Wijziging Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EG; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20052006-30237, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-03-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30237 nr. A

21-03-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30237Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 237Wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het
Burgerlijk Wetboek ter uitvoering van Richtlijn 2002/73/EGAVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID1Vastgesteld: 21 maart 2006Het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel heeft de commissie aanleiding
gegeven tot het maken van de navolgende opmerkingen en het stellen van de
navolgende vragen.De leden van de CDA-fractie hebben met meer
dan gewone belangstelling kennis genomen van het onderhavige wetsvoorstel.
Zij zijn verheugd over het feit, dat de op Europees niveau vastgestelde uitbreiding
van de werking van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen
expliciet in de Nederlandse wetgeving wordt opgenomen. Zij stellen tevens
vast, dat is getracht op nauwkeurige wijze de Richtlijn 2002/73/EG in dit
wetsvoorstel te implementeren. Toch blijkt de implementatie tot overlap te
leiden van de Wgbm/v en de Awgb. Nu er inmiddels een hele serie Nederlandse
wetten op het gebied van de gelijke behandeling is tot stand gekomen, waarin
steeds specifieke onderwerpen zijn geregeld, komt het de leden van de CDAfractie
voor spoed te zetten achter het streven om te komen tot een Awgb waarin al
deze bijzondere wetten zoveel mogelijk zijn geïntegreerd. De implementatie
van nieuwe Europese regelgeving op dit gebied zal – wanneer daarop overigens
de subsidiariteitstoets zal zijn toegepast – dan ook in beginsel in
de Awgb dienen plaats te vinden.Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad van State over het gebruik
in de wet van termen, die afwijken van overeenkomstige begrippen in de richtlijn,
is aan de orde gesteld, dat in de Nederlandse wetgeving steeds wordt voortgegaan
met het uitwerken van het beginsel van gelijke behandeling door middel van
het begrip «onderscheid», terwijl in de richtlijnterminologie
steevast het begrip «discriminatie» wordt gebruikt. Daarnaast
heeft een afwijking plaatsgevonden in de definities van «intimidatie»en «seksuele
intimidatie» met betrekking tot het element «ongewenst»,
dat wel in de definities van de richtlijn staat, maar niet in de Wgbm/v is
opgenomen.Voor wat betreft het element «ongewenst» kunnen de leden van
de CDA-fractie zich vinden in het antwoord van de minister, waarin hij stelt,
dat de toevoeging van dit woord een subjectief element vormt, dat tot verwarring kan leiden. Overigens zijn deze leden van mening, dat klagen
door een slachtoffer over een door hem/haar gewenst gedrag een contradictie
is, terwijl toch niet kan worden ontkend, dat waar sprake is van seksuele
intimidatie dat gedrag betreft, dat per definitie ongewenst is.Het antwoord van de minister op de vraag met betrekking tot het voortgaan
met het in de Nederlandse wetgeving hanteren van het begrip «onderscheid»
in plaats van de in de richtlijn toegepaste term «discriminatie»
komt deze leden niet overtuigend voor. Het moge zo zijn, dat de eerstgenoemde
term een meer neutrale klank heeft, maar dat neemt niet weg, dat in art. 1
van de Grondwet ten aanzien van de diverse vormen van gedrag waaromtrent in
de wetgeving de gelijke behandeling van personen wordt nagestreefd, het woord
discriminatie wordt gehanteerd. Het zou dan ook voor de hand liggen in de
Nederlandse wetgeving deze term te hanteren, zeker als deze naadloos aansluit
bij de Europese regelgeving, die in Nederland moet worden geïmplementeerd.In diverse parlementaire stukken en bij de mondelinge gedachtewisseling
in de Tweede Kamer is uitgebreid stilgestaan bij het probleem van de «verschuivende
bewijslast». Daarbij is enerzijds uitgegaan van het rechtsbeginsel «wie
stelt, moet bewijzen», anderzijds is er ook gesproken van «omkering
van de bewijslast», terwijl de «verschuiving van de bewijslast»
een tussenweg zou betreffen, waarmee het slachtoffer van een – bijvoorbeeld
seksuele – intimidatie uit de bewijsnood zou worden geholpen, die inderdaad
in een één op één situatie veelvuldig zal voorkomen.
Daarbij zou eveneens aan de processuele belangen van de wederpartij worden
tegemoetgekomen voor wat betreft haar mogelijkheden zich tegen de vordering
te verweren.Zien de leden van de CDA-fractie het goed, dan zou het uitgangspunt moeten
zijn, dat bij een beroep op de rechter met betrekking tot een onderscheid/discriminatie,
zoals bedoeld in de Awgb en de Wgbm/v, de artikelen 10 Awgb, 6a Wgbm/v en
art. 7:646 lid 12 (lid 8 oud) BW zo moeten worden uitgelegd, dat een klager/slachtoffer
van een discriminerende handeling het feit van de discriminatie stelt en vervolgens
minimaal feiten en/of omstandigheden stelt en bewijst waaruit de rechter het
vermoeden kan putten (d.w.z. dat voor de rechter aannemelijk is gemaakt) dat
er sprake is van een handelen in strijd met deze wet. Het stellen en bewijzen
van deze «ondersteunende feiten» gaat verder dan het «motiveren»
daarvan zoals de memorie van toelichting op blz.5 aangeeft. Tegen deze ondersteunende
feiten zal ook tegenbewijs mogelijk zijn. In het geval dat de rechter deze
vermoedens aanwezig acht, zal de verweerder daaromtrent tegenbewijs mogen
leveren, d.w.z. mogen bewijzen, dat niet in strijd met de wet is gehandeld.
(NB Er wordt hier alleen gesproken over de civiele rechter. Een veroordeling
door de strafrechter kan niet naar aanleiding van de hier weergegeven bewijslastverdeling
plaatsvinden. De situatie bij de Commissie gelijke behandeling is ook anders,
aangezien deze zelf een onderzoek instelt).De leden van de CDA-fractie zullen gaarne vernemen of deze lezing de juiste
en actuele benadering vormt voor de interpretatie door de rechter van de artikelen
10 Awgb, 6a Gbm/v en 7:646 lid 12 (8 oud) BW bij discriminatie tussen mannen
en vrouwen zoals in de betreffende wetten is bedoeld. In dat geval wordt immers –
zo menen de leden van de CDA-fractie – het beste tegemoetgekomen aan
zowel de bewijsnood van een slachtoffer van een discriminatoire handeling
als de positie van de verweerder, die niet zonder meer met een negatief probandum
wordt geconfronteerd.De leden van de PvdA-fractie sluiten zich
aan bij de hieronder opgenomen waarderende woorden van de SP-fractie, bij
de vragen van die fractie en bij de vragen van de fractie van GroenLinks.Met gemengde gevoelens hebben de leden van de VVD-fractie kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij hebben
behoefte nog enige vragen te stellen:Kan de minister aangeven op welke punten dit wetsvoorstel verder gaat
dan de Europese Richtlijn?Kan de minister nog eens helder aangeven of en zo ja wanneer er een vertrouwenspersoon
moet zijn in een bedrijf. Hoe werkt dat bij een klein bedrijf van bijv. 3
mensen.In geval van seksuele intimidatie kan de bewijslast dat het gestelde niet
heeft plaats gevonden op de verweerder worden gelegd (omkering bewijslast),
indien de eisende partij de stellingen waaruit het vermoeden kan worden afgeleid
in voldoende mate weet te motiveren. Kan de minister enige aanknopingspunten
geven of wellicht zelfs een leidraad verschaffen waaraan deze motivering door
de eisende partij dient te voldoen? De leden van de VVD-fractie stellen deze
vraag, omdat het nogal eens een onmogelijke opgave zal kunnen zijn voor de
verweerder, zoals ook de Raad van State in zijn advies stelt, om het overtuigende
bewijs van zijn «onschuld» te bewijzen.De definitie van het begrip «seksuele intimidatie» verschilt
van die in de Arbeidsomstandighedenwet 1998. In de Algemene wet gelijke behandeling
is geen definitie van seksuele intimidatie opgenomen. Aanpassing van de Arbowet
1998 en de AWGB dient derhalve plaats te vinden. Op welke termijn voorziet
de minister die aanpassing? Op welke wijze stelt de minister zich voor mogelijke
problemen op te lossen zolang aanpassing nog niet heeft plaats gevonden?Het is de leden van de fractie van GroenLinks
na lezing van p. 4 van de Nota n.a.v. het verslag (volgnummer 6) niet helemaal
duidelijk wat de gang van zaken is indien een werknemer klaagt over intimidatie
door een collega, niet zijnde een leidinggevende. Hebben deze leden het goed
begrepen dat niet die collega, maar de werkgever de normadressaat is van art.
1 a WGB m/v? Hebben zij tevens goed begrepen dat de werkgever zich in zo’n
geval kan «disculpereren» door slechts tijdig en adequaat op een
melding van intimidatie te reageren? Of is ook de collega-werknemer (niet
leidinggevende) de normadressaat in art, 1a Awgb m/v? Als dat het geval is,
in hoeverre is dan van belang hoe de werkgever op de klacht van intimidatie
heeft gereageerd, al dan niet tijdig en adequaat? Graag vragen deze leden
een verduidelijking van de verantwoordelijkheden in deze driehoek van actoren:
klager, collega en werkgever en van de vraag in welke verhouding(en) precies
de voorgestelde verschuiving van de bewijslast een rol speelt en welke rol
dat is.De leden van de fractie van de SP vinden de
wet feitelijk een verbetering, waar weinig aan toe te voegen valt. Ook de
commissie gelijke behandeling en het FNV zijn positief over de wijziging.
Wat blijft er dan over?Voorkomen is beter dan genezen. Het is zeer positief dat er nu regels
zijn indien er sprake is van intimidatie. De minister verwacht dat door implementatie
van de richtlijn er een «grotere noodzaak zal ontstaan voor werkgevers
tot het nemen van preventieve maatregelen ter voorkoming van intimidatie».
Uit cijfers blijkt dat iets meer dan de helft van de bedrijven een vertrouwenspersoon
heeft, 9% heeft een klachtencommissie. «Het kabinet vindt het
wenselijk dat werknemers in geval van intimidatie eerst zich wenden tot een
vertrouwenspersoon alvorens met een klacht naar de commissie gelijke behandeling
dan wel burgerlijke rechter gaan»;Vertrouwenspersonen zijn van groot belang bij het ondersteunen van werknemers die stappen wil ondernemen in geval van intimidatie. Nu
heeft nog maar de helft van de bedrijven een vertrouwenspersoon. Bovendien
is een deel van de werknemers niet bekend met het fenomeen vertrouwenspersoon.
Gezien het belang van de vertrouwenspersoon in het kader van de nieuwe wet
(oa. Laagdrempelig), hoe gaat de minister bewerkstelligen dat er meer vertrouwenspersonen
in bedrijven worden aangesteld en de bekendheid en invloed van deze vertrouwenspersonen
wordt vergroot? Hebben vertrouwenspersonen daadwerkelijk invloed?Voorkomen is beter dan genezen. Goed werkgeverschap is een belangrijke
voorwaarde in de preventieve sfeer. Een cultuur op de werkvloer, waarbij gelijkheid
hoog in het vaandel staat is nog niet altijd de gewoonste zaak van de wereld.
Terwijl dit wel de basis is om intimidatie te voorkomen. Ziet de minister
reden om in de voorlichting ook hier de nadruk op te leggen?De minister heeft toegezegd om bij inwerkingtreding van de wet voldoende
informatie te verstrekken. Tot nu toe is toegezegd deze voorlichting te verstrekken
via media, huis aan huisbladen en bijeenkomsten van vertrouwenspersonen. Tevens
zal de site van het ministerie als middel dienen.Is deze voorlichting doeltreffend? Hoe gaat de minister ervoor zorgen
dat werknemers voldoende geïnformeerd worden over de nieuwe situatie
en hun (nieuwe) rechten). Welke rol krijgen werkgeversen werknemersorganisaties?
Is het een idee om ook ondernemingsraden aan te schrijven en hen bij de voorlichting
te betrekken? Is het een idee om via Postbus 51 een landelijke TV-campagne
te starten?De fracties van D66 en OSF hebben met belangstelling van het wetsvoorstel kennis genomen.
Deze fracties hebben enkele vragen.De wetswijziging zorgt ervoor dat werkgevers meer plichten krijgen om
seksuele intimidatie tegen te gaan. Hoe ver gaan deze plichten. In wat voor
situaties kan een werkgever iets worden verweten?Moet een werkgever bijvoorbeeld optreden tegen openlijke seksueel getinte
uitingen zoals afbeeldingen aan de muur van de werkplek maar ook bijvoorbeeld
screensavers met seksueel getinte afbeeldingen, e-mails die hij/zij zelf heeft
gezien, opmerkingen waar de werkgever had moeten ingrijpen?Of gaat de wet verder en moet de werkgever personeelsleden op een cursus «voorkomen
van seksuele intimidatie» sturen? Kan de minister precies aangeven wat
er van werkgevers wordt verwacht?Kan er jaarlijks een overzicht worden gepubliceerd met daarin de nalatigheden
van werkgevers die op grond van deze wetswijziging zijn veroordeeld. Het zou
een hulpstuk kunnen zijn voor andere werkgevers om te weten waaraan zij precies
moeten voldoen.Er komt een voorlichtingscampagne voor werkgevers waarin volgens de minister
volstrekte helderheid aan werkgevers en werknemers zal worden gegeven over
de bedoelingen van de wet. Op welke manier zal deze campagne worden gevoerd
en wie krijgt welke informatie?Door deze wetswijziging moet straks ieder bedrijf een vertrouwenspersoon
hebben. Hoe is dit geregeld voor bedrijven met erg weinig personeel? Daar
zal dit weinig zin hebben?De verwachting van de minister is dat de voorgestelde wetgeving geen uitbreiding
van de werkzaamheden van de Commissie gelijke behandeling tot gevolg zal hebben.
Verder verwacht hij ook niet dat de werklast van de rechterlijke macht zal
toenemen.De fracties van D66 en OSF vragen zich af waarop de minister deze veronderstelling
baseert.Er komt er toch een voorlichting waarbij de mogelijkheid om een klacht
in te dienen over intimidatie of seksuele intimidatie bij deze commissie expliciet
onder de aandacht zal worden gebracht? Bovendien is toch de bedoeling van
de wet dat het voor slachtoffers makkelijker wordt om een klacht in te dienen
of een rechtszaak aan te spannen? Hoe komt het dan de minister van te voren
helemaal geen kwantitatief effect verwacht?Andere EU-landen hebben de richtlijn al geïmplementeerd. Geen van
deze landen heeft zich bij de Europese Commissie gemeld met problemen rond
deze wet. Dit is natuurlijk bemoedigend maar zegt nog weinig over de gang
van zaken in die landen. Deze fracties vragen zich af of de minister zich
heeft vergewist van de gang van zaken in die landen. Ervaring bij anderen
kan immers helpen om de richtlijn hier soepel te implementeren. Als dit nog
niet is gebeurd willen de fracties van D66 en OSF de minister verzoeken dit
alsnog te doen.De eisende partij moet de stellingen waaruit het vermoeden kan worden
afgeleid in voldoende mate te motiveren. Concrete voorbeelden van dit soort
stellingen wil de minister niet geven. Kan hij misschien wel voorbeelden geven
hoe het er in de praktijk aan toe gaat bij wetten die al met een verschoven
bewijslast werken? Bijvoorbeeld bij de implementatie van de EU-richtlijn inzake
de bewijslast in gevallen van discriminatie op grond van geslacht in de Algemene
wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen, die in januari 2001 in werking
is getreden?Artikel 8 bevat een beleidsopdracht en behoeft geen implementatie. Door
regelmatig overleg met de sociale partners wordt aan deze beleidsopdracht
al invulling gegeven. De fracties van D66 en OSF vragen op welke manier hier
invulling aan wordt gegeven en hoe frequent dit overleg plaatsvindt?Alle waardering voor het wetsvoorstel, maar waarom is het Amerikaanse
systeem niet overgenomen? Daar zijn werkgevers verantwoordelijk voor de schade
die is aangericht door seksuele intimidatie van hun personeel. Bedrijven kunnen
alleen deze aansprakelijkheid ontlopen als ze een heel goed en actief preventiebeleid
hebben gevoerd, zelfs met videotrainingen in verschillende talen. Dit schept
nog meer duidelijkheid, namelijk dat werknemers recht hebben op een veilige
werkplek en het zou kunnen bijdragen aan een cultuuromslag. Graag ontvangen
de leden van deze fracties een reactie van de regering.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie hebben met belangstelling kennis genomen
van de wijziging van de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en het
Burgerlijk Wetboek. Deze wijziging vloeit voort uit een Europese richtlijn
uit 2002 en is dus de implementatie daarvan in de Nederlandse wetgeving.De aan het woord zijnde fracties laten er geen misverstand over bestaan
dat zij voorstander zijn van de bestrijding van discriminatie. Discriminatie,
het onderscheid maken waar geen onderscheid is, is onbijbels en moet alleen
al daarom verboden zijn. Intimidatie en seksuele intimidatie moeten streng
worden aangepakt. Hierover hebben deze fracties geen meningsverschil met de
regering. Het doel van dit wetsvoorstel vinden de aan het woord zijnde leden
positief. Toch hebben zij nog een aantal vragen.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie hebben reeds in eerdere
debatten aangegeven dat zij ongelukkig zijn met de verschuiving van de bewijslast.
Juist bij een onderwerp als intimidatie of seksuele intimidatie kan deze juridische
wijziging grote gevolgen hebben. Uiteraard onderkennen de aan
het woord zijnde leden de grote moeilijkheden die slachtoffers ondervinden
wanneer ze een klacht willen indienen bij de rechter. Toch zijn deze leden
van mening dat er wel hele goede gronden nodig zijn om de Nederlandse wetgeving
en rechtspraak op dit punt aan te passen. De versterking van de ene partij
kan ten koste gaan van de onterechte beschuldigde partij. Hoe ziet de regering
de balans in dit wankele evenwicht?De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen een nadere onderbouwing
waarom is gekozen voor een aparte wet. Had niet kunnen worden volstaan met
enkele aanpassingen in de arbowetgeving?De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen wat nu precies
verstaan wordt onder «feiten». De regering laat het aan de rechter
over om te bepalen of de aangedragen feiten overtuigend zijn. Juist bij intimidatie
en seksuele intimidatie kunnen «feiten» door beide partijen totaal
anders worden geïnterpreteerd. Een boze blik van de één
kan door de ander als zeer bedreigend wordwen ervaren. Een goedbedoelde hand
op de schouder kan door de ander als zeer ongewenst worden ervaren. En tóch
gaat het hier om dezelfde feiten.De leden van de fracties van SGP en ChristenUnie vragen of de verschuiving
van de bewijslast tot een verzwaring van de rechterlijke macht leidt.De voorzitter van de commissie,Van DrielDe griffier van de commissie,NieuwenhuizenXNoot1Samenstelling:Leden: Van den Berg (SGP), Van Leeuwen (CDA), plv. voorzitter, Swenker
(VVD), De Wolff (GL), Kalsbeek-Schimmelpenninck, van der Oije (VVD), Meulenbelt
(SP), Ten Hoeve (OSF), Van Driel (PvdA), voorzitter, Vedder-Wubben (CDA),
V. Dalen-Schiphorst (CDA), Westerveld (PvdA) en Schouw (D66).Plv. leden: Van Middelkoop (CU), Franken (CDA), Biermans (VVD), Thissen
(GL), Van den Broek-Laman Trip (VVD), Slagter-Roukema (SP), Terpstra (CDA),
Nap-Borger (CDA), Schuyer (D66), Noten (PvdA) en Leijnse (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20052006-30237-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl