Vaststelling begroting Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-20 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31200-X, nr. 122

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-06-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31200-X nr. 122

30-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDeel I: personeelskwestiesDeel II: medezeggenschapDEEL I: PERSONEELSKWESTIESVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingToezeggingenDEEL II: MEDEZEGGENSCHAPVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingToezeggingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31200-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 200 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2008nr. 122VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 30 mei 2008De vaste commissie voor Defensie1, de vaste
commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid2
en de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap3 hebben op 16 april 2008 overleg gevoerd met staatssecretaris
De Vries van Defensie over personeelskwesties en medezeggenschap bij Defensie.Deel I: personeelskwestiesVan 14.00 tot 17.00 uur waren aan de orde:– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 14 december 2007 inzake gender- en diversiteitsbeleid (31 200
X, nr. 78);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 21 december 2007 inzake antwoorden commissievragen samenwerkingsovereenkomst
Defensie, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs Cultuur en Wetenschap
(31 200 X, nr. 81);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 21 januari 2008 inzake toezegging bij de beantwoording van commissievragen
over het jaarverslag IMG over 2006 (31 200 X, nr. 85);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 21 januari 2008 inzake toezending LOK-protocol (30 139, nr.
39);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 23 januari 2008 inzake antwoorden commissievragen islamitische zendende
organisatie (31 200 X, nr. 87);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
inzake Werving en Behoud (31 243, nr. 8);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 20 maart 2008 inzake voortgangsrapportage van het sectoroverleg
Defensie waarin specifiek wordt ingegaan op risicoaansprakelijkheid en zorgplicht
(27 925, nr. 298);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 7 maart 2008 inzake de rapportage van het Flexibel Personeelssysteem
(31 200 X, nr. 96);– de lijst van vragen en antwoorden inzake de
rapportage Flexibel Personeelssysteem (FPS) (31 200 X, nr. 106);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 11 april 2008 inzake reactie op brief van de Bond van Nederlandse
Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers (BNMO) van 13 maart 2008 (30 139,
nr. 42);– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 4 april 2008 over de voortgang van het Sector Overleg Defensie t.a.v.
de risicoaansprakelijkheid en zorgplicht (30 139, nr. 41);– nog te ontvangen brief van de staatssecretaris
van Defensie inzake de door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en het ministerie van Justitie uitgebrachte adviezen inzake het besluit medezeggenschap
Defensie en/of de daarmee verband houdende aanpassing van de militaire ambtenarenwet
(31 200 X, nr. 108).Deel II: medezeggenschapVan 17.00 tot 18.00 uur was aan de orde:– de brief van de staatssecretaris van Defensie
d.d. 31 oktober 2007 inzake Vernieuwing besluit medezeggenschap Defensie
(31 200 X, nr. 22).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.DEEL I: PERSONEELSKWESTIESVragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Knops (CDA) benadrukt het belang van
Defensiepersoneel en wenst de militairen in Uruzgan, van wie enkelen nog steeds
zwaar gewond zijn, en hun families alle sterkte toe.De staatssecretaris kan als persoon model staan voor het nieuwe personeelsbeleid
dat hij presenteert. Capabel, deskundig, betrokken en – gezien zijn
leeftijd – wellicht een exponent van het Flexibel Personeelssysteem
(FPS), fase 3. Een dertiger die op basis van zijn instelling en opleiding
tot aan zijn pensioen bij Defensie zou kunnen dienen. Hij zou ook model kunnen
staan omdat hij, pas afgestudeerd, door Defensie is opgeleid, vervolgens zijn
kennis en kunde elders heeft geëtaleerd en daarna weer is teruggekeerd
bij Defensie.Defensie zit in een spagaat. Men heeft het drukker dan ooit met alle zware
taken zoals de missie in Uruzgan, terwijl het aantal vacatures toeneemt in
plaats van af. De druk op het personeel in actieve dienst wordt steeds groter.
Veel punten op de agenda van dit overleg zijn gerelateerd aan de problemen
met werving en behoud en de zorg die Defensie heeft voor de eigen werknemers
en voor mensen die gedeeltelijk of geheel arbeidsongeschikt worden.Er is nog onduidelijkheid over de toepasbaarheid van het protocol bij
lichamelijk onverklaarbare chronische klachten (LOK). Waarom is 1 juli
2007 gekozen als ingangsdatum voor de nieuwe gevallen en niet medio 2006,
het begin van de missie in Uruzgan? Hoe gaat de staatssecretaris om
met gevallen van voor die datum, mede gezien de motie uit 2005 waarin de toenmalige
staatssecretaris werd opgeroepen, onderzoek te doen naar de kwaliteit van
nazorg bij veteranen vanaf 1990? Hoe wil hij omgaan met veteranen uit
de categorie van voor 1 juli 2007, die gedeeltelijk arbeidsongeschikt
worden als gevolg van LOK/PTSS?In zijn antwoorden op de vragen over het FPS stelt de staatssecretaris
dat het persoonlijke ontwikkelingsplan (POP) nog in 2008 volledig zal worden
ingevoerd. Wat gaan de mensen bij Defensie daarvan merken? Krijgen de mensen
die best willen blijven, maar aan wie tegenwoordig aan alle kanten getrokken
wordt, in de POP’s duidelijkheid over hun toekomst? Het is de bedoeling
dat afspraken in het POP bindend zijn. Defensie moet het vertrouwen winnen
van de mensen. Afspraken moeten worden nagekomen. Dat was in het verleden
niet altijd het geval.In het veld blijken veel mensen het FPS afwachtend te bejegenen: eerst
zien, dan geloven. Hoe het FPS concreet werkt bij de individuele man of vrouw
is van groot belang. De leeftijd waarop onderofficieren en officieren in aanmerking
komen voor fase 3 wordt nu gesteld op 35 jaar. Het veld wenst meer flexibiliteit
om te voorkomen dat mensen vertrekken. Zijn er afspraken met de bonden over
een concretisering van het FPS in rechtspositionele regelingen? De concrete
invulling van het FPS is nog niet zichtbaar. Kan de Kamer binnen zes maanden
geïnformeerd worden over de met de bonden te maken afspraken?Er is spanning tussen de POP’s en het feit dat de winkel moet blijven
draaien. De POP’s moeten nog in 2008 geïmplementeerd worden, terwijl
de organisatie juist vanwege het grote aantal vacatures onder druk staat.
Hoe wordt er in de praktijk van een organisatie die heel veel vraagt van haar
mensen, ruimte gegeven aan persoonlijke ontwikkeling?In 2003 waren er 69 000 belangstellenden voor Defensie. In 2007 waren
het er nog maar 39 000. Aan de eisen die worden gesteld, wordt niet getornd,
maar wat voor impact heeft de afname van de belangstelling voor de kwaliteit
van de mensen die binnenkomen? Blijven de minimale kwaliteitseisen onverkort
gehandhaafd?De heer Knops acht meer onderzoek nodig naar vertrekredenen, teneinde
daarop te kunnen anticiperen. Is de staatssecretaris bereid om bijvoorbeeld
samen met de Nederlandse Defensie Academie (NLDA) te bepalen wat de elasticiteit
is van bepaalde maatregelen? Dan valt te bepalen welke maatregelen het meest
geschikt en effectief zijn.Het Actieplan Werving en Behoud is ambitieus en zeker een stap in de goede
richting. Een prima idee is het open personeelssysteem en de levensloopvoucher,
waarmee mensen, overeenkomstig de motie-Voordewind/Van der Staaij (31 200
X, nr. 63) in combinatie met de motie-Knops/Eijsink (31 200 X, nr. 52),
gestimuleerd worden om bij Defensie te blijven en de ruimte krijgen om een
keer niet uitgezonden te worden, als hun persoonlijke omstandigheden dat vereisen.
Kan die optie versneld worden ingevoerd?Het plan is op een aantal punten nog vaag in de uitwerking. Gezien de
urgentie van het vervullen van de vacatures bij Defensie wordt de staatssecretaris
verzocht, snel concrete slagen te maken. De 6000 vacatures moeten zo snel
mogelijk worden vervuld.De top vijf van het ministerie lijkt weinig ambitieus. De heer Knops wil
daar graag wat zaken aan toevoegen. Het behoud van mensen in de schaarse categorieën
moet prioritair worden opgepakt. Er moet nog voor de begrotingsbehandeling
een uitwerkingsplan komen voor alle in het plan genoemde maatregelen, inclusief
concrete afrekenbare doelstellingen. Per maatregel moeten de verwachte kosten
worden aangegeven, de gewenste effecten en de termijn waarop men die hoopt
te bereiken. De elasticiteit van bepaalde maatregelen moet gemeten worden,
teneinde soortgelijke problemen in de toekomst te voorkomen. Bij de voorjaarsnota
moeten de gereedstellingsgelden van twee keer 27 mln. veiliggesteld worden;
gebrek aan reserveonderdelen en het niet kunnen oefenen zijn belangrijke «dissatisfiers»
en kunnen mensen ertoe aanzetten, Defensie te verlaten. Tot slot staan de
plannen voor de inzet van reservisten in de nota Werving en Behoud onder de
rubriek voorstellen voor de langere termijn. De CDA-fractie wil graag dat
de Kamer nog voor de begrotingsbehandeling een nieuwe Reservistennota ontvangt,
vanuit de overtuiging dat met de inzet van reservisten veel vacatures op te
vullen zijn. Men vist dan immers in een andere vijver en kan mensen die al
een baan hebben, interesseren voor een deeltijdbaan bij de krijgsmacht. In
Australië en de VS gebeurt dit al en de heer Knops hoopt dat het ook
in Nederland wordt opgepakt.De heer Boekestijn (VVD) spreekt zijn grote
dankbaarheid uit voor de inzet van het Defensiepersoneel in den vreemde. Zij
doen dat onder zeer moeilijke omstandigheden en brengen daar offers voor.
Voor het werk dat zij doen, past alleen maar zeer groot respect.De heer Boekestijn zegt zich ongelofelijk geërgerd te hebben over
de uitzending van Zembla van zondagavond 13 april. De berichtgeving was
dat Defensie jonge, schietgrage jongens naar Afghanistan stuurt. Een medewerker
van Defensie zei letterlijk van mening te zijn dat er pas vanaf 18 jaar
geschoten zou mogen worden, terwijl er net daarvoor in het parlement een democratische
meerderheid voor was gevonden om dat wel al mogelijk te maken voor mensen
van onder de 18. Is de staatssecretaris het eens met de stelling dat het primaat
bij de politiek ligt en dat de uitzending van Zembla op dat punt zeer ongelukkig
was?En marge van zijn indrukwekkende afscheidsrede zei oud-Chef-Defensiestaf
Berlijn tegen een journalist dat hij de herinvoering van de dienstplicht een
interessante gedachte vond. De heer Boekestijn is het daarmee eens: het zou
het personeelstekort kunnen helpen oplossen en het zou de krijgsmacht beter
doen verwortelen in de samenleving. Wat is de mening van de staatssecretaris
over een mogelijke herinvoering van de dienstplicht?Defensie trekt beperkt extra geld uit voor nieuwe wervingsmaatregelen.
Om hoeveel geld gaat het? Uit de paragraaf daarover blijkt verder dat sommige
van de voorgestelde maatregelen – de wervingsbonus, het tijdelijk versterken
van de wervingsorganisatie, het geschikt maken van sollicitanten, de initiële
inzet van instructeurs op roc’s – slechts een tijdelijk karakter
hebben. Hoeveel van het beschikbare geld gaat naar tijdelijke maatregelen?Na alle bezuinigingen en reorganisaties van de afgelopen jaren is het
streven naar veiligheid en rust in de organisatie een belangrijk doel. Defensie
moet af van het imago van onzekere werkgever. Het wegnemen van dissatisfiers
begint met meer rust in de organisatie. Is ook de staatssecretaris van mening
dat de rust in de organisatie mede afhangt van de hoogte van het Defensiebudget?
Dat budget zou hoger moeten zijn om de nijpende problemen op te lossen.De heer Boekestijn is verheugd dat de minister een pool van reservisten
gaat creëren die in te zetten eenheden kunnen aanvullen in Nederland.
Het is prachtig dat de mede door hem ondertekende motie over fiscale faciliteiten
voor de werkgevers nu wordt uitgevoerd. Op drie punten zou de staatssecretaris
echter nog wat verder kunnen gaan. Er is een ruim bestand aan oud-dienstplichtigen,
waarvan er velen inzetbaar en beschikbaar zijn. Daar komen nog tal van voormalige
beroepsofficieren bij. Samen hebben zij militair en civiel veel ervaring.
Moet er niet een database komen met daarin de militaire en civiele competenties,
die van pas kunnen komen bij tekorten? Reserveofficiersopleidingen zouden
jonge academici kunnen interesseren voor het reserveofficierschap. Zij zijn
nog niet direct inzetbaar in hun civiele vakgebied, maar na een initiële
opleiding in hun studietijd zijn zij wel inzetbaar bij het Korps Nationale
Reserve of bij de Groep Luchtmachtreserve, waar zij ook militair geschoold
zouden kunnen worden. Die groep zou ook opgenomen kunnen worden in bovenvermelde
database. Waarom zouden reservisten niet ook op missie kunnen
gaan? Dat kan op veel grotere schaal dan nu gebeurt, indien er een modulair
opleidingssysteem komt, waarin de reservisten de noodzakelijke militaire scholing
krijgen om zich te handhaven in de buurt van het slagveld. Is de staatssecretaris
bereid, deze drie suggesties te bestuderen?Mevrouw Eijsink (PvdA) memoreert dat het personeel
in iedere organisatie de kritische succesfactor is. Het zijn mensen die ambities
waarmaken en Defensie moet nu woorden in daden omzetten en een solide en modern
personeelsbeleid voeren. Met 6000 vacatures is het vijf voor twaalf en behoud
van personeel is ook een klus. Het Actieplan Werving en Behoud bevat ook onorthodoxe
maatregelen. Het is niet dichtgetimmerd en staat nog open voor suggesties.
Dat is een goed begin.Het actieplan werpt een aantal concrete vragen op. Beschikt Defensie over
de capaciteit om de strakke aansturing, regie en controle op centraal niveau
te waarborgen die de uitvoering van het actieplan vergt? De maatregelen zullen
een groot beslag leggen op de capaciteit van het operationele personeel, terwijl
daar al schaarste aan is. Hoe denkt de staatssecretaris dit op te vangen?
Waar ligt bij een gemiddelde vervulling van 85% de werkelijke schaarste?
De bestuursstaven zijn min of meer gevuld, evenals de Militaire Inlichtingen-
en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Directie Algemene Beleidszaken (DAB).Mevrouw Eijsink waardeert het enthousiasmerende gebaar achter de wervingsbonus,
maar ziet de bonus zelf niet zitten. Wat de vertrekredenen betreft, wordt
met geen woord gesproken over onderkende dissatisfiers als werkdruk, uitzenddruk
en de nachten van huis. Is dit bewust gedaan? Binnen de huidige Defensiebegroting
heeft deze brief zonder een degelijke kostenindicatie het karakter van een
vrijblijvend wensenlijstje. Het moet duidelijk zijn wat nodig is aan financiële,
materiële en personele middelen, en die moeten gevonden kunnen worden.
Over wat voor bedragen gaat het? Ten koste waarvan mag dat dan gaan?Graag ontvangt mevrouw Eijsink een uitgewerkt plan ten aanzien van de
schaarstecategorieën, de uitsplitsing van deze categorieën en de
ingezette middelen. De Kamer heeft de afgelopen jaren al heel wat wervingsplannen
gehad. Er worden nogal wat zaken opgestapeld. Wordt het niet eens tijd voor
een evaluatie? Er moet gekeken worden naar wat het oplevert. Defensie zelf
werkt immers heel graag met de SMART-criteria (specifiek, meetbaar, actueel,
realistisch en tijdgebonden). In plaats van telkens weer incidentele plannen
verwacht de PvdA-fractie een structureel plan voor de komende jaren.Het FPS is per januari 2008 ingesteld na goedkeuring door de Kamer. Hoe
verhoudt het nu voorliggende actieplan zich tot de uitgangspunten van het
FPS? Op herintreders bijvoorbeeld was bij het FPS nog niet zo duidelijk ingezet
en mevrouw Eijsink heeft de indruk dat het FPS hiermee in ieder geval voor
een deel op de schop gaat. Kan de staatssecretaris daar duidelijkheid over
geven? De PvdA-fractie heeft vorig jaar ingestemd met het FPS onder een aantal
voorwaarden, waaronder een halfjaarlijkse rapportage aan de Kamer over de
voortgang. Zonder overleg geeft de staatssecretaris aan, dit niet meer te
doen. Mevrouw Eijsink hecht aan de gemaakte afspraak en houdt vast aan halfjaarlijkse
rapportage. Een andere voorwaarde was overleg over het FPS met de 254 medezeggenschapsraden.
Is dat gebeurd? Wat is de stand van zaken? Er wordt veel gepraat over een
cultuuromslag. De staatssecretaris moet de bestaande cultuur doorbreken; aanpassen
kost te veel tijd.De staatssecretaris geeft in de brief van 15 april aan dat hij de
nazorg voor actieve militairen en veteranen evenals de risicoaansprakelijkheid
zaken vindt die aan de orde komen in overleg met de vakbonden. In juni 2005
zijn in de Kamer moties hierover aangenomen; het is dus wel degelijk een zaak
van de Kamer. Ook tijdens het debat over de Uruzgan-missie op 2 februari
2006 is dit aan de orde geweest. Het regelen van de risicoaansprakelijkheid
en de verjaringstermijn waren, evenals de LOK- en PTSS-protocollen, voor de
PvdA-fractie een voorwaarde voor uitzending.Het LOK-protocol heeft enorme vorderingen gemaakt. Wat het PTSS-protocol
betreft, wil mevrouw Eijsink weten wat er met de oude gevallen gaat gebeuren.
In het plan van aanpak dat de Kamer in januari 2007 heeft ontvangen, was er
sprake van 200 veteranen die rechtszaken hadden aangespannen. Volgens de vorige
staatssecretaris ging het om ongeveer 150 mln. De staatssecretaris wordt verzocht,
dit indien nodig op een onorthodoxe wijze op te pakken en er iets mee te doen.
Wie nieuw veteranenbeleid wil introduceren, moet ook achteruit durven kijken
en opruimen.Kan de staatssecretaris verzekeren dat het PTSS-protocol niet onderhevig
is aan verjaringstermijnen en dat er geen rechtsongelijkheid optreedt? Dit
is 2 februari besproken in de Kamer, dan kan de staatssecretaris niet
ineens eenzijdig een peildatum van 1 juli 2007 instellen. Voor alle militairen
moet hetzelfde gelden, anders is er sprake van rechtsongelijkheid. Hoe staat
het met de voorbereidingen voor de Kaderwet veteranen? Hoeveel mensen staan
geregistreerd in het veteranenregistratiesysteem?Een bonus kan enthousiasmerend werken, maar er zijn ook tekorten in het
onderwijs en in de zorg, en al die sectoren putten uit dezelfde publieke middelen.
Het lijkt mevrouw Eijsink een beter idee om rolmodellen binnen een organisatie
te belonen, dat wil zeggen de mannen die tegen de weerstand van de werkvloer
in deeltijdarbeid durven te regelen en die de stap durven te zetten van standaardoplossingen
naar maatwerk. Er staan voldoende vrouwen en allochtonen te trappelen om door
te stromen naar de hogere echelons.In november 2005 heeft de PvdA-fractie een actieplan uitgegeven onder
de titel «Zonder actie geen reactie». Dat actieplan – aanval
op de uitval -past bij het convenant en bij andere voorstellen van de staatssecretaris.
Wil hij de daarin gedane suggesties nogmaals opnemen? Het gaat om opleidingspelotons
voor vrouwen waarin er goed gekeken wordt naar de verhouding vrouw en man.Binnen het convenant wordt gesproken over internaten en vakscholen. Dat
is uitstekend. Defensie wil 8000 stageplaatsen bieden, wederom met begeleiding
door dezelfde operationele krachten. Mevrouw Eijsink zal het geen Defensieschool
willen noemen. Zij stelt voor het te houden bij de term uit het convenant.
Als de jongeren daarna doorstromen naar Defensie is dat mooi, maar het moet
geen Defensieschool heten.De heer Poppe (SP) meent dat Uruzgan en het
ambitieniveau van dit kabinet een te hoge wissel trekken op Defensie. Een
officier noemde de organisatie recentelijk tot op het bot gestript; als iemand
ziek is of wordt uitgezonden, moeten de werkzaamheden verdeeld worden over
de achterblijvers. Dat is niet op te lossen met de herinvoering van de dienstplicht,
die zou leiden tot een deprofessionalisering van het leger.De problemen moeten opgelost worden door het beëindigen van de heilloze
missie in Uruzgan en door het verlagen van het ambitieniveau. Om de krijgsmacht
in het straatbeeld te krijgen, roept de staatssecretaris militairen op, in
hun vrije tijd hun uniform te dragen. Tegelijkertijd gaat de hoogste militair
op zeer jeugdige leeftijd met pensioen. De heer Poppe onderkent dat hij daar
alle recht toe heeft, maar vindt het toch een slecht voorbeeld.De missie in Uruzgan is zwaarder geworden dan voorzien. In de zeer professioneel
gemaakte documentaire die Zembla zondagavond uitzond, sprak het hoofd werving
en selectie van de luchtmacht van 20 à 30% minder aanmeldingen
bij de luchtmacht. Hij noemde dat het «Uruzgan-effect». De staatssecretaris
ontkende dat in hetzelfde programma. Hoe zit dat nu precies?Een groot deel van de Nederlandse bevolking is tegen de vechtmissie in
Uruzgan. Dat is slecht voor de werving, slecht voor de actieve militairen
en slecht voor de krijgsmacht zelf. De SP-fractie wil voor aspirant-militairen een leeftijdsgrens van 18 jaar ingesteld zien, maar vond daarvoor
onvoldoende draagvlak in de Kamer. In het leger zelf is die steun er wel.
Zo zei de aan het instituut voor keuring en selectie van het leger verbonden
directeur psychologisch advies in de Zembla-uitzending dat hij het geen goed
idee vindt, 17-jarigen met scherp te laten schieten; desgevraagd zou hij dat
afgeraden hebben. De begeleider van roc-studenten op veldstage noemde zijn
scholieren ook eigenlijk te jong. «Er zit nog te veel kind in»,
zei hij letterlijk. De staatssecretaris glimlachte dit soort uitspraken weg
en zei daar samen met de Kamer zelf over te gaan.De staatssecretaris blijkt van mening te zijn, dat de voorlichting over
mogelijke fysieke en geestelijke gevolgen van een inzet een zaak van de media
is. Hij onttrekt zich daarmee op beschamende wijze aan zijn verantwoordelijkheid.
Neemt hij deze woorden terug? Zal hij voortaan alle aspecten van uitzending
ook naar buiten toe helder benoemen?De heer Poppe vindt het struisvogelpolitiek als Defensie beweert dat de
economische omstandigheden en de vraag naar civiele arbeidskrachten de voornaamste
reden zijn voor het personeelsgebrek bij Defensie. De leegloop van de krijgsmacht
is volgens hem het gevolg van de oorlog in Uruzgan. De staatssecretaris wil
het personeelsprobleem van Defensie oplossen door het reservoir te vergroten
waaruit mensen gerekruteerd worden: vrouwen, etnische en culturele minderheden,
zij-instromers, kinderen vanaf 15 jaar. Op onderwijsbeurzen en banenmarkten
staat Defensie klaar met spannende videogames en legervoertuigen om pubers
te imponeren. De professionele krachten zullen gefrustreerd raken als zij
zien hoe jonge, nauwelijks geoefende jongens en meisjes hun gelederen moeten
komen versterken.Met het FPS zouden voor militairen ontwikkelingsmogelijkheden worden blootgelegd
en de militairen zouden centraal komen te staan, maar nu komt de staatssecretaris
met zij-instromers. De heer Poppe meent dat daarmee de FPS-plannen te grabbel
worden gegooid. Hoe wil de staatssecretaris ervoor zorgen dat oudgediende
krachten, die willen doorstromen naar een betere functie, voor de voeten worden
gelopen door zij-instromers en herintreders?De nazorg is voor de SP-fractie eveneens een groot probleem. De vaste
commissie voor Defensie heeft meermaals gesproken over de nazorg aan de militairen
die betrokken waren bij het eigenvuurincident. Het antwoord op de vragen ter
zake is er nog steeds niet. Zijn de desbetreffende mensen nu wel of niet uit
de strijd gehaald en krijgen zij de goede en langdurige nazorg die zij nodig
hebben?Om de personeelsnood te lenigen, kunnen militairen die een sollicitant
inbrengen die de selectie doorstaat, een bonus van €1000 tegemoet zien.
Daar is het geld op de begroting van Defensie niet voor bedoeld. Als er onderuitputting
is, moet het geld terug naar de algemene middelen, zodat het bijvoorbeeld
in de onderwijssector kan worden ingezet.De heer Poppe vindt het te gek voor woorden dat 15- en 16-jarigen met
videogames gelokt moeten worden. De staatssecretaris moddert net zo door als
zijn voorganger. Het ontbreekt aan een visie op wat er in de krijgsmacht wel
en niet kan, anders dan meelopen met de NAVO. De staatssecretaris moet zorgen
voor duidelijkheid over wat het leger aankan en niet aankan, voor goed opgeleide
militairen met een heldere wereldoriëntatie, voor medezeggenschap, voor
maatschappelijke verantwoordelijkheid, voor betere arbeidsomstandigheden en
voor een modernere cultuur binnen het leger.De heer Voordewind (ChristenUnie) uit zijn
waardering voor de inzet van militairen met name in de risicogebieden, en
acht het zeer terecht dat de militairen die «in combat» zijn geweest,
daar een onderscheiding voor krijgen.De personeelstekorten bij Defensie zijn groot en lopen nog steeds op.
In 2006 bedroeg het negatieve saldo van in- en uitstroom 748, in 2007 is het gegroeid tot 1341 en in 2008 is na twee maanden al 460 bereikt. De
tekorten betreffen ook categorieën die cruciaal zijn voor de missies,
zoals technisch personeel, medisch personeel, luchtverkeersleiders en special
forces. De tekorten zijn van invloed op de gereedstelling en dus ook op de
termijn van operationele taken en de missies die op dit moment worden uitgevoerd.De heer Voordewind is zeer blij met het actieplan en de aangekondigde
aanvullende maatregelen om personeel te werven en te behouden. Zijn fractie
heeft bij een vorig overleg over Defensiepersoneel voorgesteld om de SER bij
dit vraagstuk te betrekken. De SER is betrokken bij de rondetafelconferentie.
Wordt de SER verderop in het proces betrokken bij de uitvoering van het actieplan?
Waarom zijn de militaire bonden daar niet bij betrokken?Om medewerkers in
een latere levensfase voor Defensie te interesseren, wil de staatssecretaris
zij-instromers en herintreders werven. Tevens wordt er een groter beroep gedaan
op reservisten. Past dat in het FPS? Wat wordt er gedaan om mensen van boven
de 30 te werven? Wordt alleen gekeken naar hun operationele inzetbaarheid,
of ook naar een leeftijdsgrens? Het schijnt voor mensen van wat oudere leeftijd
niet mogelijk te zijn, zich op de website van Defensie aan te melden voor
een informatiebijeenkomst. Dat moet veranderen. Moeten er geen speciale bijeenkomsten
komen voor deze categorie?De staatssecretaris wil serieus naar de mogelijkheid kijken om af te zien
van de uitzending van militairen met kinderen jonger dan één
jaar. De heer Voordewind begrijpt dat er belemmeringen zijn bij de uitvoering.Op de werving van met name het middenkader kan de maatregel positief uitwerken,
aangezien militairen hun eerste kind gemiddeld op hun 29ste krijgen, wat ook
de leeftijd is waarop men gemiddeld toetreedt tot het middenkader. De staatssecretaris
overweegt om meermaals uitgezonden militairen de mogelijkheid te geven, een
uitzending over te slaan. Kan dat zo flexibel worden ingericht dat een 30-jarige
zij-instromer wiens vrouw zwanger is, ook een eerste missie kan laten gaan?Er komt nog verder onderzoek naar belemmeringen voor een combinatie van
werk en privéleven. Wat zijn daarbij de precieze onderzoeksvragen?De fractie van de ChristenUnie is geen voorstander van de herinvoering
van de dienstplicht. Wordt dat voorstel überhaupt gedragen door de staatssecretaris?
Defensie heeft gemotiveerd personeel nodig met grote inzet en professionaliteit,
dat uitgezonden wil worden naar bijvoorbeeld Uruzgan.In een eerder Kamerdebat werd geconcludeerd dat het project De Uitdaging
gestopt zou moeten worden vanwege te geringe doorloop naar Defensie. Nu is
hét argument om een Defensieschool op te starten juist die mogelijkheid
tot doorloop. Die twee zaken zijn moeilijk met elkaar te rijmen. Het project
De Uitdaging is gelukkig behouden gebleven, maar hoe moet nu de gewenste doorstroom
gerealiseerd worden?Het creëren van 8000 stageplaatsen voor jongeren is een goed idee.
De jongeren kunnen zo in contact komen met Defensie. De wervingsbonussen vindt
de heer Voordewind een minder goed idee. Daar kan vrij makkelijk mee gefraudeerd
worden.Is er op het gebied van logistiek of voeding nog ruimte om met particuliere
bedrijven samen te werken in plaats van de vacatures te vervullen?De heer Brinkman (PVV) heeft gelezen dat de
staatssecretaris een Dienst Islamitische Geestelijke Verzorging wil inrichten.
De betreffende imams moeten kennis hebben van en deelnemen aan de Nederlandse
samenleving. De voorwaarde dat zij vloeiend Nederlands moeten spreken, wordt
niet genoemd. Is dat een vereiste of kan het zijn dat imams worden aangenomen
die geen Nederlands spreken? Mochten die imams een dubbele nationaliteit hebben,
dan voorziet de PVV-fractie loyaliteitsconflicten, zeker bij een imam in het
leger. Volgens de stukken wordt er gezocht naar iemand die zo mogelijk een
opleiding in Nederland heeft genoten. Waarom is niet besloten
om enkel in Nederland opgeleide imams aan te stellen? De imams worden voorgedragen
door het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO). Dat vindt de PVV-fractie
een verschrikkelijke organisatie, onder andere omdat zij van mening is dat
de film Fitna verboden had moeten worden, aangezien er daarin sprake is van
een belediging van Mohammed. Dat kan niet in een democratische samenleving.
Een organisatie die de grondbeginselen van de rechtstaat niet accepteert,
kan niet verantwoordelijk worden gemaakt voor het laten benoemen van imams
in Nederland.Sinds 2004 voert Defensie een actief genderbeleid om meer vrouwen en homo’s
in het leger te krijgen. Dat heeft de steun van de PVV-fractie. Het diversiteitsbeleid
is van een andere orde. Defensie wil een afspiegeling van de samenleving zijn,
maar is wel bereid om toelatingstoetsen te verrichten. Dat staat haaks op
de opmerking van de staatssecretaris dat diversiteit een wezenlijk belang
dient. De eerste negatieve tekenen van de diversiteit zijn al merkbaar. De
heer Brinkman is daar niet tevreden mee.Defensiepersoneel moet schijnbaar in legerdumps allerlei extra kleding
kopen die niet door Defensie wordt verstrekt en kennelijk wel of niet geschikt
is voor verblijf in bijvoorbeeld Afghanistan. De staatssecretaris wil alles
in het werk stellen om dat zo snel mogelijk te verbeteren, maar loopt aan
tegen Europese aanbestedingsregels. Dat lijkt de heer Brinkman een flauwe
smoes. Het welzijn van de Nederlandse militairen moet boven alles gaan. In
dit geval mag de staatssecretaris van de heer Brinkman de Europese regels
dan ook aan zijn laars lappen. Dan ziet men de boete van Europa wel tegemoet.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris onderstreept ook van zijn
kant het respect en de waardering voor het personeel van Defensie. Het is
goed om te zien dat ook mensen die kritisch aankijken tegen een missie, niets
dan waardering en respect hebben voor het werk dat de militairen daar doen.
De mensen ter plaatse zijn het goud binnen de organisatie, en dat verplicht
Defensie tot een goed personeelsbeleid.Twee factoren zijn bepalend voor de werkelijkheid waarbinnen de Kamer
de plannen van Defensie bespreekt. De eerste is de arbeidsmarkt. Nederland
mag zich gelukkig prijzen dat het economisch nog vrij goed gaat, maar er is
krapte op de arbeidsmarkt. De jeugdwerkloosheid daalt gelukkig enorm, maar
dat maakt de vijver kleiner waarin ook Defensie vist. De Raad voor Werk en
Inkomen (RWI) meldt evenals DNB dat de arbeidsmarkt in Nederland krap is.
Defensie is dus niet de enige werkgever met dit probleem. Het speelt in de
gehele publieke sector, die het steeds lastiger krijgt om te concurreren met
de marktsector. Die achtergrond moet men in het oog houden, evenals het feit
dat ook successen van het kabinetsbeleid – beperking van de schooluitval,
instellen van een leerwerkplicht tot 27 jaar – de wervingsmogelijkheden
van Defensie beperken.De tweede factor is «dissatisfier» nummer één,
namelijk de vraag van de individuele militair of hij of zij nog voldoende
loopbaanmogelijkheden heeft binnen Defensie. Straks verdwijnen weer diverse
functies omdat wapensystemen worden afgestoten. Net voor het overleg heeft
de staatssecretaris weer het eervol ontslag getekend van veel kapiteins en
majoors, terwijl juist in die functiecategorieën doorstroommogelijkheden
nodig zijn. Defensie moet een betrouwbare werkgever blijven die mensen kansen
biedt.Wat de status van het voorliggende plan betreft, zegt de staatssecretaris
op basis van een uitgebreide inventarisatie zijn politieke keuzes gemaakt
te hebben, waar hij prioriteit aan wil geven. Die keuzes bespreekt hij vandaag
met de Kamer en op basis van dat debat volgt de nadere uitwerking. Terecht
is gewezen op het feit dat de plannen ook onderdelen omvatten waar nog overleg
over gaande is met de bonden. Als men het daarover eens wordt,
zullen bij de begrotingsbehandeling verder uitgewerkte plannen aan de Kamer
worden voorgelegd.Er is een top vijf aan gekwalificeerde maatregelen, maar de prioriteit
van de staatssecretaris ligt bij de quick wins en dat zijn er aanzienlijk
meer dan vijf. Uit de inbreng van de Kamer blijkt dat zij een aantal punten
aan die lijst wil toevoegen. Zo moet er eerder met de bonden worden gepraat
over de gezinsmaatregelen, zodat deze idealiter eveneens na de zomer nader
uitgewerkt zijn. De schaarse categorieën moeten specifieker zichtbaar
worden gemaakt; daartoe zal de staatssecretaris de Kamer en lijstje van die
categorieën toesturen. De Kamer wil ook graag sneller duidelijkheid over
de reservisteninzet. Aangezien het huidige reservistenbeleid dan gewijzigd
wordt, moet dat beleid nieuw uitgewerkt worden.Het idee van een wervingsbonus wordt niet onverdeeld positief ontvangen.
De fracties van de PvdA, ChristenUnie en SP zien er weinig in. De staatssecretaris
zou het jammer vinden als de bonus niet doorging en verzoekt de Kamer, die
maatregel te laten staan. Een wervingsbonus is een beproefd middel, niet alleen
in het bedrijfsleven, maar ook bij andere krijgsmachten. Werving kost geld,
ongeacht of men werkt met televisiespotjes of met de militairen zelf. Fraude
valt niet te vrezen. De bonus wordt pas uitgekeerd, als de kandidaat de initiële
opleiding met succes heeft afgerond.De Afdeling Gedragswetenschappen, die ook al heeft geconstateerd dat loopbaankwesties
de «dissatisfier» nummer één is, gaat door met haar
onderzoek. De elasticiteit van diverse maatregelen kan daarbij prima worden
meegenomen.Mensen behouden is cruciaal en het FPS is daartoe het belangrijkste middel.
Het geeft mensen een loopbaanperspectief, in de vorm van een persoonlijk ontwikkelingsplan
(POP). Met de individuele medewerker worden afspraken gemaakt, waar ook de
lijncommandant aan gehouden is. Belangrijke instrumenten zijn ook het elektronisch
portfolio en de verworven competenties, die helpen bij de beoordeling van
zij-instromers ten opzichte van militairen die al binnen de organisatie zitten.
De toetsing van verworven competenties moet helpen bepalen of iemand geschikt
is voor een bepaalde functie. In een pilot is gebleken dat militairen het
lastig vinden om hun competenties in te vullen. Er is behoefte aan training
en begeleiding op dat vlak, omdat het zonder elektronische portfolio’s
en verworven competenties onmogelijk is om POP’s goed inhoud te geven.Ten aanzien van fase twee en de leeftijdsgrens heeft het FPS de grenzen
juist versoepeld. Waar vroeger een grens lag bij 30 jaar, is met de komst
van het FPS besloten dat men de categorie 30-plussers er eveneens bij wil
hebben. Er moet dus inderdaad flexibeler gekeken worden naar de leeftijdsgrens.
Het is de bedoeling om mensen zo kort mogelijk in fase twee te houden. Dat
geldt zeker voor het jaar 2009, waarin het contract van heel veel beroepsmilitairen
voor bepaalde tijd (bbt’ers) afloopt. Het voordeel van FPS is dat dit
niet direct hun vertrek hoeft te betekenen. Het principe is veeleer dat men
blijft, tenzij men anders beslist. Zodra een bbt’er in fase twee komt,
moet er zo snel mogelijk duidelijkheid komen over het vervolg in fase drie.Er zijn functies waarvoor het leger behoefte heeft aan specifieke krachten
uit de burgermaatschappij, maar de staatssecretaris ziet geen gevaar dat zij-instromers
van buitenaf langer dienende militairen in hogere functies gaan verdringen.
Het gaat om vacatures waar mensen voor gekwalificeerd moeten zijn.De nieuwe cijfers met betrekking tot het FPS zijn in juni te verwachten,
maar omdat daar tevens een analyse en beoordeling bij horen, ontvangt de Kamer
de rapportage daarover pas in augustus. De halfjaarlijkse rapportages blijven
dus gehandhaafd, al geven overzichten over een heel jaar een beter beeld,
dankzij de uitvlakking van eventuele seizoenschommelingen. De Kamer krijgt
in augustus de volgende rapportage, maar het voorstel is om de ontwikkelingen
op jaarbasis te beschouwen. Het gezinsbeleid wordt vervroegd concreet uitgewerkt, zodat het kan worden
meegenomen in de begrotingsbehandeling. De vraag zal nog worden bezien, maar
op het eerste gezicht lijkt het de staatssecretaris geen goed idee om binnenkomers
direct de mogelijkheid te geven, af te zien van deelname van wat hun eerste
missie had moeten worden. Als Defensie niet meer kan voorzien wanneer iemand
gebruik gaat maken van zijn optie om niet uitgezonden te worden, levert dat
problemen op voor de operationele planning.De Zembla-uitzending heeft aangetoond dat er binnen Defensie verschillende
meningen bestaan en die mogen gehoord worden. De betrokken personeelsleden
waren niet gelukkig met de manier waarop delen van hun uitspraken gepresenteerd
zijn. Het bestaan van een eventueel Uruzgan-effect kan bevestigd noch ontkend
worden. Het is immers niet bekend waarom iemand niet bij Defensie solliciteert.
Het schijnt dat de ouders van kandidaat-militairen veel nadrukkelijker dan
vroeger van invloed zijn op de keuze of men wel of niet bij Defensie gaat
solliciteren. Dat ouders zich zorgen maken over de uitzending van hun kind
naar bijvoorbeeld Uruzgan, is legitiem.Een positief Uruzgan-effect schijnt ook te bestaan. Zo blijken officiersfuncties
bij de infanterie op dit moment makkelijker te vervullen dan eerder, terwijl
juist bij die functies duidelijk is dat men naar Uruzgan uitgezonden wordt.
In het blad van de marine stond recentelijk een artikel, waaruit blijkt dat
de aanstorm van geïnteresseerden nauwelijks bij te benen is, nu besloten
is tot uitzending naar Tsjaad. De signalen zijn dus sterk wisselend. De staatssecretaris
heeft de wervingsorganisatie gevraagd om via de website zicht proberen te
krijgen op de redenen waarom belangstellenden afzien van een sollicitatie
bij Defensie.Met steun van een Kamermeerderheid is besloten om de leeftijdsgrens voor
jongeren bij 17 jaar te leggen. In het eerdere debat over kindsoldaten is
tevens gewezen op het grote belang van psychische begeleiding in alle fases
en van de rol van het Sociaal Medisch Team (SMT) daarin.Het kabinet heeft er nooit een geheim van gemaakt dat vechten in Uruzgan,
gegeven de omstandigheden aldaar, wel degelijk tot de mogelijkheden zou kunnen
behoren. Daarna is er discussie ontstaan over de term «opbouwmissie».
Die term is net zo van toepassing als de term «vechtmissie», en
geen van beide termen dekt de lading alleen.De keuringseisen die aan toekomstige militairen worden gesteld, worden
geenszins verlaagd. De geldende eisen blijven overeind. Ook de dienstplicht
acht de staatssecretaris geen oplossing voor de bestaande tekorten. Voor de
missies die Nederland wil uitvoeren, is een beroepsleger nodig dat op uitzending
gestuurd kan worden. Met dienstplichtigen lukt dat niet. Er is geen sprake
van dat het kabinet de dienstplicht weer zou willen invoeren. Volgens de staatssecretaris
bedoelde oud-commandant der strijdkrachten Berlijn eerder te zeggen dat het
voor jongeren een goed principe is om een deel van hun leven in te zetten
voor de samenleving, en dat er in het kader van de actuele discussie over
maatschappelijke stage en maatschappelijke dienstverlening ook binnen Defensie
taken te bedenken zijn. Er zijn 8000 plekken nodig om de verplicht gestelde
stages invulling te geven en Defensie kan daartoe bijdragen. De mogelijkheid
om al werkende het vak te leren, kan Defensie op termijn eveneens helpen om
de benodigde mensen te krijgen. Het oriëntatiejaar Vrede en Veiligheid
dat in samenwerking met de roc’s is opgezet, biedt precies die in-service
opleiding.Het verschil tussen de Defensieschool en De Uitdaging is dat De Uitdaging
gericht is op jongeren die al in aanraking zijn geweest met justitie; het
verblijf aldaar is in feite een alternatieve straf. De Defensieschool daarentegen
is bedoeld voor jongeren met een thuissituatie die het hen in sociaal opzicht
moeilijk maakt om nog iets te leren. Deze jongeren wordt 24 uur per dag opvang
geboden. De staatssecretaris beschouwt dit als een gewone opleiding binnen
een vmbo/roc met 24-uursbegeleiding. Er zou een pilot komen in
samenwerking met het Zadkine College; gedacht wordt nu aan een Zadkine-internaat.
De term Defensieschool hoeft niet overeind te blijven. Gehoopt wordt uiteraard
dat sommige van de betrokken jongeren doorstromen naar Defensie, maar de jongeren
kiezen zelf. De kern van dit project is om jongeren, die vanwege hun thuissituatie
geen startkwalificatie dreigen te halen, een gedisciplineerde omgeving te
bieden waarin zij kunnen doorleren.Mannelijke rolmodellen zijn er al binnen Defensie, zoals de gender-ambassadeurs,
die plaatsvervangende commandanten waren. Enkelen van hen zijn doorgestroomd
naar andere plekken binnen Defensie waarop zij nog meer kunnen doen ter bevordering
van diversiteit. Het lijkt de staatssecretaris een goed punt om gender-elementen
onderdeel te maken van functioneringsgesprekken. Deeltijdwerk is ook nog onvoldoende
verankerd bij Defensie. Bij de operationele eenheden is het lastig te realiseren,
maar er blijft een groot werkveld over waarin het wel beter zou moeten kunnen.
Meer deeltijdbanen zou een impuls kunnen geven aan de werving van vrouwen.De te werven imams moeten onverkort Nederlands spreken. Sommige imams
zullen, evenals sommige militairen, twee nationaliteiten hebben. Daar zal
voorlopig niets aan veranderen. Het CMO is door de overheid gekozen als organisatie
waar men zaken mee doet. Ook de staatssecretaris had liever gezien dat de
verschillende organisaties hadden samengewerkt, maar als dat niet kan, moet
er gekozen worden en het werd het CMO. De fysieke en psychische toetsingscriteria
zijn voor allochtone en autochtone kandidaten gelijk. Wel is er onderzoek
gaande naar cultuurgebonden elementen in tests die kunnen leiden tot falen,
terwijl zij niet relevant zijn voor de functie. Bij de politie heeft de introductie
van cultuurvrije tests goed gewerkt. Onnodige barrières kunnen worden
weggenomen.Er is een bedrag van 50 mln. beschikbaar. Afgesproken is dat daarvan 60%
in de eerste jaren wordt ingezet voor de realisering van de aanbevelingen
van de commissie-Staal. In latere jaren wordt 60% daarvan besteed aan
de P-intensiveringen. Uit de middelen is dus jaarlijks zo’n 5 mln. beschikbaar
voor dit plan. Dat is echter niet voldoende, zeker niet als men de maatregelen
meeneemt die vandaag aan het plan zijn toegevoegd. Dan is er 10 mln. nodig.
Afgesproken is om het geld dat nu overblijft, omdat niet alle vacatures vervuld
zijn, aan personeelsmaatregelen wordt besteed en niet aan materieel. Met structurele
middelen worden structurele maatregelen bekostigd, en de onderbesteding ten
gevolge van de personele onderbezetting wordt besteed aan incidentele maatregelen.De Kamer moet zich niet rijk rekenen. Het is niet zo dat er een bepaald
bedrag over is, omdat er 6000 vacatures zijn, waarschuwt de staatssecretaris.
Onder andere in verband met diverse reorganisaties is er binnen Defensie ook
een groep van 1500 medewerkers die niet of nog niet op een functie geplaatst
zijn of kunnen worden, maar die wel betaald worden. In de verdere uitwerking
van de plannen zal de Kamer worden geïnformeerd over de concrete kostenverwachting
per te nemen maatregel.De protocollen blijken recht te doen aan ziektebeelden, zelfs als deze
lastig in kaart te brengen zijn, zoals in het geval van LOK. De discussie
over 1 juli 2007 heeft geen betrekking op invaliditeit. Defensie werkt
met een cappuccinomodel: aan de basis ligt de WIA-uitkering of, voor ouderen,
de AOW-uitkering; die wordt verrekend met het Militair InvaliditeitsPensioen
(MIP). Bovenop deze basis zit het MIP en dan gaat het nog om de restschuld.
De discussie over 1 juli 2007 heeft betrekking op die restschuld. Naar
aanleiding van een rechtszaak over de vraag of EU- en VN-missies onder de
aansprakelijkheid van de nationale overheid vallen, heeft de vorige staatssecretaris
van Defensie besloten, in overleg met de betrokken partijen tot een regeling
te komen voor de diverse inkomenscomponenten. Dan is het handig om de restschuld
mee te nemen en tot een generieke regeling te komen. Er zijn twee verjaringstermijnen, een van vijf jaar en een van twintig
jaar. De termijn van twintig jaar is afgeschaft, omdat het niet zo kan zijn
dat Defensie een militair laat vallen die pas 30 jaar na op missie te zijn
geweest in Libanon of zelfs Korea tot de ontdekking komt dat hij lijdt aan
PTSS. Ook die persoon moet nog verhaal kunnen halen bij de overheid. De verjaringstermijn
van vijf jaar betreft de periode, na vaststelling van bijvoorbeeld PTSS, waarbinnen
men met zijn claim moet komen. Binnen vijf jaar nadat bij een militair –
vijf, tien, twintig of dertig jaar na zijn uitzending – de diagnose
LOK of PTSS is gesteld, moet betrokkene een claim indienen. Als de staatssecretaris
nu met een generaal pardon zou komen, zou hij daarmee feitelijk een inkomensoverdracht
van de overheid aanbieden aan iedereen, ook aan hen die verzuimd hebben om
hun klachten na de constatering daarvan aan de overheid te melden. Een dergelijke
collectieve regeling is volstrekt onmogelijk.Militairen die in januari 2008 in Tarin Kowt het sneuvelen van collega’s
door eigen vuur hebben meegemaakt en die willen terugkeren naar Nederland,
kunnen dat doen. De lichting die tijdens dat incident ter plaatse aanwezig
was, is inmiddels weer in Nederland.Wat de Kaderwet veteranen betreft, hebben zich inmiddels 100 000
veteranen geregistreerd. De staatssecretaris heeft de eerste concepten gezien
van het wetsvoorstel, dat nu interdepartementaal besproken wordt en aan de
orde komt bij de bonden. Als al die gesprekken goed gaan, wordt het wetsvoorstel
in het najaar aan het parlement aangeboden.Nadere gedachtewisselingDe heer Knops (CDA) is blij met de uitgebreide
beantwoording. Op een aantal punten is hem duidelijker geworden hoe er omgegaan
wordt met vragen rondom werving en behoud. Het doet hem deugd dat de verschillende
moties die de Kamer heeft aangenomen op het gebied van levensloop en zorgtaken
in het gezin versneld worden opgepakt. Het is goed dat de inzet van de reservisten
wordt opgepakt en dat er een nota komt. Gelukkig ziet ook de staatssecretaris
dat daar winst te behalen valt. Wil de staatssecretaris nog ingaan op de dissatisfier
dat er onvoldoende geoefend kan worden met materieel? De heer Knops zou het
op prijs stellen daarover nog een toezegging te krijgen. Aangezien het onderzoek
naar de elasticiteit en naar de effecten van verschillende maatregelen een
zaak voor de langere termijn is, zou het goed zijn, dit nu concreet op te
pakken. Zegt de staatssecretaris de Kamer toe, daarmee aan de slag te gaan?
De heer Knops heeft vertrouwen in het plan van aanpak en de uitvoering daarvan,
al zijn er links en rechts best nog wat slagen te maken.De heer Boekestijn (VVD) bedankt de staatssecretaris
voor de beantwoording en voor de toezegging over de reservisten, een punt
waar de VVD-fractie al jaren aan werkt. Hij zit nog steeds met de spanning
die er bestaat tussen de grenzen van de Defensiebegroting en de problemen
van werving en behoud. Er wordt terecht op gewezen dat er op dit moment sprake
is van enige onderuitputting, maar het is demoraliserend voor de troepen als
zij niet kunnen oefenen met het juiste materieel. Dat heeft ook te maken met
het grotere plaatje. Als de staatssecretaris zijn werk goed wil doen, moet
hij met het oog op de voorjaarsnota bij de minister-president en bij de minister
van Financiën pleiten voor meer middelen voor Defensie. Dat is de beste
manier om werving en behoud goed te regelen.Mevrouw Eijsink (PvdA) ziet uit naar het plan
van aanpak waarin ook de punten worden meegenomen die zij genoemd heeft, waaronder
regie, controle en aansturing en de vraag wie het werk nu gaat doen. Zij blijft
tegen een wervingsbonus. Iets extra’s inzetten om mensen te stimuleren,
is prima, maar daar moet geen belastinggeld voor worden ingezet. Wie Defensie vanuit zijn hart als goede werkgever aanbeveelt, wil daar
geen geld voor hebben, die gaat het om de zaak. Bovendien wil de leerkracht
ook wel een extra collega hebben, evenals de verzorgende. Dat geld moet anders
worden besteed. Mevrouw Eijsink is blij dat de staatssecretaris het opneemt
voor de overste die in de uitzending van Zembla een mening verwoordde die
niet de mening van het kabinet is. Mensen moeten vanuit hun professie een
mening kunnen hebben en uiten.Er valt binnen Defensie nog veel winst te behalen wat de verbetering van
de positie van de vrouw betreft. De huidige 6000 vacatures zijn 6000 nieuwe
kansen om vrouwen binnen te halen. De staatssecretaris zal enige creativiteit
moeten laten zien, als hij werkelijk wil dat vrouwen langdurig binnen Defensie
komen werken en doorstromen naar hogere functies. Wat de risicoaansprakelijkheid
en de protocollen betreft, blijft mevrouw Eijsink haar zorg houden. De ervaring
leert dat vijf jaar een zeer korte tijd is, te kort, naar mening van de PvdA-fractie.
Zij kan daar niet mee akkoord gaan en wil er nader overleg over met de staatssecretaris.
Dat 100 000 veteranen geregistreerd zijn, is een knappe prestatie. Mevrouw
Eijsink meende dat voor de aanbieding van de Kaderwet veteranen een eerdere
datum was afgesproken dan de staatssecretaris vandaag noemt. Zij hecht eraan
dat gemaakte afspraken niet eenzijdig worden veranderd.De heer Poppe (SP) zou naar aanleiding van
het gesteggel over het al dan niet bestaan van een Uruzgan-effect graag cijfers
willen zien over de afgelopen jaren. Deskundigen van Defensie zeggen niet
voor niets dat de aanwezigheid van Nederland in Uruzgan een negatief effect
heeft, terwijl de staatssecretaris rept van een storm van aanmeldingen bij
de marine na het besluit om naar Tsjaad te gaan. Kan een overzicht worden
geleverd van het aantal aanmeldingen bij Defensie in relatie tot de berichten
uit Uruzgan? Het resultaat van de selectie, eveneens over de afgelopen vijf
jaar, wil de heer Poppe ook graag zien. Er zijn geruchten dat de selectie
is aangepast om sneller mensen binnen te halen. Dat moet af te lezen zijn
uit het afwijzingspercentage. Hoort hij de staatssecretaris hier zeggen dat
er absoluut geen sprake is van de herinvoering van de dienstplicht? Is de
staatssecretaris bereid om geïnteresseerden bij de selectie helder en
duidelijk te maken wat fysiek en psychisch de gevolgen kunnen zijn van een
inzet voor Defensie? Wil hij alle risico’s duidelijk maken die verbonden
kunnen zijn aan een uitzending? Wil hij dat op schrift stellen, zodat de Kamer
kan zien wat er tegen mensen wordt gezegd die zich melden voor de dienst?De heer Poppe is tegen het instellen van een wervingsbonus.De heer Voordewind (ChristenUnie) dankt de
staatssecretaris voor zijn beantwoording en voor het feit dat hij de gezinssituatie
als prioriteit wil meenemen op zijn lijst van acties ten behoeve van werving
en behoud. Gaat de SER verder nog een rol spelen in het nadere onderzoek?
Hij vraagt zich serieus af of een wervingsbonus mensen over de streep zou
trekken om anderen aan te melden. Hij wil de wervingsbonus nog niet afschieten,
maar is benieuwd naar een verdere onderbouwing. De bonus schijnt in andere
landen te werken; kan in het verdere onderzoek bezien worden in hoeverre een
bonus een stimulans kan zijn? Er moet ook serieus worden bekeken hoe fraude
op dat gebied voorkomen kan worden. Het moet niet zo zijn dat fraudeurs met
belastinggeld weglopen. Is er bij Defensie winst te behalen door de inzet
van particuliere bedrijven?De staatssecretaris verheldert dat het ministerie
de wens deelt om twee maal 30 mln. in te zetten om de dissatisfier oefening
reservedelen te verhelpen. Andere ministeries hebben echter ook wensen, en
het is nu zaak om de verschillende wensen tegen elkaar af te wegen om te komen
tot het eindplaatje van de Voorjaarsnota 2008. Het is geen nieuw punt, de
inzet is er, maar een garantie over de uitkomst is er niet. De Kamer wil via een totaalplaatje inzicht krijgen in de relatie tussen
verschillende maatregelen. Dat plaatje is toegezegd en de staatssecretaris
wil dit ook voorleggen aan de gedragswetenschappers, die dan de interactie
tussen de verschillende voorstellen kunnen beoordelen. Het zinvolst is het
om het volledige beeld te laten beoordelen. Het zou het onderzoek ten goede
komen om de bonus mee te kunnen nemen bij die beoordeling.Het punt dat de personele onderbezetting het bredere financiële probleem
van Defensie niet oplost, is terecht gemaakt.De staatssecretaris begrijpt het verzoek om meer aandacht te besteden
aan de werving van vrouwen. Het is al mogelijk om deeltijd te werken en om
bij gelijke geschiktheid de voorkeur te geven aan een vrouw, maar het komt
er uiteindelijk op aan of de mensen in de organisatie zelf het lef hebben
om die mogelijkheden ook te benutten. Dat is een cultuurvraag. De staatssecretaris
en de commandanten in het leger worden er terecht op aangesproken dat zij
daar telkens weer geld en aandacht voor moeten vragen. De staatssecretaris
zal deze vragen in dezelfde categorie willen plaatsen als de Staal-maatregelen,
zodat zij meegenomen worden in het functioneringsgesprek.De Kamer heeft een overzicht gehad van de instroom bij Defensie in de
bijlage van het FPS. Dat zijn de enige cijfers die het ministerie heeft. Zij
worden maandelijks geregistreerd. Waarom de instroom in een bepaalde maand
lager is, valt niet te zeggen. Dat kan te maken hebben met een opleving van
de economie en goede kansen op de arbeidsmarkt, met een geslaagde wervingscampagne
van de politie of met iets wat er in Uruzgan is gebeurd. In het internetonderzoek
dat de wervingsorganisatie doet, zal de vraag worden meegenomen waarom geïnteresseerden
die in het panel zitten, hebben besloten om af te zien van een sollicitatie
bij Defensie.Het uitvalcijfer staat in de brief. Bij de fysieke keuring is de uitval
25% en bij de psychische keuring eveneens 25%, wat dus bij elkaar
opgeteld in het eerste traject een uitval betekent van 50%. Dat zijn
buitengewoon hoge percentages, al verschilt het nogal per krijgsmachtonderdeel.
Bij de mariniers of commando’s lopen de uitvalpercentages op tot 60,
70 of zelfs 80%, wat alles te maken heeft met de fysieke gesteldheid
van de kandidaten.Mensen worden zeker niet zonder psychische begeleiding uitgezonden. Er
is discussie onder de bonden of er een tweede psychische keuring moet komen.
Het Sociaal Medisch Team, met daarin een maatschappelijk werker, een geestelijk
verzorger en een commandant, bepaalt of iemand gereed is voor uitzending.
De psychische zorg is dus niet een soort momentopname, maar een voortdurend
proces en daar zijn de SMT’s voor.De SER gaat zelf over de vraag waarin hij een rol speelt. Het kabinet
maakt jaarlijks een lijst van onderwerpen waarvan het graag zou willen dat
de SER ze opneemt, maar of de SER dat doet, bepaalt de SER zelf. De minister
van SZW heeft de SER gevraagd om een brede analyse van arbeidsmarkttekorten
en de staatssecretaris heeft zijn collega gevraagd om het tekort bij Defensie
op te nemen als specifiek element in het advies dat hij vraagt. Het valt te
hopen dat de SER daar daadwerkelijk met een reactie op komt. Het feit dat
de tekorten van Defensie niet geïsoleerd, maar in het bredere verband
van tekorten op de gehele arbeidsmarkt zou worden bekeken, zou daarbij alleen
een voordeel zijn.De beschikbaarheid van krachten voor uitzending is een belangrijk criterium
bij het bepalen van wat er bij Defensie uitbesteed kan worden aan particuliere
bedrijven en wat niet. Als men uitzendingen heeft, moeten bepaalde diensten
beschikbaar zijn. Dat is niet het geval wanneer deze geleverd worden door
civiele, particuliere medewerkers die ingehuurd zijn. Outsourcing is ook niet
de oplossing voor het probleem van de vele vacatures. De vacatures betreffen
functies in schaarse categorieën, en juist voor die functies kunnen geen
externen worden ingehuurd. Bij outsourcing moet voortdurend gekeken worden
wat wel kan en wat niet kan, en bepalend is onder meer het inzetgebied.
Outsourcing is hoe dan ook geen oplossing voor het wervingsprobleem.Toezeggingen– De Kamer ontvangt uiterlijk 15 oktober 2008 een verdere uitwerking
van het actieplan voor Werving en Behoud. Hierbij gaat de staatssecretaris
in op de gezinsmaatregelen; de schaarstecategorieën; de reservisten;
op de vraag welk deel van de onderuitputting op personeelsgebied ingezet wordt
voor het actieplan en wat er overblijft van de onderuitputting; aansturing,
regie en controle op centraal niveau en de benodigde capaciteit hiervoor;
de vraag hoe de benodigde capaciteit op operationeel niveau opgevangen wordt;
vertrekredenen en «dissatisfiers»; de benodigde (financiële,
personele en materiële) middelen; de uitsplitsing van de schaarstecategorieën
en ingezette middelen tot op heden en een evaluatie van de plannen van de
afgelopen jaren.– De staatssecretaris stuurt de Kamer het onderzoek van de wervingsorganisatie
naar redenen voor het uitstappen uit de sollicitatieprocedure uiterlijk 15 oktober
2008 toe.– Uiterlijk 15 oktober 2008 stuurt de staatssecretaris de Kamer
het onderzoek naar de effecten van de maatregelen voor werving en behoud toe.– De staatssecretaris informeert de Kamer uiterlijk 15 oktober
2008 over de afspraken m.b.t. rechtspositionele regelingen met de centrales
van overheidspersoneel.– De staatssecretaris stuurt de Kamer 15 oktober 2008 het onderzoek
naar cultuurgebonden elementen bij sollicitatie-eisen toe.DEEL II: MEDEZEGGENSCHAPVragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Knops (CDA) hecht aan een goed functionerende
medezeggenschap. Inspraak is van groot belang vanwege het draagvlak en de
betrokkenheid van het personeel bij de organisatie en haar doelstellingen.
De leiding en de leden van de circa 250 medezeggenschapscommissies (MC’s)
moeten dan ook hun verantwoordelijkheid nemen. Bij sommige commissies werkt
het goed, bij andere minder. Het rapport van professor Godijk toont aan dat
de medezeggenschap nog niet tot volle wasdom is gekomen. De cultuur binnen
Defensie en de specifieke taakstelling van de organisatie zijn daarvoor een
reden, de houding en opstelling van leidinggevenden en MC’s evenzo.
Tot nu toe bleef de medezeggenschap binnen Defensie feitelijk beperkt tot
het operationele niveau. Zij kwam nauwelijks tot haar recht in de beleidsvorming
op de niveaus van het departement en de krijgsmachtdelen. Er mag over aanzienlijk
minder onderwerpen meegepraat worden dan in civiele bedrijven die onder de
Wet op de ondernemingsraden (WOR) vallen. De aanbeveling van Godijk om fasegewijs
inspraak op te zetten op het niveau van de Defensieonderdelen (DMC’s)
en een Centrale Medezeggenschapscommissie (CMC), is begrijpelijk. Vindt ook
de staatssecretaris dat de witte vlekken in de organisatietop snel ingevuld
moeten worden?Een aantal zaken moet nog uitgewerkt worden, bijvoorbeeld de corporate
inbedding van medezeggenschap. Op welke termijn kan het Besluit Medezeggenschap
Defensie (BMD) in volle omvang functioneren? Op welke termijn zijn de aanbevelingen
van professor Godijk implementeerbaar? De meningen van de bestaande MC’s
verschillen. Sommige beoordelen het nieuwe BMD als vooruitgang, andere merken
er weinig van en opteren voor een meer WOR-gerichte aanpak. De CDA-fractie
is BMD of WOR om het even, als de medezeggenschap maar goed geregeld wordt.
Een kenmerk van Defensie is dat militairen relatief snel rouleren, zeker in vergelijking met burgerambtenaren, waardoor er telkens kennis en ervaring
uit de MC’s wegstroomt. Een van de aanbevelingen is om een goede opleiding
voor MC-leden en leidinggevenden op te zetten. Hoe staat het daar concreet
mee?Nu moeten de voornemens – de aanbevelingen van professor Godijk –
worden omgezet in concrete acties. Daarmee kan Defensie laten zien dat inspraak
van belang is. Goede voorbeelden kunnen als best practices in het zonnetje
worden gezet. Een cultuurverandering is belangrijk, maar kost tijd en gaat
gepaard met vallen en opstaan.De heer Boekestijn (VVD) vindt medezeggenschap
bij de krijgsmacht belangrijk, maar uitgangspunt blijft wel dat de politiek
in een democratisch bestel de hoogste zeggenschap heeft en dat overheidspersoneel
in dienst staat van de politieke besluitvorming. Medezeggenschapsorganen kunnen
zich niet begeven op terreinen die zijn voorbehouden aan democratisch gecontroleerde
organen. De VVD-fractie kiest om drie redenen voor het handhaven van het BMD
en dus niet voor de WOR: het BMD benadert de WOR in termen van medezeggenschapsmogelijkheden;
met de BMD kan men direct aan de slag, terwijl implementatie van de WOR veel
tijd zou kosten; en professor Godijk deelt de voorkeur voor het BMD. Op dit
punt steunt de VVD-fractie dus de staatssecretaris.Mevrouw Eijsink (PvdA) droomt van de dag dat
er bij Defensie een voorkeursbeleid komt voor medewerkers die ervaring hebben
opgedaan in een medezeggenschapsraad. Dat zijn immers de mensen die bewezen
hebben te willen meedenken over de organisatie. Zo’n voorkeursbeleid
zou echt cultuurdoorbrekend zijn. Het zou ook recht doen aan de kritiek op
de tekortschietende medezeggenschap bij Defensie, die al jarenlang staat te
lezen in de jaarverslagen van de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht (IGK).
Ervaring in de medezeggenschap zou binnen Defensie tot aanbeveling moeten
strekken. Vandaag is het eerder zo dat dit nog wel eens nadelig zou kunnen
zijn voor je loopbaan bij Defensie.Sinds 1999 is het BMD van kracht. Na twee onderzoeken die op verzoek van
de Kamer zijn uitgevoerd, ligt er nu een nieuw BMD voor en nog steeds geen
WOR. Een strijdpunt tussen Kamer en bewindslieden is het feit dat de Kamer
af en toe wil spreken met een van de 254 medezeggenschapsraden, wat de Kamer
echter niet wordt toegestaan. Het kan niet zo zijn dat de Kamer slechts de
bewindslieden tot gesprekspartner heeft. Zij moet als volksvertegenwoordiging
vrijelijk kunnen spreken met vertegenwoordigers van de Defensieorganisatie.
Is de staatssecretaris bereid, de Kamer dat toe te staan?De bestaande cultuur bij Defensie kan alleen doorbroken worden, als de
medezeggenschap verbeterd wordt en als de belangen van de organisatie onderkend
worden. Dat moet uitgedragen worden. Het BMD omvat zeker een aantal goede
dingen. Het is ook een stap vooruit dat de vijf aanbevelingen van professor
Godijk zijn overgenomen. Is het BMD ook voorgelegd aan het College voor geschillen
medezeggenschap Defensie? Wat is de mening van het college daarover? Van belang
is ook de mening van de ministers van Sociale Zaken en Justitie; zij gaan
immers over de WOR. De staatssecretaris heeft de Kamer laten weten dat dit
haar zaken niet zijn. Daar is mevrouw Eijsink het niet mee eens. Kan de Kamer
daarover geïnformeerd worden in de nota van voorlichting die na goedkeuring
door de Raad van State nog volgt? De voorganger van de staatssecretaris heeft
aangegeven, het BMD te zien als een groeimodel naar de WOR. Is dat nog steeds
de lijn? Eerder is toegezegd, het BMD na een jaar te evalueren. Gaat dat gebeuren?Godijk-aanbeveling nummer drie gaat over het in een vroeg stadium betrekken
van medezeggenschap bij veranderprojecten. Hoe wordt daar invulling aan gegeven?
Mevrouw Eijsink hoort regelmatig dat een MC op de late vrijdagmiddag een vraag
voorgelegd krijgt, met het verzoek daarmaandagochtend een advies
over klaar te hebben. Dat is geen manier van werken. De MC’s moeten
de tijd, de scholing en de middelen krijgen om hun werk goed te doen. Is dat
in een organisatie met 6000 vacatures mogelijk? Zijn de 254 MC’s betrokken
bij de invoering van het FPS? Dat was voor de PvdA-fractie een voorwaarde
van invoering. Defensie is zeker bijzonder, maar de PvdA-fractie blijft toch
voor de invoering van de WOR.De heer Poppe (SP) is groot voorstander van
medezeggenschap binnen Defensie en wil die zo vergaand en zo modern mogelijk
geregeld zien. Een op moderne leest geschoeide medezeggenschap hoort bij zijn
pleidooi voor betere arbeidsomstandigheden, een modernere cultuur binnen Defensie
en een betere rechtspositie van militaire ambtenaren. Ongeacht de politieke
besluitvorming hebben alle werknemers in Nederland, ook militaire ambtenaren,
recht op wettelijke bescherming van hun lijf en leden. De heer Poppe ziet
de Kamer in zekere zin als medewerkgever van militaire ambtenaren. Ook daarom
moet direct overleg met medezeggenschapscommissies voor de Kamer mogelijk
zijn.De plannen voor een verbeterde medezeggenschap onder het nieuwe BMD staan
volgens de heer Poppe nog steeds mijlenver af van wat er in de WOR geregeld
is. Zijn de MC’s gepolst over de plannen? Is de staatssecretaris bereid,
bij ingrijpende veranderingen structureel advies te vragen aan de MC’s?
Als die toezegging nu niet kan worden gedaan, valt te vrezen dat de ontwikkeling
niet de goede kant op gaat.De heer Poppe wil de adviezen inzien die de ministeries van Justitie en
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben uitgebracht over de plannen op
het gebied van de medezeggenschap. De staatssecretaris moet die dus voorleggen
aan de Kamer.De SP-fractie ontvangt nog steeds veel berichten uit het veld dat MC’s
van militair personeel niet serieus worden genomen en dat commandanten zich
gedragen op een manier die niet door de beugel kan. Militair personeel moet
op het gebied van medezeggenschap dezelfde rechten hebben als civiel personeel.
Vereist is een cultuurverandering in de commandovoering. Dat een MC functioneert
binnen een militaire structuur mag geen rol spelen als die MC in gesprek wil
met derden, buiten de commandant om. Het moet ook toegestaan worden dat zij
met Kamerleden in gesprek gaan.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris wijst op de relatie tussen
medezeggenschap en werving: een werkgever die de medezeggenschap goed geregeld
heeft, is aantrekkelijker. Een werkgever kan ook zijn voordeel doen met medezeggenschap;
mensen die vanaf de werkvloer met ideeën komen, hebben vaak uitstekend
zicht op wat er speelt en op welke problemen er echt toe doen. De adviezen
van professor Godijk om aan de medezeggenschap meer inhoud te geven, worden
dan ook serieus genomen. Er moeten goede randvoorwaarden komen – een
goede regeling, het BMD – en er moet een cultuurverandering komen. Het
zijn immers de mensen zelf die er inhoud aan moeten geven.Het nieuwe BMD is in de ministerraad van 7 maart behandeld en ligt
nu bij de Raad van State voor advies. De staatssecretaris hoopt dat juli 2008
aangehouden kan worden als termijn voor de implementatie. De heer Godijk adviseerde
onder andere dat er op een hoger niveau overlegd moest worden. Het nieuwe
BMD gaat er dan ook vanuit dat bovenop de MC’s gewerkt zal worden in
DMC’s – op het niveau van diensteenheden – en met GMC’s,
gemeenschappelijke MC’s. Op het hoogste niveau komt er een CMC, een
centrale MC. De bedoeling is om die structuur van onderaf op te bouwen.Belangrijker is de discussie of er gewerkt moet worden met het BMD of
met de WOR. Het BMD moet nog geïmplementeerd worden. Een belangrijke
conclusie van de commissie-Dijsselbloem is: stapel niet verandering op verandering.
Nu het BMD de faciliteiten gaat leveren voor een goede medezeggenschap, moet
er niet al te snel weer van alles veranderd worden. Bovendien zijn er twee
verschillen tussen BMD en WOR, waardoor de WOR feitelijk een beperking zou
zijn ten opzichte van het BMD. De opsomming in de artikelen 29, 30 en 31 van
zaken waarover de MC zijn mening mag geven, is veel uitgebreider dan de limitatieve
opsomming uit de WOR. Het tweede punt zijn reorganisaties, waarvan Defensie
nogal een aantal heeft gezien. Het BMD staat in geval van een reorganisatie
de oprichting toe van een speciale reorganisatie-MC. De WOR kent die mogelijkheid
niet. Dit zijn twee inhoudelijke punten waarom de staatssecretaris niet snapt
dat men een voorkeur kan hebben voor de WOR. De WOR beperkt de medezeggenschap
van Defensiepersoneel.Aan de hand van het BMD kan men er direct mee beginnen, de heersende cultuur
te veranderen. Bij sommige van de 254 MC’s gaat het niet goed, daar
loopt de staatssecretaris niet voor weg. Defensie is een grote organisatie
en daarin zullen ook wel eens dingen niet naar wens gaan. Dat heeft alles
te maken met de cultuur van leiderschap, en die is lastig te veranderen, ongeacht
of het om de positie van vrouwen of allochtonen binnen de organisatie gaat
of om medezeggenschap. Er wordt conform de aanbevelingen van de heer Godijk
veel gedaan aan opleidingen, aan voorlichting en aan de nodige faciliteiten
en cultuurverandering, maar de staatssecretaris heeft zijn mensen niet aan
een lijntje.Er is al mee begonnen, de keten van DMC’s en GMC’s van onderaf
in te vullen. In juni 2008 zal een bijeenkomst plaatsvinden om de daarbij
betrokken mensen een goede start te geven, voordat het nieuwe BMD ingaat.
Het opleidingsinstituut GITP is ingehuurd om op het punt van de medezeggenschap
opleidingen en training te verzorgen, juist voor leidinggevenden. Het boekje
Visie leidinggevenden, met daarin een gedragscode, wordt een leidraad voor
de inbedding van een en ander. Naar de mening van de staatssecretaris staan
de punten in kwestie heel concreet in die gedragscode.Medewerking in de medezeggenschapsstructuur moet positief gewaardeerd
worden. Het mag geen los maatschappelijk feit blijven, maar hoort ingebed
te zijn in het systeem van POP’s en verworven competenties. Het is niet
geheel uit te sluiten dat die medewerking kan leiden tot conflicten met leidinggevenden.
Die moeten er daarom in geschoold worden, de inbreng vanaf de werkvloer en
vanuit de MC niet als bedreiging te zien, maar als verrijking. Een aantal
conflicten is dusdanig ontspoord dat er procedures van kwamen. Daarin is Defensie
niet vaak in het ongelijk gesteld. Er worden twijfels geuit aan de onafhankelijkheid
van de IGK in dit soort geschillen, maar het belang van de IGK binnen de organisatie
blijft onverkort groot. In de nieuwe BMD is voorzien dat klachten en conflicten
worden voorgelegd aan een college voor geschillen. Dit college is betrokken
bij de opstelling van het BMD en weet wat er te gebeuren staat. Daarmee is
gewaarborgd dat er een onafhankelijk instituut is voor de behandeling van
klachten.Na een jaar komt er inderdaad een evaluatie van het BMD.Over onderwerpen zoals het FPS is tot nu toe centraal overlegd met de
bonden. Het betreft immers een onderwerp dat Defensiebreed speelt. In dat
centrale overleg moesten dan afspraken worden gemaakt. Wat de vorige staatssecretaris
had toegezegd, was dat de 254 MC’s betrokken zouden worden bij het voorlichtingstraject.
Dat gebeurt, de MC’s worden uitgenodigd voor voorlichtingsbijeenkomsten.
Deelname is niet verplicht, maar zij worden wel uitgenodigd. Aan die oude
toezegging wordt dus gestand gedaan. In overleg gaan met alle 254 afzonderlijke
MC’s is volstrekt onmogelijk. Dat geeft aan hoe groot het belang is
van DMC’s, GMC’s en CMC.In de ministerraad wordt pas over een onderwerp besloten, nadat de betrokken
minister van zijn eigen departement een advies heeft gekregenover
het onderwerp in kwestie. Aan dat advies is interdepartementaal overleg voorafgegaan.
De minister kan de adviezen die ter zake zijn uitgebracht door de ministeries
van Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet naar de Kamer sturen.
Het kabinet spreekt metéén mond en het kabinet heeft dus als
geheel het BMD goedgekeurd.In het BMD staat dat een MC de mogelijkheid heeft om deskundigen uit te
nodigen. Dat kunnen ook Kamerleden zijn. Als een MC echter voor de oplossing
van een probleem bij een Kamerlid moet zijn, is dat een teken dat de medezeggenschap
gefaald heeft. Wenselijk acht de staatssecretaris die contacten niet. Er is
een medezeggenschapstraject, de bonden hebben hun rol en de Kamer heeft een
controlerende taak tegenover de staatssecretaris.Nadere gedachtewisselingDe heer Knops (CDA) dankt voor de beantwoording
en hoopt dat de staatssecretaris de aanbevelingen van Godijk op één
punt wil amenderen. Het fasegewijs implementeren van medezeggenschap op een
hoger niveau is hier erg belangrijk, omdat de medezeggenschap op lokaal niveau
al zo lang bestond. Er moeten snel platforms komen op centraal niveau. Dat
kunnen aanspreekpunten worden voor een aantal belangrijke punten die te maken
hebben met medezeggenschap.Mevrouw Eijsink (PvdA) verwelkomt het feit
dat de staatssecretaris de belemmeringen heeft weggenomen voor contacten tussen
Kamerleden en MC’s. Heeft zij het goed verstaan dat die contacten voortaan
niet meer via de secretaris-generaal hoeven te gaan? Dat zou een grote stap
voorwaarts zijn. Volgens haar informatie is het college van geschillen niet
op de hoogte van alle verschillen die er op dit moment zijn. Kan de staatssecretaris
daar nog op reageren? Mevrouw Eijsink wil ook graag weten of een goede medezeggenschap
voldoende gefaciliteerd kan worden in een organisatie met 6000 vacatures.
Van leidinggevenden in de Defensieorganisatie mag verwacht worden, dat zij
te allen tijde correct omgaan met hun medewerkers, ook met medewerkers die
actief zijn in de medezeggenschapsstructuur en zich in die functie geregeld
kritisch uiten.De heer Poppe (SP) verwelkomt de mogelijkheid
om desgewenst ongehinderd te kunnen spreken met MC-leden. Hij herhaalt dat
hij de adviezen wil hebben die de staatssecretaris heeft ontvangen van de
ministeries van SZW en Justitie. Krijgt de Kamer die toegestuurd?De staatssecretaris licht toe dat de DMC’s
er volgens planning in het najaar 2008 moeten komen en de CMC volgens het
huidige schema in 2010. Desgevraagd zegt hij toe, te willen bezien of dat
proces versneld kan worden. Het BMD is naar de individuele leden van het college
van geschillen gestuurd. Een aantal hunner heeft gereageerd en nu is het volledige
college uitgenodigd om het gezamenlijk te bespreken. Dat moet nog gebeuren.De regeling dat contacten tussen ambtenaren en politici via een secretaris-generaal
dienen te lopen, is gebaseerd op een kabinetsbesluit van het voormalige kabinet-Kok
en komt niet te vervallen door wat de staatssecretaris hier vandaag zegt.
De meldingsplicht voor dat soort contacten blijft bestaan, maar er kan op
een meer ontspannen manier mee omgegaan worden, al wil dat nog niet zeggen
dat dit dan ook iedere keer gebeurt.Het BMD voorziet in een aantal faciliteiten voor opleiding en ondersteuning
en in een ambtelijke secretariaat. Uitzendingen en het roulatiesysteem maken
het lastig om een MC altijd gevuld te hebben. Het BMD kent de regeling dat
een MC-lid dat in het kader van het roulatiesysteem wordt verplaatst, opgevolgd
mag worden door de eerstvolgende op de lijst. In het geval van
een uitzending kan de uitgezonden persoon tijdelijk vervangen worden door
iemand anders op de lijst. Daarmee waarborgt het BMD dat een MC altijd voltallig
is.Wat de adviezen van Justitie en SZW betreft, houdt de staatssecretaris
vast aan wat er in zijn brief van 15 april staat. Die adviezen worden
niet toegestuurd aan de Kamer.ToezeggingenDe staatssecretaris zegt toe de Kamer uiterlijk 15 oktober 2008 een
verdere uitwerking te sturen van het actieplan voor Werving en Behoud. Hierbij
gaat hij in op:– gezinsmaatregelen– schaarstecategorieën– reservisten– welk deel van de onderuitputting op personeelsgebied wordt ingezet
voor het actieplan en wat er overblijft van de onderuitputting– aansturing, regie en controle op centraal niveau en de benodigde
capaciteit hiervoor– hoe wordt de benodigde capaciteit op operationeel niveau opgevangen?– vertrekredenen en «dissatisfiers»– de benodigde middelen (zowel financieel, personeel en materieel)– uitsplitsing van schaarste categorie en ingezette middelen tot
op heden en een evaluatie van de plannen van de afgelopen jaren.De staatssecretaris stuurt de Kamer het onderzoek van de wervingsorganisatie
naar redenen voor het uitstappen uit de sollicitatie-procedure uiterlijk 15 oktober
2008 toe.Uiterlijk 15 oktober 2008 stuurt de staatssecretaris de Kamer het
onderzoek naar de effecten van de maatregelen voor werving en behoud toe.De staatssecretaris informeert de Kamer uiterlijk 15 oktober 2008
over de afspraken m.b.t. rechtspositionele regelingen met de centrales van
overheidspersoneel.De staatssecretaris stuurt de Kamer 15 oktober 2008 het onderzoek
naar cultuurgebonden elementen bij sollicitatie-eisen toe.De voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,Van BaalenDe voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,De WitDe voorzitter van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,Van de CampDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Defensie,Van der BijlXNoot1Samenstelling:Leden: Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Poppe (SP), Van Baalen (VVD),
voorzitter, Ferrier (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Van Velzen (SP), Haverkamp
(CDA), Blom (PvdA), ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Van Dam (PvdA), Kraneveldt-van
der Veen (PvdA), Griffith (VVD), Irrgang (SP), Knops (CDA), Willemse-van der
Ploeg (CDA), Jacobi (PvdA), Boekestijn (VVD), Brinkman (PVV), Voordewind (ChristenUnie),
Pechtold (D66), Van Gennip (CDA), Ten Broeke (VVD), Peters (GroenLinks) en
Thieme (PvdD).Plv. leden: Lempens (SP), Van der Vlies (SGP), Polderman (SP), Van Beek
(VVD), Ormel (CDA), Jonker (CDA), De Wit (SP), Jan de Vries (CDA), Roefs (PvdA),
Wolbert (PvdA), Smeets (PvdA), Arib (PvdA), Blok (VVD), Roemer (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA), Samsom (PvdA), Van der Burg (VVD), Wilders (PVV), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie), Van der Ham (D66), Omtzigt (CDA), Teeven
(VVD), Vendrik (GroenLinks) en Ouwehand (PvdD).XNoot2Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), De Wit (SP), voorzitter, Van Gent (GroenLinks),
Hamer (PvdA), Blok (VVD), Nicolaï (VVD), Jan Jacob van Dijk (CDA), Smeets
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Van Hijum (CDA),
Timmer (PvdA), Koşer Kaya (D66), Jonker (CDA), ondervoorzitter, Luijben
(SP), Ulenbelt (SP), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Blanksma-van den Heuvel
(CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan (CDA), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA),
Thieme (PvdD), Karabulut (SP) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Gerkens (SP), Vendrik (GroenLinks),
Heerts (PvdA), De Krom (VVD), Weekers (VVD), Smilde (CDA), Depla (PvdA), Aptroot
(VVD), Uitslag (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Pechtold
(D66), Spies (CDA), Irrgang (SP), Lempens (SP), Cramer (ChristenUnie), Biskop
(CDA), Kamp (VVD), Joldersma (CDA), Fritsma (PVV), Tang (PvdA), Ouwehand (PvdD),
Gesthuizen (SP) en Heijnen (PvdA).XNoot3Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van de Camp (CDA), voorzitter, Depla (PvdA),
Slob (ChristenUnie), Remkes (VVD), Joldersma (CDA), Jan de Vries (CDA), Van
Vroonhoven-Kok (CDA), Jan Jacob van Dijk (CDA), Aptroot (VVD), Leerdam (PvdA),
Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Roefs (PvdA), ondervoorzitter, Verdonk (Verdonk),
Van Leeuwen (SP), Biskop (CDA), Bosma (PVV), Pechtold (D66), Zijlstra (VVD),
Jasper van Dijk (SP), Besselink (PvdA), De Rooij (SP), Ouwehand (PvdD) en
Dibi (GroenLinks).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Ferrier (CDA), Gill’ard (PvdA),
Anker (ChristenUnie), Van Miltenburg (VVD), Atsma (CDA), Uitslag (CDA), Vietsch
(CDA), Schinkelshoek (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Van Dijken
(PvdA), Hamer (PvdA), Van Dam (PvdA), Van der Burg (VVD), Gesthuizen (SP),
Jonker (CDA), Fritsma (PVV), Van der Ham (D66), Ten Broeke (VVD), Leijten
(SP), Bouchibti (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Peters (GroenLinks) en
Van Bommel (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31200-X-122.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl