Ontwikkelingsraad; Verslag algemeen overleg over de Ontwikkelingsraad van 1-6-1995; verslag werkbezoek delegatie aan India; en bezoek minister Pronk aan Mozambique
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-04, nr. 37

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

18-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

21501-04 nr. 37

29-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. De Ontwikkelingsraad van 1 juni 1995 (21 501–04,
nrs. 35 en 36) Vragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de minister2. Verslag van een werkbezoek van een delegatie uit de
vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan India, alsmede de reactie daarop
van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking (24 120, nrs. 1 en 2) Vragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de minister3. De brief van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
over zijn bezoek aan Mozambique (23 900-V, nr. 25) Vragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-04Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 24120Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501–04Ontwikkelingsraad24 120Werkbezoek van een delegatie uit de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken aan Indianr. 37VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 29 november 1995De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 26 oktober 1995 overleg gevoerd met Minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking
over:1. De Ontwikkelingsraad van 1 juni 1995 (21 501–04,
nrs. 35 en 36);2. Het verslag van een werkbezoek van een delegatie uit de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken aan India, alsmede de reactie daarop van
de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking (24 120 nrs 1 en 2);3. De brief van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking over zijn
bezoek aan Mozambique (23 900-V, nr. 25).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. 1. De Ontwikkelingsraad van 1 juni 1995 (21 501–04,
nrs. 35 en 36) Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hoekema (D66) complimenteerde de minister met het tijdens
de Ontwikkelingsraad (OS-Raad) ingenomen standpunt betreffende de coherentie
tussen handel en ontwikkelingssamenwerking (OS). Hij onderschreef dat voor
OS markttoegang belangrijker kan zijn dan het hulpvolume. Komt de Europese
Commissie met voorstellen voor een verdere discussie hierover? Zeer verbaasd
was hij in het verslag van de bespreking van agendapunt 5 te lezen dat de
Commissie haar mandaat zo breed opvat dat er ook bilaterale programma's bij
worden betrokken. Hij steunde de minister in zijn afwijzing hiervan. Waarom
kiest de Commissie voor een zo extensieve uitleg? Herhaling van een debat
in de vorm van verklaringen en tegenverklaringen leek hem niet bevorderlijk
voor een samenhangend Europees OS-beleid. Ziet het ernaar uit dat de Commissie
op dit punt haar leven betert? Blijkens het verslag is de discussie over agendapunt
7 niet afgerond. Wat is het doel van de basisverordening over humanitaire
hulpverlening? Dient zij vooral om de vaak slechte verhouding tussen ECHO
en de VN-organisaties te verbeteren? Is een stelsel van afspraken voldoende
om samenwerking in het veld echt te verbeteren? Hoe staat het met de dialoog
tussen de EU en de regeringen van Rwanda en Burundi? Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) complimenteerde de
minister eveneens met het ingenomen standpunt ten aanzien van coherentie.
Die moet niet alleen betrekking hebben op de donoren, maar ook op het beleid
zelve. Terecht wordt er in het verslag van de OS-Raad op gewezen dat het Verdrag
van Maastricht op dat punt tamelijk eenzijdig is. Het is jammer dat het debat
over complementariteit en coherentie nog steeds niet is afgerond. Hopelijk
kan tijdens de volgende OS-Raad voortgang worden geboekt. Hoe wil Nederland
operationele coördinatie bevorderen? In dit verband vroeg zij speciale
aandacht voor coördinatie van noodhulpverlening. Zij ging ervan uit dat
bij de evaluatie van EU-programma's de DAC-criteria worden toegepast. Het
liefst zag zij dat hierbij ook een inspectie te velde werd ingeschakeld. Voor
een Europese evaluatie van bilaterale hulpprogramma's van lidstaten voelde
zij niets. Dat is een zaak van de donorlanden zelf. Waarop stoelt de minister
zijn optimisme over de mogelijkheden om bij de hulpverlening aan Zuid-Afrika
tussen donoren een goede coördinatie tot stand te brengen? Wanneer wordt
het werk geëvalueerd van de Nederlandse stichting die zich richt op steunverlening
aan politieke partijen in dat land?De heer Lilipaly (PvdA) kreeg uit het verslag van de bespreking
van de agendapunten 1a-c de indruk dat Raad en Commissie elkaar onvoldoende
vertrouwen en dat er een competentiestrijd gaande is bij het afbakenen van
bevoegdheden. Hoe kan de OS-Raad een grotere inbreng hebben bij de bevordering
van coherentie met beleidsterreinen als handel en landbouw en ook met de onderhandelingen
over de Lomé-conventie? Hij onderschreef dat een evaluatie van de EU
zich primair moet richten op de OS-programma's van de EU. Deze moeten worden
gefinancierd uit de communautaire begroting. Dit laat onverlet dat in een
later stadium evaluatie gewenst is van alle OS-activiteiten in de EU, in hun
onderlinge samenhang. Daarbij kunnen ook programma's van lidstaten worden
betrokken. Wordt de Kamer apart ingelicht over de mid-term review van Lomé-IV
en het EOF? Mag uit het verslag worden geconcludeerd dat de Raad de conclusie
heeft overgenomen dat structurele aanpassing niet mogelijk is zonder echte
markttoegang en zo ja, wat is daarvan de consequentie?De heer Weisglas (VVD) constateerde dat de EU weinig vorderingen
maakt op OS-gebied als gevolg van meningsverschillen tussen de Europese Commissie
en de OS-Raad. Terecht tracht Nederland de Commissie overigens op sommige
punten in haar voortvarendheid te remmen. Onder verwijzing naar het Verdrag
van Maastricht was hij terughoudend over de wenselijkheid van verdere integratie
van het OS-beleid in de EU. Hij onderschreef dat zonder echte markttoegang
geen structurele aanpassing mogelijk is. Trade is in het algemeen beter dan
aid, zo drukte hij zich kernachtig uit. Hoe moeilijk dit in de praktijk vorm
is te geven, blijkt echter uit de problemen die zijn gerezen rondom de toegang
van Marokkaanse tuinbouwprodukten op de EU-markt, in samenhang met de wens
tot uitbreiding van de Europese visserijrechten. Hij onderschreef verder dat
een evaluatie zich primair moet richten op EU-programma's. Bilaterale programma's
moeten nationaal worden geëvalueerd. Het antwoord van de ministerDe minister ging ervan uit dat de discussie over complementariteit
na het aanvaarden van de desbetreffende resolutie door de OS-Raad niet meer
als zodanig op de agenda zal terugkeren. De volgende bijeenkomst van de Raad
zal zich buigen over een nieuw stuk over coherentie. De theoretische discussie
over dit onderwerp zal nog lang voortduren. Belangrijker vond hij daarom de
praktische toetsing van de coherentie tussen het OS-beleid en het beleid dat
de EU intern en extern voert op andere terreinen. Beslissingen
van de OS-Raad vertegenwoordigen Europees beleid en behoren derhalve door
te werken in de besluitvorming van andere Raden. Het is aan de Commissie om
dit te bewaken. De besluitvormingsprocedure moet zodanig worden ingericht
dat al vroeg duidelijk wordt op welke punten er zich conflicten kunnen voordoen.
Theoretisch gezien zou het gewenst zijn om de bewaking van de coherentie in
handen te leggen van de OS-Raad, ware het niet dat deze Raad (afgezien van
één tussentijdse informele bijeenkomst tijdens het vorige Nederlandse
Voorzitterschap) slechts één keer per voorzitterschap bijeenkomt
en niet de macht heeft om in dezen knopen door te hakken. Inmiddels is een
voorstel aan het kabinet voorgelegd om ook tijdens het komende Nederlandse
Voorzitterschap een tussentijdse informele bijeenkomst te plannen. Het leek
hem praktisch gezien beter de Algemene Raad in coherentievraagstukken knopen
te laten doorhakken. Deze Raad komt vaker bijeen en kan beslissingen nemen.
Overwogen zou kunnen worden om in voorkomende gevallen de ministers voor OS
deel te laten nemen aan de Algemene Raad. Coherentie kan ook worden bevorderd
via gecombineerde raadsvergaderingen, zoals die van de OS- en de Milieu-Raad,
voorafgaande aan UNCED. Hij betreurde het dat verzet binnen de EU tot nu toe
een gecombineerde vergadering van de OS- en de Landbouw-Raad verhindert. Hoe
moeilijk coherentie in de praktijk is te verwezenlijken, geven de tussen de
EU en Marokko gerezen problemen aan. Hoewel de EU vanuit een OS-optiek (en
mede vanuit de wens van verschillende lidstaten om Marokkanen te laten remigreren)
voor ontwikkeling van de Marokkaanse economie is, belemmert zij deze door
zich in de praktijk te beschermen tegen de invoer van Marokkaanse tuinbouwprodukten
en de wens om meer in Marokkaanse wateren te vissen. De gevolgen hiervan worden
in het algemeen afgekocht via uitbreiding van de financiering in het kader
van het Middellandse-Zeebeleid.De Algemene Raad is eerstverantwoordelijke voor het Verdrag van Lomé.
Dit sluit een diepgaande bemoeienis van de OS-raad met Lomé niet uit.
De OS-bewindslieden nemen in dit kader soms ook deel aan onderhandelingen
en aan bijeenkomsten van de Algemene Raad. Het liefst zou de minister zien
dat de Algemene Raad zich richtte op de hoofdlijnen van de Lomé-besluitvorming
en dat de OS-Raad zich richtte op de praktische uitvoering ervan.In Bangladesh, Ivoorkust, Costa Rica, Ethiopië, Mozambique en Peru
wordt thans praktisch in het veld uitvoering gegeven aan het experiment met
operationele coördinatie. Als de rapportage (waarover de Kamer wordt
geïnformeerd) van opgedane ervaringen daartoe aanleiding geeft, kan de
Raad besluiten tot uitbreiding van het aantal landen. Van operationele coördinatie
was de minister een groot voorstander, maar o.a. gezien de in de EU levende
kritiek op het EU-ontwikkelingsbeleid verzette hij zich tegen de bij de Commissie
levende gedachte om daarbij ook de bilaterale hulpverlening van de lidstaten
te betrekken. Dat kan het nationale draagvlak voor OS-beleid in gevaar brengen.Met instemming nam de minister kennis van de positieve reacties van de
commissie op zijn stellingname tegen de wijze waarop de Europese Commissie
vorm wenste te geven aan evaluatie. In feite vluchtte de Commissie hiermee
weg van een evaluatie van het eigen beleid, die idealiter door een onafhankelijke
Europese inspectie zou moeten geschieden. In tegenstelling tot de Commissie
stelt Nederland (gesteund door de juridische dienst van de Commissie zelve)
zich op het standpunt dat de Raad het initiatiefrecht tot het houden van een
evaluatie toekomt. Alleen op die manier kan de doorzichtigheid van het beleid
worden bewaakt. In tegenstelling tot de zuidelijke lidstaten is Nederland
(samen met andere noordwestelijke lidstaten) kritisch over noodhulpverlening
door ECHO. De Commissie stelt zich op het standpunt dat zij samen met deze
organisatie vergaande besluiten mag nemen over de invulling van de
noodhulp. Dit onderwerp komt hoogstwaarschijnlijk terug op de agenda voor
de volgende OS-Raad.Op de Nederlandse stellingname dat toegang tot de markt absolute voorwaarde
is voor het succes van structurele aanpassing, is tijdens de OS-Raad niet
gereageerd. Het EPRD is slechts zeer marginaal besproken tijdens de OS-Raad.
De minister achtte nauwe samenwerking tussen donoren op dit nieuwe beleidsveld
gewenst, om herhaling van fouten uit het verleden te voorkomen. Voordeel is,
dat de Zuidafrikaanse regering beschikt over een uitstekende coördinatiestructuur.Uit rapportages van deskundigen ter plekke leidde de minister af dat het
bezoek van de EU-trojka aan Rwanda de ontwikkelingen aldaar slechts negatief
heeft beïnvloed, doordat men zich weinig in de situatie bleek te hebben
verdiept en op zeer hooghartige wijze de Rwandese regering de les heeft gelezen.
Tussen de landen die actief zijn in Rwanda (met name de VS, Duitsland en Nederland)
is een goede coördinatie tot stand gekomen. Een op initiatief van de
Rwandese regering in dat land te houden bijeenkomst zal zich buigen over de
mogelijkheid van versnelling van de rechtspleging en het erin inbouwen van
elementen van verzoening die passen in de Afrikaanse context. Daartoe is de
Rwandese regering geadviseerd om contact op te nemen met landen (zoals Zuid-Afrika,
Chili en Ierland) die op dit terrein ervaring hebben opgedaan. Grootschalige
aanwezigheid van de internationale gemeenschap bij die bijeenkomst wordt van
groot belang geacht om er een zekere sturing aan te geven. De minister was
dan ook voornemens zelf de bijeenkomst gedurende korte tijd bij te wonen.
Positief vond hij het dat inmiddels tussen de presidenten van Tanzania, Oeganda
en Zaïre een gesprek op gang is gekomen. Met instemming van de regeringen
van Rwanda en Burundi zal een groep bemiddelaars, bestaande uit bisschop Tutu,
oud-president Carter en oud-president-Nyerere zich buigen over het conflict
in de regio. Deze bemiddelingspoging is bedoeld om te trachten langs diplomatieke
weg bestaande meningsverschillen tussen partijen te overbruggen, zodat deze
niet publiek behoeven te worden besproken tijdens de Grote-merenconferentie. 2. Verslag van een werkbezoek van een delegatie uit de
vaste commissie voor Buitenlandse Zaken aan India, alsmede de reactie daarop
van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking (24 120, nrs. 1 en 2) Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van der Stoel (VVD) wierp de vraag op of Nederland
als donor moet bijdragen aan de verzachting van sociale consequenties van
de keuze van de Indiase regering voor liberalisering van de markt. Een meerderheid
van de leden van de delegatie kwam tijdens het werkbezoek aan India tot de
conclusie dat dit aan de Indiase overheid zelf is. Tegen deze achtergrond
vroeg zij een toelichting op het slot van de eerste alinea van de reactie
op het verslag, waarin de minister de door de heer Singh opgesomde beleidsvelden
onderwijs, milieu en gezondheidszorg relevant noemde en uitwerking ervan aankondigde
in het in voorbereiding zijnde Landenbeleidsplan India. Zij was er niet geheel
van overtuigd dat de Indiase defensie-inspanning in het licht van de relaties
met buurlanden in de regio niet excessief kan worden genoemd. Verder zette
zij (wijzend op de rechtsgang ten aanzien van buitenlanders) vraagtekens bij
de aandacht die India schenkt aan mensenrechten en good governance. Ook twijfelde
zij aan de impact van de Nederlandse ontwikkelingshulp in een zo groot land
als India. Moet niet worden overwogen om deze hulp anders vorm te geven en
het ruimer in te vullen dan alleen met ontwikkelingssamenwerking? De heer Lilipaly (PvdA) toonde zich erkentelijk voor de uitstekende
wijze waarop het bezoek door de Nederlandse ambassade is begeleid. Hij waarschuwde
voor te grote spreiding van het Nederlandse OS-programma in India. Waarom
volgt de minister niet het IOV-advies om activiteiten te beperken tot twee
à drie deelstaten? Ook hij vond dat India zelf eventuele negatieve
effecten van het liberaliseringsbeleid moet opvangen. Desondanks is het niet
uitgesloten dat Nederland tijdelijk mede-verantwoordelijkheid op zich neemt
op de in de reactie van de minister genoemde beleidsgebieden. De daarvoor
op korte en middellange termijn bestemde gelden dienen dan ook in die richting
te worden besteed. Is de minister bereid om bij te dragen aan noodzakelijke
versterking van het lokaal bestuur, met name gericht op het vergroten van
lokale kennis op deze beleidsgebieden? Uit rapportages van de Human Rights
Commission die zich bezighoudt met kinderarbeid blijkt dat bij de bestrijding
hiervan inspanningen op onderwijsgebied van zeer groot belang zijn. Daarnaast
kunnen ook handelsmaatregelen worden overwogen als de controle op produktiewijze
en handel, het promoten (bijvoorbeeld via lagere invoerrechten) van produkten
die zonder kinderarbeid tot stand zijn gekomen en het instellen van een onafhankelijk
keurmerk. Is de minister bereid in het beleidsoverleg met India de in dat
land nog steeds bestaande wettelijke ongelijkheid van vrouwen aan de orde
te stellen?Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) vond ook dat de Indiase regering
primair verantwoordelijk is voor het opvangen van de gevolgen van de liberalisering
van de economie. Cijfers uit de «human development index» geven
echter aan dat het alleszins gerechtvaardigd is dat Nederland daarbij assistentie
blijft verlenen. Tegen deze achtergrond was zij verbaasd over recente uitspraken
van de heer Bolkestein, die er niet van overtuigd bleek te zijn dat armoedebestrijding
in India tot het Nederlandse takenpakket moet worden gerekend. De nieuwe economische
koers die de Indiase regering is ingeslagen zal op den duur leiden tot wijzigingen
in de relatie met Nederland. India zal vooral behoefte hebben aan buitenlandse
investeringen en aan hulp bij de ontwikkeling en verbetering van de infrastructuur,
niet alleen fysiek, maar ook op het gebied van telecommunicatie, energie en
dergelijke. In dat verband is het positief dat de Nederlandse ambassade in
India vooruitlopend op de herijkingsoperatie al «ontschot» werkt.
Wordt in het kader van de herijking een wijziging in het beleid voorbereid?
Zijn ook handelsmissies naar India voorzien? Met wat hulp van de Nederlandse
regering zijn er vooral voor de agro-industrie in dit land goede kansen.India kampt ondanks de afschaffing van het kaste-systeem nog volop met
de uitwassen hiervan, zo constateerde mevrouw Van Ardenne. Wat kunnen mensenrechtenprogramma's
hieraan doen? Hoe kan de positie van de onaanraakbaren worden verbeterd? De
illegale handel in organen gaat ondanks wettelijke maatregelen onverminderd
door. De Indiase regering signaleert dit soort schendingen van de mensenrechten,
maar dat is niet genoeg. Het zou goed zijn als Amnesty International en het
Rode Kruis toegang kregen tot Kashmir. Verder dient de Indiase regering via
de Nationale Commissie over te gaan tot het uitvoeren van voorstellen en plannen.
Welke bijdrage kan Nederland daaraan leveren? In Nederland moet bestrijding
van kinderarbeid hoog op de politieke agenda worden geplaatst. Wil de minister
in het landen-beleidsplan voor India een breed samengesteld plan van aanpak
op dit gebied opnemen? In zo'n plan kan de Nederlandse regering duidelijk
tot uitdrukking brengen dat het haar ernst is bij de uitbanning van kinderarbeid.Ook mevrouw Van Ardenne vroeg een toelichting op de verzachtende omstandigheden
die de minister in zijn reactie aanvoerde voor de Indiase defensie-inspanningen.
Bijzondere aandacht vroeg zij hierbij voor de in deze regio opbloeiende interesse
voor kernenergie. De heer Hoekema (D66) sprak ook waardering uit voor de begeleiding
van het bezoek, zowel door de staf op het ministerie als door de mensen van
de Nederlandse ambassade. Ook hij zette vraagtekens bij de functie van de
Nederlandse hulp aan dat land. Voor Nederland is het relatief een groot bedrag,
maar in India is het niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat. Voor
de economische ontwikkeling zijn handel en investeringen veel belangrijker.
Ontwikkelingsprogramma's mogen geen vangnet zijn voor sociaal negatieve effecten
van de economische ontwikkeling. Vooralsnog was hij overtuigd van het nut
van Nederlandse projecten op het gebied van milieu en watervoorziening, maar
over afzienbare tijd zal dit door India zelf moeten worden overgenomen. Hoe
is de 138 mln. verdeeld over begrotingssteun, macro-economische steun en projectsteun?Uit persberichten had de heer Hoekema begrepen dat India op het gebied
van geboortebeperking nog ver achter ligt en dat het hard op weg is om China
qua inwonertal in te halen. Hoe kan Nederland bijdragen aan het ombuigen van
die ontwikkeling? Kinderarbeid moet met diverse instrumenten worden bestreden.
Niet alleen valt daarbij te denken aan keurmerken en verlaging van tarieven
voor «schone» produkten, maar ook aan bevordering van de ontwikkeling
ter plaatse, het invoeren van leerplicht en een arbeidsmarktbeleid.De heer Hoekema vond het erg moeilijk om uitspraken te doen over de Indiase
defensie-inspanning, zonder in paternalisme te vervallen. Toch vond hij dat
India mag worden aangesproken op het leveren van een redelijke defensie-inspanning,
in het licht van de afname van de bedreiging die het land uit de regio ervaart.
Komt dit aan de orde in het beleidsoverleg en in het desbetreffende beleidsdocument? Het antwoord van de ministerDe minister wees erop dat in het kader van de herijkingsoperatie
inmiddels is besloten om de voorbereiding van landenbeleidsprogramma's stop
te zetten. Het oude beleidsplan India geldt ook voor 1996. Intussen worden
voor een aantal landen (waaronder India) geïntegreerde beleidsplannen
gemaakt. In het kader de herijkte, geïntegreerde buitenlandse politiek
moet er aandacht zijn voor een land als India, ook al heeft Nederlandse hulp
daar slechts relatieve betekenis. Zoals Nigeria en Zuid-Afrika bepalend zijn
voor de ontwikkeling van het Afrikaanse continent, zo zijn China en India
dat voor het Aziatische werelddeel. Dat ook India zelf prijs stelt op Nederlandse
ontwikkelingshulp blijkt wel uit de moeite die men daar had met het schrappen
van de ontwikkelingshulp aan de deelstaat Karnataka. Uitdrukkelijk is gevraagd
op dit pad niet verder te gaan. Het Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
met India is niet meer gericht op projecten, maar veel meer op macro-economische
steun en sectorale beleidssteun aan projecten van de Indiase overheid zelf.
Naast ontwikkelingshulp, gericht op armoedebestrijding en ondersteuning van
Indiaas economisch, milieu-, gender- en bevolkingsbeleid, alsmede het beleid
ter bestrijding van kinderarbeid, is een toename van Nederlandse investeringen
in de Indiase economie van groot belang. In dat kader verbaasde hij zich erover
dat het Nederlandse bedrijfsleven de weg naar dit land nog niet heeft gevonden,
ondanks de goede status die het heeft en de grote mogelijkheden die het biedt.
Uit contacten met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven had hij de indruk
dat deze terughoudendheid vooral voortkomt uit onbekendheid met het land,
ondanks de pogingen van Indiase zijde om meer Nederlandse investeringen aan
te trekken en de bereidheid van zijn ministerie om te bemiddelen en institutionele
en technische bijstand te verlenen. Het ontwikkelingsbudget van 138 mln. bevat
geen ORET-financiering. Nederlandse bedrijven die hiervan gebruik maken, richten
zich veel meer op China en andere delen van Zuidoost-Azië. De minister hoopte in het beleidsplan-nieuwe stijl naast elementen van
handelspolitiek ook in te kunnen gaan op kwesties als eerbiediging van mensenrechten,
defensiebeleid, kinderarbeid en familyplanning. In dit kader bracht hij onder
de aandacht dat India een zeer zelfbewuste natie is die opmerkingen van andere
landen niet snel ter harte neemt als daarbij niet tevens de wil tot uitdrukking
wordt gebracht om ook echt steun te verlenen. Zo wordt uitgaande van IMF-criteria
op politiek niveau tussen Nederland en India gesproken over de band tussen
ontwikkelingshulp en defensie-inspanningen. In de aandeordestelling hiervan
in het ambtelijk beleidsoverleg zag hij niet veel, omdat daarin geen knopen
kunnen worden doorgehakt. Aan de Kamer verstrekte cijfers tonen overigens
aan dat de Indiase defensie-inspanning niet buitensporig is, gezien de in
de regio nog steeds aanwezige spanningen. Daar komt bij dat de Indiase defensiebegroting
een neerwaartse trend laat zien.Terugdringing van het verschijnsel kinderarbeid is van groot belang, maar
is tevens zeer moeilijk te verwezenlijken. In dit kader zag de minister veel
in de ontwikkeling van keurmerken in de sociale sfeer. Kinderarbeid kan slechts
geleidelijk worden teruggedrongen. Eerste voorwaarde voor Nederlandse betrokkenheid
hierbij is dat men ook daadwerkelijk actief is in hulpverlening waarin men
met deze problematiek wordt geconfronteerd. Zo kan vanuit de betrokkenheid
bij de plattelands- en industriële ontwikkeling bijstand worden verleend
bij de ontwikkeling van een beleid (en de daarmee samenhangende wetgeving
en inspectie) dat erop gericht is de leeftijd te verhogen waarop kinderen
mogen werken, grenzen te stellen aan arbeidstijden en te bevorderen dat kinderen
naast hun werk in de fabriek ook onderwijs volgen. Daarbij kan worden aangesloten
op de ook in India zelf aanwezige interne non-gouvernementele politieke druk
om dit vraagstuk aan de orde te stellen. Een en ander is nader aangegeven
in de in 1994 gepresenteerde notitie «Beleid in de kinderschoenen»,
die uitgewerkt zal worden tijdens een in juni 1996 te organiseren werkconferentie.In beleidsoverleggen wordt veel aandacht geschonken aan vraagstukken die
samenhangen met het thema vrouwen en ontwikkeling. Het Nederlandse beleid
op dit punt haakt in op activiteiten die in India zelf worden ontwikkeld door
een sterke (vrij elitaire) vrouwenbeweging. De Indiase overheid zal in kennis
worden gesteld van de Nederlandse bereidheid tot een bilateraal programma
op het gebied van geboortebeperking en bevolkingsplanning. Tot nu toe liepen
Nederlandse inspanningen op dit gebied via NGO's en UNFPA. De minister heeft
zich reeds bereid verklaard de bijdrage aan laatstgenoemde organisatie te
verhogen. In dit licht noemde hij tevens de mogelijke gevolgen van Amerikaanse
bezuinigingen. 3. De brief van de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
over zijn bezoek aan Mozambique (23 900-V, nr. 25) Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hoekema (D66) vroeg de minister naar zijn oordeel over
de mate waarin het vredesproces in Mozambique beklijft. Hij had de indruk
dat na aanvankelijke organisatieproblemen (met name aan de zijde van de VN)
de mijnopruimingsoperatie thans goed op gang is gekomen. Wordt de Nederlandse
deelname hieraan gecontinueerd? Dit is te meer van belang in het licht van
het mislukken van een poging om een verdrag tegen de verspreiding van mijnen
te sluiten. Welke prioriteiten stelt Nederland bij hulpverlening aan Mozambique?
Is het land wel toe aan een verschuiving van op kleine projecten gerichte
noodhulp naar meer structurele hulp en zo ja, waarop is die dan gericht? Wordt
het land nog steeds overstroomd met hulpverlening door weliswaar goedwillende,
maar niet altijd goed samenwerkende NGO's? Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) verheugde zich over
het voortgaande vredesproces en over de ontluikende democratie in Mozambique.
Waardering had zij voor de Unomoz-operatie. Evaluatie ervan is zeker van belang
om er lering uit te kunnen trekken voor de toekomst. Gebeurt dit ook? Er moet
aandacht zijn voor de rol van maatschappelijke en kerkelijke organisaties
in het verzoeningsproces. Ook mag niet worden vergeten dat de voorheen strijdende
partijen zich nog niet volledig hebben ontwapend. Tegen deze achtergrond ging
zij uit van grote Nederlandse terughoudendheid bij wapenleveranties aan dit
land. Aan de voorwaarden voor continuering van deelname aan de mijnopruiming
moet worden toegevoegd dat geen nieuwe mijnen mogen worden gelegd in gebieden
waar geruimd is.Mevrouw Van Ardenne concludeerde dat Mozambique thans verkeert in een
situatie van overgang van basishulp naar meer structurele hulp. Hoe is de
afstemming met andere donoren? Ontwikkeling van basisvoorzieningen op het
gebied van o.a. gezondheidszorg en onderwijs is van groot belang. In dat verband
vroeg zij aandacht voor de onderwijssalarissen. Is het niet beter om bij hulpverlening
gebruik te maken van ter plekke aanwezige expertise, dan hiervoor (dure) deskundigheid
van buiten aan te trekken? Hoe wordt de toegezegde steun aan politieke partijen
uitgewerkt? Is dit niet veeleer iets voor het particulier initiatief?De heer Lilipaly (PvdA) onderstreepte het belang van ondersteuning
van het vredesproces in Mozambique. Ook hij was bezorgd over de grote hoeveelheid
wapens die nog in civiele handen is. Hoe denkt men dit terug te dringen? Wordt
hierbij ook gedacht aan het opkopen van wapens? In het kader van activiteiten
op het terrein van «good governance» wordt Nederlandse steun bij
de opbouw van het politieapparaat genoemd. Gaat het daarbij ook om het opsporen
en berechten van oorlogsmisdadigers? Is er in Mozambique ook sprake geweest
van genocide en zo ja, is het opsporen en berechten van de verantwoordelijken
daarvoor dan geen taak van de internationale gemeenschap? Het niet verlenen
van contracten voor mijnopruiming aan mijnproducenten of anderen die bij de
plaatsing ervan betrokken waren, vond hij moreel gezien juist, maar praktisch
zou het wellicht goed zijn om degenen die mijnen hebben geplaatst, ook bij
het opruimen ervan te betrekken. Hieraan zitten ook aspecten van «ownership»
verbonden. Is 5 mln. voor mijnopruiming in ontwikkelingslanden, wel voldoende
voor de komende twee jaar? Wordt macro-economische steunverlening gekoppeld
aan uitvoering van het economisch en structureel aanpassingsprogramma? Is
het IMF-oordeel hierover al duidelijk? Hoe wordt «hulpverslaving»
voorkomen?Mevrouw Van der Stoel (VVD) vroeg wat in het kader van hulpverlening
moet worden verstaan onder het geven van meer aandacht aan institutionele
knelpunten en aan het voorkomen van een te groot verloop onder de lokale staf.
Het is zeker zinvol om functionarissen in het betrokken land zodanig op te
leiden dat zij zelf vorm kunnen geven aan de ontwikkeling ervan, maar als
goed werkende staven steeds weer uit elkaar worden gehaald om de aanwezige
kennis te spreiden, wordt uiteindelijk nog geen resultaat geboekt. Op grond
van teleurstellende ervaringen met gesprekken tussen Nederlandse en Mozambikaanse
parlementariërs, suggereerde zij om de door de gezamenlijke Nederlandse
politieke in het leven geroepen stichting ter ondersteuning van politieke
partijen in Zuid-Afrika op te roepen haar activiteiten ook te richten op de
politieke partijen in Mozambique.De heer Bukman (CDA) wees er naar aanleiding van dit laatste
op dat in bedoelde gesprekken bleek dat materiële en financiële
omstandigheden een goed functioneren van de democratie in Mozambique in de
weg staan. Het antwoord van de ministerDe minister onderstreepte het belang van de in Mozambique bereikte
doorbraak, die mede heeft bijgedragen aan de doorbraak in het conflict in
Angola. Het feit dat het parlement slechts zeer sporadisch bijeenkomt (een
dag na de openingszitting werd het alweer gesloten) geeft wel aan dat het
democratisch proces maar moeizaam op gang komt. Binnenkort komt het voor de
derde keer bij elkaar. Op de agenda staan een herziening van de grondwet,
voorbereiding van lokale verkiezingen en het functioneren van het overheidsapparaat.
Gezien de situatie in Mozambique vond hij het niet verwonderlijk dat een en
ander traag verloopt. Hij betreurde het dat de huidige machthebbers niet de
raad hebben opgevolgd om na de verkiezingen af te zien van een «winner
takes all»-positie. Tot nu toe heeft Renamo dit geaccepteerd en houdt
Dhlakama zich aan zijn belofte om zich te beperken tot het voeren van politieke
oppositie. Daarvoor is het wel van belang dat de politieke instituties in
het land goed functioneren. Afgewacht moet echter worden of hij zijn mensen
voldoende in de hand kan houden. Daarom blijven continue begeleiding en dialoog
van belang. Van Nederland verwacht men hulp bij de politieke ontwikkeling
van het land. Daartoe is een tweetal rapporten geschreven door de heer Van
Overbeeke, die onderwerp van bespreking zijn in de gezamenlijke groep van
donoren. Hij was graag bereid steun te verlenen aan politieke partijen in
Mozambique, mits dit via de politieke partijen in Nederland zou kunnen verlopen.
Het leek hem niet juist om dit vanuit de regering te doen. De op initiatief
van de Nederlandse politieke partijen in het leven geroepen stichting ter
ondersteuning van Zuidafrikaanse politieke partijen, is inmiddels gevraagd
om haar werkterrein uit te breiden naar Mozambique. Deze uitnodiging betrof
ook steun aan politieke partijen in Ethiopië, maar een door de stichting
naar dat land gezonden missie heeft hier vooralsnog negatief over geadviseerd.
Groot voordeel van steunverlening via de stichting is, dat de hulpontvangers
zien dat het voor democratische politieke partijen mogelijk is om ondanks
de onderlinge verschillen samen te werken en op te treden als hoeders van
het democratisch proces.Coördinatie van de hulpverlening in Mozambique (niet alleen op politiek
niveau, maar ook in het veld) vond de minister van groot belang. Het tot nu
toe bereikte succes is daar namelijk in belangrijke mate aan te danken. Zo'n
gecoördineerde aanpak zou ook in Angola vruchten kunnen afwerpen. Donoren
spreken dan namelijk met één mond en kunnen niet tegen elkaar
worden uitgespeeld. In Rwanda werkt de coördinatie minder goed, waardoor
de effectiviteit van de hulpverlening geringer is. Zorgen maakte hij zich
wel over problemen die eventueel kunnen voortkomen uit de financiële
positie van Renamo. Veel zal afhangen van de mogelijkheden van donoren om
hier gezamenlijk pragmatisch op in te spelen.De situatie in Mozambique verhindert om snel over te stappen op een regulier
macro-economisch stabilisatiebeleid. Toch is macro-economische hulpverlening
al wel gekoppeld aan gemeenschappelijke opvattingen over aanpassing. Het IMF
is hierbij betrokken. Afgezien van optredende inflatie die enige zorg baart,
loopt het aanpassingsprogramma in Mozambique tot nu toe goed. Nederland stemt
zijn macro-hulpverlening zo goed mogelijk af op wat het IMF en de andere donoren
aangeven.Het verbinden van de voorwaarde aan mijnopruiming, dat geen nieuwe mijnen
mogen worden gelegd waar oude zijn geruimd, achtte de minister niet noodzakelijk,
omdat het conflict in Mozambique is beëindigd. Voormalige soldaten, die
betrokken waren bij het leggen van de mijnen, worden thans getraind in het
opruimen ervan. Op morele gronden zijn mijnproducenten uitgesloten bij de
organisatie van een en ander. Voor zover bij de minister bekend zijn er geen
afspraken gemaakt over wapenleveranties aan Mozambique. Hij gaf aan zeer alert
te zijn op wapenleveranties aan landen in de regio.Veel deskundigen hebben door de oorlog Mozambique verlaten en daarom
heeft het land thans grote behoefte aan externe deskundigheid bij de ontwikkeling
van zwakke sectoren als onderwijs en gezondheidszorg. Daarbij gaat het niet
zozeer om uitvoerende taken, maar meer om institutionele hulp en steun bij
het trainen en begeleiden van eigen mensen. Het Nederlandse programma voor
uitzending van medische deskundigen is hierop gericht.De minister gaf aan dat er nog steeds banditisme plaatsvindt, maar dat
de Mozambikaanse overheid werkt aan de hervorming van het politie-apparaat,
onder meer met steun van Spanje en Portugal.Voor Mozambique is geen oorlogstribunaal ingesteld ter opsporing en berechting
van oorlogsmisdadigers. De regering van Mozambique acht dit namelijk zelf
niet wenselijk en geeft prioriteit aan het bereiken van vrede, stabiliteit
en dialoog. Dit maakt het voor het buitenland heel moeilijk om aan te dringen
op berechting van dit soort misdaden, want dat zou de situatie in Mozambique
kunnen destabiliseren. De minister erkende dat dit niet bevredigend is. De voorzitter van de commissieBukmanDe griffier van de commissieJanssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA), Hessing
(VVD), Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA),
Roethof (D66), Rouvoet (RPF) en Van den Doel (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma (PvdA),
Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg
(SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA), Hendriks,
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+) en Bolkestein (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-04-37.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl