Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris met fiche Verordening inzake CO2-emissies van lichte voertuigen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138066
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 970
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 30 november 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 3 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 1. Mededeling inzake auteursrecht in de kenniseconomie (Kamerstuk 22 112,
nr. 969);
 2. Verordening inzake CO2-emissies van lichte voertuigen;
 3. Mededeling inzake de Europese Onderzoeksraad (Kamerstuk 22 112,
nr. 971).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Verordening inzake CO2-emissies van
lichte voertuigen
 1. Algemene gegevens
 
 Voorstel: Voorstel voor een Verordening van
het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van emissienormen voor
nieuwe lichte bedrijfsvoertuigen in het kader van de communautaire geïntegreerde
benadering om de CO2-emissies van lichte voertuigen te beperken.
 
 
 Datum Commissiedocument: 28 oktober 2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009) 593
 
 
 Prelex: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2009:0593:FIN:NL:PDF
 
 
 Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: http://ec.europa.eu/environment/air/transport/co2/pdf/sec_2009_ia.pdf
 
 
 Behandelingstraject Raad: De Raadswerkgroepbehandeling
is op 9 november gestart met een presentatie door de Commissie. Mogelijk
wordt in de Milieuraad van 22 december een voortgangsrapportage behandeld.
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van VROM
 
 
 Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement
en comitologie:
 
 a) Rechtsbasis
 Artikel 175 EG-verdrag
 b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement
 Gekwalificeerde meerderheid en medebeslissing
 c) Comitologie De Commissie zal worden bijgestaan
door het comité ingesteld op grond van artikel 8 van Besluit 93/389/EEC
(het Climate Change Committee).
 2. Samenvatting BNC-fiche
 Het voorstel bevat een gefaseerde norm voor de CO2-uitstoot
van nieuwe bestelauto’s van 175 g. CO2/km, die tussen 2014
en 2016 gefaseerd wordt ingevoerd. Het doel voor 2020 is een norm van 135
g. CO2/km. Het voorstel is op dezelfde wijze opgebouwd als de verordening
tot vaststelling van CO2 normen voor nieuwe personenauto’s
(Verordening (EG) 443/2009). Fabrikanten mogen samenwerken om de norm te halen,
waarbij ze maximaal 7 g. CO2-reductie mogen halen door middel van
innovatieve technologie die niet onder de typegoedkeuring valt. Daarnaast
worden ze de eerste jaren extra beloond door middel van zgn. super-credits
voor de verkoop van bestelauto’s die minder dan 50 g. CO2/km
uitstoten. Op overschrijding van de norm staat een boete van € 120
per te veel uitgestoten gram CO2, met gereduceerde tarieven voor
de eerste 3 gram overschrijding.
 Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel:
 Positief.
 Nederlandse positie en eventuele acties:
 Nederland verwelkomt een Europese norm van de CO2-uitstoot
door bestelwagens en is verheugd over de toevoeging van het ambitieuze 2020-doel.
Nederland betreurt echter de afzwakking van het korte termijndoel ten opzichte
van de eerder door de Commissie uitgesproken intentie om de norm van 175 g.
CO2/km in 2012 te laten ingaan. Nederland zal pleiten
voor een strengere korte termijnnorm, die nodig is voor het halen van de klimaatdoelen
(zowel nationaal als internationaal) en die meer in lijn is met de mededeling
van de Commissie uit februari 2007 («Resultaten van de herziening van
de communautaire strategie om de CO2-uitstoot van door personenauto’s
en lichte bedrijfsvoertuigen verminderen»). Ook zal Nederland zich inzetten
voor het behoud van een ambitieus 2020-doel. Verder zou de verordening een
rol kunnen spelen bij het verder stimuleren van zuinige en duurzame voertuigen
(zoals elektrische voertuigen, voertuigen op waterstof, plugin hybride voertuigen
en dergelijke).
 3. Samenvatting voorstel
 Inhoud voorstel
 Dit voorstel is een vervolg op het voorstel tot vaststelling van emissienormen
voor nieuwe personenauto’s (Verordening 443/2009), en is onderdeel van
de communautaire strategie om de CO2-uitstoot van lichte voertuigen
te verminderen. Het betreft een verordening die als doel heeft de impact van
bestelauto’s (light-duty vehicles) op klimaatverandering te verminderen
door aan fabrikanten de eis op te leggen dat de gemiddelde CO2-uitstoot
van nieuwe bestelauto’s niet hoger is dan 175 g/km. Deze eis treedt
gefaseerd in werking: 75% van de bestelauto’s moet in 2014 aan
de norm voldoen, 80% in 2015 en 100% in 2016. Voor 2020 stelt
dit voorstel een norm voor van 135 g/km, afhankelijk van de uitkomst van een
evaluatie in 2013. Producenten mogen maximaal 7 g. CO2/km van de
norm aftrekken door het gebruik van eco-innovaties; innovatieve technologie
die niet onder de typegoedkeuring (normale test waarbij de CO2
uitstoot wordt gemeten) valt waarbij de CO2-uitstoot wordt gemeten.
Fabrikanten van bestelauto’s die minder dan 50 g. CO2/km
uitstoten krijgen super-credits: deze bestelauto’s tellen in 2014 voor
2,5 auto, en in 2015 als 1,5 auto mee bij de berekening van de gemiddelde
CO2-uitstoot per fabrikant. Fabrikanten mogen onderling «poolen»
om aan de norm te voldoen. Er worden sancties ingesteld voor het geval autofabrikanten
niet aan de norm voldoen: een boete gebaseerd op de overschrijding van de
gemiddeld toegestane uitstoot per verkochte auto van € 120 per te
veel uitgestoten gram CO2 (met sterk gereduceerde tarieven voor
de eerste 3 gram overschrijding). Volgens de Commissie is de ingangsdatum
van de CO2-norm voor bestelauto’s consistent met het tijdspad
dat gevolgd is bij het stellen van een vergelijkbare norm voor personenauto’s.
 
 
 Impact Assessment Commissie
 
 De Commissie verwacht dat de kostprijs van nieuwe bestelauto’s door
dit voorstel met 5,4%–5,8% zal stijgen, maar omdat de
prijs van bestelauto’s minder elastisch is dan die van personenauto’s
zal de verwachte groei in verkoopcijfers met ongeveer 1% afnemen.
 4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en
proportionaliteitsoordeel
 a) Bevoegdheid: de Commissie baseert de bevoegdheid
op artikel 175 EG-verdrag. Er is sprake van een gedeelde bevoegdheid met de
lidstaten. Nederland kan zich vinden in deze rechtsgrondslag.
 b) Functionele toets:
 – Subsidiariteit: positief. Om een gezamenlijk
CO2-reductiedoel te halen, is regelgeving op Europees niveau de
meest voor de hand liggende keus. Regelgeving op een lager niveau zou kunnen
leiden tot verstoring van de interne markt, en tot een lagere ambitie dan
zoals geformuleerd in het voorstel.
 – Proportionaliteit: positief. Het voorstel
voor de verordening is een goed instrument om enerzijds de milieudoelen van
de EU na te streven terwijl anderzijds een verstoring de interne markt wordt voorkomen aangezien een verordening niet omgezet hoeft te worden in
nationale regelgeving. Bovendien zullen de doelen hierdoor eerder binnen bereik
zijn dan bij de keuze voor een ander instrument. Een kanttekening plaatst
Nederland bij het ambitieniveau van het voorstel; zowel de normstelling als
de fasering had wat scherper mogen zijn.
 c) Nederlands oordeel: positief. Nederland
heeft steeds aangegeven dat communautair bronbeleid absolute noodzaak is om
de EU-doelstellingen op het gebied van lucht en klimaat te halen. Nederland
is blij dat, in navolging van de verordening voor emissienormen voor nieuwe
personenauto’s, er nu een voorstel ligt met emissienormen voor bestelauto’s.
 5. Implicaties financieel
 
 a) Consequenties EG-begroting
 
 Vooralsnog geen.
 b) Financiële consequenties (incl. personele)
voor rijksoverheid en/of decentrale overheden
 Voor de Nederlandse overheid zijn er nauwelijks financiële gevolgen
van uitvoeringsverplichtingen van deze verordening. De verplichtingen die
aan de lidstaten worden opgelegd bestaan al in het kader van de verordening
betreffende de CO2-norm voor personenauto’s. De hoeveelheid
te verwerken data groeit als gevolg van deze verordening met ongeveer 10%.
Deze en andere maatregelen gericht op het terugdringen van de CO2-uitstoot
zijn reeds voorzien in het werkprogramma Schoon & Zuinig uit 2007, en
zijn noodzakelijk om de nationale CO2-reductiedoelen te halen.
Het doel van de verordening is het zuiniger maken van bestelauto’s zodat
ze minder CO2-uitstoten. Zuinigere auto’s kunnen leiden tot
minder inkomsten uit brandstofaccijns, maar bij de raming van deze belastingopbrengsten
wordt echter geen rekening gehouden met een dergelijke daling van de brandstofaccijnsopbrengsten.
 c) Financiële consequenties (incl. personele)
voor bedrijfsleven en burger In Nederland is sprake van een beperkte
auto-industrie, maar van een (relatief) omvangrijke toeleverende industrie.
Voor toeleveranciers zullen mogelijk positieve effecten ontstaan, omdat de
eisen die gesteld worden aan de CO2-uitstoot zullen moeten leiden
tot aangepaste motortechnologie en tot een markt voor nieuwe/andere onderdelen
voor auto’s en motoren. Voor bedrijven en burgers zal de verordening
leiden tot een hogere kostprijs van bestelauto’s enerzijds, en besparing
op brandstofkosten als gevolg van zuiniger motoren anderzijds.
 d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale
overheden
 Geen. Van de lidstaten wordt verwacht dat ze per kalenderjaar informatie
verzamelen over alle nieuw geregistreerde bestelauto’s op hun grondgebied,
en deze informatie doorgeven aan de Commissie. Deze verplichtingen bestaan
al voor de verordening betreffende de CO2-norm voor personenauto’s.
 e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
 Geen, de informatie die autoverkopers moeten leveren als gevolg van deze
verordening komt overeen met de informatie die producenten moeten leveren
bij de typegoedkeuring.
 6. Implicaties juridisch
 a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving
en/of sanctionering beleid
 Het betreft een verordening die rechtstreeks zal werken. De aan de lidstaten
opgelegde monitoring- en rapportage verplichting komt overeen met die voor
personenauto’s.
 b) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen
en kaderbesluiten), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen
en beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
 De rapportageverplichting treedt op 1 januari 2012 in werking, de
norm in de verordening op 1 januari 2014.
 c) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
 Een evaluatiebepaling is opgenomen in artikel 12 en is met name wenselijk
om vast te kunnen stellen of de lange-termijndoelstellingen gehaald kunnen
worden. De evaluatie is voorzien begin 2013.
 7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
 Uitvoering en handhaafbaarheid sluiten aan bij de verordening tot vaststelling
van CO2-uitstoot voor nieuwe personenauto’s (Verordening
443/2009). De bestaande verplichtingen (informatie- en rapportageplicht) worden
enigszins uitgebreid.
 8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
 EU aanscherping van emissienormen heeft effecten op de marktwerking van
de productie van auto onderdelen en handel in bestelauto’s. Dat geldt
ook voor derde landen inclusief OS landen.
 9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene
standpunt)
 Nederland is overeenkomstig Besluit 406/2009/EC verplicht om de CO2-emissies afkomstig van sectoren die buiten het Emissiehandelsysteem
vallen – waaronder transport – in 2020 met 16% te verminderen
ten opzichte van het niveau in 2005. Daarnaast heeft Nederland zichzelf voor
2020 een klimaatdoelstelling opgelegd die zelfs nog iets ambitieuzer is. Dit
is uitgewerkt in het programma Schoon & Zuinig. Voor de sector verkeer
en vervoer heeft dit geresulteerd in een forse CO2-reductie opgave,
waarvan de grootste bijdrage van Europese normstelling wordt verwacht. De
totstandkoming van ambitieuze Europese klimaatdoelen zijn door Nederland steeds
ondersteund, waarbij Nederland een belangrijke rol ziet voor een ambitieus
Europees bronbeleid. Dit Commissie voorstel wordt gezien als een logisch vervolg
op de verordening CO2 en personenauto’s en als een noodzakelijke
maatregel om de klimaatdoelen te halen. Met betrekking tot de inhoud vindt
Nederland het voorliggende voorstel teleurstellend, omdat het gekenschetst
kan worden als «te weinig en te laat». De normstelling is weinig
ambitieus in vergelijking met de door de Commissie eerder uitgesproken intentie
om voor deze categorie de CO2 uitstoot te laten dalen naar 175
g./km in 2012 en 160 g./km in 2015. Daar komt bij dat ook de fasering van
de normstelling beperkt bijdraagt aan het bereiken van 2020-doelen. Pas in
2016 geldt de norm van 175 g. CO2/km voor de hele vloot bestelauto’s
die onder de scope van de verordening valt, en de sancties die op overschrijding
van de norm staan lijken tot 2019 onvoldoende hoog om naleving af te dwingen.
Positief is de toevoeging van een ambitieus 2020-doel. Nederland is verheugd
dat de Commissie op dit punt lering heeft getrokken uit de onderhandelingen
over de verordening tot vaststelling van CO2-uitstoot voor nieuwe
personenauto’s. Ook is Nederland positief over de super-credits en de
eco-innovaties, die voor een innovatie-impuls kunnen zorgen, en voor een stimulans
richting elektrische voertuigen, voertuigen op waterstof, plugin hybride voertuigen
en dergelijke. De aankondiging van de Commissie om een onderzoek te doen naar
de haalbaarheid van uitbreiding van richtlijn 92/6/EEC met de installatie
en het gebruik van snelheidsbegrenzers met als doel bestelauto’s onder
deze richtlijn te laten vallen, zal door Nederland met interesse worden gevolgd.
De Nederlandse inzet zal zich richten op een strengere eerste stap (afhankelijk
van de reacties van andere lidstaten: ofwel een aanscherping van
de norm van 175 g. in 2016, ofwel een snellere inwerkingtreding) en op behoud
van de norm in 2020. Verder zou de verordening een rol kunnen spelen bij het
verder stimuleren van zuinige en duurzame voertuigen. Nederland zal mogelijkheden
hiervoor tijdens de raadswerkgroeponderhandelingen verkennen.