Duurzame ontwikkeling en beleid; Brief van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST132557
 2008-2009
 
 30 196
 Duurzame ontwikkeling en beleid
 
 
 
 
 Nr. 
 64
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 25 juni 2009
 
 Op 14 november 2008 zond ik uw Kamer de eerste Voortgangsrapportage
in het kader van het programma Duurzaam Inkopen (TK 2008–2009, 30 196,
nr. 44). Eerder had ik al toegezegd u halfjaarlijks te zullen informeren
over de voortgang van dit dossier. Met deze brief wil ik gevolg geven aan
die toezegging en u op de hoogte brengen van de recente ontwikkelingen rond
duurzaam inkopen, alsmede van mijn visie op de nabije toekomst daarvan. Bij
brief van 5 maart (TK 2008–2009, 31 700 XI, nr. 51) berichtte
ik u dat ik daarbij tevens wil ingaan op de invulling die ik wil geven aan
de motie Spies cs. (TK 2008–2009, 31 700 XI, nr. 53).
 1. Inleiding
 Werken aan een Duurzaam Nederland door het creëren van markten voor
duurzame producten. Dat is een van de speerpunten van het kabinet. De overheden
willen daarbij zelf het goede voorbeeld geven.
 
 Het principe van duurzaam inkopen is heel simpel. De overheid doet jaarlijks
voor ongeveer 40 miljard boodschappen en we willen dat op een meer duurzame
manier doen. Concreet betekent dit dat we streven naar minder energieverbruik,
meer duurzame grondstoffen, minder afval, meer recycling en zo weinig mogelijk
emissies van vervuilende stoffen. Dankzij de marktmacht van de overheid kunnen
we heel veel bereiken. Zoals uit een recente studie van DHV bleek is de potentiële
CO2-reductie van duurzaam inkopen ruim 3 Mton en kan de overheid
circa 20% op de totale eigen energie-inkoop besparen, naast positieve
effecten op verschillende andere milieuthema’s. Uiteindelijk kan duurzaam
inkopen, zo bleek uit dit onderzoek, ook bijdragen aan lagere kosten van overheidsinkopen.
Gemeenten, provincies, waterschappen en rijksoverheid hebben daarom duidelijke
ambities om deze positieve effecten ook daadwerkelijk te realiseren. Deze
overheden werken dan ook samen om het proces van duurzaam inkopen gestalte
te geven. 
 
 Om het proces van duurzaam inkopen zo efficiënt mogelijk en met zo
weinig mogelijk administratieve lasten te laten gebeuren, moeten de criteria
voor de inkoop helder, doelgericht en praktisch hanteerbaar zijn. Randvoorwaarden
voor de criteria zijn daarnaast dat zij juridisch verantwoord zijn, dat toepassing
over het geheel niet tot substantiële meerkosten leidt en dat zo min
mogelijk sprake is van administratieve lasten. Daarnaast moeten de criteria
direct toepasbaar zijn, ook in de zin dat er voldoende aanbod in de markt
voor bepaalde producten is.
 De ambities
 Onze ambities voor duurzaam inkopen zijn groot maar onze aanpak moet praktisch
en realistisch zijn. Daarom richt ik me nu – in lijn met de uitspraak
van de Kamer via de motie Spies c.s. – vooral op de productgroepen waar
op korte termijn een behoorlijke duurzaamheidswinst geboekt kan worden. Bij
productgroepen met slechts een beperkt potentieel, wegen soms de administratieve
lasten niet op tegen de duurzaamheidswinst. Daaraan wil ik niet voorbij gaan,
juist ook vanwege het belang dat ik hecht aan draagvlak bij het bedrijfsleven.
De Algemene Rekenkamer heeft hier recentelijk ook op gewezen in een brief
aan mij. Zo wees de Algemene Rekenkamer op het beperkte realiteitsgehalte
van de doelstelling. Deze doelstelling van 100% voor de rijksoverheid
is een prestatiedoel, terwijl het uiteindelijk natuurlijk gaat om de effecten
als milieuwinst en productinnovatie.
 
 Tegelijkertijd is het natuurlijk zo dat duurzaam inkopen ook betekent
dat minder duurzame producten straks minder kans maken en dat bedrijven die
meer innoveren straks grotere kansen hebben dan minder duurzame bedrijven.
Het is echter mijn overtuiging dat juist het stimuleren van duurzaamheid het
bedrijfsleven aanzet tot voortdurende innovatie. Daarmee kan de Nederlandse
economie uiteindelijk een concurrentievoordeel behalen op andere landen en
tevens nieuwe bedrijvigheid en werkgelegenheid creëren.
 2. De criteria
 Sinds 2007 is met veel inzet gewerkt aan de analyses van de duurzaamheidsaspecten
van de verschillende typen producten en diensten die de overheid inkoopt en
de ontwikkeling van criteria die zouden kunnen dienen als basis voor duurzaam
inkopen.
 
 De doelstelling voor 2008 was om milieucriteria voor alle productgroepen
beschikbaar te hebben. Weliswaar is dat doel in 2008 niet volledig gehaald,
maar inmiddels is de vertraging in het eerste kwartaal van 2009 volledig ingelopen.
 
 Het werk aan de eerste versie van de criteria was ontzettend belangrijk
om het denken over duurzaam inkopen te structureren en criteria te ontwikkelen,
samen met andere overheden, stakeholders en bedrijfsleven. Dankzij dit proces
hebben inkopers en bedrijven de mogelijkheid gehad zich voor te bereiden op
de consequenties van duurzaam inkopen en hebben alle partijen kunnen wennen
aan deze nieuwe uitdaging.
 Sinds de milieuanalyses van de uiteenlopende producten en diensten eind
maart 2009 in concept waren voltooid, heb ik overleg gehad met verschillende
belanghebbenden. Onder andere de Algemene Rekenkamer, ACTAL, andere departementen
en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en NGO’s hebben zich over
de milieucriteria gebogen. Ook vanuit uw Kamer is de afgelopen periode aandacht
gevraagd – onder andere in de motie Spies c.s. – voor de wijze
waarop criteria zijn geformuleerd, de mate van detaillering die daarbij wordt
toegepast en de ruimte die daarbij wordt gelaten voor innovatie.
Ik ben blij met alle reacties en waardevolle suggesties voor verbeteringen.
 
 Ik heb, met gebruikmaking van de suggesties tot verbetering, wijzigingen
aangebracht in de concept-criteria zoals die tot nu toe zijn opgesteld. Met
name heb ik daarbij gelet op de samenhang en consistentie tussen de criteria
bij de verschillende productgroepen, op de mogelijkheid om al te specifieke
productgroepen samen te nemen, op de relevantie van sommige productgroepen
uit het oogpunt van duurzaamheid en op de toegankelijkheid tot deelname door
zowel grote bedrijven als ook het MKB. Tevens wil ik de bruikbaarheid van
de criteria vergroten en recht doen aan de mogelijkheden van de aanbieders
van duurzame producten en diensten. Daarnaast wil ik voldoen aan de motie
Spies c.s. om waar mogelijk aan te sluiten bij beschikbare en gangbare (dynamische)
keurmerken.
 In het bijzonder heb ik uit de grote lijst van productgroepen een aantal
productgroepen en criteria niet meegenomen die naar mijn mening slechts een
beperkte milieu- of duurzaamheidswinst opleveren of beter via andere beleidsinstrumenten
kunnen worden aangepakt. Ook wil ik, om verwarring te voorkomen, een andere
invulling geven aan de productgroepen waarvoor uitsluitend aandachtpunten
waren geformuleerd. De desbetreffende documenten heb ik bijgevolg laten schrappen.
Tenslotte heb ik daar waar sprake was van middelgerichte eisen deze laten
herformuleren tot meer functionele of doelgerichte criteria. Met dit laatste
beoog ik alternatieve duurzame oplossingen door het bedrijfsleven mogelijk
te maken. Immers, de creativiteit van de markt is vaak ongekend en ik wil
voorkomen dat al te rigide criteria deze creativiteit en innovatie in de wielen
rijden.
 
 Met de productgroepen en daarbij geformuleerde criteria waarvan ik in
de bijlage een samenvatting geef, ga ik aan de
slag. De kabinetsdoelstelling van 100% duurzaam inkopen betekent in
dat verband dat uiterlijk vanaf 1 januari 2010 voor deze productcategorieën
milieucriteria worden gehanteerd in het inkoopproces.
 Onderhoud van criteria
 Dat alles laat onverlet dat onderhoud van criteria noodzakelijk blijft.
Dat is inherent aan het proces van ontwikkelen, toepassen en terugkoppelen
van de ervaringen die opgedaan worden met deze criteria. Daar waar het eenvoudiger
en beter kan, zullen we dat moeten veranderen. Ook maken innovatieve ontwikkelingen
in de markt periodieke aanpassing van criteria noodzakelijk. Ik zie daarbij
een belangrijke rol voor het bedrijfsleven en sta open voor nadere suggesties.
 In het licht van het bovenstaande heb ik de Stuurgroep Duurzame Bedrijfsvoering
Overheden gevraagd om ook in de komende periode een rol te blijven spelen
bij de invoering van Duurzaam Inkopen. Vanzelfsprekend wil ik daar ook het
bedrijfsleven bij betrekken.
 2.1 De productgroepen
 Zoals gezegd wil ik me bij het invoeren van duurzaam inkopen vooral richten
op de categorieën waar de meeste duurzaamheidswinst te behalen is. In
de bijlage1 treft u alle productgroepen, in deze brief noem ik
voor de belangrijkste categorieën producten en diensten de milieuambities
die aan de criteria ten grondslag liggen.
 Gebouwen
 Gebouwen en kantoren vormen een van de grootste inkoopvolumes van de overheid
en juist bij deze categorie is een forse duurzaamheidswinst te boeken. Concreet
betekent dit dat bij nieuwbouw en renovatie een minimale score
op een integraal milieuprestatieinstrument (Greencalc, GPR) verlangd zal gaan
worden. Bij huur of aankoop en bij onderhoud wordt ingezet op een hogere energieprestatie
van het gebouw of van onderdelen van het gebouw zoals beglazing en installaties.
Uit een oogpunt van zuinig omgaan met materialen wordt een flexibel inbouwpakket
verlangd. Bij vervanging van de dakbedekking wordt aangesloten bij het ambitieprogramma
dak- en wegtransitie. Op deze manier maken we de gebouwen van de overheid
schoner, zuiniger en duurzamer en besparen we uiteindelijk fors op de energierekening.
 Grond-, weg- en waterbouw
 Een andere grote categorie zijn de projecten op het gebied van grondweg-
en waterbouw. In de toekomst zal ook bij deze projecten een minimale score
op een integraal milieuprestatieinstrument worden gevraagd. Een dergelijk
instrument bestaat voor deze categorie echter nog niet. Daarom wordt nu reeds
ingezet op zuinige voertuigen en werktuigen. Afvalstoffen worden gescheiden,
zonodig gebroken conform een nationale beoordelingsrichtlijn, en correct afgevoerd.
Zo stimuleren we recycling en hergebruik. Voorts worden bij conserveren bepaalde
schadelijke stoffen niet meer toegepast. Energiezuinigheid staat centraal
bij verlichting en verkeersregelinstallaties. Ook hier kunnen we dankzij duurzaam
inkopen de energierekening straks fors omlaag brengen.
 Vervoer
 Voor de aanschaf van voertuigen en mobiele werktuigen en voor de uitbesteding
zoals bij openbaar vervoer zijn vergelijkbare milieuaspecten aan de orde.
Waar het energielabel bestaat, wordt een bepaald niveau label gevraagd. Voor
het verminderen van luchtverontreiniging wordt aangesloten bij Europese normeringen.
Een roetfilter of vergelijkbare techniek is nodig ter vermindering van fijn
stof. Tevens worden stille banden gevraagd. Op deze manier stimuleren we schone
en zuinige voertuigen, waarmee we de CO2 uitstoot verminderen en
de luchtkwaliteit verbeteren. Juist op lokaal niveau, bijvoorbeeld bij het
voertuigenpark van gemeentelijke diensten, gaat de ontwikkeling heel snel.
Steeds meer gemeenten zetten in op duurzame mobiliteit. Door aan te sluiten
bij bestaande en breed geaccepteerde criteria zoals de auto-labels, houden
we het proces van inkopen voor deze categorie simpel en efficiënt.
 Apparatuur
 Ook bij de categorie apparatuur is met eenvoudige criteria snel duurzaamheidswinst
te behalen. Het voornaamste doel van duurzaam inkopen op dit gebied is een
laag energieverbruik. Voor zover beschikbaar wordt hiertoe aangesloten bij
het Europese Energy Star label. Op die manier gebruiken we een breed geaccepteerd
keurmerk, waardoor de administratieve lasten geminimaliseerd worden. Waar
relevant wordt ook een laag waterverbruik en maximale emissiewaarden voor
NOx gevraagd. Voor tonercartridges wil ik, juist omdat de markt
hier zulke veelbelovende kansen biedt, recycling stimuleren.
 Op kantoor
 Eveneens een grote en belangrijke categorie producten bestaat uit kantoormeubilair
en kantoorartikelen. Op dit gebied gaat de ontwikkeling in de markt razendsnel.
Voor de eenvoud en doelmatigheid van het systeem stel ik voor om in te gaan
kopen met criteria gebaseerd op ecolabels, voor zover die voor de betreffende
productgroep beschikbaar zijn (stoffering, papier, kantoorartikelen, schoonmaakmiddelen,
drukinkt). In andere gevallen gelden limietwaarden voor schadelijke stoffen
(meubilair, drukproces, bedrijfskleding). Voor meubilair wordt ook gekeken
naar de levensduur en het mogelijk maken van recycling. 
 Diversen
 Naast de grote productgroepen met grote kansen voor duurzaamheid zijn
er ook kleinere categorieën die veel potentie hebben. Hierbij denk ik
bijvoorbeeld aan het inkopen van groene in plaats van grijze stroom. Een ander
eenvoudig voorbeeld is de inhuur van externe vergader- en verblijfslokaties.
Deze moeten goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer. Reizen naar het
buitenland met een kortere afstand dan zes uur vinden in principe met de trein
plaats; en van alle dienstreizen wordt de CO2-uitstoot gecompenseerd.
In aanvulling op het beleid om de biologische landbouw verder te stimuleren,
stelt het kabinet ook voor om bij de catering te verlangen dat een bepaald
gedeelte van het assortiment bestaat uit biologische producten of producten
met een vergelijkbare milieuwinst. Juist vanuit de cateringbranche zelf is
aangedrongen op hoge ambities, omdat de markt hier veel te bieden heeft.
 2.2 Extra stimuleren van innovatie
 De hierboven beschreven aanpak van Duurzaam Inkopen is met name gericht
op het toepassen van een aantal minimum eisen op milieugebied waaraan de inkoop
van producten en diensten van de overheid dient te voldoen. Mede op basis
van de reacties vanuit het bedrijfsleven wil ik daarnaast bezien hoe in het
kader van Duurzaam Inkopen duurzame innovaties een extra stimulans kunnen
krijgen binnen het bedrijfsleven. Daartoe wil ik twee mogelijkheden exploreren.
 Ten eerste wil ik inkopers de gelegenheid bieden om gebruik te maken van
een lijst suggesties voor verdere verduurzaming van de inkoop van producten
en diensten. Per categorie producten en diensten wil ik daartoe een beperkt
aantal wensen opnemen die facultatief kunnen worden toegepast.
 Daarnaast wil ik voor een beperkt aantal aansprekende productgroepen (experimenteer)ruimte
bieden voor het tot stand brengen van gezamenlijke, grootschaliger innovatieve
initiatieven. Te denken valt aan projecten zoals de electrische auto en/of
voorbeelden uit de 1001 klimaatoplossingen van FME. In overleg met mijn collega’s
in het kabinet wil ik zo snel mogelijk voor de rijksoverheid invulling geven
aan het benoemen van dergelijke projecten.
 
 Ik zie deze projecten niet als onderdeel van het doelbereik van Duurzaam
Inkopen maar als waardevolle aanvulling op het algemene kabinetsbeleid om
innovatie en duurzaamheid te stimuleren. Gelet op het specifieke karakter
ervan worden deze dan ook niet gebruikt als ijkpunt voor de doelstellingen
voor duurzaam inkopen in 2010.
 3. Effecten en resultaten
 Dat de tot nu toe gevolgde aanpak duidelijk resultaten oplevert, blijkt
uit een drietal recente rapporten: de Monitor 2008, een EU-onderzoek naar
de inkoop-prestaties van een zevental daarbij vooroplopende lidstaten en een
door mijzelf opgedragen onderzoek naar de effecten van duurzaam inkopen. Uit
al deze onderzoeken blijkt dat we met Duurzaam Inkopen in grote lijnen op
de goede weg zijn, dat de systematiek steeds beter tussen de oren komt en
dat, bovendien, effecten op de markt kunnen worden waargenomen.
 
 Het beeld dat bij de implementatie van Duurzaam Inkopen naar voren komt,
is overwegend positief. Inkopers passen steeds vaker duurzaamheidscriteria
toe bij hun inkopen en aanbestedingen. Bedrijven en belangenorganisaties werken
in toenemende mate constructief mee aan het opstellen van die criteria. Bovendien
zijn er aantoonbare bewegingen in de markt. 
 
 Daartegenover staat dat er ook geregeld wordt gewezen op de beperkingen
van de huidige, op minimum-eisen gerichte criteria. Met name koplopers onder
de bedrijven voelen zich hierdoor onvoldoende gestimuleerd. Ik heb die kritiek
serieus genomen en wil daarom eveneens bovengenoemde initiatieven nemen ter
stimulering van duurzame innovaties.
 Resultaten Monitor 2008
 In mijn brief van 19 maart jl. (TK 2008–2009, 30 196,
31 700 XI nr. 52) gaf ik u aan wat de belangrijkste resultaten
waren van het monitoringsonderzoek. Ik heb daarbij tevens aangegeven dat ik
in deze Voortgangsrapportage zou melden tot welke vervolgstappen de resultaten
aanleiding geven.
 
 De resultaten van de Monitor laten een goede voortgang zien. Zoals uit
de bovengenoemde brief aan u blijkt, hebben de verschillende overheden voor
elf productgroepen duurzaam inkopen in uitvoering. De realisatie hiervan is
al op de helft. Nu de milieucriteria voor de overige productgroepen eveneens
gereed zijn, is ook voor deze groepen de invoering in gang gezet. Ik concludeer
uit de tot nu toe opgedane ervaringen dat Duurzaam Inkopen door de overheden
gunstig is ontvangen.
 Ik wil daarbij nog enkele kanttekeningen plaatsen. In specifieke gevallen –
bijvoorbeeld bij militair materieel – kan het nodig zijn (vanwege onder
meer veiligheid, hoge kosten of operationele eisen) om bepaalde criteria niet
voor de volle honderd procent toe te passen.
 
 De Monitor 2008 geeft, naast een algemene indruk van de implementatie,
een goed beeld van de gevallen waarin de criteria nog niet consequent worden
toegepast. Het gaat daarbij om situaties waarin door overheden eigen criteria
zijn toegepast, criteria niet goed bruikbaar bleken te zijn of er sprake was
van een slechte verkrijgbaarheid van producten of diensten.
 Ik ga deze observaties meenemen in het vervolgproces. Daarbij zal ik tevens
nagaan hoe het komt dat de monitoringresultaten per productgroep soms sterk
verschillen. Verder is het opvallend dat op nadere vragen over de (organisatie
van) de implementatie de overheden vaak verschillend scoren. Ook hiervan ga
ik de betekenis achterhalen.
 
 Daar waar uit de Monitor gebleken is dat de implementatie in een aantal
gevallen nog verder kan worden geoptimaliseerd, ga ik gericht actie ondernemen.
Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het ontbreken van plannen van aanpak bij
de inkoop en om het onvoldoende vastleggen van verantwoordelijkheden of het
ontbreken van voldoende draagvlak binnen een organisatie.
 Ik ben van mening dat door een verdergaande ondersteuning van de inkopende
overheden de implementatie nog kan worden vereenvoudigd. Ik stel daartoe samen
met mijn ambtgenoot van BZK een Actieplan op waarin is aangegeven met welke
instrumenten de inkopers bij zowel rijks- als andere overheden de komende
periode verder worden ondersteund en gestimuleerd. We denken daarbij onder
meer aan verdere training en scholing en gerichte communicatie.
 
 De uitkomsten van de Monitor en de reactie van de Algemene Rekenkamer
geven mij overigens aanleiding om de wijze van monitoren kritisch te bezien.
Immers, de formele meting zoals die nu is uitgevoerd, blijkt een onnodig zwart-wit-beeld
te geven. Inkopende overheden voldoen alleen als álle criteria zijn
toegepast; als men één criterium om gegronde redenen negeert,
wordt formeel niet voldaan. Dat doet mijns inziens geen recht aan de vele
inspanningen die worden gepleegd en geeft bovendien een enigszins vertekend
beeld van wat is bereikt.
 EU-onderzoek
 Met de eerdergenoemde brief van 5 maart jl. zond ik u tevens een
rapport dat de Europese Commissie heeft laten opstellen met betrekking
tot de inkoop-prestaties van een zevental lidstaten.
 De aanleiding tot dit onderzoek was het initiatief dat de Commissie in
het kader van het dossier «Sustainable Consumption and Production»
heeft genomen om ook «Green Public Procurement» in het communautaire
beleid te verankeren. Nederland speelt daarin een actieve rol, onder meer
door de Commissie te voorzien van informatie over de Nederlandse aanpak van
duurzame inkoop en door de dialoog te zoeken met gelijkgestemde lidstaten.
 
 In de eerdere brief meldde ik al dat het EU-onderzoek concludeert dat
de aanpak van Nederland zeer effectief is in de zin dat aanzienlijke reducties
in de uitstoot van CO2 (dat in dit onderzoek als indicator werd
gebruikt) worden bereikt.
 Ik concludeer daaruit dat Nederland in vergelijking met andere lidstaten
de juiste accenten binnen het inkoopspectrum heeft weten te leggen en zodanige
criteria hanteert, dat daadwerkelijk resultaten worden geboekt.
 Onderzoek naar effecten
 De hoge score van Nederland in het EU-onderzoek op het punt van CO2-reductie brengt mij op de resultaten van het Effectenonderzoek dat
ik begin van dit jaar heb laten uitvoeren door adviesbureau DHV. Zoals ik
u bij brief van 17 april jl. (TK 2008–2009, 30 196, nr. 54)
heb laten weten, zijn de resultaten daarvan veelbelovend te noemen. Ik memoreer
daaruit de berekende CO2-reductie van ruim 3 Mton, de besparing
van circa 20% op de totale eigen energie-inkoop van de overheid en
de positieve bijdragen aan andere milieuthema’s. Ook de waarneming dat
de markt als gevolg van duurzame inkoop door overheden duidelijk aan het verschuiven
is, wil ik hier nogmaals benadrukken. De door de onderzoekers geschatte potentiële
bijdrage daarvan aan bijvoorbeeld de CO2-reductie (15 Mton)
is aanzienlijk.
 4. Motie Spies c.s. met betrekking tot Duurzaam Inkopen
 In mijn brief van 5 maart kondigde ik aan u in deze Voortgangsrapportage
een reactie te geven op de motie Spies c.s. met betrekking tot Duurzaam Inkopen.
Op het tweede deel van het dictum (productgroepen met de meeste milieuwinst
en waar mogelijk gebruik maken van gangbare (dynamische) keurmerken) ben ik
in het bovenstaande reeds ingegaan. Op het eerste deel van het dictum ga ik
hieronder nader in.
 Overkoepelend afwegings- en beoordelingskader
 De motie signaleert dat er tot nu toe een overkoepelend afwegings- en
beoordelingskader voor duurzaamheid in de hele keten ontbreekt. Dat is juist.
Het ontbreken daarvan heeft alles te maken met de ervaringen die ik eerst
op wilde (laten) doen met het opstellen van en werken met de eerste generatie
duurzaamheidscriteria. Zoals ook is gebleken, was dat in meer opzichten een
lastige opgave. De criteria moeten immers voldoen aan Europese richtlijnen
en juridische randvoorwaarden, de aan te schaffen producten en diensten moeten
in voldoende mate beschikbaar zijn en er mag in de regel geen sprake zijn
van vermindering van functionaliteit en veiligheid of te hoge kosten.
 Ik vind dat we nu de situatie bereikt hebben dat ik kan aangeven welke
randvoorwaarden ik aan de criteria kan stellen. In de nu volgende fase ga
ik dan ook werken aan het in de motie Spies c.s. genoemde afwegings- en beoordelingskader.
Met name wil ik daarbij betrekken in hoeverre een integrale benadering van
productketens tot nog betere keuzen bij de inkoop kan leiden. Daarbij zullen
ook sociale criteria betrokken worden. In mijn volgende voortgangsrapportage
wil ik de stand van zaken daarvan aangeven. 
 Administratieve lasten en regeldruk
 Van verschillende kanten is de afgelopen periode gewezen op de administratieve
lasten en regeldruk voor het bedrijfsleven die het gevolg zouden zijn van
duurzaam inkopen. Het kabinet erkent het belang om bij het vaststellen en
hanteren van de criteria rekening te houden met de gevolgen voor de regeldruk
voor het bedrijfsleven en overheden en wil daarbij uitgaan van de minst belastende
alternatieven.
 
 Ik heb het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) daarom
gevraagd om mij over deze aspecten van duurzaam inkopen te adviseren.
 Actal heeft mij bij brief van 8 juni jl. (bijgevoegd) laten weten
van mening te zijn dat duurzaam inkopen onder de definitie van administratieve
lasten valt en heeft mij geadviseerd om die lasten in beeld te brengen en
tevens de interbestuurlijke lasten na te gaan. Ik ben voornemens dat advies
op te volgen. Actal noemt daarbij een aantal mogelijkheden om de uitvoeringslasten
te verminderen, zoals het ontwikkelen van een register, een systeem van eigen
verklaringen, het gebruik van de website Marktplaats Duurzaam Inkopen of het
opstellen van een lijst van bedrijven die niet voldoen aan de duurzaamheidsaspecten.
Ik wil op korte termijn bezien welke van die suggesties in het kader van Duurzaam
Inkopen het best toepasbaar zijn en de Kamer daarover separaat informeren.
 Voorts zal ik de Commissie Regeldruk Bedrijven onder leiding van dhr.
Wientjes advies vragen over de administratieve lasten bij Duurzaam Inkopen.
 Dynamische keurmerken
 Via de motie Spies c.s. wordt mij verzocht aan te geven in hoeverre de
criteria voor Duurzaam Inkopen kunnen aansluiten bij gangbare «dynamische»
keurmerken.
 Het blijkt formeel niet mogelijk om leveranciers verplicht te stellen
over een keurmerk te beschikken, omdat dit in strijd is met het (Europese)
mededingingsbeleid. Vanwege het begrip proportionaliteit zoals dat door de
Commissie in het kader van de aanbestedingen wordt gehanteerd, zou het echter
evenmin mogelijk zijn om binnen inkoopcriteria te verwijzen naar keurmerken,
omdat deze elementen kunnen bevatten die als disproportioneel zouden kunnen
worden aangemerkt. Ik deel echter de mening van de Kamer dat het voor het
bedrijfsleven wenselijk is om zoveel mogelijk met vergelijkbare eisen te werken.
De criteria sluiten daarom wel zoveel mogelijk aan bij de eisen die aan keurmerken
verbonden zijn en in de algemene communicatie over de toepassing van de criteria
voor Duurzaam Inkopen, zoals in bijgevoegde bijlage,
wordt ook naar keurmerken verwezen.
 
 De idee van het, meer dan nu het geval is, gebruik maken van – al
dan niet dynamische – keurmerken blijft dus een aandachtspunt. Nieuwe
inzichten in de wijze waarop het begrip proportionaliteit kan worden uitgelegd,
lijken bovendien meer mogelijkheden te bieden dan aanvankelijk werd aangenomen.
Ik zal daarom nogmaals bezien of keurmerken – waarbij ik met name denk
aan het Europese Ecolabel – niet nog meer kunnen worden betrokken bij
de inkoopcriteria.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.