Cultuurbeleid 2001-2004; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26591, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26591 nr. 17

09-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26591Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 71 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 591Cultuurbeleid 2001–2004nr. 17VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 9 mei 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 12 april 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Van der
Ploeg van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over:– de adviesaanvraag aan de Raad voor cultuur
inzake de Cultuurnota 2001–2004 (26 591);– de brieven van de staatssecretaris ter beantwoording
van vragen betreffende het financieel kader van de Cultuurnota (OCW-99-10),
het afschrift van een erratum in de adviesaanvraag (OCW-00-116) en het afschrift
van de adviesaanvraag aan de Raad van cultuur over fondsen (OCW-00-256).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Belinfante (PvdA) was tevreden over
de haars inziens goede mix in de adviesaanvrage tussen de doelstellingen die
de staatssecretaris zich had gesteld en waarvan de PvdA een groot voorstander
is en de wensen in de Kamer geuit over artistieke autonomie. Het advies bevindt
zich overigens al in vergevorderd stadium. Terecht zijn de meer maatschappelijk
gerichte doelen opgenomen. Immers, het jongste rapport van het Sociaal en
cultureel planbureau leert dat aandacht voor jeugd, jongeren en culturele
diversiteit noodzakelijk is en blijft om het cultuurveld op de gewenste manier
te laten voortbestaan.Mevrouw Belinfante vond het onjuist dat de staatssecretaris de vermindering
van activiteiten van culturele instellingen als gevolg van de invoering van
enkele wetten inzake arbeidsvoorwaarden toeschrijft aan een onvoldoende anticiperen
van de sector op de BTW-verlaging. Immers, sommige gemeenten hebben het daardoor
vrijkomende geld gewoon voor andere doeleinden gebruikt. Wanneer wordt de
BTW-operatie geëvalueerd?Dit probleem is overigens geen onderwerp van de adviesaanvrage, evenmin
als de stelselwijziging rijkshuisvesting. Het zou erg ver gaan wanneer de
instellingen voor extra kosten binnen dit traject komen te staan, terwijl
het kader ongewijzigd is.Mevrouw Belinfante maakte zich zorgen naar aanleiding van de stelling
van de staatssecretaris dat bij nieuwe aanvragers de verhouding subsidie-bezoeker
gunstiger is dan bij oude aanvragers. De sector jeugdtheater in Nederland
is beroemd. Mede door subsidiëring van het vertalen van jeugdtheaterstukken
vindt er veel export in deze sector plaats. Wel wordt er soms heel weinig
verdiend. Kan er bij de advisering of later worden bezien of bij nieuwe aanvragers
in de onderdelen van het veld die een belangrijke export leveren, de arbeidsvoorwaarden
wel aanvaardbaar zijn? Immers, in de WIK wordt ervan uitgegaan dat een kunstenaar
moet komen tot een renderende beroepspraktijk, maar dat is niet mogelijk als
de verdiensten onder het bijstandsniveau liggen. De staatssecretaris noemt
het vaststellen van de salarissen en het personeelsbeleid de verantwoordelijkheid
van de directie en het bestuur van een instelling, maar hoe moet dat met kleine
instellingen die geen CAO kennen, zo vroeg mevrouw Belinfante.Voor het inkomen van vele beeldende kunstenaars zijn de fondsen essentieel,
maar dat past niet in het streven naar een renderende beroepspraktijk. Velen
zullen niet in staat zijn om in iedere levensfase tot een renderende beroepspraktijk
te komen. Moet niet worden gezocht naar een oplossing van dat probleem?Hoe denkt de staatssecretaris het financieel kader van de adviesaanvrage
en een aantal daarbij genoemde elementen zodanig aan te pakken dat dit niet
leidt tot minder geld en minder activiteiten?Onder het motto «beter met, dan om verlegen» vroeg mevrouw
Belinfante op welke manier de noodzakelijke integrale afweging moet worden
uitgevoerd in het geval dat er ineens extra geld beschikbaar zou komen.Zijn de gelden van het decentrale gedeelte en mogelijk ook die van het
centrale gedeelte, van het actieplan cultuurbereik echt alleen voor nieuwe
initiatieven van nieuwe instellingen of kunnen ook bestaande instellingen
projecten in dat kader initiëren? Hoe zal de relatie zijn tussen het
actieplan en de gebruikelijke cultuurconvenanten met de grote steden?De heer Nicolaï (VVD) deelde mee dat
de schriftelijke beantwoording voor een groot deel de zorg van zijn fractie
heeft weggenomen over de ruimte voor kwaliteit oftewel cultuur als doel op
zich en niet als middel voor maatschappelijke veranderingen. Zijns inziens
is het evenwel in strijd met het regeerakkoord dat, zoals hij uit de woorden
van de staatssecretaris afleidde, de 60 mln. van het regeerakkoord in totaliteit
valt buiten de integrale beoordeling die de Raad voor cultuur conform de afspraak
uitvoert. In het regeerakkoord wordt juist het bevorderen van de kwaliteit
van de bestaande instellingen als eerste doel genoemd van dat bedrag, naast
enkele andere doelen. De heer Nicolaï was dan ook van oordeel dat de
adviesaanvrage moet worden aangepast als het gaat om het beschikbaar krijgen
van extra geld. Het zou zonde zijn als het niet kon worden gebruikt om te
matchen, aangezien het via matchen weer geld oplevert van andere overheden
en andere ministeries. Op pagina 8 van de adviesaanvrage staat dat alleen
nieuwe aanvragers die geheel binnen het kader van het actieplan cultuurbereik
vallen voor financiering in aanmerking zouden kunnen komen. Dat kán
volgens de heer Nicolaï niet. Hij suggereerde de staatssecretaris daarom
de Raad voor cultuur te vragen twee varianten in zijn advies op te nemen,
een variant waarbij de 60 mln. wordt betrokken bij de integrale beoordeling
en een variant, waarbij dat gebeurt met de helft van dat extra beschikbare
budget. De heer Nicolaï ging er daarbij van uit dat er intussen 30 mln.
à 40 mln. van elders beschikbaar is voor deze sector.Hij wees erop dat de staatssecretaris ook uitgaat van het huidige subsidieniveau
per instelling, terwijl er veel meer geld beschikbaar is. De heer Nicolaï
hechtte aan het tegengaan van versnippering en aan selectiviteit, wat kan
betekenen dat niet méér instellingen subsidie krijgen, maar
dat er meer geld per gesubsidieerde instelling beschikbaar komt, waardoor
die instellingen minder problemen hebben met WULBZ, PEMBA en het internationale
salarisniveau. In het kader van ruimte voor kwaliteit stelde hij dat vernieuwing geen
doel op zich mag zijn, maar een middel moet zijn om tot nieuwe kwaliteit te
komen. Daarin past niet dat, zoals in de adviesaanvrage staat, een reeds gesubsidieerde
instelling met een zwaardere «bewijslast» voor het verkrijgen
van subsidie moet komen dan een nieuwkomer. Hij sprak de vrees uit dat de
staatssecretaris een ander idee heeft van de systematiek van de Cultuurnota
dan de VVD-fractie, die van mening is dat een instelling zich in principe
moet bewijzen alvorens voor structurele rijkssubsidie in aanmerking te kunnen
komen. Gezelschappen, initiatieven en instellingen kunnen immers ook lokaal,
provinciaal en via de fondsen worden gesubsidieerd. De heer Nicolaï vreesde
dat bij het uitsluitend volgen van de lijn van de staatssecretaris, meer op
basis van papier dan op basis van de praktijk zal worden geoordeeld. Hij was
voorts bevreesd dat de staatssecretaris vernieuwing vooral ziet als toeneming
van het aantal nieuwe gezelschappen en er onvoldoende van doordrongen is hoezeer
vernieuwing binnen bestaande grotere instellingen plaatsvindt en moet plaatsvinden.
Desgevraagd zei de heer Nicolaï het niet aanvaardbaar te vinden dat de
Raad voor cultuur bij de verdeling over alle subsidieaanvragen moet uitgaan
van het oude budget en daarbij niet een groot deel van de extra 60 mln. mag
betrekken. Hij vroeg voorts of het niet verstandig is om het geld van de 2%-stimuleringsmaatregel,
waarvoor weinig aanvragen zijn gedaan, alsnog gewoon ter beschikking te stellen.Wordt gecontroleerd of de bestuurlijke afspraken over het matchen in de
praktijk ook leiden tot het genereren van extra geld? Hoe wordt ervoor gezorgd
dat dit bestuurlijke traject niet helemaal buiten de beoordeling door de Raad
voor cultuur valt?De heer Nicolaï was er niet op voorhand van overtuigd dat een substantiële
beperking mogelijk is met betrekking tot de zogenaamde infrastructurele instellingen
(bemiddelende instellingen en dergelijke). Wel noemde hij het een interessante
gedachte om te proberen de financiering iets meer te organiseren via de afnemers,
al vroeg hij zich af hoe dat moet gebeuren. Deelt de staatssecretaris de mening
dat dit een reden temeer is om ervoor te zorgen dat er gemiddeld meer geld
per instelling beschikbaar komt? Dat betekent dat als er nieuwe instellingen
bij komen bestaande instellingen daarvoor plaats moeten maken.Concluderend verzocht de heer Nicolaï de staatssecretaris de adviesaanvrage
aan te passen op de door hem aangesneden punten, omdat het zijns inziens niet
zo kan zijn dat als er zoveel extra geld voor cultuur beschikbaar komt instellingen
met onmiskenbare kwaliteiten er niet op vooruitgaan.Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) was op zich
blij met de subsidieverzoeken van nieuwe culturele instellingen, omdat hieruit
een tendens tot vernieuwing blijkt, maar zij was net als de staatssecretaris
en de Raad voor cultuur bezorgd over het beschikbare budget. Volgens de CDA-fractie
is met name van belang dat er duidelijkheid is gegeven over de afweging tussen
de aanvragen van nieuwe instellingen en van thans gesubsidieerde instellingen.
Voor beide zullen dezelfde kwaliteitsmaatstaven gelden. Mede in verband met
uitspraken van de staatssecretaris en de door hem ten dele gehonoreerde wensen
en bezwaren vanuit de Kamer, zei mevrouw Visser met vertrouwen het oordeel
over te laten aan de Raad voor cultuur. De Tweede Kamer heeft destijds bewust
de inhoudelijke afweging van de aanvragen gedelegeerd aan de Raad voor cultuur
om haar ver van de politiek te houden. Er dient voor gewaakt te worden dat,
zoals in het verleden wel gebeurde, Kamerleden van hun incidentele voorkeuren
blijk geven.De Raad voor cultuur is voor een niet geringe opgave gesteld doordat er
734 aanvragen zijn ingediend, waarvan er 450 afkomstig zijn van nieuwe aanvragers.
De raad dient een balans te vinden tussen stabiliteit en vernieuwing en dient
tevens rekening te houden met de vele prioriteiten van de staatssecretaris.
Mevrouw Visser betoogde dat de raad nadrukkelijk moet bezien of aanvragers
in het kader van de vorige Cultuurnota hun ambities hebben waargemaakt.Gegeven de stelling van de staatssecretaris dat er extra argumenten nodig
zijn om instellingen die geen direct cultuurproducerende taken hebben op hetzelfde
niveau te blijven subsidiëren, vroeg zij of er een onderzoek wordt ingesteld
naar de effectiviteit van deze instellingen alvorens tot vermindering van
subsidie wordt overgegaan.Mevrouw Visser achtte het een slechte zaak om het actieplan cultuurbereik
met 30 mln. te korten, omdat dit een aderlating zou kunnen betekenen voor
de programma's Cultuur en School en het decentrale actieplan met extra activiteiten
voor amateurs en de regio, voor het CDA belangrijke speerpunten. Dat zou ook
leiden tot veel minder matchinggelden van provincies en gemeenten. Via de
instellingen zal de Raad voor cultuur oordelen over een deel van het cultuurbereikgeld,
zodat niet behoeft te worden gevreesd dat de staatssecretaris zich teveel
uitleeft op zijn stokpaardjes. Zij zag er geen groot gevaar in dat de aanvragen
in het kader van het cultuurbereik waarover rechtstreeks afspraken met overheidslichamen
zullen worden gemaakt, niet door de Raad voor cultuur kunnen worden bezien
in het brede cultuurperspectief.Mevrouw Visser stelde voor, het advies van de Raad voor cultuur af te
wachten en over eventueel noodzakelijke extra middelen te spreken bij de behandeling
van de voorjaarsnota. Zij zag met nog meer belangstelling dan voorheen het
advies tegemoet en was benieuwd in welke mate de staatssecretaris dit zal
opvolgen.De heer Dittrich (D66) memoreerde dat de Raad
voor cultuur heeft gemeld voor bijna 1 mld. aanvragen te hebben ontvangen,
waarvan er vele van kwalitatief hoog niveau zijn. Er kan echter slechts voor
honderden miljoenen minder subsidie worden toegekend. Welk beleid gaat de
staatssecretaris voeren ten aanzien van de instellingen die geen subsidie
toegekend hebben gekregen, niet bij gebrek aan niveau, maar bij gebrek aan
geld? Immers, veel jonge instellingen zijn door het enthousiasme van de staatssecretaris
aangestoken, hebben toekomstplannen gemaakt en een subsidieaanvrage ingediend.
Het vanwege gebrek aan geld afwijzen van subsidieaanvragen zou in dat deel
van de cultuurwereld tot een malaise kunnen leiden. Worden er informatiebijeenkomsten
georganiseerd om helder tot uitdrukking te brengen waarom sommige goede aanvragen
wel en andere niet voor subsidie in aanmerking zijn gekomen? Informatie kan
een deel van de teleurstelling wegnemen.Heeft de staatssecretaris extra geld geclaimd uit de financiële meevallers
en zo ja, wat is daarbij dan zijn inzet geweest?De heer Dittrich stelde wederom de transparantie van de beoordeling aan
de orde. Verwijzend naar eerdere toezeggingen van de staatssecretaris naar
aanleiding van mondelinge en schriftelijke vragen zijnerzijds vroeg de heer
Dittrich of de staatssecretaris tevens nadat de Raad voor cultuur advies heeft
uitgebracht, aan de Kamer wil mededelen of de beoordelingsprocedure volgens
hem correct is verlopen.Onder verwijzing naar andere beroepsgroepen waarvan de leden elkaar ook
intern beoordelen, werd bij interruptie gesteld dat het onvermijdelijk is
om de kwaliteit van de culturele instellingen te laten beoordelen door leden
van deze beroepsgroep. De heer Dittrich beaamde dat gegeven het kleine aantal
deskundigen waaruit kan worden geput, noodzakelijkerwijs mensen die heel erg
met de culturele wereld verbonden zijn, elkaar beoordelen. Zijns inziens bergt
dit het gevaar in zich dat andere dan puur kwalitatieve elementen gaan meespelen
in het beoordelen van aanvragen van anderen en dat bij bezwaren tegen het
afwijzen van subsidieaanvragen door de afgewezenen zal worden nagaan wie geoordeeld
hebben en of de instellingen waarbij die mensen betrokken zijn (geweest) wél
subsidie hebben gekregen. Dan komt de staatssecretaris in een lastig parket. Vandaar dat de heer Dittrich erop heeft aangedrongen het systeem zo
transparant mogelijk te maken. Desgevraagd zei hij niet het hele, overigens
zeer kwetsbare systeem ter discussie te stellen en niet in staat te zijn de
contouren van een ander systeem te schetsen, maar wel van mening te zijn dat
het in zijn controlerende functie als Kamerlid past om te waarschuwen voor
de mogelijke schijn van belangenverstrengeling of onzorgvuldige beoordeling.
De heer Dittrich stelde vervolgens in reactie op een interruptie dat hij niet
wilde suggereren dat mensen niet integer zijn, maar dat hij wel van oordeel
was dat een professionele benadering noodzakelijk is. Hij wees erop dat bijvoorbeeld
in de vaste commissie voor Justitie zeer zorgvuldig wordt gelet op mogelijke
schijn van belangenverstrengeling. Bij interruptie werd deze vergelijking
als onterecht gekwalificeerd en werd de heer Dittrich gevraagd duidelijk te
maken dat hij de integriteit niet in twijfel trekt. De heer Dittrich betoogde
dat als hij de integriteit van de leden van de Raad voor cultuur in twijfel
had getrokken, hij heel andere Kamervragen zou hebben gesteld.Hij vond het jammer en opvallend dat er zo weinig animo is gebleken voor
de 2%-stimuleringsregeling. Is dat een gevolg van desinteresse van het veld
of van onbekendheid bij het veld? Gaat de staatssecretaris door met het promoten
van deze regeling of is het einde daarvan in zicht?Op vragen van D66 heeft de staatssecretaris geantwoord dat bij de beoordeling
de kwaliteit absoluut vooropstaat en dat vervolgens ook andere criteria worden
gehanteerd. Op 4 november heeft de staatssecretaris in het algemeen overleg
toegezegd dat de nieuwe gelden niet uitsluitend zullen worden aangewend voor
plannen die passen binnen het actieplan, maar dat er ook ruimte zal zijn voor
nieuwe cultuuruitingen die puur vanuit artistieke en autonome overwegingen
totstandkomen. De heer Dittrich had uit de woorden van de staatssecretaris
opgemaakt dat de subsidie niet zou worden toegekend uit commerciële overwegingen
om een groot publiek te behagen. De heer Dittrich wees op de tegenspraak tussen
wat de staatssecretaris in het algemeen overleg van 4 november heeft gezegd
(nieuwe gelden ook voor nieuwe cultuuruitingen die niet passen in het actieplan)
en de formulering in de adviesaanvrage die inhoudt dat alleen plannen van
nieuwe groepen die volledig in het teken staan van het actieplan cultuurbereik
in aanmerking komen voor die extra gelden. De heer Dittrich vroeg daarom of
de extra 60 mln. van het regeerakkoord volledig zijn opgenomen in de 131 mln.
van het beoordelingskader van het actieplan cultuurbereik, en welke criteria
daarbij worden gehanteerd. Zijns inziens is het heel belangrijk dat het criterium
kwaliteit in het kader van die 60 mln. geldt. Voorzover hij de vragen van
de heer Nicolaï op dit stuk begreep, sloot hij zich erbij aan.De heer Dittrich onderschreef de vraag van de cultuursector of er geen
onderzoek moet worden gedaan naar de achterstand die is ontstaan als gevolg
van de diverse kortingen en nieuwe regelingen.Uit brieven van bijvoorbeeld de VNG had de heer Dittrich begrepen dat
een totaalvisie op cultuur in Nederland wordt gemist op het stuk van de bestuurlijke
afspraken die bijvoorbeeld per gemeente worden gemaakt. Het leek hem belangrijk
dat de staatssecretaris dergelijke afspraken voorlegt aan de Raad voor cultuur
en dat die afspraken, indien de raad er kritiek op heeft, worden aangepast.
Hij vroeg tot slot of de staatssecretaris daartoe bereid is.Antwoord van de regeringDe staatssecretaris betoogde dat tussen de
cultuur en de politiek de Raad voor cultuur staat, die actief bezig is met
het opstellen van het advies dat in mei zal worden uitgebracht. De Raad voor
cultuur heeft overigens de mogelijkheid en de kracht om ook ongevraagd te
adviseren. De raad is ook in het Cultuurnota-advies volstrekt autonoom. Tevens
is de raad partner in het cultuurpolitieke debat. Het maken van een beslissingsrijpe selectie uit de bijna 750 aanvragen voor Cultuurnotasubsidie
is een zware en ondankbare taak. Er moet zoveel mogelijk informatie, ook over
cultuurbereik en amateurkunsten en over arbeidsvoorwaarden, op tafel komen
in het kader van de advisering, zodat de staatssecretaris een goede integrale
afweging kan maken op grond van het advies van de Raad voor cultuur, en de
leden van de Kamer een amendement op zijn voorstel kunnen maken indien zij
dat op grond van hun eigen cultuurpolitieke standpunten nodig achten. Niet
alleen de raad, maar ook de staatssecretaris en de Kamer moeten een beargumenteerde,
zo objectief mogelijke keuze kunnen maken.De Cultuurnotaprocedure veroorzaakt elke vier jaar een flinke opleving
van het cultuurdebat in Nederland. De beslissingen zijn het resultaat van
zorgvuldige advisering en zorgvuldige besluitvorming, met veel ruimte voor
het uitwisselen van opvattingen, opinies en visies. Er is daardoor volop gelegenheid
voor het bijstellen van eerder ingenomen standpunten. De staatssecretaris
heeft in deze procedure het voortouw genomen, waarbij de nota Cultuur als
confrontatie een rol heeft gespeeld en nog speelt.De relatie tussen kunst en overheid zit vol principiële dilemma's
en soms onoverbrugbare tegenstellingen. Er is altijd schaarste aan geld. Dat
er moet worden gekozen, draagt bij aan de kwaliteit.De nota Cultuur als confrontatie is met alle al dan niet overgenomen kanttekeningen
die er in discussies bij zijn gemaakt, een vertaling van wat er in het regeerakkoord
staat. Gevraagd is of de aandacht die in de nota Cultuur als confrontatie
wordt gevraagd voor het bereik van de cultuur te rijmen is met de ruimte die
in de motie-Dittrich c.s. (26 591, nr. 6) wordt geclaimd voor cultuuruitingen
die vanuit autonome artistieke ontwikkelingen voortvloeien. Ook is gevraagd
of de staatssecretaris niet in strijd handelt met het regeerakkoord door de
extra 60 mln. voor heel andere doelen in te zetten dan daarin is afgesproken.
De staatssecretaris beantwoordde deze vragen niet bevestigend. De nota Cultuur
als confrontatie stond geheel in het teken van afspraken van het regeerakkoord,
zij het dat de financiële vertaling nog niet was afgerond. In stuk 26 591,
nr. 5 is een overzicht gegeven van de ook thans nog actuele stand van zaken.Het financiële raamwerk bestaat uit verschillende onderdelen, de
boxen. De box vanaf 2001 is bestemd voor subsidies aan meerjarig gesubsidieerde
instellingen en bevat evenveel als het budget dat nu aan de instellingen wordt
besteed. Deze box van advies mag niet kleiner worden, maar kan wel groter
worden. De staatssecretaris gaf een opsomming van in het regeerakkoord genoemde
bestedingsopties. Vele van de in stuk nr. 5 genoemde activiteiten voor de
131 mln., waarvoor hij de dekking ten dele nog moet regelen, komen overeen
met prioriteiten uit het regeerakkoord. Die activiteiten zullen overigens
ook betrokken worden bij de integrale beoordeling en kunnen dus in principe
ook worden geschrapt. Voor 20 à 25 mln. van de 131 mln. is nog geen
besteding ingevuld. Dat deel van het budget staat open voor goede aanvragen
die passen binnen het kader van de prioriteiten van de nota Cultuur als confrontatie.
De staatssecretaris sloot niet uit dat dit bij de integrale afweging alsnog
geclausuleerd of ongeclausuleerd naar bestaande instellingen gaat. Hij was voornemens
signalen in die geest, zoals van de heer Nicolaï en van de heer Dittrich,
te betrekken bij zijn integrale afweging.Uit het overzicht blijkt dat meer dan 60 mln. direct bij bestaande culturele
instellingen terecht zal komen, terwijl daar nog geld bij kan komen uit de
ruimte van 20 mln. à 25 mln.. Er komt ook nog veel geld indirect bij
instellingen terecht. De staatssecretaris zette uiteen dat er sprake is van
een door andere overheden gefinancierde indirecte stimulans van culturele
organisaties tot een bedrag van ruim 70 mln.. In het regeerakkoord gaat het
in de eerste plaats om de urgentie van een extra impuls voor de kwaliteit
van het Nederlandse culturele leven. Daar hoort ook bij de bevordering van
de kwaliteit van bestaande instellingen. Met een vrij grote mate van
zekerheid kon de staatssecretaris zeggen dat een groot deel van die 60 mln.
daarvoor zal worden aangewend, wat verband houdt met door hem bereikte vliegwieleffecten.Het heeft serieus onderhandelen zijnerzijds gekost om, conform de wens
van de Kamer, in de afspraken met VNG en IPO over het actieplan cultuurbereik
ook opgenomen te krijgen dat gevestigde culturele instellingen in dit geld
zullen delen. Het gaat om de synergie tussen de nieuwe generatie cultuurmakers
en de beste bestaande instellingen in de betrokken gemeente of provincie.
Pilots in onder andere Groningen tonen het ontstaan van interessante synergieën
tussen nieuwe kunstenaars en bestaande gezelschappen uit de huidige Cultuurnota
die de nieuwe kunstenaars bij wijze van spreken coachen. Deze pilots geven
de indruk dat uitvoering wordt gegeven aan het streven om het populaire beter
te maken en het beste culturele aanbod als het ware meer in de haarvaten van
de samenleving te krijgen.In de bestuurlijke afspraken van VNG en IPO staat uitdrukkelijk ook dat
er een kwaliteitscultuurimpuls moet worden gegeven en dat de verdeling moet
geschieden door een onafhankelijke commissie van culturele experts. Met name
de voorzitter dient afkomstig te zijn uit het culturele veld en een reputatie
te verliezen te hebben. De gemeenten en provincies moeten matchen met nieuw
geld, wat betekent dat er geen bestaande activiteiten bij ondergebracht kunnen
worden. In de pilotgemeenten blijken, ook door bestaande instellingen, allerlei
onvermoede mogelijkheden te worden gezien, die het cultuurbereik vergroten.
Desgevraagd zei de staatssecretaris dat het hem niet bekend was dat er vanuit
de culturele sector wordt geklaagd dat men niet betrokken is geweest bij het
maken van de afspraken met VNG en IPO.Alle projecten in de provincies en de steden zullen na twee jaar door
de Raad voor cultuur worden geëvalueerd. Aan de hand van het raadsadvies
zal worden bekeken of verbetering of intensivering nodig is of juist niet.
In dunbevolkte provincies is de invulling een geheel andere dan in een grote
stad.De staatssecretaris betreurde het dat de term «actieplan»
tot verwarring aanleiding heeft gegeven. Men zou uit de adviesaanvrage kunnen
lezen dat de instellingen die worden voorgedragen voor financiering uit dat
budget van ongeveer 131 mln., nieuw moeten zijn en volledig in het teken moeten
staan van de prioriteiten van de staatssecretaris. Dat is niet het geval,
zoals ook uit het lijstje in stuk nr. 5 blijkt. Het ware wellicht beter om
te spreken over prioriteiten in het kader van Cultuur als confrontatie en
om de benaming actieplan te reserveren voor de stedelijke en provinciale plannen.
Met de Raad voor cultuur zijn al afspraken gemaakt over verduidelijking van
de terminologie. De 131 mln. is bedoeld voor prioriteiten waaraan de staatssecretaris
extra aandacht wil geven. Tijdens de bespreking van de uitgangspuntenbrief
bleek de Kamer het op een aantal punten met hem eens te zijn. Het gaat om
doorstroming en doorgroei. Inderdaad kan vernieuwing ook binnen bestaande
gezelschappen plaatsvinden, bijvoorbeeld door het aantrekken van een nieuwe
artistiek leider. De staatssecretaris stelde nooit te hebben gezegd dat de
Raad voor cultuur de gelden moet verdunnen, maar wel te hebben gepleit voor
duidelijke keuzes.De raad is van oordeel dat maatschappelijke en culturele ontwikkelingen
een betekenisvolle vernieuwing en verbreding noodzakelijk maken.De staatssecretaris beaamde dat voor bestaande instellingen geen zwaardere
«bewijslast» voor het verkrijgen van subsidie moet gelden, maar
voegde hieraan toe dat het omgekeerde (een zwaardere «bewijslast»
voor nieuwkomers) evenmin het geval mag zijn. Voor de thans gesubsidieerden
zou kunnen gelden «doorgaan, tenzij» en voor nieuwkomers «niet
doorlaten, tenzij», wat overigens al staat in stuk nr. 15 in het antwoord
op vraag 13.Vierjaarlijks moeten, rekening houdend met het beschikbare budget, alle opties tegen elkaar worden afgewogen om te bepalen welke initiatieven
gesubsidieerd worden en welke niet. Dat is een flinke klus. De staatssecretaris
kon niet zeggen om hoeveel geld hij heeft gevraagd in het kader van de voorjaarsnota.
Wel kon hij zeggen dat hij op zijn eigen «bescheiden» wijze enkele
zaken op cultureel gebied onder de aandacht heeft gebracht van de overige
leden van het kabinet. De Raad voor cultuur heeft in zijn brief van 26 januari
ook voor meer financiële ruimte gepleit dan in de adviesaanvrage wordt
genoemd. Met de raad is afgesproken dat deze in het Cultuurnota-advies expliciet
melding zal maken van een aparte tweedeprioriteitcategorie. Het moet instellingen
volstrekt duidelijk zijn dat plaatsing in die tweede categorie niet automatisch
leidt tot honorering van hun plannen. Het is aan de raad om te bepalen of
er misschien zelfs een derde categorie moet worden ingevoerd, uitgaande van
bijvoorbeeld de genoemde 30 mln. en 60 mln.. Die informatie van de raad kan
bij de integrale afweging worden betrokken. Bovendien zou het dan in het geval
dat er extra geld ter beschikking komt, mogelijk zijn te besluiten tot een
verdeling op basis van een advies van de Raad voor cultuur, wat een vorige
keer niet mogelijk was. Het kan al van nut zijn bij de integrale afweging,
omdat het mogelijk is dat zaken die zijn genoemd in de nota Cultuur als confrontatie
minder enthousiasme in het veld hebben opgeroepen dan was voorzien of reacties
hebben opgeroepen van onvoldoende kwaliteit. Bovendien kan de Kamer of het
kabinet besluiten uit de tweede categorie te gaan putten.De staatssecretaris garandeerde dat hij het advies van de Raad voor cultuur
zal volgen voor de eerste categorie, tenzij daarin heel nadrukkelijk wordt
afgeweken van de prioriteiten en afwegingscriteria die hij in zijn nota Cultuur
als confrontatie heeft neergelegd. Dat geldt niet voor de tweede categorie,
die, zoals gezegd, vooral nuttig is als informatiebron en misschien iets kan
(gaan) betekenen. De adviesaanvrage bevat een afgewogen en op punten bijgestelde
vertaling van de uitgangspuntenbrief. In de aanvraag wordt de Raad voor cultuur
alle ruimte gegeven om tot een bruikbaar advies te komen. Er zal voldoende
gelegenheid zijn voor een confrontatie van de opvattingen in de Kamer met
de opvattingen van de staatssecretaris.Hij ging vervolgens in op specifieke vragen en opmerkingen en wees er
inzake de stelselwijziging rijkshuisvesting op dat in de huidige bekostigingssystematiek
de musea jaarlijks geld krijgen voor onderhoud, terwijl dat vroeger voor rekening
van de RGD was. Voor incidentele kosten, zoals die van vernieuwing en verbetering,
moeten de musea plannen aan de Raad voor cultuur voorleggen die deze bij zijn
integrale afweging betrekt.De staatssecretaris schilderde het waarom van de door het vorige paarse
kabinet aangebrachte wijziging in de sociale wetgeving, waarvan alle instellingen
en bedrijven in Nederland de gevolgen ondervinden, dus niet alleen die in
de culturele sector. De danssector kan nu niet langer meeliften met de relatief
lage premies in de theatersector als geheel, die een laag ziekteverzuim kent.
In verband met de Arbeidstijdenwet, die slecht aansloot bij de praktijk in
onder meer de theaters, is voor de podiumkunsten in een apart besluit paal
en perk gesteld aan de soms exorbitante werktijden van technici in het theater.
De stelselwijziging is een generieke maatregel van het kabinet waarmee effecten
worden beoogd die ook buiten het domein van de cultuur liggen.De staatssecretaris heeft in zijn adviesaanvrage de Raad voor cultuur
gevraagd vooralsnog geen individuele claims van instellingen onder de noemer
van de gewijzigde sociale wetgeving te honoreren. In nader overleg heeft hij
met de raad afgesproken dat die zal kijken naar het prestatieniveau van een
instelling bij gelijkblijvend subsidie, waarbij dan als vanzelf de consequenties
van de stelselherziening zijn verdisconteerd. Generieke compensatiemaatregelen
zijn in strijd met het kabinetsbeleid. Individuele maatregelen zijn alleen
denkbaar op grond van specifieke op de betrokken instellingen
gerichte adviezen van de raad op basis van zijn integrale afweging. Op basis
van de nadere afspraak heeft de raad hiertoe de gelegenheid.Transparantie in de besluitvorming werd door de staatssecretaris gekwalificeerd
als een van de speerpunten waarmee hij zijn ambt is begonnen. Hij heeft bijvoorbeeld
de Raad voor cultuur en vele fondsen gevraagd openlijk met een duidelijk functieprofiel
te adverteren voor leden en goed te letten op het voorkomen van belangenverstrengeling.
De staatssecretaris zei juridisch gehouden te zijn aan een toets op een zorgvuldige
totstandkoming van het advies. Hij heeft met de raad afgesproken dat deze
hem de lijst van bij adviezen betrokkenen zal overhandigen tezamen met het
advies. Hij zal hieraan apart aandacht besteden en in de Cultuurnota een paragraaf
opnemen om verantwoording af te leggen over de transparantie en daarin mogelijk
suggesties doen voor de toekomst.Het is eigen aan de gekozen procedure dat instellingen kunnen afvallen.
In reactie op de vraag of er informatiebijeenkomsten komen, zei de staatssecretaris
dat bij het debat tussen de Kamer en hem over zijn standpuntbepaling het gehele
culturele veld aanwezig zal zijn, en met name de afvallers. Iedereen kan dus
horen wat er wordt gezegd.Nadere gedachtewisselingMevrouw Belinfante (PvdA) vroeg voor alle
zekerheid of zij goed had begrepen dat het decentrale gedeelte van het actieplan
cultuurbereik dat 25 mln. betreft vanaf heden als het actieplan cultuurbereik
wordt aangeduid, en dat de overblijvende 106 mln. zijn bestemd voor prioriteiten
van Cultuur als confrontatie. Dat zou het einde betekenen van veel verwarring.
Het zou ook betekenen dat ervan mag worden uitgegaan dat de staatssecretaris
bezig is om op basis van de integrale afweging uitvoering te geven aan de
in de Kamer bepaalde prioriteiten.Mevrouw Belinfante wees erop dat de staatssecretaris niet is ingegaan
op haar verzoek om de raad te vragen of de zeer matige betaling in sommige
kunstsectoren, zoals het jeugdtheater, niet te ver afwijkt van de betaling
in andere sectoren.Zij herhaalde voorts de vraag wanneer de evaluatie van het BTW-traject
komt.Mevrouw Belinfante vroeg tot slot of er sectorgewijze maatregelen mogelijk
zijn in reactie op de generieke kabinetsmaatregelen in de sociale wetgeving.De heer Nicolaï (VVD) had er met vreugde
kennis van genomen dat de bestuurlijke afspraken over matching gegarandeerd
extra geld zullen opleveren. Hij vond het belangrijk dat de staatssecretaris
heeft gezegd dat een groot deel van de 60 mln. zal worden aangewend voor bestaande
instellingen met bewezen kwaliteit. In een eerder debat is in de Kamer vastgesteld
dat een bestaande instellingen niet een nu gesubsidieerde instellingen hoeft
te zijn. Ook een niet-gesubsidieerde instelling kan haar kwaliteit bewezen
hebben. De systematiek van de Cultuurnota is gericht op doorstroming waarbij,
als het kan, de totale omvang gelijk blijft.Hij sloot zich aan bij de vraag van mevrouw Belinfante over de actieplan
(25 mln.) en de prioriteiten van Cultuur als confrontatie (106 mln.), waarmee
de Kamer met één kanttekening heeft ingestemd.De heer Nicolaï betoogde dat de afweging van de Raad voor cultuur
glashelder moet zijn. Hij vond het verheugend en verrassend dat de staatssecretaris
de raad heeft gevraagd om twee varianten te overwegen. De heer Nicolaï
vroeg of hij goed had begrepen dat op dit moment 20 mln. à 25 mln.
vrij besteedbaar is. Waarom zou dat niet in de integrale beoordeling meegenomen
kunnen worden? Dat zou neerkomen op zijn 30-plusgedachte. Mocht de Kamer voor
die 30-plusvariant zijn en de staatssecretaris voor de nulvariant,
dan kan de raad, die wat er in de Kamer wordt gezegd wel hoort, misschien
wel drie varianten voorleggen.Mevrouw Visser-van Doorn (CDA) was het eens
met het verzoek aan de raad om alternatieve mogelijkheden. Zij was er tevens
opnieuw van overtuigd dat de kwaliteit gewaarborgd blijft.Wat de voorjaarsnota betreft, wees zij op de wens van de vaste commissie
om 10 mln. extra uit te trekken voor het kunstvakonderwijs en 100 mln. voor
de monumentenzorg.De heer Dittrich (D66) vroeg of het, om een
malaisestemming in sommige sectoren te voorkomen, niet verstandig zou zijn
om zo mogelijk nog tijdens het hele proces per sector een informatiebijeenkomst
te organiseren waarop wordt uitgelegd hoe de afwijzingen zich verhouden tot
wat wordt toegewezen en wat de achterliggende gronden zijn. Kan dat niet,
zou dan niet na het Kamerdebat in gezamenlijke verantwoordelijkheid van Kamer
en kabinet uitleg kunnen worden gegeven?De heer Dittrich uitte tevredenheid over het antwoord inzake de transparantie
van de advisering.Hij sloot zich aan bij de vragen van mevrouw Belinfante en de heer Nicolaï
over de bedragen. De Raad van cultuur weet inmiddels wel precies hoe over
de toedeling van de extra gelden wordt gedacht.De staatssecretaris stelde dat eigenlijk alle
honderden miljoenen guldens prioriteiten van de regering betreffen, maar dat
hij zich met name heeft ingespannen voor die zaken, waarvan hij vond dat er
echt iets aan moest gebeuren en waarvan hij vreesde dat deze bij een integrale
afweging in de knel zouden komen, zoals Belvedère, de cultuureducatie
en de vouchers. Hij kwalificeerde de 131 mln. als de delta van Cultuur als
confrontatie. Daarvan betreft 25 mln. inderdaad de gemeentelijke en provinciale
actieprogramma's. In zijn optie is 20 mln. à 25 mln. van het begrote
bedrag bestemd voor beleidsplannen van culturele organisaties. Dat kan nog
worden ingevuld op grond van het advies van de Raad voor cultuur. De staatssecretaris
zal daarbij in de eerste plaats met een positieve blik kijken naar wat past
in Cultuur als confrontatie. Mochten er onvoldoende kwalitatief goede aanvragen
zijn, dan zal er misschien meer ongeclausuleerd geld naar bestaande culturele
instellingen gaan. Ook recentelijk gesubsidieerde initiatieven zullen in de
integrale afweging betrokken worden.De staatssecretaris beaamde dat ook een niet in het kader van de Cultuurnota
gesubsidieerde instelling bewezen kwaliteit kan hebben.In de Eerste Kamer is sterk gepleit voor scheiding tussen accommodatie
en activiteiten onder het motto dat bij te grote integratie doorstroming niet
goed mogelijk is. De staatssecretaris was voornemens om bij onderhandelingen
over de convenanten met gemeenten en provincies te wijzen op eventueel tekortschietende
accommodatie. De evaluatie van het BTW-traject wordt op dezelfde manier behandeld.
Gezelschappen kunnen overigens natuurlijk uitwijken naar theaters die niet
in gebreke blijven. Hij was niet van plan sectorgewijs compensatie voor de
gewijzigde sociale wetgeving te geven. Wel zal hij, indien het advies van
de Raad voor cultuur daartoe aanleiding geeft, naar individuele gevallen kijken.De staatssecretaris zegde mevrouw Visser-van Doorn toe om, als daarvoor
gelegenheid is, te zullen pleiten voor geld voor de monumentenzorg.Hij wilde nadenken over de interessante gedachte of en, zo ja, hoe Kamer
en kabinet vorm zouden kunnen geven aan nazorg, nadat de Cultuurnota is vastgesteld.
Ter wille van de objectiviteit leek hem overleg met de aanvragers tijdens
de procedure niet juist, omdat nu eenmaal nooit alle aanvragers kunnen worden
bezocht en dat tot subjectieve beïnvloeding kan leiden.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,MattijssenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schutte (RPF/GPV), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, De Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Rabbae (GroenLinks), Lambrechts (D66), Dittrich (D66), Cornielje (VVD), Dijksma
(PvdA), Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD),
Wijn (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Örgü (VVD), Nicolaï (VVD),
Kortram (PvdA), Halsema (GroenLinks), Eurlings (CDA), Belinfante (PvdA), Van
Bommel (SP), Barth (PvdA), Hamer (PvdA).Plv. leden: Schimmel (D66), Stellingwerf (RPF/GPV), Mosterd
(CDA), Atsma (CDA), Van Baalen (VVD), De Cloe (PvdA), Harrewijn (GroenLinks),
Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD), Valk (PvdA), Udo (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Verhagen (CDA), Schreijer-Pierik (CDA), Rijpstra
(VVD), Brood (VVD), Middel (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Visser-van Doorn
(CDA), Gortzak (PvdA), Poppe (SP), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26591-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl