Mediabeleid; Brief minister en staatssecretaris over hoofdlijnen van het mediabeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23968, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-05-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23968 nr. 7

16-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAanleidingMediabeleid en regeerakkoordVeranderingen in het medialandschapUitgangspunten van het mediabeleidRevitalisering van het Nederlandse publieke omroepbestelHet toekomstbeeld van de publieke omroepBeleidsvoornemens ten aanzien van de organisatieDe korte termijnDe middellange termijnRadioNieuwe mediaRegionale omroepHet inzetten van de vermogensMededingingstoetsOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23968Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 968Mediabeleidnr. 7BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN
EN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 16 mei 1995 AanleidingEind vorig jaar zijn de media-ontwikkelingen enkele malen in de Tweede
Kamer aan de orde geweest, mede op grond van brieven van 31 oktober en 20
december 1994 (kamerstukken II, 1994/1995, 23 968, nrs. 1 en 3). De regering
heeft toegezegd een uiteenzetting te zullen geven van de hoofdlijnen van beleid
die zij op het terrein van de media noodzakelijk acht. Met deze brief doet
de regering de toezegging gestand. Mediabeleid en regeerakkoordIn het regeerakkoord is ten aanzien van de omroep de volgende passage
opgenomen:«Het omroepbeleid moet voorwaarden scheppen voor een sterke, herkenbare
publieke omroep, maar ook ruimte bieden aan vormen van commerciële omroep.
De tijdsduur van de voorziene concessie voor de publieke omroeporganisaties
wordt beperkt tot vijf jaar. In de komende kabinetsperiode wordt bezien of
taak en functie van de publieke omroep in een veranderend medialandschap veranderingen
in zijn organisatie, financieringsstructuur en omvang na die vijfjarige periode
noodzakelijk maken.»De voorziene concessieperiode voor de publieke omroep is inmiddels wettelijk
geregeld. Aan diverse uitvoeringsbesluiten, voortkomend uit de Wet versterking
landelijke publieke omroep, is gestalte gegeven. Daarmee zijn ook een nieuwe
NOS-organisatie en de NPS tot stand gebracht. De regering zal – met
inachtneming van het het inmiddels uitgebrachte advies van de Commissie-Van
Dijke – voor 1 juni de concessies voor de publieke omroepen verlenen.Voor de duur van de concessieperiode liggen omvang van de publieke omroep
en de rechten en plichten van de concessiehouders vast. Desondanks
geven de media-ontwikkelingen, zoals die zich sinds het aantreden van het
kabinet voordoen, aanleiding om reeds thans een beeld te schetsen van een
aantal beleidsvoornemens. Het gaat daarbij om twee aspecten waarvoor het kabinet
al eerder aandacht heeft gevraagd, namelijk de positie van het publieke bestel
in relatie tot het groeiende media-aanbod en de mededingingsaspecten van een
nieuw commercieel mediaconcern. Daarnaast zal het kabinet versneld vormgeven
aan de publieke meningsvorming en de besluitvorming over de organisatie, de
financiering en de omvang van het publieke bestel op middellange termijn,
na de concessieperiode. Veranderingen in het medialandschapHet Nederlandse medialandschap is vrijwel voortdurend aan ingrijpende
veranderingen onderhevig, niet het minst sinds de introductie van landelijke
binnenlandse commerciële omroep. Dit is het gevolg van ontwikkelingen
in de techniek, de markt, de samenleving en de EG-regelgeving. De techniek
bood ruimte op de kabel en de satelliet bleek een adequaat alternatief voor
de schaarse etherdistributie. Het adverterend bedrijfsleven had behoefte aan
een groter afzetgebied voor reclameboodschappen, hetgeen aansloot bij diverse
plannen en initiatieven om op commerciële basis in Nederland omroep aan
te bieden. De Europese regelgeving bood de juridische ruimte hiervoor. Er
zijn sindsdien een aantal commerciële binnenlandse radiostations van
de grond gekomen en ook de televisiemarkt is nog steeds volop in beweging,
getuige de plannen van onder andere Veronica, SBS en Arcade, alsmede diverse
betaaltelevisie-initiatieven. Een verdergaande ontwikkeling van de commerciële
markt is vooral mogelijk doordat er meerdere en geavanceerde infrastructuren
in ontwikkeling zijn die de distributiecapaciteit van omroepprogramma's substantieel
doen toenemen, zodat van schaarste steeds minder sprake zal zijn.Op middellange termijn vindt een substantiële toename van de kabelcapaciteit
plaats. Het huidige doorsnee kabelnet bevat thans ruimte voor 20 a 25 televisiekanalen
en zal naar verwachting binnen afzienbare tijd zonder problemen minstens 50
programma's kunnen doorgeven. Door ontwikkelingen op het vlak van randapparatuur
(decoders, etc.), compressietechnieken, verglazing en het geschikt maken voor
tweewegverkeer zal bovendien interactief gebruik mogelijk zijn, zowel op het
terrein van de omroepdiensten als telecommunicatiediensten. De satelliet heeft
zich inmiddels als alternatief distributiemiddel ontwikkeld voor de ontvangst
van omroepprogramma's via de ether, zij het in ons land nog in hoofdzaak in
combinatie met de kabel. Indien de techniek van Digital Audio Broadcasting
daadwerkelijk op de markt zal worden ingevoerd, zal het capaciteitsprobleem
waar de radio in de ether mee te kampen heeft op termijn opgelost kunnen worden.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de belangrijkste spelers op het veld
van de media en de telecommunicatie behoefte hebben om commerciële, innovatieve
omroep en telecommunicatie-activiteiten te gaan exploiteren. Het gaat hier
immers om een groeimarkt van de eerste orde en positieve werkgelegenheidseffecten.
Het kabinet heeft hierop gereageerd door in december 1994 een nationaal actieplan
te presenteren voor de stimulering van de informatietechnologie, de diensten
en de infrastructuur in Nederland.Op de Nederlandse omroepmarkt zijn de ontwikkelingen vorig jaar in de
versnelling geraakt door het voornemen van Veronica om het publieke bestel
te verlaten. Inmiddels is samenwerking tot stand gekomen tussen RTL, VNU,
CLT, Endemol en Veronica in de Holland Media Groep. Op 22 december 1994 is
aan het bestuur van de NOS gevraagd aan te geven hoe de publieke omroep zich
denkt te positioneren en organiseren in de situatie die zich in de loop van
dit jaar zal manifesteren. Met de brief van 13 maart 1995 (aangevuld
op 14 maart) heeft het NOS-bestuur zijn voorstellen kenbaar gemaakt. Deze
brieven zijn in bijlage 1 en 2 bijgevoegd.1Alle hierbeschreven veranderingen duiden op een snel afnemende schaarste
in de media. Daarmee hebben oorspronkelijke overheidstaken als verdeling en
het waarborgen van toegankelijkheid een ander accent gekregen. Gedeeltelijk
heeft die accentverschuiving inmiddels zijn weerslag gevonden in wijzigingen
van de mediawetgeving. De snelle veranderingen in het medialandschap vormen
echter opnieuw aanleiding om het media-beleid op andere wijze vorm te geven.
Er is reden tot herbezinning op de overheidstaken en als afgeleide daarvan
de opdracht van publieke omroep in het omroepbestel.Deze brief geeft aan hoe de publieke omroep volgens het kabinet gedurende
de concessieperiode op veranderingen in het medialandschap dient te reageren.
Hierbij gaat het vooral om een slagvaardiger organisatie en verbetering van
de programma's. Bovendien is de brief een opmaat voor het maatschappelijk
debat dat het kabinet wil entameren over de taak van de overheid en de rol
van de publieke omroep. De uitkomst van dit debat dient duidelijkheid te verschaffen
over taken, functies en inhoud, en daarvan afgeleid de vormgeving van het
publieke bestel na afloop van de concessieperiode. Hierbij komt zowel de omvang
(het aantal zenders) als de wijze van financiering indringend aan de orde.
Als basis voor het debat zal op zeer korte termijn een onafhankelijk onderzoek
worden ingesteld naar de consequenties van de verschillende beleidsopties. Uitgangspunten van het mediabeleidHet leidend principe bij de vormgeving van het mediabeleid door de overheid
is het grondwettelijk adagium van de vrijheid van meningsuiting. Aan de hand
van dat klassieke imperatief definieert de overheid, ook nu een uitbundige
groei van informatiediensten aan de orde is, haar taak en verantwoordelijkheden
ten aanzien van de media. De belangrijkste opdracht is om in een medialandschap
dat aan ingrijpende verandering onderhevig is, waarborgen te scheppen voor
wat van wezenlijk belang is: verscheidenheid en eigenheid, objectiviteit en
onafhankelijkheid, kwaliteit en herkenbaarheid, toegankelijkheid, verspreiding
en betaalbaarheid.De hieruit voortvloeiende verantwoordelijkheid van de overheid heeft in
de eerste plaats betrekking op de publieke media, die als specifieke taak
hebben een informatief, opiniërend en cultureel programma-aanbod te waarborgen.
Daarnaast en in mindere mate strekt zij zich uit tot aanbieders die op de
commerciële markt opereren. Dit geldt zowel voor de gedrukte als de elektronische
media. In dit verband past overheidsoptreden zoals vormgegeven in het mededingingsrecht
en de consumentenbescherming. Naarmate de stand van zaken van de techniek,
de markt, de samenleving en de Europese regelgeving zich wijzigt, zal telkens
opnieuw moeten worden bezien hoe de zojuist genoemde wezenlijke waarden doeltreffend
tot gelding worden gebracht in de informatievoorziening. Deze waarden blijven
dezelfde, de daaruit voortvloeiende regels dienen te worden aangepast als
de werkelijkheid verandert.Het mediabeleid vormt een belangrijk onderdeel van het brede cultuurbeleid,
dat in Nederland ontwikkeld is om pluriformiteit en kwaliteit in het culturele
aanbod te garanderen. Culturele wetgeving en regelingen vormen dan vooral
een stimulans voor de markt, veel minder een belemmering. Zij dragen bij aan
de instandhouding van een eigen cultureel produktie-apparaat. Het is dus van
belang cultuurpolitieke en economische invalshoeken met elkaar te verenigen. Uit deze algemene uitgangspunten van het mediabeleid vloeit het overheidsbeleid
ten aanzien van de publieke omroep voort. De overheid draagt wettelijke verantwoordelijkheid
voor doelstelling, organisatie en financiering van de publieke omroep; voor
de commerciële omroep is haar taak beperkter van aard en gericht op de
actieve waarborging van meer algemene aspecten. Revitalisering van het Nederlandse publieke omroepbestelDe kijktijdaandelen van de publieke omroep zullen vanaf 1 september 1995
onder grotere druk komen te staan. Dit versterkt de noodzaak dat de publieke
omroep op de kortst mogelijke termijn organisatorisch en programmatisch beter
gaat functioneren. Bij de bepaling van het budget landelijke omroep 1996 wordt
uitgegaan van een geïndexeerd budget 1995. Tekorten over 1996 en volgende
jaren zullen tot het uiterste moeten worden voorkomen. Mocht dit onverhoopt
niet lukken, dan zal de overheid voor eventuele tekorten geen financiële
compensatie bieden. Zij worden voor rekening van de gezamenlijke publieke
omroepen gelaten. In de loop van 1996 zal op basis van de dan bekende ontwikkelingen
worden nagegaan of, en zo ja welke bijdragen uit de algemene omroepreserver
ten behoeve van de financiële continuïteit noodzakelijk zijn met
het oog op het bereiken van een structureel gezonde financiële positie
van de publieke omroep.De komende 5 jaar heeft de publieke omroep het recht zich op drie televisiezenders
en vijf radiozenders te ontwikkelen. Daarna ontstaat een nieuwe situatie,
zoals hiervoor reeds uiteengezet. Het toekomstbeeld van de publieke omroepDe publieke omroep moet streven naar een onderscheidend en pluriform programma-aanbod
voor een breed geschakeerd publiek waaronder ook kleine publieksgroepen. Dit
programma-aanbod dient onafhankelijk te zijn, zowel van commerciële als
van overheidsinvloed. Het hart ervan is de informatieve, opiniërende
en culturele programmering. Een omroep die zich uitsluitend tot die kern beperkt,
zal echter onvoldoende aandacht verwerven bij een breed publiek. De publieke
omroep heeft een dubbele taakstelling: hij moet doelgroepen, minderheden en
elites bereiken én een groter publiek interesseren in wat anderen doen,
vinden en denken.Noch een publieke omroep die zich richt op een culturele elite, noch een
publieke omroep die alleen herkenning zoekt bij het grote publiek kan zijn
wezenlijke functie naar behoren vervullen. Van een in belangrijke mate uit
publieke middelen gefinancierde omroep mag het elan verwacht worden om beide
uitgangspunten optimaal met elkaar te verzoenen. Een programma-aanbod dat
belangstelling wekt bij een groot en uiteenlopend publiek is daarvoor een
vereiste. Ook het heffen van omroepbijdrage veronderstelt een aantrekkingskracht
voor de gehele bevolking. Vanuit het streven om waardevolle programma's bij
een breed geschakeerd publiek onder de aandacht te brengen, is een verstrooiend
aanbod daarom van strategisch belang.Het kabinet staat een publieke omroep voor ogen die als eenheid opereert;
een slagvaardig en creatief bedrijf dat tegelijkertijd de verscheidenheid
in ere houdt. De omroeporganisaties vormen thans gezamenlijk de veelvormige
publieke omroep in Nederland en leggen de binding tussen het omroepbestel
en groepen in de samenleving. De bedrijfsvoering van de omroep als geheel
zal daarom aanzienlijk moeten worden versterkt maar zo dat die band niet verbroken
wordt. Organisatorische verbeteringen dienen hun weerslag te vinden in de programmering
van de publieke omroep. De overheid past terughoudendheid op het programmatisch
vlak. Herkenbare programmering zal uiteindelijk het resultaat zijn van het
ambitieniveau van omroepen en programmamakers zelf, ondersteund door een optimale
organisatie en wettelijk geformuleerde programmavoorschriften. Kwaliteit vraagt
om een bundeling van creativiteit en financiële middelen. De kwaliteit
van de programmering wordt daarnaast bepaald door de vakbekwaamheid en creativiteit
van derden. Het registreren, toegankelijk maken en stimuleren van het aanbod
uit de culturele en audiovisuele sector blijven belangrijke onderdelen van
de cultuurpolitieke opdracht van de publieke omroep.Naast de organisatorische en kwalitatieve verbeteringen komt de vraag
aan de orde naar de optimale omvang en financieringswijze van de publieke
omroep. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zal vorm
geven aan een onafhankelijke onderzoek dat de regering het nodige inzicht
moet verschaffen in de consequenties voor programmering, bereik en werkgelegenheid
van verschillende financieringswijzen en variaties in het aantal netten na
de vijfjarige concessieperiode. Het mede daarop gebaseerde debat over de verschillende
opties, waarbij ook de omroepen zullen worden betrokken, zal zodanig worden
opgezet, dat de nodige beleidsconclusies in 1996 politiek kunnen worden getrokken,
zodat implementatie na deze periode ruimschoots mogelijk is.In haar brief van 13 maart 1995 gaat de NOS in op een aantal programmeringsaspecten
voor de korte termijn en daarmee samenhangend op een aantal noodzakelijke
verbeteringen voor de organisatie. De regering is van mening dat de hierboven
geschetste omstandigheden en overwegingen nopen tot ingrijpender maatregelen,
zodat zo spoedig mogelijk de basis onder een vitale en herkenbare publieke
omroep wordt versterkt. Beleidsvoornemens ten aanzien van de organisatieHet beleid zal zich over twee sporen bewegen. Sommige maatregelen zijn
reeds op korte termijn noodzakelijk; deze zullen waar nodig door nieuwe wetgeving
worden ondersteund. Voorts zijn er maatregelen die op de middellange termijn
geïmplementeerd kunnen worden, maar waarvoor de benodigde wetgeving reeds
in de komende jaren zal worden voorbereid. Beide bewegingen concentreren zich
in hoge mate op de organisatiestructuur en de samenwerking in het licht van
het hiervoor geschetste toekomstbeeld.De huidige organisatiestructuur, waarin op verschillende niveaus deelbelangen
de doorslag geven, schiet wezenlijk tekort. Het is noodzakelijk dat de omroepbesturen
een toezichthoudende positie gaan innemen en daamee op afstand komen te staan
van een onafhankelijk management. Er dient dus een duidelijk organisatorisch
onderscheid in bevoegdheden en verantwoordelijkheden te worden gemaakt tussen
de bestuurlijke hoeders van de identiteit en de professionele organisatie.
 De korte termijnReeds op zeer korte termijn moet, gezien ook de precaire concurrentieverhoudingen,
de slagvaardigheid van de publieke omroep worden vergroot. De NOS geeft aan
dat daartoe de programmacoördinatie zal worden verbeterd. Dezerzijds
wordt het eveneens van bijzonder belang geacht dat de horizontale en verticale
programmacoördinatie per radio- en televisiezendernet en voor deze netten
gezamenlijk, zo spoedig mogelijk wordt verbeterd. Onafhankelijk
channel-management voor alle televisie- en radionetten afzonderlijk en gezamenlijk
is onontkoombaar. Het kabinet is voornemens wettelijk vorm te geven aan een
vergaande verticale en horizontale programmacoördinatie met duidelijke
bevoegdheden voor de uitvoerende organisatie. Dit element wordt als een essentieel
onderdeel van modernisering van de organisatiestructuur van de publieke omroep
gezien.Samenwerking tussen de verschillende omroepen op programmatisch niveau
is onontbeerlijk. Alleen zo ontstaan herkenbare zenderprofielen die de aantrekkingskracht
van het publieke bestel vergroten. Hechtere en gelijkwaardige samenwerking,
structureel en op projectbasis, tussen publieke omroep, film, podiumkunsten,
onafhankelijke producenten en waar het nieuwsvoorziening betreft de landelijke
en kleinschalige omroep, zal zowel de programmering als de kwaliteit van het
aanbod verbeteren.In dit verband zullen verschillende initiatieven worden uitgewerkt. Met
de publieke omroep zal overleg worden gevoerd over het creëren van operationele
fondsen voor de versterking van de onderscheidende programmering op basis
van niet-bedrijfsgebonden vermogens van de omroepen en de bij de overheid
aanwezige omroepreserve. Voor de hand ligt de systematiek van een «matching
fund» tussen beide partijen. De vormgeving van zulke fondsen zal geregeld
worden in de Mediawet. In dit kader zal tevens de gedachte van programmafinanciering
verder worden ontwikkeld. Vergaande samenwerking tussen de verschillende fondsen
voor film, podiumkunsten en televisie zal worden bevorderd. Reële resultaten
kunnen een extra dotatie uit de omroepreserve wettigen. Gezien de ontwikkelingen
op de programmaproduktiemarkt worden initiatieven ondersteund om structurele
relaties met de kleine onafhankelijke televisieproducenten te realiseren. De middellange termijnDe voorgestane ontwikkeling zal bevorderd worden door in de huidige kabinetsperiode
de Mediawet zo te wijzigen dat na afloop van de huidige voorziene vijfjarige
concessieperiode voor de publieke omroep slechts één concessie/zendmachtiging
per televisienet en eveneens één concessie/zendmachtiging voor
de gezamenlijke radiozenders zal worden uitgegeven, onder stringente voorwaarden
met betrekking tot de samenhang tussen de netten en de bestuurlijke organisatie
daarvan. Daarbij zal de binding met maatschappelijke groeperingen worden herijkt.
Er zal niet per se worden vastgehouden aan de huidige band tussen omroepbladen
en ledenaantallen.Deze binding wordt van verschillende zijden ook als oneigenlijk gekenmerkt.
Door de rol die de bladen spelen bij het bepalen van de ledenaantallen, en
daarmee bij het juridische bestaansrecht van de omroepen, zijn de programmagegevens
met een bijzondere bewijsregeling omgeven. Gekoppeld aan een nieuwe definiëring
van de band tussen omroepen en leden zal de wettelijke regeling betreffende
de programmagegevens van de publieke omroep worden bezien. RadioDe coördinatieproblematiek op Radio 4 zal spoedig tot het verleden
moeten behoren. De instelling van een zogenaamde piekurenredactie zoals in
het algemeen bestuur van de NOS op 21 april besloten, zal de programma-coördinatie
op Radio I versterken. In reactie op signalen dat de financiering van radio
ondergeschikt zou worden gemaakt aan die van televisie zal opnieuw worden
voorgesteld om een informatieve compartimentering van de televisie- en radiobudgetten
in de Mediawet op te nemen. Nieuwe mediaHet kabinet heeft begrip voor de wens van de publieke omroep om in te
spelen op toekomstige technische ontwikkelingen en de ontwikkeling van nieuwe,
veelal interactieve media. Tot dusver zijn dergelijke vormen van mediadienstverlening
door de wetgever voorbehouden aan commerciële organisaties. Verruiming
van de mogelijkheden van de publieke omroep zal alleen plaats kunnen vinden
onder condities die oneigenlijke concurrentie met de commerciële dienstverleners
uitsluiten. Op korte termijn zal een verkenning worden verricht naar de condities
waaronder uitbreiding van de activiteiten plaats kan vinden. In dat verband
zal tevens onderzocht worden of de wijze waarop een en ander bij de Engelse
BBC is geregeld ook voor Nederland een hanteerbaar model is. Ook een mogelijke
verruiming van merchandisingmogelijkheden en de uitgifte van meer programma-gerelateerde
tijdschriften worden daarbij onderzocht.In het kader van nieuwe ontwikkelingen worden thans door de NOS –
en inmiddels ook door de Wereldomroep – voorstellen naar voren gebracht
voor uitbreiding van het programma-aanbod via het tot ontwikkeling brengen
van een vierde televisienet via de satelliet. Als de uitwerking van de voorstellen
zou leiden tot een reëel plan voor een zonder additionele middelen gefinancierd
en niet op basis van reclame-inkomsten geëxploiteerd, specifiek cultureel-informatief
televisienet ten behoeve van kijkers in binnen- en buitenland, zal het kabinet
dit met belangstelling bezien. Regionale omroepIn de binnenkort uit te brengen notitie over de liberalisering van de
Mediawet zal onder meer worden ingegaan op de maatregelen voor de publieke
en commerciële regionale omroep. Tegelijkertijd met het mogelijk maken
van commerciële omroep op regionaal en lokaal niveau worden daarin voorstellen
gedaan voor de organisatie en financiering van de niet-landelijke publieke
kleinschalige omroep. De discussie hierover zal de komende maanden gevoerd
worden met de landelijke, regionale en lokale omroep en vertegenwoordigers
van provincies en gemeenten. Het is in elk geval nodig dat de samenwerking
tussen landelijke en niet-landelijke omroep wordt versterkt. Het inzetten van de vermogensOp basis van de door de «Commissie-Van der Zwan» gehanteerde
methodiek is er bij de ledengebonden zendgemachtigden (exclusief NOS en VOO)
sprake van een niet-bedrijfsgebonden vermogen van circa f 216 miljoen
(cijfers per ultimo 1993), dat geheel in liquide vorm aanwezig is. Het kan
naar het oordeel van de regering nauwelijks worden weersproken dat de te verwachten
«moeilijke» periode voor de publieke omroep moet leiden tot een
actieve aanwending van de beschikbare vermogens, zowel die te Hilversum als
de door de overheid beheerde omroepreserve. Van de omroepreserve is al een
belangrijk deel als matching fund beschikbaar voor uitgaven van de omroepen
ten behoeve van de excessief stijgende prijzen van programmarechten. Het is
van groot belang dat over deze zaak snel definitieve afspraken worden gemaakt,
die ertoe leiden dat de vrij beschikbare vermogens in de komende periode planmatig
worden aangewend ten behoeve van organisatie en programmering van de publieke
omroep. Op organisatorisch terrein kunnen hiermee, om te beginnen, kapitaalsverliezen
worden opgevangen om plannen zoals huisvesting te versnellen. Op programmatisch
gebied is hierboven al het voorstel gedaan te komen tot operationele fondsen
voor de programmaversterking. Een gebrek aan bereidheid tot het inzetten van
deze eigen middelen is voor de regering niet acceptabel. Bij de bepaling van
de omvang van de beschikbare bedragen kan worden uitgegaan van
het positieve scenario zoals dat door de NOS wordt geschetst in de inkomstenontwikkeling
1996. MededingingstoetsDe Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft bij
brief van 20 december 1994 gemeld dat nader bezien zou worden hoe het beoogde
samenwerkingsverband van RTL4 S.A. met Veronica en Endemol zich verhoudt tot
het vigerende mededingingsrecht, in casu de Wet economische mededinging (WEM)
en het EG-mededingingsrecht.Inmiddels is dit gebeurd. De bevindingen ter zake zijn als volgt.Veronica Omroep Organisatie, Endemol Entertainment B.V., CLT, VNU en RTL4
S.A. hebben op 22 maart jl. de samenwerkingsovereenkomst(en) die moet(en)
leiden tot de oprichting van de Holland Media Groep S.A. (HMG) getekend. RTL4
S.A. en de Veronica Media Groep (VMG) zullen respectievelijk 51% en 49% van
de aandelen van deze nieuwe groep bezitten. Naar verluidt zullen Veronica
en Endemol Entertainment B.V. respectievelijk 53% en 47% van de aandelen van
de VMG bezitten. In het kader van de samenwerking zal RTL4 S.A. 24,9 procent
van de aandelen in Endemol Entertainment B.V. en 20 procent van de aandelen
in het Veronica Blad B.V. verwerven. Het ligt in het voornemen van de HMG
om drie televisiezenders (RTL4, RTL5 en Veronica) en twee radiostations (RTL
Rock Radio en Hitradio Holland FM) te exploiteren. IP Nederland zal optreden
als reclameverkoopmaatschappij van de stations van de HMG. Vijftig procent
van de IP Nederland-aandelen komt in handen van de HMG. Het hoofdkantoor van
de HMG zal worden gevestigd in Luxemburg. Voor de televisiestations zal de
HMG een contract sluiten met Endemol Entertainment B.V. dat voorziet in de
levering van programma's. Endemol blijft haar programma's ook aan andere opdrachtgevers
leveren, terwijl de HMG-stations ook programma's bij overige producenten zullen
bestellen.Een toelichting van betrokken partijen over aard en achtergronden van
de samenwerking heeft geleid tot een helder beeld van de zaak. Er komt een
onderneming tot stand die op de internationale markt kan meedoen. Een zekere
vorm van verticale integratie in verband met ontwikkelingskosten en rechten
alsmede schaalvergroting zijn noodzakelijke randvoorwaarden voor succesvol
ondernemerschap in de internationale audiovisuele sector. De internationale
ontwikkeling evolueert immers naar grote (vaak multinationale) ondernemingen,
dit zien we ook in landen om ons heen.De samenwerking heeft de gestalte gekregen van een fusie. Aanvankelijk
zag het ernaar uit dat de fusie onder de toepassingssfeer van de concentratieverordening
van de Europese Gemeenschap zou komen te vallen en dat de fusie daarom zou
(moeten) worden aangemeld bij de Europese Commmissie. In een laat stadium
van de pre-notificatiegesprekken van betrokkenen met de Merger Task Force
is echter naar voren gekomen dat bij de fusie geen sprake is van «communautaire
dimensie»1, in de zin van de concentratieverordening, omdat
de omzetdrempel van 5 miljard ECU niet wordt gehaald. Dit betekent dat betrokken
partijen de fusie niet hoeven aan te melden bij de Europese Commissie.Op grond daarvan kwam vervolgens de vraag aan de orde of er vanuit mededingingsperspectief
aanleiding was zelf de Commissie te vragen de fusie te toetsen aan de concentratieverordening.
Artikel 22 van de concentratieverordening biedt lidstaten namelijk (onder
bepaalde voorwaarden) de mogelijkheid een verzoek aan de Europese Commissie
te richten om een concentratie die geen communautaire dimensie heeft 1toch aan de concentratieverordening te toetsen. Genoemde bepaling staat
bekend onder de naam «dutch clause». Vereist is dat het verzoek
binnen één maand nadat de fusie ter kennis is gekomen van de
lidstaat (of is verwezenlijkt) door de regering van de lidstaat wordt gedaan.
Materiëlevereisten voor zo'n verzoek zijn dat het gaat om een concentratie in de
zin van de concentratieverordening 1, dat de concentratie leidt
tot het ontstaan of de versterking van een machtspositie die tot gevolg heeft
dat een daadwerkelijke mededinging op het grondgebied van de betrokken lidstaat
op significante wijze wordt belemmerd en dat de interstatelijke handel wordt
beïnvloed. Bij onze afweging of we de Europese Commissie zouden moeten vragen de
fusie te toetsen, hebben we ons laten leiden door de vraag of en in hoeverre
de totstandkoming van de samenwerking tot gevolg zou kunnen hebben dat de
daadwerkelijke concurrentie op de Nederlandse omroep- en daarmee verbonden
produktmarkten in negatieve zin worden beïnvloed. We hebben daarbij gekeken
naar de televisie- en televisiereclamemarkten, de radio- en radioreclamemarkten,
de onafhankelijke programmaproduktiemarkt en de programmarechtenmarkt. Op
basis van de ons ter beschikking staande informatie levert dit het volgende
beeld op.We denken dat de verwachting realistisch is dat de gevolgen voor de mededinging
op de radio- en radioreclamemarkten gezien het beperkte aantal radiostations
dat de HMG voornemens is te exploiteren en het grote aantal (sterke) concurrenten
van de HMG-stations beperkt is. Met betrekking tot de gevolgen voor de onafhankelijke
programmaproduktiemarkt hebben betrokkenen ons bericht dat de HMG als integraal
onderdeel van de fusieovereenkomst een programmacontract met Endemol heeft
afgesloten voor 60% van de door (externe) producenten gemaakte Nederlandstalige
programma's van de HMG-televisiezenders en dat de overige 40% door andere
producenten kan worden ingevuld. Mede uitgaand van de ons ter beschikbare
gegevens inzake de huidige leveranties van Endemol aan RTL, alsmede de ontwikkelingen
van de marktomvang in totaliteit bezien, lijkt de conclusie gewettigd dat
deze afspraak niet tot gevolg zal hebben dat de positie van Endemol aanzienlijk
wordt versterkt. Ook de mogelijke implicaties voor de verwerving van (sport)rechten
geven ons op dit moment geen reden te veronderstellen dat sprake zou kunnen
zijn van concurrentiebeperkingen die voortvloeien uit de fusie.Hetzelfde geldt voor de ontwikkelingen op de televisie- cq. kijkersmarkt.
Projecties van zowel de NOS als de HMG geven ons aanleiding te veronderstellen
dat de drie televisiestations van de HMG qua kijkers een marktaandeel zullen
bereiken van rond de 40 – 41%. Daarmee zou het marktaandeel van de drie
HMG-zenders ongeveer gelijk worden aan dat van de gezamenlijke publieke omroepen,
dat na 1996 volgens de NOS rond de 42 – 43% komt te liggen.Ten slotte zijn de verhoudingen op de televisiereclamemarkt bezien. De
huidige situatie daarbij is als volgt. Het marktaandeel van de publieke omroepen
is thans ongeveer 50% en van RTL 4 en 5 idem. Dit is opmerkelijk omdat de
publieke omroep een kijktijdaandeel van 50% en RTL 4 en 5 van 34% heeft. Verklaring
daarvoor is dat de publieke omroep aan strakkere overheidsregulering gebonden
is dan RTL. Voorbeelden ter verduidelijking, zijn dat de publieke omroep 6,5
procent en RTL 15% van de zendtijd mag besteden aan reclameboodschappen en
programma-onderbrekende reclame is toegestaan; bovendien zijn de sponsormogelijkheden
bij de publieke omroep beperkt van aard. Als nu de HMG een kijkersaandeel
van zo'n 40% zal verkrijgen en de publieke omroep eveneens, mag een vergelijkbaar
verschil in reclame-aandeel verwacht worden. Om die reden schatten wij vooralsnog
in dat het reclame-aandeel 1van de HMG substantieel boven de 50% zal komen te liggen, waarbij een
percentage van 60% niet ondenkbaar lijkt. Vanuit mededingingsoptiek bezien
zou een dergelijke ontwikkeling de HMG een zodanig dominante positie kunnen
geven dat een nadere toetsing gewettigd lijkt. Bij een eerste sondering bij
adverteerders hebben deze bevestigd dat zij een dergelijke ontwikkeling met
zorg tegemoet zien.Om die reden hebben wij inmiddels de Europese Commissie gevraagd de fusie
aan de Europese fusieregels te toetsen. De brief is in bijlage 3 bijgevoegd.
De Commissie is daarbij eveneens verzocht in hun oordeel mee te betrekken
de positie van eventuele nieuwe toetreders op de televisie- en daarmee de
reclamemarkt. Niet uit het oog mag immers worden verloren dat de televisiemarkt
een forse dynamiek aan de dag legt. Zo hebben met name zowel Arcade als SBS
inmiddels aangekondigd de Nederlandse televisiemarkt – en daarmee de
reclamemarkt – te zullen betreden, terwijl een aantal met name kleinere
niche-zenders zich inmiddels al op de markt begeven heeft (Euro7, Kindernet
etc). Arcade en SBS hebben aangegeven respectievelijk circa 8% en 15% marktaandeel
te willen verwerven. Illustratief in dit verband is tevens dat RTL5, pas zo'n
anderhalf jaar van start, inmiddels een marktaandeel van circa 9% heeft bereikt
en ook een wezenlijk deel van de advertentiemarkt heeft verkregen. Ook hebben
wij de Europese Commissie aangegeven dat het ernaar uitziet dat aan de vraagzijde
van de markt, de adverteerders, sprake lijkt van substantiële vraagmacht.
Dit valt onder andere af te leiden uit het feit dat drie grote reclame-inkoopbureaus
in ons land gezamenlijk circa 65 – 70% van de totale vraag naar televisiereclamezendtijd
voor hun rekening nemen. Tot slot is tevens gewezen op het feit dat de ook
de STER, met een substantieel marktaandeel, de komende jaren blijvend een
serieuze en krachtige concurrent zal blijven. Dergelijke factoren worden normaliter
door de Europese Commissie meegewogen bij de mededingingsrechtelijke oordeelsvorming.De Commissie onderzoekt momenteel of de fusie al dan niet strijd is met
de gemeenschappelijke markt c.q. leidt tot het ontstaan of de versterking
van een machtspositie die tot gevolg heeft dat een daadwerkelijke mededinging
op het grondgebied van Nederland op significante wijze zou worden belemmerd.
Uiterlijk één maand na de datum van ontvangst van het verzoek
moet de Commissie komen met een oordeel. Als de Commissie binnen die termijn
tot de conclusie komt dat er geen ernstige twijfel bestaat inzake de verenigbaarheid
met de gemeenschappelijke markt, dan maakt de Commissie dit middels een beschikking
bekend. Zo'n beschikking zou het «groene licht» voor de fusie
inhouden. Als de Commissie daarentegen tot de conclusie komt dat er ernstige
twijfel bestaat omtrent de verenigbaarheid met de interne markt, beslist de
Commissie een zogenaamd tweede-fase onderzoek in te leiden, dat uiterlijk
4 maanden in beslag kan nemen. Zo'n onderzoek kan uitmonden in zowel het verbieden
als het goedkeuren van de fusie, al of niet onder bepaalde voorwaarden. Dit
betekent dat eenieder in het beste geval na één maand en in
het slechtste geval na uiterlijk vijf maanden weet waar men aan toe is. Hierbij
kan worden opgemerkt dat de Europese Commissie tot dusver slechts twee keer
een fusie heeft verboden en dat circa 90% van de aanmeldingen onvoorwaardelijk
het groene licht krijgt. In circa 10% van de gevallen vindt goedkeuring plaats
onder bepaalde voorwaarden. Deze voorwaarden kunnen bijvoorbeeld inhouden
de verkoop van bepaalde fysieke assets of deelnemingen, het (gedeeltelijk)
terugtrekken uit bepaalde activiteiten of de wijziging van bepaalde contracten.
Zodra de Commissie tot een oordeel is gekomen zullen we de Kamer daarover
uiteraard nader informeren. Wat de eventuele toepassing van de Wet economische mededinging (WEM) betreft
is van belang dat fusies niet aan de WEM kunnen worden getoetst. De fusie-aspecten
en daarmee de kern van de samenwerkingsconstructie valt dus niet onder de
werking van het nationale mededingingsrecht. Wel kan op basis van de WEM misbruik
van een eenmaal tot stand gebrachte economische machtspositie worden tegengegaan,
kunnen mededingingsregelingen onverbindend worden verklaard en kan toetsing
aan de op basis van de WEM genomen besluiten inzake marktverdeling en prijsbinding
plaatsvinden. Mogelijk misbruik van economische machtspositie is bij de fusie
nu niet aan de orde. De activiteiten van de nieuwe onderneming gaan immers
pas in september van dit jaar van start. Daarbij zij erop gewezen dat ex art.
2 WEM een mededingingsregeling moet worden gemeld bij de minister van Economische
Zaken door degenen die zo'n mededingingsregeling overeenkomen. De verantwoordelijkheid
tot melding ligt derhalve bij de fusiepartners. Tot heden is een dergelijke
melding niet ontvangen.Evenmin zijn er aanwijzingen dat desondanks dergelijke mededingingsregelingen
zijn gesloten. Ook bestaat geen indicatie dat er overeenkomsten zijn aangegaan
die in strijd zijn met de besluiten inzake marktverdeling en prijsbinding. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,A. NuisDe Minister van Economische Zaken,G. J. Wijers XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Er is sprake van communautaire dimensie als wordt voldaan aan drie voorwaarden:
 – de gezamenlijke wereldomzet van de bij de fusie betrokken ondernemingen
moet meer bedragen dan 5 miljard ECU; – de individuele omzet van ten minste twee van de betrokken ondernemingen
in de EG moet meer bedragen dan 250 miljoen ECU; – het mag niet zo zijn dat elk van de betrokken ondernemingen
meer dan twee derde van haar totale omzet binnen één lidstaat
realiseert.XNoot1Een concentratie in de zin van de concentratieverordening veronderstelt
dat één onderneming de uitsluitende zeggenschap verkrijgt of
dat twee of meer ondernemingen de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over
een onderneming. Voorts moet ingeval sprake is van een gemeenschappelijke
onderneming, de onderneming alle functies van een zelfstandige economische
entiteit vervullen en mag de gemeenschappelijke onderneming niet tot doel
of tot gevolg hebben dat de ondernemingen die onafhankelijk van elkaar blijven
opereren hun concurrentiegedrag coördineren. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23968-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl