeren van de activiteit nodig zijn (vervoer, behuizing), etcetera.
Gezien de veelheid aan activiteiten en de vele factoren die bepalend
zijn voor de aard en omvang van de gevolgen, is een uitputtende opsomming
van activiteiten die meer dan een gering of tijdelijk effect kunnen hebben
onmogelijk. Dit is ook op internationaal niveau afgeraden. Een consequentie
is wel dat het aan de initiatiefnemer van een activiteit is in eerste instantie
te beoordelen of een milieu-effectrapport is vereist. Omdat het ten onrechte
nalaten van het maken van een milieu-effectrapport de niet-ontvankelijkheid
van een vergunningaanvraag tot gevolg zal hebben, dient de initiatiefnemer
een en ander vooraf zorgvuldig in te schatten. In geval van twijfel is het
raadzaam informeel overleg te voeren met het bevoegd gezag.Het in het derde lid neergelegde vereiste van het bijvoegen van een Engelse
vertaling van het MER houdt verband met de internationale inspraakmogelijkheid
die op grond van het Protocol gewaarborgd moet worden. De opgestelde milieu-effectrapporten
moeten op grond van bijlage I bij het Protocol (artikel 3, vierde en vijfde
lid) naar de andere partijen worden gestuurd, alsmede naar de internationale
Commissie voor milieubescherming (artikel 11 van het Protocol) en de vergadering
van de consultatieve partijen (ATCM). Teneinde te waarborgen dat de betreffende
partijen in de gelegenheid zijn het MER te bestuderen en eventueel te becommentariëren,
dient de initiatiefnemer voor een Engelstalige versie van het MER zorg te
dragen. Artikel 8Dit artikel is één van de kernartikelen van het wetsvoorstel.
Het eerste lid bevat voor de organisator een vergunningplicht voor het tot
uitvoering brengen van een activiteit in de zin van het wetsvoorstel. Verwezen
wordt in dit verband naar de toelichting op de artikelen 1 en 2 en paragraaf
3.3 van deze toelichting.In het artikel is een wijziging van de activiteit niet expliciet vergunningplichtig
gesteld. Bedacht moet echter worden dat indien door een wijziging in de activiteit
de werkelijke activiteit niet langer voldoet aan de omschrijving van het onderwerp
van de vergunning, sprake is van een nieuwe activiteit. Men zal derhalve voor
een dergelijke wijziging een nieuwe vergunningaanvraag moeten indienen of
moeten afzien van de bedoelde wijziging. Een uitzondering hierop bestaat voor
bijzondere omstandigheden in de zin van artikel 24 van het wetsvoorstel.Het tweede lid houdt met name verband met de handhaafbaarheid van de vergunningplicht.
Hiervoor is reeds gesteld dat indien enkele personen gezamenlijk een activiteit
organiseren, zij iemand als organisator in de zin van dit wetsvoorstel zullen
moeten aanwijzen. Indien dit achterwege blijft en de activiteit wordt uitgevoerd
zonder vergunning, is de vraag wie van de personen kan worden aangesproken
vanwege het schenden van het in het eerste lid neergelegde verbod. Dit zou
een probleem kunnen vormen omdat iedere betrokken persoon zou kunnen ontkennen
dat hij de organisator was. Daarom is in het tweede lid bepaald dat het verboden
is aan een vergunningplichtige activiteit deel te nemen indien voor die activiteit
geen vergunning is verkregen. In het genoemde voorbeeld kunnen derhalve alle
deelnemers worden aangesproken op grond van schending van het tweede lid. Artikel 9De handelingen, opgenomen in artikel 6, tweede lid, van het wetsvoorstel
zijn verboden, tenzij op grond van artikel 9 in een vergunning als bedoeld
in artikel 8 uitdrukkelijk toestemming is verleend. Daarbij gaat het zowel
om de situatie waarin de organisator van een activiteit zelf één
van de bedoelde handelingen wil verrichten, als om de situatie waarin één
van de deelnemers aan de bedoelde activiteit degene is die dit wil. In laatstgenoemde
situatie zal de betrokken deelnemer zich er derhalve van moeten
vergewissen dat de organisator in de aanvraag om de vergunning expliciet om
de bedoelde toestemming verzoekt.Onze Ministers zijn niet geheel vrij in het expliciet toestaan van dergelijke
handelingen; toestemming kan uitsluitend worden gegeven voor zover de handeling
wordt verricht ten behoeve van één van de in artikel 9, onder
a tot en met c genoemde doeleinden.Met de woorden «noodzakelijk wetenschappelijk doel» wordt
bedoeld dat het onderzoek noodzakelijk moet zijn in het belang van de bescherming
van het milieu. Met de woorden «dat niet elders kan worden gediend»
wordt aangegeven dat de toestemming niet kan worden verstrekt indien het wetenschappelijk
onderzoek ook buiten het Antarctisch gebied kan plaatsvinden. Artikel 10Bij de algemene maatregel van bestuur, bedoeld in artikel 10, zal onder
meer worden bepaald waar de aanvraag om een vergunning zal moeten worden ingediend.
Ook wordt in de algemene maatregel van bestuur aangegeven welke gegevens bij
de aanvraag moeten worden verstrekt. Omdat gewaarborgd moet worden dat het
bevoegd gezag beschikt over de gegevens die noodzakelijk zijn voor een goede
beoordeling van de aanvraag, zullen ten aanzien van alle onderwerpen die binnen
de reikwijdte van het wetsvoorstel vallen gegevens kunnen worden verlangd.
Het zal daarbij derhalve onder meer moeten gaan om gegevens betreffende de
mogelijke gevolgen van de activiteit, de afvalstoffen die ontstaan en de wijze
waarop deze worden verwijderd, de deskundigheid van de reisleiding, etc. Aangezien
de zgn. Initial Environmental Evaluation (IEE) in de zin van artikel 2 van
bijlage I van het Protocol in het wetsvoorstel wordt geïmplementeerd
door het vergunningensysteem, zal tevens moeten worden gewaarborgd dat de
elementen van deze IEE onderdeel uitmaken van het complex van gegevens dat
bij de vergunningaanvraag moet worden gevoegd. Artikel 11Zoals in paragraaf 3.3 reeds is toegelicht is voor de te volgen vergunningprocedure
gekozen voor de uitgebreide voorbereidingsprocedure van de Algemene wet bestuursrecht
(Awb). Artikel 11 verklaart de desbetreffende afdeling, afdeling 3.5 Awb,
van toepassing. Artikel 12Het gestelde in artikel 12, eerste lid, impliceert dat bij de beoordeling
van de vergunningaanvraag het zo veel mogelijk voorkomen, dan wel beperken
van nadelige gevolgen voor het Antarctisch milieu centraal staat. Het gaat
daarbij om alle aspecten van het Antarctisch milieu.De woorden «in ieder geval» in de aanhef van de verschillende
leden van het artikel geven aan dat de beoordeling niet tot deze elementen
beperkt is. Bovendien geven de woorden aan dat bij de beoordeling van iedere
aanvraag de desbetreffende elementen de aandacht moeten krijgen. De in het
eerste lid bedoelde elementen zijn ontleend aan artikel 3, tweede lid, onder
c, van het Protocol.De in het eerste lid, onder b, bedoelde cumulatieve effecten vragen bijzondere
aandacht omdat veel activiteiten in Antarctica op een relatief klein oppervlak
worden verricht. De meeste activiteiten vinden plaats in het gebied dat gedurende
enkele maanden van de Antarctische zomer ijsvrij is. Het betreft ongeveer
2% van het Antarctisch gebied, waarin zich ook een belangrijk deel van de
flora en fauna concentreert. Het gestelde in het eerste lid, onder d, betekent allereerst dat het bevoegd
gezag moet beoordelen wat de best beschikbare technieken zijn en
of deze kunnen worden voorgeschreven. Ook speelt in dit verband de vraag of
gebruik gemaakt kan worden van technologie van andere landen, bijvoorbeeld
apparatuur die reeds aanwezig is in een wetenschappelijk onderzoeksstation
in Antarctica.Bij de onder e van het eerste lid bedoelde deskundigheid van de organisator
onderscheidenlijk de in verband met de uitvoering van een activiteit werkzame
personen, gaat het onder meer om ervaring in het ondernemen van activiteiten
in het Antarctisch gebied. Wat betreft «de in verband met de uitvoering
van een activiteit werkzame personen» kan bijvoorbeeld worden gedacht
aan vaartuigbestuurders of personen die excursies voor toeristen verzorgen.Het tweede lid bevat elementen waarvan bij de beoordeling van de vergunning
niet kan worden afgeweken. Bij het krachtens artikel 5 van bijlage V van het
Protocol bepaalde, gaat het om het beheersplan, behorend bij het speciaal
beschermd of speciaal beheerd Antarctisch gebied. Bij de beoordeling van een
vergunningaanvraag voor een activiteit in een dergelijk gebied, moet de inhoud
van het voor dat gebied opgestelde plan in acht worden genomen. Artikel 13Dit artikel geeft de gronden aan voor de weigering van de vergunning.Het eerste lid bevat de algemene facultatieve weigeringsgrond: het belang
van de bescherming van het Antarctisch milieu. Voordat het bevoegd gezag tot
weigering besluit zal eerst zorgvuldig nagegaan moeten worden of de bescherming
van het Antarctisch milieu voldoende kan worden gewaarborgd door het verbinden
van voorschriften aan de vergunning.Indien gegronde vrees bestaat dat deze voorschriften of andere geldende
voorschriften die bij de uitvoering van de activiteit in acht moeten worden
genomen, niet zullen worden nageleefd, kan de vergunning worden geweigerd
op grond van het tweede lid. Deze mogelijkheid is onder meer opgenomen om
personen die in het kader van eerdere activiteiten in het Antarctisch gebied
ernstige overtredingen hebben gepleegd, de mogelijkheid van het opnieuw uitvoeren
van activiteiten in Antarctisch gebied te ontnemen. In dit verband dient te
worden opgemerkt dat de deskundigheid en het verantwoordelijkheidsbesef van
de initiatiefnemer van groot belang is, terwijl het daadwerkelijk toezicht
op de naleving van geldende voorschriften veel praktische problemen kent.
Personen die in het verleden blijk hebben gegeven van een groot gebrek aan
verantwoordelijkheidsbesef ten aanzien van het Antarctisch milieu zou de toegang
tot Antarctica kunnen worden onthouden.Het derde lid bevat een tweetal imperatieve weigeringsgronden. De vergunning
moet worden geweigerd indien een negatief advies van de Antarctic Treaty Consultative
Meeting wordt verkregen naar aanleiding van een voor de desbetreffende activiteit
opgesteld milieu-effectrapport. In een dergelijke situatie zijn immers alle
overige consultatieve partijen van oordeel dat het milieu-effectrapport onvolledig
of onjuist is of dat de daarin voorgestelde activiteit niet zou mogen worden
uitgevoerd. Ook moet een vergunning worden geweigerd indien de planning en
uitvoering van de activiteit zodanig is dat onvoldoende zekerheid bestaat
dat ernstige nadelige gevolgen voor het Antarctisch milieu kunnen worden voorkomen. Artikel 14Het eerste lid van deze bepaling is overgenomen uit de Wet milieubeheer
en met de zelfde redenen als artikel 8.11, eerste lid, destijds in de Wet
milieubeheer werd opgenomen: ter bevordering van de rechtszekerheid en de
handhaafbaarheid van de vergunning. Het tweede en derde lid geven de juridische
basis voor het verbinden van beperkingen respectievelijk voorschriften aan
de vergunning. Wat betreft het verlenen van de vergunning onder beperkingen
gaat het om een facultatieve bevoegdheid. Een voorbeeld is het opnemen van
de beperking dat van de vergunning gedurende een zekere tijd geen gebruik
mag worden gemaakt. Wat betreft de aan de vergunning te verbinden voorschriften
gaat het om een verplichting van het bevoegd gezag die voorschriften aan de
vergunning te verbinden die de grootst mogelijke bescherming van het Antarctisch
milieu waarborgen. Dergelijke voorschriften kunnen zowel direct als indirect
het belang van de bescherming van het Antarctisch milieu dienen. Meer specifieke
bepalingen inzake de aan de vergunning te verbinden voorschriften zijn de
artikelen 15 en 16. Artikel 15Naast artikel 14 bevat artikel 15 een aantal specifieke aspecten die in
de voorschriften van een vergunning voor een activiteit geregeld zullen moeten
worden. Het betreft derhalve een wettelijke instructie aan het vergunningverlenende
gezag. De woorden «in ieder geval» in de aanhef van het artikel
geven aan dat de in artikel 15 opgesomde aspecten onderdeel uit moeten maken
van de voorschriften van iedere afgegeven vergunning, naast de overige vereisten
die ter uitvoering van artikel 14 aan de vergunning zijn verbonden. De inhoud
van artikel 15 is direct ontleend aan het Protocol, in het bijzonder de bijlage
inzake afvalbeheer en de bijlage inzake flora- en faunabescherming. Artikel 16Naast voorschriften die direct betrekking hebben op het voorkomen en beperken
van nadelige gevolgen, zoals die in artikel 15 zijn opgenomen, zijn voor een
goede bescherming van het Antarctisch milieu ook voorschriften van belang
die een meer administratief of organisatorisch karakter dragen. Een niet-limitatieve
opsomming van dergelijke voorschriften is in artikel 16 opgenomen. De onderdelen
a. tot en met e. zijn ontleend aan artikel 8.13 van de Wet milieubeheer. Zonder
deze opsomming zou niet zonder meer vaststaan dat deze verplichtingen in het
belang van de bescherming van het Antarctisch milieu kunnen worden opgelegd.Het gestelde in het eerste lid, onder f., is ontleend aan artikel 8.15
van de Wet milieubeheer en geeft de mogelijkheid om in de vergunning een plicht
op te nemen tot het stellen van financiële zekerheid ter dekking van
aansprakelijkheid van de organisator. Het gaat hierbij om aansprakelijkheid
voor schade die voortvloeit uit door de betrokken activiteit veroorzaakte
nadelige gevolgen voor het Antarctisch milieu. Gedacht kan bijvoorbeeld worden
aan schade in verband met het verstoren van een wetenschappelijk onderzoeksproject
of de kosten van opruiming en herstel in geval van het illegaal storten van
afvalstoffen. Artikel 17Evenals in de milieuwetgeving voor het Nederlands territoir, kan het gewenst
zijn in een vergunning voor een Antarctische activiteit het van kracht worden
of het blijven gelden van bepaalde voorschriften afhankelijk te stellen van
een bepaald tijdstip of een bepaalde omstandigheid. Zo kan bijvoorbeeld
in de vergunning worden gesteld dat bepaalde voorschriften gaan gelden vanaf
het moment dat een bepaald gebied wordt betreden. Met het gestelde onder c
wordt het voorts mogelijk gemaakt bepaalde voorschriften gedurende zekere
tijd van kracht te laten zijn nadat de vergunning haar gelding heeft verloren.
Deze mogelijkheid is bijvoorbeeld van belang voor het geval een vergunning
wordt ingetrokken maar bepaalde voorschriften nog wel in acht moeten worden
genomen om nadelige gevolgen voor het Antarctisch milieu te voorkomen. Het
artikel heeft diverse consequenties. Zo mag de activiteit niet langer duren
dan de aangegeven termijn. Ook wordt voorkomen dat een vergunning op de plank
wordt gelegd om deze in de toekomst voor een activiteit te gebruiken. Artikel 18Omdat het onderwerp van de vergunning een activiteit is, zal zij slechts
voor een bepaalde termijn moeten gelden. De lengte van deze termijn hangt
sterk samen met de aard van de vergunde activiteit. Zo zal het uitvoeren van
wetenschappelijk onderzoek doorgaans een langere termijn vergen dan het uitvoeren
van een toeristische expeditie. Artikel 19Op grond van dit artikel is de vergunning persoonsgebonden. Dit betekent
bijvoorbeeld dat een persoon die een vergunning heeft gekregen voor een activiteit
deze vergunning niet kan overdragen aan een ander als hij bij nader inzien
afziet van het uitvoeren van bedoelde activiteit. Deze bepaling is wenselijk
geoordeeld omdat de persoon van de organisator van groot belang wordt geacht
bij de beoordeling van de aanvraag. Met name de deskundigheid ten aanzien
van de waarden en kwetsbaarheid van het te bezoeken gebied en de mogelijkheden
om nadelige gevolgen te voorkomen is van groot belang. Bovendien is de organisator
de persoon die kan worden aangesproken op de naleving van de vergunning. Dit
is verwoord in de tweede volzin van artikel 19. Dit houdt met name in dat
de organisator in beginsel in juridische zin verantwoordelijk is voor de gedragingen
van alle deelnemers aan de activiteit. Verwezen wordt naar paragraaf 6 van
deze toelichting. Wat betreft deze verantwoordelijkheid van de organisator
moet worden opgemerkt dat het vanzelfsprekend niet altijd noodzakelijk is
dat deze organisator ook daadwerkelijk meegaat naar Antarctica. Indien de
organisator een rechtspersoon kan hiervan zelfs geen sprake zijn. De bedoelde
verantwoordelijkheid brengt echter wel mee dat de organisator alles in het
werk zal moeten stellen om naleving van alle geldende voorschriften te waarborgen.
In geval van overtreding kan de organisator hierop immers worden aangesproken.
Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan een deskundige begeleiding van de activiteit
in Antarctica. Hierbij gaat het ook om zeer praktische zaken, zoals de aanwijzing
van een plaatsvervangend expeditieleider voor het geval de expeditieleider
ziek wordt of om een andere reden niet langer in staat is zijn functie te
vervullen. Artikel 20Dit artikel vormt de basis voor het wijzigen, aanvullen of intrekken van
voorschriften of beperkingen die aan een vergunning zijn verbonden. Ook de
tijdstippen en omstandigheden, bedoeld in artikel 17, en de termijn als bedoeld
in artikel 18, kunnen onderwerp zijn van een dergelijke wijziging, aanvulling
of intrekking. Een beslissing op grond van artikel 20 kan ambtshalve worden
genomen of op verzoek. Op grond van het tweede lid kan een ieder een dergelijk
verzoek doen, met uitzondering van de vergunninghouder. Voor
de vergunninghouder is een mogelijkheid neergelegd in artikel 21. Verwezen
wordt naar de toelichting op dit artikel. Artikel 21Dit artikel biedt de mogelijkheid voor de vergunninghouder om het bevoegd
gezag te vragen de vergunning (beperkingen en voorschriften) te wijzigen.
Met betrekking tot de totstandkoming van de beschikking op een dergelijke
aanvraag is dezelfde procedure van toepassing als de aanvraag om een vergunning. Artikel 22Het intrekken van een vergunning is niet enkel mogelijk als sanctie op
het niet naleven van voor de activiteit geldende voorschriften, maar is ook
een maatregel die getroffen wordt indien het belang van de bescherming van
het milieu dit vereist. Indien een activiteit ontoelaatbaar nadelige gevolgen
voor het Antarctisch milieu veroorzaakt of dreigt te veroorzaken moeten Onze
Ministers een vergunning voor een activiteit geheel of gedeeltelijk intrekken,
indien wijziging van de vergunning geen oplossing biedt. Mede met deze bepaling
wordt uitvoering gegeven aan het bepaalde in artikel 3, vierde lid, onder
b) van het Protocol. Door het terstond van kracht verklaren van de intrekkingsbeschikking
kan een activiteit geheel of gedeeltelijk met onmiddellijke ingang worden
stilgelegd. Onze Ministers kunnen ambtshalve tot intrekking overgaan maar
ook naar aanleiding van een verzoek. Dit verzoek kan een ieder doen. Ook de
vergunninghouder zelf kan belang hebben bij de intrekking van een (gedeelte)
van de vergunning, bijvoorbeeld in verband met bepaalde voorschriften die
verplichtingen op die persoon leggen. Bij het beoordelen of dit verzoek wordt
gehonoreerd zullen Onze Ministers het zelfde toetsingskader moeten toepassen
als bij de beoordeling van een vergunningaanvraag. Artikel 23De met dit artikel geboden verlengingsmogelijkheid is noodzakelijk omdat
in artikel 3, vijfde lid, van bijlage I van het Protocol expliciet wordt gesteld
dat een beslissing over het al dan niet doorgang laten vinden van een activiteit
waarvoor een uitgebreide milieu-effectbeoordeling moet worden gemaakt, niet
mag worden genomen dan nadat de ATCM in de gelegenheid is gesteld het voornemen
te bestuderen. Deze in het Protocol opgenomen aanhoudingsplicht geldt totdat
de ATCM een oordeel heeft kenbaar gemaakt, met een maximale termijn van vijftien
maanden vanaf het moment van verzending van het milieu-effectrapport aan de
andere partijen.Indien Onze Ministers van oordeel zijn dat de vergunning op een andere
grond reeds moet worden geweigerd heeft het natuurlijk geen zin met deze beslissing
15 maanden te wachten. In dat geval kan de vergunning op deze andere grond
worden geweigerd en behoeft de beslissing niet te worden aangehouden. Artikel 24De bepalingen inzake ongewone voorvallen strekken ter implementatie van
artikel 15 van het Protocol en de specifieke bepalingen met betrekking tot
noodgevallen in de diverse bijlagen bij het Protocol. Bij het begrip ongewoon
voorval, een begrip dat is overgenomen van de Wet milieubeheer, moet een restrictieve
interpretatie worden gehanteerd.Artikel 24 strekt er toe de voorschriften die bij of krachtens deze wet
zijn gesteld buiten toepassing te verklaren in situaties waarin naar aanleiding van een in het artikel bedoeld ongewoon voorval onverwijld maatregelen
nodig zijn om de gevolgen van dat voorval te voorkomen, te beperken of ongedaan
te maken. De nadruk moet worden gelegd op het begrip «onverwijld».
Enkel maatregelen die nodig zijn om bedreiging of aantasting van de in het
artikel genoemde belangen zoveel mogelijk te beperken en geen uitstel dulden
in verband met die bedreiging of aantasting worden uitgezonderd van de toepassing
van de bij of krachtens deze wet gestelde voorschriften. Dit betekent dat
de bedoelde voorschriften bijvoorbeeld wel van toepassing zijn op maatregelen
die genomen worden in het belang van de bescherming van het milieu, maar waarbij
het spoedeisende karakter ontbreekt. Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan
het opruimen van faciliteiten, zoals een oud bouwwerk. Er moet op worden gewezen dat in de desbetreffende situaties van een ongewoon
voorval enkel de voorschriften die bij of krachtens deze wet zijn gesteld
buiten toepassing worden verklaard. Voorschriften die bij of krachtens andere
wetten zijn gesteld, bijvoorbeeld de Wet voorkoming verontreiniging door schepen
en de Luchtvaartwet, blijven onverminderd van kracht. Artikel 25De meldingsplicht en de plicht tot het verstrekken van de relevante gegevens,
zoals neergelegd in artikel 25, zijn allereerst van belang om, voor zover
dit praktisch mogelijk is, na te gaan of geen misbruik wordt gemaakt van artikel
24. Blijkt in het geheel geen melding te zijn gemaakt van het ongewoon voorval
terwijl hier redelijkerwijs wel de mogelijkheid toe bestond, dan kan er in
geval van het overtreden van voorschriften achteraf geen beroep op worden
gedaan dat die voorschriften op grond van artikel 24 niet van toepassing waren.
Voorts zijn de kennisgeving en gegevensverstrekking van belang omdat Nederland
op grond van artikel 15 van het Protocol diverse verplichtingen heeft om in
geval van noodsituaties met andere landen samen te werken. Daarbij kan met
name worden gedacht aan die landen van waaruit eveneens activiteiten in het
desbetreffende gebied worden ondernomen op het moment van het ongewoon voorval.De in het tweede lid van artikel 25 bedoelde gegevens behoeven overigens
niet zonder meer deel uit te maken van één rapportage. De omstandigheid
dat de gegevens «zo spoedig mogelijk» zullen moeten worden verstrekt
zal veelal nopen tot rapportages in fasen, aangezien niet alle gegevens op
een zelfde moment beschikbaar zullen zijn. Artikel 26Dit artikel bepaalt dat beroep op de administratieve rechter openstaat
overeenkomstig hoofdstuk 20 van de wet milieubeheer. Dit betekent dat tegen
besluiten op grond van de Wet bescherming Antarctica beroep kan worden ingesteld
bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In hoofdstuk 20
van de Wet milieubeheer wordt verder geregeld wanneer een besluit van kracht
wordt en wie beroep kan instellen. Artikel 27Middels artikel 27 wordt Onze Ministers op het gebied van administratieve
handhaving het instrument van bestuursdwang toebedeeld. Door het van overeenkomstige
toepassing verklaren van de artikelen 18.9 en 18.12 van de Wet milieubeheer
(artikel 28 van het wetsvoorstel) is echter ook gewaarborgd dat hen de instrumenten
van de dwangsom en intrekking van de vergunning ter beschikking staan. Artikel 28Voor de handhaving van het bij of krachtens deze wet bepaalde, wordt het
systeem van hoofdstuk 18 van de Wet milieubeheer geschikt geacht. De relevante
artikelen uit dit hoofdstuk zijn daarom van overeenkomstige toepassing verklaard
met betrekking tot de handhaving van het bij of krachtens de Wet bescherming
Antarctica bepaalde. Het systeem van de Wet milieubeheer maakt hiervoor wijziging
van artikel 13.1, tweede lid, van de Wet milieubeheer noodzakelijk. Artikel
18.1 van die wet bepaalt namelijk dat hoofdstuk 18 onder meer van toepassing
is met betrekking tot de handhaving van het bij of krachtens de in artikel
13.1, tweede lid, genoemde wetten bepaalde, voor zover dit bij of krachtens
de betrokken wet is bepaald. Met het bepaalde in artikel 34, onder a, van
het wetsvoorstel wordt de Wet bescherming Antarctica daarom aan artikel 13.1,
tweede lid van de Wet milieubeheer, toegevoegd.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij hebben de taak zorg
te dragen voor de bestuurlijke handhaving van het bij of krachtens de Wet
bescherming Antarctica gestelde. Het is niet noodzakelijk om dit – vergelijkbaar
met artikel 18.2 van de Wet milieubeheer – expliciet in de wet te bepalen.
In de Wet milieubeheer is dit noodzakelijk om te waarborgen dat binnen inrichtingen
in beginsel slechts één toezichthoudend gezag kan optreden.
Zonder een dergelijke bepaling zou voor verschillende soorten regelingen die
op die inrichtingen betrekking hebben telkens verschillende bestuursorganen
bevoegd zijn tot het zenden van toezichthoudende ambtenaren. Van een dergelijke
situatie is hier geen sprake.De van overeenkomstige toepassing verklaring van artikel 18.4 maakt het
voor Onze Ministers mogelijk ambtenaren aan te wijzen, belast met het toezicht
op de naleving van het bij of krachtens de Wet bescherming Antarctica bepaalde.
De inschatting is echter dat daadwerkelijke inspecties van aangewezen Nederlandse
ambtenaren sporadisch zullen plaatsvinden. Gedacht kan bijvoorbeeld worden
aan de situatie waarin een toezichthoudend ambtenaar meegaat met een vanuit
Nederland georganiseerde activiteit. Zoals in paragraaf 6 is verwoord zal
echter vooral de nadruk moeten worden gelegd op internationale samenwerking. Artikel 29In bepaalde gevallen zal het van de medewerking van anderen afhangen of
de aangewezen ambtenaren daadwerkelijk van de hun toekomende bevoegdheden
gebruik kunnen maken. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan het verplaatsen
van een vervoermiddel dat de toegang tot een gebouw verspert, het behulpzaam
zijn bij het nemen van monsters, het verlenen van medewerking bij inzage van
documenten, het verstrekken van inlichtingen, etc. De plicht tot het verlenen
van medewerking aan Nederlandse inspectieambtenaren geldt reeds op grond van
artikel 18.6 van de Wet milieubeheer, welk artikel van toepassing is op grond
van artikel 28 van het wetsvoorstel.Zoals in paragraaf 6 van deze toelichting reeds is gesteld, maken het
Verdrag en het Protocol ook inspecties door internationale waarnemers mogelijk,
ten behoeve waarvan zij diverse bevoegdheden hebben. Teneinde te waarborgen
dat zij ook van deze bevoegdheden gebruik kunnen maken, zal in de nationale
wetgeving ook een plicht moeten zijn opgenomen om aan deze internationale
waarnemers alle noodzakelijke medewerking te verlenen. Daartoe strekt artikel
29. Artikel 31In dit artikel wordt overtreding van de genoemde artikelen van de Wet
bescherming Antarctica onder de Wet op de Economische delicten gebracht. Overtredingen
van artikel 19, tweede lid, of artikel 33, zijn onder een minder «zware
categorie» van de WED gebracht, vanwege het sterk administratieve karakter
van de in deze artikelen neergelegde verplichtingen. Artikel 32Het regels stellen ten aanzien van gedragingen buiten het eigen territoir
is niet gebruikelijk, maar bij de bescherming van Antarctica gaat het daar
juist primair om: degenen waarvoor de Wet bescherming Antarctica zal gelden,
zullen zich in het Antarctisch gebied overeenkomstig het bij of krachtens
die wet bepaalde moeten gedragen. Verwezen wordt in dit verband naar het gestelde
in paragraaf 2.4 van deze toelichting. Artikel 33 beoogt buiten twijfel te
stellen dat deze wet en de Nederlandse strafwet van toepassing zijn op de
Nederlander die in het Antarctisch gebied handelt in strijd met het bij of
krachtens deze wet bepaalde. Artikel 33De in dit artikel neergelegde verslagverplichting is onder meer opgenomen
ten einde de Nederlandse overheid op de hoogte te stellen van het verloop
van activiteiten die vanuit Nederland in het Antarctisch gebied zijn uitgevoerd.
Dit is van groot belang in verband met de internationale verantwoordelijkheid
van Nederland voor die activiteiten en de rapportageplicht die op Nederland
rust op grond van artikel VII, vijfde lid, van het Verdrag. Voorts zijn de
ervaringen ten aanzien van activiteiten in Antarctica van groot belang bij
het ontwikkelen van het beleid inzake de uitvoering van de Wet bescherming
Antarctica, in het bijzonder de vergunningverlening. De verslagverplichting
vormt niet enkel een belangrijk instrument voor de overheid voor de ontwikkeling
en uitvoering van beleid maar strekt tevens ter implementatie van verslagverplichtingen
die in het Protocol zijn neergelegd. Het Protocol bevat bijvoorbeeld voorschriften,
met name in de bijlage inzake milieu-effectbeoordeling, betreffende de beoordeling
van de effecten van een uitgevoerde activiteit. De verplichting om deze beoordeling
ter kennis van de overheid te stellen is geïntegreerd in de verslagverplichting.In artikel 5 van bijlage V van het Protocol wordt voorts bepaald dat een
managementplan voor een Antarctisch speciaal beschermd gebied vereisten bevat
met betrekking tot aan de bevoegde autoriteit uit te brengen verslagen betreffende
bezoeken aan het gebied. In het managementplan voor een Antarctisch speciaal
beheerd gebied kunnen deze eisen eveneens worden gesteld. Indien een activiteit
naar een dergelijk gebied wordt uitgevoerd, zullen de in het managementplan
van het gebied neergelegde verslagverplichtingen in de vergunning van dergelijke
activiteiten moeten worden neergelegd. Ook voor dergelijke verslagverplichtingen
zal het verslag, bedoeld in artikel 33, kunnen worden gebruikt.De verslagverplichting strekt zich niet uit tot aspecten die buiten de
reikwijdte van de Wet bescherming Antarctica vallen.Het vereiste van het bijvoegen van een Engelse vertaling is opgenomen
in verband met de internationale rapportageverplichting van de Nederlandse
overheid, neergelegd in artikel VII, vijfde lid, van het Verdrag inzake Antarctica. Artikel 34Onderdeel a van dit artikel voegt de Wet bescherming Antarctica toe aan
artikel 13.1, tweede lid, van de Wet milieubeheer. In relatie met artikel
28 is daarmee gewaarborgd dat de in artikel 28 genoemde artikelen van hoofdstuk
18 van de Wet milieubeheer van overeenkomstige toepassing zijn met betrekking
tot de handhaving van het bij of krachtens de Wet bescherming Antarctica bepaalde.Onderdeel b voegt de Wet bescherming Antarctica toe aan artikel 20.1,
derde lid, van de Wet milieubeheer. Verwezen wordt naar de toelichting bij
artikel 26. Artikel 35In het Antarcticastelsel hebben partijstaten een verantwoordelijkheid
voor activiteiten naar Antarctica vanuit de betreffende staat. Indien door
een activiteit toch onacceptabele nadelige gevolgen voor het Antarctisch milieu
ontstaan, zal in het kader van het Antarcticastelsel de staat van waaruit
die activiteit is ondernomen op die nadelige gevolgen worden aangesproken.
Hoewel er wellicht niet in alle gevallen zuiver juridisch beschouwd voor de
partijstaat een verplichting zal bestaan tot voorkoming of ongedaanmaking
van deze nadelige gevolgen, moet worden aangenomen dat het niet optreden door
de desbetreffende partijstaat in strijd zou zijn met de geest van het stelsel.Denkbaar is dat door een vanuit Nederland georganiseerde activiteit nadelige
gevolgen voor het Antarctisch milieu dreigen te onstaan of zijn ontstaan.
Indien de Nederlandse Staat in een dergelijk geval – overeenkomstig
bovenbedoelde verantwoordelijkheid – maatregelen treft om deze nadelige
gevolgen te voorkomen of ongedaan te maken, zal deze de daarmee gepaard gaande
kosten moeten kunnen verhalen op degene door wiens onrechtmatige daad die
kosten zijn veroorzaakt. Artikel 35 beoogt deze civielrechtelijke mogelijkheid
voor de Staat te waarborgen. Het artikel is op dezelfde leest geschoeid als
artikel 18.17 van de Wet milieubeheer. Artikel 36Op grond van het gestelde in artikel 36 wordt het tijdstip van inwerkingtreding
van de Wet bescherming Antarctica bepaald bij koninklijk besluit. Van belang
daarbij is dat het Protocol in werking treedt nadat alle consultatieve partijen
het Protocol hebben geratificeerd. Momenteel hebben 23 van de 26 consultatieve
partijen deze ratificatie verzorgd. De resterende drie partijen hebben het
ratificatieproces weliswaar in gang gezet, maar een inschatting van het moment
van ratificatie is moeilijk. Gezien het grote aantal ratificaties tot op heden
behoeft naar het oordeel van de regering thans de vraag of dit wetsvoorstel
in werking moet treden vooruitlopend op de inwerkingtreding van het Protocol
geen uitgebreide aandacht. Aan het eind van de procedure van vaststelling
van de Wet bescherming Antarctica zal echter op deze vraag moeten worden teruggekomen,
in het bijzonder in het licht van de stand van zaken van de ratificaties door
de laatste drie partijen die nog niet hebben geratificeerd.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de BoerDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25211-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl