Biodiversiteit; Verslag algemeen overleg op 30 juni 1999 over onder meer de vraagpuntennotitie d.d. 12 februari 1999
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26407, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26407 nr. 13

18-08-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26407Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 407Biodiversiteitnr. 13VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 augustus 1999De vaste commissies voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1, voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer2 en voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport3 hebben op 30 juni 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris Faber
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, minister Borst-Eilers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en minister Pronk van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer over:– de vraagpuntennotitie d.d. 12 februari 1999;– de antwoorden op de vragen d.d. 7 april 1999 van de staatssecretaris
van LNV en de minister van VWS (26 407, nr. 2);– de te verwachten antwoorden op de gestelde vragen tijdens
het AO van 14 april 1999.Van het overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Stellingwerf (RPF) constateerde dat sinds het debat
over genetisch gemanipuleerde organismen (GGO's) veel is gebeurd. Premier Kok wil voortaan betrokken worden bij crises rond de voedselveiligheid,
de grootste voedselverwerkende industrieën in Amerika en Canada hebben
gekozen voor GGO-vrije grondstoffen en in de Europese Unie (EU) is een blokkerende
minderheid van vijf landen ontstaan die introducties van nieuwe GGO-gewassen
kan tegenhouden. Geldt het moratorium slechts voor de introductie van nieuwe
gewassen, vanwege mogelijke financiële risico's?De heer Stellingwerf
pleitte opnieuw voor een moratorium op commerciële teelt en veldproeven
met GGO-gewassen, omdat nog te veel onbekend is over de gevolgen. Als de fundamenten
van de eigen geaardheid van de levende organismen, vastgelegd in erfelijke
structuren, in het geding zijn, past de mens bescheidenheid. Hoewel de doelstellingen
sympathiek en uitdagend zijn, is het de vraag of zij de voorgestane middelen
heiligen.Nederland heeft zich niet aangesloten bij de vijf landen die een breder
moratorium bepleiten. De heer Stellingwerf ging ervan uit dat de Nederlandse
regering zich in de toekomst ook sterk zal maken voor de beperkte moratoria,
alsmede voor een moratorium op veldproeven. Hij pleitte ervoor een beslissing
te nemen, zodat de discussie ten maximale gevoerd kan worden en de juiste
kritische vragen aan de orde gesteld kunnen worden. Het commerciële belang
van enkele Nederlandse bedrijven mag niet prevaleren boven het publieke belang
van een zorgvuldige opinievorming. De heer Stellingwerf benadrukte dat het
hierbij gaat om onomkeerbare processen.Uit een onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat GGO's in voedsel de
grootste consumentenzorg vormen. De heer Stellingwerf hoopte dat het Centraal
bureau voor de levensmiddelenhandel zich nu eindelijk zal aansluiten bij zijn
collega's uit Engeland en Frankrijk en dat de winkelbedrijven ten minste het
huismerk GGO-vrij zullen houden. De Consumentenbond pleit niet zomaar voor
een moratorium. De voorlichting moet zich meer richten op de gemiddelde consument
en mag niet worden betaald door het belanghebbende bedrijfsleven.De heer Stellingwerf vroeg zich af of het niet hoog tijd is de vraag aan
de orde te stellen over het belang en het nut van een bepaalde genetische
verandering en of er alternatieven mogelijk zijn. Nu is dat niet mogelijk,
omdat binnen de kaders van de Wet milieugevaarlijke stoffen alleen gekeken
mag worden naar de risico's voor mens en milieu. Hij verzocht de bewindslieden
in de notitie over biotechnologie dit soort vragen expliciet aan de orde te
stellen en daarover een standpunt in te nemen. Hij verwees daarbij naar de
vragen van het Rathenau-instituut.De heer Stellingwerf riep in herinnering dat minister Borst het debat
in het kader van de tegenstelling schepping en evolutie plaatste. Opvallend
is echter dat mensen en groepen vanuit volstrekt verschillende achtergronden
vinden dat de discussie rond genetisch veranderd voedsel tot nog toe onzorgvuldig
is gevoerd en dat men zeer terughoudend moet zijn met het doorbreken van de
erfelijke grenzen, omdat de consequenties op lange termijn onbekend zijn.
Hij bestreed de stellingname van minister Borst dat de moderne biotechnologie
nabootst wat in de natuur gebeurt.De regering stelt dat de voorwaarden waaronder gewerkt wordt, erg belangrijk
zijn, dat goede voorlichting en volstrekte openheid jegens de burgers nodig
zijn en dat een GGO-vrije keten moet zijn gegarandeerd. De minister stelde
naar aanleiding van het voorbeeld over DDT en softenon dat omdat men zich
vergist, men ook weer deskundiger en achterdochtiger wordt. In dergelijke
gevallen moet het voorzorgbeginsel radicaal worden gehanteerd.De heer Stellingwerf pleitte voor een brede maatschappelijke discussie
over voedselveiligheid en keuzevrijheid. Het maatschappelijk debat over klonen
van mens en dier heeft waardevolle bevindingen opgeleverd. Is de regering
bereid, bijvoorbeeld het Rathenau-instituut te vragen zo'n debat te
organiseren? Een maatschappelijk debat gedurende een moratorium kan rust brengen
en paniekreacties voorkomen.Mevrouw Swildens-Rozendaal (PvdA) vroeg zich naar aanleiding
van het antwoord van minister Borst af waarom de minister denkt dat de aanhangers
van de evolutieleer zich geen zorgen maken over de nog onbekende risico's
van de ontwikkelingen op langere termijn. Zij wees daarbij op het principe
van het voorzorgbeginsel. Waarom verder gaan op deze weg als het maatschappelijk
nut niet is aangetoond? Hoewel de minister erkent dat soms een product toegelaten wordt dat later
gevaarlijk blijkt te zijn, plaatste mevrouw Swildens vraagtekens bij de uitspraak
dat dit niets te maken heeft met het principe van genetische modificatie.
Daarbij worden immers soortgrenzen overschreden en zijn de effecten op lange
termijn onbekend. Zij verwachtte meer betrokkenheid van de regering bij de
tekortkomingen in het toelatingsbeleid, de zorgen over de biologische landbouw,
het aantasten van het ecosysteem en de risico's voor de gezondheid.Tijdens de Milieuraad is richtlijn 90/220 aangepast. De minister van VROM
heeft toegezegd een overzicht op te stellen van de procedures en de voorstellen
ter verbetering van de transparantie. In die voorstellen moet aan de uitgangspunten
worden vastgehouden. Mevrouw Swildens constateerde dat de minister van VROM
in zijn brief niet ingaat op enkele onduidelijkheden die in de eerste termijn
aan de orde zijn gesteld. Toelating van nieuwe GGO's is te veel geënt
op het eindpunt. Daarom dient monitoring een voorwaarde te zijn voor de vergunningverlening.
Hoe kan de signalering van de maatschappelijke en ethische aspecten verbeterd
worden, ook aan de Tweede Kamer? Zij verzocht de drie bewindspersonen te reageren
op het voorstel van de Stichting consument en biotechnologie over een dialoog
over nut en noodzaak.Mevrouw Swildens vroeg de aandacht van de minister van VROM voor het probleem
van de commissie genetische modificatie (COGEM) die vanwege tijdsdruk en gebrek
aan menskracht in subcommissies werkt. Is daardoor een discussie over de gecombineerde
gevolgen bij meerdere modificaties in een gezamenlijke COGEM nog wel mogelijk?Wat is de Nederlandse inzet bij het wegnemen van verschillen tussen lidstaten
voor de wijze van risicobeoordeling en -aanvaarding? In de novel feedrichtlijn
ontbreekt de noodzakelijke autorisatieprocedure. De etikettering is evenmin
geregeld. Wat is de inzet bij verwerkte GGO-producten in veevoer en bij de
novel seedsverordening? Hoe stelt Nederland zich op bij de uitwerking van
het biodiversiteitsverdrag in het protocol voor grensoverschrijdend verkeer
van GGO's? Etikettering is dringend noodzakelijk.Mevrouw Swildens vond het onaanvaardbaar dat bij gelijkwaardigheid op
het etiket niet vermeld behoeft te worden dat er gewerkt is met GGO-techniek.
Notificatie in Europees verband is voldoende. De zwakste schakel bepaalt echter
de sterkte van de hele keten. Als een gevalideerde detectiemethode ontbreekt,
is het moeilijk achteraf bezwaar te maken. Zij verzocht de bewindslieden in
de EU erop aan te dringen dat een voorwaarde tot toelating van dergelijke
organismen het bijleveren van de detectiemethode dient te zijn.Mevrouw Swildens drong er bij het kabinet op aan zich in te spannen voor
een Europese food agency. Er moet op worden toegezien dat binnen Europa gescheiden
productiestromen worden bewerkstelligd. Wat is de taak van de brede adviescommissie
die staatssecretaris Faber voor ogen heeft? Is dat het aanzwengelen van het
maatschappelijk debat?Mevrouw Swildens concludeerde dat er alle aanleiding is voor een pas op
de plaats ten aanzien van de toelating van nieuwe producten. De tijd die daardoor
ontstaat, dient gebruikt te worden voor harmonisatie en regelgeving, zodat
het vertrouwen van de consument gewonnen kan worden. Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) benadrukte dat de
vraag wat men eet, veel mensen bezighoudt. De politiek dient daarom de afweging
te maken welke nieuwe technieken en ontwikkelingen zijn toegestaan en welke
niet.Mevrouw Van Ardenne oordeelde positief over de uitspraak van de Europese
Milieuraad in Luxemburg voor strengere regelgeving bij het toelaten van GGO-gewassen.
Zij verzocht minister Pronk uiteen te zetten wat dit expliciet betekent voor
de toelating van nieuwe gewassen, de aanvragen van nieuwe proeven en de wensen
van individuele lidstaten die immers mogen afwijken van geharmoniseerd beleid,
indien er nieuwe wetenschappelijke gegevens zijn. Mevrouw Van Ardenne zag
een tegenstrijdigheid in de verklaring de aangescherpte richtlijn te volgen.
Is er soms al jarenlang een richtlijn die niet wordt uitgevoerd?Minister Borst heeft de Kamer nog niet duidelijk gemaakt hoe zij staat
tegenover de instelling van een Europees food agency. Mevrouw Van Ardenne
drong erop aan stappen te ondernemen om een dergelijk bureau te realiseren.De aanscherping van de Brusselse richtlijn heeft consequenties voor de
inpassing in het wettelijk kader. Zijn de bewindslieden bereid dat zo spoedig
mogelijk te doen?De minister van VWS lijkt de instelling van een commissie voor de biotechnologie
op de lange baan te schuiven. Er dient een commissie komen, vergelijkbaar
met de commissie-Wagner in de jaren zestig, met een gerichte opdracht tot
het voeren van een maatschappelijk debat. Is de minister bereid een dergelijke
commissie in te stellen met de opdracht in kaart te brengen wat de kansen
en bedreigingen zijn van de moderne biotechnologie?De heer Ter Veer (D66) merkte op dat politici van de overheid
mogen eisen dat zij betere garanties voor de voedselveiligheid geeft, maar
moet waken tegen paniekreacties. De discussie over de biologisch dynamische
landbouw dient gescheiden te worden van de discussie over de introductie van
GGO's in het voedingsmiddelenpakket. Hij is een voorstander van GGO's, maar
wel op basis van het nee-tenzijprincipe. De consument dient via etikettering
geïnformeerd te worden. De heer Ter Veer benadrukte tegen «het»
moratorium te zijn. Afgesproken moet worden dat elk procédé
recht heeft op een eigen beoordeling. Die periode is in Europa nu vastgesteld
op tien jaar. Deze aanscherping ondersteunde de heer Ter Veer ten zeerste.
Het voorzorgprincipe dat op deze manier wordt gehanteerd, is echter iets anders
dan een totaal verbod. Hij juichte het toe dat de Avébé-aardappel
verboden is. De aanvrager heeft zich misdragen en om die reden is het product
verboden. Dat is een goed voorbeeld van een moratorium, toegespitst op een
individueel geval.De heer Ter Veer sloot zich aan bij de vragen over Europa.Hij refereerde aan de discussie in de Oude Zaal onder leiding van de heer
Zwierstra over drie typen ethische discussie. De ethische discussie die buiten
het publieke domein was geplaatst, is daar nu weer terug.De heer Poppe (SP) ging ervan uit dat in de Europese Raad het
besluit tot een moratorium tot 2002 is genomen op de invoer van nieuwe transgene
gewassen en de zaden daarvan. Op basis waarvan is de Raad tot dit besluit
gekomen? Is het juist dat het kabinet heeft besloten proefvelden tijdelijk
niet meer toe te staan?De heer Poppe herhaalde zijn vraag uit de eerste termijn of alles wat
mogelijk is op het gebied van genetische modificatie toegestaan moet worden.
Er zijn veel vragen te stellen over het ingrijpen in evolutionaire processen
van gewassen en dieren die niet door de wetenschap beantwoord kunnen worden,
omdat daarover nog geen consensus bestaat. Hij wees erop dat de bewindslieden
zijn vragen over de biodiversiteit en de economische belangen
niet hebben beantwoord. De economische belangen vereisen namelijk een spoedig
rendement op de investering.Wordt bij de risicoanalyse door de GOCEM wel uitgegaan van de goede gegevens
en worden de juiste vragen gesteld? Is de risicoanalyse op de lange termijn
betrouwbaar, gezien de onderzoeken en proeven die gedaan worden?De heer Poppe stelde dat de biodiversiteit bedreigd wordt door het gebruik
van terminatorzaden, waardoor de economische macht van zaadhandelaren toeneemt.
Hij drong aan op een moratorium om te kunnen nadenken over deze belangrijke
vraagstukken.De heer Van der Vlies (SGP) stelde vast dat de regering niet
dezelfde aarzelingen heeft jegens de moderne biotechnologie als hij. De regering
benadrukt de voordelen van GGO's. Zij gaat niet alleen voorbij aan de vraag
of ingrijpen in de bouwstenen van het leven is toegestaan, maar ook aan de
risico's die kleven aan het toepassen van GGO's. Hij erkende dat er een spanningsveld
bestaat tussen de risico's en de zegeningen van GGO's. De cruciale vraag is
of een doel alle middelen, ongeacht de neveneffecten, heiligt. Procedures
moeten de productveiligheid garanderen. Geven deze procedures ook duidelijkheid
over de langetermijngevolgen van de toepassing van GGO's in de voedselketen?
De heer Van der Vlies bepleitte een moratorium op commerciële teelt en
veldproeven met GGO's. Een moratorium kan dienen om een maatschappelijke discussie
te voeren, zodat een draagvlak voor deze ontwikkeling gevonden kan worden
en grenzen getrokken kunnen worden.Het wettelijk kader inzake de keuzevrijheid voor de consument is voorgelegd
aan het regulier overleg Warenwet (ROW). De aanduiding «bereid zonder
gentechniek» mag alleen worden gebruikt onder bepaalde voorwaarden.
Het betreffende product mag geen sporen van GGO-DNA bevatten, tenzij dit onbedoeld
of onvermijdelijk is. Vormt deze toevoeging geen potentieel lek? Is de regeling
ter notificatie aan de Europese Commissie voorgelegd? Binnen welke termijn
wordt daarop een reactie verwacht?In de Europese Milieuraad is een besluit genomen over verscherping van
de richtlijn. Het toestaan van proefvelden waarop GGO-gewassen worden geteeld,
is echter een nationale beslissing. Vormt de discussie op Europees niveau
aanleiding voor nationaal beleid, precisering van dat beleid en stillegging
van vergunningverlening?Mevrouw Hermann (GroenLinks) kreeg bij genetisch gemodificeerde
gewassen associaties met het gedicht «De tovenaarsleerling» van
Goethe waarin uiteindelijk de wereld vergaat. Zover mag het niet komen met
deze technologische ontwikkelingen. Het voorzorgbeginsel is hierbij zeer belangrijk.
Bij voedselveiligheid wordt tot nu toe alleen gekeken naar de toxicologische
en nutritionele effecten van de nieuwe producten. Hoe staat het echter met
de milieuveiligheid? De Gezondheidsraad heeft een nieuwe commissie ingesteld
ter beoordeling van de veiligheid van nieuwe voedingsmiddelen, waarbij wederom
de milieuaspecten buiten beeld blijven, vooral op lange termijn. Zij drong
er bij de bewindslieden op aan, in de toekomst met alle drie effecten evenveel
rekening te houden. Zij sloot zich aan bij de verzoeken om een pas op de plaats.De huidige samenstelling van de COGEM riep bij mevrouw Hermann vragen
op. Is er voldoende inbreng van ecologen en milieudeskundigen? Ligt niet te
veel het accent op de gentechnische knowhow? Zij verzocht nadrukkelijk om
de instelling van een commissie voor de agro-foodsector.De heer Udo (VVD) wees op de belangrijke bijdrage van de moderne
biotechnologie aan de therapie en preventie van erfelijke ziekten en de ontwikkeling
van veel medicijnen. Deze techniek kan ook een grote bijdrage leveren aan
een duurzame, efficiëntere landbouw met minder milieuproblemen.
Wellicht kan de toepassing van GGO's bijdragen aan de bestrijding van de ontbossing
in ontwikkelingslanden doordat minder areaal nodig is.De heer Udo benadrukte het belang van het vergroten van het maatschappelijk
draagvlak voor de toepassing van de moderne biotechnologie in Nederland. Hij
achtte een nieuw communicatie- en voorlichtingsprogramma wenselijk, waarbij
producenten en consumenten volledig worden voorgelicht over de moderne biotechnologie.
Hij verzocht de bewindslieden actie te ondernemen om de belemmeringen voor
bedrijfsleven en wetenschap nader te evalueren.Heeft de minister van VWS met haar collega van OCW gesproken over de achterstand
in en de stimulering van wetenschappelijk onderzoek? Het is van eminent belang
in dat kader voor een goed Nederlands, Europees en mondiaal klimaat te zorgen.
Welke maatregelen hebben de bewindslieden genomen om de regelgeving internationaal
transparanter en effectiever te maken? De heer Udo verzocht hun in Brussel
de instelling van een mondiale standaard te bespoedigen.De heer Udo was benieuwd naar de reactie van het kabinet op de besluitvorming
door de Milieuraad. Zijn de toelatingsprocedures efficiënter of kan er
vertraging ontstaan, omdat de individuele landen meer tijd krijgen voor de
beoordeling van marktdossiers? Wat betekenen deze besluiten in de praktijk
voor de toepassing van GGO's in Europa? Zijn deze besluiten WTO-conform? Hoe
staat het met de instelling van een Europees food agency? Zijn de drie bewindslieden
bij het overleg daarover betrokken? Een dergelijk bureau dient spoedig tot
stand te komen.De heer Udo vroeg zich af of gewerkt wordt aan een actieplan om te komen
tot een eenduidige interpretatie van de risico's van GGO's. Aangezien de aanpassing
van de Europese regelgeving voor biologische landbouw en de daarmee samenhangende
toepassing van moderne biotechnologie bijna is afgerond, verzocht hij de staatssecretaris
aan te geven binnen welke termijn deze regelgeving in Nederland van toepassing
zal zijn.De heer Udo benadrukte voorstander te zijn van een duidelijk onderscheid
tussen genetisch gemodificeerd en GGO-vrij voedsel. Overzichtelijke Europese
regelgeving is belangrijk voor het bedrijfsleven. Hij waardeerde de uitspraak
van de minister van VWS dat de grens tussen biotechnologie in de gezondheidszorg
en in het voedsel niet zo scherp te trekken is en dat een moratorium geen
goed doel dient. Bij de invoering van functional foods is duidelijke etikettering
van belang, waarbij de keuzevrijheid van de consument centraal staat.De heer Udo stelde dat het uitroepen van een moratorium niet kan voorkomen
dat soms een product wordt toegelaten, dat later gevaarlijk blijkt te zijn.
Door een moratorium zullen delen van de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie
in grote problemen komen, omdat belangrijke grondstoffen niet meer geïmporteerd
kunnen worden. Hij beklemtoonde dat voor hem voedselveiligheid voorop staat.
Hij was echter overtuigd van de veiligheid van de infrastructuur voor de controle
en sanctionering in Nederland en Europa. Hij verzocht de bewindslieden om
een zorgvuldige rapportage en evaluatie door de COGEM op korte termijn. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport memoreerde
het kabinetsstandpunt dat producten die GGO's bevatten of genetisch gemanipuleerd
zijn niet op de Nederlandse markt gebracht worden dan nadat zij zorgvuldig
op veiligheid zijn getoetst, zowel in Nederland als binnen de Europese Unie.
In Nederland doet dat de breed samengestelde commissie veiligheid nieuwe voedingsmiddelen
van de Gezondheidsraad. Zij bezit expertise op het gebied van
de toxicologie, moleculaire biologie en de voeding.De lidstaat zendt het evaluatierapport naar de Europese Commissie (EC)
en de andere lidstaten, die het rapport beoordelen. Het permanente Comité
voor de levensmiddelen neemt een besluit. De veiligheidsbeoordeling binnen
de EU vindt plaats aan de hand van een protocol dat is opgesteld door deskundigen,
te weten het wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding. Bij
de beoordelingsprocedure wordt aandacht geschonken aan mogelijke gezondheidseffecten
op langere termijn. De minister zegde toe zich in te zetten om het gebruik
van antibioticamarkergenen voor essentiële antibiotica te verbieden.Als de lidstaten tot verschillende conclusies komen, wordt het wetenschappelijk
Comité gevraagd zelf een oordeel te geven. Over de vraag of deze procedures
voldoende voedselveiligheid garanderen, kan men van mening verschillen. De
regering beantwoordt die vraag positief, hoewel 100% zekerheid niet gegeven
kan worden. Om die reden zijn de woorden «tenzij onbedoeld en onvermijdelijk»
toegevoegd aan de voorwaarde waaraan het label «bereid zonder gentechniek»
moet voldoen. De woorden onbedoeld en onvermijdelijk slaan op een menselijk
fout, zoals onvoldoende schoonmaken en beogen geen ontsnappingsmogelijkheid
te creëren voor een niet optimale procedure. De minister merkte op dat zowel nationaal als binnen de EU hard gewerkt
wordt aan een detectiemethode voor GGO's. Zij zegde toe zich te zullen inzetten
om de detectiemethode op te nemen in de voorwaarden voor een vergunningsaanvraag.
Voor een eenmaal toegestaan product geldt niet: eens veilig, altijd veilig.
Voor GGO's zou eenzelfde systeem van post marketing surveillance geïntroduceerd
kunnen worden als voor medicijnen bestaat. Zij zegde toe daarover met haar
collega's van gedachten te wisselen en de Kamer daarover te informeren. In
de regelgeving moet ook worden opgenomen dat, als een product na verloop van
tijd schadelijk blijkt te zijn, het zonder schadeclaims uit de markt kan worden
genomen. Bij het label «zonder gentechniek bereid» wordt ook het
veevoer betrokken. De regeling voor de etikettering heeft inmiddels de instemming
van maatschappelijke partners en zal op 9 juli aan de ministerraad worden
aangeboden en vervolgens aan de EC ter notificatie. Op deze manier moet de
keuzevrijheid van de consument optimaal gewaarborgd worden.De minister verklaarde tegen een moratorium op veldproeven met of marktintroductie
van GGO's te zijn. Wel zegde zij toe een brede maatschappelijke discussie
te willen entameren. In het overleg met de betrokken ministers is afgesproken
eerst een integrale beleidsnotitie uit te brengen met aandachtspunten. De
vervolgens te installeren commissie biotechnologie kan daarop dan reageren.
Desgevraagd antwoordde de minister dat het niet de bedoeling is om tijdens
het maatschappelijk debat alle procedures stop te zetten.De minister benadrukte dat het maatschappelijk nut van de GGO-technologie
voor de gezondheidszorg bekend en onderkend is. De vraag is of deze techniek
ook nuttig is voor de voedselketen. De maatschappelijke noodzaak voor Nederland
is niet meteen aanwezig. Dat geldt wel voor de voedselvoorziening in de wereld.Tijdens de Landbouwraad is gesproken over de oprichting van een Europees
food agency. De minister van VWS zei met het Finse voorzitterschap besproken
te hebben dat dit punt na de komende Gezondheidsraad aan de Commissie wordt
voorgelegd.De consument wordt voorgelicht over GGO's door het Voedingscentrum via
websites. Het Voedingscentrum en de stichting Weten zullen beide een aparte
campagne gaan voeren.De mondiale normen voor GGO's voor voedselveiligheid en etikettering liggen
vast in de codex alimentarius van de FAO en de Wereldgezondheidsorganisatie.
WTO-verdragen verwijzen daarnaar. Een eventueel moratorium houdt
tevens een importverbod in, hetgeen strijdig is met de WTO. De vijf lidstaten
die een moratorium wensen, moeten aantonen dat milieu of volksgezondheid in
het geding is, omdat anders een importverbod binnen de WTO-verdragen niet
mogelijk is.De staatssecretaris van Landbouw, Natuurbeheer en Visserijantwoordde
dat de Landbouwraad een verordening heeft aangenomen over biologische landbouw,
waarin zowel de dierlijke biologische productie als de biologische landbouw
zonder GGO's wordt geregeld. De wijziging zal in september 1999 worden gepubliceerd.
Bepalingen omtrent de GGO's voor plantaardige producten zullen dan onmiddellijk
in werking treden. Voor dierlijke producten is dit een jaar na publicatie.
Het label «zonder gentechniek bereid» waarvoor de drempelwaarde
nog moet worden bepaald, moet kunnen garanderen dat de hele voedselketen,
dus ook het veevoer, zonder gentechniek is geproduceerd. Aan dergelijk voedsel
hangt wel een prijskaartje. De consument die keuzevrijheid wenst, dient bereid
te zijn daarvoor te betalen. Dit punt zal opgenomen worden in de integrale
beleidsnotitie.Een Europees bureau voor voedselveiligheid achtte de staatssecretaris
van groot belang, omdat een dergelijk bureau een geharmoniseerde, goed afgestemde
toelating van GGO-voedselproducten kan realiseren. De transparantie van de
toelatingsprocedures kan door zo'n bureau eveneens worden bevorderd. De Europese
ministers van Landbouw hebben de Europese Commissie gevraagd met voorstellen
voor een dergelijk bureau te komen.Afspraken over GGO-vrije ketens zijn (nog) niet opgenomen in de WTO-verdragen.
Nederland zal de consumer concerns in het algemeen sterk naar voren brengen
tijdens WTO-onderhandelingen. Binnen het onderwerp consumer concerns is de
biotechnologie een belangrijk aandachtspunt.Het Voedingscentrum geeft objectieve voorlichting aan de consument over
veilige voeding en biotechnologie, ondersteund door de Stichting consument
en biotechnologie. Het Voedingscentrum is met maatschappelijke organisaties,
het bedrijfsleven en de overheid in gesprek over meerjarige voorlichting over
voedselproductie en genetische modificatie.In overleg met de ministeries van VWS en VROM zal inhoud worden gegeven
aan de integrale beleidsnotitie. De staatssecretaris zegde toe de Kamer in
dat kader tevens te informeren over het idee, een commissie voor biotechnologie
in te stellen en over de aanpak voor de maatschappelijke discussie.De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer vroeg speciaal aandacht voor de veranderingen die de Milieuraad wil
aanbrengen in de huidige richtlijn 90/220. Hij vatte deze samen in vijf hoofdpunten.
1. Het voorzorgbeginsel stond en staat voorop en dat wordt expliciet verankerd
in de richtlijn. 2. Gegevens, nodig voor een beslissing over risico's worden
uitgebreider in de richtlijn beschreven. 3. Er moet meer tijd genomen worden
voor de procedures. 4. Meer aandacht voor ethische aspecten. Zij worden geïnstitutionaliseerd
in ethische commissies. 5. Meer openheid en inspraak op EU-niveau. De nieuwe
richtlijn gaat als concept naar het Europees Parlement (EP). Na eventuele
amendering door het EP komt de richtlijn naar verwachting eind 1999 terug
in de Milieuraad. Pas daarna wordt zij vastgesteld en wordt zij operationeel.
De minister zegde toe de tekst van de conceptrichtlijn naar de Kamer te sturen.
Hij stelde met voldoening vast dat tussen de lidstaten in de Europese Unie
geen verschil van opvatting bestaat over de nieuwe richtlijn. Wel is er lang
gesproken over de termijn voor de eerste marktintroductie van GGO's. Ook daarover
is overeenstemming bereikt, namelijk een termijn van tien jaar. Frankrijk en enkele andere landen wensten, naast de overeenstemming over
deze richtlijn, een politieke verklaring af te leggen over een moratorium.
De minister had zich niet daarbij aangesloten, omdat hij zich heeft laten
overtuigen door de juridische diensten van de Europese Raad en de Europese
Commissie dat het juridisch niet mogelijk is een eenmaal vastgestelde, functionerende
richtlijn met een verklaring (tijdelijk) buiten werking te stellen. Bovendien
had hij daarvoor geen mandaat. De minister plaatste ook vraagtekens bij het
uitroepen van een moratorium. Van een goede richtlijn wil men komen tot een
betere. Om van goed tot beter te komen, volg je een proces. Een moratorium
is echter een situatie van stilstand.De minister benadrukte dat men via de vijf hoofdpunten van een goede tot
een betere richtlijn wil komen. Omdat de nieuwe richtlijn een betere zal zijn,
kun je handelen alsof zij reeds in functie is. De Nederlandse keuze is om
voorzover juridisch mogelijk in het nationale beleid de nieuwe richtlijn te
interpreteren alsof zij reeds geldt. Dat wordt ook gedaan om te voorkomen
dat nog veel vergunningen worden verleend volgens een soepeler richtlijn.De minister wees erop dat de nieuwe richtlijn consequenties heeft voor
het Nederlandse beleid. De vertaling van het voorzorgbeginsel, de consequenties
voor gezondheid en milieu, de ethische aspecten en vraagstukken van biodiversiteit
zullen aan de orde komen in de integrale beleidsnotitie over biotechnologie
waarvoor de minister van VROM coördinerend minister is. De notitie wordt
deze zomer en najaar geschreven. De minister beklemtoonde dat daarin aandacht
móét worden besteed aan de onderwerpen waarvoor aandacht is
gevraagd, omdat zij in Brussel thans aan de orde zijn.De verklaring die Nederland met een zevental andere landen heeft afgegeven,
houdt in dat de richtlijn wordt geïnterpreteerd alsof zij reeds geldt,
waarbij het voorzorgbeginsel voorop staat en markttoelating alleen is toegestaan
indien geen nadelige effecten voor mens en milieu zijn gebleken. De bepalingen
die zijn vastgelegd in het gemeenschappelijk standpunt over de toekomstige
richtlijn zullen, voorzover juridisch mogelijk is, met onmiddellijke ingang
worden toegepast. De COGEM en het RIVM zullen daarmee rekening te houden.De Milieuraad heeft de Europese Commissie verzocht met spoed een voorstel
in te dienen met bepalingen voor een effectieve manier van labeling, waarop
staat aangegeven wat wel of niet genetisch gemodificeerd is. Een belangrijk
punt hierbij is de traceability, zodat in de rest van de voedselketen nagegaan
kan worden wat er aan GGO's in eerdere stadia van het productieproces is verwerkt.De minister benadrukte de overeenstemming tussen de lidstaten van de EU
over de nieuwe richtlijn. Verschil van mening bestaat over de vraag wat te
doen in de tussenliggende tijd. Nederland en de overgrote meerderheid van
de landen zullen handelen alsof de nieuwe richtlijn reeds geldig is, voorzover
dit juridisch mogelijk is. Sommige landen gaan verder en kiezen eenzijdig
voor een moratorium. Zij zullen tegen gezamenlijke marktintroductie in Europa
stemmen. De Franse verklaring is een beetje ingewikkeld. Het is onduidelijk
wat zij daarmee bedoelen. Dat moet nog blijken. De minister sloot niet uit
dat als dit groepje landen volhoudt, zij gezamenlijk iedere nieuwe marktintroductie
zullen blokkeren volgens de geldende procedure. Er bestaat echter een terugvalprocedure.
Het verzoek om marktintroductie kan naar andere organen gestuurd worden en
uiteindelijk naar de Europese ministerraad die volgens de huidige richtlijn
met unanimiteit moet beslissen.De Commissie heeft erop gewezen dat individuele lidstaten zelf kunnen
beslissen tot beperkte moratoria waarbij aan drie voorwaarden moet worden
voldaan, namelijk dat er nieuwe wetenschappelijke gegevens zijn omtrent een
nieuw risico. Dat risico betreft de marktintroductie en niet het onderzoek.
Ook moet er een specifiek probleem zijn in het betreffende land en moet de
Commissie toestemming verlenen.De nieuwe richtlijn en de genoemde, reeds bestaande mogelijkheden zijn
voldoende om goed beleid te kunnen voeren. In de integrale beleidsnotitie
zullen al deze aspecten in hun onderlinge context aan de orde worden gesteld.
Daartoe behoren de vraagstukken over de concurrentiepositie, de discussie
over nut en noodzaak alsmede de economische overwegingen. De notitie zal in
oktober, november verschijnen, zodat het kabinet zijn positie kan bepalen
tegenover eventuele amendementen van het Europees Parlement op de nieuwe richtlijn.Desgevraagd antwoordde de minister dat de verklaring de nieuwe richtlijn
reeds in de praktijk toe te passen, wel het fiat heeft van de juridische dienst
van de Commissie en van de Gemeenschap. Bovendien zijn daarin de woorden opgenomen
dat de betreffende landen zich voornemen de richtlijn toe te passen, voorzover
dit juridisch mogelijk is. Het is een politieke verklaring, naast het standpunt
over de nieuwe richtlijn.De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,Ter VeerDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,ReitsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,EssersDe griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Swildens-Rozendaal
(PvdA), Ter Veer (D66), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA),
Poppe (SP), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Duivesteijn (PvdA), Stellingwerf
(RPF), M. B. Vos (GroenLinks), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp
(VVD), O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA),
Th. A. M. Meijer (CDA), Hermann (GroenLinks), Geluk (VVD), Schreijer-Pierik
(CDA), Atsma (CDA), Oplaat (VVD), Schoenmakers (PvdA), Waalkens (PvdA), Udo
(VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Van Vliet (D66), Van Zuijlen (PvdA), Ravestein
(D66), Zijlstra (PvdA), Albayrak (PvdA), Kant (SP), Mosterd (CDA), Bos (PvdA),
Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven (GroenLinks), Scheltema-de Nie (D66),
Verbugt (VVD), Te Veldhuis (VVD), Cornielje (VVD), Buijs (CDA), Rietkerk (CDA),
Karimi (GroenLinks), Kamp (VVD), Reitsma (CDA), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD),
Dijksma (PvdA), Belinfante (PvdA), Voorhoeve (VVD) en De Boer (PvdA).XNoot2Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks),
Oplaat (VVD), Van der Staaij (SGP), Schoenmakers (PvdA) en Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA), Valk (PvdA),
Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den Akker (CDA), Giskes
(D66), M. B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Niederer (VVD),
Van 't Riet (D66), Spoelman (PvdA), Voorhoeve (VVD) en Waalkens (PvdA).XNoot3Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Essers (VVD), voorzitter,
Dankers (CDA), Oudkerk (PvdA), Lambrechts (D66), Rijpstra (VVD), Rouvoet (RPF),
De Vries (VVD), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD), Passtoors (VVD),
Eisses-Timmerman (CDA), Gortzak (PvdA), Hermann (GroenLinks), Buijs (CDA),
Atsma (CDA), Van Gent (GroenLinks), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA), Kant (SP),
E. Meijer (VVD) en Van der Hoek (PvdA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Örgü (VVD), Van de Camp (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Ravestein
(D66), Weekers (VVD), Schutte (GPV), Cherribi (VVD), Schimmel (D66), Terpstra
(VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Belinfante (PvdA), Harrewijn (GroenLinks),
Ross-van Dorp (CDA), Th. A. M. Meijer (CDA), Rosenmöller (GroenLinks),
Duijkers (PvdA), Smits (PvdA), Marijnissen (SP), O. P. G. Vos (VVD)
en Hamer (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26407-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl