Wijziging van de Metrologiewet in verband met implementatie van de wijziging van de EG-richtlijn inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten op het gebied van meeteenheden; Brief minister ter aanbieding Strategische Visie Standaardbeheer
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST134493
 2008-2009
 
 32 029
 Wijziging van de Metrologiewet in verband met implementatie van de wijziging
van de EG-richtlijn inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der
lidstaten op het gebied van meeteenheden
 
 
 
 
 Nr. 
 5
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 september 2009
 1. Inleiding
 De Raad van deskundigen voor de nationale meeteenheden is op grond van
de Metrologiewet ingesteld en is een (technisch) adviescollege in de zin van
de Kaderwet adviescolleges. De taak van de Raad is tweeledig. Ten eerste adviseert
de Raad de regering en beide Kamers der Staten-Generaal omtrent meetstandaarden.
Daarnaast houdt de Raad toezicht op het Van Swinden Laboratorium (VSL), dat
belast is met het beheer en verwezenlijking van meetstandaarden.
 
 De Raad heeft op mijn verzoek vorig jaar een strategische visie standaardenbeheer
ontwikkeld waarin de uitgangspunten zijn opgenomen voor een strategisch vierjarenplan
voor het standaardenbeheer. Gezien de mogelijkheid dat er in het zevende Kaderprogramma
op grond van artikel 169 een Europees Metrologisch Research Programma (EMRP)
tot stand zou kunnen komen, heb ik mijn reactie op de visie van de Raad enige
tijd aangehouden totdat hier zekerheid over was. Het EMRP heeft grote invloed
op de metrologische infrastructuur in Europa en dus ook op de werkzaamheden
van het standaardeninstituut VSL. Nu er een politiek akkoord is bereikt over
het EMRP doet het mij genoegen u de strategische visie van de Raad tezamen
met mijn reactie daarop, aan te bieden.
 2. Omgevingsfactoren
 Van Swinden Laboratorium en meetstandaarden
 VSL is aangewezen voor het beheer en de verwezenlijking van de nationale
meetstandaarden. Dit betekent dat VSL de in de Metrologiewet opgenomen definities
van meeteenheden omzet naar fysieke meetstandaarden. Hierdoor heeft de Nederlandse
maatschappij de beschikking over betrouwbare en vergelijkbare meetstandaarden.
De metrologische infrastructuur zorgt ervoor dat er wereldwijd met dezelfde
maten gemeten wordt. Door het steeds kleiner worden van apparatuur en de uitbesteding van productie over verschillende landen is het van groot belang dat
de kilo, de meter of de ampère, maar ook de microgram, de micrometer
of de milliampère, overal dezelfde zijn. Een juiste invulling van het
standaardenbeheer geeft aansluiting bij en ondersteuning vanmaatschappelijke
en technologische ontwikkelingen in Nederland.
 EMRP
 In de afgelopen jaren is er gewerkt aan de voorbereiding van een Europees
Metrologisch Research Programma. Op 3 december 2008 heeft de Commissie
een voorstel daartoe uitgebracht. Bij brief van 11 februari 2009 bent
u over dit voorstel geïnformeerd (TK 2008–2009, 22 112, nr.
806). Het EMRP integreert de nationale onderzoeksprogramma’s van 22
deelnemende landen, waaronder Nederland, tot één gezamenlijk
onderzoeksprogramma. Er is sprake van een toenemende behoefte aan metrologische
ondersteuning en herleidbare metingen die de inspanningen van een individuele
lidstaat te boven gaan. Door een coherente lange termijn agenda kan effectiever
worden ingespeeld op deze Europese wetenschappelijke en technologische uitdagingen.
Het onderzoek op deze terreinen wordt gebundeld tot een effectief Europees
programma waarbij als mogelijk effect een specialisatie per instituut kan
optreden.
 3. Reactie op de Strategische Visie van de Raad
 De Raad is gevraagd een strategische visie te ontwikkelen met betrekking
tot het standaardenbeheer in de komende jaren. Vanuit haar positie en haar
expertise heeft de Raad zelf de werkzaamheden ter hand genomen, waarbij rekening
is gehouden met de mogelijkheid dat er een EMRP tot stand zou kunnen komen.
 
 Ik wil mijn waardering uitspreken over de kwaliteit van het door de Raad
opgestelde advies. De Raad is er in geslaagd een toegankelijk en helder advies
op te stellen op het door velen als technisch complex ervaren terrein van
de metrologie. Mijn reactie volgt in grote lijnen de indeling van het advies.
 Omgevingsanalyse
 Industrie, handel en in toenemende mate de kwaliteit van het leven zijn
volgens de Raad steeds meer afhankelijk van nauwkeurige, betrouwbare en vergelijkbare
metingen. De Raad noemt hiervoor drie drijvende krachten. Het gaat om:
 i. het complexer worden van de traditionele industrieën die daardoor
een breder meetgebied met kleinere onzekerheden eisen;
 ii. de metrologische ondersteuning van nieuw opkomende gebieden zoals
nanotechnologie en biotechnologie; en
 iii. de toenemende erkenning van de toegevoegde waarde van en behoefte
aan metrologie in gebieden zoals chemie, gezondheidszorg en de voedselveiligheid.
 Het advies bevat een beschrijving van de internationale, Europese en nationale
ontwikkelingen op het terrein van de metrologie. De Raad geeft aan dat het
Nederlandse bedrijfsleven om diverse redenen gebruik maakt van de metrologische
infrastructuur bij VSL. Men ziet in VSL een betrouwbare en solide uitvoerder
waar het gaat om kleinere onzekerheden, bijzondere toepassingen, extreme bereiken
en condities, nieuw ontwikkelde instrumenten en de herleidbaarheid tot (inter)nationale
meetstandaarden.
 Onderwijs
 De Raad spreekt haar bezorgdheid uit over het feit dat metrologie als
vak in het onderwijs aan het verdwijnen is zowel op HBO als op
universitair niveau. Dit wordt gevoeld binnen de bedrijven doordat de metrologische
kennis daar aan het verdwijnen is. Gekwalificeerd personeel stroomt uit bij
pensionering en de aanwas van goed opgeleid personeel stagneert. Om de metrologie
adequaat en op het huidige hoge niveau te houden is het volgens de Raad noodzakelijk
om de wetenschappelijke kennis op peil te houden. Nederland loopt volgens
de Raad op het gebied van R&D in de metrologie achter op het gemiddelde
in Europa. Voorts wijst de Raad op het gevaar dat de kenniseconomie en het
innovatief vermogen van Nederland hierdoor achterop kan raken.
 In het advies gaat de Raad uitgebreid in op de voordelen van samenwerking
met andere partners en de verschillende vormen van samenwerking. Om de metrologie
breder onder de aandacht te brengen en weer te verankeren in de maatschappij
adviseert de Raad om een leerstoel inclusief een full time hoogleraar op het
gebied van de Algemene Metrologie op te richten aan één van
de technische universiteiten, een deeltijd hoogleraar op het gebied van de
chemische meetstandaarden en op het gebied van de volumetrische meetstandaarden.
Verder adviseert de Raad om een Platvorm Metrologie op te richten naar voorbeeld
van gelijkwaardige platforms zoals het Platform Sensortechnologie.
 
 De suggestie van de Raad om een Platform voor Metrologie op te richten
zal ik nader onderzoeken. De Raad noemt als voorbeeld het Platform Sensortechnologie,
dat opgericht is door mijn ministerie, Technologiestichting STW, Technische
Universiteit Delft, Universiteit Twente en TNO. Dit Platform is gericht op
het gebruik van universitair onderzoek op het gebied van sensortechnologie.
Een soortgelijk Platform voor Metrologie past goed bij de status van VSL als
gebruiker van toegepast wetenschappelijk onderzoek. In de komende tijd zal
ik laten onderzoeken of een dergelijk Platform inpasbaar is in de beleidskaders
van mijn ministerie, maar ook of er bij andere relevante partijen zoals ministeries,
universiteiten, TNO en de Technologiestichting STW, draagvlak is voor een
dergelijk platform. In een later stadium kan, mogelijk vanuit het Platform,
worden bezien of het aanstellen van een vol- of deeltijd hoogleraar opportuun
is, mede gelet op de kosten die hiermee zijn gemoeid.
 
 Voorts is VSL in samenwerking met enkele gemeenten, de provincie, het
bedrijfsleven en het onderwijs in het kader van de EZ-subsidie «Pieken
in de delta» bezig een project uit te werken om op HBO en MBO-niveau
de metrologie weer terug te brengen in het onderwijs. Door de in aanbouw zijnde
test- en kalibratiefaciliteit voor industriële gas- en olievloeistofmeters
te gebruiken als platform voor innovatie en onderwijs wordt beoogd een betere
aansluiting te krijgen tussen de vraag van het bedrijfsleven en het onderwijs.
 Meetstandaarden
 Vervolgens gaat de Raad uitgebreid in op de verschillende meetstandaarden
en geeft hiervoor een aantal aanbevelingen per sectie. De Raad merkt op dat
de secties chemie, elektriciteit, geometrie en stroming relatief veel aandacht
krijgen. Opvallend vindt de Raad dat er op het gebied van ioniserende straling
relatief weinig wordt gedaan. Nederland speelt niet alleen een belangrijke
rol op het gebied van oncologie maar ook in de productie van medische apparatuur
die gebaseerd is op ioniserende straling. De Raad geeft daarom aan aantal
adviezen voor concrete onderzoeken en het ontwikkelen van nieuwe standaarden
en meetmethoden op het gebied van ioniserende straling. Bij de meetstandaarden
voor massa en tijd adviseert de Raad om de installaties up-to-date te houden
maar geen research activiteiten te starten.
 
 Uit het advies kan afgeleid worden dat het huidige standaardenbeleid voor
een adequate metrologische infrastructuur zorgt. Ik zie het advies dan ook
als een bevestiging van reeds ingezette richtingen en ontwikkelingen bij VSL.
 
 De adviezen van de Raad op het gebied van de afzonderlijke meetstandaarden
zal ik bijna in zijn geheel overnemen. Ik zal VSL vragen de adviezen verder
uit te werken, of een marktonderzoek te starten. Slechts op een tweetal punten
op het terrein van de chemische en van de elektrische meetstandaarden acht
ik het niet wenselijk om de Raad te volgen. De Raad adviseert ten eerste een
verkennende studie voor voedselveiligheid naar de haalbaarheid en toepassing
van gecertificeerde referentiematerialen te starten. Gecertificeerde referentiematerialen
behoren echter niet tot de kernactiviteit van het standaardenbeheer. Ten tweede
geeft de Raad aan dat het van belang blijft het uitvoeren van kalibraties
voor alle elektrische grootheden in de top van de herleidbaarheidsketen te
continueren. Om in de behoefte van de Nederlandse maatschappij te voorzien,
is mijns inziens het aan kleine stroom gerelateerd onderzoek voldoende.
 Nieuwe gebieden
 De Raad constateert dat nieuwe meetmethoden steeds meer multidisciplinair
worden. De Raad bepleit daarom voor de nieuwe gebieden te kijken naar maatschappelijke
thema’s.
 
 Met betrekking tot de nieuwe gebieden in het thema «milieu en chemie»
en «energie» en gedeeltelijk in «advanced systems»
zal ik binnen de bestaande wettelijke indeling de suggesties van de Raad uitvoeren,
dan wel nader onderzoek laten verrichten.
 
 Ook is er binnen de metrologische wereld een tendens naar verdere specialisatie
per lidstaat of instituut. Vanuit dit oogpunt is het wenselijk de beschikbare
gelden voor metrologie daar in te zetten waar deze de grootste toegevoegde
waarde voor Nederland hebben. Mijn voorkeur gaat er naar uit om binnen het
EMRP de ontwikkeling van een aantal nieuwe gebieden te volgen en deze niet
zelf op te pakken. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de nieuwe thema’s
als «veiligheid» in de zin van security, soft metrology en kleurmeting.
Deze liggen buiten of op de grens van de wettelijke taak. Bovendien staan
ze nog vaak aan het begin van hun ontwikkeling en er is weinig vraag naar
vanuit de maatschappij.
 Budget
 Tenslotte adviseert de Raad het budget voor metrologie te verhogen naar
het niveau van Frankrijk, Finland en Italië. In deze tijd van crisis,
aankomende bezuinigingen en gezien de huidige ruimte in het financiële
budget zie ik daartoe op dit moment geen aanleiding. Hierbij moet ook in het
oog gehouden worden dat op grond van het 7e kaderprogramma het EMRP tot stand
is gekomen. Dit betekent dat voor metrologische research een aanzienlijk extra
budget beschikbaar komt waardoor VSL in principe jaarlijks een extra financiële
bijdrage kan krijgen van € 1 tot 1,5 miljoen.
 4. Conclusie
 De Raad brengt in haar strategische visie een aantal nieuwe aandachtspunten
naar voren, maar bevestigt tevens de juistheid van de door VSL reeds ingezette
richtingen en ontwikkelingen op de diverse gebieden.
 
 Het merendeel van de adviezen van de Raad neem ik over. De aanbevelingen
met betrekking tot het onderwijs en een Platform voor Metrologie zal ik het
komende jaar verder onderzoeken en uitwerken.
 
 Bij de aanbevelingen die op het terrein van het daadwerkelijke beheer
van de standaarden liggen, zoals de invulling van de meetstandaarden en de
nieuwe gebieden, zal ik mij inspannen deze door het standaardeninstituut VSL
te laten uitvoeren. Ik zal op korte termijn VSL verzoeken conform het bovenstaande
een meerjarenplan op te stellen voor de jaren 2010–2013.
 
 De minister van Economische Zaken,
 M. J. A. van der Hoeven
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.