Arboconvenanten; Nota 'Arboconvenanten nieuwe stijl: beleidsstrategie voor de komende vier jaar (1999-2002)'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26375, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

27-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26375 nr. 1

15-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamARBOCONVENANTEN NIEUWE STIJL: BELEIDSSTRATEGIE VOOR DE
KOMENDE VIER JAAR (1999–2002) 1. Over de noodzaak van convenanten 1.1. naar zelfwerkzaamheid van werkgevers en werknemers1.2. de overheid schept wettelijk kader, stelt en bewaakt
minimumgrenzen1.3. beleidsintensivering is noodzakelijk1.4. landelijke streefcijfers1.5. convenanten als aanvullend beleidsinstrument1.6. arboconvenanten nieuwe stijl hebben een taakstellend
karakter1.7. relatie met het CAO-niveau1.8. relatie met technologische ontwikkeling1.9. ontwikkeling van normen en stand der techniek1.10. relatie met regelgeving en handhaving2. Welke arbeidsrisico's worden aangepakt? 2.1. Criteria: omvang populatie en ernst van de gevolgen2.2. toelichting op hoogte en termijnen van landelijke
streefcijfersSchema 1: Overzicht van de arbeidsrisico's waarvoor een
landelijk streefcijfer is geformuleerd 2.3. tillen: 390 000 blootgestelden minder in 7 jaar
(ultimo 2005)2.4. werkdruk: 170 000 blootgestelden minder in 5
jaar (ultimo 2003)2.5 Repetitive Strain Injuries (RSI): 100 000 blootgestelden
met klachten minder in 3 jaar (ultimo 2001)2.6. schadelijk geluid: 170 000 blootgestelden minder
in 4 jaar (ultimo 2002)2.7. OPS2.8. allergene stoffen2.9. kwarts3. Welke bedrijfstakken komen in aanmerking? 3.1. waar blootstelling relatief of absoluut het hoogst
is3.2. inspelen op eigen initiatief van «zelfmelders»3.3. het bereik van de convenantaanpakSchema 2: Het bereik van convenanten4. Wat wordt in een convenant geregeld? 4.1. algemeen4.2. taakstelling en termijnstelling4.3. toepassing stand der techniek4.4. structurele voorziening of regeling4.5. ontwikkeling van branchespecifieke instrumenten4.6. voorlichting4.7. monitoring en evaluatie4.8. cofinanciering overheid en sociale partners4.9. de eigen bijdrage van de bedrijfstak5. Hoe komt een convenant tot stand? 5.1. aanpak per convenant in drie fasen: het stappenplan5.2. eerste fase: naar een intentieverklaring5.3. tweede fase: naar een convenant5.4. derde fase: implementatie en evaluatie van het convenantSchema 3: Stappenplan arboconvenanten nieuwe stijl BIJLAGE HANDMATIG TILLEN OP DE WERKPLEKInleidingStructurele aandacht en aanpak noodzakelijkRuimte voor maatwerkAanpak via convenantenLandelijk streefcijfer voor tillenSelectie van de hoogrisicobedrijfstakkenRelatie met regelgeving en handhavingFinanciële ondersteuning
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26375Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 189 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 375Arboconvenantennr. 1BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 15 januari 1999Bijgaand treft u aan de nota «Arboconvenanten nieuwe stijl: beleidsstrategie
voor de komende vier jaar (1999–2002)». Een nota over dit onderwerp
heb ik u op 16 november jl. toegezegd bij de aanbieding van de Arbobalans
(ARBO/ATB/98/34723).De nota zoals deze thans voor u ligt geeft per hoofdstuk antwoord op de
volgende vijf vragen: (1) waarom convenanten, (2) voor welke arbeidsrisico's,
(3) met welke bedrijfstakken, (4) onder welke voorwaarden, en (5) hoe komen
ze tot stand. Hieronder belicht ik voor u enkele belangrijke aandachtspunten.In het regeerakkoord is aangekondigd dat het arbobeleid zal worden geïntensiveerd.
Het bedrag dat met de intensivering van het arbobeleid is gemoeid zal geleidelijk
oplopen: 25 miljoen gulden in 1999, 50 miljoen gulden in 2000, 75 miljoen
gulden in 2001 en 100 miljoen in 2002. Het kabinet geeft hiermee een belangrijke
impuls aan verbetering van de arbeidsomstandigheden en daarmee ook aan de
preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.Een belangrijk deel van genoemde financiële middelen zal worden aangewend
ten behoeve van de totstandkoming van arboconvenanten van de overheid met
sociale partners. Het gaat daarbij om 14 miljoen in 1999, 27,5 miljoen in
2000, 42 miljoen in 2001 en 77,5 miljoen in 2002 als maximale bijdrage van
de overheid over die periode. De meerkosten van de convenanten worden gedragen
door de sociale partners. In het Plan van aanpak WAO (SV/WV/99/387) wordt
ingegaan op andere hoofdlijnen in het preventief beleid in samenhang met de
ombuiging in de arbeidsongeschiktheidsuitgaven die in het regeerakkoord is
afgesproken. Bij de effectuering van preventief arbobeleid acht ik samenwerking met –
en zelfwerkzaamheid van – sociale partners essentieel. Ik ben daarom
verheugd dat werkgevers en werknemers met het kabinet in het najaarsoverleg
overeenstemming hebben bereikt over een gezamenlijke aanbeveling ter ondersteuning
van de arboconvenanten nieuwe stijl.Aan dit belangrijke signaal voor sociale partners en andere betrokkenen
op bedrijfstakniveau zal met inzet van voorlichting ruime bekendheid worden
gegeven. Beoogd wordt het thema arbeidsomstandigheden – en de financiering
van arbobeleid op bedrijfstakniveau – een reguliere plaats te laten
krijgen in het CAO-overleg in de verschillende bedrijfstakken, en jaarlijks
te overleggen met de sociale partners in de Stichting van de Arbeid over de
voortgang van de arboconvenantenaanpak.Overigens acht ik ook de betrokkenheid van anderen, waaronder de arbodiensten
en de Arbeidsinspectie van groot belang voor een effectieve convenantenaanpak.
Arbodiensten zullen, waar mogelijk, actief betrokken worden bij de voorbereiding
en de uitvoering van de convenanten op bedrijfstakniveau. Daarnaast is het
nadrukkelijk de bedoeling dat arbodiensten een belangrijke rol spelen bij
de concrete vertaalslag naar het bedrijfsniveau: de implementatie van de preventieve
maatregelen. Hiermee geef ik mede uitvoering aan de motie Middel (TK 25 879,
nr. 38), die ik als aansporing opvat om te bewerkstelligen dat arbodiensten
meer kunnen doen aan preventieve activiteiten. Van belang voor deze motie
is voorts dat ik investeer in een programma kwaliteitsbevordering arbodienstverlening,
dat thans in ontwikkeling is en waarvan preventie een belangrijk doel is.Voorts is betrokkenheid van de Arbeidsinspectie, onder meer bij de naleving
van de gemaakte afspraken, een belangrijk element in de convenantenaanpak.
Dit vergt extra capaciteit de komende jaren. Ik zal de capaciteit voor actieve
inspecties de komende vier jaar geleidelijk uitbreiden met 20 fte. Dit betekent
een uitbreiding van de actieve inspecties op arbeidsomstandigheden van 13%
in 2002. Hiermee geef ik mede uitvoering aan de motie Middel (TK 25 879,
nr. 37).De afgelopen jaren zijn al belangrijke stappen gezet om werkgevers financieel
te prikkelen tot een beter preventie- en reïntegratiebeleid,
en is hard gewerkt aan het scheppen van een adequate arbo-infrastructuur.
Ook in de nieuwe Arbowet worden verbeteringen gerealiseerd met betrekking
tot de versterking van de zelfwerkzaamheid en effectief toezicht (bestuurlijke
boete). Nochtans is verdere verbetering van de arbeidsomstandigheden met complementaire
maatregelen noodzakelijk ter bescherming van de veiligheid en de gezondheid
van werknemers. Recente cijfers uit voornoemde Arbobalans tonen aan dat zeer
veel werknemers te maken hebben met risico's van fysieke en psychische belasting
in het werk. Aan de arbeidsomstandigheden zijn hoge kosten van ziekteverzuim,
arbeidsongeschiktheid en medische consumptie verbonden: in Nederland circa
12 miljard gulden in 1995. De meest recente gegevens omtrent de ontwikkelingen
in het volume van de WAO beklemtonen ten overvloede de urgentie van aanvullend
preventief beleid.De inzet van het kabinet is een substantiële verbetering in de arbeidsomstandigheden
te realiseren. Hiertoe zijn landelijke streefcijfers met betrekking tot de
vermindering van bepaalde arbeidsrisico's opgesteld. Landelijke streefcijfers
zijn kwantitatieve beleidsdoelstellingen gekoppeld aan een bepaalde, mede
door economische overwegingen ingegeven termijn. Zij dienen helderheid te
verschaffen omtrent de prioriteiten van de overheid en maken het beleid beter
meetbaar en toetsbaar, zonder overigens de illusie te willen wekken dat de
resultaten louter door de overheid kunnen worden geboekt. De arboconvenanten
zijn er immers juist op gericht tot «arbobeleid op maat» in het
bedrijfsleven te leiden.Een tweetal streefcijfers, namelijk voor schadelijk geluid en RSI (Repetitive
Strain Injuries), werden reeds eerder aan u voorgelegd (SOZA 97–1132
en 98–367). In de Sociale Nota heeft het kabinet aangekondigd
ook streefcijfers voor tillen en werkdruk te formuleren. Deze streefcijfers
heb ik thans in bijgaande nota geconcretiseerd: afname van het totaal aantal
werknemers dat regelmatig zwaar tilt met 30 procent in 7 jaar, en afname van
het aantal blootgestelden aan werkdruk met 10 procent in 5 jaar. Met de formulering
van streefcijfers wordt gevolg gegeven aan de wens van de Tweede Kamer, zoals
naar voren gebracht tijdens de behandeling van de begroting'98 (zie ook de
motie Van Middelkoop/Marijnissen bij de begroting'98, 25 600 XV, nr.
25) om kwantitatieve doelen op te stellen met betrekking tot fysieke en psychische
belasting. Mijn voornemen is om op andere arbeidsrisico's eveneens streefcijfers
te ontwikkelen zodra hiervoor voldoende monitor-informatie beschikbaar is.Het kabinet en de sociale partners maken zich sterk voor de verwezenlijking
van de arboconvenanten nieuwe stijl. Gezien deze gezamenlijke inzet ben ik
voornemens om voorlopig af te zien van kwantitatieve wettelijke normering
ten aanzien van tillen. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de wens van werkgevers
om voldoende ruimte te houden voor maatwerk en economisch haalbare invoeringstermijnen
van preventieve (bron)maatregelen. Daarbij vertrouw ik er nadrukkelijk op
dat sociale partners zich krachtig en voortvarend zullen inzetten om samen
met de overheid arboconvenanten te realiseren die dusdanig effectieve afspraken
bevatten dat deze aanpak zal leiden tot een substantiële afname van de
tilproblematiek, en in belangrijke mate zal bijdragen aan de realisatie van
het streefcijfer. In de bijlage bij de nota Arboconvenanten nieuwe stijl licht
ik mijn voornemens terzake van handmatig tillen nader toe.In relatie tot de WAO-instroom is in het regeerakkoord in het bijzonder
de aandacht gevestigd op instroom wegens psychische klachten. Ongeveer een
derde van de WAO-instroom heeft te maken met psychische problematiek. Deze
problematiek is uitermate complex qua oorzakelijke achtergronden, verschijningsvormen,
beoordeling en bestrijding. Een van de oorzaken is de werkdruk, die volgens
internationaal vergelijkend onderzoek en blijkens de signalen uit diverse
bedrijven en branches in Nederland hoog is. De opgaande tendens in de werkdruk
van de afgelopen jaren zal moeten worden omgebogen, wil de rekening in termen
van WAO-instroom niet nog verder oplopen. Deze ambitie komt tot uitdrukking
in het streefcijfer voor werkdruk: een teruggang van 10% van het aantal blootgestelden
op middellange termijn. Met de gezamenlijke inzet van sociale partners en
overheid moet dit te realiseren zijn. Er is een breed scala aan maatregelen
denkbaar – in bedrijfsorganisatorische, personele en educatieve sfeer –
die zich echter over het algemeen niet door de overheid laten voorschrijven
en beter ontwikkeld kunnen worden binnen het maatwerk van de arboconvenanten.De arboconvenanten nieuwe stijl moeten – naast andere beleidsinstrumenten:
ik noem de landelijke voorlichtingscampagne komend voorjaar tegen RSI –
een belangrijke bijdrage leveren aan de realisatie van de landelijke streefcijfers
en zodoende aan de preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.Hoe groot die bijdrage kan zijn en op welke termijn, kan per arbeidsrisico
en bedrijfstak verschillen en zal door de convenantspartijen worden beoordeeld.
Tillen, RSI (veroorzaakt door statische houding en repeterende arbeid) en
werkdruk hebben veruit de omvangrijkste volumegevolgen voor de WAO. Klachten
aan het bewegingsapparaat en psychische aandoeningen hebben tezamen circa
driekwart van de uitkeringskosten van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid
en medische consumptie tot gevolg. De overheid zal zich dan ook
krachtig inspannen om op de arbeidsrisico's tillen, RSI en werkdruk convenanten
te realiseren.Daarnaast streeft de overheid naar convenanten met betrekking tot arbeidsbelastende
factoren die ernstige en onomkeerbare gezondheidseffecten met zich mee brengen,
welke zich veelal op langere termijn voordoen. Het gaat bij deze factoren
om het risico op beroepsziekten als OPS, silicose, beroepsastma, beroepshuidaandoeningen
en gehoorschade. Voor beheersing van deze risico's geldt in principe heldere
wettelijke normering in het kader van de Arbeidsomstandighedenwet. Tegelijk
kan worden geconstateerd dat de gewenste bronaanpak in de vorm van vervanging
van schadelijke stoffen of het gebruik van stof- of geluidsarme technieken
en apparatuur achterblijft, met name als gevolg van trage ontwikkeling van
de stand van de techniek en de kosten van doorvoering van de nieuwste technieken
in de meest betrokken bedrijfstakken. De beoogde convenanten zullen zich met
name richten op de aanpak van de genoemde risico's door gezamenlijk met sociale
partners in aantal hoogrisicobedrijfstakken (eventueel in samenwerking met
producenten) de grenzen van de stand van de techniek ten aanzien van gewenste
bronmaatregelen te verkennen en – waar mogelijk – te verleggen,
en vervolgens bedrijfstakbrede implementatie van nieuwe effectieve brontechnieken
te stimuleren. Op de langere termijn acht ik een dergelijke aanpak zeer effectief
voor de door mij voorgestane preventie van beroepsziekten.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst ARBOCONVENANTEN NIEUWE STIJL: BELEIDSSTRATEGIE VOOR DE
KOMENDE VIER JAAR (1999–2002) 1. Over de noodzaak van convenanten 1.1. naar zelfwerkzaamheid van werkgevers en werknemersEen heroriëntatie op het arbobeleid heeft in februari 1998 geleid
tot indiening bij de Tweede Kamer van een voorstel voor een nieuwe Arbowet,
welke in oktober door de Tweede Kamer is aanvaard. Kern hiervan is de verdere
versterking van de verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers voor
het arbeidsomstandighedenbeleid in hun bedrijf. Door zelfwerkzaamheid kunnen
werkgevers en werknemers op ondernemingsniveau vormgeven aan arbobeleid op
maat. Daarbij heeft de overheid een voorwaardenscheppende rol, zoals ten aanzien
van de kennisinfrastructuur, maar ook een stimulerende en sturende rol, zoals
bij het ontwikkelen en stimuleren van nieuwe arbo-initiatieven in bedrijven
en branches. De introductie van financiële prikkels in de sociale verzekeringen
is daarvan een belangrijke invulling. 1.2. de overheid schept wettelijk kader, stelt en bewaakt
minimumgrenzenDaarnaast schept en onderhoudt de overheid het wettelijk kader ter vaststelling
van de minimumeisen waaraan de arbozorg in bedrijven dient te voldoen. Ingeval
van arbeidsrisico's, waarbij kans bestaat op blijvende gezondheidsschade en
ongevallen, houdt de overheid bovendien een eigen verantwoordelijkheid voor
gericht preventiebeleid, adequate normstelling en effectieve handhaving. 1.3. beleidsintensivering is noodzakelijkUit de eerste arbomonitor, die tegelijk met de nieuwe Arbowet aan het
parlement werd aangeboden, blijkt dat de zelfwerkzaamheid in bedrijven nog
tot onvoldoende resultaat leidt. Het aantal bedrijven dat arbo- en verzuimbeleid
voert neemt toe, maar het aantal werknemers dat is blootgesteld aan arbeidsrisico's
is nog zeer groot. Het betreft met name blootstelling aan risico's van fysieke
en psychische belasting, maar ook werken in schadelijk geluid en gevaarlijke
stoffen komt nog veel voor. Daarnaast zijn de aan arbeidsomstandigheden verbonden
kosten van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en medische consumptie bijzonder
hoog: in 1995 in Nederland circa 12 miljard gulden (1,9 procent van het bruto
binnenlands product)1. Preventiemaatregelen worden
niet altijd tijdig genomen en zijn soms ook niet krachtig genoeg om gezondheidsschade
te voorkomen. Een substantiële verbetering van de arbeidsomstandigheden
is noodzakelijk. 1.4. landelijke streefcijfersVoor de verbetering van arbeidsomstandigheden zijn – waar mogelijk –
voor prioritaire arbeidsrisico's landelijke streefcijfers geformuleerd. Doel
hiervan is helderheid te verschaffen over het ambitieniveau en de prioriteiten
van de overheid alsook het beleid beter meetbaar en toetsbaar te maken. De
streefcijfers zijn vastgesteld op basis van representatieve gegevens over
klachten ingevolge en/of blootstelling aan bepaalde arbeidsrisico's. De jaarlijkse
arbomonitoring, welke wordt uitgevoerd door het CBS, vormt hiervoor de basis.De prioritaire arbeidsrisico's voor de komende jaren zijn: tillen, werkdruk,
RSI2 (Repetitive Strain Injury), schadelijk geluid,
oplosmiddelen, allergene stoffen en kwarts. De keuze is bepaald op basis van
de omvang van de risicopopulatie, de omvang en ernst van het gezondheidsrisico,
en de relatie met medische consumptie en arbeidsuitval. Door het kabinet is
besloten om naast de bestaande instrumenten – arboregelgeving, handhaving,
financiële prikkels, voorlichting en fiscale faciliëring –
het instrument van convenanten met hoogrisicobedrijfstakken in te zetten om
de beleidsdoelstellingen en landelijke streefcijfers te realiseren. In het
Regeerakkoord zijn hiertoe financiële middelen beschikbaar gesteld. 1.5. convenanten als aanvullend beleidsinstrumentDe inzet op convenanten als aanvullend instrument past in het beleid gericht
op versterking van de zelfwerkzaamheid van werkgevers en werknemers. Met de
convenanten wordt beoogd een impuls te geven aan arbobeleid op bedrijfstakniveau,
dat in het algemeen nog weinig ontwikkeld is. Zo ontbreekt het in de meeste
bedrijfstakken aan een adequaat platform ter ondersteuning van de arbozorg
in de eerste lijn: de individuele arbodienst en de onderneming. Convenanten
bieden een kader voor de ontwikkeling van een dergelijk platform, evenals
voor de ontwikkeling en implementatie van branchespecifieke risico-inventarisaties
en -evaluaties (RI&E's), normering en kosteneffectieve preventiemaatregelen.
Convenanten kunnen daarmee een belangrijke functie gaan vervullen bij de ondersteuning
en verbetering van het arbo- en verzuimbeleid op ondernemingsniveau, met name
ook in het midden- en kleinbedrijf, en bij de verdere verbetering van de arbeidsomstandigheden
in Nederland. Voorwaarde is dat convenantafspraken een doorvertaling krijgen
op het bedrijfsniveau: naar het plan van aanpak in bedrijven. De OR of personeelsvertegenwoordiging
in bedrijven kan hierbij een rol van betekenis gaan spelen. In de nieuwe Arbowet
is vastgelegd dat de werkgever jaarlijks moet gaan rapporteren over de uitvoering
van het plan van aanpak, en hierover overleg moet voeren met de OR of personeels-vertegenwoordiging. 1.6. arboconvenanten nieuwe stijl hebben een taakstellend
karakterArboconvenanten zijn geen nieuw verschijnsel. Ook in het (recente) verleden
zijn met wisselend succes op het terrein van de arbeidsomstandigheden tussen
overheid, werkgevers en werknemers in bepaalde bedrijfstakken convenanten
gesloten (bijvoorbeeld in de bouwnijverheid, rubber- en grafische industrie,
en de agrarische sectoren), met name ten behoeve van instrumentontwikkeling.
Belangrijke vernieuwing ten opzichte van eerdere arboconvenanten is dat de
arboconvenanten nieuwe stijl een taakstellend karakter hebben. Elk convenant
zal effectieve afspraken moeten gaan bevatten, die zo veel mogelijk worden
uitgedrukt in een concreet kwantitatief doel. Deze kwantitatieve doelen of
taakstellingen kunnen betrekking hebben op de normering van de blootstelling
of de toepassing van maatregelen volgens de stand der techniek. Voor gevaarlijke
stoffen bijvoorbeeld zullen de kwantitatieve doelen kunnen worden geformuleerd
in termen van penetratie van innovatieve bronbeheersingsmaatregelen. De kwantitatieve
doelen of taakstellingen hebben als uiteindelijke doel het aantal blootgestelden
aan een bepaald risico te reduceren.Deze reductie zal zo mogelijk ook in een percentage worden vastgelegd.
De afspraken in het kader van convenanten moeten een tastbare bijdrage leveren –
naast de bestaande instrumenten – aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen
en waar die aanwezig zijn de landelijke streefcijfers van de overheid. Hoe
groot die bijdrage kan zijn, zal per arbeidsrisico en per hoogrisicobedrijfstak
worden beoordeeld door de partijen die betrokken zijn bij het afsluiten van
het convenant. Aandachtspunt bij het afsluiten van een convenant is verder de mate waarin
convenantspartijen in staat zijn individuele werkgevers en werknemers in de
bedrijfstak aan de convenantsafspraken te binden. 1.7. relatie met het CAO-niveauDoor convenanten op bedrijfstakniveau te sluiten, kan door werkgevers
en werknemers ook een koppeling worden gelegd met de CAO-afspraken in de bedrijfstak.
Hierdoor wordt de relatie tussen arbobeleid en andere onderwerpen op de sociaal-economische
agenda versterkt. Dat maakt evenwichtiger en doeltreffende besluitvorming
mogelijk over interacterende vraagstukken van arbeidsvoorwaarden, arbeidsomstandigheden
en arbeidsmarkt. Denk aan de relatie tussen werkdruk, werktijden en loonvorming;
of aan de relatie tussen slechte arbeidsomstandigheden en het ontstaan van
knelpunten in de personeelsvoorziening1.Voorts kunnen door aansluiting bij het CAO-niveau bepaalde afspraken algemeen
verbindend verklaard worden en zodoende van toepassing worden op alle bedrijven
in de bedrijfstak.Beoogd wordt het thema arbeidsomstandigheden – en de financiering
van arbobeleid op bedrijfstakniveau – een reguliere plaats te laten
krijgen in het CAO-overleg in de verschillende bedrijfstakken, en jaarlijks
te overleggen met de sociale partners in de Stichting van de Arbeid over de
voortgang van de arboconvenantenaanpak. De O&O-fondsen zouden meer dan
nu het geval is aangewend kunnen worden voor de ontwikkeling van arbozorg
op bedrijfstakniveau. 1.8. relatie met technologische ontwikkelingBlootstelling aan arbeidsrisico's hangt in hoge mate samen met de technologie
die in het arbeidsproces wordt toegepast. Via technologische toepassingen
kunnen risico's van fysieke belasting, RSI, geluid en gevaarlijke stoffen
worden verminderd. De toepassing door het bedrijfsleven van arbovriendelijke
bedrijfsmiddelen wordt fiscaal gefacilieerd via de FARBO-regeling. Mede gelet
op de arboconvenanten wordt het aantal bedrijfsmiddelen uitgebreid dat via
de FARBO-regeling fiscaal aantrekkelijk kan worden aangeschaft. Daarnaast
zal de technologische ontwikkeling van innovatieve, arbovriendelijke bedrijfsmiddelen
ter preventie van arbeidsrisico's van overheidswege worden gestimuleerd, o.a.
door het ontwikkelingsprogramma Technologie en Samenleving. Daarbij zal worden
ingespeeld op de technologische behoeften van bedrijfstakken die voor convenanten
in aanmerking komen en op specifieke afspraken die hieromtrent in de convenanten
worden gemaakt. 1.9. ontwikkeling van normen en stand der techniekOp het terrein van fysieke en psychische belasting is nu in veel bedrijven
onduidelijkheid over wat nog wel en niet gezondheidskundig verantwoord is
en wettelijk is toegestaan, bijvoorbeeld ten aanzien van tillen en werkdruk.
Dit belemmert effectief arbobeleid binnen bedrijfstakken en ondernemingen.Convenanten kunnen hierin helderheid verschaffen. Er kunnen per bedrijfstak
afspraken worden gemaakt over normering van de blootstelling of de toepassing
van effectieve preventie c.q. bronmaatregelen volgens de huidige stand van
de techniek.Arboconvenanten kunnen ook worden ingezet om de toekomstige stand van
de techniek op het gebied van bronmaatregelen versneld binnen bereik te brengen
en tot gangbare praktijk te verheffen. Dit is vooral aan de orde op het gebied
van gevaarlijke stoffen, waar vervanging door minder schadelijke stoffen en
gebruik van inherent veilige verwerkingstechnieken moeizaam van
de grond komt, en nu in veel gevallen alleen beheersmaatregelen op basis van
de huidige stand van de techniek afdwingbaar zijn. 1.10. relatie met regelgeving en handhavingArboconvenanten nieuwe stijl zijn een samenstel van afspraken tussen werkgevers,
werknemers en overheid. Onderdeel hiervan kunnen afspraken zijn over (de nadere
concretisering van de – in algemene doelvoorschriften geformuleerde –
wettelijke) normen die door de overheid zullen worden gepubliceerd als beleidsregels
en door de Arbeidsinspectie zullen worden gehandhaafd. Onder een beleidsregel
wordt verstaan: een besluit, niet inhoudende een algemeen verbindend voorschrift,
dat een algemene regel geeft omtrent de afweging van belangen, de vaststelling
van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een
bevoegdheid van een bestuursorgaan, in casu meestal de Arbeidsinspectie. Beleidsregels
worden – voorzover nodig – vastgesteld om de werkgever en werknemers
meer houvast te geven bij de concrete invulling van hun verplichtingen ingevolge
de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling, die in globale (doel)voorschriften
zijn geformuleerd.In aansluiting op de ondertekening van het convenant zullen deze beleidsregels
en de termijn waarop zij van kracht zullen worden als zodanig bekend worden
gemaakt in de Staatscourant en de basis vormen voor het – toekomstige –
handhavingsbeleid door de Arbeidsinspectie in de betreffende bedrijfstak.
Hiermee kunnen alle werkgevers in de bedrijfstak gehouden worden aan de afspraken
met betrekking tot de toepassing van de stand der techniek. Dat schept rechtsgelijkheid
van bedrijven binnen de bedrijfstak. Ook de rechtsgelijkheid tussen bedrijfstakken
behoeft aandacht. Dit kan consequenties hebben voor de reikwijdte van de beleidsregel:
een beleidsregel kan als gevolg van het gelijkheidsbeginsel ook gelding moeten
krijgen voor andere bedrijfstakken met vergelijkbare problematiek. Indien
er onvoldoende bereidheid bestaat tot het sluiten van een convenant zal onvermijdelijk
een zwaarder accent op normstelling en handhaving in de bedrijfstak komen
te liggen. Afspraken in het kader van een convenant laten onverlet dat de
Arbeidsinspectie in alle gevallen – en volgens de daarvoor geldende
procedurevoorschriften – zal handhaven op de bestaande wettelijke normen,
zal optreden bij constatering van evidente misstanden en zal reageren op klachten
en ongevallen. 2. Welke arbeidsrisico's worden aangepakt? 2.1. Criteria: omvang populatie en ernst van de gevolgenConvenanten worden ingezet op arbeidsrisico's waaraan een absoluut en
relatief groot deel van de beroepsbevolking is blootgesteld en die omvangrijke
danwel ernstige gevolgen hebben in termen van gezondheidsklachten, medische
consumptie, ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. De fysieke en psychische
arbeidsrisico's – tillen, RSI (statische houding en repeterende bewegingen)
en werkdruk – hebben de grootste volume-effecten in de sfeer van de
gezondheidszorg en sociale verzekeringen. Aan de arbeidsrisico's schadelijk
geluid, oplosmiddelen, allergene stoffen en kwarts is eveneens een relatief
groot aantal werknemers blootgesteld. Deze risico's hebben weliswaar minder
grote volume-effecten, maar het risico op blijvende – en ernstige –
gezondheidsschade is nadrukkelijk aanwezig. In overleg met de bedrijfstak
kan in voorkomende gevallen worden besloten naast één van bovengenoemde
arbeidsrisico's ook nog een ander voor de bedrijfstak prioritair risico op
te nemen in een convenant. Denk hierbij bijvoorbeeld aan risico van arbeidsongevallen
in de bouw. Ook zijn afspraken mogelijk over maatregelen ter bevordering van
reïntegratie in aansluiting op de wensen en behoeften van sociale partners
op dit thema en ter ondersteuning van wat is afgesproken in het najaarsoverleg. 2.2. toelichting op hoogte en termijnen van landelijke
streefcijfersArboconvenanten dienen een aanzienlijke bijdrage te leveren aan het realiseren
van de beleidsdoelstellingen met betrekking tot de bovengenoemde arborisico's
en – waar die aanwezig zijn – het bereiken van de landelijke streefcijfers.
Landelijke streefcijfers zijn geformuleerd voor tillen, werkdruk, RSI en schadelijk
geluid. Voor de gevaarlijke stoffen zijn op dit moment nog geen landelijke
representatieve gegevens beschikbaar. De omvang van de risicopopulatie betreft
een schatting. Het is hierdoor nog niet mogelijk voor de reductie van blootstelling
aan gevaarlijke stoffen een landelijk streefcijfer op te stellen en te monitoren
of dit streefcijfer gehaald wordt.De landelijke streefcijfers voor geluid, tillen, werkdruk en RSI lopen
onderling uiteen qua hoogte van de doelstelling en qua gestelde termijn. Dat
komt doordat bij de formulering van streefcijfers nadrukkelijk moet worden
uitgegaan van hetgeen per arbeidsrisico wenselijk en haalbaar is in het licht
van de mogelijkheid van wetgeving en handhaving en van de beschikbaarheid,
doeltreffendheid en kosten van (bron)maatregelen. In het algemeen kan worden
gesteld dat een streefcijfer hoger ligt naarmate (bron)maatregelen beter afdwingbaar
zijn via normering en bovendien duurzamer effectief zijn, en dat de termijn
voor realisatie van het streefcijfer ruimer is naarmate maatregelen meer investeringen
vergen. Dit valt toe te lichten aan de hand van de afzonderlijke arbeidsrisico's.
Zo is de doelstelling ten aanzien van schadelijk geluid relatief hoog en de
termijn betrekkelijk kort, omdat de doelstelling in belangrijke mate wordt
gesteund door adequate wetgeving en handhaving, en omdat beschermende maatregelen
relatief eenvoudig en goedkoop zijn te treffen. Voor tillen geldt dat duurzaam
effectieve maatregelen op de werkvloer in veel gevallen mogelijk zijn en zonodig
met normering en handhaving af te dwingen. Voor tillen is daarom een relatief
hoog streefcijfer geformuleerd. Hier staat tegenover dat de benodigde maatregelen
investeringen vergen die in de tijd kosteneffectief gepleegd moeten kunnen
worden. Daarom is de termijn voor het streefcijfer tillen ruimer dan voor
de andere arbeidsrisico's. Voor werkdruk en RSI zijn lage streefcijfers geformuleerd
omdat de huidige, opgaande tendens in de prevalentie en de volumegevolgen
van deze arbeidsrisico's moet worden omgebogen. Een dergelijke ombuiging is
moeilijk met wet- en regelgeving afdwingbaar.De maatregelen op ondernemingsniveau kunnen betrekkelijk eenvoudig en
weinig kostbaar zijn (bijvoorbeeld verbeteren van werktijdroosters of pauzemogelijkheden),
waardoor realisatie op korte termijn tot de mogelijkheden behoort. Schema 1: Overzicht van de arbeidsrisico's waarvoor een
landelijk streefcijfer is geformuleerd risicodoelstelling
inzake aantal blootgesteldenrealisatie ultimorisicopopulatie landelijkreductie
landelijk tillen30 % minder  20051 300 000 390 000 werkdruk10 % minder 20031 700 000 170 000 RSI10 % minder (a)20011 000 000 100 000
(a) geluid50 % minder 2002340 000 170 000 Totaal –4 340 000 (b)830 000
(b)a) deze doelstelling beperkt zich vooralsnog tot RSI bij beeldschermwerkers.b) incl. dubbeltellingen: één werknemer kan aan meerdere
arbeidsrisico's blootstaan, er is met name overlap tussen de moderne risico's
werkdruk en repeterende bewegingen enerzijds en de klassieke risico's tillen
en geluid anderzijds 2.3. tillen: 390 000 blootgestelden minder in 7 jaar
(ultimo 2005)Ruim 1,3 miljoen werknemers tillen regelmatig meer dan gezondheidskundig
verantwoord is. Ongeveer de helft hiervan tilt regelmatig gewichten van meer
dan 25 kilo, en ruim 250 000 werknemers meer dan 40 kilo, zo blijkt uit
CBS-gegevens over 1996 en 1997. Te zware tilbelasting heeft rugklachten tot
gevolg. Van de werknemers die in hun werk te maken hebben met enigerlei vorm
van fysieke arbeidsbelasting had 40 procent in de afgelopen 12 maanden klachten
die daarmee samenhangen. Rugklachten vormen één van de belangrijkste
oorzaken van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Eenmaal opgelopen gezondheidsschade
door zwaar tillen is vaak niet of slechts ten dele herstelbaar. De kans op
reïntegratie, en vooral op reïntegratie in hetzelfde of een vergelijkbaar
beroep, is dan ook klein. De maatschappelijke kosten van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid
en medische consumptie in verband met arbeidsgebonden aandoeningen van het
bewegingsapparaat worden geschat op 4.8 miljard gulden per jaar.1 Doordat vele jaren van tilbelasting kunnen verstrijken voordat klachten
als gevolg van tillen optreden, hebben financiële prikkels gericht op
verzuim en arbeidsongeschiktheid op de korte termijn en voor de huidige werknemers
niet voldoende resultaat. Het kabinet streeft er naar het totaal aantal werknemers
dat regelmatig zwaar tilt in 7 jaar met 30 % laten afnemen. Om dit streefcijfer
te realiseren zal in belangrijke mate gesteund worden op convenanten met hoogrisicobedrijfstakken.
Hierdoor is maatwerk per bedrijfstak mogelijk en zal het bedrijfsleven de
gelegenheid krijgen om de nodige investeringen zoveel mogelijk in de tijd
efficiënt en qua kosten effectief te plegen. 2.4. werkdruk: 170 000 blootgestelden minder in 5
jaar (ultimo 2003)Er zijn 1,7 miljoen werknemers die regelmatig te maken hebben met een
hoge werkdruk, zo blijkt uit CBS-gegevens over 1996 en 1997. Uit internationaal
vergelijkend onderzoek is bekend dat de werkdruk in Nederland hoger ligt en
de laatste jaren sneller is gestegen dan elders in de Europese Unie. Voorts
is uit onderzoek bekend dat van de werkgebonden factoren met name werkdruk,
naast conflicten op en door het werk, een sterke samenhang vertoont met stress
en uitval als gevolg van psychische klachten. Van de werknemers die regelmatig
te maken hebben met hoge werkdruk heeft 23% het gevoel dat het werk hen te
veel wordt. Van de WAO-instroom geschiedt ruim 30% op basis van de medische
diagnose psychische aandoening. Een deel hiervan is werkgebonden, een ander
deel niet.De maatschappelijke kosten van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en
medische consumptie in verband met arbeidsgebonden psychische problematiek
worden geschat op 4,7 miljard per jaar.1 Een
geringe reductie van deze gevolgkosten levert derhalve een enorme winst op.
De sociale partners in de Stichting van de Arbeid hebben in december 1997
afspraken gemaakt omtrent de aanpak van hoge werkdruk. In veel branches en
beroepen is sprake van een aanzienlijke problematiek. Anderzijds zijn er voldoende
voorbeelden bekend van bedrijven die een succesvol preventiebeleid hebben
gevoerd. Het verbeteren van de regel- en herstelmogelijkheden en het terugdringen
van structureel overwerk zijn hierbij belangrijke aangrijpingspunten. Het
streven is een reductie van de blootstelling aan werkdruk met 10% in 5 jaar. 2.5 Repetitive Strain Injuries (RSI): 100 000 blootgestelden
met klachten minder in 3 jaar (ultimo 2001)Repetitive Strain Injuries (RSI) is een verzamelnaam voor de niet-chronische
en chronische klachten aan handen, polsen, armen, schouders en nek. Deze met
RSI aangeduide klachten worden voornamelijk veroorzaakt door twee risicofactoren
in het werk: statische houding (van het bovenlichaam) en repeterende bewegingen
(met armen en handen). De combinatie van deze twee risicofactoren komt vooral
voor bij beeldschermwerk2. Onderzoek van de Arbeidsinspectie
laat dan ook zien dat 56 procent van de ondervraagde beeldschermwerkers tijdens
het werk met RSI aangeduide klachten heeft. De uitkomst van dit onderzoek
was voor het vorige kabinet aanleiding het beleid op het terrein van RSI te
intensiveren. In eerste instantie is hiervoor als doel gesteld een daling
van het aantal beeldschermwerkers met RSI-gerelateerde klachten van tenminste
10% in het jaar 2001. Dit impliceert een vermindering van ongeveer 100 000
blootgestelde werknemers met RSI-gerelateerde klachten. De overheid start
hiertoe naast de convenanten begin 1999 een algemene voorlichtingscampagne.De combinatie van statische houding en repeterende bewegingen komt echter
niet alleen voor bij beeldschermwerkers. Ook in het werk van caissières,
kappers, koks, lopendebandwerkers en werknemers in de vis- en vleesverwerkende
industrie zijn beide arbeidsrisico's veelvuldig aanwezig. Een landelijk streefcijfer
voor de overige risicoberoepen zal – zodra meer gegevens beschikbaar
zijn – nader worden bepaald. 2.6. schadelijk geluid: 170 000 blootgestelden minder
in 4 jaar (ultimo 2002)Meer dan een half miljoen mensen werken in Nederland regelmatig in schadelijk
geluid. Hiervan gebruikt circa 60% geen gehoorbescherming, of doet dat niet
consequent, zo blijkt uit CBS-gegevens over 1996. Dit betekent dat 340 000
werknemers onvoldoende beschermd werken in schadelijk geluid. Uitgaande van
statistieken over buitenlandse beroepsrisicoverzekeringen lopen in Nederland
als gevolg van het werken in schadelijk geluid jaarlijks naar schatting meer
dan 2 000 werknemers een ernstige gehoorschade op. Dergelijke aantallen
zijn onaanvaardbaar hoog en het vorige kabinet heeft daarom als streefcijfer
geformuleerd een reductie van het aantal werknemers dat onbeschermd werkt
in schadelijk geluid met circa 170 000 op een termijn van – op
dat moment nog – vijf jaar. Om dit doel te kunnen bereiken is aangekondigd
dat het dragen van gehoorbeschermingsmiddelen verplicht wordt bij geluidsniveaus
boven 85 decibel in plaats van de huidige 90 decibel. Voorts zullen convenanten
met hoogrisicobedrijfstakken worden afgesloten om de kloof tussen de gezondheidskundige
grenswaarde (80 decibel) en wettelijk voorschrift (85 decibel) te overbruggen
en de frequentere toepassing van bronmaatregelen te realiseren. 2.7. OPSCirca 500 000 werknemers in een groot aantal bedrijfstakken worden
blootgesteld aan organische oplosmiddelen. Daarmee lopen zij een risico op
ziekte en uitval, als gevolg van het Organisch Psychosyndroom (OPS), een ernstige
aandoening van het centrale zenuwstelsel. Naar schatting hebben ongeveer 2500
werknemers OPS. Dit aantal neemt, bij ongewijzigd beleid, jaarlijks met 30
à 300 toe. Door SZW is een stringent preventiebeleid opgestart, waarbij
de nadruk ligt op bronbeleid, c.q. vervanging van oplosmiddelrijke producten
(verven, schoonmaakmiddelen, drukinkten, etc) door oplosmiddelarme c.q. oplosmiddelvrije
producten. Wettelijke vervangingsregelingen op grond van het Arbobesluit zijn
in voorbereiding voor het binnenschilderwerk, het stofferen van woningen en
gebouwen, de grafische branche en autospuiterijen. Voor diverse andere sectoren
zijn oriëntaties naar noodzaak en mogelijkheden van vervanging gaande.
Nu al is duidelijk dat het vervangingsbeleid in een flink aantal gevallen
slechts beperkt zal kunnen worden ingevuld. Reden is dat vervangende producten
c.q. processen nog geheel ontbreken, of dat deze weliswaar beschikbaar zijn
maar om een aantal redenen nog niet of te beperkt worden gepraktiseerd, met
name wanneer sprake is van onbekendheid en een zekere afwachtende houding
bij de desbetreffende bedrijfstak, omdat de gevolgen van invoering van de
nieuwe bronmaatregel nog onvoldoende bekend zijn. Ook kan het gaan om een
veelbelovende brontechniek die (bij de producent) nog in ontwikkeling is.
Via afsluiten van convenanten wordt beoogd het vervangingsbeleid binnen bedrijfstakken
te stimuleren. 2.8. allergene stoffenEnkele honderdduizenden werknemers worden blootgesteld aan stoffen die
op de luchtwegen en de huid allergische klachten veroorzaken (beroepsastma,
respectievelijk beroepseczeem). Recentelijk is onderzoek gedaan naar de incidentie
en prevalentie van luchtwegallergene stoffen in het beroep1, en worden, bij afwezigheid van exacte beroepsziektecijfers, schattingen
gedaan voor de Nederlandse situatie. De belangrijkste veroorzakers van beroepsastma
zijn organisch stof, enzymen, latex, isocyanaten en anhydriden.Een bekend voorbeeld is de blootstelling aan tarwemeel en alpha-amylase
(een broodverbeteraar) in bedrijven waarin met meelproducten en bakkerijgrondstoffen
wordt gewerkt. De risicopopulatie bedraagt circa 35 000. Uit onderzoek
is gebleken dat 7 à 15% van de werknemers in deze sector een overgevoeligheid
heeft ontwikkeld voor genoemde allergenen. Overgevoeligheid leidt bij hernieuwde
blootstelling tot het ontwikkelen van allergie, i.c. bakkersastma, een nog
steeds wijdverspreide beroepsziekte. Naar schatting hebben minimaal 1600 werknemers
in de sector bakkersallergie, terwijl ieder jaar 100 à 130 nieuwe gevallen
ontstaan. Gebleken is dat in de sector regelmatig sprake is van hoge blootstellingen
aan meelstof, die boven het veilig geachte niveau uitstijgen. De afgelopen
jaren heeft de sector een plan van aanpak ontwikkeld om het astmaprobleem
het hoofd te bieden. Het ontwikkelen en implementeren van beheersmaatregelen –
met nadruk op bronbeleid – staat daarbij centraal. Via een convenant
kan aan dit proces een flinke stimulans worden gegeven. Daarnaast kunnen via
de convenantsaanpak ook afspraken worden gemaakt over de bronaanpak van andere
allergene stoffen, zoals latex (risicopopulatie 200 000, minimaal 5000
astmagevallen, jaarlijks worden naar schatting 1800 werknemers overgevoelig
voor latex). Ten aanzien van bronbeheersing van blootstelling aan allergene
stoffen die huidklachten veroorzaken kunnen, op basis van te verrichten onderzoek, in een later stadium convenanten worden afgesloten met de betrokken
sectoren in het bedrijfsleven.Daarbij wordt prioriteit gegeven aan sectoren waarin veel uitval door
huidklachten voorkomt. 2.9. kwartsRuim 100 000 werknemers in de bouwnijverheid en keramische industrie
worden blootgesteld aan kwarts, afkomstig uit steenachtige materialen. Bij
circa 10% ervan (o.a. voegenslijpers en sleuvenhakkers) is sprake van zeer
hoge blootstellingen. Dit kan leiden tot silicose en in het uiterste geval
tot longkanker. Binnen de bouwnijverheid zijn door sociale partners initiatieven
genomen om tot de noodzakelijke stofreductie te komen bij risicovolle werkzaamheden.
Doelstelling daarbij is het voldoen aan de wettelijke grenswaarde van 0,15
mg/m3 door inzet van allerlei beheersmaatregelen. SZW is doende
om beleidsregels op te stellen waarin de stand der techniek m.b.t. beheersmaatregelen
wordt vastgelegd. Veel thans gebruikelijke technieken gaan echter niet (voldoende)
uit van een bronaanpak. Via een convenant kan de inzet van bronbeheersingsmaatregelen
verder worden gestimuleerd. Daarbij is het doel om te gaan voldoen aan de
wettelijke grenswaarde van 0.075 mg/m3 zoals die reeds in sectoren
buiten de bouwnijverheid geldt. 3. Welke bedrijfstakken komen in aanmerking? 3.1. waar blootstelling relatief of absoluut het hoogst
isConvenanten worden aangegaan met bedrijfstakken waar het aantal blootgestelden
aan een bepaald arbeidsrisico relatief of absoluut het hoogst is. In dit verband
zijn twee criteria gehanteerd om de hoogrisicobedrijfstakken te selecteren:
40 procent van de werkzame personen binnen de bedrijfstak moet aan het onderhavige
arbeidsrisico blootgesteld staan of een bedrijfstak moet minimaal 50 000
blootgestelden omvatten. Voor de arbeidsrisico's geluid, tillen, werkdruk
is voor de selectie gebruik gemaakt van CBS-monitorgegevens 1996 en 1997 (zie
bijlage). Voor het bepalen van de risicopopulatie voor RSI is uitgegaan van
het onderzoek dat in 1998 is uitgevoerd door de Arbeidsinspectie1. Voor de arbeidsrisico's kwarts, allergene stoffen en oplosmiddelen
is gebruik gemaakt van recent onderzoek. Bij deze arbeidsrisico's zullen waar
nodig ook producenten in de convenanten worden betrokken. 3.2. inspelen op eigen initiatief van «zelfmelders»Prioriteit genieten vanzelfsprekend de hoogrisicobedrijfstakken die zowel
absoluut als relatief een groot aantal blootgestelden kennen: de impact van
resultaten op de landelijke beleidsdoelstellingen en streefcijfers is daar
het grootst. Maar de haalbaarheid van convenanten is afhankelijk van draagvlak
bij zowel werkgevers als werknemers. Daarom kan ook met zogenoemde zelfmelders
convenanten worden aangegaan, indien die bedrijfstakken op eigen initiatief
plannen ontwikkelen met betrekking tot één van de prioritaire
arbeidsrisico's en die plannen van voldoende ambitie getuigen. Voorbeeld van
zo'n initiatiefrijke branche die zichzelf heeft gemeld, is de funderingsbranche. 3.3. het bereik van de convenantaanpakIn totaal zijn – vooralsnog – 29 hoogrisicobedrijfstakken
geselecteerd (zie schema 3). Als uitgangspunt voor de indeling in bedrijfstakken
is de Bedrijfstak Indeling Kamers van koophandel (BIK-codering) gebruikt.
Hierin worden zo'n 70 verschillende bedrijfstakken onderscheiden. Door convenanten te sluiten met de geselecteerde bedrijfstakken kan potentieel
bijna 40 procent van de landelijke risicopopulatie worden bereikt. Daarnaast
wordt indirect bereik beoogd. Convenanten hebben een voorbeeldwerking naar
andere bedrijfstakken. Overkoepelende voorlichting rond de convenantsaanpak
is daarbij een belangrijk instrument van de overheid. Ook kan onderzoek naar
de stand van de techniek in de ene bedrijfstak richtinggevend zijn voor andere
bedrijfstakken. De beleidsregels en de handhaving daarop door de Arbeidsinspectie
hebben op termijn eveneens een vliegwieleffect. Eerder is al gezegd dat koppeling
van de convenanten aan het CAO-niveau belangrijke voordelen biedt. Uit een
nadere analyse van de hoogrisicobedrijfstakken blijkt dat in de meeste van
deze bedrijfstakken meerdere grote CAO's worden afgesloten. Er zal in sommige
bedrijfstakken daarom naar verwachting ook meer dan één convenant
moeten worden afgesloten. Uitgaande van de geselecteerde 29 bedrijfstakken
is de schatting dat het om ongeveer 40 convenanten gaat. Het streven is in
de komende 4 jaar minimaal 20 convenanten af te sluiten. Schema 2: Het bereik van convenanten14. Wat wordt in een convenant geregeld? 4.1. algemeenDe ervaring – met eerdere arboconvenanten – leert dat voor
het welslagen van een convenant een aantal elementen van wezenlijk belang
is: het formuleren van heldere en toetsbare doelstellingen, het verkrijgen
van sterk commitment van de convenantspartners op de afspraken, en waarborging
van de daadwerkelijke implementatie van de afspraken op bedrijfsniveau. Alles
wat in een arboconvenant nieuwe stijl wordt geregeld moet hieraan getoetst
worden. 4.2. taakstelling en termijnstellingDe essentie van elk arboconvenant nieuwe stijl is de taakstelling en termijnstelling.
De taakstelling kan betrekking hebben op de normering van de blootstelling
of de mate van toepassing van preventie- c.q. bronmaatregelen volgens de huidige
of toekomstige stand der techniek. Ze hebben als uiteindelijk doel het aantal
blootgestelden aan een bepaald arbeidsrisico te reduceren. Die reductie zal,
waar mogelijk, ook in een bepaald percentage worden vastgelegd. In alle gevallen
zal het convenant aan een bepaalde looptijd worden gebonden, hetgeen betekent
dat ook aan de realisatie van de afgesproken taakstelling een tijdpad wordt
gekoppeld. Dit vraagt om een heldere tijdsplanning van het hele convenantsproces.
Daarom worden in het convenant ook afspraken gemaakt over de termijn waarop
de verschillende onderdelen van het plan van aanpak uitgevoerd moeten zijn.
Dit stelt ook eisen aan monitoring en voortgangsbewaking. 4.3. toepassing stand der techniekArbeidsrisico's kunnen dikwijls worden vermeden en bestreden door toepassing
van de stand der techniek. Met de stand der techniek wordt bedoeld: de thans
beschikbare of in de toekomst mogelijke maatregelen ter beheersing van een
arbeidsrisico, gelet op wat gezondheidkundig wenselijk en praktisch uitvoerbaar
is. Deze maatregelen kunnen zowel van technische als van organisatorische
aard zijn. In het convenant vormen afspraken omtrent de – geleidelijke –
toepassing van de stand der techniek en toezicht op de naleving van deze afspraken
door de Arbeidsinspectie een vast onderdeel. Hierbij wordt rekening gehouden
met wat economisch haalbaar is in de bedrijfstak. Onderdeel van de afspraken
kunnen normen zijn, die als beleidsregel worden gepubliceerd (zie paragraaf 1.10).
Waar nodig kan de ontwikkeling en toepassing van innovatieve arbeidsmiddelen
en -methoden, bijvoorbeeld via pilotprojecten, financieel worden ondersteund.
Dit kan o.a. via het programma Technologie en Samenleving van EZ en door bepaalde
arbeidsmiddelen in aanmerking te laten komen voor fiscale faciliëring
via de FARBO-regeling. 4.4. structurele voorziening of regelingMet een convenant wordt ook beoogd het arbobeleid op bedrijfstakniveau
op een hoger plan te brengen. Dat kan door instelling van een structurele
voorziening, bijvoorbeeld een platform dat binnen de bedrijfstak als kenniscentrum
en informatiepunt fungeert. Hierbij zouden de arbodiensten die in de bedrijfstak
werkzaam zijn nadrukkelijk moeten worden betrokken. De overheid kan in het
kader van een convenant voor de oprichting van een platform voor de bedrijfstak
een eenmalige startsubsidie verstrekken. Ook is een eenmalige overheidsbijdrage
aan een arbobedrijfstakfonds of arbosubdidieregeling denkbaar, waarbij aan
koppeling met een O&O-fonds gedacht kan worden. 4.5. ontwikkeling van branchespecifieke instrumentenEen onderdeel van het convenant kan ook zijn de ontwikkeling van een branchespecifieke
risico-inventarisatie en -evaluatie en een werkboek waarin wordt beschreven
op welke wijze de afspraken over de toepassing van de stand van de techniek
in verschillende werksituaties concreet gerealiseerd kunnen worden. 4.6. voorlichtingIn elk convenant worden verder afspraken vastgelegd over voorlichting.
Met effectieve voorlichting in de bedrijfstak kan – in aanvulling op
algemene voorlichting – een belangrijke bijdrage geleverd worden aan
de daadwerkelijke implementatie van de convenantsafspraken op bedrijfsniveau.
De voorlichting zal zich op zowel werkgevers als werknemers (vertegenwoordigers)
richten. De personeelsvertegenwoordiging, de OR en de vakbond kunnen een belangrijke
rol vervullen bij het stimuleren van doorvertaling van convenantsafspraken
naar het plan van aanpak in bedrijven. Daarnaast is het aan te bevelen de
in de bedrijfstak werkzame arbodiensten te betrekken bij de voorlichting. 4.7. monitoring en evaluatieOntwikkelingen met betrekking tot blootstelling van werknemers aan arbeidsrisico's
en klachten dientengevolge worden op hoofdlijnen gevolgd aan de hand van landelijk
representatieve monitorgegevens van het CBS. Deze komen jaarlijks beschikbaar.
Ontwikkelingen met betrekking tot maatregelen die werkgevers nemen worden
op hoofdlijnen gevolgd aan de hand van landelijk representatieve monitorgegevens
van de Arbeidsinspectie. Ook deze komen jaarlijks beschikbaar. Die gegevens
volstaan over het algemeen niet om de vorderingen die in het kader van de
afzonderlijke convenanten worden gemaakt te kunnen toetsen. Hiervoor is extra
onderzoek nodig: een nul-, tussen- en eindmeting met betrekking tot zowel
het aantal blootgestelden als de maatregelen waarop het convenant is gericht.
Bepalingen dienaangaande vormen een noodzakelijk onderdeel van elk convenant. 4.8. cofinanciering overheid en sociale partnersUitgangspunt bij de financiering is dat overheid en sociale partners in
principe in gelijke mate bijdragen, ook financieel, aan het convenant en de
voorwaardenscheppende activiteiten in dat kader. Dit hoeft niet voor alle
onderdelen op dezelfde wijze te gelden. De overheid financiert in principe
de directe kosten die zijn verbonden aan de totstandkoming en implementatie
van een convenant, waarmee wordt gedoeld op het convenantsproces. Daarnaast
komen de kosten die samenhangen met het onderzoek naar – toepassing
van – de stand van de techniek, monitoring en evaluatie meestal voor
rekening van de overheid, teneinde de neutraliteit en waar mogelijk het wetenschappelijk
gehalte te waarborgen. Voorts neemt de overheid de kosten voor haar rekening
van de externe ondersteuning van de branche-begeleidingscommissie door een
projectbureau. Kosten ingevolge andere afspraken in het convenant vergen een
bijdrage van de bedrijfstak. Voor de overheidsfinanciering van de convenanten
zal een kader subsidieregeling worden ontwikkeld. 4.9. de eigen bijdrage van de bedrijfstakIn het convenant wordt geregeld in welke mate en voor welke onderdelen
overheid, werkgevers en werknemers in de bedrijfstak qua financiën en
menskracht participeren gedurende de looptijd van het convenant. De hoogte
van de financiële bijdrage die van de bedrijfstak wordt verwacht, is
onder meer afhankelijk van de kosten die uitvoering van het plan van aanpak
met zich meebrengt en de financiële draagkracht van de betrokken bedrijfstak. 5. Hoe komt een convenant tot stand? 5.1. aanpak per convenant in drie fasen: het stappenplanOm een convenant te kunnen afsluiten dient een aantal standaardactiviteiten
te worden ontplooid. Deze activiteiten verlopen in principe volgens het stramien
van het stappenplan (zie schema 4). Het stappenplan is onderverdeeld in drie
fasen. In elk van deze fasen wordt toegewerkt naar een belangrijk product:
eerst naar een intentieverklaring, dan naar de ondertekening van het taakstellende
convenant, en tenslotte naar de implementatie – en evaluatie –
van het convenant. De gemiddelde duur van het gehele proces zal – afhankelijk
van het arbeidsrisico en de bedrijfstak – 2 à 4 jaar zijn. Om
te voorkomen dat te lang wordt geïnvesteerd in een proces dat weinig
kans heeft op concreet resultaat, zal door de overheid als leidraad worden
gehanteerd dat een intentieverklaring binnen drie maanden na de start van
de verkennende besprekingen getekend moet zijn en dat het taakstellende convenant
maximaal 1 jaar na ondertekening van de intentieverklaring gerealiseerd wordt.
Dit zal ook in de intentieverklaring zelf worden opgenomen. 5.2. eerste fase: naar een intentieverklaringIn de eerste fase wordt nagegaan of bij partijen daadwerkelijk voldoende
draagvlak aanwezig is voor een taakstellend convenant, welke obstakels er
wellicht nog zijn die opgeruimd kunnen worden, welke wensen er leven ten aanzien
van de doelstellingen van het convenant, en of die wensen verenigbaar zijn.
De eerste fase moet uitmonden in een intentieverklaring. De intentieverklaring
is een pre-convenant, waarin partijen verklaren een taakstellend convenant
te willen opstellen en afspraken vastleggen over de activiteiten die daarvoor
nodig zijn. Tevens verbinden partijen zich in de intentieverklaring aan de
soort van bepalingen die in het convenant zullen worden opgenomen. In de intentieverklaring
verklaren partijen bijvoorbeeld te streven naar een convenant dat een streefcijfer
bevat, nog niet welk streefcijfer dat concreet zal zijn. Die invulling maakt
deel uit van de tweede fase. 5.3. tweede fase: naar een convenantIn de tweede fase wordt een tripartite branchebegeleidingscommissie (BBC)
ingesteld, die belast is met de invulling van de bepalingen van het convenant
en het opstellen van een plan van aanpak. Dit plan maakt integraal onderdeel
uit van het convenant, en vormt mede de basis voor het kwantitatieve doel
of de taakstelling. Zoals eerder gezegd kan deze taakstelling, afhankelijk
van het arbeidsrisico, betrekking hebben op de normering van de blootstelling
of de mate van toepassing van bepaalde preventie- c.q. bronmaatregelen.Een belangrijke voorwaarde is kennis over het aantal blootgestelden, de –
huidige en in de toekomst mogelijke – stand van de techniek en de mate
van toepassing daarvan op dit moment in de bedrijfstak.Hiervoor zal in aanvulling op de reguliere monitoring door CBS en Arbeidsinspectie
in veel gevallen onderzoek nodig zijn. Dit zal door een extern onderzoekbureau
worden uitgevoerd. Een extern projectbureau zal in deze fase werkzaamheden
ter ondersteuning van de BBC verrichten. Deze fase wordt –
indien succesvol – afgesloten met de ondertekening van het convenant
door sociale partners en de staatssecretaris van SZW. 5.4. derde fase: implementatie en evaluatie van het convenantDe derde fase omvat implementatie en evaluatie. Het convenant zal volgens
het daaraan gekoppelde plan van aanpak worden uitgevoerd. Voortgang en tussentijdse
resultaten zullen worden getoetst via monitoring door CBS en Arbeidsinspectie,
en zonodig door extern onderzoek. De BBC zal op basis hiervan beoordelen of
de uitvoering en implementatie van het convenant naar wens verloopt en of
voldoende resultaat wordt geboekt. Schema 3: Stappenplan arboconvenanten nieuwe stijl BIJLAGE HANDMATIG TILLEN OP DE WERKPLEKInleidingOp 21 augustus 1997 heeft de Commissie Arbeidsomstandigheden van de SER
advies uitgebracht over nader beleid inzake handmatig tillen op het werk.
De Commissie is in haar advies unaniem van mening dat de problematiek dermate
ernstig is, dat er alle aanleiding toe is om meer aandacht te besteden aan
het voorkomen en verminderen van de nadelige gevolgen van handmatig tillen.
Over de manier waarop dat zou moeten gebeuren adviseren de partijen echter
verdeeld. De werkgeversgeleding is van mening dat het huidige Arbobesluit
toereikend is. Om de aanpak van de tilproblematiek te bevorderen pleiten de
werkgevers voor expliciete aandacht voor tillen in de verplichte risico-inventarisatie
en -evaluatie. De vakbeweging en de onafhankelijke geleding daarentegen stellen
voor om een wettelijke norm voor tillen in te voeren, gebaseerd op gezondheidkundige
waarden. Zij geven daarbij de voorkeur aan een flexibele norm, in de vorm
van een basisnorm met de mogelijkheid om op bedrijfsniveau of op brancheniveau
daarvan af te wijken in overleg en overeenstemming tussen werkgever en werknemers. Structurele aandacht en aanpak noodzakelijkHet onderwerp tillen op het werk verdient meer structurele aandacht. Ruim
1,3 miljoen werknemers tillen regelmatig meer dan volgens de huidige inzichten
gezondheidkundig verantwoord is. Ongeveer de helft van deze 1,3 miljoen tilt
regelmatig gewichten van meer dan 25 kilogram, en ruim 250 000 werknemers
tilt regelmatig meer dan 40 kilogram. Klachten aan het bewegingsapparaat is
een van de belangrijkste oorzaken van arbeidsgebonden ziekteverzuim, medische
consumptie en arbeidsongeschiktheid. De maatschappelijke kosten van arbeidsgebonden
bewegingsapparaatklachten zijn hoog, ruim 4,8 miljard1. Een belangrijk deel hiervan heeft te maken met handmatig tillen. Ruimte voor maatwerkDe wijze waarop structurele aandacht voor tillen het best kan worden bevorderd
en hoe een substantiële vermindering van de tilproblematiek bereikt kan
worden is, mede gezien de uiteenlopende standpunten van werkgevers en werknemers,
niet eenvoudig te bepalen. Het afgelopen jaar is gezocht maar een tussenweg
die recht doet aan de argumenten van beide partijen. Daarbij is steeds uitgangspunt
geweest om ruimte voor maatwerk te koppelen aan een krachtige, resultaatgerichte
aanpak. Alhoewel wettelijke kwantitatieve normering van het tilgewicht, gezien
de ernst en omvang van de problematiek, zeker gerechtvaardigd is, heeft dit
nadelen vanuit het oogpunt van kosteneffectiviteit en de ruimte voor maatwerk.
Anderzijds is van alleen een globale doelbepaling, gecombineerd met de risico-inventarisatie
en -evaluatie, onvoldoende effect te verwachten. Door de lange termijn die
vaak ligt tussen de blootstelling aan tillen en klachten aan het bewegingsapparaat
als gevolg hiervan, hebben ook financiële prikkels, gericht op ziekteverzuim
en arbeidsongeschiktheid, op de korte termijn niet voldoende resultaat. Aanpak via convenantenEen aanpak met bedrijfstakgewijze afspraken, vastgelegd in convenanten
met de overheid, lijkt de meest aangewezen weg om de gewenste substantiële
reductie van de tilproblematiek te bereiken. De gemeenschappelijke verklaring
van 3 december jl. van het kabinet en sociale partners over arboconvenanten
wettigt het vertrouwen dat daarmee een wezenlijke bijdrage kan
worden geleverd aan beperking van de tilproblematiek in Nederland, en dat
nadere wetgeving niet nodig zal zijn. Landelijk streefcijfer voor tillenTen aanzien van de tilproblematiek is als landelijk streefcijfer geformuleerd
een afname van het aantal werknemers dat regelmatig zwaarder tilt dan gezondheidkundig
verantwoord is met 30% binnen een termijn van zeven jaar. Dit is een ambitieus
streefcijfer. Voor tillen geldt echter, dat duurzame effectieve maatregelen
in veel gevallen mogelijk en haalbaar zijn. Hier staat tegenover dat de termijn
van 7 jaar ruimer is dan de termijnen die voor de andere arbeidsrisico's zijn
geformuleerd. Daarvoor is gekozen omdat de benodigde maatregelen investeringen
vergen die in de tijd efficiënt en kosteneffectief gepleegd moeten kunnen
worden. Selectie van de hoogrisicobedrijfstakkenAls hoogrisicobedrijfstakken waarmee convenanten zullen worden afgesloten
zijn in eerste instantie de bedrijfstakken aangeduid waarin, volgens de Arbomonitor
zowel in 1996 als in 1997, meer dan 40% van het totaal aantal werknemers aangeeft
vaak kracht te moeten gebruiken. Vaak kracht gebruiken betekent in een groot
aantal gevallen hetzelfde als zwaar tillen. Daarnaast worden bedrijfstakken
waarin meer dan 50 000 mensen regelmatig kracht moeten gebruiken, gezien
de grote absolute omvang eveneens als hoogrisicobedrijfstakken beschouwd.De volgende bedrijfstakken vallen onder deze definitie: bouwnijverheid
(bouwbedrijven en afwerking van gebouwen), zorgsector (verpleeg- en verzorgingshuizen,
ziekenhuizen, overige welzijnszorg), landbouw, houtindustrie, schoonmaakbedrijven,
detailhandel (winkels in voedings- en genotmiddelen). Bijzondere aandacht
gaat daarbij uit naar de bouw en de zorgsector, verreweg de twee grootste
sectoren, zowel wat betreft omvang als ernst van de problematiek. Relatie met regelgeving en handhavingIn convenanten kunnen afspraken zijn opgenomen over normen die door de
Arbeidsinspectie zullen worden vertaald in beleidsregels. Beleidsregels worden –
voorzover nodig – vastgesteld om de werkgever en werknemers meer houvast
te geven bij de concrete invulling van hun verplichtingen die in de Arbowet,
het Arbobesluit en de Arboregeling in globale doel-voorschriften zijn geformuleerd.
Deze beleidsregels zullen de basis vormen voor het – toekomstige –
handhavingsbeleid door de Arbeidsinspectie in de betreffende bedrijfstak.
Hiermee kunnen alle werkgevers in de bedrijfstak gehouden worden aan de afspraken
met betrekking tot de toepassing van de stand van de techniek. Dat schept
rechtsgelijkheid van bedrijven binnen de bedrijfstak. Afspraken in het kader
van een convenant laten onverlet dat de Arbeidsinspectie in alle gevallen –
en volgens de daarvoor geldende procedurevoorschriften – zal handhaven
op de bestaande wettelijke normen, zal optreden bij constatering van evidente
misstanden en zal reageren op klachten en ongevallen.De Arbeidsinspectie zal voorts vanaf de gezondheidkundige grens voor tillen
toetsen op de aanwezigheid van het onderwerp in de risico-inventarisatie en
-evaluatie en het plan van aanpak, en het geven van voorlichting en instructie.
Voor die gezondheidkundige grens zal de zogenaamde NIOSH-formule1 als referentie dienen. Bij het ontbreken van een of meer van deze
zaken zal de Arbeidsinspectie handhaven volgens de geldende regels. Financiële ondersteuningOm een brongerichte aanpak van de tilproblematiek te stimuleren, heeft
de SER unaniem geadviseerd om investeringen voor het verminderen van fysieke
belasting fiscaal te ondersteunen. In de regeling voor fiscale faciliëring
van arbo-investeringen (FARBO-regeling) zijn daartoe ook investeringen voor
het verbeteren van belastende tilsituaties opgenomen. Deze zullen de komende
jaren worden uitgebreid. Voor de zorgsector wordt een regeling gecreëerd,
om investeringen in hulpmiddelen voor tillen van patiënten financieel
te ondersteunen. Daarvoor wordt de komende jaren ten laste van de SZW-begroting
een bedrag van 10 miljoen jaarlijks uitgetrokken. Nog eens 10 miljoen wordt
ten laste van de VWS-begroting loonsomevenredig verdeeld over de sectorfondsen
in de zorgsector ten behoeve van preventieprojecten op het terrein fysieke
belasting. Voorts is in opdracht van SZW en VWS het programma Preventie Klachten
aan het Bewegingsapparaat (PKB) opgestart. De Nationale Commissie Chronisch
Zieken en ZorgOnderzoek Nederland (ZON) voeren het programma uit. Doelstelling
van het programma is het stimuleren van de toepassing van effectief gebleken
of kansrijke praktische instrumenten en het evalueren van de effecten, zodat
kennis beschikbaar komt over de voorwaarden voor doeltreffende interventies
en de mogelijke opbrengsten daarvan.XNoot1E.A.P. Koningsveld Kerncijfers maatschappelijke kosten van arbeidsomstandigheden
in Nederland; 's-Gravenhage, VUGA Uitgeverij B.V., mei 1997, blz. 14.XNoot2RSI is een verzamelnaam voor de chronische en niet chronische klachten
en aandoeningen aan de bovenste ledematen (nek, schouder, armen, polsen of
handen) hoofdzakelijk veroorzaakt door twee arbeidsrisico's: langdurig dezelfde
houding (van het bovenlichaam) en repeterende bewegingen (met armen en handen).XNoot1NEI, Sectoren in de knel; Den Haag, Elsevier (te verschijnen
in januari 1999).XNoot1E.A.P. Koningsveld, Kerncijfers maatschappelijke kosten van arbeidsomstandigheden
in Nederland; 's-Gravenhage, VUGA Uitgeverij B.V., mei 1997, blz. 10.XNoot1Ibid.XNoot2Het aantal beeldschermwerkers in Nederland werd in 1997 geschat op 2,2
miljoen. Zie: P. Paoli, «Second European Survey on Working Conditions»,
European Foundation for the Improvement of Working and Living Conditions,
Dublin, p.185. Volgens recent onderzoek van het CBS (nog te verschijnen) bedraagt
dit aantal inmiddels 2,6 miljoen. Tot de beeldschermwerkers worden degenen
gerekend die meer dan twee uur per dag beeldschermwerk verrichten.XNoot1Beroepsgebonden allergische luchtwegaandoeningen, D. Heederik et al, november
1998 (moet nog verschijnen).XNoot1Massaar J (1998) «Repetitive Strain Injuries (RSI): de muisarm ontzenuwd»,
VUGA: Den Haag.XNoot1De kwantitieve doelstelling (–10%) voor RSI betreft een vermindering
van het aantal blootgestelden met RSI-klachten. Voor de overige arbeidsrisico's
beperkt de reductiedoelstelling zich tot een vermindering van het aantal blootgestelden.
Het convenantbereik op het terrein van RSI valt hierdoor in verhouding laag
uit.XNoot1E.A.P. Koningsveld, Kerncijfers maatschappelijke kosten van arbeidsomstandigheden
in Nederland; 's-Gravenhage, VUGA Uitgeverij B.V., mei 1997.XNoot1De NIOSH-formule (Revised edition, 1993) is ontwikkeld door het National
Institute for Occupational Safety and Health. Met deze formule kunnen tilsituaties
beoordeeld worden en limieten voor het gewicht van te tillen lasten worden
berekend op basis van zes factoren die kenmerkend zijn voor een tilsituatie:
horizontale en verticale afstand van de last tot het lichaam, verplaatsing
van de last, draaiing van het lichaam bij het tillen, frequentie van het tillen
en contact met de last. Onder optimale omstandigheden is een gewicht van 23
kg toegestaan. Dat wordt lager naarmate de genoemde factoren meer van invloed
zijn. Volgens een recent advies van de Gezondheidsraad (1995) is het overschrijden
van de NIOSH-formule een goede indicator voor de aanwezigheid van gezondheidsrisico's. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26375-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl