Staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwing; Brief minister en staatssecretaris over ZFR, COTG, CvZ en CSZ ivm toekomstige advies- en uitvoeringsstructuur volksgezondheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21427, nr. 155

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-07-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

21427 nr. 155

11-07-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1 Inleiding2 Besturingsmodel uitvoeringsorganen2.1. Taken in de wet vastgelegd2.2. Bestuur door onafhankelijke deskundigenToepassing op de Ziekenfondsraad2.3. SturingsinstrumentenScheiding uitvoering en toezicht2.4. Inrichting en werkwijzeKamerstructuur COTG2.5. Vervolg van deze brief3 De taken van de uitvoeringsorganen3.1. De taken van de Ziekenfondsraada) Beheer van de kassenb) Bestuurlijke takenc) Toezicht op de uitvoeringsorganisatie3.2 De taken van het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorga) Goedkeuren en vaststellen van (maximum)tarievenb) Vaststellen van richtlijnen3.3 De taken van het College voor Ziekenhuisvoorzieningena. Periodiek leveren van informatieb. Verschaffen van informatie over bouwbehoefte.c. Toetsing van aanvragen voor een verklaringd. Verlening van de vergunninge. Goedkeuring van de eindafrekeningf. Ontwikkelen van bouwmaatstaveng. Verschaffen van informatie ten behoeve van sluitings-
en saneringsbeslissingenh. Beoordelen rechtmatigheid meldingi. Naleving uitvoering3.4. De taken van de Commissie Sanering Ziekenhuisvoorzieningena. Begeleiding van het saneringsprocesb. Sanering ambulancehulpverleningc. Afstoting onroerend goedd. Overige taken4. Overblijvende punten 4.1 Invoeringstraject4.2. Naamgeving organen4.3. Stand van zaken overige wetgeving4.4. OverlegOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21427Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 427Staatkundige, bestuurlijke en staatsrechtelijke vernieuwingnr. 155BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 11 juli 1996 1 InleidingOp 11 oktober 1995 hebben ondergetekenden met de vaste commissies voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor Binnenlandse Zaken algemeen overleg
gevoerd over de nota «Toekomstige advies- en uitvoeringsstructuur volksgezondheid
en zorggerelateerde dienstverlening» (Kamerstukken II, 1995/96, 21 427
d.d.12-6-1995). Aan het slot van het overleg constateerde de voorzitter «...dat
wat betreft COTG en ZFR, de discussie wordt opgeschort totdat de bewindslieden
met nadere brieven komen, mede op basis van de rapportages van de werkgroepen»
(Kamerstukken 1995/96, 21 427 enz., nr. 125).Inmiddels hebben vier werkgroepen hun rapporten uitgebracht over respectievelijk
de Ziekenfondsraad, het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg (COTG), het
College voor Ziekenhuisvoorzieningen (CvZ) en de Commissie Sanering Ziekenhuisvoorzieningen
(CSZ). Over de rapportages heb ik gesprekken gevoerd met bestuurlijke delegaties
van de genoemde organen.De rapportages zijn ter kennisneming als bijlage bij deze brief gevoegd1 .De werkgroepen hebben, overeenkomstig hun opdracht, per uitvoeringsorgaan
uitwerking gegeven aan de uitgangspunten die in mijn notitie van 12 juni 1995
zijn verwoord. Tijdens het bovengenoemde algemeen overleg zijn de uitgangspunten
van de herziening van de advies- en uitvoeringsstructuur onderschreven, te
weten herstel/bevestiging van het primaat van de politiek en scheiding van
de functies advies, overleg en uitvoering.Toepassing van deze uitgangspunten leidt tot advisering door onafhankelijke
deskundigen in een vroege fase van de beleidsvormingscyclus en tot uitvoering,
nadat politieke besluitvorming heeft plaatsgevonden, door uitvoeringsorganen
die eveneens bestuurd worden door onafhankelijke deskundigen. Overleg vindt
plaats in een eigen organisatorische setting, tussen departement
enerzijds en de betrokken (belangen-)organisaties anderzijds.De scheiding van functies leidt tot een duidelijke definiëring van
posities en verantwoordelijkheden en daarmee tot een verhoging van de transparantie
van het besluitvormingsproces.De rapporten van de werkgroepen gaan in op de taken van elk uitvoeringsorgaan,
op de samenstelling van de besturen, de aansturing door de minister en de
inrichting en werkwijze van het orgaan. Samen met enkele andere punten komen
deze onderwerpen integraal terug in deze brief.De indeling van de brief is als volgt. Paragraaf 2 bevat een beschrijving
van het te hanteren besturingsmodel voor uitvoeringsorganen. Paragraaf 3 somt
de taken op van achtereenvolgens Ziekenfondsraad, COTG, CvZ en CSZ. Paragraaf
4 handelt over enkele overblijvende punten, inclusief het invoeringstraject.
Voor invoering is wetswijziging nodig. Een wetsvoorstel «aanpassing
uitvoeringsorganen volksgezondheid en zorggerelateerde dienstverlening»
dat ten doel heeft de inhoud van deze notitie wettelijk vast te leggen, wordt
momenteel voorbereid en zal binnenkort aan de Ministerraad kunnen worden voorgelegd.In deze voorstellen is nog geen rekening gehouden met de toegezegde rijksbrede
doorlichting van ZBO's. Dit zal tezijner tijd plaatsvinden, nadat de aanwijzingen
voor de rijksdienst terzake zijn vastgesteld. 2 Besturingsmodel uitvoeringsorganenDe notitie van 12 juni 1995 schreef ten aanzien van uitvoeringsorganen:
«Uitvoerende taken worden bij of krachtens de wet aan uitvoeringsorganen
opgedragen (beheer, vaststelling van richtlijnen etc.) en vormen hun primaire
reden van bestaan. Eventuele andere dan uitvoeringstaken vormen een afgeleide
van die primaire taak. Voor advisering, belangenbehartiging, draagvlakverwerving
en overleg is in de context van uitvoeringsorganen geen plaats.»Tegen deze achtergrond is een besturingsmodel ontwikkeld dat op de uitvoeringsorganen
op het terrein van de volksgezondheid en zorggerelateerde dienstverlening
toegepast zal worden. Het ontwikkelde besturingsmodel bevat de volgende elementen:1. de taken zijn uitvoerend van aard en worden bij of krachtens de wet
geregeld;2. het bestuur bestaat uit door de minister c.q. de Kroon te benoemen
onafhankelijke deskundigen;3. de minister beschikt over sturingsinstrumenten om inhoud te geven aan
zijn politieke verantwoordelijkheid;4. het bestuur is verantwoordelijk voor de inrichting en werkwijze van
het uitvoeringsorgaan en brengt die verantwoordelijkheid tot uiting in een
Reglement van Orde dat onderworpen is aan de goedkeuring van de minister.Ter toelichting het volgende: 2.1. Taken in de wet vastgelegdDe taken van de afzonderlijke uitvoeringsorganen-nieuwe stijl worden concreet
en expliciet in de wet vastgelegd. Alleen bij of krachtens de wet kunnen nieuwe/andere
taken aan het takenpakket worden toegevoegd. Een dergelijke bepaling
voorkomt het sluipenderwijs veranderen van het takenpakket.Signalering en het verrichten van uitvoeringstoetsen zullen standaard
als taak van elk uitvoeringsorgaan in de wet worden opgenomen. Een uitvoeringstoets
betreft een vraag van de minister of voorgenomen beleid praktisch uitvoerbaar
is. Via signalering maakt het uitvoeringsorgaan de minister opmerkzaam op
problemen of ontwikkelingen die het tegenkomt bij de uitvoering van zijn werkzaamheden.
Ook de geregelde informatievoorziening aan de minister zal wettelijk worden
vastgelegd. 2.2. Bestuur door onafhankelijke deskundigenDe taken van elk uitvoeringsorgaan worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid
van een bestuur dat bestaat uit onafhankelijke deskundigen die door de minister
c.q. de Kroon worden benoemd. Er zal sprake zijn van (ten hoogste) 9 bestuurders
per orgaan, waaronder de voorzitter. Bij een dergelijke omvang is het mogelijk
om voldoende expertise in het bestuur samen te brengen en tegelijkertijd slagvaardig
te werken. Uitgegaan wordt van een gemiddeld tijdsbeslag voor de leden van
3 à 4 dagen per maand. Voor de voorzitter is het tijdsbeslag groter. Toepassing op de ZiekenfondsraadOnder verwijzing naar de gewenste betrokkenheid van partijen bij de uitvoeringspraktijk
van de wettelijke ziektekostenverzekeringen bevatte de notitie van 12 juni
1995 de keuze voor handhaving van het participatiemodel bij de Ziekenfondsraad,
zij het in afgeslankte vorm. In dit model wordt de bestuurlijke verantwoordelijkheid
deels (nl. met uitzondering van de kroonleden) gedragen door personen die
door (groepen van) maatschappelijke organisaties worden aangewezen.Bij de keuze voor handhaving van het participatiemodel werden tijdens
het debat op 11 oktober 1995 door een aantal sprekers forse vraagtekens gezet.
Gevraagd werd alternatieven voor het participatiemodel bij de Ziekenfondsraad
uit te werken.Tegenover het participatiemodel staat besturing door onafhankelijke deskundigen
(kroonledenmodel). Er zijn ook tussenvarianten. Vergeleken met de huidige
situatie bij de Ziekenfondsraad bestaan tussenvarianten uit vergroting van
het aantal onafhankelijke leden (tot zelfs een meerderheid) en verandering
van de benoemingsprocedure. Ten aanzien van de benoemingsprocedure is het
denkbaar om in plaats van rechtstreekse afvaardiging te kiezen voor een meer
getrapte benoemingsprocedure. De minister of de Kroon benoemt de vertegenwoordigers
dan na overleg of in overleg met representatief verklaarde organisaties.In het verlengde hiervan kan nog bepaald worden dat de aldus benoemde
personen zonder last of op persoonlijke titel deelnemen aan de besluitvorming
in het uitvoeringsorgaan. Partijen kunnen verder op afstand geplaatst worden
via een commissarissen-model waarin een raad van commissarissen, samengesteld
uit vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, op een afstand meestuurt.Als alternatief voor het participatiemodel is geen van deze tussenvarianten
aantrekkelijk. De voordelen van participatie enerzijds (namelijk draagvlak)
en besturing door kroonleden anderzijds (namelijk onafhankelijkheid in besluitvorming)
zullen in een gemengd model verwateren en per saldo in nadelen omslaan.Dat betekent dat het kroonledenmodel als enig alternatief tegenover het
huidige participatiemodel staat. Omdat de in het debat van 11 oktober 1995 geventileerde twijfel over handhaving
van het participatiemodel bij de Ziekenfondsraad sindsdien niet is verminderd,
is dezerzijds besloten om de keuze voor het participatiemodel te laten vallen
en ook voor wat betreft de Ziekenfondsraad aan te sluiten bij het model van
besturing door onafhankelijke deskundigen. Opheffing van de uitzondering voor
de Ziekenfondsraad betekent dat voor alle uitvoeringsorganen één
besturingsmodel wordt gehanteerd. 2.3. SturingsinstrumentenDe minister beschikt in het besturingsmodel over een aantal instrumenten
waarmee het uitvoeringsorgaan wordt aangestuurd. Die instrumenten dienen om
de politieke verantwoordelijkheid van de minister voor het functioneren van
het uitvoeringsorgaan te kunnen dragen. Grofweg zijn de sturingsinstrumenten
in drie categorieën in te delen:– het geven van aanwijzingen vooraf en het goedkeuren en schorsen
van besluiten achteraf;– het goedkeuren van het (jaarlijks op te stellen) werkprogramma
en het Reglement van Orde;– het vaststellen van de begroting, het opleggen van een verantwoordingsplicht
(inclusief accountantscontrole) en het te allen tijde kunnen beschikken over
de informatie die bij een uitvoeringsorgaan aanwezig is.Een dergelijke sturing vooronderstelt duidelijkheid vooraf over de inhoudelijke
en financiële kaders, zodat het uitvoeringsorgaan weet waar het zich
aan te houden heeft. Scheiding uitvoering en toezichtUitvoering en toezicht dienen gescheiden te worden. De vormgeving van
die scheiding zal nader worden bezien in een kader dat niet alleen het toezicht
van de ZFR op de uitvoering van de Ziekenfondswet en de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten betreft, maar ook het toezicht van de minister op uitvoeringsorganen –
zoals de ZFR – en de positionering van de zgn. gemachtigde bouw ten
opzichte van het departement en het College voor Ziekenhuisvoorzieningen.
Hier spelen ook elementen uit de ZBO-toetsing mee.Het beschrijven en uitwerken van dat bredere kader zal enige tijd vergen.
(Zie ook par. 3.1.c van deze notitie). 2.4. Inrichting en werkwijzeTer uitvoering van de wettelijke taken, binnen de gegeven inhoudelijke
en financiële kaders, staan het bestuur van een uitvoeringsorgaan bevoegdheden
en middelen ter beschikking. In dit verband is een verwijzing naar Art. 3.2
van de Algemene wet bestuursrecht op zijn plaats. Dat artikel bepaalt dat
bij de voorbereiding van een besluit het bestuursorgaan de nodige kennis vergaart
omtrent de relevante feiten en belangen. Van groot belang daarbij is dat het
bestuur zorg draagt voor voeling met en voeding uit de praktijk, bij voorkeur
door bij haar werkzaamheden praktijkdeskundigheid te betrekken. Hierbij geldt
als restrictie dat daarbij geen zodanige bestuurlijke bindingen met maatschappelijke
organisaties ontstaan dat een ongewenste vermenging van belangen optreedt.
Tegen deze achtergrond legt het uitvoeringsorgaan de manier waarop het zijn
besluiten terzake voorbereidt, vaststelt en uitvoert, alsmede de manier waarop
de nodige kennis vergaard wordt, vast in een Reglement van Orde. Het Reglement
van Orde behoeft de goedkeuring van de minister. Hierbij worden
de volgende criteria gehanteerd, die overigens verder moeten worden uitgewerkt:– inrichting en werkwijze dienen doelmatig en instrumenteel te zijn
voor de taken die het orgaan uitvoert. Bijzondere aandacht dient daarbij te
worden geschonken aan de eventueel in te stellen commissies of werkgroepen;– inrichting en werkwijze dienen transparant te zijn. Dit slaat
vooral op de manier waarop deskundigheid uit de praktijk wordt ingeschakeld
bij de voorbereiding van bestuursbesluiten en op de garanties die er dienen
te zijn dat deze betrokkenheid de uiteindelijke verantwoordelijkheid van het
bestuur niet beperkt;– onbelemmerde wederzijdse informatie-uitwisseling tussen uitvoeringsorganen
onderling dient verzekerd te zijn.Het ontwikkelde besturingsmodel weerspiegelt de onderscheiden verantwoordelijkheden
van de minister en het orgaan. Een en ander heeft ook gevolgen voor de figuur
van de waarnemerschappen van VWS en andere departementen in (bestuurs-)vergaderingen
van uitvoeringsorganen. Het gehanteerde model impliceert dat het bestuur van
het uitvoeringsorgaan bepaalt of de aanwezigheid van een ministerieel waarnemer
noodzakelijk is. Het nodigt de minister dus eventueel uit om een waarnemer
af te vaardigen. De minister bepaalt vervolgens of hij op de uitnodiging ingaat.De taak van de ministerieel waarnemer beperkt zich tot het zijn van «oog
en oor» en het in louter voorlichtende zin verschaffen van informatie.
Van enig commitment van de minister aan een besluit genomen in aanwezigheid
van de ministerieel waarnemer kan geen sprake zijn.Diens aanwezigheid ontslaat het uitvoeringsorgaan niet van de plicht om
de minister regelmatig en adequaat te informeren.Tegen deze achtergrond kan volstaan worden met één VWS-waarnemer
per uitvoeringsorgaan die optreedt namens de gehele rijksoverheid. De nu nog
bestaande bepalingen over waarnemerschappen kunnen vervallen. Kamerstructuur COTGZoals aangegeven zijn de inrichting en werkwijze van het uitvoeringsorgaan
een verantwoordelijkheid van het bestuur. Er is derhalve geen behoefte om
hierover bijzondere bepalingen in de wet op te nemen. Voor het COTG betekent
dit dat de huidige wettelijke bepalingen ten aanzien van de kamerstructuur
kunnen vervallen.Als gevolg van deze keuze vreest het COTG-bestuur voor vrijblijvendheid
in de opstelling van partijen en voor de juridische houdbaarheid van genomen
besluiten. Wij delen deze vrees niet en nemen daarbij in aanmerking dat een
duidelijke omschrijving van de bevoegdheden van het COTG in de wet alsmede
duidelijke beleidskaders van de kant van de minister voldoende rechtsgrond
bieden voor houdbare besluiten. Partijen zullen ook zonder wettelijke regeling
van de kamerstructuur inzien dat een bijdrage aan de werkzaamheden van het
COTG – via het inbrengen van praktijkdeskundigheid – in hun belang
is en niet alleen wordt geleverd omdat een wettelijke bepaling hen daartoe
verplicht. Bij onze afweging in deze speelt de bestuurlijke uniformiteit eveneens
een rol. Het risico van het maken van een uitzondering is bovendien, dat het
de weg opent voor nog meer uitzonderingen. 2.5. Vervolg van deze briefOmdat het besturingsmodel de bestuurlijke samenstelling van de uitvoeringsorganen,
de inrichting en werkwijze alsmede de sturingsinstrumenten eenduidig vastlegt,
behoeft in het vervolg van deze brief nog slechts nader ingegaan
te worden op de taken van Ziekenfondsraad, COTG, CvZ en CSZ. 3 De taken van de uitvoeringsorganenVoor de beschrijving van de taken van elk van de uitvoeringsorganen is
goeddeels gebruik gemaakt van de werkgroeprapporten. De beleidsadviestaak
van de uitvoeringsorganen wordt via de Herzieningswet adviesstelsel respectievelijk
de Aanpassingswet herziening adviesstelsel uit het takenpakket verwijderd.Met name in het geval van de Commissie Sanering Ziekenhuisvoorzieningen
zijn, in aanvulling op het werkgroeprapport, de resultaten van verdere besluitvorming
inzake de taken van dit uitvoeringsorgaan vermeld. 3.1. De taken van de ZiekenfondsraadDe taken van de Ziekenfondsraad-nieuwe-stijl kunnen in een drietal categorieën
worden ondergebracht: beheer, bestuurlijke taken en toezicht. a) Beheer van de kassenDe Ziekenfondsraad voert het beheer van de Algemene Kas en het Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekosten. Deze taak is momenteel geregeld in artikel
72 van de Ziekenfondswet en artikel 38 van de Wet financiering volksverzekeringen.
Het beheer van deze kassen betreft het middelenbeheer, waaronder het bewaken
van de liquiditeitspositie en de verdeling van de beschikbare budgetten over
de ziekenfondsen. In het verlengde van deze werkzaamheden ligt het rapporteren
aan de minister over de financiële positie van de kassen en de recente
kostenontwikkeling. Dit gebeurt via viermaandelijkse rapportages. Vanuit de
verantwoordelijkheid voor het beheer van de kassen geeft de Ziekenfondsraad
ook eenmaal per jaar een indicatie van de gewenste hoogte van de premie voor
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en Ziekenfondswet, alsmede de macrobudgetten
voor het volgend jaar aan. b) Bestuurlijke takenOnder de verzamelterm bestuurlijke taken valt een aantal activiteiten
die zijn verbonden aan de uitvoering van de Ziekenfondswet en de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten.1) goedkeuren van overeenkomstenArtikel 44 van de Ziekenfondswet regelt dat ziekenfondsen overeenkomsten
sluiten met personen of instellingen die hulp kunnen verlenen. Artikel 44a
bepaalt dat de ZFR ten behoeve daarvan modelovereenkomsten vaststelt die weer
de goedkeuring van de minister behoeven en waarbinnen de overeenkomsten, waarover
art. 44 spreekt, dienen te blijven. Artikel 46, lid 2, bepaalt dat de Ziekenfondsraad
landelijke uitkomsten van overleg goedkeurt. Indien dergelijke landelijke
uitkomsten van overleg niet tot stand komen, kan de minister de Ziekenfondsraad
vragen zelf een modelovereenkomst vast te stellen.Deze tussenkomst van de minister kan komen te vervallen. De Ziekenfondsraad
kan, als blijkt dat een landelijke modelovereenkomst uitblijft, een overeenkomst
vaststellen.Overigens bestaat het voornemen het overeenkomstenstelsel als zodanig
nog eens te bezien, vooral waar het gaat om mogelijke vermindering van bureaucratie. 2) toelaten ziekenfondsen en verzekeraarsDeze taak betreft de toelating van uitvoeringsorganen Ziekenfondswet en
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, het bewaken van statuten en reglementen
van de ziekenfondsen en tot de uitvoering van de AWBZ toegelaten particuliere
ziektekostenverzekeraars en de naleving van de wettelijke voorschriften die
aan de uitvoeringsorganen zijn gesteld. Ook gaat het om het verlenen van toestemming
aan ziekenfondsen voor het verrichten van werkzaamheden voor derden en het
geven van ontheffing van het verbod op eigen instellingen en op financiële
deelneming in zorginstellingen.De taak zal door de Ziekenfondsraad worden uitgeoefend binnen door de
minister vastgestelde kaders. Voor het op bovenstaande wijze uitvoeren van
deze taak dient de wet te worden veranderd omdat deze taak momenteel nog door
het departement wordt uitgevoerd.3) SubsidieregelingenSubsidie is een substantiële taak van de Ziekenfondsraad. Die taak
valt als volgt uiteen:– subsidies op grond van de Wet Financiering Volksverzekeringen,
artikel 39, derde lid, onder g, en Ziekenfondswet, artikel 73, eerste lid
onder c (onderzoek);– subsidies op grond van de Wet Financiering Volksverzekeringen,
artikel 39, derde lid, onder h, en Ziekenfondswet, artikel 73, eerste lid,
onder d.Subsidies op basis van artikel 39, derde lid, onder h, van de Wet financiering
volksverzekeringen betreffen de zogenoemde «pseudo-verstrekkingen».Voor het treffen van subsidieregelingen zal de minister in de toekomst
aanwijzingen aan de Ziekenfondsraad geven. Voor deze aanwijzingen zal naar
analogie van de systematiek van de Wet tarieven gezondheidszorg een voorhangprocedure
bij de Tweede Kamer worden gevolgd. De Ziekenfondsraad zal op basis van de
aanwijzingen subsidieregelingen ontwerpen. De subsidieregelingen behoeven
vervolgens de goedkeuring van de minister.Subsidies voor onderzoek worden gegeven in de context van ontwikkelingsgeneeskunde
en onderzoek in meer algemene zin. De beschikbare bedragen worden jaarlijks
vastgesteld door de minister. Het secretariaat van de Ziekenfondsraad bereidt
besluitvorming voor en organiseert inschrijvingsprocedures.Daarnaast is er een onderzoeksbudget voor de besteding waarvan de minister
het voorwerk doet en de prioriteiten stelt. Formeel krijgt de Ziekenfondsraad
vervolgens een aanwijzing om zorg te dragen voor de boekhoudkundige afhandeling.Experimenten, projecten en onderzoek op het terrein van de volksgezondheid
en zorggerelateerde dienstverlening dienen te worden uitgevoerd in het kader
van programma's die in opdracht van de minister en de Ziekenfondsraad en onder
bij de opdrachtverlening gestelde randvoorwaarden worden aanbesteed door Zorgonderzoek
Nederland (ZON) en/of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO). Een definitieve beslissing over de positionering van ontwikkelingsgeneeskunde
wordt genomen na ommekomst van een tussenevaluatie.4) beroepszakenDe Ziekenfondsraad dient alvorens een verzekerde een beroep kan instellen
tegen een beschikking betreffende een aanspraak, aan de belanghebbende een
advies uit te brengen. Daardoor worden in circa driekwart van de gevallen
rechterlijke procedures voorkomen. De Ziekenfondsraad beschikt daartoe sinds
de invoering van de Ziekenfondswet over de Commissie voor Beroepszaken.
De adviesprocedure bij de ZFR met betrekking tot geschillen over verstrekkingen,
zorgaanspraken of vervangende uitkeringen heeft de afgelopen jaren bewezen
zeer zinvol te zijn, zowel wat betreft de zeeffunctie als wat betreft de toezicht-
en uitvoeringstaken.Gelet daarop wordt bezien of het aangewezen is deze procedure bij de Ziekenfondsraad
te handhaven.5) klachtenbehandelingDe Ziekenfondsraad heeft in beginsel een taak bij de behandeling van klachten
van verzekerden over het handelen van de uitvoeringsorganen. Bezien wordt
of de daarvoor thans bestaande klachtencommissie op termijn kan worden opgeheven.
Een en ander is afhankelijk van het aantal klachten dat resteert na installatie
van de Ombudsman-zorgverzekeringen.6) voorlichtingDe Ziekenfondsraad verzorgt momenteel volgens afspraak tussen departement
en raad de voorlichting aan verzekeraars, instellingen en burgers over door
de Tweede en Eerste Kamer aanvaard beleid. Hij schakelt daarbij zoveel mogelijk
de betrokken organisaties en hun communicatiekanalen in. Deze taak van de
Ziekenfondsraad wordt in de wet omschreven.7) toelatingen instellingenVoor zover het systeem van individuele toelating van instellingen op grond
van de sociale ziektekostenregelingen gehandhaafd blijft, ligt het in de rede
de beslissing daarover bij de Ziekenfondsraad te leggen, binnen door de minister
vast te stellen kaders. Dit past in de visie op het kerndepartement. (vergelijk
taak 2).8) internationaal verbindingskantoorDe Ziekenfondsraad is ook nu al aangewezen als verbindingsorgaan in het
kader van de internationale regelingen op het terrein van de wettelijke ziektekostenverzekeringen.
Concentratie bij de Ziekenfondsraad van het gegevens- en betalingsverkeer
met de verdragslanden is efficiënt gebleken mede met het oog op de noodzakelijke
verdragstechnische expertise.9) coördinatie en afstemmingHet stelsel van (sociale) ziektekostenverzekeringen kent vele raakvlakken
met andere terreinen van sociale zekerheid en de belastinginning. Op het punt
van de coördinatie en afstemming ten behoeve van de uitvoering van de
sociale ziektekostenverzekeringen heeft de Ziekenfondsraad een taak. Hetzelfde
geldt voor coördinatie en afstemming in het kader van de uitvoering van
de wettelijke regels op het terrein van zorgverzekeringen. c) Toezicht op de uitvoeringsorganisatieHet toezicht heeft betrekking op de uitvoering van de Ziekenfondswet en
de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten door de ziekenfondsen en de toegelaten
uitvoeringsorganen AWBZ. Op basis van het jaarlijkse toezichtplan worden onderzoeken
verricht bij individuele verzekeraars. Ook worden thematische onderzoeken
uitgevoerd. Aldus wordt het functioneren van iedere verzekeraar afzonderlijk,
alsmede de uitvoering in zijn totaliteit, beoordeeld, wordt beslist over de
aanvaardbaarheid van uitgaven en over de opgaven van afzonderlijke verzekeraars
ten aanzien van verzekerdenaantallen en kostencijfers. Toezichtmaatregelen
kunnen worden getroffen. De Ziekenfondsraad heeft zijn toezichthoudende functie enige tijd geleden
op afstand van het andere raadswerk geplaatst, in de vorm van de zelfstandig
functionerende Commissie Toezicht Uitvoeringsorganisatie (CTU). De CTU heeft
onlangs een zelfstandig jaarverslag 1995 uitgebracht. Dit model functioneert
momenteel naar tevredenheid.Uitvoering en toezicht dienen in de toekomst gescheiden te worden. De
vormgeving van die scheiding zal nader worden bezien. Vooralsnog wordt de
bestaande situatie met betrekking tot het toezicht gehandhaafd.Thans zijn drie van de vijf leden van de CTU (inclusief de voorzitter)
tevens kroonlid van de Ziekenfondsraad. Ik stel voor om alle leden van de
CTU van buiten te recruteren. Deze aanscherping acht ik nu al aan de orde
om de onafhankelijkheid van de CTU beter tot uiting te laten komen. De CTU
brengt regelmatig verslag uit aan de minister en de Ziekenfondsraad. De minister
kan de CTU opdragen bijzondere opdrachten uit te voeren. De zelfstandige bevoegdheden
van de CTU blijven vanzelfsprekend gehandhaafd. 3.2 De taken van het Centraal Orgaan Tarieven GezondheidszorgIn de notitie van 12-6-1995 staat al dat het takenpakket van het COTG
geen aanpassing behoeft. Over de taakomschrijving van het COTG kunnen wij
in deze brief dan ook kort zijn en verwijzen naar de Wet tarieven gezondheidszorg
(WTG). De taken van het COTG zijn in het huidige artikel 19 van de WTG als
volgt beschreven. a) Goedkeuren en vaststellen van (maximum)tarievenArtikel 19, lid a. van de WTG geeft het COTG tot taak «te beslissen
over het al dan niet goedkeuren of vaststellen van tarieven en maximumtarieven.» b) Vaststellen van richtlijnenLid b van art. 19 WTG geeft het COTG de opdracht «richtlijnen vast
te stellen inzake de hoogte, de opbouw en de wijze van berekening van een
tarief en maximumtarief of onderdelen van een tarief en maximumtarief.» 3.3 De taken van het College voor ZiekenhuisvoorzieningenToepassing van de uitgangspunten van de herziening van de advies- en uitvoeringsstructuur
op het CvZ betekent dat het CvZ wordt omgevormd van advies- tot uitvoeringsorgaan.
Voor een helder begrip van de taken van het CvZ-nieuwe-stijl bleek het nodig
om per fase in de Wet Ziekenhuisvoorzieningen (WZV) de taakverdeling tussen
CvZ en departement nader te beschouwen en uiteen te leggen. Het onderscheid
tussen beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering vormde daarbij een belangrijk
criterium. Bij de ontwikkeling van de «nieuwe WZV» zal dit zelfde
criterium gehanteerd worden. Omdat die «nieuwe WZV» naar verwachting
niet per 1 januari 1997 in werking zal kunnen treden wordt de huidige WZV
nog aangepast. Daarin zullen voor het CvZ de volgende taken worden vastgelegd. a. Periodiek leveren van informatieTen behoeve van de ontwikkeling van de visie van het departement op basis
waarvan richtlijnen tot stand komen, is feitelijke informatie nodig over ontwikkelingen
in de zorgvraag (achterstandssituaties en gebouwenbestand). Het CvZ wordt
belast met het periodiek verschaffen van deze informatie ten
behoeve van de beleidsontwikkeling door het departement. De minister geeft
aan welke informatie wordt verlangd.Ook ten behoeve van het opstellen van de bouwprioriteiten kan de minister
het College verzoeken om ten behoeve van het vaststellen van het financiële
kader informatie te geven over de bouwbehoefte in een bepaalde periode. De
minister geeft aan om welke specifieke informatie het gaat. b. Verschaffen van informatie over bouwbehoefte.De eerste stap bij het opstellen van het provinciale plan betreft een
inventarisatie van het aanwezige voorzieningenbestand. Het CvZ maakt op verzoek
van de provincie een beschrijving van de bouwkundige staat en de gebruikswaarde
van de voorzieningen in de ruimste zin.Het CvZ hanteert daarbij door het departement vast te stellen criteria
(te weten richtlijnen en bouwmaatstaven) ten aanzien van:– de bouwkundige kwaliteit en functionaliteit van de gebouwen;– het voorzieningen-niveau in de regio (tussen en binnen sectoren);– de doelmatigheid van de zorgvoorzieningen.Het CvZ geeft met name eventuele verschillen aan tussen het aanwezige
voorzieningenniveau (kwaliteit en kwantiteit) en het gewenste voorzieningenniveau. c. Toetsing van aanvragen voor een verklaringTen behoeve van de besluitvorming door de minister over verklaringsaanvragen
toetst het CvZ de aanvragen aan de plannen, richtlijnen, de bestendige praktijk
danwel het geëxpliciteerde beleid (besluiten en circulaires). De toetsing
van het CvZ resulteert in een oordeel over:– de bouwkundige/functionele noodzaak van het initiatief (conform
de verderop te behandelen bouwmaatstaven);– de noodzaak van het initiatief gezien het voorzieningenniveau
in de regio (conform het plan);– de noodzaak gelet op de doelmatigheid van het initiatief ten opzichte
van het aanbod in de regio (conform de richtlijnen). d. Verlening van de vergunningNa het afgeven van de verklaring door de minister start het proces van
bouwkundige beoordeling dat, via enkele tussenstappen, uitmondt in het afgeven
van de vergunning door het CvZ. Het CvZ toetst voorafgaand daaraan de bouwkundig-functionele
uitwerking van de bouwinitiatieven in de verschillende fasen bespreekt over
beoordelingsbevindingen.Op dit moment wordt de vergunning nog door het departement afgegeven.
Het afgeven van de vergunning valt evenwel als uitvoering te kwalificeren
omdat de vergunning dient te blijven binnen de kaders en voorwaarden van de
verklaring die door de minister wordt afgegeven. e. Goedkeuring van de eindafrekeningHet CvZ beoordeelt, binnen door de minister gestelde kaders, de eindafrekening
en beslist over de goedkeuring daarvan. Afhankelijk van de voorschriften die
aan de vergunning zijn verbonden, gaat hieraan een proces van bouwbegeleiding
vooraf. De invulling daarvan hangt eveneens af van de voorschriften die zijn
verbonden aan de vergunning. In het geval van zogenaamd budgettair bouwen
is bouwbegeleiding niet aan de orde. f. Ontwikkelen van bouwmaatstavenDe bouwmaatstaven vormen het toetsingskader voor de bouwkundig-functionele
beoordeling van individuele bouwplannen in de verschillende fasen van de besluitvormingsprocedure.
De bouwmaatstaven bevatten bouwnormen (bijvoorbeeld toegestane vloeroppervlakten,
gerelateerd aan de uitoefening van bepaalde functies) en de daarvoor toegestane
kosten (bijvoorbeeld prijzen per vloeroppervlakte). De ontwikkeling van de
bouwmaatstaven wordt op aanwijzing van de minister aan het CvZ opgedragen.
De minister keurt de te hanteren bouwmaatstaven vervolgens goed. g. Verschaffen van informatie ten behoeve van sluitings-
en saneringsbeslissingenTen behoeve van de besluitvorming door de minister kan deze het CvZ verzoeken
informatie te verschaffen over de bouwkundig-functionele staat van het gebouw,
inclusief de gebouwgebonden financiële gevolgen van sluiting en herbestemmingsmogelijkheden,
de planmatige situatie alsmede de rechtmatigheid van gepleegde investeringen. h. Beoordelen rechtmatigheid meldingMet ingang van 1 januari 1996 is de zgn verkorte procedure afgeschaft
en is een nieuwe meldingsregeling van kracht. Het CvZ beoordeelt de melding
uitsluitend op juistheid, met name op de vraag of het om meldingplichtige
dan wel vergunningplichtige initiatieven gaat. Ook toetst het CvZ in de verklaringsfase
of er sprake is van een vergunningplichtig initiatief. i. Naleving uitvoeringIn de WZV-procedure vergt de naleving van de regelgeving aparte aandacht.
Onderscheid kan daarbij gemaakt worden tussen naleving van de zogenaamde vergunningplicht
en de feitelijk uitvoering van de vergunning.Bij de vergunningplicht gaat het erom of voor bouw waarvoor vergunning
vereist is, ook daadwerkelijk vergunning wordt gevraagd.Hierin zijn sedert 1 januari 1996 drie (zwartbouw)situaties te onderscheiden:1. Het niet aanvragen van een vergunning;2. Bouwen vóórdat vergunning is verleend;3. Vergunningplichtige projecten ten onrechte onder de melding laten vallen.Indien het CvZ op een dergelijke (zwart-)bouwsituatie stuit maakt het
daarvan melding bij het departement. Onder de uitvoering van de vergunning
wordt verstaan het toetsen van de bouw, de kosten en de aanvullende voorwaarden.Op basis van art. 20 WZV zijn ambtenaren aangewezen die met het toezicht
op de naleving van de WZV zijn belast. Op deze bepalingen kunnen het departement
en het CvZ zich beroepen bij het opvragen van stukken. In de praktijk wordt
dit toezicht structureel uitgevoerd bij de bouwbegeleiding en eindafrekening.In gevallen waarin sprake is van kostbare en gecompliceerde bouw wordt
de figuur van de «gemachtigde bouw» gehanteerd. 3.4. De taken van de Commissie Sanering ZiekenhuisvoorzieningenDe taken van de Commissie Sanering-nieuwe-stijl zijn als volgt te categoriseren. a. Begeleiding van het saneringsprocesArtikel 18 b van de WZV bepaalt dat, ingeval door de minister is besloten
een instelling te sluiten of in te krimpen, het de taak van de Commissie is
om toezicht te houden op het saneringsproces van ziekenhuisvoorzieningen en
het vaststellen van een uitkering, zijnde het saldo van saneringskosten en
baten. De Commissie komt aan haar taakuitoefening eerst toe, nadat de instelling
zich heeft aangemeld om voor een uitkering in aanmerking te komen. b. Sanering ambulancehulpverleningHet betreft hier, analoog aan de sanering van ziekenhuisvoorzieningen,
sanering van bedrijven voor ambulancehulpverlening. Deze taak wordt uitgeoefend
op basis van een verzoek van de Staatssecretaris van WVC van 3 juni 1983.
Wettelijke vastlegging van deze taak is nu op zijn plaats. Mogelijkerwijs
treedt daarin weer verandering op in het kader van besluitvorming over de
Wet Ambulance Vervoer. c. Afstoting onroerend goedDe minister heeft de Commissie verzocht – mede gezien de expertise
en de ervaring in reguliere casus – te rapporteren over de afstoting
van onroerend goed in gevallen waarin geen sprake is van capaciteitsreductie.
Bij circulaire van 31 augustus 1995 is het veld geïnformeerd over het
beleid inzake afstoting van onroerend goed en de plaats van de Commissie hierbij.
In die circulaire staat vermeld dat de Minister de beslissing neemt.Gegeven het feit dat er inmiddels een door de Minister goedgekeurd toetsingskader
bestaat dat de Commissie dient te hanteren bij haar werkzaamheden kan nu ook
het nemen van de uiteindelijke beslissing inzake afstoting aan de Commissie
worden overgelaten. d. Overige takenIn de afgelopen periode is het departement geconfronteerd met voorzieningen,
die door uiteenlopende oorzaken in grote financiële problemen zijn geraakt.
Als oorzaken kunnen worden genoemd: grote overschrijdingen van het WTG-budget
en geen, of te laat, gebruik kunnen/willen maken van de mogelijkheden ex.
artikel 18b Wet Ziekenhuisvoorzieningen bij capaciteitsreductie. Veelal spelen
tegelijkertijd aspecten van planning, bouw, fusie, reorganisatie en financiering
een rol. Deze samenloop vergt regie.De verantwoordelijkheid voor de afhandeling van deze zaken blijft in handen
van de minister. In voorkomende gevallen zal deze de Commissie vragen bepaalde
werkzaamheden uit te voeren. De manier waarop de Commissie in dergelijke gevallen
dient te opereren zal in een regeling worden neergelegd. 4. Overblijvende punten 4.1 InvoeringstrajectHet ligt in onze bedoeling om, indien enigszins mogelijk, de wijzigingen
voortvloeiend uit deze notitie per 1 januari 1997 te effectueren. Daartoe
zal op korte termijn een wetsvoorstel «aanpassing uitvoeringsorganen
volksgezondheid en zorggerelateerde dienstverlening» worden ingediend.
Dit wetsvoorstel brengt – met uitzondering van de vormgeving van de
scheiding van toezicht en uitvoering, die in een apart wetsontwerp zijn beslag
zal krijgen – in één keer de noodzakelijke wijzigingen
in ZFW, AWBZ, WTG, WZV en eventueel andere wetten aan. Er is sprake van een
krap tijdpad. Een snelle invoering is evenwel noodzakelijk om de overgangsperiode
tussen uitvoeringsorganen «oude stijl» en «nieuwe stijl»
zo kort mogelijk te houden.Er is meer nodig dan alleen een wijziging van de wet. De scheiding van
functies betekent dat departement en uitvoeringsorganen in een nieuwe verhouding
tot elkaar komen te staan. Dat zal een omslag in het denken vergen. De vanzelfsprekendheden
en automatismen zullen verdwijnen en de verhouding zal beheerst worden door
duidelijke inhoudelijke en procedurele bepalingen en afspraken. Het expliciteren
en vastleggen daarvan, bijvoorbeeld in de vorm van een toezichtsvisie (waarin
is vastgelegd hoe de minister toezicht houdt op het functioneren van het uitvoeringsorgaan)
of in de vorm van een inhoudelijk beleidskader (waarin de inhoudelijke en
financiële uitgangspunten van de minister zijn vastgelegd voor het beleidsterrein
waarop het uitvoeringsorgaan werkzaam is) zal nog de nodige inspanning vergen.
Elk uitvoeringsorgaan zal zijn organisatie dienen aan te passen en vast te
leggen in een nieuw Reglement van Orde. Ook dat zal tijd en inspanning vragen.
In het geval van het CvZ zal bij de reorganisatie ook het perspectief van
de «nieuwe WZV» al een rol dienen te spelen. 4.2. Naamgeving organenTeneinde de vernieuwing te markeren stellen we voor om de bestaande namen
van Ziekenfondsraad, COTG, CvZ en CSZ te veranderen en in de naam tot uiting
te laten komen dat sprake is van een gemeenschappelijk kader.De naam «Ziekenfondsraad» wordt vervangen door «College
Sociale Ziektekostenverzekeringen» (CSZ). De naam «COTG»
wordt vervangen door «College Tarieven Gezondheidszorg» (CTG).
«CvZ» wordt « College Bouw Zorgvoorzieningen» (CBZ).
«CSZ» wordt «College Afwikkeling Sanering Zorgvoorzieningen»
(CASZ). 4.3. Stand van zaken overige wetgevingDe wetsontwerpen die de instelling van de Raad voor de volksgezondheid
en zorggerelateerde dienstverlening (RVZ) en de Raad voor de maatschappelijke
ontwikkeling (RMO) regelen zijn inmiddels bij de Tweede Kamer ingediend. Ook
het wetsontwerp dat de Gezondheidsraad per 1 januari 1997 opnieuw instelt,
heeft de Tweede Kamer bereikt. Dit wetsvoorstel beoogt te voorkomen dat de
Gezondheidsraad ten gevolge van het in werking treden van de Herzieningswet
adviesstelsel per 1 januari 1997 ophoudt te bestaan.In aanvulling op het overzicht uit de notitie van 12 juni 1995 kan worden
medegedeeld dat de Raad BIG op 1 januari 1997 zal ophouden te bestaan. Er
is dus geen sprake van verlenging na 1 januari 1997. Deze verlenging werd
vorig jaar, in de notitie van 12 juni, nog als mogelijkheid opengehouden. 4.4. OverlegNu de herstructurering van de functies advies en uitvoering grotendeels
hun beslag hebben gekregen is de structurering van de functie overleg aan
de orde. Overleg is als afzonderlijke functie gedefinieerd en als zodanig
onderscheiden van de functies advies en uitvoering. In de notitie van 12 juni
1995 is daarom aangegeven dat de herziening van de advies- en uitvoeringsstructuur
leidt tot het inrichten van de functie overleg op eigen titel.Bij het vormgeven van de nieuwe overlegstructuur zijn enkele aspecten
van belang. Ten gevolge van de scheiding van functies heeft overleg mede betrekking
op belangenbehartiging en onderhandeling. Overleg vindt plaats tussen minister
en departement enerzijds en maatschappelijke organisaties die tot taak hebben
de belangen van hun leden te behartigen anderzijds.Een ander aspect is dat in de huidige situatie al veelvuldig overleg tussen
ondergetekenden en maatschappelijke organisaties plaatsvindt. Dat overleg
is, afhankelijk van de kenmerken van het betreffende beleidsterrein, op verschillende
manieren georganiseerd. Het is geenszins de bedoeling om die verschillende
vormen van overleg in één keurslijf te dringen. Wel is het belangrijk,
mede tegen de achtergrond van de bepalingen terzake in de Algemene wet bestuursrecht,
om de «gestructureerde entree» vorm en inhoud te geven. Wij ontvangen
signalen dat het veld zich hierop ook prepareert.Tenslotte is de nieuwe organisatiestructuur van het departement van belang.
De gekozen structuur is een afgeleide van inhoudelijke overwegingen. Om die
reden ligt het voor de hand om bij het vormgeven van overleg aansluiting te
zoeken bij de nieuwe directiestructuur.De nieuwe directeuren hebben, in het kader van de reorganisatie, opdracht
gekregen het overleg op de hen regarderende beleidsterreinen vorm te geven.
Dat zal in de komende maanden plaatsvinden. Daarbij worden de overlegpartners
nauw betrokken. De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21427-155.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl