Wet bescherming persoonsgegevens; Verslag van de vaste commissies voor Justitie en Binnenlandse Zaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25892, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

08-06-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25892 nr. 5

03-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN DEEL 1. De informatiemaatschappij en de interne markt2. Voorgeschiedenis van de totstandkoming van de richtlijn3. De bescherming van persoonsgegevens als object van
wetgeving4. Grondwettelijke aspecten4.3 Informationele zelfbeschikking en transparantie4.4 Het algemeen persoonlijkheidsrecht4.5 Verhouding tot andere grondrechten5. Algemene normen en sectorale invulling6. Geen aparte regeling voor de communautaire gegevensverwerking8. De verhouding tussen WBP en WPR 8.1 Algemeen8.2 Een andere systematiek8.3 Transparantie9. Het systeem van materiële normen 9.1 Algemene beginselen van gegevensbewerking9.2 Verwerking van gevoelige gegevens9.3 Openbare registers10. Rechtsbescherming11. Toezicht 11.1 De Registratiekamer11.2 De functionaris voor de gegevensbescherming12. Handhaving13. Kosten14.3 De sociaal-wetenschappelijke evaluatie16. VoorlichtingARTIKELSGEWIJS VERSLAG HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderdeel aOnderdeel bOnderdeel cOnderdeel dOnderdeel eOnderdeel iArtikel 2 Eerste lidArtikel 3 Eerste lidTweede lidHOOFDSTUK 2 BEGINSELEN BETREFFENDE DE RECHTMATIGHEID VAN
DE GEGEVENSVERWERKING Artikel 7Artikel 8 Onderdeel aOnderdeel bOnderdeel eOnderdeel fArtikel 9Artikel 12 Eerste lidArtikel 14Artikel 17Artikel 18Artikel 19Artikel 21Artikel 22Artikel 23HOOFDSTUK 3 GEDRAGSCODES Artikel 25HOOFDSTUK 4 MELDING EN VOORAFGAAND ONDERZOEK Artikel 27Artikel 28Artikel 29Artikel 31Artikel 32HOOFDSTUK 5 INFORMATIEVERSTREKKING AAN DE BETROKKENE Artikelen 33 en 34HOOFDSTUK 6 RECHTEN VAN DE BETROKKENE Artikel 35Artikel 39Artikel 40Artikel 41HOOFDSTUK 9 TOEZICHT Artikel 51HOOFDSTUK 10 SANCTIES Artikel 66HOOFDSTUK 12 OVERGANGSBEPALINGEN Artikel 79Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25892Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 85 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 892Regels inzake de bescherming van persoonsgegevens (Wet bescherming persoonsgegevens)nr. 5VERSLAGVastgesteld 3 juni 1998De vaste commissies voor Justitie1 en Binnenlandse
Zaken2, belast met het voorbereidend onderzoek
naar dit voorstel van wet, hebben de eer als volgt verslag uit te brengen.
Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en opmerkingen tijdig zullen
zijn beantwoord, acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel
genoegzaam voorbereid.INHOUDSOPGAVEBlz.    Algemeen
deel3    1.De informatiemaatschappij
en de interne markt3 2.Voorgeschiedenis van de totstandkoming
van de richtlijn3 3.De bescherming van persoonsgegevens
als object van wetgeving7 4.Grondwettelijke aspecten8 4.3.Informationele zelfbeschikking
en transparantie8  4.4.Het algemeen persoonlijkheidsrecht8 4.5.Verhouding tot andere grondrechten8 5.Algemene
normen en sectorale invulling8 6.Geen aparte regeling
voor de communautaire gegevensverwerking8 8.De verhouding
tussen WBP en WPR8  8.1.Algemeen8  8.2.Een
andere systematiek9  8.3.Transparantie10 9.Het
systeem van materiële normen10  9.1.Algemene
beginselen van gegevensverwerking10  9.2.Verwerking
van gevoelige gegevens11  9.3.Openbare registers1110.Rechtsbescherming12 11.Toezicht12 11.1.De Registratiekamer12  11.2.De
functionaris voor de gegevensbescherming13 12.Handhaving1413.Kosten14 14.Evaluaties15  14.3.De sociaal-wetenschappelijke evaluatie15 16.Voorlichting15    Artikelsgewijs verslag15ALGEMEEN DEEL 1. De informatiemaatschappij en de interne marktDe leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorstel voor een nieuwe Wet bescherming persoonsgegevens. Alvorens op
het onderhavige wetsvoorstel zelf in te gaan, wensen deze leden enkele algemene
vragen en opmerkingen te plaatsen.De leden van de PvdA-fractie menen met voldoening te mogen opmerken dat
de regering bij de implementatie zoveel mogelijk de letterlijke tekst van
de richtlijn heeft gevolgd. Nodeloze meningsverschillen en discussies –
deze leden roepen de implementatie van de leen- en verhuurrichtlijn en de
richtlijn betreffende de verlenging van de duur van het auteursrecht in herinnering –
over de exacte betekenis van begrippen in de richtlijn kunnen zo worden vermeden.De leden van de PvdA-fractie juichen het toe dat er een geslaagde poging
is ondernomen om het wetsontwerp een inhoud te geven die relatief onafhankelijk
is van de huidige stand van de techniek. Daardoor zal de nieuwe wetgeving
waarschijnlijk ook langer mee kunnen.Minder positief zijn deze leden over de eindredactie van de memorie van
toelichting. Zij hebben er behoefte aan om de regering mee te delen dat zij
het grote aantal schrijf- en redigeerfouten in de memorie van toelichting
als bijzonder storend hebben ervaren. Kan de regering een verklaring geven
voor deze in dit opzicht zo erbarmelijke memorie van toelichting? Op welke
wijze denkt de regering in de toekomst te voorkomen dat een stuk waarover
kennelijk geen eindredactie is gevoerd naar de Tweede Kamer wordt gestuurd?Met grote belangstelling nemen de leden van de VVD-fractie kennis van
het onderhavige wetsvoorstel. Het lange wachten op het wetsvoorstel werd beloond
met wel een zeer uitvoerige memorie van toelichting. Heeft de omvang van de
memorie te maken met de Nederlandse toevoegingen naast de implementatie van
de Richtlijn?Welke redenen liggen ten grondslag aan de Nederlandse toevoegingen, vragen
deze leden. Zouden de toevoegingen het Nederlandse bedrijfsleven qua concurrentiepositie
in Europees verband kunnen hinderen, zo vragen de leden van de VVD-fractie.
Waarom is niet gekozen voor een level playing field?De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel, dat uitvoering beoogt te geven aan Richtlijn nr. 95/46/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Gemeenschappen van 23
november 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband
met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van
die gegevens (PbEG L 281). 2. Voorgeschiedenis van de totstandkoming van de richtlijnDe leden van de VVD-fractie vragen waardoor het vrije gegevensverkeer
niet verzekerd werd, ondanks artikel 12 van het Verdrag uit 1981.Voorts vragen zij hoe thans met betrekking tot de invoering van nationale
wetgevingen de Europese stand van zaken is.De leden van de VVD-fractie vragen welke consequenties het afzwakken van
de risico-aansprakelijkheid heeft voor de bescherming van de benadeelde burger. Deze leden vragen hoe actief en met wie de regering contact opnam ter
voorbereiding van het wetsvoorstel. De Kamer bereikten reacties dat de regering
afhoudend reageerde op inbreng van derden in de voorbereidende fase.De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van het feit dat de
implementatietermijn van de betreffende richtlijn op 24 oktober 1998 afloopt.
Wat is de reden geweest dat het zo lang heeft geduurd voordat het wetsvoorstel
bij de Tweede Kamer is ingediend? Kan de regering aangeven welke de gevolgen
zullen zijn indien de datum, vastgelegd in de richtlijn, niet wordt gehaald?Ziet de regering mogelijkheden het wetsvoorstel tijdig en gedegen te behandelen
in beide Kamers rekening houdend met de invoeringstermijn, terwijl de regering
zo'n 2,5 jaar nodig had ter voorbereiding van het wetsvoorstel, vragen de
leden van de VVD-fractie.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling naar het wetsvoorstel
uitgezien. Zij vragen naar de redenen van vertraging van de indiening van
het wetsvoorstel. Voorts vragen zij naar de te voorziene rechtsgevolgen van
niet-tijdige implementatie van Richtlijn 95/46. Dat deze nog tijdig zal kunnen
plaatsvinden moet welhaast uitgesloten worden geacht, menen deze leden.Zijn de redenen van vertraging mede hierin gelegen dat het wetsvoorstel
meer regelt dan waartoe de Richtlijn dwingt? Is een reden de ongewoon uitvoerige
toelichting op het voorstel van wet?De leden van de fractie van D66 hebben met veel belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel inzake de bescherming van persoonsgegevens.De Wet Bescherming Persoonsgegevens strekt tot implementatie van richtlijn
nr. 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Gemeenschappen,
die op 23 november 1995 is uitgevaardigd. Gezien de omvang van het wetsvoorstel
begrijpen de leden van de D66-fractie dat de departementale voorbereiding
behoorlijk wat tijd heeft gekost. Tegen de achtergrond van een implementatietermijn
die op 24 oktober 1998 is gesteld, lijkt er sprake van een zekere wanverhouding
tussen de lange departementale voorbereidingstijd en de daardoor beperkte
tijd die belanghebbenden en beide Kamers der Staten-Generaal wordt gegund
om dit ingewikkelde wetsvoorstel integraal te bestuderen, te becommentariëren
en te behandelen.Hoe komt het dat het departementale traject zoveel tijd in beslag heeft
genomen, vragen deze leden.De leden van de fractie van GroenLinks zijn verheugd dat met dit wetsvoorstel
de Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese
Unie wordt geïmplementeerd. Buiten de noodzaak tot implementatie, zien
deze leden dat diverse (met name ook technologische) ontwikkelingen in de
samenleving nopen tot een meer uitgesproken bescherming van de levenssfeer
van burgers. Ook zijn ze het eens met de vergroting van de reikwijdte van
het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Deze leden spreken
de wens uit dat de richtlijn ook in andere Europese landen een verbetering
zal betekenen met betrekking tot de privacybescherming. Deze leden vinden
het van belang te benadrukken dat de richtlijn als minimumnormen gezien dient
te worden, en dat het de overheid ruimte biedt voor een betere bescherming
waar zij dat nodig acht.De leden van deze fractie kunnen zich vinden in de opzet van een algemene
regeling die ruimte biedt voor nadere invulling op de diverse terreinen door
zelfregulering. De overheid heeft evenwel haar verplichting om
een wettelijke basis te garanderen waar de zelfregulering tekort schiet. Hoe
meent zij dat te kunnen waarborgen, vragen deze leden. Hoe verloopt de controle
over de verschillende terreinen om te kunnen bepalen of de zelfregulering
adequaat is?Ook de verhouding tussen de wettelijke regelingen behoeft voor deze leden
verduidelijking. Het moet voor het publiek geen moeite kosten om het systeem
te doorgronden en te weten welke regeling prevaleert boven een andere.Deze leden hechten aan de nadruk op het principe dat de wet moet voorzien
in inhoudelijke criteria die bescherming van persoonsgegevens waarborgen,
en die aan een volledige rechterlijke toetsing onderworpen kunnen worden.
Dit betekent dat het wetsvoorstel meer moet bieden dan een procedurele waarborg.Tenslotte wensen de leden van de GroenLinks-fractie in de toelichting
meer benadrukt dat het wetsvoorstel ook andere grondrechten raakt dan alleen
de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Dit geeft juist een specifiek
karakter aan de werking van deze wet menen deze leden.De leden van de fractie van GroenLinks zijn oordeel dat de normen zoals
door de richtlijn gesteld, te weinig concreet worden ingevuld in het wetsvoorstel.
Een aanscherping van de normen zoals door de Registratiekamer voorgesteld,
zou het wetsvoorstel aanzienlijk meer inhoud geven. Vergeleken met de Wet
persoonsregistraties (WPR), die teveel ruimte liet voor niet-naleving van
de regels, zal dit wetsvoorstel de handhaving van de regels bevorderen, menen
deze leden. In dit verband wijzen de leden van de GroenLinks-fractie op de
adviezen die de Registratiekamer heeft gegeven over de rol die de informatietechnologie
zelf kan spelen bij de privacybescherming bij verwerking van gegevens. Daarnaast
zou een bewustwordingscampagne naar het publiek ertoe kunnen leiden dat er
kritischer wordt omgesprongen met gegevens.Verder zijn de leden van GroenLinks benieuwd naar de reactie van de regering
op de adviezen van de Registratiekamer met betrekking tot de diverse onderdelen
van het wetsvoorstel.De regering geeft aan dat de concretisering van de richtlijn in belangrijke
mate op een andere wijze plaats dient te vinden. In sectorale wetgeving worden
reeds thans nadere voorwaarden gesteld ten aanzien van het verwerken van persoonsgegevens.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe deze opmerking moet worden gezien
in relatie tot de datum waarop de richtlijn in nationale wetgeving moet zijn
geïmplementeerd. Zal de genoemde sectorale wetgeving voor 24 oktober
1998 in werking zijn getreden? Kan de regering een overzicht geven welke wetgeving –
naast de genoemde Wet op de geneeskundige behandeling en de Archiefwet 1995 –
het precies betreft?De leden van de VVD-fractie vragen welke terreinen van overheidszorg naast
de genoemden (sociale zekerheid, gezondheidszorg, politie & justitie),
nadere sectorale wetgeving verdienen. Een voorbeeld zou de onlangs gewijzigde
Wet op de Ondernemingsraden kunnen zijn. Welk tijdschema wordt hierbij gehanteerd?De leden van de VVD-fractie vragen de regering te reageren op de bewering,
dat het wetsvoorstel op onderdelen afstemmingsproblemen c.q. strijdigheden
oplevert met reeds bestaande specifieke Gezondheids- zorgwetgeving, bijvoorbeeld
de WGBO.Bij lezing van het wetsvoorstel rezen bij de leden van de CDA-fractie
de volgende algemene vragen:– In hoeverre bevat het wetsvoorstel voorschriften die niet rechtstreeks
voortvloeien uit de Richtlijn? Welke voorschriften zijn dat? Kan het wetsvoorstel niet vereenvoudigd worden door weg te laten wat niet dwingend
uit de Richtlijn voortvloeit?– De Richtlijn strekt tot bescherming van natuurlijke personen in
verband met de verwerking van persoonsgegevens en tot het vrije verkeer van
die gegevens. Legt het wetsvoorstel niet erg sterk de nadruk op de eerste
doelstelling ten nadele van de tweede?– Het wetsvoorstel bevat normen die zowel publiekrechtelijk als
privaatrechtelijk effect moeten krijgen. Wordt de normering van de wet daardoor
niet te vaag? Hebben de wettelijke voorschriften daardoor niet meer het karakter
van algemene rechtsbeginselen, die vervolgens een verschillende uitwerking
krijgen al naar gelang de rechtsverhouding waarin zij toepassing moeten vinden,
publiekrechtelijk of privaatrechtelijk is? Brengt de algemeenheid van de wettelijke
normen geen rechtsonzekerheid mee?– Hoe staat het met de uitvoerbaarheid en de handhaafbaarheid van
de WBP? Valt redelijkerwijs te verwachten dat alle verantwoordelijken, bewerkers,
ontvangers en derden zich in alle stadia van gegevensverwerking zich aan alle
toepasselijke voorschriften kunnen houden, daargelaten of bij hen daartoe
de bereidheid bestaat?Wat de inhoud van de regelgeving betreft hechten de leden van de D66-fractie
aan het belang dat in zowel de EG-richtlijn als in het onderhavige wetsvoorstel
wordt toegekend aan de grondrechten die bij het verwerken van persoonsgegevens
in het geding zijn. Deze leden willen een goede privacyregeling. Dit houdt
voor hen in een regeling die de persoonlijke levenssfeer van individuen bij
de verwerking van zijn persoonsgegevens zoveel mogelijk beschermt. Dat wordt
in het huidige tijdsgewricht, waarin ieder individu nu reeds in om en nabij
de 900 gegevensbestanden voorkomt en waarin de ontwikkelingen rond de elektronische
snelweg borg staan voor een nieuwe complexe dimensie, een uiterst ingewikkelde
materie. Het betreft een waar brandpunt van informatierechtelijke zorgen.Mevrouw Overkleeft-Verburg constateert in haar proefschrift getiteld «De
Wet persoonsregistraties, norm, toepassing en evaluatie», dat de WPR
reeds verworden is tot voer voor slechts een handjevol specialisten. «De
privacyregulering is hard op weg een superspecialisme te worden, een mandarijnenwetenschap
met alle kwalijke effecten van dien». Dat lot bedreigt ook dit wetsvoorstel.
Ziet de regering mogelijkheden om hierin een keer ten goede te bewerkstelligen? De regering heeft gekozen voor een zorgvuldige formulering van criteria
voor verwerking van gegevens en heeft de reikwijdte van de oude Wet Persoonsregistraties
verruimd. Waar de WPR nog 53 artikelen bevatte, is dit aantal in de WBP uitgebreid
tot 83. Waarom is er niet voor gekozen de richtlijn te gieten in de vorm van
een eenvoudiger wet of een Kaderwet, om vervolgens nadere invulling aan zelfregulering
over te laten? Zou dat de overzichtelijkheid en de gebruikersvriendelijkheid
niet ten goede zijn gekomen, vragen de leden van de D66-fractie.Een algemene wettelijke regeling dient de doorzichtigheid van de regels
op een bepaald terrein te bevorderen. Dit is ongetwijfeld ook de intentie
van de regering met betrekking tot onderhavig wetsvoorstel. Een veelgehoorde
en niet geheel onbegrijpelijke klacht van belanghebbenden ten aanzien van
dit wetsvoorstel is dat de wet te omvangrijk, gecompliceerd en ondoorzichtig
is. Verschillende belanghebbenden wijzen in hun commentaar op het feit dat
de omvang van het wetsvoorstel buitensporig is in vergelijking tot andere
landen. Is dit daadwerkelijk het geval, vragen de leden van de D66-fractie.
Indien dit het geval is, wat is dan de reden hiervoor? Worden in Nederland
meer en strengere eisen gesteld of heeft de Nederlandse regering meer woorden
nodig om hetzelfde te regelen? Wordt het individu in Nederland
beter of slechter dan in andere landen beschermd? Plaatst Nederland zich niet
in een nadelige (concurrentie-) positie ten opzichte van de andere landen
die met eenvoudiger wetgeving volstaan?Kan de regering een indicatie geven van de consequenties die de invoering
van onderhavig wetsvoorstel zal hebben voor het bedrijfsleven?Er zijn signalen dat in veel andere landen de implementatietermijn zal
worden overschreden. Geeft dat ook Nederland iets meer respijt? Welke consequenties
heeft een enigszins vertraagde invoering in andere landen, vragen de leden
van de D66-fractie.Een algemene klacht van veel belanghebbenden is dat begrippen- en normenkader
en de toelichting niet begrijpelijk zijn. De tekst van de Wet Bescherming
persoonsgegevens (WBP) bevat vooral vage en open normen die in de memorie
van toelichting maar gedeeltelijk worden toegelicht. Als voorbeeld kan worden
genoemd de term «ondubbelzinnige» toestemming (art. 8 sub a),
terwijl bijvoorbeeld in art. 23 lid 1 sub a wordt gesproken over «uitdrukkelijke»
toestemming. De leden van de D66-fractie zijn belangstellend naar de redengeving
van dit verschil in terminologie en naar de consequenties daarvan. Bovendien
zou de in de WBP gebezigde terminologie niet voldoende zijn afgestemd op de
terminologie van reeds in werking getreden wetten. Is dat juist en maakt dat
op zijn minst niet een aanzienlijke invoeringswet noodzakelijk? Kan de regering
hierop reageren? 3. De bescherming van persoonsgegevens als object van
wetgevingDe regering heeft in navolging van de richtlijn gekozen voor de omschrijving
«verwerking van persoonsgegevens» als het object van regelgeving,
omdat dit begrip neutraler is in het licht van technologische ontwikkelingen
dan het begrip «persoonsregistratie». Het nieuwe begrip reikt
ook verder dan het oude begrip. De leden van de fractie van D66 onderkennen
dat het begrip «persoonsregistratie» technologie-afhankelijk is.
Zij benadrukken daarbij dat technologische ontwikkelingen de noodzaak van
bescherming van de persoonlijke levenssfeer alleen maar groter maken. Een
wet, die ingevolge artikel 10, tweede en derde lid van de Grondwet in het
leven is geroepen, moet daadwerkelijk bescherming bieden tegen een inbreuk
op de persoonlijke levenssfeer bij het omgaan met persoonsgegevens.Met de omschrijving van het nieuwe begrip «verwerking» van
persoonsgegevens wordt de reikwijdte van de wet behoorlijk verruimd. «Elke
handeling of elk geheel van handelingen» met betrekking tot persoonsgegevens
komen onder de wet te vallen. In algemene zin vragen de leden van de fractie
van D66 waarom de regering niet volstaat met een omschrijving van «elke
bewerking of geheel van bewerkingen» bij het begrip «verwerking».
Verwacht de regering niet dat met de ruime omschrijving veel onduidelijkheid
kan ontstaan voor betrokkenen en dat dit gepaard zal gaan met een verhoging
van de bureaucratische kosten en lasten voor bedrijven en overheden?Ziet de regering aanleiding om de grondwettelijke bepaling (artikel 10),
waarin wordt gesproken van «het vastleggen en verstrekken van persoonsgevens»
te wijzigen bijvoorbeeld in het «verwerken (en verstrekken) van persoonsgegevens»,
vragen de leden van de D66-fractie. 4. Grondwettelijke aspectenEen ongebreidelde gegevensverwerking kan een negatieve uitwerking hebben
op de vrijheid van meningsuiting en politieke participatie, zo stelt de Registratiekamer.De leden van de VVD-fractie vragen of dit in Nederland en Europa geldt
voor alle genoemde gronden, zoals het lidmaatschap van een vakvereniging.
Zijn er gevallen bekend van een dergelijke «chantage»? 4.3 Informationele zelfbeschikking en transparantieHeeft de regering een op onderzoek of ervaringsfeiten gebaseerde indruk
van de mate waarin de gemiddelde burger op de hoogte is van de registraties
waarin deze voorkomt? Hoe zal, vragen de leden van de VVD-fractie, de regering
de burger in staat stellen daar wel kennis van te dragen? 4.4 Het algemeen persoonlijkheidsrechtMoet uit de eerste zin van deze paragraaf gelezen worden dat de regering
de deur op een kier zet voor het Duitse recht, vragen de leden van de VVD-fractie.
Acht de regering dit voor de toekomst wenselijk en zo ja, waarom wordt dan
niet nu de keuze gemaakt? 4.5 Verhouding tot andere grondrechtenVolgens de memorie van toelichting leidt artikel 6 WBP ertoe dat aan personen
geen vragen mogen worden gesteld die slechts tot doel kunnen hebben een onderscheid
te maken dat verboden is in de Algemene Wet Gelijke Behandeling (AWGB). De
leden van de CDA-fractie vragen of de toelichting wel in overeenstemming is
met de tekst van art. 6 WBP. Dit artikel schrijft voor dat persoonsgegevens
in overeenstemming met de wet en op behoorlijke en zorgvuldige wijze worden
verwerkt. De AWGB verbiedt het maken van onderscheid in een aantal situaties,
behoudens een aantal uitzonderingen. De AWGB verbiedt niet het verzamelen
van gegeven die kunnen leiden tot het maken van onderscheid. Deze verwerking
is dus noch in strijd met de AWGB, noch in strijd met art. 6 WBP, menen de
leden van de CDA-fractie. 5. Algemene normen en sectorale invullingDe leden van de CDA-fractie vragen hoe hoofdstuk XI van de voorgestelde
Telecommunicatiewet (Kamerstukken 25 533) zich verhoudt tot de WBP.De leden van de VVD-fractie vragen welke verklaringen er zijn voor het
onjuist gebruik van gegevens, ondanks het bestaan van regels in de sociale
zekerheids- en belastingwetgeving, zoals een rapport van de Algemene Rekenkamer
en schriftelijke Kamervragen aangaven? 6. Geen aparte regeling voor de communautaire gegevensverwerkingAan welke voorbeelden denkt de regering bij de passage «Dit laat
onverlet ... aanleiding toe bestaat», vragen de leden van de VVD-fractie. 8. De verhouding tussen WBP en WPR 8.1 AlgemeenDe leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan aantonen dat de administratieve lastendruk vermindert, nu wel onderzoeken daarnaar
plaatsvonden op basis van de Europese richtlijn, maar niet op basis van dit
wetsvoorstel.De regering wijdt een uitvoerige beschouwing aan de verhouding tussen
WBP en WPR. In die beschouwing staat dat de informatieverplichtingen van de
houder tegenover de betrokkene worden uitgebreid, zij het dat belangrijke
uitzonderingen mogelijk blijven. De leden van de PvdA-fractie hebben zo hun
twijfels of de informatieverplichting van artikel 28 WPR ten opzichte van
de betrokkene ooit heeft gewerkt. In dit verband verwijzen zij naar de Consumentengids
van februari 1998, waarin een artikel over privacy-bescherming is opgenomen.
De Consumentenbond heeft een onderzoek gedaan naar de opvattingen van de mensen
over hun privacy. Daarbij is de vraag gesteld of men weet op hoeveel plaatsen
«de Nederlander» is geregistreerd. Het is veelzeggend dat de mensen
op deze vraag «ongeveer 40» antwoorden, terwijl het werkelijke
aantal registraties tussen de 800 en 1000 ligt. Wat is de reactie van de regering
op de veronderstelling van de leden van de PvdA-fractie dat de informatieplicht
volgens de WPR nooit goed heeft gewerkt? Waar is de verwachting van de regering
op gebaseerd dat de nieuwe WBP in dit opzicht wel zal gaan werken?Dient de betrokkene na de inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
alsnog te worden geïnformeerd over verwerking van persoonsgegevens waar
dat volgens de huidige WPR niet nodig is? Zullen de mensen na de inwerkingtreding
van het onderhavige wetsvoorstel een beter idee hebben «waar»
en «hoe» zij in verschillende persoonsregistraties zijn vermeld
en wat er met hun gegevens wordt gedaan, vragen de leden van de PvdA-fractie.
Of is dit slechts toekomstmuziek en zal dit effect slechts op de lange termijn
merkbaar zijn? Gaarne hierop een reactie van de regering. 8.2 Een andere systematiekDoor de verwerking van persoonsgegevens als object van regelgeving te
nemen, is het aantal handelingen dat onder de wet komt te vallen veel groter
geworden. Verder worden in de WBP de doelbinding van de persoonsregistratie
losgelaten en het beginsel van verenigbaar gebruik verruimd. De verandering
in de systematiek lijkt op het eerste gezicht te zijn vereenvoudigd. Door
de grotere reikwijdte zijn minder toetsmomenten nodig voor de toepassing van
de regelgeving.Toch hebben de leden van de D66-fractie aarzelingen ten aanzien van de
gekozen systematiek. Zij vrezen dat de veranderingen in de praktijk juist
niet als vereenvoudiging zullen worden ervaren. De grenzen van de toepasselijkheid
van het wetsvoorstel zijn minder scherp; dit betekent dat zowel voor de «verantwoordelijken»
als voor betrokkenen de kans op onduidelijkheid en verwarring toeneemt. Daarnaast
is de betekenis van enkele begrippen in het wetsvoorstel niet helder. Op deze
begrippen zullen de leden van de fractie van D66 terugkomen bij de artikelsgewijs
verslag.Ook de bepaling (artikel 9) met betrekking tot het «verenigbaar
gebruik» heeft geleid tot bezwaren bij belanghebbenden. Volgens belanghebbenden
geeft de regering in het wetsvoorstel en in de toelichting een veel te ruime
interpretatie aan het begrip «verenigbaar gebruik» van de richtlijn.
In het wetsvoorstel zou verenigbaar gebruik zodanig beperkt zijn omschreven,
dat vrijwel elk gebruik als onverenigbaar gebruik zou kunnen worden aangemerkt.
Bovendien introduceert de regering in artikel 9 een nieuw begrip «graad
van verwantschap». Houdt dit in dat een ontvanger van direct marketing
berichten telkens vooraf toestemming moet geven om dergelijk
berichten te ontvangen voor produkten of diensten die geen verband houden
met of verwant zijn aan de relatie in het kader waarvan de gegevens zijn verkregen?
Zo ja, is dit in de praktijk uitvoerbaar en controleerbaar? De leden van de
D66-fractie verwijzen naar de omschrijving in de artikelsgewijze toelichting
van de regering bij artikel 41. Hiermee worden volgens deze leden de mogelijkheden
voor direct marketing aanzienlijk beperkt. Is de eis van «graad van
verwantschap» wel in overeenstemming met de intentie van de richtlijn
voor wat betreft direct marketing? Kan de regering nader motiveren waarom
zij heeft gekozen voor de introductie van het criterium «graad van verwantschap»,
ook in relatie tot direct marketing? 8.3 TransparantieDe verplichtingen voor de verantwoordelijke om de betrokkene op de hoogte
te stellen van de verwerking zijn aangescherpt. De leden van de D66-fractie
vragen of de regering niet verwacht dat dit een forse lastenverzwaring voor
verantwoordelijken met zich meebrengt. Zou hieraan overigens in een aantal
gevallen niet op redelijk eenvoudige wijze zijn te ontkomen door gebruikmaking
van host marketing, vragen deze leden.De leden van de VVD-fractie vragen hoe de passage «Aannemelijk is
... ernstig tekort» zich verhoudt tot het voornemen van zelfregulatie.
Zal worden bijgehouden of zelfregulatie daadwerkelijk tot stand komt?Het wetsvoorstel behelst een vereenvoudiging van de meldingsplicht aan
de Registratiekamer. Handmatige verwerkingen hoeven in beginsel niet te worden
gemeld. Wat bedoelt de regering met «in beginsel», vragen de leden
van de D66-fractie. In welke gevallen moet wel melding worden gemaakt? Kan
de regering een nadere motivering geven voor haar stelling dat handmatige
vormen van gegevensverwerking in de regel minder bedreigend zijn?Voorts vragen de leden van deze fractie hoe het standpunt van de regering
op bladzijde 20 van de memorie van toelichting, dat bij de totstandkoming
van de amvb zal worden bezien in hoeverre het aantal vrijstellingen van melding
kan worden uitgebreid, zich verhoudt tot de verdergaande stelling op bladzijde
17, dat het aantal vrijstellingen zal worden uitgebreid? 9. Het systeem van materiële normen 9.1 Algemene beginselen van gegevensbewerkingDe leden van de VVD-fractie vragen hoe naar het oordeel van de regering
bedrijven die klanten in een of andere vorm belonen en tegelijkertijd klantgegevens
gebruiken voor de bedrijfsvoering, aan de gestelde normen voldoen.In artikel 7 van het wetsvoorstel wordt bepaald dat persoonsgegevens voor
welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden
verzameld (doelgerichtheidscriterium). De gerechtvaardigde doeleinden worden
volgens de memorie van toelichting nader uitgewerkt in artikel 8. In dit licht
begrijpen de leden van de fractie van D66 het eerste lid van artikel 8 niet.
Hoe kan «ondubbelzinnige toestemming van betrokkene voor gegevensverwerking»
als doeleinde worden opgevat?De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre commerciële belangen
en rechten van betrokkenen elkaar zouden kunnen bijten bij de uitvoering van
dit wetsontwerp. De memorie van toelichting bij artikel 1 geeft aan dat
het voor betrokkenen duidelijk moet zijn voor welk doel gegevens verwerkt
worden en ook met welk doel gegevensverstrekking aan derden plaats vindt.
Is het zinvol om daar waar het gaat om gegevensverstrekking aan derden aan
te geven of het hier al dan niet een verstrekking van gegevens vanuit commercieel
oogpunt betreft? Zou het niet billijk zijn om verantwoordelijken bij verstrekking
van gegevens aan derden vanuit commercieel belang, en het vragen van instemming
daarmee aan betrokkenen, te laten wijzen op de mogelijkheid tot het vragen
c.q. verkrijgen van een vergoeding zoals in het commercieel verkeer gebruikelijk
is?In hoeverre valt onder het gerechtvaardigd belang (artikel 8f) het bedrijfsbelang
c.q. de continuering van de onderneming in zeer algemene termen?De verwerking van gegevens voor historische, statistische en wetenschappelijke
doeleinden wordt in dit wetsontwerp toelaatbaar geacht. De leden van de PvdA-fractie
vragen of deze uitzonderingsgrond niet uitgaat van een klassieke, ouderwetse
en dus deels achterhaalde normering van wetenschappelijk onderzoek. Zo drijven
universiteiten voor een deel op derde-geldstroomonderzoek, hetgeen door betrokkenen
als een commerciële activiteit wordt aangeduid. De grens tussen commercieel
onderzoek en zuiver wetenschappelijk onderzoek is daarmee vervaagd. Valt deze
onduidelijkheid weg te nemen door in het wetsontwerp voortaan te spreken van
bijvoorbeeld zuiver wetenschappelijk, of niet commercieel gefinancierd onderzoek?De richtlijn spreekt weliswaar van «wetenschappelijk» onderzoek,
maar zou het geen aanbeveling verdienen om het wetsontwerp in de richten naar
de in Nederland vigerende praktijk van wetenschappelijk onderzoek, vragen
de leden van deze fractie. 9.2 Verwerking van gevoelige gegevensDe regering geeft aan het begrip «gevoelige gegevens» een
ruimere interpretatie dan in de richtlijn het geval is. In het wetsvoorstel
wordt geen limitatieve opsomming gegeven.De leden van de fractie van D66 vinden de systematiek tussen de artikelen
16 t/m 22 enerzijds en artikel 23 anderzijds niet duidelijk. Het is voor hen
niet zonder meer helder of artikel 23 van toepassing is. Denkt de regering
niet dat het omgaan met deze bepalingen in de praktijk problemen zal geven?Hoe verhoudt de WBP zich tot de naleving van Arbo-wetgeving en de daarbij
voorkomende registraties door de werkgever?Voorts menen instellingen in de gezondheidszorg dat het verbod om gevoelige
gegevens te verwerken onoverkomelijke problemen zal gaan opleveren. Bij voorbeeld
in de GGZ dient rekening gehouden te worden met de culturele beleving van
het geestelijk ziek zijn bij een patiënt. In dergelijke gevallen moeten
gegevens van ras of levensovertuiging dus wel degelijk bekend zijn en verwerkt
worden. Wordt dit probleem opgelost in artikel 23 lid 1 sub e WBP, vragen
deze leden. De leden van de D66-fractie zouden het op prijs stellen als de
regering hierop uitvoerig zou willen ingaan. 9.3 Openbare registersDe leden van de CDA-fractie vragen of het in overeenstemming met de WBP
en de Handelsregisterwet is dat KvK Data in concept-overeen- komsten met direct-marketingbedrijven
vastlegt dat handelsregistergegevens niet worden geleverd voorzover de ingeschrevenen
hebben aangegeven dat hun gegevens niet aan derden mogen worden gegeven ten
behoeve van direct marketing. 10. RechtsbeschermingIn het onderhavige wetsvoorstel is gekozen voor een gedifferentieerd systeem
van rechterlijke toetsing.Beslissingen van bestuursorganen in hun hoedanigheid van verantwoordelijke
naar aanleiding van een op de wet gebaseerd verzoek van de betrokkene zullen
als besluit in de zin van de Awb gelden. Dit betekent dat de Awb ook van toepassing
is bij de voorbereiding van deze besluiten en bij de procedure voorafgaand
aan de rechterlijk toetsing. Voor dergelijke beslissingen die worden genomen
door verantwoordelijken in de private sector zijn de bepalingen van de Awb
niet van toepassing. Uit bovenstaande blijkt dat het niveau van rechtsbescherming
ten aanzien van de toepassing van de WBP afhankelijk is van de min of meer
toevallige factor of de verantwoordelijke verwerker van persoonsgegevens een
publiekrechtelijk dan wel privaatrechtelijk orgaan is. De leden van de fractie
van D66 menen dat dit verschil in rechtsbescherming zoveel mogelijk moet worden
voorkomen. In de memorie van toelichting stelt de regering dat voor de private
sector wel vergelijkbare eisen aan de procedure kunnen worden gesteld die
aan de rechterlijke toetsing voorafgaat. Is de constatering van de leden van
de D66-fractie hierbij juist, dat de procedurele eisen niet vooraf voor een
ieder duidelijk zijn, doch pas bij de rechterlijk toetsing als zodanig worden
geformuleerd? Hoe staat de regering tegenover dit verschil in rechtsbescherming?
Is dit te ondervangen door bijvoorbeeld bepalingen van de Awb ook van toepassing
te verklaren op beslissingen die een privaatrechtelijke persoon/organisatie
in het kader van WBP neemt? Zijn er overigens extra lasten verbonden aan de
toepasselijkheid van de procedurele eisen die de Awb stelt?In de bepalingen in hoofdstuk 8 van de WBP betreffende de rechtsbescherming
wordt plotseling het begrip «belanghebbende» geïntroduceerd,
dat nergens wordt verduidelijkt. Kan de regering dit begrip nader toelichten,
vragen de leden van de D66-fractie. 11. Toezicht 11.1 De RegistratiekamerDe leden van de PvdA-fractie willen aandacht vragen voor de naam «Registratiekamer».
Is er onderzoek verricht naar de inburgering van de naam «Registratiekamer»?
Is de Registratiekamer bij de in dit wetsvoorstel genoemde betrokkenen c.q.
burgers in het algemeen voldoende bekend? Zou het aanbeveling verdienen om
een voor een breder publiek meer aansprekende naam voor de Registratiekamer
te kiezen?De bevoegdheden van de Registratiekamer worden uitgebreid. De leden van
de VVD-fractie vragen of de regering de kans aanwezig acht dat de taken en
bevoegdheden door elkaar kunnen gaan lopen? Zo nee, waarom niet?Deelt de regering de opvatting van de Raad van de Centrale Ondernemingsorganisaties
dat de Registratiekamer door recente uitspraken «het vertrouwen van
marktpartijen heeft verspeeld» (brief RCO en Forum, 25 maart 1998)?De bevoegdheden van de Registratiekamer worden in het voorliggende wetsvoorstel
uitgebreid. De Registratiekamer wordt aangewezen als toezichthoudende instantie.Het is de leden van de D66-fractie niet geheel duidelijk hoe de relatie
tussen de Registratiekamer en eventueel in te stellen functionarissen moet
worden gezien. Oefenen deze laatste dan weliswaar toezicht uit op hun specifieke beleidsterrein, maar blijft uiteindelijk ook de Registratiekamer
bevoegd? Of krijgen zij op hun respectieve terreinen een exclusieve toezichtsbevoegdheid?De keuze voor en consequenties van de verzwaring van de rol van de Registratiekamer
is niet helder weergegeven. Aan wie is de Registratiekamer verantwoording
verschuldigd, vragen de leden van de D66-fractie. Zij vermoeden aan de minister
van Justitie. Maar hoever reikt die verantwoordingsplicht? Welke bevoegdheden
heeft de minister ten aanzien van de Registratiekamer?Vanuit het veld zijn veel bezwaren gekomen tegen de vereniging van meerdere
taken en bevoegdheden in één enkel zbo. Ook de leden van de
fractie van D66 vragen hoe de onafhankelijke taakuitoefening van de Registratiekamer
kan worden gewaarborgd indien zowel adviserende, uitvoerende, toezichthoudende
als geschillenbeslechtende taken aan één en hetzelfde bestuursorgaan
worden toegekend, zonder dat er gesproken wordt over tenminste een geformaliseerde
interne scheiding van taken. Kan de regering nader motiveren waarom en op
welke wijze de onafhankelijke taakuitoefening in de voorgestelde bevoegdheidstoedeling
kan worden gewaarborgd?Zou er niet veel voor te zeggen zijn het opleggen van sancties voor te
behouden aan een orgaan dat direct politiek verantwoordelijk is?Het is de leden van de fractie van D66 niet geheel duidelijk welke consequenties
de inwerkingtreding van wetsvoorstel 25 456, houdende Wijziging van de
WNo en de WOB, zal hebben voor de bevoegdheid van de Nationale ombudsman ten
aanzien van de Registratiekamer.De leden van de fractie van D66 zijn er voorstander van om de Registratiekamer
zoveel mogelijk, en zeker voor wat betreft de uitvoering van haar taken ten
opzichte van de particuliere sector, onder de competentie van de Nationale
Ombudsman te brengen. Zij zien vooralsnog geen reden om voor wat betreft de
Registratiekamer af te wijken van de algemene lijn dat zbo's in beginsel onder
de WNo en de WOB vallen. Graag krijgen deze leden nadere uitleg van de regering
op dit punt. 11.2 De functionaris voor de gegevensbeschermingHet wetsvoorstel kent een voor ons land tot dusver onbekende figuur, namelijk
de functionaris voor de gegevensbescherming. De constructie voor deze functionaris
is afkomstig uit het Duitse recht. De reden voor de regering om deze figuur
ook in het Nederlandse recht te introduceren is gelegen in het feit dat het
daardoor mogelijk wordt om de uitoefening van de taken en bevoegdheden van
de Registratiekamer door deze functionaris te laten verrichten op een voor
de desbetreffende organisatie, branche of sector geëigende wijze. De
functionaris dient onafhankelijk te opereren en indien hij onregelmatigheden
aantreft, ligt het in zijn aanstelling besloten dat hij daarover verslag uitbrengt
aan de verantwoordelijke of de organisatie waardoor hij is aangesteld. Er
geldt geen verplichting om onregelmatigheden te melden bij de Registratiekamer.De leden van de PvdA-fractie hebben zo hun twijfels over de introductie
van de functionaris voor de gegevensbescherming. De transparantie van de nieuwe
wetgeving voor betrokkenen kan hierdoor in het geding komen. Het komt deze
leden voor dat het instituut van de functionaris – zeker vanuit het
oogpunt van bescherming van de belangen van de betrokkene – teveel verbonden
is met de branche of organisatie en met te weinig waarborgen is omgeven. Daarbij
komt dat er voor de betrokkene grote onduidelijkheid kan ontstaan indien er
meer dan één instantie is tot wie hij of zij zich kan wenden.
Zij vragen zich af hoe – nu de verantwoordelijke niet verplicht is om
het advies van de functionaris op te volgen en de functionaris
op zijn beurt weer niet verplicht is om onregelmatigheden te melden aan de
Registratiekamer – de belangen van de betrokkene in deze constructie
zijn gewaarborgd. De regering kan toegegeven worden dat de Registratiekamer
in de nu gekozen opzet ten alle tijde haar bevoegdheden kan uitoefenen, maar
hoe moet de Registratiekamer weten wanneer zij moet ingrijpen indien de functionaris
niet verplicht is om onregelmatigheden te melden? De leden van de PvdA-fractie
zijn vooralsnog van oordeel dat op zijn minst de functionaris verplicht zou
moeten zijn om onregelmatigheden te melden aan de Registratiekamer. Alleen
op deze wijze kan min of meer zeker worden gesteld dat mogelijke schade veroorzaakt
door onregelmatigheden in de verwerking van persoonsgegevens zoveel mogelijk
wordt beperkt door tijdig ingrijpen van de Registratiekamer.Een andere suggestie die deze leden zouden willen voorleggen is om bij
de aanmelding van de functionaris bij de Registratiekamer tevens te vermelden
op welke verwerking van persoonsgegevens de functionaris toezicht zal houden.
Zou het niet zinvol zijn om de functionaris te verplichten om de Registratiekamer
in kennis te stellen van onder hem ressorterende bestanden? Zou het vervolgens
aanbeveling verdienen om de functionaris ook jaarlijks een openbaar verslag
van zijn werkzaamheden te laten uitbrengen? Op deze wijze komt het onderscheid
te vervallen tussen de openbare, door de Registratiekamer beheerde bestanden
en de niet-of semi-openbare bestanden die door de functionaris worden beheerd.
Gaarne krijgen de leden van de PvdA-fractie een reactie van de regering op
deze suggesties. 12. HandhavingAan de Registratiekamer wordt de bevoegdheid toegekend om bestuurlijke
boetes op te leggen. Ingevolge artikel 74 kan de minister van Justitie beleidsregels
stellen over de uitoefening van deze bevoegdheid. De leden van de fractie
van D66 zijn, niet overtuigd van het nut van artikel 74 WBP, temeer nu de
Registratiekamer ingevolge artikel 66, derde lid, toch al gehouden is rekening
te houden met de ernst en de duur van het feit en dit weer ter toetsing van
de rechter staat, evenals overigens eventuele strijdigheid met artikel 6 EVRM.
Daarbij kan dan toch van de beleidsregels worden afgeweken.Volgens de regering kan langs deze weg worden verzekerd dat de Registratiekamer
zijn bevoegdheden op een adequate en consistente wijze uitoefent. Zou het
echter niet mogelijk zijn om dit te bewerkstelligen via een algemene regeling
van de bestuurlijk boete in de Awb, en door het onder de competentie brengen
van de Registratiekamer bij de Nationale ombudsman? 13. KostenMet de invoering van het onderhavige wetsvoorstel zijn voor de overheid
vooral initiële kosten te verwachten in verband met de aanpassing van
de programmatuur. Is deze aanpassing tijdig mogelijk, gegeven de prioriteit
die de regering heeft gegeven aan de oplossing van het millenniumvraagstuk,
vragen de leden van de PvdA-fractie. Heeft er een millenniumtoets ten aanzien
van dit wetsontwerp plaatsgevonden? Loopt de invoering vertraging op in verband
met de millenniumprobleem? Zo ja, hoe verhoudt zich dat tot de verplichtingen
in het kader van de implementatie van de EG-richtlijn?De regering zet in de memorie van toelichting uiteen dat van de kosten,
net als bij de administratieve lastendruk, geen betrouwbare cijfers te geven
zijn. «Er zijn allerlei mogelijke lastenverlichtingen en -verzwarin- gen» en «wegens vele onzekerheden niet nader vaststelbaar»
zijn enkele citaten uit de toelichting die weinig houvast bieden.Terugdringen van lastenverzwaringen en administratieve lastendruk zijn
niet alleen doelen van de VVD-fractieleden, doch ook van de regering. Deelt
de regering de mening dat het met het oog op het draagvlak voor en de naleving
van de wet dienstig is de kosten en de administratieve lastendruk gedurende
de eerste drie jaar na invoering onafhankelijk te laten onderzoeken?De leden van de CDA-fractie delen niet de mening van de regering dat uitvoering
van de WBP door gemeentebesturen geen medebewind zou zijn. Er is immers sprake
van gevorderde regeling en bestuur bij of krachtens een andere wet dan de
Gemeentewet (zie art. 128, tweede lid, Gemeentewet). Dat betekent volgens
deze leden dat ingevolge art. 2 Financiële-verhoudingswet compensatie
van kosten voor de gemeenten aan de orde is.Voorts vragen deze leden in hoeverre onderwijsinstellingen de uit de WBP
voortvloeiende extra kosten vergoed krijgen. 14.3 De sociaal-wetenschappelijke evaluatieDe memorie van toelichting vermeldt dat voor systematische verstrekking
van gevoelige gegevens aan derden een wettelijke grondslag nodig is. Daarbij
verwijst de toelichting naar art. 10, eerste lid, Grondwet. Doelt de toelichting
hierbij alleen op verstrekking van gevoelige gegevens door de overheid of
ook op deze verstrekking door particulieren, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Als dit laatste het geval zou zijn, zou de toelichting een ongebruikelijke
uitleg aan art. 10, eerste lid, Grondwet geven. Deze uitleg zou erop neerkomen
dat particulieren alleen gevoelige gegevens aan derden mogen verstrekken als
daarvoor een wettelijke grondslag bestaat. 16. VoorlichtingDe leden van de PvdA-fractie vragen of bij de voorlichting zoals beschreven
in de memorie van toelichting niet een te zware initiële rol gegeven
wordt aan de Registratiekamer. Verdient het geen aanbeveling om, mede in het
licht van het stimuleren van betrokkenheid van burgers bij deze wet, om van
overheidswege een voorlichtingscampagne krachtens de WOB te voeren, vragen
deze leden.De leden van de VVD-fractie vragen of bij de voorlichting ook de regionale
media in de brede zin des woords betrokken worden. Zal in de voorlichtingscampagne
tevens aandacht besteed worden aan het postbusnummer van DMSA, waar burgers
kunnen laten vastleggen geen prijs te stellen op direct marketing? ARTIKELSGEWIJS VERSLAG HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Onderdeel aAlle gegevens die informatie kunnen verschaffen over een identificeerbare
natuurlijke persoon moeten als persoonsgegevens worden beschouwd. Dat neemt
volgens de regering echter niet weg dat het feit dat gegevens die onroerende
zaken of andere registergoederen identificeren via een openbaar register tot
een individuele persoon zijn te herleiden op zichzelf genomen
niet hoeft te betekenen dat er sprake is van een persoonsgegeven. Om ieder
misverstand uit te sluiten willen de leden van de PvdA-fractie het volgende
voorbeeld voorleggen. Een persoon vindt in zijn brievenbus een brief gericht
aan «de bewoners van dit pand» met daaronder het correcte adres.
Uit de brief (het betreft bijvoorbeeld een aanbieding van een opstalverzekering)
blijkt dat de afzender kennelijk heeft geweten dat «dit pand»
een koopwoning betreft. Deze leden zijn van mening dat hier sprake moet zijn
van een persoonsgegeven in de zin van het onderhavige wetsvoorstel omdat «de
bewoners van dit pand» kennelijk zijn aangeschreven in de kwaliteit
van huiseigenaar. Een andere conclusie zou betekenen dat de betekenis van
«persoonsgegeven» altijd zou kunnen worden ontdoken. De leden
van de PvdA-fractie vragen de regering of hun conclusie juist is.Telefoonnummers, kentekens van auto's en postcodes met huisnummers dienen
onder omstandigheden als een persoonsgegeven te worden aangemerkt. De leden
van de PvdA-fractie vragen welke omstandigheden de regering daarbij op het
oog heeft. Wanneer moeten deze gegevens als persoonsgevens aangemerkt worden
en wanneer zijn dit, gegeven het feit dat deze gegevens altijd tot een persoon
zijn te herleiden, geen persoonsgegevens in de zin van het onderhavige wetsvoorstel?De leden van de CDA-fractie vragen of het juist is dat de persoonsgegevens
van overledenen geen bescherming ingevolge de WBP genieten. Kan het recht
op bescherming van persoonsgegevens van de overledene geen deel uitmaken van
diens nalatenschap, zo vragen zij. Onderdeel bIn verband met de definitie van «verwerking van persoonsgegevens»
zegt de toelichting dat als een Internet service provider de mogelijkheid
heeft onrechtmatige berichten tegen te gaan, hij persoonsgegevens verwerkt.
Onder welk begrip uit de definitie valt diens activiteit, vragen de leden
van de CDA-fractie. Is de uitleg dat een provider persoonsgegevens verwerkt
reëel? Deze interpretatie zou meebrengen dat de provider elke doorzending
van persoonsgegevens op haar rechtmatigheid zou moeten controleren, zo menen
deze leden. Onderdeel cDe regering stelt voor het begrip «bestand» te definiëren
als elk gestructureerd geheel van persoonsgegevens, dat volgens bepaalde criteria
toegankelijk is en betrekking heeft op verschillende personen. De omschrijving
van het begrip «bestand» is overgenomen uit artikel 2, onderdeel
c, van de richtlijn. De leden van de PvdA-fractie merken op dat er verschil
zit tussen de formulering van de richtlijn en de gebruikte definitie in het
wetsvoorstel. Deze leden hebben kennis genomen van het feit dat de regering,
tegen het advies van de Registratiekamer in, omwille van de nu enigszins uitgekristalliseerde
jurisprudentie van het begrip bestand, de voorwaarde heeft gesteld dat wil
er sprake zijn van een bestand in de zin van de onderhavige wet de gegevens
betrekking dienen te hebben op meer personen. Zij stellen vast dat nu de mogelijkheid
is ontstaan dat zich situaties kunnen voordoen waarin volgens de richtlijn
wel sprake is van een rechtens relevante verwerking van persoonsgegevens en
volgens het wetsvoorstel niet. Vooralsnog geven de leden van de PvdA-fractie
er de voorkeur aan dat het wetsvoorstel, zeker waar het betreft de definitiebepalingen,
zoveel mogelijk overeenkomt met de formulering in de richtlijn. Tenzij de
regering met een zodanig overtuigende argumentatie komt dat deze leden van
gedachten zullen veranderen, zullen zij bij de mondelinge behandeling
op dit punt een voorstel voor amendering van het wetsvoorstel doen.Onder «bestand» valt niet een alfabetisch gerangschikte hoeveelheid
(personeels)dossiers met chronologisch gerangschikte documenten. De leden
van de CDA-fractie vragen of deze uitleg van «gestructureerd geheel
van persoonsgegevens» niet te beperkt is. Onderdeel dDe leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over het begrip
«verantwoordelijke». Zij zijn van mening dat over dit begrip een
zo groot mogelijke duidelijkheid dient te bestaan omdat met de verantwoordelijke
ook degene wordt aangewezen die in de meeste gevallen (hoge uitzonderingen
daargelaten) aansprakelijk zal zijn. Het onderhavige wetsvoorstel beoogt om
reden van duidelijkheid bij de invulling van het begrip «verantwoordelijke»
nauwer aan te sluiten bij bestaande privaatrechtelijke en publiekrechtelijke
rechtsverhoudingen. Het is de leden van de PvdA-fractie opgevallen dat de
regering aan de ene kant zoveel mogelijk duidelijkheid tracht te verschaffen
door te stellen dat het begrip «verantwoordelijke» doelt op degene
die formeel-juridisch de zeggenschap over de verwerking heeft. Aan de andere
kant wordt deze duidelijkheid weer teniet gedaan door de mogelijkheid dat
het wetsvoorstel een interne regeling van een concern niet in de weg staat,
waarbij middels de statuten van de betrokken rechtspersonen of via een overeenkomst,
aan een bepaalde rechtspersoon binnen het concern de bevoegdheid wordt toegekend
om doel en middelen van de gegevensverwerkingen binnen het concern te bepalen.
Hoe moet de eventuele betrokkene die – onaangenaam verrast – met
de gegevensverwerking wordt geconfronteerd, weten wie hij moet aanspreken?
Dit probleem wordt groter in situaties waarin meer natuurlijke personen, rechtspersonen
of bestuursorganen betrokken zijn bij een keten van gegevensverwerkingen en
in verband met de aard van de betrokkenheid in aanmerking komen om als verantwoordelijke
in de zin van de wet te worden aangeduid. Indien bijvoorbeeld organisatie
A gegevens verzamelt en ordent, is deze organisatie beslist «verantwoordelijke».
Stel nu dat organisatie A vervolgens gegevens verkoopt aan organisatie B en
de laatste verstuurt op basis van de verkregen gegevens een mailing aan de
betrokkenen. In hoeverre kan organisatie A aansprakelijk worden gesteld voor
verkeerd gebruik van persoonsgegevens door organisatie B? Voor de betrokkene
is echter slechts de organisatie B herkenbaar als degene die de betreffende
persoonsgegevens over hem heeft. Kan in deze casus de betrokkene organisatie
B op de een of andere manier aanspreken? Kan organisatie B als gebruiker van
de gegevens als de «verantwoordelijke» worden aangewezen? Zo niet,
is organisatie B wellicht verplicht om de betrokkene de weg te wijzen? Waar
kan deze plicht uit worden afgeleid, vragen deze leden. Is overigens de gebruiker
van de gegevens per definitie de «ontvanger» genoemd in artikel
1, onderdeel h?Deze, toch vrij simpele casus laat zien dat het voor de betrokkene een
moeilijke zaak zal worden om de juiste rechtspersoon aan te spreken. Zeker
indien, zoals eerder gesteld, meer personen, rechtspersonen en organisaties
betrokken zijn bij de keten van gegevensverwerkingen. De leden van de PvdA-fractie
zouden, om de burger de grootst mogelijke duidelijkheid te bieden, de suggestie
willen voorleggen om een hoofdelijke aansprakelijkheid voor de gehele keten
van gegevensverwerking en gebruik bij de afzonderlijke onderdelen te introduceren.
Beter dan de gemiddelde burger zal de gegevensverwerker of de gebruiker van
de gegevens weten wie er in de gehele keten echt verantwoordelijk is voor
eventuele gemaakte fouten. Op zijn beurt kan hij dan de werkelijke «verantwoordelijke»
aanspreken. In ieder geval dient voor deze leden voorkomen te
worden dat de burger zijn mogelijke aanspraken gefrustreerd ziet door allerlei
personen en organisaties die zich achter elkaar verschuilen. Een hoofdelijke
aansprakelijkheid kan daartoe een nuttig instrument zijn. Gaarne zagen de
leden van de PvdA-fractie de regering op deze suggestie een uitvoerige reactie
geven.Indien een bewerker bij out-sourcing werkzaamheden uitvoert onder verantwoordelijkheid
van de adverteerder, hoe kan de adverteerder dan de zeggenschap over de gegevens
verliezen, vragen de leden van de VVD-fractie.Het begrip «verantwoordelijke», dat in de plaats komt van
het huidige begrip «houder», roept bij de leden van de D66-fractie
de nodige vraagtekens op. Hoe is de verhouding tussen de «verantwoordelijke»
en de «bewerker» en op welke wijze vindt afstemming plaats? Deze
problematiek speelt met name een rol indien een bedrijf een derde organisatie
inschakelt bij het verwerken van gegevens, onder uitdrukkelijke verantwoordelijkheid
van het bedrijf zelf (de verantwoordelijke). Op bladzijde 62 van de memorie
van toelichting staat dat een adviesbureau waaraan de verantwoordelijke de
uitvoeringsadministratie nagenoeg geheel heeft uitbesteed (mede)verantwoordelijke
is en geen bewerker. Betekent dit dat de opdrachtgever zeggenschap verliest
over de gegevens die door en voor rekening van hem zijn verzameld?Anderzijds, menen de leden van de D66-fractie, levert de verantwoordelijkheid
van opdrachtgevers problemen op voor uitgevers en omroepen bij het verstrekken
van opdrachten aan free-lancers. Deze branche vindt dat de verplichtingen
zoals voorgesteld in artikel 14 voor de opdrachtgevers met betrekking tot
de verwerking van gegevensbestanden door free-lancers te ver gaan. De leden
van de fractie van D66 vragen de regering om de verantwoordelijkheidsrelatie
voor deze branches nader toe te lichten. Is de WBP onverkort van toepassing
op de opdrachtgever indien het de uitvoering van een opdracht door een free-lancer
betreft? In hoeverre kan de free-lancer zelf als verantwoordelijke worden
aangemerkt?Bij de overheid geldt het bestuursorgaan in de zin van de Awb als verantwoordelijke
(artikel 1, onder d). Vallen de in art. 1:1, tweede lid, Awb uitgezonderde
bestuursorganen onder de werking van de WBP, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de CDA-fractie ontgaat het onderscheid tussen dienstgegevens
en verkeersgegevens en de gevolgen die daaraan worden verbonden. Wordt het
begrip verkeersgegevens niet te beperkt opgevat, namelijk de gegevens die
nodig zijn om de rekening te kunnen presenteren? Onderdeel eDe leden van de CDA-fractie vragen wat moet worden verstaan onder «rechtstreeks
gezag» in de definitie van «bewerker». Als bijvoorbeeld
A onder gezag staat van bijvoorbeeld B en deze weer onder gezag staat van
bijvoorbeeld C, is er dan geen sprake van rechtstreeks gezag van C over A? Onderdeel iBij «toestemming van de betrokkene» meldt de toelichting dat
een sollicitant die desgevraagd gegevens over zijn strafrechtelijk verleden
bekend maakt, geen toestemming in de zin van de WBP geeft. De leden van de
CDA-fractie vragen of dit in redelijkheid is vol te houden. Wat zijn
de gevolgen van deze opvatting voor de werkgever die naar deze gegevens vraagt? Artikel 2 Eerste lidDe memorie van toelichting geeft bij artikel 2 aan dat het wetsvoorstel
van ook toepassing is bij het vastleggen van bepaalde vormen van beeld en
geluid, in het bijzonder wanneer dit op digitale wijze geschiedt. De leden
van de PvdA-fractie vragen in hoeverre dit uitgangspunt ook geldt als het
gaat om «openbare» personen.De leden van de CDA-fractie vragen of het derde lid niet moet worden aangepast
aan art. 100, eerste lid, Grondwet zoals voorgesteld bij Rijkswet van 5 maart
1998, Stb. 138, zodat gelezen wordt: «de inzet of het ter beschikking
stellen van de krijgsmacht». Artikel 3 Eerste lidDe leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van het feit dat deze
wet, behoudens een aantal met name genoemde artikelen, niet van toepassing
is voor verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke, artistieke
of literaire doeleinden. Zien zij het goed en dienen de genoemde begrippen
journalistiek, artistiek of literair in de meest ruime zin van het woord te
worden uitgelegd? Deze leden zouden voorts, om ieder misverstand te voorkomen,
graag hun zienswijze bevestigd willen zien dat er aan deze begrippen geen
kwaliteitseisen zullen worden gesteld. Kan de regering hierop in positieve
zin antwoorden?De leden van de D66-fractie zouden het op prijs stellen als de regering
wat dieper zou ingaan op gegevensverwerking door pers, radio en omroep. De
WPR kende in tegenstelling tot de WBP een algehele exceptie. De WBP verklaart
een deel van de wet wel en een deel niet van toepassing. Graag krijgen de
leden van de D66-fractie meer duidelijkheid over de preciese reikwijdte van
het wetsvoorstel op dit punt en de verschillen met de situatie onder de WPR. Tweede lidDe leden van de VVD-fractie vragen waarom het noodzakelijkheidscriterium
zo strikt is omschreven.Welke interpretatie dient aan het begrip te worden gegeven?In deze bepaling is het noodzakelijkheidscriterium opgenomen. De leden
van de D66-fractie vragen hoe de regering staat tegenover de suggestie van
de NOS om het begrip «noodzakelijk» te vervangen door «redelijkerwijs
nodig»? HOOFDSTUK 2 BEGINSELEN BETREFFENDE DE RECHTMATIGHEID VAN
DE GEGEVENSVERWERKING Artikel 7Artikel 7 schrijft voor dat persoonsgegevens voor welbepaalde, uitdrukkelijk
omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld. Artikel 9 bevat
het sluitstuk van de doelbinding door te bepalen dat de gegevens vervolgens
niet mogen worden verwerkt op een wijze die onverenigbaar is met de doeleinden
waarvoor zij zijn verkregen. De leden van de PvdA-fractie vragen
of is aan te geven wanneer er sprake is van het verwerken van gegevens op
een wijze die onverenigbaar is met de vooraf vastgestelde doeleinden. Kan
de regering concrete voorbeelden noemen waarbij de grens van wat kan en wat
niet meer kan duidelijker wordt? Mag het Kadaster bijvoorbeeld een adressenlijst
met huizen boven een bepaalde waarde in een bepaald postcodegebied aan bijvoorbeeld
een makelaar verstrekken? Zo ja, in hoeverre is dit andere doel dan verenigbaar
met het oorspronkelijke doel van het Kadaster? In welke gevallen mogen er
(lijsten van) adressen worden verstrekt uit de Gemeentelijke basisadministratie?
Hoe zou de regering het oorspronkelijke doel van de Gemeentelijke basisadministratie
omschrijven? Is er een grens aan te geven wanneer een ander doel niet meer
verenigbaar zou zijn met het oorspronkelijke doel van de Gemeentelijke basisadministratie? Artikel 8 Onderdeel aDe leden van de PvdA-fractie vragen welke wet de toestemming van de betrokkene
als rechtvaardigingsgrond uitsluit. Kan de regering een aantal voorbeelden
van dergelijke wetten geven? Onderdeel bVanuit het bedrijfsleven komen vragen met betrekking tot het noodzakelijkheidscriterium.
Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken wordt een onevenredig zware bewijslast
op de verwerker van persoonsgegevens gelegd indien de rechtmatigheid van een
verwerking wordt betwist. Volgens de banken zou de wet leiden tot een verzwaring
van de bestaande praktijk. Een strikte uitleg van het noodzakelijkheidscriterium
zou niet overeenstemmen met de considerans bij de richtlijn. De banken zouden
graag horen dat de term «noodzakelijk» dient te worden geïnterpreteerd
als «redelijkerwijs nodig». Daarbij bestaat de vraag waarom de
wetgever het begrip «noodzakelijk» introduceert in plaats van
«nodig» en daarmee afwijkt van het EVRM en gevestigde jurisprudentie.
De leden van de D66-fractie vragen hoe de regering hierover denkt. Onderdeel eAls voorbeeld van een bestuursorgaan noemt de toelichting een bijzondere
school die belast is met de uitgifte van diploma's. De leden van de CDA-fractie
merken op dat de desbetreffende bepalingen van bijvoorbeeld de Wet op het
Voortgezet Onderwijs voorwaarden voor bekostiging zijn (art. 6 WVO). Het vrijwillig
voldoen aan deze voorwaarden bij het uitreiken van diploma's stempelt het
bevoegd gezag van een bijzondere school niet tot bestuursorgaan. Het is immers
niet «met enig openbaar gezag bekleed». Wel verbindt de wet aan
het voldoen aan de bekostigingsvoorwaarde het civiel effect van diploma's. Hoe moet de «publiekrechtelijke taak» van een bestuursorgaan
worden opgevat, vragen deze leden. Staat het gelijk aan zijn taak op grond
van geschreven en ongeschreven recht? Waarom zou bijvoorbeeld de verkoop van
onroerend goed niet vallen onder de bestuurstaak van het gemeentebestuur op
grond van art. 108 Gemeentewet? Onderdeel fIngevolge dit onderdeel is een gegevensverwerking geoorloofd indien deze
noodzakelijk is voor de behartiging van een gerechtvaardigd belang van de
verantwoordelijke of van een derde aan wie de gegevens worden verstrekt.
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat dit een alleszins vaag criterium
is. Hoe moet het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke worden gewogen?
De regering noemt als voorbeeld dat een gerechtvaardigd belang van de verantwoordelijke
aanwezig kan worden geacht in het geval dat de betreffende verwerking voor
laatstgenoemde noodzakelijk is om zijn reguliere bedrijfsactiviteiten uit
te oefenen. Betekent dit voorbeeld dat in het geval persoonsgegevens nodig
zijn om een goede schatting te kunnen maken van de benodigde produktie, er
sprake is van een gerechtvaardigd belang? Kan het gerechtvaardigde belang
van de verantwoordelijke er uit bestaan dat hij een bedrijf heeft dat als
hoofdactiviteit het verwerken van persoonsgegevens heeft? Met andere woorden;
kan het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke gelegen zijn in de
gegevensverwerking zelf? Kan de regering een voorbeeld noemen waarin er beslist
geen gerechtvaardigd belang aanwezig is te achten, zo vragen deze leden.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom een onevenredige inspanning
van het gemeentelijk energiebedrijf er aan in de weg zou staan dat de betrokkene
in de gelegenheid zal worden gesteld vooraf bezwaar te maken tegen een voorgenomen
verstrekking van gegevens aan een derde. Kan de regering aangeven wat het
gemeentelijk energiebedrijf hier mee van doen heeft?De leden van de CDA-fractie vragen of onderdeel f in de verhouding overheid-burger
een voldoende specifieke beperking in de zin van art. 10, eerste lid, Grondwet
is. Zij vragen voorts of de aanscherping van deze verwerkingsgrond voor de
private sector noodzakelijk is. Is zij onontkoombaar op grond van de Richtlijn?Genoemde leden konden het voorbeeld van het gemeentelijk energiebedrijf
niet geheel plaatsen. Artikel 9De leden van de D66-fractie vragen of onder de genoemde historische, statistische
of wetenschappelijke doeleinden ook de journalistieke, artistieke en literaire
doeleinden worden begrepen. Artikel 12 Eerste lidDe leden van de CDA-fractie vragen waarop de opvatting stoelt dat de bevoegdheid
aangifte te doen van een strafbaar feit (art. 161 Sv) wordt beperkt door de
geheimhoudingsplicht ingevolge art. 12 WBP. Artikel 14Kan een freelance journalist worden aangemerkt als bewerker? Zo ja, hoe
kan de verantwoordelijke aan zijn verplichtingen ingevolge art. 14 voldoen?,
vragen de leden van de CDA-fractie. Artikel 17Krachtens artikel 8, tweede lid, onder d, van de richtlijn is alleen verwerking
toegestaan van gegevens van personen met wie het (kerk)genootschap «regelmatige
contacten» onderhoudt. De regering leidt hier uit af dat de hoedanigheid
van gezinslid op zichzelf niet voldoende is, maar dat uit feiten en omstandigheden
zal moeten blijken dat een gezinslid van degene die tot het genootschap of
de instelling behoort, met dat genootschap ook een feitelijke relatie onderhoudt.
Voorts wordt gezegd dat het noodzakelijk is dat de genoemde gegevensverwerking
van niet-actieve leden niet gebeurt tegen de uitdrukkelijke wens
van het betrokken gezinslid. Om die reden wordt als aanvullende voorwaarde
gesteld dat verwerking alleen is toegestaan als het gezinslid daartegen geen
bezwaar heeft gemaakt. Er zijn inderdaad nogal wat mensen die van zichzelf
niet eens weten dat ze nog zijn ingeschreven bij een kerkgenootschap. Zien
de leden van de PvdA-fractie het goed dat het na de inwerkingtreding van de
onderhavige wet voor een kerkgenootschap niet meer mogelijk zal zijn om de
zogenaamde slapende, niet-actieve leden van de betreffende kerk in de administratie
te houden?De leden van de CDA-fractie vragen waarom de vrijheid van instellingen
op godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag zo vergaand wordt beperkt. Artikel 18Voor zover de leden van de PvdA-fractie kunnen beoordelen bestaat artikel
18 slechts uit één lid, met een aantal onderafdelingen. Onder
a is de mogelijkheid tot het verwerken van persoonsgegevens ter identificatie
te vinden; onder b de verwerking ten behoeve van een voorkeursbeleid. Onderdeel
b is vervolgens weer onderverdeeld in drie ondernummers. Deze leden vragen
zich af – waar de memorie van toelichting toch echt spreekt van het
tweede en derde lid van artikel 18 – of het artikel in het wetsvoorstel
fout is geformuleerd, dan wel de memorie van toelichting (kennelijk) niet
aan een latere versie van het wetsvoorstel is aangepast. Het zou de duidelijkheid
ten goede komen indien de regering hierover alsnog uitsluitsel geeft, aldus
deze leden. De leden van de CDA-fractie vragen of de mogelijkheid voor voorkeursbeleid
niet te zeer ten koste gaat van de bescherming van gevoelige gegevens, in
casu ras. Artikel 19Legitimeert het eerste lid onder b niet de volledige politisering van
bestuursorganen en adviescolleges, vragen de leden van de CDA-fractie. Artikel 21Bij het eerste lid, onder c, merkt de memorie van toelichting op dat alleen
gezondheidsgegevens van leerlingen die speciale begeleiding ontvangen, mogen
worden verwerkt. De vraag rijst bij de leden van de CDA-fractie wat de toelaatbaarheid
is van leerlingvolgsystemen, die op alle leerlingen betrekking hebben.Wordt onder werkgever (eerste lid, onder e) ook verstaan degene die een
uitzendkracht inschakelt? Waarom vallen individuele arbeidsovereenkomsten
buiten de uitzondering van onderdeel e, ten 1°? De leden van de CDA-fractie vragen waarom deze bepaling slechts op collectieve
arbeidsovereenkomsten ziet en niet op individuele contracten en arbeidsvoorwaardenregelingen,
waarin ook aanspraken afhankelijk van de gezondheidstoestand zijn neergelegd?De leden van de PvdA-fractie constateren dat het vierde lid van deze bepaling
in principe de mogelijkheid biedt om anderen dan degene bij wie het erfelijkheidsonderzoek
is verricht, te benaderen indien een zwaar geneeskundig belang prevaleert.
Deze leden vragen of artikel 21 ook een dergelijke uitzondering toestaat,
in het geval van een van besmetting met een ernstige ziekte, andere (verdachte)
personen te benaderen dan degene bij wie het medische onderzoek is verricht? Artikel 22De leden van de VVD-fractie vragen of strafrechtelijke gegevens uitsluitend
mogen worden verkregen krachtens de Wet Politieregisters en de Wet op de Justitiële
Documentatie.Zou dit de uitvoering van de voorstellen van het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing
niet belemmeren, zo vragen deze leden.De leden van de CDA-fractie vragen waarom het eerste lid niet ziet op
de reguliere politie. Zijn zij als opsporingsambtenaren niet «belast
met de toepassing van het strafrecht»? Artikel 23De leden van de PvdA-fractie betwijfelen of de gekozen constructie met
betrekking tot de uitdrukkelijke toestemming van onderdeel a de juiste is.
De twijfel wordt ingegeven door het feit dat de regering er vanuit gaat dat
de betrokkene expliciet zijn wil omtrent de verwerking moet hebben geuit,
en dat deze wilsuiting kenbaar gemaakt kan worden door woord, geschrift of
gedrag. Het is de laatste vorm van wilsuiting waar deze leden een probleem
zien opdoemen. Hoe expliciet is uit het gedrag van iemand af te leiden dat
hij of zij toestemming voor het een en ander heeft gegeven? Bestaat de wilsuiting
al als er niet wordt gereageerd op een mogelijke vraag? Of is voor een expliciete
wilsuiting positief gedrag in de zin van iets doen noodzakelijk? Kan de regering
een nadere invulling geven van het begrip «uitdrukkelijke toestemming»,
waarbij deze toestemming door expliciet gedrag wordt gegeven? Mocht de regering
niet met een overtuigende omschrijving kunnen komen dan geven deze leden er
de voorkeur aan om aan de toestemming het vereiste te verbinden dat deze –
zoals de huidige situatie in het BGG – schriftelijk moet worden gegeven.In onderdeel b wordt bepaald dat het verbod om gevoelige persoonsgevens
te verwerken niet van toepassing is voor zover de gegevens door de betrokkene
openbaar zijn gemaakt. De leden van de PvdA-fractie merken in navolging van
de Registratiekamer op dat de richtlijn bepaalt dat de gegevens «duidelijk»
door de betrokkene openbaar moeten zijn gemaakt. Waarom heeft de regering
er voor gekozen om in dit opzicht af te wijken van de richtlijn en de toevoeging
«duidelijk» niet in de wetsbepaling op te nemen? Deze leden geven
er vooralsnog de voorkeur aan, tenzij de regering hen met kracht van argumenten
van het tegendeel kan overtuigen, de formulering van de richtlijn over te
nemen.De regering noemt als een voorbeeld van «duidelijk openbaar maken»
het geval van een persoon die verkiesbaar is voor de volksvertegenwoordiging
en zich met bepaalde opvattingen in de publiciteit profileert. De leden van
de PvdA-fractie vragen of met deze duidelijk gemaakte politieke voorkeur plotseling
ook andere gevoelige gegevens verwerkt mogen worden. Zij kunnen zich bijvoorbeeld
voorstellen dat het voor de mensen interessant is om te weten of deze persoon
een strafrechtelijk verleden heeft, bij een vakbond aangesloten is of godsdienstig
is of niet. Deze laatste gegevens worden veelal passief door de betrokkene
aan de openbaarheid prijsgegeven. In hoeverre maakt een positieve of passieve
openbaarmaking van gegevens verschil voor de toepassing van artikel 23? Een
andere kwestie is de vraag of er verschil bestaat tussen personen die zich
op verschillende wijze in het publieke leven begeven. Met andere woorden;
bestaat er voor de toepassing van artikel 23, onderdeel b, verschil of men
politicus, dan wel publicist, dan wel een zanger van het Nederlandse levenslied
is? HOOFDSTUK 3 GEDRAGSCODES Artikel 25De Registratiekamer zal gedragscodes kunnen toetsen aan alle wettelijke
bepalingen betreffende de verwerking van persoonsgegevens. De leden van de
CDA-fractie vragen hoe de taak van de Registratiekamer zich verhoudt tot die
van andere toezichthoudende instanties zoals de OPTA ingevolge art. 15.1,
derde lid, Telecommunicatiewet (Kamerstukken I 1997/98, 25 533, nr. 309).Een verklaring van de Registratiekamer ingevolge het eerste lid «geldt
als» een besluit in de zin van de Awb. Waarom is het geen besluit in
de zin van art. 1:3, eerste lid, Awb? Is bedoelde verklaring geen publiekrechtelijke
rechtshandeling? Met de verklaring staat toch vast dat sprake is van een juiste
uitwerking van de wet? Is het niet tegenstrijdig dat enerzijds op basis van
het vierde lid de verklaring voorwerp van administratieve rechtspraak kan
zijn en anderzijds ingevolge het zesde lid de rechter niet bindt? HOOFDSTUK 4 MELDING EN VOORAFGAAND ONDERZOEK Artikel 27De regering heeft besloten om voor niet-geautomatiseerde verwerkingen
geen aparte meldingsverplichting in het leven te roepen. Van een dergelijke
voorziening, mogelijk gemaakt door artikel 18, lid 5, van de richtlijn wordt
geen gebruik gemaakt ondanks het feit dat uit de juridische evaluatie blijkt
dat een groot aantal aanmeldingen juist betrekking heeft op handmatige bestanden.
De regering is van mening dat deze handmatige bestanden minder bedreigend
zijn voor de persoonlijke levenssfeer dan geautomatiseerde bestanden. De leden
van de PvdA-fractie vragen of de regeling betreffende het voorafgaand toezicht
ex artikel 31 als het gaat om voor de privacy bedreigende handmatige verwerkingen,
zoals door de regering voorgesteld, voldoende soelaas zal bieden. Kan de regering
nader uitleggen hoe zij zich deze gang van zaken precies had voorgesteld?
Kan in deze uitleg ook het aspect van eventuele fraude worden meegenomen? Artikel 28De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de suggestie van
de regering dat door de Registratiekamer een soort checklist van beveiligingsmaatregelen
wordt opgesteld. Zij zijn van mening dat de kenbaarheid van de wet zowel voor
betrokkenen als voor de verantwoordelijken zo groot mogelijk dient te zijn.
Dat komt een goede uitvoering van de wet ten goede. Daarom zouden deze leden
de suggestie van de regering krachtig willen ondersteunen en de regering verzoeken
te bevorderen dat een dergelijke lijst door de Registratiekamer zal worden
opgesteld.Voorts vragen de leden van de PvdA of het zinvol zou zijn om aan lid 1
toe te voegen dat de verantwoordelijke ook de wijze van verkrijgen van de
gegevens vermeldt. Gaarne een reactie van de regering op deze suggestie. Artikel 29De regering is voornemens een groot deel van de vele vormen van gegevensverwerking
van de aanmeldingsplicht vrij te stellen. Deze vrijstelling is volgens artikel
18 van de richtlijn mogelijk wanneer inbreuk op rechten en vrijheden van betrokkenen
door de verwerking onwaarschijnlijk is. Zou het zinvol zijn om
bij de vrijstelling van meldingen onderscheid te maken tussen meldingen in
de publieke en die in de private sector? De leden van de PvdA-fractie zouden –
om een beter beeld te krijgen wat nu precies wordt bedoeld – de regering
willen verzoeken om een behoorlijk aantal voorbeelden te geven van gegevensverwerkingen
die geen inbreuk maken op rechten van betrokkenen. Zou bijvoorbeeld de brievenadministratie
van de PvdA-fractie – waarin de gegevens zijn opgenomen van de mensen
die deze fractie de laatste paar jaar een brief hebben geschreven –
vrijgesteld zijn van de aanmeldingsverplichting?Waaruit blijkt dat de toepasselijkheid van het derde lid zich beperkt
tot bijzondere opsporingsdiensten, vragen de leden van de CDA-fractie. Artikel 31Omvat het in het eerste lid, onder a, bedoelde nummer ook het handelsregisternummer,
het BTW-nummer en bank- en girorekeningnummers, vragen de leden van de CDA-fractie. Artikel 32De Registratiekamer kan na vier weken besluiten niet tot een nader onderzoek
over te gaan. De regering verbindt aan deze beslissing echter geen voor de
verantwoordelijke gunstige conclusies. Zij zegt dat aan de beslissing van
de Registratiekamer niet tot onderzoek over te gaan niet kan worden ontleend
dat de gegevensverwerking als rechtmatig kan worden beschouwd. De genoemde
beslissing laat de aansprakelijkheid van de verantwoordelijke ten volle intact.
Over deze constructie hebben de leden van de PvdA-fractie grote twijfels.
De verantwoordelijke zal ook in zo'n geval toch enige zekerheid moeten hebben
over de rechtmatigheid van zijn handelen? Immers, de regering heeft met nadruk –
en naar het oordeel van deze leden terecht – het advies van de Registratiekamer
op dit punt terzijde geschoven en de verantwoordelijke, juist omdat het om
een verklaring gaat waaraan groot maatschappelijk gewicht moet worden toegekend,
via de leden 5 en 6 extra bescherming geboden. Terecht, omdat de verantwoordelijke
door een negatieve verklaring van de Registratiekamer over de verwerking van
de persoonsgegevens daadwerkelijk in zijn belangen kan worden geschaad. Dat
moge waar zijn, maar dat geldt naar het oordeel van de leden van de PvdA-fractie
natuurlijk ook voor het onterecht achterwege laten van een onderzoek door
de Registratiekamer. Ook door het onterecht achterwege laten van een onderzoek
kan de verantwoordelijke daadwerkelijk in zijn belangen worden geschaad. Deze
leden zijn daarom van mening dat het niet overgaan tot een nader onderzoek
van de Registratiekamer moet worden gekwalificeerd als een – voor de
verantwoordelijke – positieve verklaring die hetzelfde gewicht heeft
als de verklaring als bedoeld in lid 5 van dit artikel en daarbij hoort tevens
de rechtsbescherming van het 6e lid (en niet het 5e lid zoals abusievelijk
in de memorie van toelichting staat vermeld). Gaarne krijgen deze leden een
reactie van de regering op deze gedachtengang.Waarom is de verklaring, bedoeld in het vijfde lid, geen besluit in de
zin van de Awb, vragen de leden van de CDA-fractie. HOOFDSTUK 5 INFORMATIEVERSTREKKING AAN DE BETROKKENE Artikelen 33 en 34Dient bij de mededeling/informatieverstrekking ingevolge het tweede/derde
lid de betrokkenen niet op het recht van verzet te worden gewezen, zo vragen
de leden van de CDA-fractie.De leden van de PvdA-fractie zijn niet geheel tevreden over de formulering
in het derde lid van de artikelen 33 en 34. Zij merken op dat de doelstelling
van de genoemde bepalingen – het verstrekken van nadere informatie voor
zover dat gelet op de aard van de gegevens, de omstandigheden waaronder zij
worden verkregen of het gebruik dat ervan wordt gemaakt, nodig is om een behoorlijke
en zorgvuldige verwerking te waarborgen – weliswaar fraai in de wettekst
is verwoord, maar zij verwachten tevens dat deze abstracte tekst tot eindeloze
discussies zal leiden. Deze leden geven er de voorkeur aan om in dit geval
zo dicht mogelijk bij de tekst van de richtlijn te blijven en in het derde
lid van de artikelen 33 en 34 de tekst van artikel 10, resp 11, onder c van
de richtlijn over te nemen. De formulering van de richtlijn is positiever
en concreter dan de wettekst omdat er eerst een aantal categorieën te
verstrekken informatie wordt genoemd voordat er sprake is van een ontsnappingsclausule.In artikel 34 kan dan tevens het geval worden genoemd dat gegevens worden
verkregen door de koppeling van bestanden. Terecht merkt de regering op dat
een koppeling een extra verantwoordelijkheid bij de verantwoordelijke legt.
De leden van de PvdA-fractie zouden aan deze conclusie ook het logische vervolg
willen verbinden, namelijk de vermelding in de wettekst.Geheel terecht, volgens de leden van de PvdA-fractie, stelt de regering
dat als aan de informatieplicht overeenkomstig de artikelen 33 en 34 is voldaan,
deze artikelen zijn uitgewerkt en er ook geen sprake meer zal kunnen zijn
van een onrechtmatige verkrijging wegens het niet nakoming van deze plicht.
De leden van de PvdA-fractie vragen – en zie ook de bijdrage van deze
leden aan het algemene deel over het functioneren van de huidige WPR –
hoe te handelen met alle registraties, verwerkingen van gegevens, die tot
op heden niet zijn meegedeeld aan de betrokkene? Met ander woorden; als een
verantwoordelijke onder het regime van de huidige WPR ten onrechte de betrokkene
niet heeft geïnformeerd, blijft dan de onrechtmatigheid onder de WBP
voortduren? Zal de verantwoordelijke alsnog verplicht zijn om de betrokkene
te informeren? Gaarne hierop een reactie van de regering. HOOFDSTUK 6 RECHTEN VAN DE BETROKKENE Artikel 35Dient het geven van zijn zienswijze door een derde ingevolge het derde
lid niet aan een termijn te worden gebonden, vragen de leden van de CDA-fractie. Artikel 39De regering stelt dat de omvang van de vergoeding van de kosten, te betalen
door de betrokkene aan de verantwoordelijke, niet zal worden gewijzigd. De
leden van de PvdA-fractie menen te weten dat hier een maximaal bedrag van
10 gulden mee is gemoeid. Gegeven het feit dat de gegevensverwerking waarover
door betrokkene informatie wordt gevraagd vrijwel altijd ten
behoeve van de verantwoordelijke zal geschieden, komt het deze leden voor
dat een kostenloze verstrekking van informatie terecht zou zijn. Tenzij de
regering met kracht van argumenten deze leden van het tegendeel kan overtuigen,
willen zij nu al aangeven dat zij overwegen op dit punt bij de mondelinge
behandeling van dit wetsvoorstel een voorstel tot amendering te doen.De leden van de PvdA-fractie vragen in welk derde lid van artikel 39 buiten
twijfel wordt gesteld dat wanneer bijzondere wettelijke regelingen bestaan
voor een vergoeding van kosten, deze bijzondere regeling voor gaat. Is het
in de memorie van toelichting genoemde derde lid uiteindelijk toch niet nodig
gebleken omdat de bijzonder regeling altijd voor gaat of is de regering inmiddels
van mening dat de regeling in het wetsvoorstel voor gaat? Gaarne hierop een
reactie van de regering. Artikel 40De memorie van toelichting stelt dat een afwijzing van het verzet (krachtens
art. 45) geldt als een besluit in de zin van art. 1:3 Awb. Dit strookt volgens
de leden van de CDA-fractie niet met de tekst van art. 45, dat de beperking
bevat «voor zover deze (beslissing) is genomen door een bestuursorgaan».
Overigens is de vraag of het woordje «deze» slaat op alle in art.
45 genoemde beslissingen. Voorts is de vraag waarom genoemde door een bestuursorgaan
genomen beslissingen geen besluiten zijn. Artikel 41De leden van de PvdA-fractie willen niet verhelen dat zij enigszins argwanend
staan ten opzichte van de activiteit die pleegt te worden aangeduid met het
begrip «direct marketing». Een aantal leden van deze fractie beschouwt
ongevraagde informatie die soms op basis van een persoonlijk profiel wordt
aangeboden als een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Toegegeven kan
worden dat bedrijven inderdaad een in beginsel gerechtvaardigd commercieel
belang hebben bij het onderhouden van rechtstreekse contacten met hun klanten.
Ook zien de leden van de PvdA-fractie in dat deze bedrijven belang hebben
bij het verwerven van nieuwe klanten. Er dient volgens artikel 8, onder f,
weliswaar te worden getoetst of het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke
(of van een derde) zwaarder weegt dan het belang van de betrokkene. Valt die
toets positief uit dan is de verwerking van persoonsgegevens voor fondsenwerving
of direct marketing toelaatbaar. De leden van de PvdA-fractie wijzen er echter
op dat de genoemde toets door de verantwoordelijke wordt uitgevoerd. Deze
leden vragen of de uitkomst gelijksoortig zou luiden indien de betrokkene
de verwerking van de persoonsgegevens zou toetsen, ook met inachtneming van
de gerechtvaardigde belangen van de verantwoordelijke. Dit gezegd hebbende
zijn deze leden van mening dat bij de verwerking van persoonsgegevens ten
behoeve van direct marketing voor de betrokkene in ieder geval de wettelijke
waarborgen aanwezig moeten zijn om zich adequaat tegen deze vorm van adverteren
te verzetten. Daarvoor is naar het oordeel van deze leden niet voldoende dat
er één keer in het jaar via de dag-, nieuws-, of huis-aan-huis
bladen bekend wordt gemaakt dat betrokkenen de mogelijkheid hebben verzet
aan te tekenen. Direct marketing is een hele directe vorm van adverteren.
Sterker nog, men stuurt de informatie gericht naar een bepaalde persoon, dan
wel personen die aan een bepaald kenmerk voldoen. Wat is er nu makkelijker
dan dat er op het materiaal dat wordt verstuurd een mededeling komt te staan
bij wie men informatie over de gegevensverwerking kan verkrijgen en verzet
kan aantekenen. De regering noemt deze mogelijkheid wel in de memorie van
toelichting, maar de leden van de PvdA-fractie zouden deze mogelijkheid specifiek in de wet opgenomen willen zien. Zij zagen gaarne op deze
suggestie een reactie van de regering.Voorts hebben de leden van de PvdA-fractie kennis genomen van het feit
dat afstand is genomen van de oorspronkelijke gedachte dat bij de eerste verstrekking
van persoonsgegevens aan een derde voor direct marketing, de betrokkene individueel
vooraf moet worden geïnformeerd. De gekozen optie maakt het in beginsel
ook mogelijk dat persoonsgegevens voor doeleinden van direct marketing worden
verstrekt aan derden zonder vooraf de betrokkenen daarvan in kennis te stellen.
Deze leden vragen of de richtlijn, in de bewoordingen van artikel 14, onder
b, deze constructie toelaat. Zij wijzen erop dat de betreffende bepaling alleen
spreekt over «voorgenomen verwerking» en «te worden ingelicht
voordat persoonsgegevens voor de eerste keer aan derden worden verstrekt».
De gebruikte formuleringen laten volgens de leden van de PvdA-fractie geen
andere conclusie toe dan dat het recht van verzet door de betrokkene moet
kunnen worden uitgeoefend voordat er iets met de gegevens kan worden aangevangen.
Deze leden zijn zeer benieuwd naar een nadere, overtuigende, argumentatie
van de regering waarom toch de weg kan worden bewandeld zoals die nu in het
wetsvoorstel is vastgelegd. Vooralsnog zijn zij van mening dat artikel 41
de wet een tweeslachtig karakter zou kunnen bezorgen hetgeen de transparantie
van deze wetgeving voor betrokkenen niet te goede zou komen.De leden van de VVD-fractie vragen wat de regering ertoe bracht de «graad
van verwantschap» toe te voegen die in de Europese Richtlijn ontbreekt?
Is de normstelling «van wat op de markt gebruikelijk is op een bepaald
moment» niet subjectief en ontbreekt mede daardoor duidelijkheid?Zou het juist wel selecteren op gegevens zoals in de voorbeelden niet
wordt toegestaan, er toe kunnen leiden dat klanten verstoken blijven van voor
hen overbodige informatie?Waarom is voor het recht van verzet niet de striktere regeling van art.
102 van de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens gekozen,
vragen de leden van de CDA-fractie. HOOFDSTUK 9 TOEZICHT Artikel 51De leden van de CDA-fractie vragen of de adviesrol van de Registratiekamer
geen afbreuk doet aan haar toezichthoudende rol. Bij de tweede functie zal
zij immers volgens de wet moeten uitleggen waarover zij eerst heeft geadviseerd. HOOFDSTUK 10 SANCTIES Artikel 66Is een boete van ten hoogste f 5000 niet gering tegen het licht van
het grote belang dat met een overtreding van de regels kan zijn gemoeid, zo
vragen de leden van de D66-fractie. HOOFDSTUK 12 OVERGANGSBEPALINGEN Artikel 79Is de termijn van een half jaar niet onredelijk kort, vragen de leden
van de CDA-fractie. De fungerend voorzitter van de commissie voor Justitie,Swildens-RozendaalDe griffier voor dit verslag,Floor XNoot1Samenstelling: Leden: Korthals (VVD), Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA),
Swildens-Rozendaal (PvdA), fungerend voorzitter, Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse
(PvdA), Middel (PvdA), Rabbae (GL), J. M. de Vries (VVD), Kamp (VVD), Dittrich
(D66), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), Van den Doel (VVD), Wagenaar (PvdA),
Van Wijmen (CDA), De Wit (SP), Duijkers (PvdA), De Milliano (CDA), Niederer
(VVD), Nicolaï (VVD), Arib (PvdA), Halsema (GL), Van der Staaij (SGP)
en Wijn (CDA).Plv. leden: Voûte-Droste (VVD), Balkenende (CDA), Verhagen (CDA),
Van Zuijlen (PvdA), Bakker (D66), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA),
Karimi (GL), B. M. de Vries (VVD), Rijpstra (VVD), Van Boxtel (D66), Schutte
(GPV), Rehwinkel (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD), Zijlstra (PvdA), Rietkerk
(CDA), Marijnissen (SP), Duivesteijn (PvdA), Buijs (CDA), Weekers (VVD), Passtoors
(VVD), Barth (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GL), Hoekema (D66) en Van der Hoeven
(CDA).XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Te Veldhuis (VVD), De Cloe (PvdA),
fungerend voorzitter, Van den Berg (SGP), Van de Camp (CDA), Scheltema-de
Nie (D66), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Van Heemst (PvdA), Remkes
(VVD), Oedayraj Singh Varma (GL), Dankers (CDA), Hoekema (D66), Kamp (VVD),
Cornielje (VVD), Rehwinkel (PvdA), Gortzak (PvdA), Belinfante (PvdA), Buijs
(CDA), Van Beek (VVD), Rietkerk (CDA), Barth (PvdA), Halsema (GL) en Kant
(SP).Plv. leden: Rouvoet (RPF), Rijpstra (VVD), Duijkers (PvdA), Van Boxtel
(D66), Van Wijmen (CDA), Bakker (D66), Wagenaar (PvdA), Bijleveld-Schouten
(CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Essers (VVD), Rabbae (GL), Atsma (CDA), Dittrich
(D66), Korthals (VVD), Nicolaï (VVD), Van Oven (PvdA), Kortram (PvdA),
Bussemaker (PvdA), De Milliano (CDA), Niederer (VVD), Eurlings (CDA), Albayrak
(PvdA), Van Gent (GL) en Poppe (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25892-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl