Wijziging van Belastingwetten c.a. (Belastingplan 2001); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27431, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-11-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27431 nr. 7

13-11-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI ALGEMEEN1. Inleiding2. Arbeidsmarktbeleid2.1 AlgemeenInkomenseffecten arbeidskorting in procenten van het besteedbare
inkomen. Netto inkomensontwikkeling voor alleenverdienende werknemers
met kinderen en gehuwde ouderen in gld. 2.2 Afdrachtvermindering voor langdurig werkloze ouderen2.3 Afdrachtsvermindering voor betaald ouderschapsverlof2.4 Defiscalisering werkaanvaardingspremies2.5 Afdrachtvermindering arbo-investeringen voor de non-profit
sector2.6 Kinderopvang2.6.1 Verruiming aftrekbare uitgaven voor kinderopvang2.6.2 Verruiming vrijstelling kinderopvang in de omzetbelasting3. Zorg3.1 Verruiming aftrek buitengewone uitgaven gehandicapten
en chronisch zieken3.2 BTW thuiszorg3.3 BTW medische hulpmiddelen4. Bevordering van onderwijs en kennis4.1 Verruiming bestaande fiscale faciliteiten ten behoeve
van scholing4.2 Intensivering afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerk5. Natuur en milieu5.1 Inleiding5.2 Stimulering van duurzame energie5.3 Warmte-krachtkoppeling (WKK)5.4 Klimaatneutrale energiedragers5.5 Experiment verhandelbare reducties5.6 Wijziging REB in verband met convenant kolencentrales5.7 Wijziging REB : boscertificaten5.8 Afvalstoffenbelasting5.9 Stimulering duurzame landbouw5.10 DOA en MIA5.11 Groen beleggen (Wet inkomstenbelasting 2001 en Dubo)5.12 Vergroening autobelastingen6. Stimulering ondernemerschap/ondernemerspakket 20016.1. Inleiding6.2. Structuur van de vrijstellingen: twee kaderregelingen
in box III6.3. De vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingen6.4. Persoonsgebonden aftrekpost maatschappelijk beleggen6.5. Durfkapitaal6.7. Verlaging tarief kapitaalsbelasting met 0,15%7. Overig7.1 Aanpassing eigenwoningforfait7.2 Herbestedingsreserve7.3 Kapitaalverzekeringen voor kinderen7.4 Omzetbelasting – toepassing verlaagd tarief7.5 Heffing op vaartuigen8. Europeesrechtelijke aspectenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel V (wet op de omzetbelasting 1968), onderdeel D.6Artikel XI (Wet belastingen op milieugrondslag), onderdeel
COndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27431Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 172 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 431Wijziging van belastingwetten c.a. (Belastingplan 2001)nr. 7NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 13 november 2000I ALGEMEEN1. InleidingHet verheugt ons dat de leden van de verschillende fracties met belangstelling
kennis hebben genomen van het onderhavige wetsvoorstel. In dit verband hebben
wij met instemming kennis genomen van het standpunt van de leden van de PvdA-fractie
die het wetsvoorstel op hoofdlijnen ondersteunen.De vragen in het verslag sterken ons in de opvatting dat de huidige doorstroomsnelheid
van fiscale wetsvoorstellen nog niet ten koste gaat van het inhoudelijke debat.
Wij beseffen wel dat de grenzen van het mogelijke welhaast bereikt zijn. Wij
hebben dan ook waardering voor de inspanningen van deze leden om steeds een
inhoudelijke dialoog met het kabinet te voeren ondanks de veelheid van fiscale
wetsvoorstellen. Hoe enerverend dit is, ervaren wij zelf ook.In deze nota zullen wij de vragen van deze leden over dit wetsvoorstel
zo duidelijk en beknopt mogelijk beantwoorden. Daarbij is de volgorde van
het verslag zo veel mogelijk gevolgd. De antwoorden op vragen die betrekking
hebben op «Europa» zijn hoofdzakelijk opgenomen in hoofdstuk 8
«Europese aspecten» van deze nota.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de CDA-fractie waarom veertig
maatregelen hun beslag moeten krijgen in meer dan tachtig wijzigingen merken
wij op dat wetgeving enerzijds leesbaar, beknopt en eenvoudig moet zijn, maar
anderzijds ook zo eenduidig en doeltreffend mogelijk. Voorts hebben wijzigingsvoorstellen
doorgaans ook doorwerkingen naar andere onderdelen binnen de belastingwetgeving.
Om het systeem sluitend te houden is het noodzakelijk dat naast de eigenlijke
wijziging ook deze doorwerkingen worden meegenomen.Deze leden vinden het opvallend dat er veel nieuwe afdrachtkortingen in
het leven worden geroepen. Zij verwijzen naar het rapport van de Algemene
Rekenkamer «Belastingen als beleidsinstrument», waarin naar hun
oordeel wordt geconcludeerd dat het effect van de afdrachtkorting aantoonbaar
gering was. Zij vragen of de staatssecretaris een andere mening is toegedaan.In het door de leden van de CDA-fractie bedoelde rapport concludeert de
Algemene Rekenkamer dat de afdrachtvermindering lage lonen (SPAK) weinig effect
lijkt te hebben. In hun onderscheidenlijke reacties op het rapport hebben
de toenmalige staatssecretaris van Financiën en minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid destijds al zeer kritische kanttekeningen geplaatst
bij het onderzoek van de Rekenkamer. Uit een methodologisch vollediger opgezet
onderzoek van het NEI, dat bij brief van 24 november 1999 naar de Tweede Kamer
is gezonden (Kamerstukken II, 1999/2000, 25 875 nr. 3), blijkt dat de
SPAK positieve werkgelegenheidseffecten heeft. Overigens zal in het interdepartementale
beleidsonderzoek (IBO) «Toekomst van het arbeidsmarktbeleid» het
arbeidsmarktbeleid en het arbeidsmarktinstrumentarium aan een integrale analyse
worden onderworpen. Hierbij zal ook aandacht worden besteed aan de effectiviteit
van de SPAK en andere afdrachtskortingen, mede in relatie tot andere arbeidsmarktinstrumenten.De leden van de D66-fractie hebben met ongenoegen kennisgenomen van de
mededeling dat in het Belastingplan 2001 geen regeling is opgenomen om het
gebruik van openbaar vervoer door bezitters van een auto van de zaak te stimuleren.
Deze leden verzoeken het kabinet alsnog in het kader van dit wetsvoorstel
met een voorstel te komen ter uitvoering van de door de Kamer aanvaarde motie
Giskes cs. Ook de leden van de fractie van GroenLinks dringen er sterk op
aan conform voornoemde motie snel met maatregelen te komen die het gebruik
van openbaar vervoer stimuleren voor bezitters van een auto van de zaak. Zij
constateren een verschil in benadering waarom hier nog geen maatregelen voorliggen,
en verzoeken hierover om uitleg. Deze leden verzoeken het kabinet in ieder
geval mogelijke richtingen van uitvoering van de motie te geven.In de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2001 is aangegeven
dat op een later moment op deze materie zal worden teruggekomen. Hierbij is
afgewogen dat tijdens de parlementaire behandeling van de stelselherziening
uitgebreid is stil gestaan bij de wijze waarop het privé gebruik van
de auto van de zaak in de heffing dient te worden betrokken. De uitkomst van
dit debat is vastgelegd in de Wet Inkomstenbelasting 2001. Op dit moment zie
wij geen aanleiding dit deel van de discussie opnieuw te voeren.Dit neemt niet weg dat wij sympathiek staan tegenover de gedachte om dieper
na te denken over de vraag hoe – gegeven de wijze waarop de auto van
de zaak in de heffing van de inkomstenbelasting wordt betrokken – een
bezitter van de auto van de zaak daarnaast kan worden gestimuleerd om gebruik
te maken van het openbaar vervoer. Het is echter niet eenvoudig om voor de
specifieke groep bezitters van de auto van de zaak een aanvullende faciliteit
te creëren. Immers, de door de werknemer te maken kosten van het openbaar
vervoer zijn immers (bijna altijd) integraal onbelast te vergoeden, ook als
men een auto van de zaak bezit. De mogelijkheid om kosten van gebruik van
het openbaar vervoer voor woon werkverkeer in aftrek te brengen staat voor
bezitters van een auto van de zaak op dezelfde wijze open als voor andere
werknemers. Er is naar onze mening geen eenvoudige, voor de hand liggende
oplossing. Door wat meer tijd voor onderzoek uit te trekken zou de wens van
deze leden en eventuele alternatieven uitgebreid verkend kunnen worden.De leden van de D66-fractie geven voorts aan het standpunt van het kabinet
dat met een kwalitatieve inschatting van de meer specifieke instrumentele
doelstellingen van de onderscheidende maatregelen van het onderhavige wetsvoorstel
kan worden volstaan niet te delen. Zij vragen zich af wat het nut is van de
door het kabinet aangekondigde evaluatie van de onderhavige regelingen als
niet tevoren een onderbouwing van de te bereiken doelen van de
fiscale subsidies is gegeven, aangezien de effectiviteit daarvan anders niet
toetsbaar zou zijn. Voorts vragen zij om alsnog in de Nota naar aanleiding
van het verslag voor de verschillende belastinguitgaven aan te geven welke
doelen daarmee worden nagestreefd en wanneer de evaluatie zal plaatsvinden.
De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat het probleem van het
onderhavige wetsvoorstel is dat voor vele fiscale subsidies de doelstellingen
goeddeels ontbreken. Zij vragen of het kabinet het niet met hen eens is dat
het in de Miljoenennota opgenomen toetsingskader met zich brengt dat in de
toekomst uitgebreider dan in het voorliggende wetsvoorstel op de punten «toelichting
en uitwerking instrumentele doeleinden» en «motivering instrumentkeuze»
moet worden ingegaan. De leden van de SP-fractie zijn van oordeel dat het
voorstel in de Tariefwet om de doorstroom-SPAK af te schaffen contrasteert
met de in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde verruiming van de afdrachtverminderingen.
Zij vragen of concreet toetsbare doelen kunnen worden genoemd, waaraan de
effectiviteit van deze verruimingen kan worden afgemeten. Tevens refereren
deze leden aan de opmerking in het nader rapport dat in gevallen waarin maatregelen
tevens deel uitmaken van meer algemeen inkomensbeleid het denkbaar is om minder
stringente eisen te stellen aan de (toetsbaarheid van de) specifieke instrumentele
doelstellingen, zodat in dergelijke gevallen in eerste instantie zal kunnen
worden volstaan met een kwalitatieve inschatting van de beoogde effecten.
Zij vragen of dit ook geldt voor de afdrachtvermindering voor langdurig werklozen
en zo nee, of dan kwantitatieve doelen voor deze verruiming genoemd kunnen
worden. Ook vragen deze leden of hetzelfde gedaan kan worden voor de afdrachtvermindering
speur- en ontwikkelingswerk.Wij zijn het niet eens met de zienswijze van deze leden dat de effectiviteit
van fiscale stimuleringsregelingen niet toetsbaar en de evaluatie van die
regelingen om die reden niet zinvol zou zijn, indien de doelstellingen alleen
in kwalitatieve zin zijn aangegeven. In evaluaties kan immers worden nagegaan
in welke mate een in kwalitatieve zin omschreven doelstelling (bijvoorbeeld
bevordering van werkgelegenheid onder een specifieke doelgroep) is gerealiseerd
en in welke mate dat is toe te schrijven aan de getroffen maatregel. Essentieel
daarbij is dat alle relevante feiten en omstandigheden die zich gedurende
de looptijd van die maatregel hebben voorgedaan in beschouwing kunnen worden
genomen. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan algemene en specifieke
economische ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen op het gebied van
andere fiscale of niet-fiscale regelingen waaraan geheel of ten dele vergelijkbare
doelstellingen ten grondslag liggen. Naar ons oordeel is het wenselijk dat
op basis van de uitkomsten van dergelijke evaluaties wordt afgewogen of een
fiscale regeling – al dan niet in aangepaste vorm – moet worden
voortgezet. Zoals aangegeven in het nader rapport zal met name in gevallen
waarin maatregelen tevens deel uitmaken van meer algemeen inkomensbeleid aanleiding
bestaan voor een kwalitatieve inschatting van de meer specifieke instrumentele
doelstellingen.Anders dan de leden van de fracties van D66 en GroenLinks in hun desbetreffende
vragen suggereren, zijn de doelstellingen van de in dit wetsvoorstel opgenomen
maatregelen weergegeven in de memorie van toelichting, zij het hoofdzakelijk
in kwalitatieve zin. Zoals wordt opgemerkt op bladzijde 145 van de Miljoenennota
2001 betreft het toetsingskader voor fiscale instrumenten, waaraan de leden
van de fractie van GroenLinks in hun vraag refereren, «een eerste aanzet».
Dit betekent dat in toekomstige belastinguitgavenbijlagen nog nadere uitbreidingen
en aanpassingen van dit toetsingskader zullen plaatsvinden. Daarbij zal tevens
dieper worden ingegaan op de vraag in welke mate en op welke wijze de doelstellingen
van fiscale stimuleringsregelingen moeten worden geformuleerd. Ook het beleid van VBTB in de toekomst leidt tot een strengere toetsing op
de effectiviteit van maatregelen. Los hiervan zullen wij trachten in deze
nota op onderdelen een nadere kwantitatieve onderbouwing c.q. prognose van
het gebruik te geven.Wat betreft de vraag van de leden van de fractie van D66 wanneer de verschillende
belastinguitgaven zullen worden geëvalueerd merken wij op dat wij nadrukkelijk
onderschrijven dat monitoring en evaluatie van belang zijn om inzicht te krijgen
in de effecten en de werking van fiscale maatregelen. Per individueel geval
zal echter steeds moeten worden bezien hoe diepgaand het onderzoek moet zijn
en welke aspecten precies in de evaluatie moeten worden betrokken. Het ligt
voor de hand dat de te leveren evaluatie-inspanningen in verhouding zullen
staan tot het belang van de te evalueren maatregel. Om de effectiviteit van
maatregelen ook op de langere termijn te kunnen beoordelen, zal de evaluatie
in voorkomende gevallen van tijd tot tijd moeten worden herhaald. Met het
oog op de belastinguitgaven waarvoor thans nog geen concrete evaluatievoornemens
zijn aangekondigd, zijn wij voornemens om in de belastinguitgavenbijlage van
de miljoenennota van komend jaar criteria op te nemen op basis waarvan kan
worden beoordeeld op welke wijze en termijn en volgens welke prioriteitstelling
deze belastinguitgaven zullen worden geëvalueerd.Op de vraag van de leden van de SP-fractie of met betrekking tot de afdrachtvermindering
langdurig werklozen en de afdrachtvermindering speuren ontwikkelingswerk volstaan
kan worden met het in kwalitatieve zin aangeven van de doelstellingen verwijzen
wij bevestigend naar hetgeen wij hierboven aan de leden van de fracties van
D66 en GroenLinks op hun desbetreffende vragen hebben geantwoord.2. Arbeidsmarktbeleid2.1 AlgemeenDe leden van de VVD-fractie vragen in welke mate de arbeidsparticipatie
als gevolg van de voorgenomen voorstellen naar verwachting zal stijgen.De belastingherziening leidt tot een substantiële stijging van de
werkgelegenheid. De reden is tweeërlei. Allereerst leidt de daling van
de marginale belastingdruk voor de meeste groepen ertoe dat het arbeidsaanbod
toeneemt. De tweede reden voor de stijging van de werkgelegenheid is gelegen
in de daling van de evenwichtswerkloosheid. Deze daling wordt onder andere
veroorzaakt door de daling van de gemiddelde belastingdruk, die mogelijk is
door de lastenverlichting. De lange termijn economische gevolgen van de belastingherziening
zijn beschreven in werkdocument 115 van het CPB (november 1999).De extra maatregelen die in het belastingplan 2001 genomen zijn, zullen
een additionele bijdrage leveren aan de verhoging van de arbeidsparticipatie.
De extra arbeidskorting en de extra combinatiekorting verlagen de replacement
ratio en de belasting en premiedruk verder, waarmee het arbeidsaanbod verder
gestimuleerd wordt, met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. De gedefiscaliseerde
uitstroompremies vormen ook een stimulans die tot een vergroting van het arbeidsaanbod
leidt. De afschaffing van de doorstroomSPAK (die ingezet is ter financiering
van de extra arbeidskorting) kan de werkgelegenheid aan de onderkant van de
arbeidsmarkt in zeer beperkte mate negatief beïnvloeden. De uitbreiding
van de VLW voor ouderen zal de participatie van ouderen verhogen en de werkloosheid
onder ouderen doen dalen. De omvang van deze wijzigingen zal echter in vergelijking
met de effecten van de belastingherziening beperkt zijn, omdat er sprake is
van relatief beperkte additionele maatregelen. De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de arbeidskorting meer dan
2000 gulden per belastingplichtige dient te zijn. Zij betwijfelen of deze
maatregel voor alle inkomensgroepen het beoogde effect zal sorteren, en vragen
om een nadere onderbouwing toegespitst op verschillende inkomenscategorieën.Het maximale bedrag van de arbeidskorting in de Wet inkomstenbelasting
2001 is gebaseerd op bedragen van 1999 waarover tijdens de behandeling van
de belastingherziening met uw Kamer uitgebreid is gesproken. Hierop is twee
jaar inflatiecorrectie toegepast. Voorts is de met ingang van 1 januari 2000
doorgevoerde verhoging van het arbeidskostenforfait omgezet in een verhoging
van de arbeidskorting. Daarnaast is in het kader van het armoedevalpakket
besloten het maximum van de arbeidskorting met 85 gulden te verhogen. Uitgangspunt
van de laatst genoemde verhoging – als ook de invoering – van
de arbeidskorting is dat (meer) werk lonend moet zijn. Relatief gezien is
deze maatregel met name gunstig voor lagere inkomens vanaf het minimumloon,
omdat er sprake is van een voor iedere werkende gelijke verhoging in guldens.
Dit is weloverwogen gebeurd, omdat de financiële prikkel om te werken
in belangrijke mate nog ontbreekt aan de onderkant van de arbeidsmarkt (zie
ook het rapport van de Werkgroep Harmonisatie van Inkomensafhankelijke Regelingen).
Daarnaast hebben bij de keuze voor – verhoging van – de arbeidskorting
ook inkomenspolitieke overwegingen een belangrijke rol gespeeld.Overigens is het kabinet van mening dat verdere stappen gezet zullen moeten
worden om werk (meer) lonend te maken en de armoedeval verder te bestrijden.
De meerjarige aanpak daartoe zal betrokken worden in het kader van de toegezegde
Fiscale Verkenningen. In het interdepartementale beleidsonderzoek (IBO) «toekomst
van het arbeidsmarktbeleid», dat nog voor het zomerreces zal worden
afgerond, zal voorts het arbeidsmarktbeleid en instrumentarium aan een integrale
analyse worden onderworpen.Het door deze leden gevraagde overzicht van de inkomensgevolgen van de
arbeidskorting is weergegeven in onderstaande tabel. In deze tabel is geen
rekening gehouden met het effect van de afschaffing van het arbeidskostenforfait.Inkomenseffecten arbeidskorting in procenten van het besteedbare
inkomen. Bruto inkomenAlleenstaande Alleenverdiener met 2 kinderen WML8,5%6,5% modaal5,4%4,5%1,5 * modaal3,7%3,6% 2 * modaal2,9%2,8%Tevens vragen deze leden een overzicht van de verschillen in netto inkomen
voor werkenden en ouderen in diverse inkomensklassen in 2000 en 2001.In onderstaande tabel is het gevraagde overzicht opgenomen.Netto inkomensontwikkeling voor alleenverdienende werknemers
met kinderen en gehuwde ouderen in gld.  20002001verschilAlleenverdiener met
kinderen   WML26 84530 7003 855modaal40 42044 2853 865 1,5 * modaal59 87565 4255 550 2 * modaal73 96580 7056 740 Gehuwde ouderen   AOW27 25529 0501 795 AOW + 20 00046 23048 5452 315 AOW + 40 00062 22064 6052 385Voor een volledig inzicht in de netto inkomensgevolgen voor werkenden
en ouderen verwijzen wij naar de tabel 6.7 in de Sociale Nota. In die tabel
zijn naast de standaardeffecten uit hoofde van de wijzigingen in het bruto-netto
traject, tevens de wijzigingen in de indirecte belastingen en de niet-standaardeffecten
meegenomen, alsmede andere elementen die van invloed zijn op het algemene
koopkrachtbeeld in 2001.Deze leden vragen voorts of het inkomensbeeld voor 2001 aanleiding geeft
om de ouderentoeslag en/of de inactiviteitenkorting te verhogen cq. te introduceren.
Kan worden aangegeven hoeveel AOW-ers en uitkeringsgerechtigden op achterstand
worden gezet ten opzichte van werkenden en of nog sprake is van koppeling,
zo verzoeken zij.Het koopkrachtbeeld voor 2001 is, zo antwoorden wij deze leden, over de
gehele linie gunstig. Dat werkenden er in 2001 meer op vooruit gaan dan niet-werkenden
is het gevolg van het kabinetsbeleid gericht op het bevorderen van de arbeidsparticipatie.
De hoogte van de uitkeringen blijft meebewegen met de ontwikkeling van de
lonen. De koppeling blijft in tact. Het kabinet is van mening dat het huidige
koopkrachtbeeld, inclusief de tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen
genomen maatregelen gericht op lage inkomens met kinderen, evenwichtig is.Daarnaast vragen deze leden waarom niet wordt voorgesteld om voor gehandicapten
een extra fiscale aftrek te introduceren, conform de regeling voor WAJONG-ers.Voor
deze groep bestaat al een fiscale tegemoetkoming in de vorm van het chronisch
ziekenforfait. Deze maakt deel uit van de buitengewone uitgaven.De leden van de CDA-fractie, de fracties van GPV en RPF en de D66-fractie
verzoeken de regering aan te geven welke overwegingen ten grondslag liggen
aan de afschaffing van de DoorstroomSPAK en de uitbreiding van de VLW en andere
afdrachtskortingen, ook in het licht van de huidige arbeidsmarkt. De leden
van de CDA-fractie vragen tevens of de nieuwe afdrachtskortingen niet meer
gericht zijn op het behoud van arbeid, dan op de stimulering van het aanbod,
terwijl de knelpunten bij het arbeidsaanbod liggen. De leden van de CDA-fractie
vragen tenslotte ook hoe het afschaffen van de doorstroomSPAK zich verhoudt
tot het beleid van de Minister van Sociale Zaken om de armoedeval terug te
dringen.De afdrachtskortingen dienen specifieke doelen op verschillende terreinen.
Van de ingevoerde en verruimde afdrachtsverminderingen is alleen de uitbreiding
van de Afdrachtsvermindering Langdurig Werklozen (VLW) voor ouderen gericht
op stimulering van de werkgelegenheid voor ouderen. De ouderenVLW is echter
een onderdeel van een breed scala maatregelen die elk op verschillende wijzen
bijdragen aan de oplossing van het probleem van de te lage participatie van
ouderen. Met de ouderenVLW wordt beoogd extra werkgelegenheid te scheppen
voor ouderen. Voor deze regeling is gekozen, omdat werkloze ouderen minder
kansen hebben op herintreding op de arbeidsmarkt. Hieraan liggen verschillende
oorzaken ten grondslag. Als gevolg van de beloningsstructuur – bestaande
uit jaarlijkse periodieken – worden ouderen vaak te duur bevonden in
vergelijking met hun arbeidsproductiviteit. Daarbij komt nog dat ouderen een
grotere kans lopen op ziekte en WAO-instroom, hetgeen tot extra kosten voor
de werkgever kan leiden. Door de ouderenVLW wordt voor de werkgever het loonkostenprofiel
van oudere werknemers meer in lijn gebracht met hun productiviteitsprofiel,
zodat de kansen voor oudere werklozen op een baan toenemen. Ook
in een krappe arbeidsmarkt is deze stimuleringsregeling voor ouderen nodig.
De VLW-grens voor ouderen is gesteld op 150% van het WML om te zorgen dat
vooral laagopgeleide ouderen met een lage verdiencapaciteit een extra stimulans
ondervinden.Voor de overwegingen van de regering bij de afschaffing van de DoorstroomSPAK
zij verwezen naar paragraaf 3.2 van de Nota naar aanleiding van het verslag
Tariefwet 2001, alwaar uitvoerig hierop is ingegaan. Het afschaffen van de
doorstroomSPAK heeft geen effect op de armoedeval.De leden van de PvdA vragen of het juist is dat ouders die samenwonen
en niet kiezen voor het fiscaal partnerschap, tweemaal voor de kinderkorting
in aanmerking komen, dit in tegenstelling tot echtparen en fiscale partners.
Deze leden vragen of deze regeling ook zo bedoeld is. Ook de leden van het
CDA vragen naar de kinderkorting ingeval van samenwonende ouders die niet
kiezen voor fiscaal partnerschap. Deze leden bepleiten gelijkstelling voor
gehuwden en ongehuwden en vragen verder hoe de kinderkorting uitwerkt voor
gescheiden ouders die een co-ouderschap-regeling hebben getroffen.Uitgangspunt van de regeling inzake de (aanvullende) kinderkorting is
dat ouders in totaal slechts eenmaal in aanmerking komen voor de kinderkorting
voor een kind. In de huidige opzet van de regeling is het mogelijk dat ongehuwd
samenwonende ouders die niet hebben gekozen voor het fiscaal partnerschap,
beiden in aanmerking komen voor de kinderkorting voor een kind. Overigens
is daarvoor wel vereist dat beide ouders het kind in belangrijke mate onderhouden.
Gelet op de verschillende aspecten van een mogelijke oplossing, wordt er thans
voor gekozen om in situaties waarin reëel sprake is van het in belangrijke
mate onderhouden van een kind door twee ouders die samenwonen zonder partner
in fiscale zin te zijn, vooralsnog te accepteren dat twee maal de kinderkorting
kan worden geldend gemaakt.Wij zijn voornemens om bij de nadere informatie die wij de Staten-Generaal
in 2001 zullen doen toekomen omtrent het onderwerp fiscaliteit en co-ouderschap,
ook aan dit onderwerp aandacht te schenken.De leden van de fractie van het CDA vragen of het juist is, dat in een
situatie van een AOW-er met een jongere partner zonder inkomsten, de jongere
partner een lagere heffingskorting ontvangt dan het maximale bedrag van f 3473.Wij antwoorden deze leden, dat in het geval van een AOW-gerechtigde zonder
aanvullend pensioen of met een gering pensioen deze in het nieuwe stelsel
niet voldoende belasting betaalt om de jongere partner de volledige heffingskorting
te kunnen laten vergelden. Tot een aanvullend pensioen van circa f 5 000
kan de algemene heffingskorting niet volledig worden vergolden. Vanaf een
aanvullend pensioen van circa f 5 000 wordt de algemene heffingskorting
van de jongere partner volledig uitbetaald. Ondanks het niet in alle gevallen
volledig kunnen vergelden van de heffingskorting zijn de inkomenseffecten
van de belastingherziening voor deze groep overigens positief.Deze leden merken voorts op dat het voordeel van de arbeidskorting voor
mensen in de bijstand met een klein deeltijdbaantje bij inkomstenverrekening
in het kader van de Abw thans teniet wordt gedaan.Dit komt doordat het bijstandssysteem slechts voorziet in een aanvullende
uitkering van het netto inkomen tot het sociaal minimum. De minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid heeft onlangs al een brief naar de Tweede Kamer gestuurd
(TK, 2000–2001, 26 447, nr. 37), waarin hij zich bereid heeft verklaard
om de arbeidskorting niet te betrekken in de inkomensverrekening met de Abw
voor personen die geen arbeidsverplichting hebben (i.c. alleenstaande ouders
met een kind jonger dan vijf jaar en personen van 57½ jaar en ouder). Een eventuele toepassing van deze bepaling voor een bredere doelgroep
van bijstandsgerechtigden vergt in verband met de nadelen een nadere studie
door het kabinet.2.2 Afdrachtvermindering voor langdurig werkloze ouderenDe leden van de fractie van de PvdA merken op dat de afdrachtvermindering
voor langdurig werkloze ouderen is verruimd en vragen zich af of de werkaanvaardingspremies
ook voor deze groep van toepassing is. Tevens merken zij op dat in de MvT
wordt aangegeven dat de uitstroompremie nog nadere aandacht behoeft en vragen
zich af of de nu voorliggende uitwerking de definitieve vorm is. Dienaangaande
merken wij het volgende op. De in het kader van de armoedevalaanpak geïntroduceerde
uitstroompremie is van toepassing op alle mensen die vanuit de ABW of vanuit
een WIW-dienstbetrekking volledig uitstromen naar een reguliere baan en tenminste
1 jaar ABW hebben ontvangen dan wel werkzaam zijn geweest in een WIW-dienstbetrekking.
Ook ouderen kunnen onder deze voorwaarden in aanmerking komen voor een uitstroompremie.
De netto uitstroompremie van 4000 gulden wordt in vier tranches van 1000 gulden
per half jaar eenmalig uitgekeerd. De vormgeving van de uitstroompremie is
definitief; een aantal uitvoeringsapecten moet echter nog worden vastgelegd
in lagere regelgeving. Er vindt thans overleg plaats met de VNG over de uitwerking
van de lagere regelgeving.De leden van de fractie van D66 vragen welke veronderstellingen zijn gehanteerd
bij de berekening van het verwachte effect c.q. budgettaire beslag van de
Ouderen-VLW. Bij de berekeningen is verondersteld, dat 8000 oudere werklozen
worden bereikt met deze maatregel.Naar aanleiding van een aantal vragen van de leden van de fractie van
de GPV en RPF over de VLW voor ouderen merken wij het volgende op. Voor onze
overwegingen om de afdrachtsvermindering voor langdurig werkloze ouderen ter
verruimen, verwijzen wij naar het eerder gegeven antwoord ter zake in hoofdstuk
2.1 van deze Nota. De VLW-grens voor ouderen van 150% van het WML is gesteld
om te zorgen dat met name (laagopgeleide) ouderen met een lage verdiencapaciteit
een extra stimulans ondervinden en hun kans op het vinden van een baan wordt
vergroot. Voor ouderen in hogere loonschalen is het kabinet van mening dat
de terugkeer in het arbeidsproces niet langs deze fiscale weg gestimuleerd
hoeft te worden.Op dit moment is ongeveer 11% van alle werknemers waarvoor VLW is aangevraagd
ouder dan 50 jaar. Er bestaat geen expliciet streefpercentage voor het aantal
ouderen in de VLW, zo antwoorden wij deze leden. De reden daarvoor is tweeledig:
enerzijds vormt de maatregel een onderdeel van een breder geheel van personeels-
respectievelijk ouderenbeleid. Daarnaast betreft het hier een moeilijk te
sturen proces van werving en selectie door werkgevers, waarbij duidelijk sprake
is van een bepaalde verantwoordelijkheid van sociale partners. Wel geldt er
een algemene doelstelling ten aanzien van de arbeidsdeelname van ouderen.
Zoals vermeld in de Sociale Nota 2001, tabel 2.1, beoogt het kabinet de arbeidsdeelname
van ouderen met 0,75 procentpunt per jaar te laten stijgen. In dit verband
verwijzen wij ook naar het hiervoor gegeven antwoord inzake het effect van
de VLW ten aanzien van ouderen.2.3 Afdrachtsvermindering voor betaald ouderschapsverlofDe leden van de PvdA vragen zich af waarom gekozen is voor afdrachtvermindering
loonbelasting en premie volksverzekeringen als middel om betaald ouderschapsverlof
te stimuleren. Verder vragen zij de regering, of deze de stimuleringsregeling
beschouwt als een eerste stap naar een wettelijk recht op betaald ouderschapsverlof.Gekozen is voor een regeling die sociale partners stimuleert tot het maken
van afspraken over betaald ouderschapsverlof, daar sociale partners de primair
verantwoordelijken zijn voor de arbeidsvoorwaarden. De voorgestelde regeling
biedt een stimulans tot afspraken door werkgevers gedeeltelijk te compenseren
voor loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof. Met een compensatie via afdrachtvermindering
loonbelasting en premie volksverzekeringen wordt aangesloten bij een bestaande
en onder werkgevers bekende regeling (bekend zijn bijvoorbeeld de afdrachtvermindering
kinderopvang, scholing, langdurig werklozen en lage lonen). Bovendien is een
afdrachtvermindering betaald ouderschapsverlof een stimule-ringsmiddel dat
op relatief korte termijn ingevoerd kan worden en waarvan de uitvoeringskosten
(indien wordt aangesloten bij bestaande werkprocessen van de Belastingdienst)
relatief laag kunnen blijven. De regeling staat los van de discussie over
eventueel toekomstig wettelijk recht op ouderschapsverlof.Voorts vragen deze leden of het klopt dat de kostenverdeling van de fiscale
stimuleringsregeling ouderschapsverlof tussen overheid, werkgevers en werknemers,
zich in principe verhoudt als 50:20:30.In antwoord op deze vraag merken wij op, dat de kostenverdeling afhangt
van de hoogte van het loon en van de mate waarin dit loon door de werkgever
wordt doorbetaald tijdens het ouderschapsverlof. Ter illustratie kunnen de
volgende voorbeelden worden gegeven. Bij een werknemer met een wettelijk minimumloon
die dit loon tijdens het ouderschapsverlof volledig krijgt doorbetaald, is
de kostenverdeling 50:50:0. Bij een werknemer met een inkomen dat twee maal
het minimumloon bedraagt, is sprake van een kostenverdeling van 25:25:50,
indien ook deze werknemer tijdens het ouderschapsverlof het voor hem geldende
wettelijke minimumloon krijgt doorbetaald. Indien deze werknemer echter 75%
van het loon zou krijgen doorbetaald – hetgeen thans met name bij de
overheid voorkomt – resulteert een kostenverdeling van 25:50:25.Tevens willen deze leden weten wat afzonderlijke behandeling op een later
tijdstip (ten behoeve van een politiek-inhoudelijk debat) van de afdrachtsvermindering
betaald ouderschapsverlof zou betekenen voor de invoeringsdatum van de regeling.Er is naar onze mening voldoende ruimte om een politiek-inhoudelijk debat
over de voorgestelde fiscale stimuleringsregeling ouderschapsverlof bij dit
wetsvoorstel te voeren. Een afzonderlijke behandeling van de afdrachtsvermindering
ouderschapsverlof op een later tijdstip brengt met zich mee dat de invoering
van de regeling niet op 1 januari 2001, maar in principe pas op zijn vroegst
een jaar later kan plaatsvinden. Een latere inwerkingtreding van de regeling
betekent, dat er vertraging optreedt in het tempo waarmee tussen werkgevers
en werknemers afspraken gemaakt worden over loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof.Is het juist dat de ouder waar het kind niet is ingeschreven in het nieuwe
belastingstelsel geen recht op de ouderkortingen en kinderkortingen heeft
terwijl hij of zij wel zorgtaken heeft, zo vragen deze leden.Een ouder heeft recht op alleenstaande-ouderkorting indien die ouder voldoet
aan de in de Wet op de inkomstenbelasting 2001 opgenomen voorwaarden. Een
van de voorwaarden houdt in dat een kind gedurende meer dan zes maanden ingeschreven
dient te staan op het woonadres van de ouder. Dezelfde voorwaarde is opgenomen
bij de (aanvullende) kinderkorting. Deze voorwaarde heeft tot gevolg dat ten
aanzien van één kind slechts één keer de (aanvullende)
alleenstaande-ouderkorting en de (aanvullende) kinderkorting worden genoten.
In geval van co-ouderschap kan de ouder waarbij het kind niet (of korter dan
zes maanden) op het woonadres ingeschreven heeft gestaan, derhalve
geen aanspraak maken op de (aanvullende) alleenstaande-ouderkorting en de
(aanvullende) kinderkorting. Een en ander staat overigens los van de vraag
of de betreffende ouder al dan niet zorgtaken heeft.Tot slot vragen deze leden waarom de rechten m.b.t. de ouderkorting die
in het oude belastingstelsel gelden niet zijn overgenomen in het nieuwe stelsel
en vragen het Kabinet of de daaruit voortvloeiende achteruitgang ook is beoogd.Ook in het bestaande belastingstelsel gold als uitgangspunt dat bij toepassing
van tariefgroep 4 en 5 slechts één van beide ouders daarvan
gebruik zou kunnen maken. Een en ander is tijdens de parlementaire behandeling
van de Oort-wetgeving ook expliciet aan de orde gekomen ingeval van co-ouderschap.In afwijking van dit standpunt is in de jurisprudentie een lijn ontwikkeld
die inhield dat indien er sprake is van gelijkwaardig verblijf van het kind,
beide ouders op gezamenlijk schriftelijk verzoek recht kunnen hebben op de
(aanvullende) alleenstaande-ouderaftrek. Gevolg hiervan is dat er in die situatie
sprake is van een onbedoeld voordeel. De bedragen zijn immers afgestemd op
het één keer genieten van de (aanvullende) alleenstaande-ouderkorting
en de (aanvullende) kinderkorting. Dat voordeel liep onder het oude belastingstelsel
op tot f 2600 (tariefgroep 4) en tot f 5 200 in tariefgroep
5.Doordat in de Wet op inkomstenbelasting 2001 wordt teruggekeerd naar het
door de wetgever beoogde uitgangspunt van de (aanvullende) alleenstaande-ouderaftrek,
vervalt het hierboven genoemde, onbedoelde, voordeel.Bij de toegezegde notitie over het onderwerp fiscaliteit en co-ouderschap
zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheid om de (aanvullende) alleenstaande-ouderkorting
over beide co-ouders te verdelen.De leden van de VVD-fractie vragen of zij in het kader van de afdrachtvermindering
voor betaald ouderschapsverlof twee jaar na de inwerkingtreding gebruikscijfers
overlegd kunnen krijgen. Dit om te kunnen vaststellen of deze maatregelen
het gewenste effect hebben gehad.Aan de wens van deze leden zal worden tegemoetgekomen. Het ligt in de
bedoeling om het gebruik van de afdrachtvermindering op te nemen in de Miljoenennota
2001 en in de Financiële Verantwoording IX-B. De gegevens over het eerste
gebruikjaar (2001) komen in het voorjaar van 2002 beschikbaar.De leden van de CDA-fractie willen weten hoeveel effect de afdrachtvermindering
voor betaald ouderschapsverlof zal hebben in zowel het bedrijfsleven als de
overheidssector. Ook de leden van de fractie van D66 verzoeken om inzicht
in de gebruiksprognose die ten grondslag ligt aan de voor deze regeling geraamde
60 mln (in 2001).Door de regeling zal het percentage afspraken over (gedeeltelijk) betaald
ouderschapsverlof naar verwachting als volgt toenemen. Voor de marktsector
wordt verwacht dat het percentage werknemers met een cao-afspraak over betaald
ouderschapsverlof zal toenemen van 3% in 2000 via 5% in 2001 oplopend tot
50% in 2006. Voor de overheidssector is de verwachting dat het percentage
werknemers met een afspraak over betaald verlof zal groeien van 45% in 2000
via 55% in 2001 tot 100% in 2006. Niet iedereen met recht op (betaald) verlof
maakt gebruik van dit recht, zo blijkt uit de evaluatie. Onder invloed van
de stimuleringsregeling zal het gebruik stijgen van 20% in 2000 en 21% in
2001 naar 31% in 2006. Het gebruikscijfer in de marktsector zal naar verwachting
toenemen van 15% in 2001 naar 25% in 2006, dat in de overheidssector van 51%
in 2001 naar 62% in 2006. Deze cijfers gelden onder de aanname dat het aantal ouders met recht op ouderschapsverlof in de periode van 2000 tot 2006
gelijk blijft.Op welke manier wordt een soortgelijke maatregel voor betaald ouderschapsverlof
voor zelfstandigen bewerkstelligd, willen deze leden weten.Voor zelfstandigen bestaat, gelet op het ontbreken van een arbeidsovereenkomst,
geen recht op ouderschapsverlof. In opdracht van het Ministerie van SZW heeft
TNO-arbeid een beperkt vooronderzoek gedaan naar de wijze waarop zelfstandige
ondernemers hun werkzaamheden combineren met zorgtaken en hun behoefte aan
overheidsondersteuning daarbij. Met betrekking tot ouderschapsverlof bleek
de meerderheid van de ondervraagde zelfstandigen met jonge kinderen in dit
onderzoek (70%) geen belangstelling te hebben voor ouderschapsverlof, omdat
ze voldoende mogelijkheden hadden om hun arbeidstijd aan de zorg aan te passen.
In het vooronderzoek waren vrouwelijke zelfstandigen in de respons sterk ondervertegenwoordigd,
waardoor de problematiek van het combineren van arbeid en zorg onderbelicht
zou kunnen zijn. Daarom is een vervolgonderzoek gestart, dat medio 2001 zal
zijn afgerond.Waarom heeft de regering gekozen voor een afdrachtsvermindering met een
maximum ter hoogte van 50% WML, terwijl ze het zo belangrijk vindt dat mannen
een groter aandeel nemen in de zorgtaken, zo vragen de fractieleden van GPV
en RPF. Ook de leden van de fractie vragen waarom de regeling wordt beperkt
tot (gedeeltelijke compensatie van loondoorbetaling van) 100% WML.Uit de evaluatie van de wettelijke regeling ouderschapsverlof (Grootscholte,
Bouwmeester en de Klaver, 2000) blijkt, dat van de rechthebbende vaders 12%
gebruikmaakt van het ouderschapsverlof, tegen 28% van de rechthebbende moeders.
Echter: in sectoren met betaald verlof is het gebruikspercentage van mannen
veel hoger dan in sectoren met onbetaald verlof: 44% respectievelijk 7%. Daaruit
is te concluderen dat mannen voor wat betreft het gebruik van ouderschapsverlof
gevoelig zijn voor betaling. Naar verwachting zal (gedeeltelijke) loondoorbetaling
tijdens verlof dan ook leiden tot een groter gebruik onder mannen. Een andere
bevinding van de evaluatie is, dat het gebruik van onbetaald ouderschapsverlof
lager is, naarmate het gezinsinkomen lager is. Van de niet-gebruikers geeft
ruim een kwart aan, dat gebruikmaken van het verlof financieel niet haalbaar
is. Betaling van verlof zal ook de financiële belemmering voor gebruik
van ouderschapsverlof onder lagere inkomensgroepen kunnen verminderen. Mede
gezien genoemde bevindingen heeft het kabinet besloten tot een stimuleringsregeling
voor betaald ouderschapsverlof: de regeling zal het gebruik onder mannen en
lagere inkomensgroepen stimuleren en de eerstgenoemden daarmee ruimte geven
voor een groter aandeel in de zorgtaken.Voor de maximering van de compensatie hebben wij de volgende overwegingen.
Wij zijn van oordeel dat ouderschapsverlof niet alleen van belang is voor
werknemers. Er is ook een groot maatschappelijk belang gediend met regelingen
die het combineren van arbeid en zorg vergemakkelijken. Verder kunnen verlofregelingen
bijdragen aan werving en behoud van arbeidskrachten binnen arbeidsorganisaties.
Om het gezamenlijk belang en daarmee de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van werknemers, werkgevers en overheid voor een regeling ouderschapsverlof
gestalte te geven, gaat de stimuleringsregeling uit van een financiële
bijdrage aan de regeling van al deze drie partijen. Een compensatie aan werkgevers
van 50% van het doorbetaalde loon, zonder maximum, impliceert een bijdrage
van 50% door werkgevers en 50% door de overheid. Daarmee zou de bijdrage van
werknemers vervallen, hetgeen niet in overeenstemming zou zijn met het uitgangspunt
van een bijdrage van alle partijen.Gekozen is voor een stimuleringsregeling die loondoorbetaling garandeert
op een niveau rond het minimum. Juist om voor lagere inkomensgroepen
de toegang tot het ouderschapsverlof te verbeteren, geldt als voorwaarde voor
afdrachtvermindering dat de loondoorbetaling tijdens verlof tenminste 70%
van het voor de werknemer geldende wettelijk minimumloon dient te bedragen:
een minimum dat economische zelfstandigheid voor een alleenstaande garandeert.Om
werkgevers aan te zetten tot een meer dan minimale loondoorbetaling, geldt
de 50% afdrachtvermindering eveneens voor loondoorbetaling boven het minimale
niveau van 70% WML, tot het niveau van 100% WML.De leden van de fractie van D66 vragen in dit verband voorts wat het budgettaire
effect zou zijn indien de 50% afdrachtvermindering ouderschapsverlof wordt
toegekend over het gehele bedrag aan loon dat wordt doorbetaald.De (extra) budgettaire effecten van een afdrachtsvermindering betaald
ouderschapsverlof, die geen maximum zou kennen maar toegekend zou worden over
het gehele loon, zijn uiteraard afhankelijk van de mate waarin werkgevers
tijdens ouderschapsverlof een hoger loon doorbetalen dan het maximum van 100%
WML waarvoor in de voorgestelde regeling wordt gecompenseerd. In de overheidssector
is dit reeds het geval. Zo wordt voor rijks-, provincie- en gemeente-ambtenaren
70 tot 75% van het loon doorbetaald. Verwacht mag dan ook worden dat de budgettaire
consequenties van een niet-gemaximeerde regeling fors hoger uit zouden komen
dan het thans voor deze regeling uitgetrokken bedrag (60 mln in 2001, oplopend
tot 195 mln in 2006).Daarnaast vragen deze leden of de regeling impliceert, dat de overheid
alsnog aanzienlijk wordt tegemoetgekomen in de kosten van loondoorbetaling
tijdens ouderschapsverlof zoals deze nu reeds geregeld is en zo ja, wat de
omvang is van het budgettaire effect daarvan.Met de voorgestelde regeling wordt behalve de marktsector, vanzelfsprekend
ook de sector overheid in de kosten van loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof
tegemoetgekomen. Voor 2001 wordt deze tegemoetkoming geraamd op 45 mln. Dit
bedrag is gebaseerd op een verwacht aantal gebruikers van betaald verlof bij
de overheid in 2001 van 14 500 en een loondoorbetaling van minimaal 100%
WML, uitgaande van het gegeven dat betaald ouderschapsverlof in de overheidssector
momenteel veelal een loondoorbetaling inhoudt van 70 tot 75%.De leden van de fracties van GPV en RPF betwijfelen of uit de gebruikscijfers
van betaald ouderschapsverlof geconcludeerd kan worden dat mannen gevoeliger
zijn voor betaling. Want, zo stellen de leden, maakt niet een groter percentage
vrouwen (69%) dan mannen (44%) gebruik van hun recht op betaald verlof?Om te bepalen in hoeverre gebruikers van ouderschapsverlof gevoelig zijn
voor betaling van verlof is een vergelijking nodig van het volume van een
bepaalde populatie gebruikers bij onbetaald en bij betaald verlof. Een dergelijke
vergelijking maakte onderdeel uit van het evaluatie-onderzoek naar het gebruik
van de wettelijke regeling ouderschapsverlof (voorjaar 2000). Van de mannen
met recht op (grotendeels) betaald verlof neemt 44% verlof; is het verlof
onbetaald, dan neemt 7% van de vaders verlof op. Onder mannen leidt betaling
van verlof daarmee tot een ruim zes maal groter gebruik. Voor vrouwen zijn
de overeenkomstige percentages 69% respectievelijk 19%. Betaling van ouderschapsverlof
leidt onder vrouwen tot een bijna viermaal zo groot volume. De conclusie van
de onderzoekers is dan ook dat mannen gevoeliger zijn voor betaling.Waarom, zo vragen deze leden, gaat de regering ervan uit dat verschillen
in gebruikscijfers van mannen en vrouwen vooral worden bepaald door betaling
van verlof? Zullen veelal niet andere overwegingen dan loondoorbetaling belangrijker
zijn aldus deze leden. Dienaangaande merken wij het volgende op. Uit het evaluatie-onderzoek
van de wettelijke regeling (Grootscholte, Bouwemeester en De Klaver, 2000)
blijkt dat het meest doorslaggevende motief voor het opnemen van ouderschapsverlof
voor mannelijke en vrouwelijke verlofgangers is: «meer tijd met de kinderen
doorbrengen». Het opnemen van verlof wordt dan ook het sterkst bepaald
door gezinsmotieven.Van betaling tijdens verlof gaat evenwel, zoals uit de volumegegevens
van betaald en onbetaald verlof blijkt, een gebruiksbevorderende invloed uit.
Deze invloed zal met name gelden voor mannen en lagere inkomens. Zoals hiervoor
is aangegeven, laat het evaluatie-onderzoek zien dat mannen voor wat betreft
het gebruik van ouderschapsverlof sterk gevoelig zijn voor betaling ervan:
in sectoren waar het verlof betaald is, is het volumegegeven van mannen ruim
zes maal zo hoog. Voorts blijkt het gebruik van onbetaald verlof lager naarmate
het gezinsinkomen lager is. Ruim een kwart van de niet-verlofgangers vindt
dat het opnemen van het (onbetaalde) verlof financieel niet haalbaar is. Betaling
van ouderschapsverlof kan met name bij lagere gezinsinkomens een belemmering
voor gebruik van ouderschapsverlof wegnemen. Voor de bevordering van het opnemen
van ouderschapsverlof hebben wij dan ook een aangrijpingspunt gevonden in
(bevordering van) betaling ervan.De leden van de GPV en RPF-fracties vernemen graag of wij met hen van
mening zijn, dat bij doorbetaling tijdens ouderschapsverlof van maximaal het
minimumloon het opnemen van ouderschapsverlof voor werknemers met een laag
inkomen aantrekkelijker zal zijn dan voor werknemers met een hoog inkomen.
In aansluiting daarop vragen genoemde leden in hoeverre ook hoger betaald
personeel volgens de regering voor ouderschapsverlof zal kiezen.In het voorafgaande antwoord hebben wij aangegeven dat betaling van ouderschapsverlof
met name bij de lagere inkomens een belangrijke belemmering kan wegnemen.
Het feit dat een loondoorbetaling tijdens ouderschapsverlof tot maximaal 100%
WML plaatsvindt, hoeft het ouderschapsverlof niet perse onaantrekkelijker
te maken voor de hogere inkomensgroepen. Een belangrijk motief voor gebruikers
is immers meer tijd met de kinderen te willen doorbrengen. Daarnaast zijn
de voorwaarden voor het gebruik, de omvang en duur van het verlof van belang.Ten tweede veronderstellen de fracties van GPV en RPF dat een regeling
onaantrekkelijker is voor bepaalde groepen werknemers naarmate zij bij gebruik
van de regeling een in absolute zin groter inkomensoffer moeten leveren. Zou
deze veronderstelling juist zijn, dan zou het opnemen van onbetaald verlof
juist bij de hogere inkomensgroepen het laagst zijn, omdat in hun geval in
absolute zin het grootste inkomensoffer wordt gevraagd. Uit de evaluatie van
de wettelijke regeling ouderschapsverlof (Grootscholte, Bouwmeester en De
Klaver, 2000) blijkt evenwel, dat het gebruik in de hogere inkomensgroepen
hoger is. Dit is begrijpelijk als wordt bedacht, dat bijna de helft (43%)
van de verlofgangers niet meer dan één dag verlof per week neemt.
Van de mannelijke verlofgangers is dit zelfs 62%. Bovendien zal het resterende
inkomen over de uren dat geen ouderschapsverlof wordt genoten, bij de hogere
inkomensniveaus hoger zijn. Bij gevolg zal het inkomensverlies voor de beter
betaalden in relatieve zin beperkt blijven.2.4 Defiscalisering werkaanvaardingspremiesDe leden van de fractie van de VVD vragen er voor te waken dat de beleidsruimte
van gemeenten niet leidt tot een te grote differentiatie in de uitvoering
van de werkaanvaardingspremies. Deze leden verzoeken de regering om de concept-amvb
aan de Kamer te doen toekomen voorafgaand aan de plenaire behandeling van
dit wetsontwerp. Ook de leden van de fractie van de CDA vragen
naar de inhoud van de aangekondigde amvb en vragen of deze kan worden voorgehangen.In de nadere regelgeving zal, zoals in de memorie van toelichting bij
het betreffende wetsvoorstel reeds is vermeld, de hoogte van de premie worden
vastgelegd, de tijdstippen van betaling en de voorwaarden voor de betaling
alsmede over de gegevens die bij de aanvraag van de premie door de belanghebbende
aan de gemeente moeten worden overlegd.Het gaat om de volgende uitwerking: de hoogte van de premie is een bedrag
van f 4 000, dat in vier halfjaarlijkse termijnen van f 1 000
zal worden verstrekt. De belanghebbende moet ieder half jaar aantonen nog
recht te hebben op uitbetaling van de premie, doordat nog steeds niet-gesubsidieerde
arbeid wordt verricht en geen bijstandsuitkering wordt ontvangen. Binnen deze
kaders wordt in overleg met de VNG de technische uitwerking ten behoeve van
de regelgeving ter hand genomen.Bovengenoemde voorwaarden, nog vast te leggen in lagere regelgeving WIW,
vormen het kader waaraan de gemeente moet voldoen indien zij deze specifieke
vorm van werkaanvaardingspremie verstrekt. Met dit kader wordt voorkomen dat
er differentiatie gaat ontstaan in de uitvoering. De gemeentelijke beleidsvrijheid
zoals in de WIW is vastgelegd, wordt niet aangetast, doordat gemeenten niet
verplicht worden om deze vorm van premie te verstrekken. In Bestuurlijk Overleg
heeft de VNG aangegeven de onbelaste werkaanvaardingspremie als een nuttig
instrument te zien, bovendien heeft het kabinet zodanig extra financiële
middelen ingezet zodat een dekkende toepassing mogelijk wordt. Er is dus weinig
aanleiding om te verwachten dat gemeenten deze premie niet verstrekken. Het
kabinet verwacht dus geen grote differentiatie in de uitvoering.Tot slot wordt erop wijzen, dat de nadere regels over het verstrekken
van de werkaanvaardingspremies niet zullen worden geregeld in een amvb, maar
in een aanpassing van de Regeling uitvoering en financiering WIW (Ruf). De
Ruf is een ministeriële regeling van de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Hoewel een ministeriële regeling geen voorhangprocedure
kent, zal de Tweede Kamer door de minister van SZW geïnformeerd worden
over de uitwerking in de Ruf.De leden van de fracties van CDA en D66 verzoeken om een nadere uiteenzetting
omtrent de budgettair neutrale financiering van de maatregel defiscalisering
van werkaanvaardingspremies. De genoemde leden willen meer informatie over
de aanwending van inverdieneffecten. De leden van de fractie van D66 vragen
in het bijzonder of het gebruikelijk is dat inverdieneffecten worden aangewend
voor een fiscale maatregel.De werkaanvaardingspremies worden door de gemeenten betaald uit het gemeentelijk
werkfonds. De defiscalisering als zodanig leidt ertoe dat er meer premies
zullen worden verstrekt en dat de totale uitgaven van werkaanvaardingspremies
zullen toenemen. De genoemde budgettair neutrale financiering heeft betrekking
op deze extra uitgaven die worden gefinancierd met besparingen op uitgaven
bij de ABW en de WIW (voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de
begroting van SZW). Daarnaast leidt de defiscalisering tot enige lastenverlichting
voor wat betreft de bestaande stimuleringspremies. Hiervoor is een bedrag
van 10 mln ingeboekt ten laste van de beschikbare ruimte. Vanwege de geldende
begrotingssystematiek zijn de uitgaven en inkomsten van elkaar gescheiden.
De genoemde besparingen op uitgaven (inverdieneffecten) zijn derhalve niet
ingezet ter financiering van dit bedrag.De leden van de D66 fractie willen graag weten of de subsidie van gemeenten
om personen te stimuleren tot deelname aan of toeleiding naar
het arbeidsproces (de werkaanvaardingspremie) slechts eenmaal of meer malen
door belastingplichtigen belastingvrij kan worden aanvaard.De regeling voorziet in een eenmalige toekenning. In artikel 3, tweede
lid van de Wet inschakeling werkzoekenden wordt daartoe vastgelegd dat de
gemeente de mogelijkheid heeft om een eenmalige subsidie per persoon te verstrekken.
De premie, die in vier termijnen van een halfjaar zal worden betaald, wordt
eenmalig verstrekt. Met eenmalig wordt in dit verband eens per leven bedoeld.De leden van de fracties van GPV en RPF vernemen graag wat de reden is
om ook de Wet sociale werkvoorziening (WSW) te betrekken bij deze maatregel.
De WSW herbergt op het ogenblik circa 90 000 personen. Voor veel van
deze mensen is de WSW de eindvoorziening. Toch zijn er personen die jaarlijks
uitstromen, zij het in beperkte mate. In 1999 zijn slechts 600 WSW-ers uitgestroomd
naar regulier werk (zie begroting SZW 2001, pagina 51). Dat neemt niet weg
dat voor diegenen die dat kunnen en willen de overstap naar de reguliere arbeidsmarkt
mogelijk moet zijn. Belemmeringen van financiële aard mogen daaraan niet
in de weg staan. De introductie van een uitstroompremie dient ertoe deze belemmeringen
te verminderen.Deze leden constateren voorts dat aan het voorstel om de uitstroompremies
buiten de belastingheffing te houden, de voorwaarde is gekoppeld dat men slechts
in aanmerking komt voor de premie als men uitstroomt naar regulier werk zonder
dat aanvullend beroep moet worden gedaan op een uitkering. Zij vragen zich
af of dat niet in alle gevallen het doel is dat met de verstrekking van de
premie wordt beoogd. En betekent dit dat bij aanvaarding van een deeltijdbaan,
waarmee een minimumuurloon wordt verdiend, de premie belast wordt, zo vragen
zij.De onbelaste werkaanvaardingspremie kan door een gemeente worden verstrekt
bij volledige uitstroom uit gesubsidieerde arbeid. Niet het feit of arbeid
wordt aanvaard voor een volledig werkweek of in deeltijd is bepalend voor
het verstrekken van deze premie, maar beëindigen van het beroep op een
(aanvullende) bijstandsuitkering en/of op (deeltijd) gesubsidieerde arbeid.In het geval dat een persoon reguliere arbeid aanvaardt, maar toch aangewezen
blijft op een aanvullende bijstandsuitkering en/of een gesubsidieerde deeltijd
baan dan bestaat geen recht op de in dit wetsvoorstel bedoelde werkaanvaardingspremie.
Dit laat onverlet dat gemeenten op grond van de WIW de mogelijkheid hebben
om dan in bepaalde gevallen ook een premie te verstrekken, maar deze premie
is belast.2.5 Afdrachtvermindering arbo-investeringen voor de non-profit
sectorDe leden van de fracties van de PvdA, GPV en RPF stemmen in met de arbo-afdrachtvermindering
voor de non-profitsector, doch zij vragen of de regering de intentie heeft
in de toekomst de regeling voor het bedrijfsleven en de regeling voor de non-profitsector
te harmoniseren. De leden van GPV en RPF vragen of het argument om twee verschillende
regelingen te hanteren is te wijten aan het experimentele karakter van de
uitbreiding van het stimuleringsregeling naar de non-profitsector. Tevens
vragen deze leden waarom zo expliciet sprake is van een experiment.Het verheugt ons dat de fracties van de PvdA, GPV en RPF instemmen met
de arbo-afdrachtvermindering voor de non-profitsector. Er is bewust gekozen
om de regeling willekeurige afschrijving arbo-bedrijfsmiddelen voor het bedrijfsleven
niet te schrappen en vervolgens een afdrachtkorting te introduceren voor zowel
het bedrijfsleven als de non-profitsector. Het bedrijfsleven is inmiddels
bekend met de regeling waarin de willekeurige afschrijving op arbo-bedrijfsmiddelen
is ondergebracht. Het omzetten van de nog niet zo lang bestaande regeling
in een afdrachtkorting voor het bedrijfsleven zou daardoor tot
hogere administratieve lasten voor het bedrijfsleven leiden. Bovendien hebben
wij uit de praktijk geen signalen ontvangen dat de willekeurige afschrijving
tot problemen leidt. In dit verband verwijzen wij ook naar de groei van de
arbo-investeringen in de afgelopen jaren. Voorts heeft een rol gespeeld dat
na verloop van drie jaar na de inwerkingtreding van de regeling voor de non-profitsector
met ingang van 1 januari 2001, beide regelingen toch zullen worden getoetst
op hun effect. In dat kader kan ook de vormgeving aan de orde komen.De leden van de CDA-fractie vragen of (overeenkomstig het vermelde in
bijlage 4 van de Miljoenennota 2001) reeds adequate voorwaarden zijn geschapen
om de afdrachtvermindering ARBO-investeringen na verloop van 3 jaar te evalueren.
Ook de leden van de fractie van GroenLinks stellen deze vraag. De leden van
de D66-fractie vernemen graag de manieren waarop de evaluatie van de bestaande
regeling voor arbo-investeringen voor de profit-sector wordt uitgevoerd. De
leden van de CDA-fractie vragen verder welke effecten de vervroegde afschrijvingsregeling
in de profit-sector heeft gehad, of het noodzakelijk is om door middel van
fiscale instrumenten de arbo-investeringen te stimuleren en waarom nu al zonder
evaluatie van de bestaande regeling voor de profit-sector ook een regeling
voor de non-profitsector wordt geïntroduceerd.In de praktijk is gebleken dat een van de belangrijkste voorwaarden om
een regeling op termijn succesvol te kunnen evalueren is dat goed inzicht
kan worden verkregen in het feitelijk gebruik van een regeling. Zowel voor
de willekeurige afschrijving op arbo-bedrijfsmiddelen als voor de thans voorgestelde
arbo-afdrachtvermindering is dit gewaarborgd door in de regeling een aanmeldingsverplichting
op te nemen. Wat betreft de huidige regeling voor de profit-sector (FARBO-regeling)
wordt thans alleen het feitelijk gebruik gemonitord. Daarbij is gebleken dat
het in arbovriendelijke bedrijfsmiddelen geïnvesteerde bedrag aanmerkelijk
is gegroeid. In 1998 – het eerste jaar van de regeling – bedroeg
het na advies van de Arbeidsinspectie toegekende investeringsbedrag circa
70 miljoen gulden. In 1999 was het jaarlijkse investeringsbedrag bedrag gegroeid
tot 175 miljoen. In 2000 zal naar verwachting een investeringsbedrag van 240
miljoen gulden voor de FARBO-regeling in aanmerking komen. Aangenomen kan
worden dat deze faciliteit een positief effect op de investeringen hebben
en daarmee indirect op de arbeidsomstandigheden. De bedrijfsmiddelen die op
de bij de FARBO-regeling behorende Arbolijst staan, komen immers zonder uitzondering
de arbeidsomstandigheden ten goede en zullen in het bijzonder de hieronder
nog nader genoemde nadelige lange-termijneffecten verminderen dan wel uitsluiten.
Om deze reden stellen wij thans voor om ook voor de non-profitsector een fiscale
faciliteit voor arbo-investeringen te introduceren. Zoals opgemerkt in de
memorie van toelichting zal een integrale evaluatie van zowel de FARBO-regeling
als de thans voorgestelde arbo-afdrachtvermindering na verloop van drie jaar
plaatsvinden.Wat betreft de noodzaak voor het treffen van fiscale regelingen voor het
stimuleren van arbo-investeringen – de leden van de fractie van het
CDA vragen daarnaar – merken wij op dat werkgevers ter realisatie van
goede arbeidsomstandigheden conform de Arbeidsomstandighedenwet primair dienen
in te zetten op een zogenoemde bronaanpak (met de nadruk op vervanging, bijvoorbeeld
van schadelijke stoffen en dergelijke). Vanwege het niet altijd beschikbaar
zijn van goede bronmaatregelen, of vanwege de met bronaanpak geassocieerde
hoge kosten, komt deze aanpak niet altijd voldoende uit de verf. Ook het ontbreken
van directe negatieve gevolgen van minder goede arbeidsomstandigheden op de
korte termijn kan belemmerend werken voor de inzet van een adequate bronaanpak.
Daarbij kan worden gedacht aan pas op langere termijn manifest wordende effecten
als lawaaidoofheid, rugklachten en aandoeningen veroorzaakt door langdurige blootstelling aan toxische stoffen. Via de FARBO-regeling en
de thans voorgestelde arbo-afdrachtvermindering wordt aan de ontwikkeling
en inzet van bronbeleid een krachtige impuls gegeven. Deze fiscale regelingen
kunnen als gevolg daarvan de Arbowet, de Wet Uitbreiding Loondoorbetalingsplicht
Bij Ziekte (WULBZ) en de Wet Premiedifferentiatie En Marktwerking Bij Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
(PEMBA) ondersteunen.De leden van de fractie van D66 vernemen graag waarom voor de regeling
voor arbo-investeringen in de non-profitsector gekozen is voor een afdrachtvermindering
en niet voor een subsidieregeling.Het relatieve voordeel van een fiscale regeling boven een subsidieregeling
is vooral gelegen in de doelmatigheid, aangezien een fiscale regeling veelal
kan meelopen in reeds bestaande financiële en administratieve kaders.
Dit neemt niet weg dat de keuze tussen een subsidieregeling en een fiscale
maatregel steeds plaatsvindt op basis van een integrale afweging van de verschillende
elementen van het in bijlage 4 van de Miljoenennota 2001 opgenomen toetsingskader.
Vooral ook met het oog op het doelmatigheidsargument is deze afweging in het
onderhavige geval uitgevallen in het voordeel van een fiscale maatregel.In antwoord op de vraag van deze leden op grond van welke gegevens een
budgettair effect van 15 mln wordt verwacht voor de afdrachtvermindering voor
arbo-investeringen, merken wij op dat dit bedrag is gebaseerd op het relevante
investeringsbedrag dat naar verwachting in de non-profitsector wordt uitgegeven.
Vermenigvuldiging met een tegemoetkomingspercentage van 3,5% heeft geresulteerd
in het voor deze regeling ingeboekte bedrag van 15 mln.2.6 Kinderopvang2.6.1 Verruiming aftrekbare uitgaven voor kinderopvangDe leden van de PvdA-fractie juichen de verruiming in de kinderopvangregeling
toe en vragen de relatie aan te geven tussen de bedragen die ouders op grond
van de VWS-tabel als eigen bijdrage aan de kinderopvangplek moeten betalen,
het bedrag dat de werkgever vrij mag vergoeden en de aftrekregeling in de
inkomstenbelasting.De VWS adviestabel ouderbijdragen kinderopvang geeft aan de gemeenten
een advies voor het vaststellen van de hoogte van de eigen bijdrage van de
ouders in de kosten van de kinderopvang. De adviestabel wordt samengesteld
op basis van het netto gezinsinkomen.Voor de toepassing van de waarderingstabel voor de loonbelasting is, in
afwijking van de situatie bij de VWS-tabel, het inkomen van de partner niet
relevant. In het kader van de loonbelasting is het immers gebruikelijk dat
de inhoudingsplichtige uitsluitend rekening houdt met het loon dat door hem
wordt verstrekt. Doordat de VWS-tabel alleen uitgaat van een periode van een
maand en de loonbelasting daarentegen verschillende loontijdvakken kent, is
het voorts niet mogelijk de loonbelastingtabel technisch geheel vorm te geven
conform de opzet van de VWS-tabel.De tabel aan de hand waarvan de werkgever kan bepalen welk bedrag aan
kinderopvangkosten hij belastingvrij aan de werknemer/ouder mag vergoeden
kent als ingangsbedrag het loon in geld van de werknemer die in aanmerking
komt voor de vergoeding. Om de niet voor belastingvrije vergoeding in aanmerking
komende bedragen voor kinderopvang in de tabel te bepalen, wordt achtereenvolgens
het loon in geld omgerekend naar een netto loon, wordt aan de hand van dat
netto bedrag volgens de VWS adviestabel bepaald wat de eigen bijdrage is en
wordt op dat bedrag tenslotte nog een korting toegepast van 25% in verband
met het advieskarakter van die tabel. De korting van 25% is opgenomen om rekening te houden met werknemers die
wonen in gemeenten die ten gunste van de burgers afwijken van de adviestabel
van VWS bij de vaststelling van de eigen bijdrage voor kinderopvang. Op deze
wijze is het niet nodig te voorzien in de mogelijkheid dat een werknemer mag
aantonen dat zijn individuele besparing lager zou zijn omdat de gemeente waarin
hij woont een lagere ouderlijke bijdrage voor kinderopvang kent dan de normbedragen
in de loonbelastingtabel voor kinderopvang.Omdat ook voor de inkomstenbelasting het hanteren van het netto-gezinsinkomen
niet goed bruikbaar is, is voor de tabel voor de inkomstenbelasting het (gezamenlijke)
verzamelinkomen als ingangsbedrag genomen. In verband daarmee heeft een globale
herleiding van de ingangsbedragen aan netto inkomen van de VWS-tabel naar
de ingangsbedragen aan verzamelinkomen van de tabel in de Uitvoeringsregeling
IB 2001 plaatsgevonden. Ter verhoging van de bruikbaarheid van de tabel is
daarbij het aantal «schijven» beperkt gehouden.De tabel aan de hand waarvan in de inkomstenbelasting wordt bepaald welk
bedrag van de kosten voor kinderopvang voor aftrek in aanmerking komt, kent
voor 2001 als ingangsbedrag het gezamenlijk verzamelinkomen van de belastingplichtige
en zijn partner, dan wel degene die de keuze voor kwalificatie als partner
kan maken, vóór de verminderingen met de uitgaven voor kinderopvang
en de persoonsgebonden aftrek, hierna aangeduid als het gecorrigeerd verzamelinkomen.De niet voor aftrek in aanmerking komende bedragen volgens de tabel zijn
bepaald door het gecorrigeerd verzamelinkomen om te rekenen naar een netto
inkomen en daarop de VWS adviestabel toe te passen. Daarna wordt de aldus
berekende tabel gecorrigeerd (de drempelbedragen worden verminderd) in verband
met de fiscale compensatie van de kosten voor kinderopvang. Zo is 50 miljoen
in het Belastingplan 2000 ter beschikking gesteld ten behoeve van de lagere
en middeninkomens. In het belastingplan 2001 is een tegemoetkoming van 75
miljoen voorzien die meer algemeen verdeeld zal worden.De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering om voorafgaand aan de
plenaire behandeling van dit wetsvoorstel de conceptministeriële regeling
met betrekking tot de drempelbedragen in de kinderopvang aan de Kamer toe
te zenden. Zodra er een concept is zal dit concept aan de Kamer worden toegezonden.
Naar thans verwacht wordt zal dat niet meer voor de plenaire behandeling mogelijk
zijn. Wel is een toezending voorafgaand aan het Algemeen Overleg van 30 november
2000 inzake Besluiten in het kader van de Belastingherziening 2001 voorzien.De leden van de CDA-fractie vragen wanneer voor wat betreft het verlagen
van de drempels voor de aftrek voor kinderopvang de drempel is bereikt.Naar aanleiding hiervan zij opgemerkt dat deze drempelhoogte wellicht
in zicht lijkt te zijn, maar desalniettemin zal moeten aansluiten op de nieuwe
(vraaggestimuleerde) financieringsstructuur van de Wet basisvoorziening kinderopvang
die is voorzien per 2003.Deze leden vragen voorts naar de effecten van de belastingherziening 2001
voor het gastouderschap. Zij vragen zich af of een substantieel deel van de
vergoeding als vergoeding voor gemaakte kosten kan worden aangemerkt.De wijzigingen in de belastingheffing van de inkomsten uit het gastouderschap
hebben voornamelijk betrekking op het vervallen van de invorderingsvrijstelling.
In het wetsvoorstel Veegwet Wet IB 2001 is een overgangsregeling over de jaren
2001 tot en met 2005 opgenomen. De regeling geldt voor iedereen met een niet
aan loonbelasting onderworpen inkomen tot f 9 685. De regeling houdt
in dat de gastouder vanaf 2001 een tijdelijke verhoging van de algemene
heffingskorting krijgt. In 2001 wordt met deze tijdelijke verhoging
van de algemene heffingskorting volledige compensatie voor het verdwijnen
van de invorderingsvrijstelling geboden. Na 2001 wordt de tijdelijke verhoging
van de algemene heffingskorting geleidelijk afgebouwd en geldt voor het laatst
in 2005. De regeling geldt ook voor diegenen die nu nog geen gebruik maken
van de invorderingsvrijstelling. Verdere aanvullende maatregelen zijn thans
niet voorzien.Op dit moment wordt in overleg met de bewindslieden van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en Sociale Zaken en Werkgelegenheid de Wet basisvoorziening
kinderopvang (WBK) voorbereid, die in 2003 van kracht wordt. Gastouderopvang
maakt deel uit van de WBK. De financiële positie van gastouders zal worden
betrokken bij de voorbereidingen van de WBK. Dat biedt de mogelijkheid om
een integrale afweging te maken.Voor zover het gastouderschap kosten met zich meebrengt kunnen die alle
fiscaal op de ontvangen vergoedingen in mindering worden gebracht op de in
artikel 3.95 Wet IB 2001 aangegeven wijze. Het netto-resultaat behoort tot
het belastbare inkomen uit werk en woning. Er zijn geen mogelijkheden om een
(substantieel) deel van de vergoeding als belastingvrije vergoeding aan te
merken voor zover daar geen kosten tegen over staan.De leden van de fractie van D66 vragen waarom bij de aanwending van de
middelen uit het regeerakkoord voor kinderopvang voor 2002 is gekozen voor
een verlaging van de drempels voor de aftrekbare uitgaven voor kinderopvang
en niet voor een verhoging van de combinatiekorting, die inkomensonafhankelijk
is en daarmee geen armoedeval-problemen zou oproepen.Het doel van deze (verdere) verlaging van de drempels is het aantrekkelijk
maken van de combinatie van arbeid en zorg, in het bijzonder voor niet werkende
partners met kinderen die willen toetreden tot de arbeidsmarkt. Van het verlagen
van de drempels voor de aftrekbare uitgaven voor kinderopvang verwachten wij
een belangrijke stimulerend effect op de toetreding tot de arbeidsmarkt van
deze groep. Overigens willen we er met nadruk op wijzen dat de verlaging zodanig
is vormgegeven dat tevens sprake is van een verlaging van de marginale druk
en dus van de armoedevalproblematiek.De leden van de fracties van GPV en RPF vernemen graag of de regering
bereid is om te onderzoeken welke mogelijkheden er bestaan om ouders, die
hun kinderen niet onderbrengen bij een erkende kinderopvang maar voor een
«eigen» oplossing kiezen, een tegemoetkoming voor de opvang van
kinderen te bieden. Daarnaast vragen deze leden of de regering de mening van
genoemde leden deelt dat in dit laatste geval meer tegemoet wordt gekomen
aan de primaire verantwoordelijkheid van ouders voor hun kinderen.Ook de regering is van mening dat ouders primair verantwoordelijk zijn
voor de opvoeding van hun kinderen. Ouders kunnen er binnen hun ouderlijke
verantwoordelijkheid echter voor kiezen daarbij voor een deel een kinderopvanginstelling
in te schakelen.De regering acht het zijn taak de voorwaarden te scheppen die ouders en
verzorgers de mogelijkheid bieden om zowel te zorgen als betaalde arbeid te
verrichten wanneer zij dat wensen. Een van die voorwaarden is het beschikbaar
zijn van betaalbare, kwalitatief goede kinderopvang. Teneinde die kwaliteit
te kunnen garanderen dienen alle instellingen voor kinderopvang te voldoen
aan de krachtens de Welzijnswet bij gemeentelijke verordening gestelde kwaliteitseisen.
Het koppelen van de fiscale faciliteiten aan de gekwalificeerde formele opvang
sluit hierbij aan.De leden van de GPV-fractie en van de RPF-fractie willen weten hoeveel
personen naar verwachting gebruik zullen maken van de verruimde aftrekmogelijkheid in de kinderopvang in de inkomenscategorie van f 115 000
tot f 140 000.In antwoord op deze vraag delen wij mede dat de verruiming van de aftrekmogelijkheid
in de kinderopvang in de inkomenscategorie van f 115 000 tot f 140 000
naar verwachting tot een stijging in het gebruik van de kinderopvang zal leiden
ter grootte van circa 7 300 voltijd kinderopvangplaatsen.2.6.2 Verruiming vrijstelling kinderopvang in de omzetbelastingDe leden van de PvdA-fractie constateren terecht dat een BTW-vrijstelling
voor de commerciële instellingen in de kinderopvang en de thuiszorg gepaard
gaat met het ontbreken van het recht op aftrek van de voordruk van BTW ter
zake van de vrijgestelde prestaties. Zoals is aangegeven in de memorie van
toelichting op Artikel V, onderdelen A.1 en A.2, kan in het kader van een
goedkeuring bij administratief voorschrift door genoemde instellingen reeds
een vrijstelling worden toegepast sinds 1 januari 1995. Onderdeel van dat
voorschrift is dat commerciële instellingen die van de vrijstelling gebruik
maken geen recht meer hebben op aftrek van voorbelasting. Nu de vrijstellingen
wettelijk worden vastgelegd wordt deze voor de BTW-heffing algemeen geldende
regeling wettelijk gecontinueerd. In de op dit moment nog geldende administratieve
voorschriften is voor commerciële instellingen voorzien in de mogelijkheid
te kiezen voor de thans nog geldende wettelijke regeling waarbij hun prestaties
belast blijven. Langs die weg konden instellingen die omvangrijke investeringen
hebben gedaan desgewenst het recht op aftrek van voorbelasting behouden. Nu
de wettelijke regeling in overeenstemming wordt gebracht met die van de administratieve
voorschriften komt deze keuzemogelijkheid te vervallen. Dit betekent –
de leden van de fracties van de PvdA en het CDA vragen daarnaar – dat
als commerciële instellingen er voor hebben gekozen hun prestaties niet
vrij van BTW te verrichten, zij in 2001 te maken kunnen krijgen met een herziening
van de afgetrokken BTW. Dat zal overigens alleen spelen voor onroerende zaken
en voor roerende zaken, waarop voor de directe belastingen wordt afgeschreven.
Daarvoor geldt een herzieningsperiode van 10 respectievelijk 5 jaar. Herziening
is ook in de Zesde BTW-richtlijn, een automatisch gevolg van een overgang
van belast naar vrijgesteld presteren.Het verheugt ons dat de leden van de fractie van D66 de verruiming van
de vrijstelling voor kinderopvang ondersteunen. In antwoord op de desbetreffende
vraag van de leden van deze fractie merken wij op dat in de nieuwe regeling
de daadwerkelijke kinderopvang, en dat geldt ook voor de daadwerkelijke thuiszorg,
in alle gevallen vrijgesteld zal zijn. Er is derhalve voor de commerciële
en niet-commerciële instellingen op deze terreinen niet een keuzerecht
tot belaste of vrijgestelde dienstverlening.De leden van de Partij van de Arbeid vragen wat de invloed zou kunnen
zijn van het vervallen van het recht op vooraftrek (als gevolg van de voorgestelde
BTW-vrijstelling) op het investeringsgedrag en de prijsstellingen van commerciële
instellingen in de kinderopvang en de thuiszorg.Op de diensten van commerciële instellingen in de kinderopvang en
in de thuiszorg is het algemene BTW-tarief van toepassing. Vooruitlopend op
de thans voorgestelde vrijstellingen is in de afgelopen jaren toegestaan dat
ondernemers die thuiszorg of kinderopvang verlenen en daarmee winst beogen
de vrijstelling toepassen. Het is dan ook niet de verwachting dat de wettelijke
vrijstelling in de praktijk veel zal veranderen, ook niet in het investeringsgedrag
en de prijsstellingen van commerciële instellingen. 3. Zorg3.1 Verruiming aftrek buitengewone uitgaven gehandicapten
en chronisch ziekenDe leden van de PvdA-fractie vragen in welk stadium het in de zogenoemde
motie Melkert c.s. (kamerstukken II, vergaderjaar 2000–2001, 27 400,
nr. 11) gevraagde onderzoek verkeert naar het omzetten van het huidige chronisch
ziekenforfait in een heffingskorting en hoe hiermee bij de behandeling van
het Belastingplan 2001 rekening zal worden gehouden. Voorts vragen de leden
van de PvdA-fractie hoe het staat met het onderzoek naar een systeem van forfaitaire
individueel geïndiceerde aftrekposten. De leden van de CDA-fractie vragen
waarom de regering nog geen invulling heeft gegeven aan de motie Melkert c.s.
Daarnaast vragen de leden van de fracties van de PvdA, de VVD en D66 wanneer
zij de resultaten van het in interdepartementaal verband bezien vanuit de
positie van gehandicapten en chronisch zieken in het algemeen kunnen verwachten.
Daarbij geven deze leden aan dat zij het zeer op prijs zouden stellen om in
het voorjaar van 2001 te vernemen welke beleidsrichting wordt gekozen. De
leden van de D66-fractie vragen of hierbij aandacht zal wordt besteed aan
de mogelijkheden van indicatiestelling op basis waarvan fiscale faciliteiten
worden verleend. De leden van de fracties van GPV en RPF vragen of bij het
in interdepartementaal verband bezien van de positie van chronisch zieken
en gehandicapten ook wordt betrokken of en hoe via de fiscaliteit aanvullende
verbeteringen voor gehandicapten en chronisch zieken mogelijk zijn.Deze leden van de fracties van GPV en RPF vragen daarbij tevens waarom
met betrekking tot enkele specifieke kosten, die zijn gekoppeld aan handicap
of chronische ziekte, niet is gekozen voor aanvullende heffingskortingen.
Voorts vragen deze leden of de resultaten voor de voorbereiding van het Belastingplan
2002 kunnen worden verwacht.In de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2001 is aangegeven
dat de problematiek rond gehandicapten en chronisch zieken complex van aard
is. Dit komt door de grote diversiteit binnen deze groep en de daarmee samenhangende
specifieke regelingen waarmee de groep te maken heeft. Hetzelfde geldt voor
wat in de motie Melkert c.s. naar voren wordt gebracht. Naar aanleiding van
deze motie is een brief aan de Tweede Kamer gestuurd door de minister van
SZW, de staatssecretaris van VWS en de eerste ondergetekende, waarin de aanpak
van de uitvoering van de motie uiteen wordt gezet. Wij mogen hiernaar verwijzen.De leden van de CDA-fractie en van de GroenLinks-fractie schetsen dat
de bewindslieden hebben aangegeven dat met de voorgestelde maatregelen de
grenzen worden bereikt van wat binnen de huidige fiscale systematiek mogelijk
is. Deze leden vragen of de grenzen alleen op fiscaal vlak zijn bereikt, welke
eventuele knelpunten er zijn met betrekking tot gehandicapten en chronisch
zieken en welke oplossingen voor de hand liggen. Voorts juichen de leden van
de CDA-fractie de thans voorgestelde tussenstap toe. Deze leden vragen wanneer
de regering met vervolgstappen komt.De passage in de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2001, dat
met het voorgestelde pakket maatregelen in de sfeer van de buitengewone-uitgaven
de grenzen worden bereikt van wat binnen de huidige systematiek – gelet
op het doel – mogelijk is, ziet alleen op de fiscaliteit. Deze uitspraak
heeft geen betrekking op andere beleidsterreinen. De interdepartementale werkgroep
zal eventuele knelpunten moeten inventariseren. Zoals hiervoor ook al is aangegeven,
zal de werkgroep in het voorjaar van 2001 rapporteren. De leden van de PvdA-fractie vragen of het niet zo is dat veel chronisch
zieken gebruik moeten maken van een dieet en dientengevolge nagenoeg altijd
de drempel overschrijden. De leden van de SP-fractie vragen of het klopt dat
de verlaging van de drempel in de dieetkostenregeling alleen geldt voor diegenen
die de drempel van f 750 overschrijden en concluderen dat als dat het
geval is er dan niet van een verruiming kan worden gesproken.In de huidige systematiek van de dieetkostenregeling is het aantal diëten
waarvoor aftrek mogelijk is limitatief opgesomd. Alleen diëten waarvoor
de extra uitgaven meer bedragen dan f 750 staan op de lijst. Voor diëten
waarvan de extra kosten minder dan f 750 bedragen is dus thans geen aftrek
mogelijk. Bij het Belastingplan 2001 worden twee wijzigingen in de sfeer van
de dieetkosten voorgesteld. Ten eerste wordt de aftrek voor diëten die
op de lijst staan verhoogd met f 750, door de drempel in het vervolg
alleen te hanteren bij het bepalen van de diëten die op de lijst moeten
voorkomen. Voorts is f 25 mln gereserveerd om de drempel te verlagen.
Thans wordt onderzocht met welk bedrag de drempel van f 750 kan worden
verlaagd. Hierdoor worden meer diëten op de lijst opgenomen en is dus
voor meer diëten aftrek mogelijk. Beide maatregelen betekenen een verruiming
van de dieetkostenregeling.De leden van de CDA-fractie bepleiten het afschaffen van de motorrijtuigenbelasting
voor gehandicapten en chronisch zieken, gelet op de hoogte van de brandstofprijzen.
Ook voor dit onderwerp verwijzen wij naar de interdepartementale werkgroep
die de positie van gehandicapten en chronisch zieken in den brede op eventuele
knelpunten zal bezien. De uitkomst hiervan wordt verwacht in het voorjaar
van 2001.De leden van de fractie van D66 juichen de verruiming van de regeling
voor buitengewone uitgaven toe. Zij vragen of de regering in dit verband heeft
overwogen om het chronisch ziekenforfait te verhogen en waarom niet daarvoor
is gekozen.Uit overleg met de Gehandicaptenraad en het Werkverband organisaties chronisch
zieken is gebleken dat zij het chronisch ziekenforfait een relatief ongericht
instrument vinden. Uit dat overleg is voorts gebleken dat deze organisaties
de voorkeur geven aan meer gerichte maatregelen.Tot slot stellen de leden van de SP-fractie dat het verlagen van de algemene
drempel met één procentpunt niet genoeg is.Zoals in de memorie van toelichting bij het Belastingplan 2001 al is aangegeven,
worden met de voorgestelde maatregelen de grenzen bereikt van wat binnen de
huidige fiscale systematiek mogelijk is. Een verdere verlaging van de inkomensafhankelijke
drempel zou er bijvoorbeeld toe kunnen leiden dat een steeds grotere groep
van kerngezonde belastingplichtige alleen als gevolg van zijn (aftrekbare)
premie voor zijn ziektekostenverzekering en een hoge hypotheekrenteaftrek,
voor aftrek van buitengewone uitgaven in aanmerking kan komen. Deze belastingplichtigen
zouden dan na twee jaar fiscaal gezien als chronisch zieken worden aangemerkt.
Dit lijkt ons onwenselijk.De leden van de fractie van de PvdA vragen of kan worden aangegeven welke
bedragen er mee gemoeid zijn als de (extra) drempel voor diëten geheel
wordt afgeschaft en hoeveel gevallen dit zou betreffen.Indien de drempel voor diëten zou worden afgeschaft, dan zou de huidige
lijst met diëten moeten worden uitgebreid met diëten die jaarlijks
minder dan het drempelbedrag (ad f 750) kosten. De kosten van deze uitbreiding
zijn mede afhankelijk van het aantal diëten dat dan zal moeten worden
toegevoegd. Er is met name een stijging in het gebruik van de regeling te
verwachten als gevolg van het feit dat ook belastingplichtigen met lage dieetkosten deze zouden kunnen opvoeren als buitengewone uitgaven.
Het is overigens afhankelijk van de individuele drempel of deze relatief kleine
bedragen ook daadwerkelijk tot aftrek leiden. Voorzover men inderdaad de drempel
hiermee overschrijdt is geraamd dat het budgettaire beslag van de buitengewone
uitgavenregeling met enkele tientallen miljoenen guldens zal stijgen. Dit
nog los van de vraag of het beleidsmatig wel wenselijk is om geen drempel
meer te hanteren waardoor elk willekeurig – niet medisch geindiceerde
dieet, zoals trendy vermageringsdiëten, onder de regeling zou kunnen
vallen.3.2 BTW thuiszorgDe leden van de fractie van de VVD vragen, uitgebreider te motiveren waarom
met betrekking tot de BTW-vrijstelling voor thuiszorg de voorkeur is gegeven
aan de aard van de dienstverlening. Deze leden zijn van mening dat de gekozen
opzet op gespannen voet staat met artikel 13, A, onderdeel f, van de zogenoemde
Zesde BTW-richtlijn.Voor de voorgestelde opzet – de vrijstelling is afhankelijk van
de aard van de verrichte diensten en niet van de aard van de instelling die
de dienst verricht – is gekozen om de volgende reden. In het kader van
artikel 8 van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en de daarop gebaseerde
regelgeving zijn weliswaar instellingen die thuiszorg verlenen, als zodanig
toegelaten. Ook ondernemers die niet zo'n erkenning hebben kunnen echter thuiszorg
verlenen waarvoor krachtens de bedoelde wetgeving een indicatie is verstrekt.
In verband met het gelijkheidsbeginsel en om geen nieuwe verstoring van de
concurrentieverhoudingen te veroorzaken – dit onderdeel van het wetsvoorstel
beoogt immers juist zo'n verstoring tussen commerciële en niet-commerciële
instellingen weg te nemen – is voor de vormgeving van de vrijstelling
voor thuiszorg niet aangeknoopt bij een erkenning, maar is gekozen voor de
opzet als die in het wetsvoorstel is neergelegd. Wij menen dat daarmee in
ieder geval recht wordt gedaan aan de bedoeling van de Zesde richtlijn: alle
diensten waarvan door een onafhankelijk indicatie-orgaan is vastgesteld dat
degene die daarom vraagt daarvoor om medische of sociale redenen in aanmerking
komt zijn vrijgesteld van BTW, onafhankelijk van de vraag welke ondernemer
ze verleent. Daarbij wijzen wij nog op enkele aspecten die maken dat wij menen
dat recht wordt gedaan aan de bedoeling van de Zesde BTW-richtlijn, waaraan
de leden van de fracties van GPV en RPF refereren. In de eerste plaats is
in deze richtlijn, anders dan bij sommige vrijstellingen, voor de hoogte van
het tarief en voor andere vrijstellingen de aard van de prestatie maatgevend
en wordt niet aangeknoopt bij bijvoorbeeld een erkenning van degene die de
prestatie verricht. Voorts is in de huidige wettelijke regeling de BTW-vrijstelling
voor thuiszorg weliswaar beperkt tot niet-winstbeogende instellingen, maar
daarin is evenmin sprake van een erkenningsvereiste. Deze formulering heeft
tot op heden niet geleid tot vragen of opmerkingen van de Europese Commissie
die toeziet op de juiste implementatie van de Zesde BTW-richtlijn in de wetgeving
van de Lidstaten.Ten slotte merken wij nog op, de leden van de fractie van het CDA wijzen
daarop en de leden van de fractie van D66, die het deel van de voorgestelde
maatregel ondersteunen vragen daarnaar, dat volgens jurisprudentie van het
Hof van Justitie vrijstellingen weliswaar beperkt moeten worden uitgelegd,
maar dat dat Hof in een arrest over vrijstellingsbepalingen als de onderhavige
in de Zesde BTW-richtlijn, heeft uitgesproken dat het beginsel van de fiscale
neutraliteit zich er tegen verzet dat ondernemers die dezelfde handelingen
verrichten, verschillend worden behandeld bij de BTW-heffing.De leden van de fracties van GPV en RPF vragen of de voorgestelde verbreding
van de vrijstelling voor thuiszorg – die zij ondersteunen – geen precedentwerking kan hebben voor andere commerciële dienstverleners
die een belangrijk maatschappelijk belang dienen. Daarover merken wij op dat
een precedentwerking in zoverre niet hoeft te worden gevreesd dat als het
maatschappelijk belang groot genoeg wordt geacht bij een situatie waar sprake
is van een verschillende BTW-behandeling van gelijksoortige prestaties, een
maatregel als de onderhavige ook kan worden overwogen voor andere sectoren,
mits de Zesde BTW-richtlijn een vrijstelling mogelijk maakt.3.3 BTW medische hulpmiddelenDe leden van de PvdA-fractie merken op verheugd te zijn over de BTW-tariefverlaging
voor medische hulpmiddelen, maar vragen of een garantie is te geven dat deze
verlaging ook daadwerkelijk zal leiden tot een prijsverlaging. De leden van
de CDA-fractie vragen hoe wordt gecontroleerd dat de tariefverlaging werkelijk
wordt doorgevoerd in de prijzen. De leden van beide fracties vragen zich ook
af of hierover afspraken zijn gemaakt met de leveranciers en andere betrokkenen
uit de sector.Het doet ons genoegen dat de leden van de PvdA-fractie verheugd zijn over
de BTW-tariefverlaging voor medische hulpmiddelen. Daarbij merken wij op dat
een garantie dat de tariefverlaging ook in de prijzen tot uitdrukking komt,
niet te geven valt. Er bestaat immers geen verplichting – noch in het
onderhavige geval, noch meer in het algemeen bij een BTW-tariefswijziging –
om alsdan de verkoopprijzen aan te passen. Er zijn er wel aan herinnerd dat
het hier gaat om een tariefverlaging in het kader van het actieprogramma uitgavenbeheersing
medische hulpmiddelen van de minister van VWS, ter verlichting van de extramurale
problematiek (zie ook hoofdstuk 3.3 van de memorie van toelichting). Risicodragende
zorgverzekeraars en instellingen hebben dan ook direct belang bij de verlaging
van het BTW-tarief. Zij zullen ervan op de hoogte worden gebracht voor welke
productgroepen een BTW-tariefverlaging wordt doorgevoerd, zodat zij deze informatie
kunnen gebruiken bij prijsonderhandelingen met leveranciers en groothandel.
Het vorenstaande geldt ook voor de instellingen die budgetverantwoordelijk
zijn voor de inkoop van medische hulpmiddelen. Om te controleren of de verlaging
ook werkelijk wordt doorgevoerd in de prijzen zal het College voor Zorgverzekeringen
(CVZ) de effecten van de BTW-tariefverlaging monitoren. Hierover heeft VWS
inmiddels reeds een eerste overleg met het CVZ gevoerd. De vergoedingssystematiek
voor hulpmiddelen is zodanig dat de BTW apart in kaart wordt gebracht. De
declaratie vindt namelijk plaats op basis van een inkoopprijs waarop vervolgens
het geldende BTW-tarief wordt toegepast. Het CVZ is daarmee in staat om op
termijn de resultaten van de BTW-tariefverlaging in kaart te brengen.4. Bevordering van onderwijs en kennis4.1 Verruiming bestaande fiscale faciliteiten ten behoeve
van scholingDe leden van de fractie van de VVD vragen waarom MBO niveau 2 als grens
is gehanteerd bij de verruiming van de scholingsaftrek.Het MBO-2 scholingsniveau is gedefinieerd als dat niveau waarbij van een
startkwalificatie wordt gesproken. De verruiming van de scholingsaftrek beoogt
langs fiscale weg een stimulans te bieden voor scholing van laagopgeleide
werknemers en in dienst tredende werklozen. Bij de aankondiging van de maatregel
is duidelijk gemaakt dat de uitgangspositie van deze groep arbeidskrachten
het meest kwetsbaar is. Daarnaast valt scholing binnen een bedrijf meestal
toe aan hoger opgeleide werknemers. Er is voor gekozen scholing tot MBO-2
niveau (tot startkwalificatieniveau) in grotere mate fiscaal te bevoordelen
omdat dit bijdraagt aan een sterkere positie van laaggeschoolden op de arbeidsmarkt.
Voor hoger geschoolden wordt een dergelijke maatregel minder
effectief geacht: die werknemers worden in de huidige situatie ook zonder
stimulans al vaak door werkgevers bijgeschoold.De verhoging van de afdrachtvermindering scholing voor instellingen die
niet zijn onderworpen aan de inkomsten- en vennootschapsbelasting met 7% –
de leden van de VVD-fractie vragen daarnaar – is bedoeld om deze instellingen
eenzelfde stimulans te geven om werknemers door middel van scholing op het
startkwalificatieniveau te brengen als werkgevers die wel aan de inkomsten-
en vennootschapsbelasting zijn onderworpen. Bij een winsttarief van 35% heeft
een op de winst in mindering te brengen scholingsaftrek van 20% hetzelfde
effect als een afdrachtvermindering van 7%.De leden van D66 vernemen graag voor welk soort opleidingen fiscale faciliteiten
gelden in verband met scholing die is gericht op het op startkwalificatieniveau
brengen van personen die dat niveau missen.De fiscale faciliteit voor scholing die is gericht op het op startkwalificatieniveau
brengen van personen die dat niveau missen is van toepassing voor opleidingen
tot en met niveau 2 zoals die zijn opgenomen in het Centraal Register Beroeps
Opleidingen (CREBO-register). Dit is een register dat wordt bijgehouden en
gepubliceerd door Centrale Financiën Instellingen, een agentschap van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, en dat het landelijk
aanbod beroepsonderwijs bevat zoals dat door de minister van Onderwijs Cultuur
en Wetenschappen is vastgesteld. Voorbeelden van opleidingen tot en met niveau
2 zijn: opleiding voor zorghulp (code 10 795), basisoperator in procestechniek
(code 10 425), uitvoerend milieumedewerker (10 405), administratief
medewerkster (code 10 053) en winkelassistent (10 779).4.2 Intensivering afdrachtvermindering speur- en ontwikkelingswerkDe leden van de PvdA-fractie vragen naar het verwachte budgettaire effect
van het verhogen van het plafondbedrag naar 17,5 mln en van het verlengen
van de eerste schijf naar 200 000. Tevens vragen deze leden bij welke
grootteklasse bedrijven deze lastenverlichting neerslaat.Per jaar is er een beperkt aantal bedrijven (3 tot 6) dat te maken krijgt
met de maximale tegemoetkoming vanuit de WBSO. Dit zijn de grote, multinationale
ondernemingen, die veelal enige keuzevrijheid hebben waar zij hun S&O
zullen uitvoeren. Door een verhoging van het plafond komen meer van hun projecten
voor tegemoetkoming in aanmerking. Het budgettaire effect van deze maatregel
bedraagt circa 5 mln.Het verlengen van de eerste schijf kost naar schatting circa 30 mln. Van
deze maatregel profiteren bedrijven tot 100 werknemers relatief het meeste.
Deze bedrijven ontvangen voor een groter deel van hun projecten 40% in plaats
van 13% tegemoetkoming.Het budgettair effect van de verhoging van het percentage in de eerste
schijf WBSO per procentpunt voor respectievelijk startende en zittende ondernemers –
de leden van de PvdA-fractie vragen daarnaar – kost circa f 1 mln
per procentpunt voor startende ondernemers en circa 7,5 mln per procentpunt
voor zittende ondernemers. Bij deze berekening is uitgegaan van het huidige
percentage eerste schijf (40%) en de lengte van de eerste schijf in 2001 (f 200 000).In antwoord op de vraag van deze leden of er met betrekking tot de WBSO
sprake is van samenloop en/of cumutatie met innovatiestimuleringsregelingen
van EZ, merken wij op dat er naar onze mening geen regelingen zijn die qua
doelgroep, aangrijpingspunt en vormgeving vergelijkbaar zijn met de WBSO.
Wel zijn er regelingen die complementair zijn aan de WBSO. Wij achten het –
juist vanwege het complementaire karakter – niet wenselijk om deze regelingen
onder te brengen in een fiscale regeling. Wij zijn dan ook geen
voorstander van de door de leden van de PvdA-fractie genoemde mogelijkheid
om de middelen ex artikel 02.02 EZ begroting en/of artikel 02.09 EZ begroting
te fiscaliseren door middel van de invoering van een Innovatie Investerings
Aftrek. Het nadeel van een dergelijke samenvoeging weegt naar onze mening
zwaarder dan de effectiviteitswinst die hier volgens deze leden wellicht mee
zou kunnen worden behaald en de administratieve en uitvoeringslasten die hiermee
wellicht zouden worden verminderd.De gedachte van een Innovatie Investerings Aftrek is overigens ook aan
de orde geweest bij het overleg met vaste commissies voor EZ en Financiën
op 2 februari jl. inzake de evaluatie van de WBSO. De minister van EZ en mijn
ambtsvoorganger hebben daarbij onder meer gewezen op te verwachten problemen
met Brussel.5. Natuur en milieu5.1 InleidingDe leden van de fractie van de VVD vragen zich af of het kabinet al meer
inzicht kan geven in het milieurendement van de ecotax.Bij brief van de staatssecretaris van Financiën van 29 september
2000 (kenmerk WV 2000–00 629) werd aan de vaste commissie voor
Financiën uit de Tweede Kamer een tussenrapportage van de Werkgroep vergroening
van het fiscale stelsel II aangeboden. In deze rapportage werd onder meer
toegelicht dat een deelwerkgroep zich bezighoudt met het ontwikkelen van nieuwe
evaluatiemethoden voor de effectiviteit van milieubelastingen. Voor een nadere
uiteenzetting over de problematiek bij de evaluatie van milieubelastingen
waaronder de Regulerende energiebelasting («ecotax») en de richting
waarin naar oplossingen wordt gezocht, wordt naar deze tussenrapportage verwezen.De leden van de VVD-fractie zouden graag van het kabinet vernemen welke
vooruitgang binnen de EU geboekt wordt met een Europese energiebelasting.Momenteel wordt op informele wijze verder gesproken over het richtlijnvoorstel
van de Europese Commissie voor de belastingen op energieproducten. Doel hiervan
is het voorstel technisch zoveel mogelijk af te maken ten behoeve van nadere
besluitvorming op politiek niveau. Gezien de aard van de te bespreken technische
onderwerpen en de verschillende opvattingen die daarover in de diverse landen
bestaan, zullen naar verwachting meerdere vergaderingen van de werkgroep nodig
zijn. Tijdens de laatste bijeenkomst van de werkgroep was ook een Italiaanse
delegatie aanwezig. Hiermee ligt het aantal deelnemende landen op elf. Alleen
Spanje, Ierland, Griekenland en Portugal nemen niet deel. Tijdens de laatste
bijeenkomst is besloten om de bestaande nationale systemen van energiebelasting
nader onder de loep te nemen en mogelijke oplossingen te formuleren met het
oog op een zgn. «level playing field» voor gelijksoortige bedrijven.
Op deze wijze wordt getracht om alvast tegemoet te komen aan mogelijke bezwaren
die op kunnen komen wanneer het richtlijnvoorstel voor belasting op energieproducten
weer op de Europese agenda wordt gezet. Mogelijk zal het Zweeds Voorzitterschap,
in de eerste helft van 2001, het richtlijnvoorstel weer agenderen.De leden van de CDA-fractie vragen zich af waarom de regering is overgegaan
tot extra verhoging van de REB.De extra verhoging van de REB is om twee redenen noodzakelijk. Ten eerste
is bij de uitwerking van de derde tranche vergroening gebleken dat een deel
van het ingeboekte bedrag aan overige milieubelastingen niet bij huishoudens
kan worden gegenereerd. Ter compensatie zijn daarom de REB-tarieven van aardgas
en elektriciteit in de laagste verbruikschijf verhoogd. Ten tweede
dient compensatie te worden gevonden voor het feit dat de indexatie van de
milieubelastingen en de BTW over de energie- en milieumaatregelen een lagere
opbrengst genereert dan ten tijde van het Regeerakkoord werd geraamd. Deze
compensatie – door middel van een extra REB op het elektriciteitsverbruik –
is ook vermeld in bijlage 13 van de MN2000. De hierboven beschreven compensatie
binnen de REB is noodzakelijk ter dekking van de voorgenomen tariefsverlaging
in de IB/LB per 1 januari 2001.Deze leden vragen of er gezien de hoogte van de aardgas en elektriciteitsprijzen
geen aanleiding is om af te zien van deze extra verhoging van de REB.Hierover merken wij op, dat de milieubelastingen zijn ingevoerd in het
kader van de vergroening van het fiscale stelsel. Zij hebben tot gevolg dat
milieubelastend gedrag wordt ontmoedigd. Omdat de opbrengst van de vergroening
weer wordt teruggesluisd treedt per saldo geen lastenverzwaring op. Ook de
opbrengst van de verhoging van de REB wordt volledig teruggesluisd.De leden van de GPV- en RPF-fractie vragen of ervan mag worden uitgegaan
dat het kabinet niet alleen zal volstaan met het publiceren van het eindrapport
van de Werkgroep «Vergroening van het fiscale stelsel
II», maar dat er ook een kabinetsstandpunt over zal komen.
Zij zouden het betreuren als de conclusies van de werkgroep alleen zouden
dienen voor de mogelijke agenda in een volgende kabinetsperiode.De Werkgroep «Vergroening van het fiscale stelsel II» heeft
volgens de instellingsbeschikking als taak «.. te
bezien welke mogelijkheden in het vervolg op de in deze kabinetsperiode gerealiseerde
fiscale maatregelen op het gebied van milieu, natuur daaronder begrepen, kunnen
worden ingezet binnen het fiscale stelsel die het belang van de bescherming
van het milieu dienen en een duurzame ontwikkeling van de economie bevorderen.» Dit betekent dat het eindrapport vooral als doel heeft om fiscale
vergroeningsbouwstenen aan te leveren voor de toekomst. Deze bouwstenen zouden
bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor de komende verkiezingsprogramma's
of het nieuwe regeerakkoord. Uiteraard zijn wij bereid ter zijner tijd met
de Tweede Kamer van gedachten te wisselen over het rapport.De leden van de fractie van D66 vernemen graag waarom voor de bevordering
van spaarlampen een inkomensafhankelijke regeling wordt voorgesteld. Voorts
vragen deze leden of de aangepaste energiepremie-lijst in de Uitvoeringsregeling
energiepremies voor de plenaire Kamerbehandeling van het belastingplan 2001
aan de Tweede Kamer kan worden toegezonden. Ook de leden van de fractie van
het CDA vragen naar de uitvoeringsregeling.Anders dan de leden van de fractie van D66 veronderstellen, wordt er geen
inkomensafhankelijke regeling voor het bevorderen van spaarlampen voorgesteld.De uitvoeringskosten van een regeling uitsluitend bestemd voor het bevorderen
van spaarlampenbezit zouden in geen verhouding staan tot het voordeel voor
de consument, ongeacht of sprake is van een regeling voor alle of voor specifieke
inkomensgroepen. Daarenboven nemen marktpartijen thans vele initiatieven op
dit terrein, waaronder prijsacties. Wel kunnen activiteiten ter bevordering
van het spaarlampenbezit onderdeel uitmaken van de subsidieregeling energiebesparing
huishoudens met lage inkomens.Voor de aanpassing van de energiepremie-lijst in de Uitvoeringsregeling
energiepremies wordt thans een advies voorbereid door een breed samengestelde
technische werkgroep, waarin naast de betrokken departementen tevens EnergieNed
en Novem participeren. Dit advies wordt half november verwacht, waarna besluitvorming
dient plaats te vinden op basis van het door de technische werkgroep
uitgebrachte advies met inachtneming van de budgettaire randvoorwaarden, controle-
en uitvoeringsaspecten. Indien deze procedure tijdig is afgerond, zullen wij
de kamer nog voor de behandeling van het belastingplan een concept van de
desbetreffende wijzigingsregeling doen toekomen.Inhoudelijk willen wij niet al te zeer vooruitlopen op het advies van
de technische werkgroep. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven,
de leden van de fractie van het CDA vragen hiernaar, zullen in ieder geval
voorzieningen voor duurzame energie worden opgenomen in de regeling.5.2 Stimulering van duurzame energieDe leden van de GPV/RPF-fractie stellen de vraag of de regering kan garanderen
dat bij een sterke groei van de vraag naar duurzame energie op korte termijn,
ook aan de vraag kan worden beantwoord.In het Energierapport (Kamerstukken II 1999–2000, 26 898, nr.
1) heeft de regering aangegeven dat, daar waar zich knelpunten voordoen in
het aanbod (bijvoorbeeld bij de locatieproblematiek van windenergie), het
beleid geïntensiveerd zal worden. Wij hebben geen aanleiding te veronderstellen
dat het aanbod van duurzame energie achterblijft bij de vraag daarnaar.De leden van de VVD-fractie vragen hoe hoog de gerealiseerde opbrengst
van de REB zal zijn na uitvoering van de derde tranche vergroening.De verwachte REB-opbrengst na uitvoering van de derde tranche vergroening
bedraagt naar huidig inzicht 3 737 mln.Deze leden vragen daarnaast waarom de regering er niet voor heeft gekozen
de hoger dan geraamde REB-opbrengst rechtstreeks terug te sluizen en nieuwe,
overige milieumaatregelen voor te stellen, in plaats van de hoger dan geraamde
opbrengst van de REB in te zetten ter gedeeltelijke dekking van de post overige
milieumaatregelen.In paragraaf 4.3.1 van de memorie van toelichting van het wetsvoorstel
Tariefwet 2001 is aangegeven dat het nog in te vullen bedrag aan overige milieubelastingen
van 160 mln voor huishoudens wordt gedekt door enerzijds de hoger dan oorspronkelijk
geraamde opbrengst van de REB (75 mln) hiervoor aan te wenden en anderzijds
door de tarieven in de eerste schijf van de REB extra te verhogen (85 mln).
De reden voor deze wijze van compensatie is dat het op korte termijn niet
mogelijk is nieuwe overige milieumaatregelen te vinden die per 1 januari 2001
kunnen worden ingevoerd. Het afzien van dekking zou hebben betekend dat minder
ruimte zou zijn geweest voor de verlaging van de tarieven in de inkomstenbelasting.Deze leden stellen verder de vraag of de uitbreiding van de regeling voor
energiepremies zal leiden tot een toename van de aanschaf van warmtepompboilers
gezien de aanzienlijke aanschafprijs. Daarop aansluitend vragen zij in welke
verhouding de te verstrekken premie staat tot de hoogte van de aanschafprijs
van onder andere warmtepompboilers.Dat is wel de verwachting. Het gaat bij de premie om een investeringssubsidie
tot ongeveer 30%. Door de subsidiering via de energiepremieregeling wordt
beoogd dat het aanschafvolume van warmtepompboilers zal toenemen. Deze volumestijging
stelt de producenten vervolgens in staat om, via schaaleffecten, hun prijs
voor warmtepompboilers verder te verlagen. Tevens vragen deze leden of het de regering bekend is dat er nog steeds
gemeenten zijn die de plaatsing van zonneboilers tegenhouden en wanneer de
regering een einde maakt aan deze beleidsmatige inconsistentie.Afgaande op signalen uit de uitvoeringspraktijk wordt de plaatsing van
zonnepanelen en zonneboilers soms inderdaad door gemeenten tegengehouden,
waarbij de gemeentelijke handelwijze dan vooral is ingegeven door welstandsmotieven.
Zoals de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft aangegeven in de toelichting op het voorstel tot wijziging van de Woningwet
(TK 1998/99, 26 734) wil het kabinet die belemmering wegnemen door het
plaatsen van zonnecollectoren en zonnepanelen bouwvergunningsvrij te maken.
De algemene maatregel van bestuur waarmee dat zal worden geëffectueerd,
zal naar verwachting uiterlijk 1 januari 2002 in werking treden.De leden van de PvdA-fractie vragen, of kan worden aangegeven hoe nu de
prijsverhoudingen tussen duurzame energie (met onderscheid naar wind, zon
en biomassa) en energie uit fossiele bronnen komen te liggen en welke verdere
differentiatie in REB-tarieven de komende jaren nodig is om het prijsniveau
van fossiele en duurzame energie de komende jaren tenminste gelijk te trekken.De verwachting is dat de gemiddelde prijs van duurzame energie, met inachtneming
van de REB-faciliteit, in 2001 meer in de buurt van de prijs van fossiele
energie zal komen te liggen. Of dit voor de jaren erna ook het geval zal zijn,
hangt af van enerzijds de ontwikkeling van de overcapaciteit op de electriciteitsmarkt,
anderzijds van de ontwikkeling van de productie-kosten van duurzame energie.
Dit geldt voor het gemiddelde van wind, zon en biomassa. In de huidige REB-systematiek
is geen sprake van differentiatie naar afzonderlijke duurzame opties. Van
belang is uitsluitend het hernieuwbare karakter van de opgewekte energie.De leden van de CDA-fractie vragen welke andere mogelijkheden om de prijsverhouding
tussen duurzame energie en fossiele energiedragers gunstig te beïnvloeden
in de Werkgroep «Vergroening van het fiscale stelsel» worden onderzocht.Zoals in de tussenrapportage van de Werkgroep Vergroening aan de Tweede
Kamer (29-09-2000, nr. WV 2000-00629U) is geschreven, wordt er een groot aantal
potentiële fiscale milieumaatregelen in de Werkgroep onder de loep genomen.
In bijlage 2 van de tussenrapportage zijn de werkzaamheden van de verschillende
clusters opgenomen. Hieruit blijkt dat in het «Energie-cluster» onder meer wordt gesproken over de mogelijkheid voor additionele
heffingen op fossiele energiedragers en voor verdere fiscale stimulering van
hernieuwbare bronnen. De resultaten van de besprekingen zullen in de zomer
van 2001 worden verwerkt in het eindrapport van de Werkgroep Vergroening.In reactie op de vraag van de leden van de PvdA-fractie waarom de subsidiëring
van fotovoltaische zonne-energie en warmtepompboilers wel in de regeling energiepremies
wordt opgenomen en de subsidiering van andere actieve zon-thermische systemen
niet, merken wij op dat ook individuele en collectieve zon-thermische systemen
deel zullen uitmaken van de energiepremieregeling.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of, waar de regering spreekt
over «hetzelfde loket», het energiebedrijf wordt bedoeld. En,
zo vragen zij, wordt hiermee niet de keuzevrijheid van de consument bij het
aanschaffen van duurzame energievoorzieningen beperkt en de concurrentiepositie
van andere aanbieders dan het energiebedrijf benadeeld.Met «hetzelfde loket» wordt inderdaad het energiebedrijf bedoeld.
Bij energiebedrijven kan de premie voor de energiebesparende apparatuur worden geïncasseerd. Dit staat geheel los van de keuzevrijheid
van de consument. Deze is bij de aanschaf geheel vrij in de keuze van de apparatuur
en het verkooppunt, zolang die apparatuur maar voldoet aan de kwaliteitseisen
die in de energiepremieregeling zijn gesteld. De keuzevrijheid van de consument
wordt daarmee niet beperkt omdat de energiebedrijven de energiepremieregeling
alleen uitvoeren, en wel volgens de richtlijnen die daarvoor door de overheid
zijn opgesteld.Deze leden vernemen graag wanneer er duidelijkheid zal zijn over de regeling
voor E-teams bij lage inkomens. Tevens vragen zij hoe huurders worden gestimuleerd
en ondersteund in het nemen van energiebesparende maatregelen.De subsidieregeling energiebesparing huishoudens met lage inkomens ligt
momenteel voor notificatie in Brussel. Tevens wordt op dit moment een handhaafbaarheids-
en uitvoerbaarheidstoets uitgevoerd over de subsidieregeling. Naar verwachting
zal de subsidieregeling in de loop van 2001 in werking kunnen treden.Naast de subsidieregeling energiebesparing huishoudens met lage inkomens
worden huurders ook via het EnergiePrestatieAdvies (EPA) en de regeling Energiepremies
gestimuleerd om energiebesparende maatregelen te treffen. Verder bekijken
wij momenteel of met woningcorporaties en particuliere verhuurders prestatieafspraken
kunnen worden gemaakt over energiebesparing in de bestaande woningvoorraad.Een afzonderlijke regeling voor lage inkomens door middel van het verstrekken
van zachte leningen tegen gunstige voorwaarden voor lage inkomens, deze leden
vragen daarnaar, is binnen de regulerende energiebelasting niet mogelijk gebleken,
omdat de fiscaliteit niet tevens de functie van bankier kan vervullen. Een
alternatief, bijvoorbeeld in de vorm van een rentesubsidie op een door een
huishouden met een laag inkomen afgesloten lening bij een commerciële
instelling, is vanuit een oogpunt van controle en om uitvoeringstechnische
redenen eveneens niet haalbaar gebleken. De controle op de aanwending van
de lening voor de toepasselijke doelgroep is voor de belastingdienst niet
goed doenlijk, omdat aanknopings-punten voor de controle ontbreken.5.3 Warmte-krachtkoppeling (WKK)De leden van de fractie van de PvdA vragen waarop het maximaal fiscaal
te faciliëren bedrag van f 212 mln voor de energie-investeringsaftrek
voor 2001 is gebaseerd.Wij kunnen deze leden antwoorden dat de energie-investeringsaftrek al
vanaf de invoering een maximering kent waarop de inflatiecorrectie van toepassing
is. Zo wordt van het bedrag aan energie-investeringen in het jaar 2000 ten
hoogste f 208 mln in aanmerking genomen. Na toepassing van de inflatiecorrectie
bedraagt het maximale fiscaal te faciliëren bedrag voor 2001 f 212
mln.De vraag van deze leden of de omvorming van de Brandstoffenbelasting betekent,
dat deze voor de brandstofinzet in WKK-installaties (veelal gas) nu geheel
verdwijnt, kan bevestigend worden beantwoord. De BSB verdwijnt op de brandstofinzet
voor elektriciteitsproductie (dus ook voor WKK-installaties).Deze leden willen voorts weten of het stimuleringspakket voldoende is
om ook verdere WKK-investeringen, bijvoorbeeld in de industrie of glastuinbouw,
mogelijk te maken.Het stimuleringspakket verbetert de rentabiliteit van zowel bestaande
als nieuwe WKK-installaties. Op basis van scenarioberekeningen voor de sectoren
kleinschalige WKK, grootschalige WKK en grootschalige warmtedistributie wordt
een substantiële groei van het WKK vermogen verwacht. De
mate waarin nieuwe WKK installaties van het stimuleringspakket profiteren
hangt mede af van toekomstige marktontwikkelingen.Daarnaast vragen deze leden op basis van welke berekening de regering
aan de 0,5 cent terugleververgoeding gekomen is.De afdrachtskorting van 0,5 cent per kWh aan het net geleverde elektriciteit
is op een aantal berekeningen gebaseerd. Belangrijke elementen zijn het beschikbare
stimuleringsbudget en de te verwachten hoeveelheid in aanmerking komende elektriciteit.
Voorts is gestreefd naar een evenwichtige neerslag van het budget over de
verschillende WKK-toepassingen (groot- en kleinschalig). De kosteneffectiviteit
van het stimuleringspakket en randvoorwaarden die in EU-verband aan stimuleringsmaatregelen
worden gesteld zijn daarbij betrokken. Voorts is in aanmerking genomen dat
stimulering van WKK dient te passen in het streven naar een level playing
field voor producenten van elektriciteit.Deze leden vernemen in dit verband graag waarom in Duitsland een terugleververgoeding
van 2 ct wordt gehanteerd.Wij beschikken nog over onvoldoende exacte informatie over de achtergronden
van de besluitvorming (landelijk en mogelijk ook regionaal) in Duitsland om
te kunnen beoordelen in hoeverre dezelfde factoren in aanmerking zijn genomen
als bij de vaststelling van de 0,5 cent.Tot slot vragen deze leden of de WKK-stimulering zoals deze vanaf volgend
jaar gaat gelden al onderdeel uitmaakt van het lopende interdepartementale
beleidsonderzoek naar energiesubsidies. Indien dit niet het geval is vragen
deze leden of de regering dan bereid is een evaluatie te laten uitvoeren van
het totale stimuleringspakket voor WKK, fiscaal en anderszins, zoals dat vanaf
volgend jaar van kracht wordt.In het lopende beleidsonderzoek (IBO) naar energiesubsidies wordt teruggekeken
naar regelingen welke thans reeds van kracht zijn of eerder van kracht zijn
geweest. In dat kader wordt eveneens aandacht gegeven aan subsidies ter stimulering
van WKK. Met het pakket stimuleringsmaatregelen voor WKK, waarover de Kamer
recent is geïnformeerd bij brief van de minister van Economische Zaken
(Kamerstukken II, 2000–2001, 26 898, nr. 25) wordt beoogd om de
positie van WKK in de komende jaren te versterken. Zoals reeds is aangekondigd
zal monitoring plaatsvinden van de resultaten van het ingezette beleid.Het verwachte budgettaire effect van de voorgestelde verhoging van de
Energie Investeringsaftrek (EIA) naar 55% waarnaar de leden van de D66-fractie
vragen, bedraagt naar huidig inzicht circa 80 mln.5.4 Klimaatneutrale energiedragersDe leden van de fracties van de PvdA, VVD en D66 vragen wanneer er meer
duidelijkheid komt over de fiscale faciliteit voor klimaatneutrale energiedragers
en wanneer de faciliteit van kracht kan worden. De leden van de fractie van
D66 vragen meer in het bijzonder wanneer de studie naar projecten van klimaatneutrale
energiedragers is afgerond en of wordt overwogen aan deze faciliteit terugwerkende
kracht te verlenen. De leden van de fractie van het GPV (mede namens RPF)
constateren dat het budget hiervoor van 10 miljoen gulden in 2001 niet zal
worden ingezet en vragen of de regering het denkbaar acht dat dit budget voor
andere positieve prikkels kan worden ingezet.In reactie hierop het volgende. De studie naar klimaatneutrale energiedragers
wordt uitgevoerd in het kader van het GAVE-project. In dat verband heeft Novem
geadviseerd om begin 2001 een tender uit te schrijven voor het verstrekken
van bijdragen in de financiering van de opzet van projecten. Novem adviseert
tevens om eind 2001 of begin 2002 een tender uit te schrijven
die moet leiden tot de daadwerkelijke realisatie van projecten. Deze planning
zou betekenen, dat er in 2001 geen budget voor een fiscale faciliteit is vereist.
Het is wel denkbaar dat partijen die deelnemen aan eventuele tenders al in
2001 met een verzoek komen om de fiscale faciliteit vorm te geven. Besluitvorming
over het advies van Novem heeft nog niet plaatsgevonden.Er zijn tevens eerste signalen dat private partijen, buiten GAVE om, overwegen
om projecten op te zetten. Het streven is erop gericht om de fiscale faciliteit
snel gereed te hebben, zodra geschikte, goed gedefinieerde projecten zijn
ontwikkeld waarvoor men daarvan gebruik wil maken. Het opnemen van een bepaling
in de faciliteit waarmee daaraan terugwerkende kracht wordt gegeven is thans
niet aan de orde. Gezien de mogelijke vraag van private partijen om reeds
in 2001 over een fiscale faciliteit te kunnen beschikken blijft het budget
hiervoor gereserveerd. Inzet van het budget voor andere positieve prikkels
wordt in dit stadium dan ook niet overwogen.5.5 Experiment verhandelbare reductiesDe leden van de fractie van de PvdA merken op dat de toelichting van de
regering over het experiment verhandelbare reducties niet duidelijk is. Zij
geven daarbij aan dat hoewel er nog geen zicht is op de wijze van uitvoering
van het experiment er al wel 10 miljoen gulden wordt gereserveerd voor 2001
uit het budget voor positieve fiscale prikkels. Zij vragen of het juist is
dat niet eerder dan eind 2001 er eventueel nader zicht is op het vervolgtraject.
Deze leden vragen zich af of het Kabinet zal reageren op voorstellen van de
commissie plafonnering CO2-emissies terzake. Zij vragen voorts
of in concrete termen kan worden aangegeven hoe de regering hiermee verder
denkt te gaan en of een start in 2001 nog denkbaar is. Ook de leden van de
fractie van de VVD vragen of te verwachten is dat een systeem van verhandelbare
emissierechten volgend jaar wordt ingevoerd en, indien dit niet het geval
is, waaraan de gereserveerde middelen dan worden besteed. Door de leden van
de fracties van D66 en het GPV (mede namens RPF) worden vragen van gelijke
aard gesteld.In reactie hierop merken wij het volgende op. In de toelichting bij het
Instellingsbesluit adviescommissie plafonnering CO2-emissies (Stc.
2000, nr. 173) wordt aangegeven dat de commissie, desgewenst, het verdere
onderzoek naar gecertificeerde CO2-reducties van niet geplafonneerde
sectoren ter hand kan nemen. In feite wordt hiermee het verdere onderzoek
met betrekking tot het experiment, zoals aangegeven in de Uitvoeringsnota
Klimaatbeleid, deel 1 (Kamerstukken II, 1998–1999, 26 603, nr.
1), in handen gelegd van genoemde Adviescommissie. De oorspronkelijke opzet
van het experiment en het werkgebied van de Adviescommissie is hiermee bijgesteld
overeenkomstig het SER-advies inzake emissiehandel in het klimaatbeleid (SER-advies
nr. 00/06). In dat advies geeft de SER aan dat het pas na onderzoek naar de
belangrijkste voorwaarden voor binnenlandse emissiehandel wenselijk is een
experiment op te zetten. In de reactie van het kabinet (Kamerstukken II, 1999–2000,
26 603, nr. 30) op dat advies van de SER is dit eveneens aangegeven.
Op 9 oktober jl. is deze reactie op het SER-advies in de vaste commissies
uit de Tweede Kamer voor VROM en EZ besproken. Aangezien de Adviescommissie
uiterlijk 1 oktober 2001 advies uitbrengt is het minder waarschijnlijk dat
voor de uitvoering van een experiment voor het eind van 2001 een beroep nodig
is op de gereserveerde middelen ad 10 miljoen gulden binnen het budget voor
positieve fiscale prikkels. Deze reservering heeft desalniettemin plaatsgevonden
om te kunnen reageren op eventuele signalen vanuit de Adviescommissie dat
er een sterke behoefte bestaat aan uitvoering van een experiment reeds in
het jaar 2001.Ingevolge de Kaderwet adviescolleges (Stb. 196, nr. 378) zal de minister van VROM na ontvangst van het advies de beide kamers der Staten-Generaal
in kennis stellen van het kabinetsstandpunt terzake.5.6 Wijziging REB in verband met convenant kolencentralesDe leden van de fractie van D66 willen graag weten wanneer de convenantsonderhandelingen
(van de Ministers van Economische zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer met de eigenaren van de kolencentrales) plaatsvinden
en wanneer deze naar verwachting worden afgerond.Er wordt momenteel hard gewerkt aan het opstellen van een convenant ter
uitwerking van het beleidsakkoord van afgelopen zomer. De planning is erop
gericht om rond de jaarwisseling tot overeenstemming met de eigenaren van
de kolencentrales over de tekst te komen.5.7 Wijziging REB : boscertificatenDe leden van de fracties van PvdA, CDA, D66, GroenLinks en GPV (mede namens
RPF) vragen waarom voor de boscertificaten is gekozen voor een fiscale stimulans
en niet voor een subsidie, mede indachtig de aanbevelingen van de Algemene
Rekenkamer en het toetsingskader voor fiscale instrumenten. De leden van de
fractie van D66 vroegen zich voorts af waarom de suggestie van de Raad van
State om het Nationaal Groenfonds direct van overheidswege te subsidiëren
niet is overgenomen.In antwoord op de vragen van deze leden het volgende. In de REB is een
aantal faciliteiten opgenomen om het gebruik van duurzame energie te bevorderen.
Een van de effecten van het gebruik van duurzame energie is dat er minder
of geen CO2 wordt uitgestoten. Bos heeft de eigenschap CO2 vast te leggen, zodat er wat CO2-effect betreft sprake
is van een vergelijkbaar effect. Met de vastlegging van CO2 wordt
een bijdrage geleverd aan de CO2-reductie-taakstelling. Vanwege
deze vergelijkbaarheid met duurzame energie is voor het systeem van boscertificaten
eveneens gekozen voor een fiscale stimulans.Met betrekking tot de hantering van het toetsingskader voor fiscale instrumenten
en het advies van de Raad van State merken wij nog het volgende op. De doelstelling
van de regeling is het versneld realiseren van de aanleg van nieuw bos in
Nederland ter vastlegging van CO2. Deze stimulans kan, met een
beperkte aanpassing van de methodiek zoals deze voor duurzame energie wordt
toegepast, worden vormgegeven binnen de REB. Binnen het fiscale kader is daarvoor
bovendien de financiële ruimte beschikbaar. De uitvoeringskosten voor
de energiebedrijven en voor de belastingdienst zijn beperkt. De controle,
monitoring en evaluatie zijn betrekkelijk eenvoudig. De effectiviteit van
de voorgestelde regeling ligt op hetzelfde niveau als bij een subsidieregeling.Zoals in paragraaf 8 van het nader rapport inzake het Belastingplan
2001 werd opgemerkt, maakt dit fiscale instrument een geïntegreerd deel
uit van het totale beleidsinstrumentarium. Daarnaast zijn de bijzondere omstandigheden
van het geval, zoals deze mede in het nader rapport werden toegelicht, in
aanmerking genomen. De keus voor het fiscale instrument is derhalve de uitkomst
van een integrale afweging door het kabinet waarbij geen sprake is van een
versterkend proces van instrumentalisme, zoals door de leden van de fractie
van het CDA wordt verondersteld. Wel realiseren wij ons dat bij een andere
weging van de verschillende elementen tot een andere keuze kan worden gekomen
ten aanzien van de aard van het in te zetten beleidsinstrument.De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts hoe deze fiscale regeling
zich verhoudt tot de al bestaande subsidie-instrumenten voor de aanleg
van nieuwe bossen en waarom niet is gekozen voor uitvoering door de uitvoerende
dienst LASER.De middelen die met toepassing van de voorgestelde afdrachtskorting in
de REB beschikbaar komen voor duurzaam bos zijn additioneel ten opzichte van
de middelen die beschikbaar zijn voor de aanleg van bos in het kader van het
Programma Beheer uit de begroting van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.
Daarnaast is uit de middelen van het CO2-reductieplan 25 miljoen
gulden beschikbaar voor het tot stand brengen van een «revolving fund»
bij het Groenfonds. De uitvoering van de afdrachtskorting in de REB valt onder
de reguliere taken van de Belastingdienst. Gezien de rol die het Groenfonds
thans reeds speelt ten aanzien van aanleg van duurzaam bos, is gekozen voor
de inschakeling van deze organisatie als intermediaire instantie.De leden van de fractie van het CDA vragen zich voorts af waarom gekozen
wordt voor een termijn van duurzaam beheer gedurende tenminste 50 jaar en
of bosteelt in de agrarische sector van snelgroeiend hout ook onder deze regel
valt.In antwoord op deze vragen merken wij op dat voor de contracten van het
Nationaal Groenfonds met de boseigenaren voor de aanleg van nieuw bos, en
daarmee voor de vastlegging van CO2, het duurzaam beheer van bos
op grond van het Kyoto-protocol een voorwaarde is. Om die reden is gekozen
voor een termijn van 50 jaar. Bij een kortere periode wordt de maximale CO2-vastlegging in duurzaam beheerd bos niet gerealiseerd. Een langere
contractperiode dan 50 jaar levert onevenredig veel onzekerheden op om partijen
contractueel te binden. Snelgroeiend hout valt niet onder deze fiscale maatregel
omdat dit binnen een periode van 50 jaar wordt geoogst, waarmee de vastgelegde
CO2 aan het bos wordt onttrokken. Hiermee wordt niet voldaan aan
de eisen van het Kyoto-protocol.De leden van de fractie van de PvdA vernemen graag of langs deze weg 2000
ha bos kan worden aangelegd. Voorts vragen zij of de extra stimulans reeds
bestaande taakstellingen voor bosaanleg dient en of de taakstelling voor bosaanleg
wordt verhoogd.Met een bijdrage van 10 000 gulden per ha, hetgeen resulteert in
een belastingderving van 20 miljoen gulden per jaar, kan bijgevolg jaarlijks
de aanleg van 2000 ha nieuw bos worden gestimuleerd. Met de extra bijdrage
voor bosaanleg wordt particulier bosbeheer aanzienlijk aantrekkelijker, met
als gevolg dat de belangstelling voor bosaanleg zal toenemen en de bestaande
taakstellingen voor particuliere bosuitbreiding eerder worden gerealiseerd.Voor wat betreft de belastingplicht voor de energiebedrijven en de positie
van het Nationaal Groenfonds treden er geen veranderingen op, anders dan dat
een deel van de REB dat de energiebedrijven als belastingplichtigen af zouden
moeten dragen aan de Belastingdienst nu aan het Nationaal Groenfonds wordt
afgedragen. Dit in antwoord op desbetreffende vragen van de leden van de fractie
van D66.5.8 AfvalstoffenbelastingDe leden van de fractie van D66 willen graag weten of de toetsing op mogelijk
hergebruik van stoffen die in de ministeriële regeling van niet herbruikbare
en niet verbrandbare stoffen zijn opgenomen jaarlijks plaatsvindt.De keuze voor een ministeriële regeling om de stoffen aan te wijzen
die in aanmerking komen voor een laag tarief, heeft als voordeel dat de lijst
met aangewezen stoffen relatief eenvoudig kan worden aangepast. Het ligt in
de bedoeling de in de regeling te noemen stoffen periodiek te toetsen op hergebruik. Indien na toetsing blijkt dat hergebruik mogelijk is,
zal de regeling daarop worden aangepast.5.9 Stimulering duurzame landbouwVoor de stimulering van duurzame landbouw wordt een nieuw certificaat
geïntroduceerd, het certificaat Stimulans Duurzame Landbouw (SDL). De
leden van de fractie van de PvdA hebben enkele vragen over het SDL-certificaat.
Zo vragen deze leden hoe de introductie van weer een nieuw certificaat zich
verhoudt tot de afspraak in het regeerakkoord dat getracht zal worden het
aantal keurmerken en certificaten rond «duurzaam» terug te dringen.Wij kunnen hierop antwoorden dat het certificeren van duurzame landbouwbedrijven
niet is bedoeld om een keurmerk naar de consument te introduceren. Het is
een bedrijfscertificaat en geen productcertificaat. Het certificaat is bedoeld
om bedrijven die op duurzame wijze produceren en voldoen aan bovenwettelijke
eisen, mede met het oog op financiële en fiscale regelingen, te kunnen
onderscheiden van gangbare landbouwbedrijven. Overigens verwijzen wij naar
het antwoord van de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij op schriftelijke
vragen van het lid Geluk inzake controle en certificeringssystemen in de land-
en tuinbouw (TK 1999–2000, aanhangsel Handelingen nr. 1543).Naar aanleiding van de vraag van deze leden wie de eisen vaststelt voor
het SDL-certificaat, wie controleert en hoe bij de consument bekendheid wordt
gegeven aan dit nieuwe keurmerk, merken wij het volgende op. De eisen voor
het SDL-certificaat worden, in overleg met maatschappelijke organisaties,
door de Ministers van LNV en VROM vastgesteld. De uitvoering van de certificering
vindt plaats door certificeringsinstellingen die erkend zijn door de Raad
voor de Accreditatie. Zoals eerder is aangegeven, is het certificaat niet
bedoeld voor communicatie naar de consument.Beoogd wordt – zo kunnen wij deze leden op hun desbetreffende vragen
antwoorden – dat de SDL-eisen aansluiten bij en zo mogelijk geïntegreerd
worden in bestaande of in ontwikkeling zijnde certificeringssystemen in de
verschillende bedrijfstakken binnen de landbouw. Bij de vaststelling van de
eisen wordt aangesloten bij de praktijk van de voorloperbedrijven. Het stelsel
van SDL is gericht op de stimulering van gecertificeerde landbouwbedrijven
met een duurzame productiewijze. Het betreft bovenwettelijke eisen die voor
ongeveer 15–25% van de bedrijven financieel haalbaar zijn. De eisen
voor SDL zullen periodiek worden aangescherpt. Voor de biologische bedrijven
met SKAL-erkenning heeft de introductie van SDL geen gevolgen. SDL is bedoeld
voor de erkenning van andere duurzame bedrijven dan biologische bedrijven.
Het voornemen is dat zowel biologische als andere vormen van duurzame landbouw
in aanmerking komen voor de duurzame ondernemingsaftrek (DOA).De leden van de fractie van de VVD vragen de regering welke voorzieningen
zijn getroffen indien de Europese Commissie de duurzame ondernemersaftrek
en milieu-investeringsaftrek onverhoopt als staatssteun kwalificeert.De milieu-investeringsaftrek is door de Commissie als geoorloofde vorm
van staatssteun gekwalificeerd. De faciliteit wordt dan ook thans reeds toegepast.
Er is nog geen goedkeuring voor de intensivering van de milieu-investeringsaftrek.
De procedure voor goedkeuring van de duurzame ondernemingsaftrek loopt nog.
Zolang geen toestemming is verkregen, zullen maatregelen niet worden ingevoerd.
Mocht er onverhoopt geen goedkeuring voor maatregelen worden verkregen, dan
zal met inachtneming van de motieven voor het onthouden van toestemming een nader standpunt worden bepaald. Uiteraard in overeenstemming met de
verdragsregels.Met betrekking tot de stimulering van duurzame landbouw merken deze leden
op dat het van belang is dat fiscale maatregelen in de vorm van aftrekposten
voor een fors deel van de ondernemers niet bereikbaar zijn vanwege slechte
bedrijfsresultaten. Mogelijkheden voor verliesverrekening en dergelijke zouden
te weinig soelaas bieden. Deze leden vragen hoe gedacht wordt dit op te lossen.Het is ons niet bekend waarop deze leden hun mening baseren. Volgens het
kabinet is er macro gezien nog voldoende inkomenscapacteit om deze aftrek
te kunnen verzilveren. In de micro-situatie kan dit uiteraard anders liggen.
Inherent aan de stimulering van de duurzame landbouw via de fiscaliteit is
dat indien geen inkomstenbelasting wordt betaald de aftrek niet kan worden
verzilverd; hier loopt men tegen de grens van het fiscale instrument aan.Overigens heeft tijdens de parlementaire behandeling van het Belastingplan
2000 in de Tweede Kamer de toenmalige Staatssecretaris van Financiën
toegezegd de fiscale positie van de agrarische sector in kaart te brengen.
Belangrijkste aandachtspunt daarbij vormen gevallen waarin terugsluis wordt
bemoeilijkt als gevolg van het feit dat niet of nauwelijks inkomstenbelasting
is verschuldigd. Bijvoorbeeld als gevolg van verliessituaties. Maar ook de
combinatie een laag inkomen en ondernemersfaciliteiten kan in dit verband
problemen opleveren.Aan de notitie «Agrarische sector en fiscus», die wordt opgesteld
naar aanleiding van deze toezegging, wordt op dit moment gewerkt. Deze notitie
zal naar verwachting voorjaar 2002 aan de Tweede Kamer worden gezonden.5.10 DOA en MIADe leden van de fractie van de PvdA vernemen graag of de regering bereid
is de mate waarin gebruik gemaakt kan worden van de duurzame ondernemersaftrek
te differentiëren, bijvoorbeeld op basis van een puntensysteem zoals
voorgesteld door «In Natura» (de zgn, Duurzame Ondernemerspunten).Ons antwoord hierop luidt als volgt. In de duurzame ondernemingsaftrek
(DOA) worden twee duurzaamheidsklassen onderscheiden. Hiermee is reeds een
differentiatie aangebracht in de mate waarin van de duurzame ondernemingsaftrek
gebruik kan worden gemaakt. Het voornemen is om zowel biologische bedrijven
als duurzame landbouwbedrijven met een SDL-certificaat in aanmerking te laten
komen voor de verhoogde aftrek van f 22 500, onder voorwaarde van
goedkeuring door de Europese Commissie. Een verdere differentiatie in het
gebruik van de DOA op basis van een puntensysteem valt op voorhand niet uit
te sluiten.De leden van de D66-fractie vragen of in de structurele verruiming van
de DOA van 100 mln de gehele specifieke terugsluis van de 30 mln grondwaterbelasting
is verwerkt of daarboven op komt.Het gelijktrekken van het tarief van zelfonttrekkers met het algemene
grondwatertarief leidt in 2001 in totaliteit tot een opbrengst van 30 mln.
Hiervan wordt circa 5 mln opgebracht door de sector landbouw. Dit bedrag is
aangewend als dekking voor de verruiming van de DOA met 100 mln.5.11 Groen beleggen (Wet inkomstenbelasting 2001 en Dubo)De leden van de PvdA-fractie geven te kennen van harte in te stemmen met
de aangekondigde wijzigingen in de regeling Groen Beleggen. In antwoord op
de vraag van de leden van de PvdA-fractie hoeveel extra middelen
in 2001 worden ingezet voor deze regeling kan worden meegedeeld dat de extra
ingezette middelen in 2001 in totaal 65 mln bedragen. Van dit bedrag heeft
15 mln betrekking op de tijdelijke verlenging van de regeling voor duurzaam
bouwen. De resterende 50 mln is nodig om, rekening houdende met de invoering
van de persoonsgebonden aftrek van 2,5% van het in groenfondsen ingelegde
vermogen, het verwachte beroep op de regeling volledig te kunnen opvangen.
Daarbij is rekening gehouden met een in verband met de zogenoemde stuwmeren
te verwachten toename van het in groenfondsen ingelegde vermogen. Het gaat
hierbij om groenverklaringen voor projecten waarvoor nog geen middelen zijn
bijeengebracht in een groenfonds. Het ontstaan van deze stuwmeren is overigens
niet zozeer het gevolg van budgettaire beperkingen, maar hangt samen met het
feit dat in het algemeen enige tijd verstrijkt tussen het aanvragen van een
groenverklaring en de start van het project. Of de stuwmeren zullen verdwijnen
nu extra middelen zijn ingezet, zoals de leden van de PvdA-fractie vragen,
hangt derhalve met name af van het opstarten van de betreffende projecten,
maar ligt wel in de lijn der verwachtingen. De inzet van de extra middelen
dient om de budgettaire consequenties van de in dat geval te verwachten toename
van het in groenfondsen belegde vermogen op te kunnen vangen.De leden van de CDA-fractie vragen wat er met de regeling duurzaam bouwen
gebeurt na 1 januari 2002.Naar aanleiding van deze vraag merken wij op dat de regeling duurzaam
bouwen een tijdelijke regeling is, die is verlengd tot 1 januari 2002. In
de loop van de komende periode zal een verdere voortzetting van de regeling
duurzaam bouwen worden bezien.5.12 Vergroening autobelastingenDe leden van de VVD-fractie merken op dat bij voorstellen met betrekking
tot de vergroening van de autobelastingen naar hun oordeel verschuivingen
uitsluitend dienen te zijn gebaseerd op objectieve gegevens in relatie tot
milieu, veiligheid en beslag op infrastructuur, en dat verlaging van de ene
autobelasting niet mag worden gefinancierd uit een verhoging van een andere
autobelasting. Zij vragen een algemene reactie hierop en in welke mate de
komende voorstellen voldoen aan deze criteria. Voorts geven deze leden aan
dat zij geen voorstander zijn van incidentele verlagingen in het kader van
de vergroening van de autobelastingen.Als met incidenteel bedoeld wordt in de zin van niet op grond van algemeen
beleid, kunnen wij deze leden gerust stellen. De verdere ontwikkelingen van
de autobelastingen zien wij in het bredere perspectief van een aantal duidelijke
beleidslijnen. Ook in het licht van de motie Hofstra/Crone (Kamerstukken II
1999/2000, 26 800 IXB, nr. 35) en de motie Dijkstal (Kamerstukken II
2000/2001, 27 400, nr. 17) zullen deze lijnen richtinggevend kunnen zijn.
Er kunnen zich twee soorten maatregelen aandienen. In de eerste plaats kan
het gaan om algemene verlagingen waarbij ook de variabilisatiegedachte een
rol speelt in die zin dat er een verschuiving tot stand gebracht zou kunnen
worden in de richting van het extra belasten van het gebruik en het verlagen
van de belastingen die aangrijpen bij het bezit. In de tweede plaats kan het
bij vergroeningsmaatregelen gaan om uitsluitend stimuleren of aanvullend daarop
ook om het leggen van een extra last op minder schone en minder zuinige voertuigen
(wijzigen van de grondslag). Het stimuleren van schone auto's heeft daarbij
een duidelijk tijdelijk karakter, zowel vanwege Europese regelgeving als vanwege
het feit dat de gewenste situatie op een gegeven moment is bereikt. De maatregelen
die zullen worden bezien in het kader van het meerjarig perspectief van vergroening
en variabilisatie moeten daarom ook in hun onderling verband worden bezien,
zowel wat betreft de budgettaire doelstelling als de vergroenings- en variabilisatiedoelstelling. Met deze leden zijn wij van mening dat de vergroeningsvoorstellen in beginsel
gebaseerd moeten worden op objectieve gegevens voor zover die van belang zijn
voor de desbetreffende maatregel.Met betrekking tot de voorstellen voor het stimuleren van schone personenauto's
en schone bestelauto's, waar de leden van de fracties van de PvdA, VVD en
CDA naar vragen, merken wij het volgende op. Uiteraard zijn bij het overleg
over de uitwerking van deze maatregel, zoals de leden van de CDA-fractie vragen,
de RAI en de BOVAG nadrukkelijk betrokken. Het overleg over de vormgeving
bevindt zich thans in het eindstadium maar er moeten nog enkele problemen
worden opgelost die verband houden met een niet geheel doorzichtige situatie
met betrekking tot de vereisten voor het jaar 2005 in de desbetreffende EU-richtlijn.
De hoogte van de stimuleringsbedragen is afhankelijk van de te hanteren normen;
Europees rechtelijk mogen deze bedragen niet hoger zijn dan de voor het kunnen
voldoen aan die normen te maken kosten. Wij willen deze leden daarom op dit
punt verwijzen naar het wetsvoorstel dat zodra het overleg met de RAI, BOVAG,
RDW en het Ministerie van VROM is afgerond zal worden ingediend bij de ministerraad.
Wij gaan er van uit dat dat nog dit jaar zal gebeuren. Het wetsvoorstel zou
medio 2001 in werking kunnen treden.Naar aanleiding van de vragen van de leden van de fracties van de VVD
en het CDA over het stimuleren van zuinige personenauto's merken wij voor
alle duidelijkheid allereerst op dat de besluitvorming daarover in het kader
van de begroting 2002 zal gebeuren. Hiervoor zijn drie instrumenten onderzocht
op hun milieu-effectiviteit, namelijk de motorrijtuigenbelasting, de belasting
op personenauto's en motorrijwielen en een «energiepremie» voor
zuinige auto's. Deze laatste variant, die aansluit bij de verbruiksetiketteringsregeling
van de Ministers van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
en van Economische Zaken, is op verzoek van de RAI en de BOVAG betrokken in
het onderzoek naar de milieu-effectiviteit dat is uitgevoerd door onder meer
het RIVM. Het rapport zal binnenkort door de minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aan de Kamer worden toegezonden. Op basis
van het rapport zal met de branche-organisaties worden bezien op welke wijze
de stimulering vorm kan worden gegeven. Wat betreft de vormgeving van de etiketteringsregeling
mogen wij de leden van de VVD-fractie verwijzen naar het Algemeen overleg
op 8 november 2000 met de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer.Hoeveel middelen het kabinet in het kader van de begroting 2002 ter beschikking
zal stellen, zal dan worden bezien mede in het licht van de budgettaire situatie,
de te kiezen vormgeving en de nadere uitwerking daarvan. Zoals wij in de nota
naar aanleiding van het verslag met betrekking tot het wetsvoorstel Tariefwet
2001 reeds hebben aangegeven, zullen wij de motie Remak (Kamerstukken II 1999/2000,
26 820, nr. 35) bij onze voorstellen betrekken.De leden van de VVD-fractie vragen naar het budgettaire effect van de
afzonderlijke maatregelen in het kader van de Wet belasting zware motorrijtuigen
(eurovignet). Voorts leiden deze leden uit de memorie van toelichting af dat
deze maatregelen in het kader van vergroening van autobelastingen worden genomen,
waarbij zij het ongewenst achten dat een verlaging van autobelastingen gefinancierd
wordt uit deze belastingverhoging.De wijziging van de tarieven van het eurovignet vloeit voort uit Europese
regelgeving. De hiermee samenhangende wijziging van het eurovignetverdrag
is onlangs door de Tweede Kamer stilzwijgend aanvaard. Het budgettaire effect
van de voorgestelde tariefwijzigingen is afhankelijk van de mate waarin voor
de verschillende milieucategorieën vignetten worden gekocht,
en voor welke tijdvakken dat het geval is. Mede omdat de Europese emissie-eisen
voor de categorie EURO II en schoner al gelden sinds 1 oktober 1995 en mag
worden verwacht dat de meeste Nederlandse vrachtwagens aan deze eisen zullen
voldoen, is in dit licht de raming grofweg op nihil gesteld. In dit kader
is een uitsplitsing naar de onderscheiden tariefmaatregelen niet te maken.6. Stimulering ondernemerschap/ondernemerspakket 20016.1. InleidingDe leden van de fractie van de PvdA vragen of het structureel positieve
effect van 120 miljoen van het pakket ad paragraaf 6 beschikbaar is voor
eventuele aanpassingen van het ondernemerspakket.Zoals is aangegeven in paragraaf 6.1 van de Memorie van Toelichting bij
het Belastingplan 2001 zal door het aflopen van de film- en zeescheepvaartfaciliteiten
vanaf 2002 ruimte beschikbaar komen. Deze ruimte zal over een termijn
van meerdere jaren oplopen tot structureel 120 miljoen. Daarbij is aangegeven
dat deze middelen prioritair zullen worden aangewend voor verdere verlaging
van de kapitaalsbelasting en/of nieuwe fiscale faciliteiten voor ondernemers
met een omvangrijke kapitaalbehoefte.Deze leden hebben voorts een aantal vragen gesteld inzake de inkomenseffecten
en de budgettaire consequenties van de (samenloop tussen) de verschillende
onderdelen van de nieuwe kaderregeling maatschappelijk beleggen.In antwoord op deze vragen merken wij in de eerste plaats op dat de invoering
van de regeling maatschappelijk beleggen bij de Wet IB 2001 heeft plaatsgevonden.
De budgettaire consequenties en de inkomenseffecten van de omzetting van de
vergelijkbare vrijstellingen onder de Wet IB '64 naar de in de Wet IB 2001
opgenomen vrijstellingen maken integraal onderdeel uit van de bij de laatstgenoemde
wet gepresenteerde inkomenseffecten en budgettaire consequenties. Daarbij
is verondersteld, dat het vermogen dat voorheen vrijgesteld werd belegd in
regelingen als de groenregeling en de Agaathregeling ook vanaf 2001vrijgesteld
kan worden belegd. Daarnaast merken wij op dat de feitelijke inkomenseffecten
van specifieke regelingen als maatschappelijk beleggen in sterke mate worden
bepaald door de individuele omstandigheden. Bovendien spelen gedragsreacties
in dit kader een belangrijke rol. Zo is het voor de inkomenseffecten van de –
onder het huidige regime niet bestaande – vrijstelling voor sociaal-ethische
beleggingen van belang op welke wijze het vermogen dat in dergelijke fondsen
wordt ingebracht, voorheen was belegd. Indien dit vermogen ook onder het huidige
regime reeds vrijgesteld was belegd (bijvoorbeeld in een groenfonds), zijn
er, behoudens eventuele effecten als gevolg van een hoger of lager brutorendement,
geen inkomenseffecten. Indien dit vermogen daarentegen voorheen volledig was
belast, ontstaan er, wederom behoudens mogelijke verschillen in brutorendement,
positieve inkomenseffecten. Verder is uiteraard de omvang van het ingelegde
vermogen van belang voor (de omvang van) de inkomenseffecten.Met betrekking tot de verwachte ontwikkelingsrelevantie en de omvang van
de beleggingen in ontwikkelingslanden die tot stand komen door de vrijstelling
voor sociaal-ethische beleggingen – de leden van de fractie van de PvdA
vragen daarnaar – merken wij op dat de vrijstelling als gevolg van de
gekozen fondsstructuur alleen zal gelden voor projecten die zijn aangewezen
als projecten die in het belang zijn van de voedselzekerheid en voedselverbetering
in ontwikkelingslanden, de sociale en culturele ontwikkeling of de economische
ontwikkeling, de werkgelegenheid en de regionale ontwikkeling
van deze landen. Het effect van de regeling blijft uiteraard in belangrijke
mate afhankelijk van de belangstelling van beleggers om deze projecten te
financieren. Wij verwachten echter dat er zowel aan de aanbod- als aan de
vraagzijde zeker belangstelling zal zijn voor deze nog nader bij algemene
maatregel van bestuur uit te werken mogelijkheid.De leden van de fractie van de PvdA verwijzen naar de brief van 15 september
2000 aan de voorzitters van de vaste commissie voor Financiën en van
de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, waarin de eerste
ondertekenaar heeft aangegeven positief te staan tegenover een regeling voor
cultureel beleggen. Deze leden vragen in welk stadium de discussie over de
vormgeving van deze regeling is.De regeling zal verder worden uitgewerkt in een algemene maatregel van
bestuur. Op dit moment zijn wij bezig de contouren hiervan te schetsen. Wij
streven ernaar dat deze regeling volgend jaar gereed komt.De budgettaire consequenties van de invoering van een regeling voor cultureel
beleggen bij een gezamenlijk maximum van f 155 308 voor de groenregeling,
de regeling sociaal-ethisch beleggen en de regeling cultureel beleggen –
de leden van de PvdA-fractie vragen daarnaar – zijn in belangrijke mate
afhankelijk van de concrete invulling van zo'n regeling. Los van de invulling
van de regeling voor cultureel beleggen, zou – uitgaande van het huidige
gebruik van de regeling groen beleggen – met de verhoging van de thans
geldende vrijstelling voor deze regeling van f 100 204 naar f 155 308
naar verwachting een derving zijn gemoeid van circa 10 mln.De leden van de VVD-fractie vragen waarom de diverse fiscale stimuleringsmaatregelen,
vanuit het oogpunt van eenvoud en systematiek, niet in een afzonderlijke afdeling
zijn ondergebracht.Wij merken op dat we in zekere zin aan deze wens van de leden van de VVD-fractie
voldaan hebben door, rekening houdende met de boxenstructuur, waar mogelijk
de fiscale stimuleringsmaatregelen te groeperen. Zo zijn de box-overschrijdende
persoonsgebonden aftrekposten alle ondergebracht in hoofdstuk 6 van de Wet
inkomstenbelasting 2001 en zijn in hoofdstuk 5 van de Wet inkomstenbelasting
2001, waar de vermogensrendementsheffing is vormgegeven, twee afdelingen ingericht
met vrijstellingen.De leden van de fractie van D66 vernemen graag wat de door de regering
voorgestelde aanwending van de budgettaire ruimte die structureel ter beschikking
zal komen als gevolg van het aflopen van de film- en zeescheepvaartfaciliteiten
betekent voor de ontwikkeling van een nieuwe maatregelen voor film- en zeescheepvaart.Zoals elders in deze nota is aangegeven, wordt het budget dat vrijvalt
als gevolg van het aflopen van de overgangsregeling film- en zeescheepvaart
prioritair aangewend voor de verlaging van de kapitaalsbelasting en/of faciliteiten
voor ondernemers met grote financieringsbehoefte. De budgettaire dekking van
nieuwe maatregelen na 2001 in de uitgavensfeer wordt bij de kaderbrief 2002
betrokken.De leden van de fracties van GPV en RPF geven aan de regering te steunen
in haar opzet om voor durfkapitaal een vrijstelling te verstrekken analoog
aan die voor groen beleggen. Wat betreft de voorgestelde persoonsgebonden
korting van 2,5% van het geïnvesteerd bedrag, vragen zij waarom de regering
niet heeft gekozen voor verrekening in box III door middel van een tax-credit,
zodat de «netto-opbrengst» van de voorgestelde aftrekpost niet
afhankelijk is van de hoogte van ander inkomen en onnodige boxoverschrijding
wordt voorkomen. De gedachte om voor beleggingen in durfkapitaal een tax-credit in box
III te verlenen in plaats van een persoonsgebonden aftrekpost van 2,5%, is
ook de Raad van State naar voren gebracht. Zoals wij in het nader rapport
hebben aangegeven, zou naar onze mening een dergelijke maatregel niet het
gewenste effect hebben. Dit wordt veroorzaakt doordat het karakter van box
III met zich brengt dat faciliërende maatregelen vooral gezocht moeten
worden in het (volledig) vrijstellen van (bepaalde categorieën) vermogensbestanddelen.
Andersoortige maatregelen in box III, zoals het verlenen van een tax-credit,
zou dan tot gevolg kunnen hebben dat belastingplichtigen met onvoldoende inkomen
in box III feitelijk geen enkel voordeel genieten. Om dit ongewenste effect
te voorkomen wordt een persoonsgebonden aftrekpost van 2,5% voorgesteld, waardoor
het beleggen in durfkapitaal voor een zo breed mogelijk publiek aantrekkelijk
wordt gemaakt.Een ander alternatief dat ook zorg draagt voor inkomensonafhankelijkheid,
andere fracties vragen daar ook naar, zou kunnen zijn om de tax-credit buiten
de boxen te laten verrekenen. Verwezen zij naar onze reactie daarop in hoofdstuk
6.4 van deze nota.6.2. Structuur van de vrijstellingen: twee kaderregelingen
in box IIIDe leden van de CDA-fractie merken op zij het verstandig vinden dat er
twee kaderregelingen worden voorgesteld. Daardoor komt er, aldus deze leden,
meer ruimte voor maatschappelijk beleggen. Deze leden vragen of aangegeven
kan worden of de nieuwe regelingen dezelfde ruimte bieden voor maatschappelijk
beleggen en de Tante Agaathregeling als onder de Wet op de inkomstenbelasting
1964 het geval is.Naar aanleiding van deze vraag van de leden van de CDA-fractie merken
wij op dat wij ervan overtuigd zijn dat de beleggingen die zijn vrijgesteld
in de kaderregeling maatschappelijk beleggen en de kaderregeling durfkapitaal,
voor belastingplichtigen een aantrekkelijke investering blijven. In de Wet
inkomstenbelasting 1964 zijn inkomsten uit groene beleggingen geheel en inkomsten
uit Agaathbeleggingen tot een zeker maximum vrijgesteld. Inkomsten uit sociaal-ethische
beleggingen zijn op grond van de Wet inkomstenbelasting op de 1964 niet vrijgesteld
van inkomstenbelasting. In de Wet inkomstenbelasting 2001 is een keuze gemaakt
voor grondslagverbreding. Desondanks zijn er vrijstellingen voor groene beleggingen
en beleggingen in durfkapitaal, de opvolger van de vrijstelling voor Agaath-beleggingen,
gehandhaafd. De vrijstelling voor groene beleggingen is daarbij, anders dan
in de Wet inkomstenbelasting 2001 het geval is, gelimiteerd, maar voor reeds
bestaande groene beleggingen is voorzien in ruim overgangsrecht. Bovendien
kunnen investeerders in groene beleggingen voor het in box III vrijgestelde
bedrag nog aanspraak maken op een jaarlijkse persoonsgebonden aftrekpost van
2,5%. Bij elkaar biedt het voorgaande pakket aan vrijstellingen voldoende
ruimte voor beleggers om ook in de toekomst nog vanuit een zekere maatschappelijke
betrokkenheid te kunnen beleggen met een aantrekkelijk rendement.6.3. De vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingenDe leden van de PvdA-fractie geven aan gehecht te zijn aan de vrijstelling
voor sociaal-ethische beleggingen. Wel vragen zij zich, evenals de leden van
de Groen Links-fractie, af of de regeling sociaal-ethisch beleggen is opengesteld
voor alle fondsen binnen Nederland die gericht zijn op armoedebestrijding.
Meer specifiek vragen zij hierbij naar de positie van Oikocredit.De leden van de fracties van VVD, CDA, D66 en GroenLinks vragen of en
wanneer zij de algemene maatregel van bestuur waarin de vrijstelling voor
sociaal-ethische beleggingen wordt uitgewerkt in de Kamer mogen verwachten.
De leden van de VVD-fractie vragen voorts om het onderscheid
tussen groen beleggen en sociaal-ethisch beleggen toe te lichten. De leden
van de D66-fractie merken op dat zij de indruk krijgen dat bij de uitwerking
van de vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingen wordt gedacht aan beleggingen
in projecten in ontwikkelingslanden. Deze leden vragen zich af welke criteria
er voor dergelijke projecten zouden moeten gelden. Ook de leden van de fracties
van GPV en RPF vragen naar de invulling van deze criteria. Deze leden blijken
tevens geïnteresseerd in de nadere invulling van de regeling.In vervolg op het breed ondersteunde amendement-Vendrik voor de Wet inkomstenbelasting
2001 zijn wij aan de slag gegaan om in het Belastingplan 2001 het wettelijk
kader van de vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingen meer richting
te geven. De opdracht die de Kamer daarbij in de beoordeling van het amendement
in het debat in januari heeft gegeven, heeft daarbij voorop gestaan. Daarbij
is qua opzet van de regeling aansluiting gezocht bij de regeling groen beleggen.
Dit betekent overigens niet dat, zoals de leden van de VVD-fractie lijken
te suggereren, met de regeling groen beleggen en de regeling sociaal-ethisch
beleggen dezelfde doelen nagestreefd worden. Het onderscheid tussen groen
beleggen en sociaal-ethisch beleggen moet vooral gezocht worden in de aard
van de projecten die worden gestimuleerd. Groenprojecten zijn projecten die
gericht zijn op het milieu, waaronder natuur en bos. Deze projecten mogen
zich overigens ook in ontwikkelingslanden bevinden. Sociaal-ethische projecten
in de zin van de vrijstelling sociaal-ethische beleggingen, kunnen in de nu
voorgestelde opzet als eerste invulling gedefinieerd worden als projecten
die zijn gericht op de voedselzekerheid en voedingsverbetering in ontwikkelingslanden,
de sociale en culturele ontwikkeling in ontwikkelingslanden of de economische
ontwikkeling, werkgelegenheid en regionale ontwikkeling in ontwikkelingslanden.
Inderdaad zijn dit alle projecten die zich in ontwikkelingslanden bevinden,
zoals de leden van de D66-fractie terecht opmerken. Andere projecten die in
de Tweede Kamer zijn genoemd, zijn projecten via zogenoemde goede doelinstellingen.
In dat kader speelt momenteel dat ook de werkgroep Moltmaker inzake de herziening
van de Successiewet daarover nuttige voorstellen heeft ontwikkeld, vooral
op het gebied van toetsing en kwalificatie. Op het moment dat wij in de eerste
helft van het volgend jaar een standpunt hebben bepaald over het rapport van
de werkgroep Moltmaker, waarin de positie van de zogenoemde goede doel instellingen
expliciet aan de orde komt, zullen wij bezien of en in hoeverre de regeling
voor sociaal-ethische beleggingen uitgebreid kan worden naar deze categorie
van goede doelen.Voor de opzet via een fondsenstructuur is gekozen, omdat het daarmee voor
particulieren vrij eenvoudig wordt om in sociaal-ethische projecten te beleggen.
Onze gedachte is verder om, conform de regeling groen beleggen, een instantie
in te stellen die toetst of een project dat zich bij deze instantie aanmeldt,
aangemerkt kan worden als sociaal-ethisch project. Is daarvan inderdaad sprake,
dan krijgt zo'n project in beginsel een «sociaal-ethische verklaring».
Fondsen kunnen vervolgens deelnemen in of geldlenen aan dergelijke projecten.
Gelet op deze voorgenomen uitwerking is er geen reden om aan te nemen dat
een nieuw project niet in aanmerking zou kunnen komen voor de regeling. Wij
hopen de leden van de GPV en RPF op dit punt dan ook gerust te kunnen stellen.
In de voorgaande opzet is vanzelfsprekend het toezicht op de sociaal-ethische
fondsen van groot belang. Dat is de belangrijkste reden geweest om ervoor
te kiezen dat een fonds, om aangemerkt te kunnen worden als een sociaal-ethisch
fonds, een beleggings- of kredietinstelling in de zin van de Wet toezicht
beleggingsinstellingen of de Wet toezicht kredietinstellingen moet zijn. Dit
komt overigens ook overeen met de eisen waaraan groenfondsen moeten voldoen.
Dit betekent derhalve inderdaad, zoals de leden van de PvdA-fractie en de
leden van de GroenLinks-fractie reeds aanstipten, dat niet zomaar
ieder fonds aangemerkt kan worden als een sociaal-ethisch fonds. Dit heeft
ook implicaties voor Oikocredit, omdat deze organisatie op dit moment naar
eigen keuze niet aangemerkt is als een beleggingsinstelling in de zin van
de Wet toezicht beleggingsinstellingen. Wellicht dat Oikocredit zich alsnog
kan doen kwalificeren als een instelling die valt onder de Wet toezicht kredietwezen
1992 of Wet toezicht beleggingsinstellingen. Tegelijkertijd zal met de Ministers
van Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Zaken overleg opgestart worden
over nadere invulling van de regeling die gestalte moet krijgen in een ministeriële
regeling. Bij de aanwijzing van het sociaal-ethische project speelt immers
niet uitsluitend het doel van het project, dat in het wettelijk kader is vastgelegd,
een rol. Van wezenlijk belang is ook de weg naar dit doel toe. Als bij de
uitvoering van een project bijvoorbeeld gebruik gemaakt zou worden van kinderarbeid,
of als er grote milieuvervuiling zou plaatsvinden, dan kan dit reden zijn
om het project niet te kwalificeren als een sociaal-ethisch project ondanks
het feit dat het doel op zichzelf wel voldoet. Verder kunnen bij de uitwerking
van de criteria de ervaringen worden betrokken die we inmiddels hebben met
de aanwijzing van groenprojecten. Ook daar wordt gewerkt met randvoorwaarden
als het niet-gebruikmaken van kinderarbeid. Het mag duidelijk zijn dat wij
evenals de leden van D66 en GPV en RPF hechten aan duidelijke criteria, niet
in de laatste plaats om het bestedingsdoel te waarborgen.Wij zijn voornemens begin volgend jaar de conceptregeling aan de Tweede
Kamer te zenden ter verdere bespreking. De vrijstelling sociaal-ethisch beleggen
zal pas in werking treden indien deze ministeriële regeling in werking
treedt.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de uitvoerbaarheid van de regeling
sociaal-ethisch beleggen. Zij doen de suggestie om criteria in te voeren waaraan
een sociaal-ethisch project moet voldoen, met een verantwoording achteraf.De opzet van de regeling sociaal-ethisch beleggen vertoont sterke gelijkenis
met de regeling groen beleggen. Evenals in deze laatste regeling kunnen particulieren
via een fonds beleggen of investeren in aangewezen projecten. De aanwijzing
van deze projecten geschiedt in het kader van de regeling groen beleggen door
de Minister van VROM in overeenstemming met de Minister van Financiën
en in overleg met de Ministers van LNV, EZ en Ontwikkelingssamenwerking. Deze
Ministers oefenen deze bevoegdheid uit via de instanties LASER en NOVEM. Wij
stellen ons voor dat de aanwijzing van sociaal-ethische projecten op eenzelfde
wijze gestalte wordt gegeven. Dit betekent dat een daartoe ingestelde instantie
aan projecten een «sociaal-ethische verklaring» afgeeft. Vanzelfsprekend
moeten deze projecten daarbij worden getoetst aan bepaalde criteria.Bij een uitwerking zoals hiervoor geschetst hebben wij geen reden om aan
te nemen dat het aanwijzen van sociaal-ethische projecten een onmogelijke
opgave zou blijken. Overigens is het onze bedoeling om bij de nadere uitwerking
van de regeling nauw overleg te voeren met de Ministers van Ontwikkelingssamenwerking
en Buitenlandse Zaken, niet in de laatste plaats om de uitvoering van de regeling
in goede banen te leiden.De leden van de fractie van de PvdA vragen of een sociaal-ethisch fonds
dat internationaal beleggers aantrekt over de gehele portefeuille goedkeuring
moet krijgen of alleen voor dat deel dat overeenkomt met het aandeel van de
Nederlandse beleggers in het fonds.De aanwijzing van een fonds als sociaal-ethisch fonds wordt bezien vanuit
het gezichtspunt van het fonds en is afhankelijk van een kwalitatieve voorwaarde,
te weten het doel en de feitelijke werkzaamheden van het fonds, en een kwantitatieve
voorwaarde, te weten of hieraan geheel of nagenoeg geheel wordt voldaan. De
toets ligt dus geheel op de portefeuille van het fonds. Van de
fiscale faciliteit kunnen overigens alleen binnenlandse belastingplichtigen
profiteren.De leden van de PvdA-fractie vragen in welke mate het instrument ORET
en de vrijstelling voor sociaal-ethisch beleggen cumuleren. Ook vragen deze
leden zich af of de vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingen effectiever
is. Tot slot vragen deze leden zich af of de vrijstelling sociaal-ethische
beleggingen het instrument ORET geheel zou kunnen vervangen.De ORET/Miliev-regeling (Ontwikkelings Relevante Export Transacties /
Milieu en Economische Verzelfstandiging) staat op de begroting van Buitenlandse
Zaken en wordt door Ontwikkelingssamenwerking en EZ uitgevoerd. De regeling
heeft als doel de werkgelegenheid, het bedrijfsleven en het milieu in ontwikkelingslanden
te ondersteunen. Concreet vindt deze ondersteuning plaats via schenkingen
van de Nederlandse overheid aan overheden van aangewezen ontwikkelingslanden,
die deze gelden vervolgens weer binnen bepaalde randvoorwaarden besteden aan
de inkoop van Nederlandse kapitaalgoederen, werken of diensten. Activiteiten
die door ORET/Miliev worden ondersteund zijn in de regel niet-commercieel
haalbaar.De vrijstelling voor sociaal-ethische beleggingen heeft een ander karakter
en een duidelijk andere vormgeving. Op de eerste plaats is niet sprake van
schenkingen door de Nederlandse overheid, maar van leningen door particulieren.
Verder worden de gelden niet aan overheden van ontwikkelingslanden geleend,
maar komen de gelden via daartoe opgerichte fondsen ten goede aan projecten
in ontwikkelingslanden. Deze projecten moeten in het belang zijn van de voedselzekerheid
en voedingsverbetering in ontwikkelingslanden, de sociale en culturele ontwikkeling
van ontwikkelingslanden of de economische ontwikkeling, werkgelegenheid en
regionale ontwikkeling in ontwikkelingslanden. De criteria waaraan deze projecten
moeten voldoen moeten nog worden vastgesteld, maar het ligt in de lijn der
verwachting dat de projecten enig eigen rendement zullen moeten opleveren.
Voorzover de sociaal-ethische projecten al eenzelfde doel zouden ondersteunen
als de schenkingen die via ORET/Miliev gedaan worden, is de wijze waarop en
de voorwaarden waaronder de bijdrage wordt geleverd zodanig verschillend,
dat beide regelingen naar onze mening een aparte toegevoegde waarde hebben.
Door de verschillende activiteiten waar de regelingen zich op richten is het
dan ook niet mogelijk aan te geven of de ene regeling effectiever zou zijn
dan de andere.Het kabinet is dan ook niet van plan om de ORET/Miliev-regeling te vervangen
door een fiscale stimulering van investeringen in ontwikkelingslanden.6.4. Persoonsgebonden aftrekpost maatschappelijk beleggenDe leden van de D66-fractie stellen vast dat met de invoering van een
persoonsgebonden aftrekpost voor maatschappelijke beleggingen en beleggingen
in durfkapitaal wordt tegemoet gekomen aan een van de eerste vereisten van
beleggers, namelijk een aantrekkelijk netto-rendement. De leden vragen zich
evenwel af of het fundament van de herziening van het belastingstelsel, de
invoering van de boxenstructuur, geen ernstig geweld wordt aangedaan met onderhavige
verruiming van de toepassing van persoonsgebonden aftrekposten en of met de
verruiming niet een nieuwe herziening wordt uitgelokt. De leden geven bovendien
aan te twijfelen aan de redenering van het kabinet dat met de invoering van
de persoonsgebonden aftrek tegen tabeltarief wordt bereikt dat de regeling
voor zoveel mogelijk belastingplichtigen toegankelijk wordt. In dat kader
vragen de leden of het verlenen van een heffingskorting niet beter
aan deze doelstelling tegemoet komt en wat het budgettair belang hiervan zou
zijn.Ook de leden van de fracties van de SP en de GPV en RPF merken op dat
het opnemen van een persoonsgebonden aftrekpost voor durfkapitaal en maatschappelijk
beleggen een inbreuk vormt op het gesloten karakter van de boxenstructuur
en deze fracties vragen zich af of deze persoonsgebonden aftrekpost niet kan
worden vormgegeven met behulp van een heffingskorting.De leden van de fractie van de VVD vragen, evenals de Raad van State heeft
gedaan in zijn advies op dit wetsvoorstel, de regering hoe de reikwijdte van
het regime van persoonsgebonden aftrekposten zich verhoudt tot de boxenstructuur
van de Wet IB 2001.Naar aanleiding van deze opmerkingen van de verschillende fracties willen
wij over het karakter van de persoonsgebonden aftrekposten in het algemeen
en de voorgestelde uitbreiding van de reikwijdte van het regime van de persoonsgebonden
aftrekposten met maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal
in het bijzonder, het volgende opmerken.Een van de elementen van de invoering van de Wet IB 2001 is de introductie
van een boxenstructuur. Deze boxenstructuur heeft, de verschillende fracties
merken dit terecht op, in beginsel een gesloten karakter. Dit past ook in
een belastingherziening waarbij de Wet IB 2001 op een meer analytische wijze
wordt vormgegeven. Deze invulling is echter geen doel op zich. Zoals reeds
is opgemerkt in het nader rapport naar aanleiding van het advies van de Raad
van State op de Wet IB 2001, achten wij de invoering van analytische elementen
wenselijk indien dat – met inachtneming van de doelstellingen van de
belastingherziening – praktisch gezien tot het meest acceptabele resultaat
leidt. Indien dit echter niet het geval is, bijvoorbeeld in verband met draagkracht-
of stimuleringseffecten, behoeft hieraan niet onverkort te worden vastgehouden.
Wel blijven we terughoudend bij het invoeren van grondslagversmallende elementen,
gewezen zij ook op de algemene doelstellingen van de Belastingherziening als
geheel.De persoonsgebonden aftrekposten in de Wet IB 2001 omvatten vooral met
de belastingplichtige persoonlijk en zijn gezin samenhangende kosten die invloed
hebben op zijn draagkracht. Daarnaast worden ook de verliezen op geldleningen
aan beginnende ondernemers en de uitgaven voor monumentenpanden tot de persoonsgebonden
aftrekposten gerekend. Deze persoonsgebonden aftrekposten zijn als zodanig
opgenomen omwille van redenen die kunnen zijn gelegen in onder meer draagkrachteffecten
en stimuleringseffecten, waarbij voor al deze aftrekposten geldt dat ze als
persoonsgebonden aftrekpost optimaal effect sorteren.Binnen de gedachtenkaders zoals die hiervoor zijn geschetst, kan ook de
voorgestelde uitbreiding van de reikwijdte van het regime van de persoonsgebonden
aftrekposten met maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal
worden gezien.Zoals in het nader rapport uitgebreid is uiteen gezet, houdt de voorgestelde
uitbreiding van de reikwijdte van het regime van de persoonsgebonden aftrekposten
met maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal verband met
de wens deze beleggingen optimaal te stimuleren door ze voor een zo breed
mogelijk publiek aantrekkelijk te maken. Om dit te bereiken is (onder meer)
voorgesteld voor de maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal
een persoonsgebonden aftrekpost te introduceren van 2,5% per jaar. In combinatie
met de overige voorgestelde maatregelen, waaronder een vrijstelling van de
vermogensrendementsheffing en voor durfkapitaal de mogelijkheid – tot
een bepaald maximum – eventuele verliezen in aftrek te brengen, ontstaat
daarmee in de lijn van de structuur van de Wet IB 2001 een aantrekkelijk
systeem voor maatschappelijke beleggingen en beleggingen in durfkapitaal.Wat betreft de opmerking of de voorgestelde uitbreiding van de reikwijdte
van het regime van de persoonsgebonden aftrekposten met maatschappelijke beleggingen
en beleggingen in durfkapitaal, niet beter kan worden vormgegeven met behulp
van een heffingskorting kan het volgende worden opgemerkt. Hoewel op dit moment
de uitbreiding van de persoonsgebonden aftrekposten een voor de hand liggende
manier is om maatschappelijk beleggen en beleggingen in durfkapitaal te stimuleren,
is het technisch gezien mogelijk om de aftrek voor maatschappelijke beleggingen
en beleggingen in durfkapitaal vorm te geven als heffingskorting. De vraag
of het niet beter is om de voorgestelde uitbreiding met maatschappelijke beleggingen
en beleggingen in durfkapitaal in de vorm van persoonsgebonden aftrekposten
om te zetten in heffingskortingen geldt echter niet alleen specifiek voor
deze aftrekposten, maar speelt evenzeer voor de huidige in de Wet IB 2001
opgenomen persoonsgebonden aftrekposten. Om die reden zou, mede gelet op de
vragen die de verschillende fracties (ook in het verleden) hierover hebben
gesteld, een meer brede beschouwing over de plaats van de persoonsgebonden
aftrekposten in de Wet IB 2001 op zijn plaats zijn. Daarom is ook in het nader
rapport inzake het Belastingplan 2001 opgemerkt dat in de toekomst onder meer
nader zal worden gekeken naar de benadering van de heffingskortingen. Overigens
heeft bij de vormgeving ook meegespeeld dat de huidige faciliteiten een dergelijk
effect hebben en vooral in de sector de vrees bestond dat een wijziging op
zich tot een minder aantrekkelijke regeling zou leiden.In dat kader wordt opgemerkt dat een van de thema's die in de Verkenning
belasting- en premieheffing aan de orde zal komen betreft «grondslagverbreding,
-verschuiving en stroomlijning». Hierin zullen (ook) de merites van
het omzetten van aftrekposten in heffingskortingen nader worden bezien.Daarbij willen wij overigens opmerken dat wij verheugd zijn dat de leden
van de fractie van GroenLinks het voornemen van ons om in de toekomst nader
te kijken naar de vorm en inhoud van fiscale subsidies – in welk verband
ook de benadering via de kortingen aan de orde zal worden gesteld –,
als een stap in de goede richting bestempelen.6.5. DurfkapitaalDe leden van de PvdA-fractie vragen in welke mate de fiscale faciliteiten
uit paragraaf 6.5 durfkapitaal samenlopen met EZ-instrumenten (artikelen
02 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid, artikel 03.09 Garantieregeling
PPM 1981 en artikel 05 Ondernemerschap en marktwerking). Tevens zijn zij benieuwd
voor welke EZ-instrumenten samenloop en/of cumulatie wordt verwacht en of
effectiviteitswinst is te verwachten door samenvoeging of fiscalisering.Ter zake van de in de vraag genoemde instrumenten merken wij het volgende
op. De fiscale faciliteit voor durfkapitaal richt zich qua doelgroep op particuliere
financiers van (nieuwe) ondernemingen en beoogt vooral additioneel risicokapitaal
voor startende ondernemers beschikbaar te krijgen. De EZ-instrumenten richten
zich direct op ondernemingen en instellingen. Zo gaat het binnen het artikel
02 Industrieel en Algemeen Technologiebeleid vooral om het ondersteunen van
concrete R&D-projecten. In het artikel 05 gaat het om bevordering van
ondernemerschap en martkwerking door middel van de subsidie aan het EIM, beleidsonderbouwend
onderzoek, projecten ter uitvoering van de nota Ondernemende samenleving en
door middel van garanties aan banken voor kredieten aan ondernemers (borgstellingsregeling). Het fiscale instrument en de EZ-instrumenten versterken elkaar en omdat
de (rechts)persoon en/of de doelgroep die profiteert van de maatregel verschillend
is, wordt geen cumulatie verwacht. Bij de durfkapitaalregeling gaat het om
voordelen van particuliere beleggers, terwijl het bij de EZ-instrumenten gaat
om voordelen voor ondernemingen en instituten. Het kan dan gaan om ondernemingen
die een financieringsrol hebben en om (projecten van) ondernemingen die gefinancierd
worden.Gelet op dit onderling samenhangende en elkaar versterkende pakket van
maatregelen mag geen effectiviteitswinst worden verwacht van een samenvoeging
of fiscalisering.De leden van de PvdA-fractie verwachten dat de regeling durfkapitaal en
de stimuleringsmaatregel voor technostarters «Dreamstart» zullen
cumuleren. Deze leden vragen welke van beide maatregelen naar verwachting
meer effectief zal zijn. Tevens vragen deze leden zich af of overwogen is
om de middelen van «Dreamstart» in te zetten voor versterking
van het fiscale instrument.Dreamstart is een platform gericht op het stimuleren van hightech-starters.
Het platform heeft tot doel een klimaatverandering teweeg te brengen om de
kansen voor succesvol starten en doorgroeien van high-tech ondernemingen te
vergroten. De rol van Dreamstart is daarbij met name faciliërend. Het
platform houdt zich als zodanig niet bezig met het financieren van individuele
hightech-starters. Dreamstart concentreert zich op het verschaffen van informatie,
het stimuleren van bewustwording en het bij elkaar brengen van de partijen
die technostarters (kunnen) stimuleren en mogelijk ook financieren. Hiervoor
is gedurende drie jaar 3,2 mln per jaar uitgetrokken.De regeling durfkapitaal, de opvolger van de vroegere Tante Agaathregeling,
is te plaatsen in een breder perspectief. Deze regeling is gericht op stimulering
van alle startende ondernemers. Concreet is deze stimulans vormgegeven door
aan particulieren een fiscaal voordeel te bieden indien zij investeren in
startende ondernemers. Daarbij is de regeling durfkapitaal, meer dan bij de
Agaathregeling het geval was, ook aantrekkelijk voor hightech-starters en
hun financiers.Uit het voorgaande blijkt al, dat de regelingen Dreamstart en durfkapitaal
niet zozeer cumuleren, als wel elkaar versterken. Mogelijk is bijvoorbeeld
dat starters en financiers die elkaar gevonden hebben via Dreamstart bij de
financiering van de starter gebruik maken van de regeling voor durfkapitaal.
Het bestaan van de ene regeling komt zo derhalve de effectiviteit van de andere
regeling ten goede.Het kabinet heeft, gelet op het vorenstaande, dan ook niet overwogen om
de middelen van Dreamstart in te zetten voor het fiscale instrument en acht
dat nu ook niet wenselijk.De leden van de CDA-fractie en de leden van de fractie van D66 vragen
naar de verenigbaarheid van de kaderregeling durfkapitaal met het Gemeenschapsrecht.
Zij wijzen daarbij op het arrest van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen van 6 juni 2000 in de zaak C-35/98 Staatssecretaris van Financiën
en Verkooijen, n.n.g. In het arrest van 28 januari 1990 in de zaak C-204/90
Bachmann tegen Belgische Staat, Jurispr. blz. I-249, werd de samenhang van
het fiscale stelsel door het Hof erkend als een rechtvaardigingsgrond voor
maatregelen die niet gelijkelijk van toepassing zijn; nu deze rechtvaardigingsgrond
niet rechtstreeks in het Verdrag is opgenomen doch ontwikkeld is in de jurisprudentie
van het Hof, is zij sterk casuïstisch bepaald. Vooralsnog wordt er derhalve
van uitgegaan dat de samenhang tussen de belastbaarheid van de winsten van
de startende ondernemers enerzijds en de fiscale behandeling voor de investeerder
anderzijds voldoende rechtvaardiging is. Daarbij komt dat, anders dan bij
de dividendvrijstelling in het arrest Verkooijen, het bij de voorwaarden voor
durfkapitaal niet om een eenvoudig vast te stellen geldstroom
gaat, doch om het voldoen aan een reeks van voorwaarden, die in de praktijk
nauwelijks adequaat te controleren zijn bij buiten Nederland gevestigde ondernemingen.
Het arrest Verkooijen is derhalve niet onverkort van toepassing op deze situatie.De leden van de fracties van de PvdA, VVD, CDA en D66 hebben voorts vragen
inzake de voorgestelde overgangsregeling van 1 jaar voor de film- en scheepvaartcv's.De leden van de fractie van het CDA wijzen erop dat de belastingherziening
2001 gevolgen heeft voor beleggingen in films en schepen. Bij de parlementaire
behandeling van de Wet inkomstenbelasting 2001 is een overgangsregeling voor
(op 31-12-2000) bestaande commanditaire vennootschappen getroffen waarvan
ook film- en scheepscv's gebruik kunnen maken. Deze leden vragen – nu
er opnieuw een overgangsregeling van één jaar wordt voorgesteld –
welke nadere afweging nog moet plaatsvinden voor de afloop van de regeling.
Ons antwoord hierop luidt dat de nieuwe overgangsregeling is voorgesteld voor
beleggingen die in 2001 plaatsvinden. Er vindt dus geen nadere afweging meer
plaats voor de afloop van de regeling. Zoals aangekondigd in de memorie van
toelichting zal het kabinet zich wel inspannen om voor de periode na 2001,
binnen de Europese kaders, maatregelen te treffen die een stimulans zijn voor
de ontwikkeling van de Nederlandse filmindustrie en voor het behoud van de
Nederlandse zeevaart. In reactie op de vraag dienaangaande van deze leden,
merken wij op dat voor de zeevaart zal worden gezocht naar mogelijkheden in
de uitgavensfeer.De leden van de fracties van het CDA en van D66 vragen of het niet te
verwachten is dat een jaarlijks persoonsgebonden aftrek voor deze sectoren
het verwachte resultaat niet oplevert. Ons antwoord hierop is dat een jaarlijkse
persoonsgebonden aftrek voor deze sectoren bij een reële hoogte daarvan –
in de orde van grootte van de voorgestelde aftrek voor groen beleggen en durfkapitaal –
inderdaad niet het gewenste resultaat zou opleveren.De leden van de D66-fractie vragen waarom pas bij de besluitvorming over
de kaderbrief voor de begroting 2002 middelen zullen worden toegewezen en
niet al bij het ontwerpen van een nieuwe regeling alvast (deels) gebruik wordt
gemaakt van het budget dat nu voor de film- en zeescheepvaartregeling wordt
benut. Naar aanleiding van de vraag van deze leden merken wij op dat voor
nieuwe maatregelen voor de zeevaart zal worden gezocht naar mogelijkheden
in de uitgavensfeer en voor nieuwe maatregelen voor de film naar mogelijkheden
op het vlak van public/private partnerships. In het kader van het huidige
begrotingsbeleid van scheiding van inkomsten en uitgaven is het niet wenselijk
budget aan de inkomstenkant te reserveren voor eventuele toekomstige maatregelen
in het uitgavenkader.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van D66 wat prioriteit
heeft bij het kabinet, het verlagen van de kapitaalsbelasting of het ontwerpen
van een nieuwe faciliteit voor de film- en zeescheepvaart, merken wij op dat
dit mede bepaald wordt door de mate waarin nieuwe faciliteiten zich in de
uitgaven dan wel in de fiscale sfeer afspelen. Zoals in de memorie van toelichting
aangekondigd, zal voor nieuwe maatregelen voor de zeevaart worden gezocht
naar mogelijkheden in de uitgavensfeer en voor nieuwe maatregelen voor de
film naar mogelijkheden op het vlak van public/private partnerships. Bij de
besluitvorming over de kaderbrief voor de begroting 2002 zullen daarvoor middelen
worden bestemd. Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie wanneer de
Tweede Kamer inzicht krijgt in de evaluatie van de filmstimuleringsmaatregelen,
merken wij op dat de evaluatie dezer dagen van start gaat en naar verwachting
komend voorjaar zal zijn afgerond. De evaluatie zal vervolgens zo spoedig
mogelijk naar de Tweede Kamer worden toegezonden.Deze leden willen voorts weten of het juist is dat het grootste deel van
het rendement gehaald wordt uit fiscale voordelen en zo ja, hoe groot dit
deel is. Hierop kunnen wij antwoorden dat, zoals in de memorie van toelichting
is aangegeven, door de combinatie van faciliteiten waarvan men maximaal gebruik
maakt het nettorendement na belastingheffing erg gunstig uitpakt. In zijn
algemeenheid is het juist dat het grootste deel van het rendement bij deze
cv's afkomstig is van fiscale voordelen, waarbij de fiscale voordelen voor
een commandiet in een filmcv relatief hoger zijn dan in een scheepscv. Een
precieze kwantificering valt moelijk te geven, omdat de uitkomst sterk afhankelijk
is van het individuele geval. Zo speelt bijvoorbeeld het commerciële
rendement van een film- of scheepscv, de financieringswijze en de fiscale
positie van de commanditaire vennoot een rol.Deze leden vragen tevens wat de belastingderving als gevolg van de willekeurige
afschrijving op films in 1999 en 2000 is. Voor 1999 is de uit deze regeling
voortvloeiende budgettaire derving naar verwachting 45 mln, terwijl voor 2000
wordt uitgegaan van een budgettaire derving van 90 mln. De derving komt daarmee
aanzienlijk hoger uit dan de 5 mln die bij de introductie van deze regeling
is geraamd. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven wordt de mogelijkheid
voor individuele beleggers om geld te steken in films in veel ruimere mate
gebruikt dan destijds was voorzien. Dit hangt samen met de introductie van
beleggingsproducten, waarbij door een maximaal gebruik van een combinatie
van generieke en specifieke faciliteiten, een zeer hoog nettorendement kan
worden behaald. Aangezien deze ontwikkeling, mede gelet op de rode draden
van de belastingherziening 2001, niet wenselijk wordt geacht, zijn wij voornemens
de regeling na afloop van de overgangsregeling om te zetten in een regeling
die meer tegemoet komt aan de oorspronkelijke bedoeling van de regeling. Daarbij
zal in ieder geval worden gezocht naar mogelijkheden voor public/private partnership.In antwoord op de vraag van deze leden naar de omvang van de derving in
1999 en 2000 indien alle ondernemersfaciliteiten worden meegerekend, merken
wij op dat de budgettaire effecten van de investeringsaftrek, die voor 1999
worden geraamd op 20 mln en voor 2000 op 55 mln, in het algemeen zullen wegvallen
tegen het effect van de latere desinvesteringsbijtelling en dat de stakingsvrijstelling
pas na enige jaren tot budgettaire effecten zal leiden.In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie naar de inkomenseffecten
van de overgangsregeling merken op wij op dat deze overgangsregeling juist
tot gevolg heeft dat inkomenseffecten worden voorkomen. Volledigheidshalve
wordt opgemerkt dat het voordeel van de regeling als gevolg van de lagere
tarieven in het algemeen uiteraard wel iets afneemt voor de belegger. De omvang
van dit effect is sterk afhankelijk van de hoogte van het inkomen en de omvang
van het door de betreffende belastingplichtige belegde vermogen.De leden van de fractie van de PvdA vragen voorts of het juist is dat
de faciliteiten van de WA-FILM vooral economisch neerslaan buiten Nederland.
Worden op kosten van de Nederlandse schatkist buitenlandse films en buitenlandse
schepen gefinancierd of zijn dergelijke aanvragen gedaan? Dit
vragen de leden van de fractie van de VVD. En is dit de bedoeling geweest
van de faciliteiten?Wij merken hierover het volgende op. Het pakket filmstimuleringsmaatregelen
dat in 1998 in de Tweede Kamer is besproken en waarvan de fiscale maatregelen
de kern vormen, wordt dit najaar tussentijds geëvalueerd. Onderdeel daarvan
vormt een evaluatie die thans wordt uitgevoerd door de Belastingdienst. Over
deze evaluatie kan het volgende worden gemeld. Bij het voortbrengen en exploiteren
van de films hanteert de filmindustrie doorgaans de rechtsvorm van de commanditaire
vennootschap. De film-cv's voeren overleg met de Belastingdienst teneinde
zekerheid vooraf te krijgen over de fiscale aspecten die zijn verbonden aan
deze opzet. Om de commanditaire vennoten in aanmerking te laten komen voor
de aan de filmregeling verbonden faciliteiten, moet de film-cv in Nederland
een onderneming drijven. Een van de toetsen die de Belastingdienst daarbij
hanteert, is de mate waarin het filmbudget in Nederland wordt besteed. Uit
de door film-cv's aangeleverde informatie blijkt dat zij verwachten meer dan
50% van het budget in Nederland te besteden. Let wel: het betreft hier nog
prognoses over bestedingen. Uit deze prognoses blijkt ook dat een bedrag ter
grootte van circa 10% van de filmbudgetten bestemd is voor kosten voor opzetten
van de financieringsstructuur met commanditaire vennootschappen.Er zijn nog geen definitieve cijfers beschikbaar over de besteding van
gelden in het kader van de WA-FILM regeling. De verwachting is dat in het
jaar 2000 veel van de gemelde films (grotendeels) zullen worden afgerond.
Dat betekent dat begin 2001 definitieve cijfers van de filmproductiemaatschappijen
bekend worden. Pas daarna kan onderzocht worden of en in welke mate budgetten
van film-cv's daadwerkelijk in Nederland of daarbuiten zijn besteed.Verder worden uit de markt signalen ontvangen die wijzen op een intensieve
benutting van de in Nederland beschikbare capaciteit voor filmproducties.
Dit geldt zowel ten aanzien voor de beschikbare capaciteit voor de culturele
kernactiviteit (scripts/regie/crews etc.) als voor technische activiteiten
(facilitaire faciliteiten).Aan commanditaire vennootschappen (cv's) in de scheepvaart wordt –
zoals overigens aan iedere cv – de eis gesteld dat zij een onderneming
in Nederland moeten drijven. Dat betekent dat activiteiten als bijvoorbeeld
de bevrachting, transport, bemanning en nautisch beheer voor rekening en risico
van de in Nederland gevestigde cv's moet plaatsvinden. Indien dit niet het
geval is kunnen de betrokken vennoten geen gebruik maken van de Nederlandse
fiscale ondernemersfaciliteiten. Een buitenlandse reder (iemand die zijn onderneming
dus niet in Nederland drijft) valt om die reden buiten de boot. Overigens
is het gebruik maken van de rechtsvorm cv in de zeescheepvaart bepaald niet
nieuw. De Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) paste deze rechtsvorm al
toe.De leden van de fractie van de PvdA willen weten of de fiscale maatregelen
voor de scheepvaart hebben geleid tot distorsie op de scheepvaartmarkt.Bij de besluitvorming rond de aanschaf van schepen houden reders rekening
met verschillende aspecten, waaronder de fiscale maatregelen, maar ook de
lage prijzen die van toepassing zijn in de scheepvaartmarkt en mogelijke opdrachten.
De fiscale maatregelen ondersteunen daarbij financiering ten behoeve van de
aanschaf, maar de leiden niet tot een aanschaf per definitie.De faciliteit zal echter geen impuls hebben gegeven aan het beperken van
de capaciteit.De Minister van Economische Zaken bestudeert overigens de mogelijkheden
voor toekomstige maatregelen voor de scheepvaart en scheepsbouw. Daarbij gaat
de voorkeur uit naar een alternatief dat een oplossing zou kunnen bieden voor
de financieringsproblemen zoals die zich voordoen in de sector
scheepsbouw. Langs die weg wordt dan zoveel mogelijk aangesloten bij de effecten
voor de scheepsbouw van de bestaande CV-regeling terwijl de door de exploitanten
gesignaleerde marktverstoringen aan de vraagzijde worden voorkomen. Ook is
de kans op minder wenselijke inkomenseffecten dan minder groot.De zogenoemde Spaanse Tax lease – zo kunnen wij de leden van de
PvdA-fractie op hun desbetreffende vraag antwoorden – is op dit moment
geen alternatief.De Spaanse overheid heeft dit specifieke instrument gemeld aan de Europese
Commissie. De Commissie heeft aangegeven dat het Spaanse systeem een vorm
van productiesteun aan de Spaanse scheepsbouw is (welke wordt verstrekt door
de fiscus). De Commissie heeft het daarom beoordeeld op basis van de Europese
Verordening inzake steunverlening aan de scheepsbouw (nr. 1540/98 van de Raad).
Na onderzoek heeft de Commissie goedkeuring verleend aan het systeem en een
steunequivalent toegekend. De steun van dit Spaanse systeem telt dus mee onder
het maximale productiesteunplafond van 4,5% voor kleine en 9% voor grote schepen.
Daarbij zij aangetekend dat het verstrekken van productiesteun aan de scheepsbouw
volgens de hierboven genoemde Europese verordening is toegestaan tot 31 december
aanstaande. Vanaf 1 januari 2001 is productiesteun niet langer toegestaan
binnen Europa. Ook het Spaanse systeem is dan dus niet langer toegestaan.Zij willen graag weten of is overwogen om de eisen ten aanzien van bedoelde
cv's aan te scherpen met betrekking tot de mate van productie en creatie van
toegevoegde waarde in Nederland. Voor de afbakening van de overgangsregeling –
zo kunnen wij deze leden antwoorden – is aansluiting gezocht bij al
bestaande definities binnen de Wet op de inkomstenbelasting 1964. Voorts wordt
bezien of het bij de nadere aanwijzing van films mogelijk is om deze meer
toe te spitsen op het doel, te weten de bevordering van de totstandkoming
van een Nederlandse filmindustrie.Deze leden vragen hoe de aankondiging van de minister van EZ dat zij voornemens
is de subsidies voor de scheepsbouw te beëindigen zich verhoudt tot de
voorstellen om een ruimere fiscale overgangsregeling ad paragraaf 6 tot
stand te brengen. Ons antwoord daarop is dat de minister van Economische Zaken
heeft aangekondigd dat zij voornemens is ordersteun aan de scheepsbouw te
beëindigen. Het gaat dan concreet om het Besluit subsidies zeescheepsnieuwbouw
(de zogenaamde Generieke Steun) en het Exportfinancieringsarrangement zeescheepsnieuwbouw
(EFZ). Ordersteun aan de scheepsbouw is namelijk na 31 december van dit jaar
niet langer toegestaan volgens de Europese verordening voor steunverlening
aan de scheepsbouw (nr. 1540/98 van de Raad). Instrumenten welke ordersteun
verstrekken (Generieke Steun en EFZ) moeten dus wel worden beëindigd
per 1 januari 2001. Enkele andere vormen van steun aan de scheepsbouw, bijv.
ontwikkelingshulp, zijn dan nog wel toegestaan. Overigens is de overgangsregeling
voor de scheepvaart geen ruimere fiscale regeling dan de huidige. Het verschil
ten opzichte van de huidige generieke regeling is dat de overgangsregeling
zich beperkt tot de scheepvaart. Daarmee is het een specifieke regeling geworden
die moet worden gemeld aan de Europese Commissie.Tot slot stellen deze leden de vraag of het voor de stimulering van de
scheepsbouw en de scheepsvaart wellicht effectiever is de middelen die nu
beschikbaar worden gesteld voor verruiming van de overgangsregeling toe te
voegen aan het budget subsidie scheepsbouw (artikel 03.05 EZ-begroting). Onze
reactie hierop is dat dit geen optie is: vanaf 1 januari 2001 is ordersteun
aan de scheepsbouw volgens de Europese Verordening voor steunverlening aan
de scheepsbouw (nr. 1540/98 van de Raad) niet langer toegestaan.
Dat betekent dat vanaf 2001 niet langer een budget zal worden gepubliceerd
voor het Besluit subsidies zeescheepsnieuwbouw (art. 03.05). Wel zullen uiteraard
de komende jaren nog subsidies worden uitgekeerd: er moeten nog eindafrekeningen
worden gedaan voor subsidieaanvragen die dit jaar of voorgaande jaren tot
committering hebben geleid.6.7. Verlaging tarief kapitaalsbelasting met 0,15%In antwoord op de vragen van de leden van de PvdA-fractie naar de frequentieverdeling
naar grootteklasse en herkomst (binnenland/buitenland) van de opbrengst van
de kapitaalsbelasting en daarmee ook van de verlaging van de kapitaalsbelasting
merken wij op dat geen centrale registratie plaatsvindt van gegevens over
grootteklasse en herkomst van de bedrijven die kapitaalsbelasting betalen.
Volledigheidshalve wordt opgemerkt, dat jaarlijks circa 10 000 bedrijven
een bedrag aan kapitaalsbelasting betalen. De samenstelling van de groep bedrijven
die kapitaalsbelasting betaalt wisselt voortdurend. Bij de meeste bedrijven
die kapitaalsbelasting betalen gaat het om een incidentele gebeurtenis. Voor
wat betreft de herkomst van de betreffende bedrijven wordt opgemerkt, dat
alleen kapitaalsbelasting wordt geheven ter zake van het bijeenbrengen van
in aandelen verdeeld kapitaal in in Nederland gevestigde lichamen. Buiten
de EU gevestigde lichamen worden uitsluitend aangemerkt als in Nederland gevestigde
lichamen indien de statutaire zetel zich in Nederland bevindt.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts of de verlaging van de kapitaalsbelasting
indirecte opbrengsteffecten met zich meebrengt. Daarnaast vragen deze leden
welk economisch effect wordt verwacht van de voorgestelde verlaging. De leden
van de fractie van de GPV en RPF vragen naar de reden van de voorgestelde
verlaging.Zoals ook is aangegeven in de Toets op het concurrentie vermogen 2000
van het Ministerie van Economische Zaken is de kapitaalsbelasting één
van de zwakke punten in het Nederlandse fiscale klimaat. De meeste andere
Europese landen kennen een dergelijke belasting niet.Inherent aan de verbetering van het vestigingsklimaat ten gevolge van
de voorgestelde tariefsverlaging is een positief economisch effect. Aangezien
de kapitaalsbelasting echter slechts één van de factoren is
die van belang zijn bij een investeringsbeslissing of bij de keuze van een
vestigingsplaats, is dit effect uitermate lastig te kwantificeren.Overigens zij opgemerkt dat bij de budgettaire verwerking van fiscale
maatregelen niet wordt gerekend met eventuele indirecte opbrengsteffecten.De leden van de fractie van de PvdA zijn benieuwd hoe hoog een belastingvrije
voet in de vennootschapsbelasting zou kunnen zijn, indien de beschikbare budgettaire
ruimte van 375 mln door het schrappen van de voorgestelde verlaging van de
kapitaalsbelasting van 1% naar 0,55% hiervoor zou worden benut.Een belastingvrije voet in de vennootschapsbelasting met een budgettair
beslag van 375 mln zou op circa f 6 000 kunnen worden gesteld.De leden van de fractie van D66 juichen de voortgaande verlaging van de
kapitaalsbelasting toe. Zij vragen daarbij waarom deze verlaging bij het wetsvoorstel
Wet ondernemerspakket niet is voorzien. De leden van de fracties van GPV en
RPF merken op dat het vanuit het oogpunt van efficiënte wetgeving voor
de hand ligt om de verdere verlaging van de kapitaalsbelasting in het ondernemerspakket
onder te brengen.Bij het wetsvoorstel ondernemerspakket zijn budgettaire middelen gereserveerd
voor een aantal op dat moment nog nader te bepalen, in het Belastingplan
2001 uit te werken maatregelen. De nu voorgestelde verlaging van de kapitaalsbelasting
maakt onderdeel uit van de aanwending van 295 mln die haar uitwerking zou
krijgen in het Belastingplan 2001. In verband met de beleidsmatige en budgettaire
samenhang met de overige onderdelen uit dit 295 mln-pakket in het Belastingplan
2001 hebben wij er daarom de voorkeur aan gegeven de verdere verlaging onder
te brengen in het belastingplan 2001 en niet in het ondernemerspakket.De leden van de CDA-fractie geven aan een verdere verlaging c.q. afschaffing
van de kapitaalsbelasting van groot belang te achten en vragen waarom een
eventuele verlaging van deze belasting min of meer afhankelijk wordt gesteld
van het aflopen van de film- en scheepvaartfaciliteiten. De conclusie dat
een eventuele verlaging van de kapitaalsbelasting afhankelijk wordt gesteld
van het aflopen van de film- en scheepvaartfaciliteiten is niet geheel juist.
De door het aflopen van deze faciliteiten beschikbare komende ruimte zal zoals
in de memorie van toelichting is aangegeven weliswaar prioritair worden aangewend
voor verdere verlaging van de kapitaalsbelasting, maar dat betekent niet dat
dit de enige mogelijkheid zou zijn om de kapitaalsbelasting verder te verlagen.
Een verdere verlaging van de kapitaalsbelasting zou bijvoorbeeld ook aan de
orde kunnen komen bij de binnenkort in te stellen studiegroep met betrekking
tot de toekomst van de vennootschapsbelasting.7. OverigDe leden van de PvdA-fractie geven aan dat (nog) niet alle Sociale Diensten
de beschikking hebben over geautomatiseerde verwerking van het nieuwe belastingstelsel.
De fractie vraagt tegen die achtergrond hoeveel gemeenten nog niet in de gelegenheid
zijn om een goede invoering te realiseren en wat dit voor de klanten van de
Sociale Dienst voor consequentie heeft.De softwareleveranciers hebben laten weten dat de oplevering van de verwerkingsprogrammatuur
volgens hen in december 2000 zal plaatsvinden. Pogingen worden ondernomen
om deze datum nog te vervroegen. Hoewel dit tijdpad kritisch is (de oorspronkelijke
planning was uitlevering rond 1 november), is tijdige invoering wel haalbaar.
Dit betekent dat de gemeenten een korte invoeringstermijn hebben alvorens
in januari 2001 te kunnen beginnen met de feitelijke administratieve verwerking
van de nieuwe gegevens. Of en in hoeverre gemeenten niet in staat zullen zijn
een goede invoering te realiseren is in dit stadium niet aan te geven. Van
de zijde van Divosa en de ministeries van SZW en Financiën wordt al het
mogelijke in het werk gesteld om een tijdige en juiste invoering te waarborgen.
Dit zal op korte termijn onder meer leiden tot een door Divosa in samenwerking
met de ministeries van SZW en Financiën opgestelde handleiding, waarin
een stappenplan voor de gemeenten voor de massale verwerking in januari 2001.Zij vragen voorts of de Sociale Diensten voldoende begeleiding van de
Belastingdienst krijgen om hun voorlichtende en begeleidende taak effectief
en zorgvuldig uit te kunnen voeren.De verschillende partijen die betrokken zijn bij de problemen van de Sociale
Diensten doen het uiterste om deze adequaat het hoofd te bieden. Dit geldt
voor Divosa, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Belastingdienst.
Om de Sociale Diensten bij te staan in hun voorlichtende en begeleidende taak
heeft de Belastingdienst onder meer meegewerkt aan de verschillende Handreikingen
Belastingplan 2001 en de Algemene Bijstandswet en de themabijeenkomsten voor
de gemeenten over dit onderwerp. Daarnaast zijn rekenregels beschikbaar gesteld
ten behoeve van de automatisering bij gemeenten. Individuele gemeenten kunnen
voor de eigen voorlichting en begeleiding een beroep doen op de deskundigheid
van de regionale Belastingdienst. De Belastingdienst heeft toegezegd dergelijke
verzoeken te zullen honoreren.Door het ministerie SZW is, in samenwerking met het ministerie van Financiën
en de Belastingdienst, een publieksvoorlichtingsfolder gemaakt, die via de
gemeenten naar de doelgroep is gegaan.De leden van de PvdA-fractie willen daarnaast weten wat de gevolgen voor
de klanten zijn als de Sociale Diensten het niet aankunnen. Welke ongewenste
consequenties ziet het Kabinet, zo vragen zij zich af, indien de Sociale Diensten
de regels niet volledig kunnen toepassen en besluiten om tot volledige uitbetaling
over te gaan met een latere terugvordering.Hoewel het tijdpad krap is, gaan wij er vooralsnog van uit dat invoering
tijdig zal worden gerealiseerd. Mocht de invoering toch onverhoopt worden
vertraagd dan zal bij een volledige uitbetaling in januari het teveel uitbetaalde
op een later tijdstip in het jaar worden teruggevorderd. Omdat het hier gaat
om een financieel kwetsbare groep zal bij de terugvordering de nodige soepelheid
worden betracht.Deze leden vragen zich verder af wanneer de Belastingdienst in de gelegenheid
is om de Sociale Diensten geautomatiseerd te laten weten welke klanten welk
bedrag aan heffingskorting ontvangen. Ook willen zij weten wat de consequentie
is voor Sociale Diensten en klanten van deze diensten.De Belastingdienst is in staat en bereid om de Sociale Diensten langs
geautomatiseerde weg te voorzien van de noodzakelijke gegevens. Dit is in
ieder geval mogelijk vanaf 1 maart 2001. Thans wordt naar mogelijkheden
gezocht om deze aanlevering aan de Sociale Diensten te versnellen, waarbij
het streven is om de gegevens medio januari 2001 aan de gemeenten aan te leveren.
De resultaten van dit onderzoek worden binnenkort verwacht. Overigens gaat
het hier om toetsgegevens; de uitkeringsgerechtigden dienen de gegevens ook
zelf aan de Sociale Diensten te verstrekken. Het is voor de Sociale Diensten
van belang om vóór de uitbetaling van de uitkering over de maand
januari 2001 over de gegevens inzake de heffingskortingen te beschikken om
de juiste uitkering te verstrekken.Worden de voorgestelde wetswijziging, nadere regelgeving en verder uitvoeringsbeleid
tijdig kenbaar gemaakt aan de belastingplichtigen, zo vragen de leden van
de CDA-fractie zich af.De voorgestelde wijzigingen in wet- en regelgeving worden op de daarvoor
geëigende tijdstippen aan belastingplichtigen bekend gemaakt. Het tijdstip
daarvoor is afhankelijk van het moment waarop een maatregel of regeling relevant
is voor de belanghebbende. Zo zullen maatregelen in de sfeer van de loonbelasting
reeds in de loop van december 2000 aan werkgevers bekend worden gemaakt zodat
zij bij de loonberekeningen vanaf 1 januari 2001 reeds rekening kunnen
houden met de wijzigingen. Is een maatregel bijvoorbeeld van belang voor de
definitieve aanslag inkomstenbelasting dan wordt deze bekend gemaakt in de
aangifte inkomstenbelasting of de toelichting daarop.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de CDA-fractie over het
moment van verstrekken van formulieren merken wij het volgende op. Er bestaat
een groot aantal formulieren toegespitst op verschillende situaties. Het moment
van verstrekken is derhalve divers en afhankelijk van de situatie. Zo worden
bijvoorbeeld voor de jaarlijkse aangiften voor de inkomstenbelasting de formulieren
(de aangiftebiljetten) in de loop van januari aan de belastingplichtigen verstrekt.
Voor zogenoemde tijdstipbelastingen als bijvoorbeeld de successieaangifte
is de verstrekking gekoppeld aan de gebeurtenis waaruit de belastingplicht
voortvloeit.De vervanging van de formele vaststelling van de formulieren bij ministeriële
regeling door vaststelling in de uitvoeringssfeer heeft geen gevolgen voor belastingplichtigen. Waar in het verleden wijzigingen met betrekking
tot de formulieren bekend werden gemaakt door wijziging van de Uitvoeringsregeling
Algemene wet inzake rijksbelastingen 1994, zal dit in het vervolg geschieden
door publicatie van een besluit in de uitvoeringssfeer.7.1 Aanpassing eigenwoningforfaitDe leden van de D66-fractie constateren dat het kabinet om inkomenstechnische
redenen heeft afgezien van de inhaalslag in het eigenwoningforfait en vragen
of het kabinet heeft overwogen om de negatieve inkomenseffecten van de huurindex
voor huurders te compenseren.Zoals wij hierna aan de leden van de fractie van het CDA antwoorden, is
het zeker niet de bedoeling om het indexeringsmechanisme voor het eigenwoningforfait
achterwege te laten. Het afzien van een inhaalslag in 2001 met betrekking
tot de jaren 1997–1999 strekt er slechts toe om te voorkomen dat de
gecumuleerde ontwikkelling over een aantal jaren in één jaar
tot uitdrukking zou komen. Bij huurders doet een dergelijk gecumuleerd effect
zich niet voor. Daarbij merken wij overigens nog op dat huurders die in aanmerking
komen voor huursubsidie deels via de jaarlijkse aanpassing van de huursubsidiebedragen
voor de huurontwikkeling worden gecompenseerd.De leden van de fracties van GPV en RPF constateren met betrekking tot
de vaststelling van de hoogte van het huurwaardeforfait dat er nog geen volledige
duidelijkheid bestaat over de waarde-ontwikkeling van woningen. Zij vragen
of, indien deze waardestijging meer bedraagt dan 60%, het forfaitpercentage
te hoog is vastgesteld.Verschillende onderzoeken, zowel op basis van steekproeven als op basis
van door de Waarderingskamer verzamelde gegevens over gemeentelijke marktontwikkelingen,
geven een waardestijging aan tussen 50% en 60%. Het is niet waarschijnlijk
dat de gemiddelde WOZ-waardestijging uiteindelijk hoger zal liggen dan 60%.
Overigens merken wij op dat het hanteren van op zo actueel mogelijk gegevens
gebaseerde ex-anteschattingen ook bij andere fiscale maatregelen niet ongebruikelijk
is.Deze leden merken op dat de redenering van de regering met betrekking
tot de indexering van de huurstijging voor discussie vatbaar te vinden. Het
kan toch niet de bedoeling van de wetgever, die bij de invoering van de wet
WOZ een overgangsregeling trof, zijn geweest na afloop van de overgangstermijn
alsnog een inhaalslag te doen plaatsvinden. Logischer lijkt dat de wetgever
na afloop van die termijn zich opnieuw zou beraden over de vraag of en zo
ja hoe bij de vaststelling van het huurwaardeforfait rekening gehouden zou
worden met de huurontwikkeling. Kan de regering tegen deze achtergrond nader
onderbouwen waarom zij het redelijk vindt rekening te houden met de huurstijging
per 1 juli 2000?Wij zijn van mening dat de bedoeling van het indexeringsmechanisme onder
meer is gedurende een WOZ-tijdvak jaarlijks alle percentages en bedragen aan
te passen aan de meest recente huurontwikkeling sinds de waardepeildatum voor
het betreffende WOZ-tijdvak, bepaald aan de hand van indexcijfers voor de
woninghuur. De jaarlijkse aanpassing van het forfaitpercentage zal voor het
eerst effectief worden met ingang van 1 januari 2001, de start van het
tweede WOZ-tijdvak (2001–2004). Het tijdens het eerste WOZ-tijdvak (1997–2000)
achterwege laten van de jaarlijkse aanpassing aan de huurindex maakt deel
uit van het overgangsrecht dat is opgenomen in de Wet van 20 december 1996,
Stb. 654 (Belastingplan 1997). Het achterwege laten van de jaarlijkseaanpassing aan de huurindex in het eerste WOZ-tijdvak betekent
echter, anders dan de leden van de fractie van GPV en RPF veronderstellen,
niet dat in 1996 wettelijk zou zijn vastgelegd dat deze aanpassing in het
geheel achterwege zal blijven. Per 1 januari 2001 zou op basis van genoemde
wet dan ook een inhaalslag (over de vier jaren van het eerste
WOZ-tijdvak) plaats moeten vinden. Om echter de met deze inhaalslag samenhangende
forse negatieve inkomensgevolgen te voorkomen, wordt de indexering voor de
huurstijging beperkt tot het afgelopen jaar.In de aanvraag om een voorlopige teruggaaf over het jaar 2001 dient –
zo stellen de leden van de fracties van het GPV en de RPF terecht –
vooralsnog te worden uitgegaan van de «oude» WOZ-waarde en het
«oude» huurwaardeforfait. Nadien kan blijken dat de nieuwe WOZ-waarde
en het nieuwe forfait tot een ongunstiger uitkomst leiden, waardoor de gevraagde
teruggaaf te hoog is. Daarom wijst de Belastingdienst de aanvrager van een
voorlopige teruggaaf uitdrukkelijk op de mogelijkheid dan ook een herziene,
lagere respectievelijk hogere, voorlopige teruggaaf te krijgen. Er is dus,
los van bezwaarlijke uitvoeringslasten, geen reden te overwegen om van degene
die geen gebruik maakt van een aangepaste, lagere voorlopige teruggaaf, geen
heffingsrente in rekening te brengen indien daardoor uiteindelijk een definitieve
aanslag met een te betalen bedrag tot stand komt. Spiegelbeeldig geldt dat
er geen reden is vergoeding van heffingsrente achterwege te laten in de gevallen
waarin men een te lage voorlopige teruggaaf aanvraagt en afziet van de mogelijkheid
tot verhoging van die teruggaaf.De leden van de SP-fractie vinden dat het niet toepassen van de koppeling
van de huurindex aan het eigenwoningforfait de excessieve fiscale bevoordeling
van het eigen woningbezit weer verder vergroot. Deze leden vinden dat er wel
degelijk sprake is van een lastenverlichting omdat burgers met een indexatie
rekening hebben kunnen houden.Zoals ook bij eerdere gelegenheden is aangevoerd vindt het kabinet dat
er geen sprake is van een lastenverlichting vanwege het niet met terugwerkende
kracht indexeren van het eigenwoningforfait. Het kabinet is van mening dat
ten opzichte van 2000 er voor huizenbezitters in 2001 geen sprake is van een
lastenverlichting. Tegenover het lagere percentage staan hogere huizenprijzen
(op basis van gemiddelde WOZ-waardestijging) waardoor de grondslag op macroniveau
bezien naar verwachting niet zal dalen. Het voorstel om bij de indexering
geen rekening te houden met de huurontwikkeling in de periode 1997–1999
is geen afwijking van hetgeen in de voorgaande jaren is gebeurd. Daarom is
er uit hoofde hiervan ook geen sprake van een lastenverlichting. Het feit
dat burgers rekening hebben kunnen houden met een eventuele indexatie met
terugwerkende kracht is geen reden om het niet doorgaan daarvan als lastenverlichting
aan te merken. Bij het bepalen van de feitelijke lastenverlichting zijn niet
de verwachtingen van burgers maatgevend, maar
de effecten van de uiteindelijk vastgestelde maatregelen. Omdat er in de visie van het kabinet dus geen sprake is van een
lastenverlichting voor huizenbezitters, zijn wij het evenmin eens met de stelling
van de leden van de SP-fractie dat de «fiscale bevoordeling van het
eigen woningbezit weer verder wordt vergroot». Overigens zij opgemerkt
dat in bijlage 13 bij de Miljoenennota 2001 expliciet is ingegaan op de fiscale
positie van huizenbezitters en tevens een vergelijking is gemaakt met de positie
van huurders. Deze bijlage zal in januari in de Kamer worden besproken.De leden van de CDA-fractie vragen waarom er in het eigenwoningforfait
per 2001 niet wordt afgezien van de indexering voor de huurstijging van het
afgelopen jaar en vragen of de staatssecretaris bereid is om vanaf heden af
te zien van het wettelijke indexeringsmechanisme.Het wettelijke bijstellingsmechanisme van het eigenwoningforfait beoogt
de grondslag van het eigenwoningforfait grosso modo parallel te laten lopen
met de huurontwikkeling. Hiertoe wordt het forfaitpercentage jaarlijks met
de huurindex verhoogd. Conform het overgangsrecht bij de invoering
van de Wet WOZ is deze indexering in de jaren 1997–2000 echter niet
toegepast en bleef het huurwaardeforfait 1,25%. Per 2001 zou een inhaalslag
moeten plaatsvinden en zou het huurwaardeforfait moeten worden verhoogd met
de huurindex over de afgelopen vier jaar. Een dergelijke inhaalslag zou echter
een extra stijging van het eigenwoningforfait betekenen ten opzichte van de
reguliere toepassing van het bijstellingsmechanisme, waarbij alleen met de
huurstijging van het afgelopen jaar wordt geïndexeerd. Om de daarmee
samenhangende negatieve inkomensgevolgen te voorkomen is afgezien van deze
inhaalslag. Het eenmalig afzien van de inhaalslag betekent niet dat er reden
zou zijn voor 2001 en latere jaren af te zien van de jaarlijkse indexering.
Wij onderschrijven het uitgangspunt van het indexeringsmechanisme, dat inhoudt
dat het eigenwoningforfait de huurindex volgt, en zijn dan ook niet van plan
dit te wijzigen.7.2 HerbestedingsreserveHet verheugt ons dat de leden van de fractie van D66 het voorstel voor
een herbestedingsreserve steunen. De leden van de VVD-fractie vragen om een
nadere toelichting op één van de voorwaarden voor het vormen
van een herbestedingsreserve. Het gaat om de voorwaarde dat sprake moet zijn
van ondernemersactiviteiten die in de lijn van de maatschappelijke of sociale
doelstelling liggen. Deze leden vrezen dat dit vereiste te vaag is en daardoor
veel ruimte schept.In de praktijk is het naar onze mening echter goed mogelijk om aan het
criterium handen en voeten te geven. Het zal in de regel duidelijk zijn of
de werkzaamheden al dan niet verband houden met het «goede doel»
van de instelling, zodat de maatregel niet kan worden toegepast op de winst
van wezensvreemde activiteiten van maatschappelijke en sociale instellingen.
In dit verband is voorts van belang dat de herbestedingsreserve alleen kan
worden gevormd voor verliesgevende projecten of investeringen in bedrijfsmiddelen
die tot het ondernemingsdeel behoren. Het risico dat de regeling te ruim kan
worden toegepast, achten wij dan ook nauwelijks aanwezig.7.3 Kapitaalverzekeringen voor kinderenDoor de leden van de fracties van de VVD, D66, het CDA, GroenLinks en
GPV-RPF zijn diverse vragen gesteld over de nieuw vormgegeven opzet van de
vrijstelling voor kapitaalverzekeringen voor kinderen. Daarbij wordt ook gerefereerd
aan de oude opzet van die vrijstelling, waarin een expliciete koppeling was
opgenomen met de bekostiging van de studie van kinderen.De leden van de fractie van de VVD vragen een toelichting op de door ons
in de memorie van toelichting genoemde nadere overweging die heeft plaatsgevonden
in het kader van de herziening van de vormgeving deze vrijstelling.Naar aanleiding van deze vraag wordt opgemerkt dat tijdens de behandeling
van het wetsvoorstel Wet inkomstenbelasting 2001 zowel in de Tweede Kamer
als in de Eerste Kamer kritische kanttekeningen zijn geplaatst bij de vrijstelling
voor studieverzekeringen voor kinderen. Belangrijke vraag in dat verband was
of in de gekozen opzet van die vrijstelling voldoende zou kunnen worden gewaarborgd
dat het belastingvrij bij elkaar gespaarde vermogen te zijner tijd ook daadwerkelijk
zou worden aangewend voor de bekostiging van de studie van kinderen. Dat aspect
is in een nadere afweging omtrent de vormgeving van deze vrijstelling nog
eens opnieuw bezien.Bij deze nadere afweging is geconcludeerd – dit mede ten antwoord
op een vraag van de leden van de fracties van het CDA en van GroenLinks –
dat een strikte koppeling, zoals opgenomen in de oorspronkelijke regeling, aan het bekostigen van de studiekosten van kinderen in de praktijk
niet goed operationeel kan worden gemaakt. Een dergelijke koppeling is door
de Belastingdienst feitelijk niet uitvoerbaar, vooral omdat een controle op
de besteding van de uitkering uit een dergelijke kapitaalverzekering in de
praktijk heel erg moeilijk is te toetsen. Ook de verzekeraars, die immers
belaste polissen dienen te renseigneren onder de Wet IB 2001, zullen deze
toets naar verwachting niet kunnen leggen. In verband daarmee is er in de
herziene opzet van de vrijstelling voor kapitaalverzekeringen voor kinderen
voor gekozen om niet langer een expliciete koppeling te leggen met het bekostigen
van de studie van kinderen. Tot genoegen constateren wij dat deze keuze door
de leden van de fracties van GPV en RPF wordt onderschreven. Wellicht ten
overvloede merken wij op dat het loslaten van deze expliciete koppeling uiteraard
niet betekent dat de uitkering uit de kapitaalverzekering voor kinderen te
zijner tijd niet meer gebruikt zou kunnen worden voor de bekostiging van de
studie van kinderen; integendeel. Naar onze mening is het verstandig dat ouders
al in een vroeg stadium rekening gaan houden met de kosten die kunnen samenhangen
met de opleiding van hun kinderen. Het reserveren van geld juist voor dat
specifieke doel is bepaald niet ongebruikelijk. De huidige praktijkervaringen
leren dat in dat kader vaak gebruik wordt gemaakt van de zogenoemde «kleine»
kapitaalverzekeringen, waarmee gedurende een periode van tenminste vijftien
jaar een (gemaximeerde) belastingvrije uitkering bij elkaar kan worden gespaard.Om te voorkomen dat deze in de praktijk veel gebruikte spaarmogelijkheid
te abrupt wordt beëindigd, wordt via de herziene regeling voorgesteld
om ouders nog enkele jaren (tot en met 2005) de gelegenheid te geven om kleine
belastingvrije kapitaalverzekeringen af te sluiten. Hoewel er, zoals hiervoor
is aangegeven, wat betreft de uitvoering geen directe koppeling kan worden
gelegd tussen de uitkering en de besteding daarvan, hebben wij in de voorwaarden
van de vrijstelling wel tot uitdrukking gebracht dat het – anders dan
de huidige vrijstelling voor kleine kapitaalverzekeringen – niet gaat
om een volledig ongerichte vrijstelling, maar om een vrijstelling waarvan
de reikwijdte, beoordeeld naar het moment waarop de kapitaalverzekering wordt
afgesloten, is beperkt tot (belastingplichtigen met) kinderen in de leeftijd
tot 6 jaar. Kanttekening daarbij is wel dat dergelijke kapitaalverzekeringen
een looptijd mogen hebben van maximaal 15 jaar, zodat deze kapitaalverzekeringen
uiterlijk tot uitkering moeten komen op het moment dat het kind de leeftijd
van 21 jaar bereikt. Van de opvatting van leden van de fractie van de VVD
dat de hiervoor genoemde leeftijdsgrens van 6 jaar die geldt voor het kunnen
afsluiten van de kapitaalverzekering ertoe leidt dat de periode waarin belastingplichtigen
een vrijgestelde kapitaalverzekering voor kinderen kunnen afsluiten erg kort
wordt, hebben wij goede nota genomen. Deze leden vragen op dat punt om een
nota van wijziging. Achtergrond van deze keuze is geweest dat de vrijgestelde
kapitaalverzekering naar onze mening de mogelijkheid moet bieden tot een belastingvrije
uitkering vanaf het moment dat het kind 18 jaar wordt. Gegeven het feit dat
de minimale looptijd van de kapitaalverzekering in de fiscaliteit –
om nog van een verzekering (met een risico-element) te kunnen spreken –
12 jaar is, betekent dit dat de kapitaalverzekering uiterlijk zou moeten worden
afgesloten op het moment dat het kind de leeftijd van 6 jaar bereikt. De opmerkingen
van de leden van de fractie van de VVD dat de beslistermijn voor ouders daarmee
wel erg kort wordt, is inderdaad een element van afweging. Zo zou er voor
gekozen kunnen worden om de leeftijdsgrens die geldt voor het uiterlijk kunnen
afsluiten van een belastingvrije kapitaalverzekering voor kinderen te verhogen
van 6 naar 9 jaar. Consequentie daarvan is wel dat de uitkering, gelet op
de hiervoor genoemde looptijdeis van minimaal 12 jaar, niet meer in alle gevallen
zal kunnen plaatsvinden vanaf het moment dat het kind de leeftijd van 18 jaar
bereikt. Voor de goede orde wordt benadrukt dat de uitkering uiterlijk dient
plaats te vinden op het moment dat het kind de leeftijd van 21
jaar bereikt. Een dergelijke versoepeling zou wat extra flexibiliteit kunnen
bieden, maar wij zijn van oordeel dat deze op zich voldoende aanwezig is.Hiervoor is aangegeven waarom er nog enkele jaren ruimte blijft bestaan
om een belastingvrije kapitaalverzekering af te sluiten waarvan de uitkering
te zijner tijd wordt aangewend voor de bekostiging van de opvoering of studie
van kinderen. De visie van de leden van de fractie van GroenLinks dat het
niet kunnen leggen van een harde koppeling tussen de uitkering uit de kapitaalverzekering
en de bekostiging van een studie van het kind er toe zou moeten leiden dat
dan maar de gehele vrijstelling zou moeten vervallen, onderschrijven wij niet.
Zoals hiervoor is aangegeven zijn wij van mening dat belastingplichtigen in
de praktijk behoefte zullen hebben aan deze overgangsperiode. Gedurende die
overgangsperiode van vijf jaar heeft een ieder ruimschoots de gelegenheid
om vertrouwd te raken met de nieuwe systematiek van de vermogensrendementsheffing.Zoals in de memorie van toelichting uiteen is gezet biedt box III voldoende
mogelijkheden en kansen om tegen een redelijke belastingdruk vermogen te vormen;
tot een bepaald vermogen zelfs geheel vrij van belastingheffing. In de structurele
situatie past dan naar onze mening ook geen ongerichte vrijstelling meer voor
(de waarde van) kapitaalverzekeringen. Een dergelijke ongerichte vrijstelling
voor kapitaalverzekeringen zou immers uit concurrentieoogpunt tot een ongelijke
uitgangspositie leiden in relatie tot overige spaar- en beleggingsmogelijkheden,
hetgeen naar onze mening ongewenst is. Vooral ook tegen die achtergrond bezien
is, de leden van de fracties van het CDA, GroenLinks en GPV-RPF vragen hiernaar,
niet gekozen voor een structurele regeling maar voor een tijdelijke regeling
gedurende een overgangsperiode van 5 jaar. Naar aanleiding van een kritische
kanttekening van de leden van de fractie van de VVD omtrent het achterwege
laten van het indexeren van het maximale bedrag van de vrijstelling wordt
opgemerkt dat een en ander verband houdt met het tijdelijke karakter van de
vrijstelling.Aan de keuze voor deze horizonbepaling ligt overigens niet, zoals de leden
van de fracties van GPV en RPF lijken te suggereren, de overweging ten grondslag
dat er vanaf 2006 geen behoefte meer zou bestaan aan een dergelijke vrijstelling.
Leidende gedachte is geweest dat belastingplichtigen gedurende deze overgangsperiode
de gelegenheid krijgen om te wennen aan het idee dat het vanaf 2006 niet
meer mogelijk zal zijn om kleine belastingvrije kapitaalverzekeringen af te
sluiten. Vanuit het perspectief dat het hier primair gaat om het afbouwen
van een vrijstelling die nog voortvloeit uit de systematiek van de Wet op
de inkomstenbelasting 1964, zijn wij geen voorstander van de door de leden
van de fractie van D66 naar voren gebrachte gedachte om het studiesparen vorm
te geven via fiscaal gefacilieerd bank- en beleggingssparen. Zoals hiervoor
is opgemerkt biedt box III naar onze mening voldoende mogelijkheden om tegen
een redelijke belastingdruk of zelfs geheel belastingvrij vermogen op te bouwen.
Gegeven de hoogte van het heffingvrije vermogen en de toeslag daarop per minderjarig
kind, lijkt er – dit mede ten antwoord op de vraag van de leden van
de fractie van GroenLinks of de (tijdelijke) faciliteit voor kapitaalverzekeringen
voor kinderen nog wel in de Wet IB 2001 past – onvoldoende aanleiding
om daarnaast ook nog een structurele vrijstelling op te nemen voor situaties
waarin ouders een deel van hun vermogen op een of andere wijze apart zetten
met het oog op de bekostiging van de opvoeding of de studie van hun kinderen.
Daar komt bij dat ook bij vormgeving van de vrijstelling via fiscaal gefacilieerd
bank- of beleggingssparen – anders dan deze leden suggereren –
wat betreft uitvoering en controle op de feitelijke besteding van de belastingvrij
gespaarde gelden naar onze mening geen voordelen oplevert ten opzichte van
de vormgeving via kapitaalverzekeringen. Overigens zullen wij zoals eerder
toegezegd op grond van de motie Giskes c.s. (Kamerstukken II, 1999/2000, 26 727, nr. 105) in het kader van de Verkenningen II nog nader
terugkomen op het gefacilieerd banksparen.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de VVD waarom
de vrijstelling in het geheel vervalt indien de waarde van de kapitaalverzekering
het voorgestelde maximum van f 29 999 overschrijdt, wordt opgemerkt
dat deze keuze samenhangt met het karakter van de vrijstelling. Weliswaar
kan, zoals hiervoor is opgemerkt, geen directe koppeling worden gelegd tussen
de uitkering en de besteding daarvan, maar dat neemt niet weg dat op meer
indirecte wijze toch nog steeds een belangrijke rol speelt dat de vrijstelling
met name bedoeld is voor gevallen waarin belastingplichtigen willen sparen
voor de opvoeding en de studie van hun kinderen. Tegen die achtergrond bezien
zou het naar onze mening niet nodig hoeven zijn om de vrijstelling ook nog
te laten gelden voor kapitaalverzekeringen waarvan de waarde de genoemde grens
(ver) te boven gaat; bij dergelijke wat grotere kapitaalverzekeringen kan
immers worden aangenomen dat deze primair zijn gericht op vermogensvorming
en niet (meer) op de bekostiging van toekomstige uitgaven die verband houden
met de opvoeding of de studie van de kinderen. Een «voorzover-bepaling»
zou immers elke lopende kapitaalverzekering als er kinderen binnen de leeftijdsgrenzen
aanwezig zijn, voor (maximaal) f 29 999 faciliëren. Ook budgettair
past dat niet, honorering van deze gedachte zou dan tot verlaging van het
bedrag moeten leiden, hetgeen wij gelet op het doel niet gewenst achten.In de memorie van toelichting is opgemerkt, de leden van de fractie van
de VVD refereren daaraan, dat de aard van het vermogen, of het karakter van
het rendement van het vermogen, in de systematiek van box III in principe
geen rol meer spelen. Deze leden geven aan van mening te zijn dat deze redenering
impliceert dat er dan geen argumenten meer resteren voor separate vrijstellingsregelingen
zoals voor maatschappelijk beleggen of voor durfkapitaal. De conclusie van
deze leden delen wij niet. Met de door deze leden aangehaalde passage is beoogd
tot uitdrukking te brengen dat het thans nog gehanteerde onderscheid tussen
belaste inkomsten en onbelaste vermogensmutaties niet langer relevant is.
Vanaf volgend jaar worden in beginsel alle (tot de grondslag van box III behorende)
vermogensbestanddelen wat betreft het (fortaitair) te belasten inkomen op
basis van een gelijk uitgangspunt in aanmerking genomen. Het belastbaar inkomen
uit sparen en beleggen wordt dan gesteld op 4% van de waarde in het economische
verkeer van de desbetreffende vermogensbestanddelen; de feitelijke omvang
van het rendement, noch het karakter daarvan (rente, dividend, huur of vermogenswinst
of -verlies) speelt daarbij geen rol meer.De leden van de fractie van de VVD vragen voorts waarom de kapitaalverzekering
voor kinderen uit de kaderregeling voor maatschappelijk beleggen is gelicht.
Ook de leden van de fractie van GroenLinks maken hier een opmerking over.
Achtergrond van deze wijziging is, zoals ook in paragraaf 6.2 van de
memorie van toelichting uiteen is gezet, dat er aanvankelijk diverse vrijstellingen
met een uiteenlopende karakter waren opgenomen binnen één gezamenlijke
kaderregeling voor maatschappelijk beleggen. Tegen die achtergrond is voorgesteld
om een tweede kaderregeling voor te stellen die is gericht op het zogenoemde
durfkapitaal (die enerzijds de oude Agaath-vrijstelling omvat en anderzijds
gericht is op het zogenoemde venture capital). Consequentie daarvan is geweest
dat de Agaath-faciliteit uit de kaderregeling voor maatschappelijk beleggen
is gelicht. In het verlengde daarvan is het karakter van de kaderregeling
voor maatschappelijk beleggen nadrukkelijker toegespitst op alleen laagrenderende
beleggingen met een relatief laag risicoprofiel en met een maatschappelijk
karakter (groene en sociaal-ethische beleggingen). Kapitaalverzekeringen voor
kinderen passen daar niet goed meer in. In verband daarmee is de vrijstelling
voor dergelijke kapitaalverzekeringen uit de kaderregeling voor maatschappelijk
beleggen gelicht en heeft deze vrijstelling min of meer een zelfstandige
status gekregen. Ook de tijdelijkheid pleit daarvoor. Overigens verheugt het
ons dat de leden van de fracties van RPF en GPV aangeven de keuze voor een
zelfstandige status van deze vrijstelling te onderschrijven.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de VVD of
de afspraken met het verbond van verzekeraars wel worden nagekomen nu naar
het oordeel van deze leden uit het afgesproken totaalpakket één
element (de kapitaalverzekering voor studerende kinderen) op termijn komt
te vervallen, wordt het volgende opgemerkt. Met het verbond van verzekeraars
zijn inderdaad in vrij breed verband afspraken gemaakt wat betreft de invulling
van bepaalde onderdelen van de Belastingherziening 2001. In dat kader is ook
gesproken over kleine kapitaalverzekeringen die met het oog op de bekostiging
van de toekomstige studie van kinderen zouden kunnen worden afgesloten en
belastingvrij in box III zouden kunnen worden ondergebracht. De gedachtewisseling
in zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer heeft ertoe geleid dat, zoals
hiervoor uitgebreid is toegelicht, er een nadere afweging heeft plaatsgevonden
omtrent de feitelijke vormgeving van deze vrijstelling. Die nadere afweging
heeft zowel tot versoepelingen geleid. Het zelfstandige karakter van de vrijstelling
brengt met zich dat deze vrijstelling nu ook kan worden benut door belastingplichtigen
die al ten volle gebruik maken van de mogelijkheid om vermogen belastingvrij
onder te brengen in de kaderregeling voor maatschappelijk beleggen; daarnaast
leidt het vervallen van de formele koppeling van de uitkering aan de bekostiging
van de studie van kinderen materieel tot een aanzienlijk ruimer bereik van
de vrijstelling. Daar staat tegenover dat wij het – gegeven ook het
uitgangspunt dat binnen de vermogensrendementsheffing allerlei uiteenlopende
beleggingsvormen op basis van een gelijkwaardige uitgangspositie met elkaar
moeten kunnen concurreren zonder dat de fiscaliteit tot bevoordeling of benadering
van bepaalde beleggingsvormen leidt – niet verstandig achten om de voorgestelde
vrijstelling voor kapitaalverzekeringen voor kinderen een structureel karakter
te geven. Niettemin zijn wij van mening dat per saldo op het punt van kapitaalverzekering
voor kinderen, gegeven ook de hiervoor genoemde versoepelingen, sprake is
van een nadere invulling van de eerder met het Verbond gemaakte afspraken
die past binnen de daar overeengekomen kaders.In antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie om welk budget
het de komende 5 tot 20 jaar gaat bij de voorgestelde vrijstelling voor kapitaalverzekering
voor kinderen, merken wij op dat het budgettaire belang van deze regeling –
mede als gevolg van de overgangsregeling voor bestaande kapitaalverzekeringen –
in de eerste jaren minimaal zullen zijn en vervolgens naar verwachting zal
oplopen naar circa 30 mln in de na 12 jaar te bereiken structurele situatie.7.4 Omzetbelasting – toepassing verlaagd tariefDe leden van de CDA-fractie en van de fractie van D66 zien graag een nadere
toelichting op het onderscheid tussen enerzijds de vrijgestelde voordrachten
en dergelijke diensten van artikel 11, eerste lid, onderdeel p, van de Wet
op de omzetbelasting 1968 en anderzijds de lezingen waarvoor het verlaagde
BTW-tarief wordt toegepast. Bij de voordrachten gaat het om de voordracht
zelf. De vergoeding die degene die de voordracht houdt, ontvangt van de opdrachtgever,
is vrijgesteld. Bij de lezingen daarentegen gaat het om de vergoeding die
het publiek betaalt aan de organisator van een lezing voor het bijwonen ervan.
Over die vergoeding wordt het verlaagde BTW-tarief berekend. Naar aanleiding
van de vraag dienaangaande van de leden van de CDA-fractie, menen wij dat
dit onderscheid in de praktijk ook is uit te voeren. 7.5 Heffing op vaartuigenDe leden van de fracties van het CDA, D66 en GPV en RPF vragen naar de
heffing op vaartuigen. De werkgroep vaarbelasting, dit naar aanleiding van
een vraag van de leden van de D66-fractie, heeft zijn advies eind 1999 afgerond.
De leden van de fracties van GPV en RPF verwonderen zich over de trage besluitvorming
over dit onderwerp, temeer daar de ontwerpers van het regeerakkoord er kennelijk
van overtuigd waren dat deze belasting, ondanks negatieve ervaringen in het
verleden, in 2002 zou kunnen worden geïntroduceerd. Juist omdat begin
negentiger jaren is gebleken dat er nogal wat haken en ogen, zowel juridisch
als praktisch, zitten aan de introductie van een dergelijke heffing –
dit is nog eens bevestigd door het advies van de werkgroep Kamminga –
is ervoor gekozen de mogelijkheden breed in kaart te brengen teneinde een
zorgvuldige afweging te kunnen maken, dit mede in het licht van de aandachtspunten
die in het rapport zijn aangegeven. Ook dient daarbij te worden meegenomen
welke redenen er in de huidige situatie zijn om een heffing te realiseren.
De nota over dit onderwerp, de leden van de CDA-fractie vragen hiernaar, zal
naar wij verwachten, nog dit jaar aan het parlement worden voorgelegd.8. Europeesrechtelijke aspectenDe leden van de fractie van de VVD merken op dat terugwerkende kracht
in beginsel een middel is waarmee terughoudend dient te worden omgegaan.In het algemeen kunnen wij de mening van deze leden onderschrijven. In
het geval waar deze leden op doelen gaat het echter om maatregelen waaraan
de Europese Commissie in het verleden haar goedkeuring heeft verleend. Slechts
omdat er sprake is van een toename van de steunintensiteit als gevolg van
de generieke verhoging van de tarieven in de regulerende energiebelasting
is het noodzakelijk de maatregelen opnieuw als steunmaatregel aan te melden
bij de Europese Commissie. Hoewel verwacht mag worden dat de Commissie evenals
in het verleden ook thans tot goedkeuring zal overgaan, is het formeel juist
om een wettelijke voorziening te treffen voor het geval de Commissie toch
negatief zou beslissen. Voor de overige als steunmaatregel aan te melden wijzigingen
in de wet die niet direct verband houden met de generieke verhoging van de
tarieven, is voorzien in een inwerkingtreding bij koninklijk besluit.Met betrekking tot de terugwerkende kracht merken wij nog het volgende
op. De terugwerkende kracht wordt van te voren aangekondigd; er is voldoende
tijd om de belanghebbenden te informeren. Overigens is eenzelfde procedure
gevolgd in het belastingplan 2000 met betrekking tot de wijzigingen in steunintensiteit
als gevolg van de generieke verhoging van de tarieven in de wbm.Verschillende fracties hebben vragen gesteld over de stand van zaken van
maatregelen die bij de Europese Commissie dienen te worden aangemeld als steunmaatregelen.De leden van de CDA-fractie vinden het jammer dat er geen duidelijkheid
bestaat op welk moment de maatregelen, waar goedkeuring van Brussel is vereist,
in zullen gaan. Was het niet beter te plannen? Waarom zo laat aangemeld in
Brussel? Wat is het beleid inzake deze aanmeldingsprocedure? Voorts merkt
de CDA-fractie op dat het geen goede gang van zaken is dat veel maatregelen
bij KB in werking moeten treden en vraagt hoe dat in de toekomst wordt voorkomen.Het valt de leden van de fracties van GPV en RPF op dat verschillende
maatregelen worden ingevoerd onder voorbehoud van Europese toestemming. De
leden vragen of het reëel is dat hierover voor 1 januari a.s. duidelijkheid
bestaat en zo nee, of de regering zich dan niet erg kwetsbaar maakt
als goedkeuring zal worden onthouden en de maatregelen inmiddels zijn ingevoerd.Ten aanzien van het nultarief voor duurzame energie vragen de leden van
de fracties van de PvdA en het CDA of de regering aan kan geven wat de stand
van zaken is met betrekking tot goedkeuring van de Europese Commissie. De
VVD-fractie vraagt wanneer hierover zekerheid is te verwachten van de Europese
Commissie en of dit, indien goedkeuring wordt onthouden, gevolgen heeft voor
de Belastingwet 2001. De leden van de fracties van het CDA en Groen Links
vragen in hoeverre een eventuele goedkeuring voor 2000 een garantie is voor
maatregelen in 2001. Voorts vraagt deze fractie hoe groot het risico is dat
duurzame energie goedkoper wordt dan fossiele energie en dat Brussel niet
langer akkoord gaat met deze maatregelen.Ten aanzien van de groene stroom wil de VVD-fractie graag van de regering
vernemen of zij voorziet dat de Europese Commissie op korte termijn een beslissing
hierover zal nemen.Ten aanzien van de faciliëring van WKK constateert de PvdA-fractie
dat nog niet de volledige goedkeuring van de Europese Commissie is verkregen
en vraagt wat hier de stand van zaken is. De leden van de VVD-fractie vragen
of de regering hierover nog problemen bij de Europese Commissie verwacht.
Zo ja, op welke onderdelen.In reactie op deze vragen merken wij het volgende op. De procedure inzake
de aanmelding van nieuwe steun bij de Europese Commissie is vastgelegd in
een Raadsverordening (nr. 659/1999 van 22 maart 1999). Hierin is bepaald dat
de Commissie na ontvangst van een volledige aanmelding twee maanden de tijd
heeft om een beslissing te nemen over de verenigbaarheid met de gemeenschappelijk
markt van een steunmaatregel. De aanmelding wordt als volledig beschouwd als
de Commissie binnen twee maanden na ontvangst van de aanmelding niet om verdere
informatie heeft verzocht. Indien de Commissie dit wel doet, gaat een nieuwe
termijn van twee maanden in.De Commissie heeft een aantal vragen gesteld in reactie op de aanmelding
van Nederland van een pakket aan maatregelen voor 2000 en verhoging van steunintensiteiten
in 2001 (de spoelwatertegemoetkoming, de teruggaafregeling ontinktingsresidu,
het nihiltarief groene stroom, de regeling voor afvalverbrandingsinstallaties,
bijzondere regeling in de REB voor duurzame warmte). De huidige stand van
zaken is dat de Commissie tot 6 december de tijd heeft om een beslissing te
nemen over de aanmelding van bovengenoemd pakket aan maatregelen. Wij kunnen
bovengenoemde maatregelen voor 2001 dan op 1 januari 2001 in laten gaan. Hierbij
dient wel het voorbehoud te worden gemaakt dat de Commissie geen nadere vragen
meer stelt of problemen heeft met de aanmeldingen. Steunmaatregelen mogen
niet worden uitgevoerd alvorens de Commissie hiertoe goedkeuring heeft gegeven.
Aangezien niet met zekerheid valt te zeggen, wanneer de Commissie tot haar
oordeel komt, treden maatregelen in de regel zekerheidshalve bij KB in werking.
Het beleid inzake de aanmeldingsprocedures is dat een voorgenomen maatregel
in een zo vroeg mogelijk stadium in Brussel wordt gemeld, nadat voldoende
duidelijkheid is over de inhoud van de maatregel.Door tariefswijzigingen in de WBM en REB neemt de steunomvang van vrijstellingen
en verlaagde tarieven toe. Deze wijzigingen moeten bij de Commissie gemeld
worden om haar in staat te stellen het nieuwe steunregime te beoordelen. Goedkeuring
van maatregelen voor 2000 is derhalve geen garantie voor maatregelen voor
2001. Volgens de beoordelingsregels van de Commissie inzake milieusteun mag
alleen steun wordt verstrekt indien er sprake is van meerkosten voor het milieu.
Indien duurzame energie goedkoper zou worden dan fossiele energie is het risico
groot dat de Commissie niet langer akkoord gaat met steunmaatregelen voor
duurzame energie. De leden van de fractie van D66 vragen of het kabinet twijfelt over een
goedkeuring van de regeling durfkapitaal door de Commissie. Zoals reeds aangegeven
in de memorie van toelichting (zie kamerstukken II 2000–2001, 27 431,
nr. 3, blz. 31) is ervoor gekozen om de regeling voor durfkapitaal per koninklijk
besluit in werking te laten treden omdat nog tijd nodig was om te onderzoeken
of deze regeling als steun dient te worden aangemeld. Inmiddels is geconcludeerd
dat het een generieke regeling betreft nu iedere startende onderneming hier
voordeel bij kan hebben en deze regeling derhalve niet als steun in de zin
van het EG-Verdrag is aan te merken. Nu de regeling geen staatssteun is, behoeft
zij noch aanmelding bij noch goedkeuring door de Commissie.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel V (wet op de omzetbelasting 1968), onderdeel D.6De leden van de fracties van GPV en RPF uiten hun twijfels over het voorstel
de toegang tot literaire of wetenschappelijke lezingen onder het verlaagde
BTW-tarief te brengen. Afgezien van de vraag of de Zesde richtlijn hiervoor
ruimte biedt, lijkt hen met name het begrip «wetenschappelijke lezingen»
multi-interpretabel te zijn. Zij vragen zich af of dit niet zal uitnodigen
tot een extensieve interpretatie.Wij merken op dat de Zesde richtlijn op dit punt, naar wij menen, de ruimte
biedt. In post 7 van bijlage H bij die richtlijn is naast het verlenen van
toegang tot «shows, schouwburgen, circussen, kermissen, amusementsparken,
concerten, musea, dierentuinen, bioscopen, tentoonstellingen» ook sprake
van het verlenen van toegang tot «soortgelijke culturele evenementen
en voorzieningen». Het bijwonen van een lezing draagt bij tot het op
een hoger peil brengen van de ontwikkeling en de beschaving van een volk.
En dit is toch waar «cultuur» meer in het algemeen op ziet. Niet
valt in te zien waarom dan een lezing – of die nu literair van aard
is of wetenschappelijk – niet onder laatstbedoelde formulering van de
Zesde richtlijn zou kunnen vallen. Voor een multi-interpretabele uitleg zijn
wij daarbij niet bevreesd. Zoals dit ook bij de interpretatie van andere posten
het geval is, zijn ook hier de maatschappelijke opvattingen richtinggevend.
Dit geldt niet alleen voor het begrip «literair» maar ook voor
de begrippen «wetenschappelijk» en «lezing».Artikel XI (Wet belastingen op milieugrondslag), onderdeel
CDe leden van de fractie van de VVD-fractie vragen zich af, of onder artikel
XI in artikel 18b in het vierde lid niet naar het eerste lid maar naar het
derde lid verwezen moet worden.In artikel XI wordt onder C. in artikel 18b, vierde lid, verwezen naar
het eerste lid van dat artikel. Met het samenstel van regels in artikel 18b
wordt het mogelijk gemaakt dat, ter vermindering van het financieringsnadeel,
door middel van toepassing van een verhoudingsgetal op voorlopige wijze rekening
wordt gehouden met de situatie waarin een deel van de afvalstoffen die de
inrichting worden binnengebracht deze – al dan niet na een bewerking
te hebben ondergaan – weer verlaten. Na afloop van het kalenderjaar
moet dan alsnog worden afgerekend. Met de verwijzing in het vierde lid van
artikel 18b naar het eerste lid wordt geregeld dat, als onderdeel van de in/uit-methode,
na afloop van het kalenderjaar herberekening plaatsvindt aan de hand van de
werkelijke cijfers.De Staatssecretaris van Financiën,W. J. BosDe Minister van Financiën,G. Zalm 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27431-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl