Kaderwet dienstplicht; Verslag van de vaste commissie voor Defensie, belast met het voorbereidend onderzoek wetsvoorstel Kaderwet dienstplicht
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24245, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-09-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24245 nr. 5

20-09-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24245Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 245Bepalingen met betrekking tot de militaire dienstplicht alsmede wijziging
van enige wetten en overgangsrecht (Kaderwet dienstplicht)nr. 5VERSLAGVastgesteld 20 september 1995De vaste commissie voor Defensie1, met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel belast, heeft de eer onderstaand
verslag uit te brengen van haar bevindingen.De leden behorende tot de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis
genomen van voorliggend wetsvoorstel, dat het door de Tweede Kamer genomen
besluit vertaalt om, gezien de nieuwe omstandigheden en de daaraan gerelateerde
taken van de Nederlandse krijgsmacht, over te gaan van een militie-kaderkrijgsmacht
naar een beroepsleger. Deze overgang moet per 1 januari 1997 zijn voltooid.
Het laatst geplande contingent dienstplichtigen zal eind maart 1996 worden
opgeroepen voor de eerste oefening.Deze leden verhelen niet dat opschorting van de opkomstplicht eerder dan
nu gepland, naar hun mening wenselijk was geweest.Het verheugt hen echter dat de regering de noodzakelijke wetswijzigingen
voortvarend ter hand heeft genomen, zoals blijkt uit de reeds geëffectueerde
wijziging van de Grondwet en uit voorliggend wetsvoor- stel. Het wetsvoorstel
kan rekenen op de goedkeuring van de leden van de fractie van de PvdA. Op
slechts een paar aspecten vragen zij om nadere toelichting.In de eerste plaats wensen de leden van de PvdA-fractie toelichting ten
aanzien van de te hanteren systematiek bij de oproepen voor eventuele herhalingsoefeningen
van het niet parate deel van de krijgsmacht. Welke criteria, zoals leeftijd
en datum van vervulling van de eerste oefening zullen hierbij doorslaggevend
zijn?Voorts vragen zij welke systematiek de regering denkt te hanteren in geval
van het reactiveren van de opkomstplicht. Op basis waarvan zal het vereiste
aantal voor hun taak meest geschikte dienstplichtigen worden gerecruteerd
uit het dan waarschijnlijk zeer veel grotere arsenaal van 17- tot 35-jarigen?Tenslotte vragen deze leden of de regering het in de memorie van toelichting
genoemde onderzoek betreffende de wettelijke regeling van het beroep op gewetensbezwaren
onder het nieuwe stelsel ter hand zou willen nemen, met daarbij
de uitdrukkelijke wens dat in deze regeling het beginsel «gelijke monniken,
gelijke kappen» zal worden gevolgd.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
dit wetsvoorstel, waarin de opschorting en eventuele herinvoering van de diensplicht
wordt geregeld. Op enkele belangrijke punten leven bij hen nog vragen.Terecht gaat de regering ervan uit dat het voorliggende voorstel allereerst
zal leiden tot een wet die in gewone omstandigheden zal worden toegepast.
De leden van de CDA-fractie delen deze zienswijze. Herinvoering van de dienstplicht
kan niet pas plaatsvinden in crisistijd, maar zal ruim voordat dienstplichtigen
nodig zijn moeten zijn geregeld.In de toekomst zullen dienstplichtigen, na de reactivering van de dienstplicht,
opgeroepen worden in gewone omstandigheden maar volgens het wetsvoorstel slechts
inzetbaar zijn in buitengewone omstandigheden. Het uitgangspunt van het wetsvoorstel
is, dat «dienstplichtigen in beginsel geen rol meer zullen vervullen
in de vredesorganisatie van de krijgsmacht» (blz. 4 MvT).De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat dit uitgangspunt niet
automatisch voortvloeit uit de besluitvorming omtrent de Prioriteitennota.
De leden van de CDA-fractie waren en zijn voorstander van het opschor- ten
van de dienstplicht onder de toenmalige en huidige veiligheidsomstandigheden.
Zij wilden echter nadrukkelijk de mogelijkheid openhouden om bij zich wijzigende
internationale verhoudingen de dienstplicht weer te kunnen invoeren, waarbij
er niet bij voorbaat restricties ten aanzien aan de dienstplicht moeten worden
opgelegd.De leden van de CDA-fractie vragen of inzet van dienstplichtigen in gewone
omstandigheden onmogelijk wordt gemaakt. Er zijn immers situaties denkbaar
dat de dienstplicht opnieuw ingevoerd zou moeten worden in verband met een
grootschalige dreiging, die echter niet accuut is en niet direct vertaald
wordt naar buitengewone omstandigheden. Wordt met het regeringsvoorstel de
inzet van dienstplichtigen dan niet onnodig beperkt? Het wetsvoorstel impliceert
dat dienstplichtigen wel kunnen worden opgeroepen en opgeleid, maar niet kunnen
worden ingezet. Betekent dit dat de dienstplichtige na de opleiding direct
met groot verlof moet worden gestuurd? Hoe wordt precies de opleidingstijd
gedefinieerd, en hoe lang moet deze duren? Hoe wordt in de toekomst omgegaan
met de eerste oefening?Wat wordt precies verstaan onder «werkelijke dienst» in de
nieuwe situatie? Hoe moet het begrip «inzetbaar» worden gezien?
In artikel 16 worden terecht limieten gesteld aan de duur van opleiding en
oefening, maar er wordt niet specifiek over de eerste oefening gesproken.
In hoeverre wijkt de voorgestelde systematiek af van de huidige met betrekking
tot werkelijke dienst en eerste oefening? In de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel wordt voornamelijk gesproken van opleiding van de dienstplichtige.Is overigens na reactivering van de dienstplicht mobilisatie noodzakelijk
om dienstplichtigen in buitengewone omstandigheden te kunnen inzetten?De leden van de CDA-fractie zouden het betreuren als bij eventuele toekomstige
herinvoering van de dienstplicht bij voorbaat zou zijn uitgesloten dat dienstplichtigen
in vredestijd op huidige wijze kunnen functioneren en de inzet alleen gerelateerd
zou zijn aan situaties van buitengewone omstandigheden.Een dergelijke inflexibiliteit zou geen recht doen aan de onvoorspelbaarheid
van de veiligheidssituatie op lange termijn. In dit verband rijzen ook enkele vragen ten aanzien van de geschetste
mogelijke scenario's voor reactivering van de dienstplicht. Naast de mogelijkheid
om de dienstplicht te reactiveren in een situatie van dreiging, wordt gesteld
dat herinvoering plaats kan vinden zonder dat er een directe dreiging is,
als «politiek signaal» en met de functie van «afschrikking».De leden van de CDA-fractie vragen of hiermee alle mogelijke scenario's
zijn benoemd. Kunnen veiligheidsoverwegingen daarnaast niet leiden tot een
eigenstandige afweging waarin behoefte wordt onderkend aan een groter leger
dan zonder dienstplichtigen het geval is, zonder dat dit de functie van een
afschrikwekkende werking hoeft te hebben? Kan een koppeling aan het afgeven
van een «politiek signaal» in bepaalde gevallen niet juist een
ongewenste lading aan herinvoering geven, bijv. het risico van escalatie?
Is het niet beter meer opties open te houden met betrekking tot redenen voor
herinvoering?Bovenstaande is ook van belang in het licht van de beslissing van de regering
om het wetsvoorstel geen grondslag te laten bevatten voor deelname van dienstplichtigen
aan vredesmachten, omdat dit niet past in het beleid ten aanzien van crisisbeheersingsoperaties
in gewone omstandigheden.Hoewel de leden van de CDA-fractie het toejuichen dat de motie-Frinking
een wettelijke verankering krijgt, vragen zij of de redenatie die verder gevolgd
wordt wel adequaat is.De motie-Frinking stelt dat dienstplichtigen niet ingezet kunnen worden
voor operaties buiten het NAVO-grondgebied, behalve op vrijwillige basis.
Het wetsvoorstel spreekt van crisisbeheersingsoperaties in gewone tijden,
waarvoor in de toekomst gebruik zal worden gemaakt van beroepsmilitairen.
De term crisisbeheersingsoperaties wordt hier echter alleen gebruikt in de
zin van vredesoperaties buiten het NAVO-grondgebied. In de Prioriteitennota
worden echter crisisbeheersingsoperaties breder gedefinieerd.Voorzover de genoemde crisisbeheersingsoperaties inderdaad vredes- operaties
buiten het NAVO-grondgebied zijn, deelt de CDA-fractie de mening van de regering
op het punt van de inzet van dienstplichtigen. Echter, crisisbeheersingsoperaties
kunnen ook plaatsvinden aan de rand van het NAVO-grondgebied, binnen de grenzen
van het bondgenootschappelijk territorium. Is de inzet van dienstplichtigen
hierbij in de toekomst uitgesloten, gezien ook het voorgaande over de inzet
van dienstplichtigen in alleen buitengewone omstandigheden?De leden van de CDA-fractie menen dat scenario's ten aanzien van inzet
van dienstplichtigen in buitengewone of gewone omstandigheden buiten het Nederlands
grondgebied, maar binnen het NAVO-gebied – hoewel niet waarschijnlijk
of voorzienbaar op korte termijn – niet mogen worden uitgesloten voor
de toekomst.De leden van de CDA-fractie delen in dit opzicht de kritiek van de Raad
van State op de beperkingen bij de inzetbaarheid van dienstplichtigen. De
Raad van State wijst erop dat tot dusverre dienstplichtigen vooral dienden
ter aanvulling van eenheden met beroepspersoneel. De Raad acht het «niet
aanvaardbaar dat juist onder omstandigheden die aanleiding geven tot de oproeping
van dienstplichtigen de inzetbaarheid van de krijgsmacht zou worden beperkt».
De Raad vindt een van waarborgen voorziene regeling om de mogelijkheid van
uitzending van dienstplichtigen te verzekeren onontbeerlijk. De leden van
de CDA-fractie sluiten zich hierbij aan, waarbij ze echter uitdrukkelijk stellen
dat de strekking van de motie-Frinking overeind moet blijven. Dienstplichtigen
mogen, ook na eventuele reactivering van de dienstplicht, niet gedwongen kunnen worden om te worden ingezet bij vredesoperaties buiten het NAVO-grondgebied.
Zij moeten echter wel inzetbaar kunnen zijn voor de verdediging van het bondgenootschappelijk
gebied.De leden van de CDA-fractie verwonderen zich dat voor wat betreft de inzet
van dienstplichtigen in bondgenootschappelijk gebied wordt volstaan met een
verwijzing naar artikel 33 van de Dienstplichtwet, dat komt te vervallen als
dit wetsvoorstel wordt aangenomen.Al met al zijn de leden van de CDA-fractie bevreesd dat het regeringsvoorstel
het instrumentarium van de dienstplicht dusdanig marginaliseert, dat reactivering
in de toekomst nauwelijks meer toegevoegde waarde zal hebben. Hoewel de leden
van de CDA-fractie van mening zijn dat eventuele herinvoering van de dienstplicht
bepaald geen lichtvaardige zaak is, gezien de enorme implicaties van een dergelijke
beslissing, zijn zij van mening dat, indien ooit onverhoopt besloten zou moeten
worden tot beëindiging van de opschorting, een volwaardig instrument
voorhanden moet zijn. Het huidige wetsvoorstel laat hier twijfel over bestaan,
omdat gekozen is voor een systematiek waarin dienstplichtigen alleen inzetbaar
zijn in buitengewone omstandigheden en niet kunnen worden toegevoegd aan bestaande
beroepseenheden.De vraag rijst wat dan nog de reden kan zijn om de dienstplicht te reactiveren.
De leden van de CDA-fractie zien graag een bijstelling van deze uitgangspunten
en een aanpassing van de betreffende artikelen.Gekozen is voor een zeer sobere kaderwet waarin alleen de opschorting
en reactivering is geregeld. In de memorie van toelichting staat dat de verdere
uitwerking van de «hoofdbestanddelen en de deelaspecten» van de
dienstplicht bij of krachtens Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) worden
geregeld. De leden van de CDA-fractie vragen of in ieder geval «hoofdbestanddelen»
van de dienstplicht niet moeten worden geregeld bij wet in plaats van bij
AMvB. De gehele Dienstplichtwet komt immers te vervallen, terwijl aleen de
opschorting en de reactivering worden geregeld in het nieuwe wetsvoorstel.
Wat verstaat de regering precies onder «hoofdbestanddelen» van
de dienstplicht, en wat zijn «deelaspecten»? Welke zaken moeten
worden geregeld na reactivering? Hoewel de leden van de CDA-fractie er begrip
voor hebben dat het beter is bepaalde kwesties pas te regelen bij herinvoering
van de dienstplicht, vragen zij of het wetgevingspad niet meer toepasselijk
zou zijn, zeker in geval van fundamentele kwesties.Het intrekken van de Dienstplichtwet betekent immers dat elke rechtszekerheid
voor eventuele toekomstige dienstplichtigen komt te vervallen. Waarom is niet
voor het wetgevingspad in dezen gekozen? Zou met wetgeving bij reactivering
te veel tijd verloren gaan?De leden van de CDA-fractie achten het in ieder geval nodig, indien de
regering goede argumenten heeft voor het regelen van hoofd- en deelaspecten
van de dienstplicht, bij AMvB in plaats van via het traject van wetgeving,
dat deze AMvB's de zware voorhangprocedure volgen.In het wetsvoorstel wordt voor wat betreft de later te regelen onderwerpen
alleen ingegaan op het beleid ten aanzien van uitstel en vrijstelling in de
toekomst. De leden van de CDA-fractie wijzen op de opmerkingen van de Raad
van State hieromtrent. Deze vindt dat ten onrechte de indruk wordt gewekt
dat er sprake is van een harheidsclausule.De bestaande rechtszekerheid gaat verloren, te meer omdat nu uit de toelichting
blijkt dat de nadere invulling (bij of krachtens AMvB) de thans bestaande
criteria «kan» bevatten. Vreemd is in dit verband dat deze uitstel- en vrijstellingsgronden gedateerd worden genoemd maar wel
een rol kunnen spelen bij de tot stand te brengen AMvB in de toekomst. Hier
is sprake van enige tegenstrijdigheid.Hoewel de vrijstellings- en uitstelregelingen dus pas later worden geregeld,
wordt al wel gekozen voor een fundamentele wijziging van het vrijstellingssysteem.
Mede naar aanleiding van het uitgangspunt dat dienstplichtigen in de toekomst
alleen nog maar in buitengewone omstandigheden worden ingezet, wordt het begrip
vrijstelling vervangen door ontheffing. Vrijstelling betekent dat betrokkene
nog wel oproepbaar is in buitengewone omstandigheden. Ontheffing wordt volgens
de memorie van toelichting feitelijk beschouwd als algehele vrijstelling van
alle militaire verplichtingen. De leden van de CDA-fractie hebben hier twijfels
over, analoog aan hun bezwaren om de inzet van dienstplichtigen alleen nog
mogelijk te maken in buitengewone omstandigheden en niet meer in vredestijd.
Zij achtten de huidige systematiek omtrent vrijstelling beter, omdat daar
een verschil wordt gemaakt tussen vrijstelling in gewone omstandigheden en
oproepbaar in buitengewone omstandigheden. Ook hier vinden zij dat het instrumentarium
niet onnodig beperkt zou moeten worden.Zij verwonderden zich overigens over het argument dat het huidige vrijstellings-
en uitstelbeleid een functie als «reguleringsmechanisme» kende.
Dit is immers nooit het officiële beleid geweest. De beoordeling van
redenen tot vrijstelling of uitstel vindt tot dusverre plaats aan de hand
van individuele toetsing van de beleidslijnen hieromtrent. De behoefte van
de krijgsmacht kan geen rol spelen bij deze toetsing per individu, ook al
in verband met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. In het verleden
zijn deze gronden vastgesteld aan de hand van een beoordeling van de redelijkheid,
en niet op grond van de behoefte aan dienstplichtigen. Gaarne vernemen de
leden van de CDA-fractie waarop dit regule- ringsargument berust.De leden van de CDA-fractie zijn, met de Raad van State, van oordeel dat
er in de toekomst onvoldoende zekerheid zal bestaan over de mate waarin bij
reactivering van de dienstplicht kan worden beschikt over dienstplichtigen.
Pas na de keuring van de dienstplichtige zal duidelijk zijn of de betrokkene
ook geschikt is voor het vervullen van zijn dienstplicht.Ook het opnemen in het bestand van dienstplichtigen in werkelijke dienst
kan pas na de keuring. Als de keuring pas zou plaatsvinden na reactivering
van de dienstplicht, zoals de regering voornemens is, bestaat absoluut geen
inzicht in de beschikbaarheid. Er zou dan na herinvoering opnieuw een geheel
systeem van keuring opgezet moeten worden, terwijl het nu weinig zal vragen
dit in stand te houden. De Raad van State waarschuwt in dezen voor een te
grote druk op het keuringsapparaat. De leden van de CDA-fractie sluiten zich
aan bij de vragen van de Raad omtrent de termijnen die gemoeid zijn met het
op sterkte brengen van de krijgsmacht door herinvoering van de dienstplicht.Volgens de leden van de CDA-fractie kan de keuring relatief makkelijk
worden gekoppeld aan de registratie. Bij eventuele herinvoering van de dienstplicht
zullen zich al genoeg organisatorische problemen voordoen. Met het in stand
houden van de keuring, kan voorkomen worden dat belangrijke know-how hieromtrent,
zoals bijvoorbeeld overzicht van de gezondheid van jonge mannen in Nederland,
verloren gaat.Al met al rijst de vraag waarom besloten is de keuring voor dienstplichtigen
bij het bereiken van de dienstplichtige leeftijd niet in stand te houden.
De leden van de CDA-fractie hebben voorkeur voor het in stand houden van deze
keuring, en vernemen gaarne de mening van de regering hieromtrent. Zij vragen
welke kosten hieraan verbonden zijn. Ook willen zij weten wat dit zal betekenen
voor de werkgelegenheid bij de Directie Dienstplichtzaken, die –
naar zij aannemen – de registratie van dienstplichtigen blijft verzorgen.De CDA-fractie deelt de kritiek van de Raad van State op het voornemen
van de regering om beide Kamers van de Staten-Generaal een meer beperkte betrokkenheid
te geven bij de opschorting van de dienstplicht dan bij de beëindiging
van de opschorting. De CDA-fractie is met de Raad van State van mening dat,
gelet op het belang van de besluitvorming over opschorting voor de veiligheid
van het Nederlandse en bondgenootschappelijk gebied de positie van de Staten-Generaal
in dezen niet minder kan zijn dan bij de besluitvorming over de reactivering.
Dit wetsvoorstel betreft namelijk niet alleen de komende opschorting, maar
ook opschortingen die eventueel zouden plaatsvinden na toekomstige reactivering.
Artikel 37 dient te worden bijgesteld in artikel 38.De leden van de CDA-fractie vinden dat aan de hand van de memorie van
toelichting en het wetsvoorstel niet kan worden beoordeeld of er na de overgangsfase
voldoende mobilisatievermogen blijft bestaan. Zij vragen de regering hier
nader op in te gaan. Ook vragen zij wanneer de Staten-Generaal de wetgeving
met betrekking tot het reservepersoneel kan verwachten. Daarnaast willen zij
graag nadere informatie over de duur van de overgangsperiode en de afbouw
hiervan.In de toekomst zullen eenvoudige functies alleen in oorlogstijd worden
opgevuld en niet in vredestijd. Ontstaan er dan na de overgangsperiode geen
vullingsproblemen bij mobilisatie? Wordt een systematiek van dubbelfuncties
(voor oorlogstijd) overwogen?Met betrekking tot artikel 42 vragen de leden van de CDA-fractie waarom
ervoor gekozen is de mogelijkheid van het gelijk vervullen van de verplichte
dienst met de vrijwillige dienst te laten vervallen. Wat betekent dit in praktijk?Wanneer kan de Staten-Generaal nadere voorstellen tegemoet zien omtrent
de Wet inzake de Gewetensbezwaren? Wanneer zal het onderzoek hieromtrent zijn
afgerond?Naar aanleiding van de artikelen 5 en 6 willen de leden van de VVD- fractie
vernemen in hoeverre er voor de Directie Dienstplichtzaken na de opschorting
van de opkomstplicht nog taken overblijven.Naar aanleiding van artikel 6 ontvangen zij graag een overzicht van de
regering van de voor- en nadelen van het niet voortzetten van de keuring zolang
de dienstplicht is opgeschort. Vanwege de afwegingen die nu moeten worden
gemaakt over de snelheid waarmee de dienstplicht weer geactiveerd kan worden,
vragen zij ook aandacht voor dit aspect van de opschorting van de keuring:
hoeveel tijdwinst levert een handhaving van de keuring op?Ook vragen zij daarbij aandacht voor aspecten van volksgezondheid en voor
kostenaspecten. Als een eventuele handhaving van de keuring gepaard zou gaan
met een «schaduw»-indeling van dienstplichtigen voor de diverse
in aanmerking komende onderdelen van de krijgsmacht, wat zouden daarvan dan
de voor- en nadelen zijn?De formulering van dit artikel lijkt de mogelijkheid open te laten om
de keuring te handhaven en niet pas weer in te stellen nadat de opschorting
is beëindigd. De formulering van de Memorie van Toelichting sluit deze
mogelijkheid echter uit. De leden van de VVD-fractie willen vernemen waarom
voor deze zo verschillende formuleringen is gekozen. Wat betreft artikel 11, eerste lid, vragen de leden van de VVD-fractie –
aangezien een nieuwe wet in het leven wordt geroepen – om een actuele
onderbouwing van de termijn van zes maanden (gevangenisstraf) als reden voor
uitsluiting.Zij vragen of deze regel ook voor BBT'ers in de huidige krijgsmacht geldt.Ten aanzien van de artikelen 16 en 17 willen de leden van de VVD-fractie
vernemen wat in het kader van dit wetsvoorstel moet worden verstaan onder
«gewone» en wat onder «buitengewone» omstandigheden. Daarbij blijft ook de vraag relevant in welke situaties dienstplichtigen
kunnen worden ingezet. Zou dat bij voorbeeld ook kunnen gebeuren bij een gewapend
conflict in een Middeneuropees land waarbij de integriteit van NAVO-gebied
nog niet is aangetast, maar waarbij wel de vitale belangen van de NAVO in
het geding zijn?Betreffende artikel 16 vragen de leden van de VVD-fractie op basis van
welke argumenten de regering heeft gekozen voor een maximumperiode van achttien
maanden voor de duur van de opleiding en de oefening.In de Memorie van Toelichting (blz.13) wordt ook ingegaan op de plannen
in de Prioriteitennota over de omvang van de krijgsmacht in gewone omstandigheden
(70 000 personen) en onder omstandigheden van een groot conflict (110 000
personen). De tekst van de Memorie van Toelichting lijkt te impliceren dat
het oproepen van «nieuwe» dienstplichtigen noodzakelijk is om
het aantal van 110 000 te bereiken. De Prioriteitennota stelt evenwel
dat de omvang van 110 000 «wordt bereikt door het oproepen van
reserveplichtige vrijwilligers». De leden van de VVD-fractie willen
graag opheldering verkrijgen over deze kennelijke tegenstrijdigheid.Indien bij het door de Prioriteitennota genoemde aantal van 110 000
personen dienstplichtigen niet zijn meegerekend, wat is dan de maximale omvang
van de Nederlandse krijgsmacht na beëindiging van de opschorting van
de dienstplicht?Ook vragen deze leden een uiteenzetting over de te voorziene gang van
zaken bij ernstige dreiging van (bongenootschappelijk) grondgebied of bij
andere zeer ernstige situaties. Welke soorten van vergroting van de krijgsmacht
(bijv. oproepen reserveplichtige vrijwilligers, beëindigen opschorten
dienstplicht, inzetten dienstplichtigen etc.) passen bij welke omstandigheden?De leden van de VVD-fractie gaan ervan uit dat de beëindiging van
de opschorting tijdig zal moeten gebeuren, omdat het daarna nog geruime tijd
zal duren voordat «nieuwe» dienstplichtigen kunnen worden ingezet.
Daarvoor zal, naar mag worden aangenomen, de internationale situatie duidelijk
aanleiding moeten geven. Maar op grond van welke indicaties zal worden overgegaan
tot de aanschaf van materieel voorafgaande aan de beëindiging van de
opschorting van de dienstplicht?Om het materieel en de infrastructuur te verkrijgen die nodig zijn voor
de opleiding en de inzet van «nieuwe» dienstplichtigen zal geruime
tijd nodig zijn. Hoeveel tijd zal in totaal gemoeid zijn met het gehele proces
dat aanvangt met de aanschaf van materieel etc, en eindigt met de werkelijke
inzet van dienstplichtigen?Daarbij zouden de leden van de VVD-fractie tevens willen vernemen in hoeverre
bij de herstructurering van de krijgsmacht rekening is gehouden met capaciteit
op het gebied van opleidingen, infrastructuur, oefenmiddelen enz. ten behoeve
van het reactiveren van de opkomstplicht. Met betrekking tot artikel 29 vragen de leden van de VVD-fractie wat moet
worden verstaan onder een «land of een landsdeel waar feitelijk een
gewapend conflict bestaat». Zouden daar, onder de huidige omstandigheden,
landen als Sri Lanka of Kroatië onder vallen?Met betrekking tot artikel 38 vragen zij waarom voor de in dit artikel
weergegeven, nogal ingewikkelde constructie voor parlementaire instemming
is gekozen. Is het verstandig een minderheid van éénvijfde de
mogelijkheid te geven om een regeling bij wet af te dwingen? Welk tijdverlies
kan hierdoor optreden?Het stelsel zoals dat is neergelegd in de Kaderwet komt erop neer, zo
constateren de leden van de D66-fractie, dat na beëindiging van de opschorting
van de opkomstplicht de dienstplicht in gewone omstandigheden (artikel 16)
kan worden gereactiveerd, waarna dienstplichtigen vervolgens kunnen worden
ingezet c.q. opgeroepen voor werkelijke dienst.Het lijkt logisch dat geen exacte criteria kunnen worden gegeven voor
de gewone omstandigheden die aanleiding kunnen geven tot reactivering van
de dienstplicht. In de Memorie van Toelichting wordt wel gedacht aan een grootschalig
conflict dat een directe bedreiging vormt voor of het Nederlandse grondgebied
of het NAVO-grondgebied. Gezien de huidige veiligheidssituatie lijkt een dergelijk
scenario eerder te moeten worden aangemerkt als een buitengewone omstandigheid.
De leden van de fractie van D66 willen graag een nadere toelichting op dit
punt zien.De regering merkt in de Memorie van Toelichting op, dat de reactivering
onder gewone omstandigheden als een «politiek signaal» moet worden
gezien, en dat de activering in dit verband louter de functie van afschrik-
 king vervult. Wil dat derhalve zeggen dat activering in buitengewone omstandigheden
(artikel 17) eigenlijk steeds zal zijn gericht op daadwerkelijke en onmiddellijke
inzet van dienstplichtigen?Het spreekt voor zichzelf dat beëindiging van de opschorting van
de dienstplicht gepaard zal gaan met het van kracht worden van talloze, eventueel
gefaseerde, aanvullende maatregelen op uiteenlopende gebieden. Te denken valt
aan alsdan noodzakelijke materieelaanschaffingen, maar daarnaast zal de verdere
uitwerking van hoofd- en deelaspecten van deze Kaderwet geschieden bij AMvB,
rond het tijdstip van eventuele activering. De regering merkt op dat dit proces
eerder een kwestie van jaren dan van maanden is.Gezien in relatie tot een mogelijke oorzaak van activering van het dienstplichtstelsel
zien de leden van de D66-fractie toch graag van de regering een nadere indicatie
van het te verwachten tijdsbestek in verband met al die aanvullende maatregelen.De regering schrijft in de Memorie van Toelichting dat het niet voor de
hand ligt dat Nederland over zal gaan tot mobilisatie zonder dat andere NAVO-lidstaten
hebben aangekondigd datzelfde te zullen doen. Graag vernemen de leden van
de fractie van D66 of het mutatis mutandis wel voor de hand ligt dat Nederland
eenzijdig tot activering van het dienstplichtstelsel overgaat. Immers, in
het licht van de Val van de Muur zijn ook andere NAVO-bondgenoten overgegaan
tot opschorting van de dienstplicht, en een directe dreiging voor Nederland
alleen ligt niet voor de hand.Het wetsvoorstel maakt nog eens duidelijk dat in een overgangsfase op
weg naar een volledige vrijwilligerskrijgsmacht in geval van buitengewone
omstandigheden dienstplichtigen met een mobilisabele bestemming uit de laatste
lichtingen vóór de opschorting per 1 januari 1997 onder de wapenen
kunnen worden geroepen. In zulks geval zijn deze laatste lichtingen dus dubbel
de «pineut». Kan de regering een indicatie geven van de verwachte
lengte van die overgangstermijn? Graag vernemen de leden van de fractie van
D66 helderheid over de vraag of deze groep dienstplichtigen in de overgangsfase
nog voor herhalings- oefeningen zullen worden opgeroepen.Het onderscheid tussen een ingeschrevene, als potentieel dienstplichtige
tijdens de gedeactiveerde dienstplicht, en een daadwerkelijk dienstplichtige
na beëindiging van de opschorting en na vaststelling van de keuringsuitslag,
lijkt de leden van de fractie van D66 – sprekend over de artikelen 6
tot en met 9 – logisch.Met de Leemtewet AWB is weliswaar ingevoerd dat geen beroep kan worden
ingesteld tegen keurings- en herkeuringsbeslissingen, doch uit de Memorie
van Toelichting bij de Leemtewet AWB wordt duidelijk dat deze uitzondering
op de werking van de AWB moet worden gezien in het licht van de naderende
opschorting van de dienstplicht. Gelden dezelfde overwegingen onverkort voor
de situatie die zich voordoet na beëindiging van de opschorting van de
dienstplicht? Ziet het kabinet een mogelijkheid om dan wel een keurings- of
herkeuringsuitslag voor beroep vatbaar te laten zijn?In tegenstelling tot de Dienstplichtwet worden de ontheffingsgronden niet
in de wet vastgelegd. De regering meent op die wijze flexibel te kunnen inspelen
op de maatschappelijke en individuele omstandigheden die gelden aan de «vooravond»
van de beëindiging van de opschorting. Zou het uit overwegingen van rechtszekerheid
niet de voorkeur verdienen om wel van tevoren de gronden voor ontheffing in
de wet vast te leggen? De leden van de fractie van D66 vragen of de vooravond
van een grootschalig dreigend conflict wel het geëigende moment zal zijn
voor het vaststellen van ontheffingsgronden voor militaire dienstplicht.De artikelen 17 en 18 openen de mogelijkheid voor oproeping van dienstplichtigen
in buitengewone omstandigheden. Gedurende de overgangsperiode zullen gewezen
dienstplichtigen nog gehoor moeten geven aan een dergelijke oproep. Na afloop
van de overgangsperiode beschikt men slechts over lijsten van ingeschreven
potentiële dienstplichtigen. Wie denkt de regering na afloop van de overgangsperiode
in buitengewone omstandigheden op te kunnen roepen, zo vragen de leden van
de D66-fractie.De leden van de RPF-fractie begrijpen dat het vertrekpunt voor voorliggend
wetsvoorstel de grondwettelijke opdracht is. Bij wet wordt namelijk het dienstplichtstelsel
geregeld, dat per 1 januari 1997 wordt opgeschort. Zij vragen de regering
in het kort de verschillen aan te geven tussen het nieuwe stelsel dat de regering
voor ogen heeft, en het huidige stelsel dat onder de Dienstplichtwet valt.
Ook informeren zij of andere Europese staten, bij voorbeeld België, tot
eenzelfde dienstplichtstelsel als beschreven in het ondehavige wetsvoorstel
zullen over gaan.Deze leden vragen een nadere onderbouwing van de mening van de regering
dat militaire dienstplicht voor vrouwen niet aan de orde is zolang de maatschappelijke
positie van mannen en vrouwen niet gelijkwaardig is voor wat betreft inkomen,
status en macht. Tevens verzoeken zij in te gaan op de vraag in hoeverre deze
gelijkwaardigheid aanwezig is in de krijgsmacht zelf. In welke mate hebben
vrouwen qua inkomen, status en macht een gelijkwaardige positie bij resp.
de Koninklijke Landmacht, Koninklijke Marine en Koninklijke Luchtmacht? De leden van de RPF-fractie vragen een toelichting op de opvatting van
de regering dat de zogenaamde categoriale vrijstellingsgronden kostwinnerschap,
geestelijk ambt en broederdienst een andere tijdgeest uitademen, en niet meer
binnen de huidige sociaal-culturele context passen. Nu de regering vindt dat
deze uitzonderingen in de toekomst niet meer van toepassing zijn, informeren
deze leden naar vrijstellingsgronden die wel legitiem worden geacht. De passage
terzake in de Memorie van Toelichting vinden deze leden uiterst vaag. Zo is
onduidelijk waarom het instrument van ontheffing op restrictieve wijze zal
worden gehanteerd. Wat wordt onder «restrictief» verstaan?Voorts vragen deze leden welke specialistische functies in aanmerking
komen voor een diensttijd langer dan 18 maanden.De beslissing om de opschorting geheel of gedeeltelijk te beëindigen
is afhankelijk van een politiek-militaire afweging van met name de veiligheidssituatie
door de regering in overleg met het parlement. De leden van de RPF-fractie
kunnen begrijpen dat het moeilijk is aan te geven in welke situaties onder
welke omstandigheden wordt besloten tot een reactivering van het dienstplichtstelsel,
en dat criteria voor reactivering van de opkomstplicht moeilijk te formuleren
zijn.Wat wordt bedoeld met een grootschalig conflict dat een directe bedreiging
voor Nederland vormt? Wat is grootschalig? Wanneer is een bedreiging van ons
land zodanig dat zij de krachten van een vrijwilligersleger te boven gaat?Onder welke scenario's is het denkbaar dat niet alle krijgsmachtdelen
tegelijkertijd op volle sterkte hoeven te worden gebracht?Volgens de regering zal het besluit tot reactivering overgaan in een situatie
waarin het de bedoeling is om in eerste instantie een politiek signaal af
te geven. Anderzijds geeft zij aan dat dit besluit normaliter in gewone omstandigheden
zal worden genomen. Het afgeven van een politiek signaal door reactivering
van de dienstplicht komt de leden van de RPF-fractie niet voor als een maatregel
die onder normale omstandigheden zal worden genomen. Hoe kan van een politiek
signaal worden gesproken als de reactivering van dienstplicht vergezeld dient
te gaan van aanpassingen op het gebied van de militaire infrastructuur en
materieelaanschaffingen, hetgeen een zaak van jaren is? Zij vragen derhalve
om een nadere verduidelijking.De leden van de SGP-fractie merken op dat het wetsvoorstel, uitgaande
van een krijgsmacht die na de herstructurering uitsluitend zal bestaan uit
vrijwillig personeel, strekt tot het aangeven van de wegen waarlangs in de
toekomst een beroep kan worden gedaan op dienstplichtig personeel. De regering
heeft daarbij gekozen voor een integrale herziening van de dienstplichtwetgeving.De leden van de SGP-fractie stellen vast dat de gronden voor uitstel of
ontheffing niet in de wet worden opgenomen, maar vastgesteld zullen bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur. In de huidige Dienstplicht- wet
daarentegen worden deze gronden nadrukkelijk vermeld. In de memorie van toelichting
wordt ter zake opgemerkt dat een aantal van de in de Dienstplichtwet opgesomde
categoriale vrijstellingsgronden een andere tijdgeest uitademen dan de huidige.
Naar de mening van deze leden zou dit er eerder voor pleiten om de vrijstellingsgronden
thans te herzien en in de wet vast te leggen, dan met de vaststelling daarvan
af te wachten tot het moment waarop de opkomstplicht zou moeten worden gereactiveerd.
Het was deze leden bovendien niet duidelijk waarom de politiek-maatschappelijke
context waarbinnen reactivering van de opkomstplicht aan de orde is, een andere
zou zijn dan de huidige situatie waarin vrijstelling van dienst
als gewoon dienstplichtige wordt verleend. Kan dit nader worden toegelicht?De dienstplicht grijpt diep in de persoonlijke levenssfeer van de burger
in. Deze leden achten het vanuit het oogpunt van de rechtsbescherming van
de burger wenselijk dat de wetgever op enigerlei wijze betrokken blijft bij
de vaststelling van genoemde gronden. Deelt de regering de opvatting dat in
dit licht bezien de formulering van artikel 15 een wel zeer ruime mogelijkheid
tot delegatie bevat?De leden van de SGP-fractie zijn niet op voorhand overtuigd van de wenselijkheid
om het onderscheid tussen buitengewoon en gewoon dienstplichtigen te schrappen.
Zij vragen een nadere onderbouwing van de stelling dat de noodzaak van dit
onderscheid niet langer bestaat.De leden van de SGP-fractie merken op dat in de Prioriteitennota is aangegeven
dat de sterkte van de krijgsmacht onder omstandigheden van een groot conflict
zal toenemen van ongeveer 70 000 tot ongeveer 110 000 personen.Kan nader worden aangegeven in hoeverre organisatie en materieelsvoorziening
daarop zijn afgestemd?De beëindiging van de opschorting zal worden voorafgegaan door respectievelijk
vergezeld gaan van de noodzakelijke materieelaanschaffingen. Terecht wordt
opgemerkt dat dit eerder een proces van jaren dan van maanden is. Hoewel in
verhouding daarmee voor het keuringsapparaat voor dienstplichtigen naar verwachting
in een relatief korter tijdsbestek kan worden opgebouwd, kan geen exact tijdpad
worden aangegeven. Kan voor de reactivering van de opkomstplicht, de opbouw
van het keuringsapparaat, de instroom van dienstplichtigen in de reserve-eenheden
en voor het proces van aanschaffing van het noodzakelijke materieel tot aan
het moment dat de eenheden waarin de dienstplichtigen zullen dienen volledig
operationeel zijn, een indicatief tijdpad worden aangegeven?In hoeverre is het denkbaar dat de reactivering van de opkomstplicht gebruikt
wordt als politiek signaal in een situatie waarin van enige reële dreiging
nog geen sprake is? Kan een dergelijk signaal werkelijk enige afschrikwekkende
waarde hebben, wanneer reeds op voorhand duidelijk is dat de termijn die gemoeid
is met de aanschaffing van extra materieel de termijn waarop opgeroepen dienstplichtigen
operationeel kunnen worden ingezet verre overstijgt?In het wetsvoorstel is vooralsnog geen rekening gehouden met de in de
Invoeringswet Coördinatiewet uitzonderingstoestanden opgenomen verwijzing
naar de artikelen 7, eerste lid, en 8, eerste lid, van de Coördinatiewet
uitzonderingstoestanden. De leden van de SGP-fractie willen weten op welke
termijn het voorliggende voorstel op dit punt zal worden aangepast.De leden van de SGP-fractie merken op dat de krijgsmacht thans bezig is
met de overschakeling naar een vrijwilligerskrijgsmacht. De mobilisabele component
zal op den duur in beginsel geheel bestaan uit gewezen vrijwillig dienend
personeel dat in buitengewone omstandigheden zal worden opgeroepen.Mag hieruit worden afgeleid dat het niet categorisch is uit te sluiten
dat ook na de overgangssituatie een beroep zal moeten worden gedaan op reeds
opgeleide dienstplichtigen met groot verlof? Tevens vragen zij hoe lang deze
overgangsperiode zal duren.De leden van de SGP-fractie stellen vast dat in het wetsvoorstel niet
is vastgelegd dat uitzending van dienstplichtigen ten behoeve van deelname aan een vredesmacht slechts mogelijk is na instemming van de betrokken
dienstplichtige. Sluit het wetsvoorstel uit dat in de toekomst na een reactivering
van de opkomstplicht dienstplichtigen kunnen worden verplicht aan vredesoperaties
in het buitenland deel te nemen?De leden van de SGP-fractie vragen een nadere concretisering van het in
artikel 26 genoemde begrip dienstbelang. Tevens willen deze leden weten hoe
de rechtsbescherming van de dienstplichtige ter zake is geregeld.De leden van de GPV-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Voorgesteld wordt de opkomstplicht voor onbepaalde
tijd op te schorten, en – indien een politiek-militaire afweging van
m.n. de veiligheidssituatie dit noodzakelijk maakt – tot reactivering
van het dienstplichtstelsel over te gaan. De leden van de GPV-fractie hebben
er behoefte aan op deze constructie nader in te gaan.In de eerste plaats constateren zij dat niet duidelijk is aan te geven
onder welke omstandigheden zal worden besloten tot een reactivering van het
dienstplichtstelsel. Volgens de regering zal een dergelijk besluit in normale
omstandigheden dienen plaats te vinden. Deze leden vragen echter of dit in
de praktijk wel reëel is. Immers, de in de Memorie van Toelichting geschetste
omstandigheden (bijvoorbeeld een grootschalig conflict dat een directe bedreiging
vormt voor het Nederlandse grondgebied) kunnen toch moeilijk «normale»
omstandigheden worden genoemd?Zal het niet eerder zo zijn dat pas tot reactivering van het dienstplichtstelsel
wordt besloten zodra de dreiging actueel wordt? Is er dan echter nog wel voldoende
tijd om van een goede voorbereiding en operationele gereedheid verzekerd te
zijn? Zo wordt door de regering zelf opgemerkt dat de noodzakelijke materieelaanschaffingen
een zaak van jaren is.In dat verband vragen deze leden welke concrete termijnen gemoeid zijn
met het op sterkte en in operationele gereedheid brengen van de krijgsmacht
door het gefaseerd of ineens, beëindigen van de opschorting van de desbetreffende
bepalingen. Zal bovendien het keuringsapparaat in een dergelijke situatie
de enorme toeloop van dienstplichtigen wel kunnen verwerken? Acht de regering
het uitgesloten dat, ondanks de oproepbaarheid van het merendeel van de ex-beroepsmilitairen,
zich omstandigheden kunnen voordoen waaronder de beschikbaarheid van dienstplichtigen
in kwalitatief opzicht tekort zal schieten, ook bijvoorbeeld als gevolg van
het ontbreken van voldoende materiële en infrastructurele ondersteuning?De leden van de GPV-fractie wensen in dit verband tevens een nadere onderbouwing
voor de relatie tussen artikel 38 (beëindiging van de opschorting) en
artikel 17 en 18 (buitengewone omstandigheden) van het wetsvoorstel. Zij krijgen
de indruk dat, indien artikel 38 zou worden toegepast, vrijwel automatisch
als tweede stap daarop de toepassing van artikel 17 en 18 zal volgen. Immers,
het reactiveren van de dienstplicht zal toch vrijwel uitsluitend in bijzondere
omstandigheden geschieden? Wat zouden immers «normale omstandigheden»
kunnen zijn die toepassing van artikel 38 kunnen rechtvaardigen? Is het in
dit verband mogelijk dat een onvoldoende instroom van vrijwilligers in de
huidige krijgsmacht van beroepsmilitairen ertoe kan leiden dat de opkomstplicht
opnieuw wordt gereactiveerd, zónder dat de veiligheidssituatie hiertoe
verder aanleiding geeft?De leden van de GPV-fractie kunnen zich de opvatting van de regering wel
voorstellen dat een waarborg tegen een mogelijk te snel grijpen naar buitengewone
bevoegdheden niet zozeer gelegen is in een omschrijving van buitengewone omstandigheden
waarin buitengewone bevoegdheden kunnen worden toegepast, maar veeleer in
de procedure die voor inwerkingstelling (een koninklijk besluit,
terstond gevolgd door een ontwerp-verlengingswet) daarvan moet worden gevolgd.
Echter, een dergelijke procedure dient volgens deze leden pas in zeer bijzondere
omstandigheden te worden gevolgd. Het zou immers gaan om een enorme operatie,
met ingrijpende consequenties voor duizenden dienstplichtigen.De leden van de GPV-fractie vragen derhalve of het niet mogelijk is in
de voorgestelde regeling toch criteria op te nemen die als toetsstenen zullen
kunnen fungeren bij de vraag of beëindiging van de opschorting van de
opkomstplicht gewenst is.Zouden bijvoorbeeld als toetsstenen niet kunnen fungeren dat er een direct
Nederlands veiligheidsbelang in het geding dient te zijn en de potentiële
dreiging hierbij zodanig is dat deze naar alle waarschijnlijkheid niet kan
worden opgevangen door de vrijwilligerskrijgsmacht en het op te roepen reservepersoneel?De leden van de GPV-fractie constateren dat de betrokkenheid van de Staten-Generaal
bij opschorting van de dienstplicht (artikel 37) en bij beëindiging van
de opschorting (artikel 38) verschillend zal worden geregeld. Zij zijn er
nog niet van overtuigd dat de zwaardere procedure voor artikel 38 ook niet
op artikel 37 van toepassing zal dienen te zijn. In beide gevallen gaat het
toch om ingrijpende beslissingen met belangrijke rechtsgevolgen voor vele
dienstplichtigen? Op grond van artikel 38, eerste lid, is het de minister mogelijk het besluit
tot beëindiging van de opschorting voor de verschillende hoofdstukken,
paragrafen, artikelen of onderdelen daarvan op verschillende tijdstippen te
stellen. De leden van de GPV-fractie krijgen de indruk dat het hierdoor mogelijk
wordt dat artikel 13 (ontheffing van dienstplicht) en hoofdstuk 2 (rechtspositie
van dienstplichtigen en grondrechten) van het wetsvoorstel in zowel normale
als in buitengewone omstandigheden (dus indien de minister vervolgens een
beroep op artikel 17 en 18 van het wetsvoorstel zou doen) (tijdelijk) kan
worden opgeschort. Is deze indruk juist? Wat zou volgens de regering een rechtvaardiging
kunnen zijn om onder normale omstandigheden grondrechten van dienstplichtigen
op te schorten? Volgens de regering ligt het in de rede dat bij het reactiveren
van de opkomstplicht in gewone omstandigheden, de artikelen die daarmee samenhangen
eveneens geactiveerd worden (24 245, B, blz. 7). Komt dit echter wel
voldoende tot uitdrukking in de wetstekst?De leden van de GPV-fractie zijn er in navolging van het advies van de
Raad van State vooralsnog niet van overtuigd dat in het wetsvoorstel geen
expliciete vrijstellingsgronden zouden moeten worden opgenomen. Dat de categoriale
vrijstellingsgronden eventueel dienen te worden herzien, kunnen zij zich nog
wel voorstellen. De opvatting van de regering dat niet duidelijk is hoe de
politiek-maatschappelijke context zal zijn indien de inzet van dienstplichtigen
vereist zal zijn, leidt echter tot een voorgestelde ontheffingsregeling die
elke rechtszekerheid mist.In dit verband vinden deze leden de argumentatie dat de huidige vrijstellingsregeling
vooral een functie heeft vervuld als reguleringsmechanisme van het aantal
beschikbare dienstplichtigen een miskenning van het praktische nut dat deze
regeling jarenlang heeft gehad en getuigen van weinig begrip voor de gronden
van vrijstelling van de betreffende dienstplichtigen. Bovendien zijn deze
leden van mening dat met een herziene regeling niet gewacht kan worden totdat
de dienstplicht weer geactiveerd zal worden.Zij vragen welke nieuwe principiële argumenten het loslaten van bijvoorbeeld
de categoriale vrijstellingsregelingen voor kostwinners en geestelijke ambtsdragers
zou kunnen rechtvaardigen en geven in overweging in het wetsvoorstel
alsnog een meer concrete ontheffingsregeling op te nemen.De leden van de GPV-fractie stellen vast dat de regeirng van oordeel is
dat artikel 33 van de huidige Dienstplichtwet niet meer in de nieuwe regeling
dient te worden opgenomen. Inzet van dienstplichtigen voor vredesoperaties
zou hierdoor niet meer mogelijk zijn. In dit verband vragen zij echter of
het in beginsel niet mogelijk is dat dienstplichtigen op niet vrijwillige
basis ook voor vredesoperaties kunnen worden uitgezonden op basis van artikel
17 en 18 van het onderhavige wetsvoorstel. Immers, acht de regering geen buitengewone
omstandigheden mogelijk die zowel een Nederlands belang in zich bergen als
ook een vredesoperatie rechtvaardigen? Zullen in een dergelijke situatie ook
dienstplichtigen op niet-vrijwillige basis kunnen worden uitgezonden, indien
zij immers op grond van artikel 17, eerste lid verplicht zijn aan de oproeping
voor het vervullen van werkelijke dienst gevolg te geven? Indien dit het geval
zal kunnen zijn, is het dan niet gewenst in de wetstekst de deelname van dienstplichtigen
aan militaire operaties nader te clausuleren?Met een tijdige en afdoende beantwoording van het voorgaande acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,KorthalsDe griffier van de commissie,Teunissen XNoot1Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Wolters (CDA), Korthals (VVD), voorzitter,
Weisglas (VVD), H. Vos (PvdA), Van den Berg (SGP), Van Traa (PvdA), Van Gelder
(PvdA), Zijlstra (PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Van
Hoof (VVD), Hoekema (D66), Bukman (CDA), ondervoorzitter, Leerkes (U55+),
De Koning (D66), Voûte-Droste (VVD), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Verkerk (VERK), Van Waning (D66), Sterk (PvdA), Van den
Doel (VVD), Vacature (CD).Plv. leden: Terpstra (CDA), Beinema (CDA), Van Rey (VVD),
Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), Dijksman (PvdA), Van Middelkoop (GPV),
Houda (PvdA), Middel (PvdA), Oudkerk (PvdA), Verhagen (CDA), Woltjer (PvdA),
Rosenmöller (GroenLinks), Hoogervorst (VVD), Ter Veer (D66), Mulder-van
Dam (CDA), Stellingwerf (RPF), De Hoop Scheffer (CDA), Hessing (VVD), Scheltema-de
Nie (D66), Van der Hoeven (CDA), Van Wingerden (WING), Roethof (D66), Rehwinkel
(PvdA), Keur (VVD), Marijnissen (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24245-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl