Toekomstig internationaal klimaatbeleid; Brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30495, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-09-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30495 nr. 3

21-09-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Doelstelling 2 graden2. Voortouw industrielanden3. Bredere participatie4. Mondiale koolstofmarkt5. Technologieoverdracht en -toepassing6. Adaptatie7. Voorkomen van ontbossing8. Emissies uit luchtvaart- en scheepvaartsectorAanvullende Nederlandse initiatieven(A) CO2-opslag(B) Adaptatie(C) Voorkomen van ontbossing(D) Klimaatmonitoring in Afrika(E) Intensivering dialoog bedrijfsleven, inclusief
sectorale benadering(F) Duurzame energie en biomassa(G) Technologische en wetenschappelijke kennisontwikkeling
en de internationale aspecten van de onderzoeksprogramma’s Kennis voor
klimaat en Klimaat voor RuimteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30495Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 495Toekomstig internationaal klimaatbeleidnr. 3BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 september 2007Begin 2007 is het eindrapport van het interdepartementale beleidsonderzoek «Toekomstig
Internationaal Klimaatbeleid»1 naar de Tweede
Kamer verzonden. Het doet mij genoegen met deze brief de inhoudelijke reactie
van het kabinet op het eindrapport te delen met uw Kamer, waarbij ook zal
worden ingegaan op de internationale elementen uit het WRR rapport«Klimaatstrategie –
tussen ambitie en realisme»2. Deze reactie
op het rapport biedt tevens de gelegenheid om de hoofdlijnen te schetsen van
de Nederlandse inzet in het internationale klimaatproces, met name waar het
de discussie betreft over een mondiaal klimaatregime voor de periode na 2012.Allereerst verwelkomt het kabinet het eindrapport van het interdepartementale
beleidsonderzoek (IBO) over toekomstig internationaal klimaatbeleid. Het onderzoek,
inclusief de daarin geïdentificeerde scenario’s, is zakelijk, gedegen
en zeer bruikbaar – een prestatie gezien de complexiteit en gelaagdheid
van het mondiale klimaatvraagstuk. Het kabinet deelt de conclusies van het
onderzoek en is van zins veel van de aanbevelingen van de werkgroep om te
zetten in concrete acties en initiatieven. Ook dankt het kabinet de WRR voor
zijn grondige en nuttige analyse. Verschillende aanbevelingen van de WRR die
raken aan het internationale klimaatbeleid komen terug in deze brief.De aanpak van het klimaatprobleem is één van de grootste,
mondiale uitdagingen van onze tijd – een uitdaging die verplicht tot
vooruitstrevend nationaal, Europees en mondiaal beleid en tot verdergaande
internationale samenwerking. Het IBO-eindrapport trekt terecht de conclusie
dat «niets doen» aan het klimaatprobleem zowel nationaal als internationaal
zodanig hoge risico’s en kosten met zich meebrengt dat dat geen reële
optie is. Actie op korte termijn is nodig om op langere termijn potentieel
ernstige gevolgen te voorkomen.Deze urgentie werd opnieuw onderstreept door de recente conclusies van
het internationale wetenschappelijke VN-klimaatpanel, de IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change). Daarbij maakte
de IPCC ook duidelijk dat het tegengaan van klimaatverandering niet alleen
noodzakelijk en urgent is, maar ook haalbaar en betaalbaar. De wetenschappelijke
boodschap is duidelijk en overtuigend.Het kabinet is zich terdege bewust van de urgentie en de omvang van het
mondiale klimaatvraagstuk. Het coalitieakkoord is daarom ook duidelijk –
het streven naar een reductie van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland,
bij voorkeur in Europees verband, met 30% in 2020 ten opzichte van
1990. Ook in de rest van Europa wordt die urgentie gevoeld. Dit voorjaar werd
door de Europese Raad een historische stap gezet met het besluit om de broeikasgasemissies
in de EU tegen 2020 met ten minste 20% te beperken ten opzichte van
1990. Daarbij sprak de Raad ook de bereidheid uit zich te willen verbinden
tot een reductie van 30% van de broeikasgasemissies tegen 2020 ten
opzichte van 1990 als zijn bijdrage tot een wereldwijde en brede overeenkomst
voor de periode na 2012, op voorwaarde dat andere ontwikkelde landen zich
tot vergelijkbare emissiereducties verbinden en economisch meer gevorderde
ontwikkelingslanden een bijdrage leveren.Deze vooruitstrevende initiatieven sluiten aan bij een ander uitgangspunt
van de IBO-werkgroep, namelijk dat vanuit diverse gezichtspunten – zoals
rentmeesterschap, internationale solidariteit, welbegrepen eigenbelang, of
vanuit het principe dat de vervuiler betaalt – kan worden beredeneerd
dat het wenselijk is dat de industrielanden (de landen in Annex I van het
Klimaatverdrag) het voortouw nemen. Het kabinet deelt deze visie.De conclusies van de Europese Raad hebben ook expliciet de relatie tussen
klimaat en energie gelegd – een relatie die ook, en terecht, door de
WRR wordt onderstreept. Het klimaatvraagstuk biedt immers ook kansen. Het
stimuleert ons tot het zetten van grote stappen in de transitie naar één
van de duurzaamste en efficiëntste energievoorzieningen in Europa, tot
innovatie en tot een versnelde introductie van nieuwe schone technologieën,
mede gericht op het verwerven van een economische voorsprong van ons land.En, evenals de werkgroep, realiseert het kabinet zich dat een internationaal
gecoördineerde aanpak essentieel is om de stijging van de mondiaal gemiddelde
temperatuur te beperken tot maximaal 2 graden ten opzichte van het pre-industriële
niveau (de 2-gradendoelstelling), en dat een effectief mitigatiebeleid alleen
kan slagen door inspanningen van tenminste alle grote emitterende economieën.
In deze context wil het kabinet ook het toenemend belang onderstrepen van
energiesamenwerking, waarin ook klimaatoverwegingen en schone energie worden
meegenomen.Het kabinet is daarom, met de werkgroep, van mening dat de Nederlandse
inzet zich sterk moet richten op het realiseren van internationaal effectieve
afspraken. Het primaire forum voor die inzet is het VN-klimaatverdrag en het
bijbehorende Kyoto-protocol. Immers, in de onderhandelingen onder die verdragen
staat de komende periode de vraag centraal hoe een internationaal gecoördineerde
aanpak eruit kan zien na 2012 – het jaar waarin de huidige reductieverplichtingen
onder het Kyoto-protocol aflopen. In dit licht is het kabinet van mening dat
de oprichting van World Climate Organisation,
zoals door de WRR wordt voorgesteld, de internationale klimaatonderhandelingen
niet vergemakkelijkt. Een discussie over nieuwe structuren leidt de aandacht
af van de hoofdzaak – te komen tot verdergaande internationale klimaatafspraken.Om geen gat te laten vallen tussen het huidige en het post-2012 regime,
zal er rond 2009 een effectief en breed gedragen pakket aan internationale klimaatafspraken op tafel moeten liggen. Nederland en de EU zetten
zich er voor in om op de komende VN-klimaatconferentie (CoP13) in Indonesië
(Bali), medio december, een onderhandelingsproces te starten dat zich daarop
zal richten.Gezien de complexiteit en dynamiek van het internationale (onderhandelings)proces,
acht het kabinet het niet realistisch het door ons gewenste post-2012 regime
nu tot in detail uit te werken. Nuttiger is om de belangrijkste elementen
te benoemen waarmee volgens Nederland een effectief toekomstig internationaal
klimaatregime moet worden opgebouwd. Veel van deze bouwstenen figureren ook
in het eindrapport van de IBO-werkgroep, hetgeen het kabinet de gelegenheid
geeft te schetsen hoe het de aanbevelingen van de werkgroep wil oppakken.De volgende acht bouwstenen voor een toekomstig mondiaal klimaatregime
staan voor het kabinet centraal.1. Doelstelling 2 gradenTen eerste is het uitgangspunt van Nederland en de EU voor een internationaal
klimaatbeleid dat de mondiaal gemiddelde temperatuurstijging tot maximaal
2 graden boven het pre-industriële niveau wordt beperkt.2. Voortouw industrielandenTen tweede is het van belang, zoals hierboven al werd gesteld, dat de
industrielanden (de landen in Annex I van het Klimaatverdrag) het voortouw
nemen door zich te verbinden tot een gezamenlijke vermindering van hun broeikasgasemissies
tegen 2020, in de orde van grootte van 30% ten opzichte van 1990. Het
is hierbij van belang dat ook de Verenigde Staten zich committeren en op een
betekenisvolle manier zullen participeren in een internationaal klimaatregime
na 2012. Een constructieve stap in die richting zijn de recente G-8 klimaatafspraken,
zeker omdat daarin een lange-termijn visie wordt geschetst en het Klimaatverdrag
als het mondiale raamwerk voor klimaatafspraken wordt onderkend.Maar, de EU noch alle ontwikkelde landen samen, kunnen de 2-gradendoelstelling
alleen realiseren – een toenemende bijdrage van de grote en economisch
snel groeiende ontwikkelingslanden zal nodig zijn om de mondiale emissies
binnen 10–15 jaar te stabiliseren en vervolgens voldoende omlaag te
brengen.3. Bredere participatieDe derde bouwsteen is dan ook de notie dat in een post-2012 regime verbreding
van deelname nodig is, zoals ook de WRR terecht stelt. De inzet van Nederland
en de EU is om te komen tot een klimaatregime waarin ook de ontwikkelingslanden –
zeker de grote en economisch snel groeiende – tastbare inspanningen
leveren, en in sommige gevallen doelstellingen op zich nemen, afhankelijk
van hun verschillende verantwoordelijkheden en capaciteiten. Een aanpak die
daarvoor mogelijkheden biedt is de multi-stadia benadering, waarbij de soorten
inspanningen en afspraken (zoals, bijvoorbeeld, absolute kwantitatieve doelen,
of relatieve emissiedoelstellingen, of het nemen van bepaalde beleidsmaatregelen)
waarmee landen deelnemen aan het klimaatregime afhankelijk zijn van hun ontwikkelingsniveau.4. Mondiale koolstofmarktEen vierde bouwsteen is een mondiale koolstofmarkt. Evenals de IBO-werkgroep
is het kabinet zich bewust van de effectiviteit en efficiëntie van beprijzing
van CO2 en emissiehandel voor internationaal klimaatbeleid. Met
de ontwikkeling van een mondiale koolstofmarkt wordt overal een prijsprikkel
gevoeld om emissies te reduceren en mondiaal klimaatbeleid kosteneffectief
in te vullen. In dit kader wordt gestreefd naar de uitbouw van het Europese
emissiehandelssysteem en de koppeling daarvan aan andere systemen met vergelijkbare
reductiedoelstellingen. Absolute reductiedoelstellingen voor industrielanden
vormen de ruggengraat van een mondiale koolstofmarkt, en deze kan worden versterkt
door de uitbreiding van het aantal landen met, bijvoorbeeld, nationale of,
in het geval van bepaalde ontwikkelingslanden, sectorale reductiedoelstellingen,
en door het verbeteren van de Kyoto-mechanismen, met name het CDM (Clean Development Mechanism). Het CDM zou dan vooral bestemd
moeten zijn voor de armere ontwikkelingslanden, terwijl voor de rijkere ontwikkelingslanden
gekeken zou kunnen worden naar (nieuwe) marktmechanismen of instrumenten,
die ook een (grotere) eigen bijdrage vragen.5. Technologieoverdracht en -toepassingTechnologie vormt een volgende bouwsteen voor een succesvol klimaatbeleid.
Het is een thema dat, mede door het specifieke belang dat ontwikkelingslanden
eraan hechten, een steeds prominenter profiel krijgt in de internationale
discussie over een post-2012 regime. Terecht legt de WRR in zijn rapport dan
ook nadruk op technologieontwikkeling en technologieoverdracht. En met de
IBO-werkgroep onderschrijft het kabinet de belangrijke rol die technologiebeleid
(gericht op innovatie, ontwikkeling en demonstratie) en financieringsbeleid
spelen in de aanpak van het klimaatprobleem. Om te komen tot een broeikasgasarme
samenleving is zowel de bredere toepassing en verspreiding van bestaande efficiënte
en schone technologieën, als de ontwikkeling van nieuwe technologieën
noodzakelijk. De toepassing en (internationale) verspreiding van bestaande
technologie kan vooral worden bevorderd door de beprijzing van emissies via
emissiehandel en de Kyoto-mechanismen («markt-pull») en door het wegnemen van institutionele barrières.
Voor het naar de markt brengen van oplossingen die nog niet kosteneffectief
zijn, en de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zijn naast pull, ook zogenoemde pushmaatregelen
nodig.Het is niet eenvoudig om specifieke technologiemaatregelen goed te verankeren
of te integreren in een mondiaal klimaatregime. Er loopt een groot aantal
initiatieven in Nederland, Europa en internationaal op het terrein van technologie.
De beleids- en marktervaringen die we opdoen bij die initiatieven zullen worden
gebruikt in de internationale discussie over de concretisering van technologiemaatregelen
in een post-2012 regime.In die context zijn onder andere de volgende activiteiten relevant. Zo
ondersteunt de EU met het «Intelligente Energie voor Europa» (IEE
II van 2007–2013, met een budget van 727 miljoen euro) projecten op
energiegebied die tot doel hebben marktbelemmeringen weg te nemen. De werking
van de markt heeft echter ook zijn beperkingen. Op bepaalde terreinen (auto’s,
huishoudens en de diensten sector) zijn (internationale) beleidsmaatregelen,
bijvoorbeeld standaarden, een effectiever mechanisme om tot emissiereducties
te komen. Zo zullen de komende jaren op basis van de «Ecodesign»
richtlijn minimale energieprestatie standaarden voor apparatuur worden geïmplementeerd.
Zeer relevant is het zevende Europese kaderprogramma (2007–2013), dat
ondersteuning biedt bij onderzoek en technologische ontwikkeling.
Dit programma heeft een budget voor energieonderzoek van 886 miljoen euro.
Ook wordt eind 2007 in Europees verband het Strategic Energy
Technology (SET) Plan gepresenteerd. De essentie van dit plan is
beleidsinstrumenten op de juiste wijze te koppelen aan de verschillende technologieën
in hun specifieke ontwikkelingsstadium.Van verder groot belang bij deze bouwsteen is internationale technologische samenwerking – ook een aspect dat groeiende aandacht
heeft in de internationale klimaatdiscussie. Samenwerking met landen op het
gebied van de ontwikkeling en implementatie van nieuwe schone technologieën
vormt een wenselijke aanvulling op de ontwikkeling van de mondiale koolstofmarkt.
Het kabinet en de EU zien dan ook een belangrijke rol weggelegd voor de ontwikkeling
van strategische technologische samenwerkingsovereenkomsten, zoals op het
terrein van kolenvergassing en koolstofverwijdering- en opslag, hernieuwbare
energie en energiebesparingstechnologie. Initiatieven die op dit gebied al
worden ontwikkeld en waar Nederland en/of de EU aan deelneemt zijn onder andere:– diverse IEA Implementing Agreements
op het gebied van energie en klimaat met afhankelijk van het onderwerp verschillende
doelen voor internationale samenwerking;– EU-brede Technologie Platforms (ETPs) op gebied van o.a. windenergie
en zon-thermische energie, waar de industrie samen met onderzoeksinstellingen
en andere betrokkenen visies en implementatieplannen hebben vastgesteld;– De Renewable Energy and Energy Efficiency Partnership (REEEP) – een alliantie van overheden, NGO’s en het
bedrijfsleven die bestaat uit 160 partners (waarvan 40 overheden);– Het door EU geïnitieerde Global Energy
Efficiency and Renewable Energy Fund (GEEREF) dat overdracht van
kennis, ontwikkeling en toepassing van milieuvriendelijke technologieën
moet versnellen, waardoor ook mensen in armere gebieden in de wereld kunnen
gaan beschikken over goede en zekere energievoorziening.Naast het Asia-Pacific partnership (waarin
zes landen uit die regio schone technologie een generieke impuls beogen te
geven), zijn er door de Verenigde Staten ook verschillende specifieke technologie-initiatieven
opgestart, bijvoorbeeld op het terrein van methaanafvang, CO2-opslag
en waterstof. Nederland en de EU werken actief in een aantal van deze initiatieven
mee en zien deze als een aanvulling op de multilaterale afspraken in het VN-klimaatkader.6. AdaptatieAanpassing aan klimaatverandering, «adaptatie», is de zesde
bouwsteen voor een effectief en breed gedragen nieuw klimaatregime. Het kabinet
ziet in dat klimaatverandering grote effecten zal hebben op ontwikkeling en
armoedebestrijding, en onderschrijft de redenering van de werkgroep dat het
wenselijk is dat Nederland steun verleent aan ontwikkelingslanden voor het
aanpassen aan de veranderingen in het klimaat. Het kabinet deelt de mening
van de werkgroep dat integratie van adaptatie in het nationale en sectorale
beleid van ontwikkelingslanden belangrijk is – en dat daarbij samenwerking
tussen overheden, multilaterale instellingen, de private sector en donoren
van groot belang is. Immers, zelfs met vergaande emissiereducties is een verandering
van het mondiale klimaat niet meer te vermijden. Daarvan zullen met name de
armste en meest kwetsbare landen negatieve gevolgen ondervinden. Adaptatie
dient een integraal onderdeel te worden van publieke en private investeringsprogramma’s
en besluitvormingsprocessen op allerlei terreinen. Dit geldt zowel voor het
nationale beleid van landen als voor het ontwikkelings- en investeringsbeleid van donoren, de private sector, gespecialiseerde internationale
organisaties en internationale financiële instellingen. Conform ook de
aanbeveling van de IBO-werkgroep is Nederland bereid om ontwikkelingslanden,
vooral de minst ontwikkelde en meest kwetsbare, verder en intensiever te ondersteunen
bij vermindering van hun kwetsbaarheid en aanpassing aan klimaatverandering.Adaptatie is al onderdeel van het Kyoto-protocol, maar zal een nog belangrijker
element worden in een nieuw klimaatregime. Het ligt in de verwachting dat
ontwikkelingslanden hun inspanningen ten aanzien van mondiale mitigatie zullen
koppelen aan het vergroten van de steun voor adaptatie.De ondersteuning van het adaptatiebeleid van ontwikkelingslanden kan plaatsvinden
door (a) ondersteuning van klimaatmonitoring, kwestbaarheidsanalyses, adaptatieplanning
en capaciteitsopbouw, (b) adaptatie onderdeel te maken van sectorale en nationale
ontwikkelingsprogramma’s en budgetten («mainstreaming» in het jargon), en (c) de verdere ontwikkeling van nieuwe,
innovatieve instrumenten voor de financiering van adaptatiemaatregelen in
ontwikkelingslanden, voortbouwend op de heffing op CDM projecten, welke nu
de voeding vormt van het adaptatiefonds onder het Kyoto-protocol en gebaseerd
is op «de vervuiler betaalt».7. Voorkomen van ontbossingEen zevende bouwsteen betreft het tegengaan van ontbossing. De emissies
van ontbossing bedragen zo’n 20% van de mondiale koolstofemissies.
Het kabinet deelt de mening van de IBO-werkgroep dat het voor een effectieve
aanpak van het klimaatvraagstuk zeer belangrijk is dat emissies veroorzaakt
door veranderingen in landgebruik en ontbossing worden teruggedrongen. Het
tegengaan van ontbossing is niet alleen belangrijk voor een effectief klimaatbeleid,
maar ook voor het behoud van biodiversiteit en andere (regulerende) functies
van bossen. De EU streeft naar het tot staan brengen van de emissies van ontbossing
binnen twee decennia. Hiervoor zijn nieuwe internationale afspraken over stimulansen
voor het afremmen van ontbossing noodzakelijk. In het klimaatproces hebben
verschillende, voor dit onderwerp belangrijke, ontwikkelingslanden hiervoor
al voorstellen gedaan.8. Emissies uit luchtvaart- en scheepvaartsectorDe achtste bouwsteen betreft het aanpakken van de emissies van de scheepvaart
en luchtvaart, die nu niet gereguleerd worden door het Kyoto-protocol. Deze
emissies groeien snel en trekken nu al een wissel op de effectiviteit van
het internationale klimaatbeleid. De Nederlandse inzet voor nieuwe internationale
klimaatafsprakenisdat emissiesvanzowelde internationale scheepvaart als de
internationale luchtvaart onder een toekomstig regime moeten vallen.Aanvullende Nederlandse initiatievenNaast boven beschreven inhoudelijke standpunten over de gewenste contouren
van een post 2012-regime, speelt de vraag wat Nederland moet en kan doen om
een internationaal akkoord dichterbij te brengen. De IBO-werkgroep doet hiervoor
een aantal aanbevelingen. Net als de werkgroep is het kabinet van mening dat
de Nederlandse inspanningen zich moeten richten op de klimaatonderhandelingen
onder het Klimaatverdrag en het Kyoto-protocol, en dan vooral in EU-verband,
maar ook op gericht gekozen activiteiten en initiatieven in kleinere verbanden.De inzet van Nederland in de klimaatonderhandelingen onder het Klimaatverdrag
en het Kyoto-protocol vindt vooral plaats in EU verband. De EU speelt een
sleutelrol in de internationale dialoog over een mondiaal klimaatregime na
2012. De EU inzet is daarmee voor Nederland als lidstaat bij uitstek het vehikel
om onze wensen en voornemens te realiseren. In die positievorming van de EU
wil Nederland een stimulerende en initiërende rol spelen, op basis van
de hierboven beschreven acht inhoudelijke bouwstenen. Bovendien heeft Nederland
een goede reputatie op het terrein van wetenschappelijk klimaatonderzoek,
dat ook in de toekomst nodig is om een effectief adaptatie- en mitigatiebeleid
te ontwikkelen en uit te voeren. Waterveiligheidsaspecten en monitoring spelen
daarbij ook een belangrijke rol. De hier geschetste Nederlandse inzet in de
EU positievorming zal dan ook steeds aangevuld en versterkt worden met wetenschappelijke
onderbouwing.Naast de Nederlandse inbreng in de EU positievorming zijn ook aanvullende
activiteiten en initiatieven in kleinere verbanden nodig. Conform ook de suggesties
van de werkgroep, kunnen bedoelde activiteiten zich begeven op het terrein
van internationaal onderzoek, kennisuitwisseling, initiatieven met (bepaalde)
ontwikkelingslanden, samenwerking en dialoog met het (internationale) bedrijfsleven
en niet-gouvernementele organisaties, en meer gerichte contacten met internationale
financiële instellingen. Anders gezegd, moet bij het ontplooien van initiatieven
in kleinere verbanden worden aangesloten bij de sterke punten van Nederland.
Het internationale veld overziende ligt de Nederlandse kennis op het gebied
van adaptatie, in het bijzonder watermanagement, langdurige ervaring met klimaatbeleid,
in het bijzonder die met de ontwikkeling en toepassing van de Kyoto-mechanismen
JI (Joint Implementation) en CDM en de wetenschappelijke
ondersteuning van dat klimaatbeleid, en een goede relatie met veel ontwikkelingslanden
gebaseerd op intensieve ODA relaties. Daarnaast is het goed om aansluiting
te zoeken bij andere landen met het oog op de verdere ontwikkeling van ons
eigen klimaatbeleid, zoals de toepassing van CO2-opslag.Indachtig deze uitgangspunten, is het kabinet van zins om de volgende
initiatieven de komende periode te ontplooien en verder uit te werken.(A) CO2-opslagOm de noodzakelijke reducties mondiaal te kunnen halen is de ontwikkeling
en toepassing van nieuwe technologieën belangrijk. Nederland kijkt daarbij
met name ook naar CO2-opslag. Nederland wil zich inzetten om in
Europees beleid CO2-afvang en opslag (CCS) onder te brengen in
het ETS-systeem en CCS te verplichten in nieuwe centrales, wanneer dit de
stand der techniek is. Nederland heeft de intentie om één of
twee demonstratieprojecten tot stand te brengen, mede om de technologie rijp
te maken voor de markt en om leereffecten te creëren, zowel nationaal
als internationaal. Op basis van dit ontwikkelingstraject, dat zich afspeelt
in een Europese context, wordt het mogelijk op termijn de technologie over
te dragen aan zich ontwikkelende economieën met fossielgedreven energiesystemen.
Voor de eerste kleinschalige demonstratieprojecten is 92 miljoen euro beschikbaar.
Na 2013 zal een opschaling naar fullsize projecten
moeten worden gemaakt.Nederland wil internationale en bilaterale samenwerking bij het opzetten
van proefprojecten verder uitwerken. Europese samenwerking krijgt momenteel
vorm binnen het European Technology Platform Zero Emission
Fossil Fuels Powerplants (ETP ZEP), waarin Nederlandse marktpartijen
actief zijn. Europa wil een leidende rol vervullen in de ontwikkeling van
de technologie, maar werkt tegelijkertijd ook aan de invoering daarvan
in China. Het China-UK Near Zero Emission Coal (NZEC) Initiative beoogt rond 2015 een eerste energiecentrale met CO2-opslag
in China te demonstreren. Ook de VS tonen initiatief bij de ontwikkeling van
CO2-opvang en opslag en hebben enkele jaren geleden het CO2Sequestration Leadership Forum (CSLF)
opgezet. Doel van het CSLF is om de technologie zo snel mogelijk wereldwijd
beschikbaar te krijgen. Nederland is één van de vierentwintig
deelnemende landen in het CSLF.(B) AdaptatieHet kabinet zal meer expliciet rekening gaan houden met de effecten van
klimaatverandering op programma’s, activiteiten en andere initiatieven
in ontwikkelingslanden waarbij Nederland een rol speelt. In één
van de Akkoorden van Schokland is dit voornemen vastgelegd en gedeeld met
veel andere Nederlandse organisaties die actief zijn in deze landen. Met de
uitvoering van dit voornemen heeft Nederland een begin gemaakt door een analyse
op te starten van de klimaatrisico’s waaraan de door Nederland gesteunde
programma’s in drie landen (Bangladesh, Bolivia, Ethiopië) bloot
staan. Voor een aantal programma’s, waarvan de risico’s hoog worden
ingeschat, is nu overleg over welke aanpassingen mogelijk en kosteneffectief
zijn.Daarnaast wil het kabinet ook op grotere schaal meer inzicht krijgen in
de omvang en mogelijke aanpak van de adaptatieproblematiek in ontwikkelingslanden.
In overleg met de Wereldbank en het VK, en gebruikmakend van de Nederlandse
deskundigheid, wordt thans gewerkt aan de opzet van een dergelijk onderzoek
.Belangrijk is om te beseffen dat het adaptatieprobleem relatief nieuw
is en dat veel landen nog kampen met een kennisachterstand. Nederland heeft
relatief veel kennis over en ervaring met het omgaan met water, binnen én
buiten Nederland, inclusief het omgaan met onzekerheden. Deze kennis kan op
meer systematische wijze worden ingezet in de bilaterale relaties en multilaterale
fora.Een pool van Nederlandse deskundigen zal worden
geïdentificeerd, van waaruit op incidentele of meer structurele basis
en afhankelijk van de vraag, informatie en advies wordt aangeboden op bilaterale
basis, of in multilateraal verband. Gezien de Nederlandse reputatie en expertise
ligt het voor de hand dat de nadruk daarbij ligt op adaptatie op het gebied
van water. Het Co-operative Programme on Water and Climate (het CPWC, dat tot en met 2008 basisfinanciering krijgt van «Partners
voor Water» en hetNetherlands Water Partnership)
kan hier een nuttige rol spelen, bijvoorbeeld als clearing-house.(C) Voorkomen van ontbossingZoals al eerder vermeld, is het proces van ontbossing een groot probleem –
ook waar het klimaatverandering betreft. Ook in de Nederlandse politiek heeft
dit vraagstuk veel aandacht. Over het voorkomen van ontbossing, en hoe dat
een element kan zijn van een post-2012 regime, worden op dit moment verschillende
opties besproken onder het Klimaatverdrag. In die discussies vervult Nederland
veelal een brugfunctie om partijen nader tot elkaar te brengen. Voor alle
opties is het essentieel dat ontwikkelingslanden in staat zijn in kaart te
brengen hoeveel emissies worden veroorzaakt door ontbossing. Daarnaast heeft
dit proces baat bij verdergaande analyse van praktische ervaringen. Nederland
steunt daarom bijvoorbeeld een samenwerkingsproject van Bolivia en Kameroen
waar in beeld wordt gebracht welke emissies als gevolg van ontbossing te verwachten
zijn in deze landen en hoe internationale afspraken onder het Klimaatverdrag kunnen leiden tot een vermindering van deze emissies. Het kabinet gaat
na welke steun Nederland nog meer kan verlenen aan het opzetten van proefprojecten
om de haalbaarheid en wenselijkheid van verschillende opties in kaart te brengen.In deze context is het ook van belang te refereren aan de initiatieven
van het kabinet over het behoud en beheer van veenbossen, met name in Indonesië.
Over deze initiatieven wordt uw Kamer separaat geïnformeerd.(D) Klimaatmonitoring in AfrikaOm klimaatverandering te kunnen monitoren is een mondiaal dekkend waarneemsysteem
nodig. Vooral in ontwikkelingslanden, en met name in Afrika, zijn op dit gebied
veel witte vlekken. Het is van belang dat deze landen worden ondersteund in
het opzetten van klimaatmonitoring systemen. Nederland wil hieraan haar bijdrage
leveren en heeft met het KNMI een internationaal vooraanstaand instituut op
dit terrein. De World Meteorological Organisation
heeft plannen gemaakt om deze aanvullende waarnemingen te realiseren en coördineert
de daarbij behorende materiële en financiële steun van de ontwikkelde
landen. Een door het KNMI gecoördineerd Nederlands voorstel heeft geleid
tot een Europees initiatief om additionele financiering voor waarnemingen
in Afrika beschikbaar te stellen. Nederland heeft daarvoor, vanuit de ministeries
van VenW en VROM, 200 000 euro per jaar beschikbaar gesteld voor de periode
2007–2010. Besteding hiervan wordt door het KNMI gecoördineerd.(E) Intensivering dialoog bedrijfsleven, inclusief
sectorale benaderingMeer en meer geeft het internationale bedrijfsleven aan directer betrokken
te willen zijn in (de vorming van) het mondiale klimaatbeleid. Het kabinet
verwelkomt deze ontwikkeling en ziet de steun en participatie van het internationale
bedrijfsleven als een belangrijk aspect van dat mondiale klimaatbeleid. Het
kabinet is dan ook van plan de komende periode, samen met andere landen, de
internationale dialoog met het bedrijfsleven verder uit te bouwen. Zo zal
Nederland in samenwerking met de World Business Council
for Sustainable Development (WBCSD) een dialoog faciliteren over
de rol die deze partners kunnen spelen in een klimaatregime post-2012.Een andere concrete actie op dit terrein is een proefproject in Mexico.
In dat project willen Nederland en Mexico, in directe samenwerking met de
Mexicaanse elektriciteitsproductiesector en de bancaire sector, voortbouwend
op het CDM ervaring opdoen met het ontwikkelen van een sectorale emissiedoelstelling
in een ontwikkelingsland.(F) Duurzame energie en biomassaIn deze context is het van belang in herinnering te roepen dat het kabinet
al verschillende initiatieven heeft genomen op het terrein van duurzame energie
en biomassa. Naast hun intrinsieke waarde, raken deze initiatieven ook direct
aan de discussie over, en mogelijkheden in, een internationaal klimaatregime
post-2012.Zo bevordert Nederland duurzame energie in ontwikkelingslanden, waaronder
het realiseren van biogasinstallaties. In het coalitieakkoord is 500 miljoen
euro extra uitgetrokken voor duurzame energie in ontwikkelingslanden –
over aanwending van deze gelden wordt uw Kamer via ander weg geïnformeerd.
Over de initiatieven op het gebied van biomassa is uw Kamer reeds geïnformeerd
bij de Beleidsbrief Duurzame Biomassa1.(G) Technologische en wetenschappelijke kennisontwikkeling
en de internationale aspecten van de onderzoeksprogramma’s Kennis voor
klimaat en Klimaat voor RuimteTerecht legt zowel de WRR en de IBO-werkgroep de nadruk op het belang
van technologieontwikkeling gericht op innovatie, ontwikkeling en demonstratie.
Het kabinet onderschrijft dit belang. Daarnaast is voortdurende wetenschappelijke
kennisontwikkeling met betrekking tot fundamentele kennis over het klimaatsysteem,
de manier waarop het door menselijk handelen beïnvloed wordt, en de wijze
waarop en snelheid waarmee onderdelen van dat systeem reageren (bijvoorbeeld
de ijskappen, oceanen en permafrostgebieden) noodzakelijk. Hiermee wordt voorkomen
dat maatregelen genomen worden die uiteindelijk niet effectief en efficiënt
zijn, en dat daarmee geld verspild wordt en het draagvlak voor klimaatbeleid
ondergraven wordt. De Nederlandse kennisinfrastructuur op het gebied van klimaatverandering
is sterk; Nederland heeft een speciale rol als relatief welvarend laagliggend
land om met deze kennisinfrastructuur bij te dragen aan de mondiale ontwikkeling
van wetenschappelijke kennis met betrekking tot klimaatverandering.Het kabinet heeft eerder dit jaar besloten om 50 miljoen euro te reserveren
voor onderzoek gericht op het klimaatbestendig maken van Nederland. In dit
onderzoeksprogramma gaan verschillende departementen en een breed onderzoeksteam
afkomstig uit vijf kennisinstellingen grensverleggende kennis ontwikkelen
om Nederland meer klimaatbestendig te maken. Het onderzoek concentreert zich
op acht «hotspots» die kwetsbaar zijn
voor de gevolgen van klimaatverandering en die qua type problematiek als typische
voorbeelden voor heel Nederland beschouwd kunnen worden.Het programma heeft ook een internationale dimensie. Een op te richten
kennisplatform zal niet alleen kennisuitwisseling en wederzijdse kruisbestuiving
tussen de Nederlandse hotspots faciliteren, maar
ook nadrukkelijk zoeken naar de relatie met internationale kennis. Ten behoeve
van die internationale kennisuitwisseling worden in het programma internationale
hotspots aangewezen. Dit zijn regio’s waar een significante klimaatadaptatie
plaatsvindt of plaats moet vinden die karakteristieken heeft die aansluiten
op de kennis en ervaring in Nederland. Gedacht wordt aan bepaalde regio’s
in de Verenigde Staten (New Orleans en Californië), delta’s gelegen
in Zuidoost Azië (Taiwan, Vietnam) of projecten in Subsahara Afrika (Nijl
stroomgebied, het grote meren gebied). Een definitieve keuze van internationale
hotspots wordt in de komende maanden gemaakt.Het Kennis voor Klimaatprogramma bouwt voort op o.a. het lopende onderzoeksprogramma
Klimaat voor Ruimte dat op ruimtegebruik toegesneden onderzoek doet naar manieren
om met de gevolgen van klimaatverandering om te gaan. Ook het Klimaat voor
Ruimteprogramma heeft een sterke internationale dimensie, hetgeen blijkt uit
de internationale conferentie over de voortgang van het programma die op 12
en 13 september in Den Haag is gehouden.De in deze brief genoemde initiatieven geven een overzicht van huidige
of voorgenomen initiatieven, maar vormen natuurlijk geen gesloten lijst. Het
internationale klimaatdebat is immers een dynamisch proces, dat steeds nieuwe
ontwikkelingen kent. Om in te spelen op die ontwikkelingen en de voortgang
in de internationale onderhandelingen, zal het kabinet naast de hierboven
genoemde initiatieven ook nieuwe, additionele activiteiten ontplooien. Vanzelfsprekend
zal uw Kamer ook daarover periodiek worden geïnformeerd.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. M. CramerXNoot1TK 2006–2007, 30 495, nr. 2, bijlage.XNoot2WRR (2006), Klimaatstrategie – tussen ambitie
en realisme, Amsterdam: Amsterdam University Press.XNoot1TK 2006–2007, 30 305 en 30 800 XI, nr. 26. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30495-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl