Brief inzake fiche 6: mededeling Europese agenda voor integratie van onderdanen uit derde landen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2010-2011
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 22 112
 
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
		Europese Unie
 
 
 
 33 103
 
 EU-mededeling: Europese agenda voor de integratie van onderdanen van
		derde landen COM(2011)455
 
 
 
 EW
 
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 12 september 2011
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 6
				 fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe
				 Commissievoorstellen (BNC).
 
 
 –
 Fiche 1: mededeling Rio+20: Naar een mondiale groene
						economie en betere governance
 
 
 –
 Fiche 2: mededeling fraudebestrijdingsstrategie van de
						Commissie
 
 
 –
 Fiche 3: verordening conservatoir beslag op
						bankrekeningen
 
 
 –
 Fiche 4: richtlijn voorstel betreffende pleziervaartuigen
						en waterscooters
 
 
 –
 Fiche 5: richtlijn kapitaaleisenraamwerk Banken en
						Beleggingsondernemingen (CRD IV)
 
 
 –
 Fiche 6: mededeling Europese agenda voor integratie van
						onderdanen uit derde landen
 
 
 
 Ten aanzien van het laatstgenoemde fiche verwijs ik hierbij naar
				het verzoek d.d. 8 september jl. van de griffier van de vaste commissie voor
				Binnenlandse Zaken aan de minister van Binnenlandse Zaken en
				Koninkrijksrelaties (kenmerk 2011Z15871/2011D42571), om dit fiche vóór 15 september te
				ontvangen. Aan dit verzoek is hiermee voldaan.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Buitenlandse Zaken,
 
 B.
 Knapen
 
 
 
 
 
 
 
 
 Fiche 6: mededeling Europese agenda voor
				integratie van onderdanen uit derde landen.
 
 
 
 
 1.
 Algemene gegevens
 
 
 Titel voorstel: Mededeling van de
				Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economische en
				Sociaal Comité en het Comité van de Regio´s: Europese agenda voor integratie
				van onderdanen uit derde landen.
 
 Datum Commissiedocument: 20 juli
				2011
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2011)455
				(definitief)
 
 
 Pre-lex
 
 
				 http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=en&DosId=200716
 
 
 Nr. Impact Assessment Commissie en Opinie
				Impact Assessment Board: Niet opgesteld.
 
 Behandelingstraject Raad: Het
				Poolse voorzitterschap wil Raadsconclusies aannemen tijdens de JBZ-Raad in
				december 2011. Behandeling is voorzien in de Raadswerkgroep
				Migratie/Integratie/Terugkeer en in SCIFA.
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie:
				Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
 
 
 
 2.
 Essentie voorstel
 
 Deze mededeling heeft tot doel om bij te dragen aan het beter
				realiseren van het potentieel dat aanwezig is bij migranten uit derde landen en
				wil tegemoet komen aan enkele uitdagingen zoals de lage
				arbeidsparticipatiecijfers en overkwalificering van (met name vrouwelijke)
				migranten, het lage opleidingsniveau onder migranten, het toenemende risico van
				maatschappelijke uitsluiting en publieke zorgen over onvoldoende integratie.
				Onderstreept wordt dat migranten, mede in het licht van de vergrijzing, een
				belangrijke economische bijdrage kunnen leveren, diversiteit ook als een
				verrijking van de maatschappij beschouwd moet worden en dat integratie zowel de
				aandacht van het gastland als van de migrant vergt. In de mededeling worden
				aanbevelingen gedaan op drie hoofdlijnen:
 
 
 a)
 Integratie door middel van participatie:
 De mededeling benadrukt de noodzaak van volledige
					 participatie van migranten zowel op sociaal-economisch als politiek en
					 maatschappelijk terrein. Het spreken van de taal wordt daarbij van elementair
					 belang geacht. Aanbevelingen die aan lidstaten worden gedaan zijn onder
					 meer
 
 
 1)
 zorg te dragen voor voldoende financieel en fysieke
						 toegankelijke taalcursussen en inburgeringonderwijs;
 
 
 2)
 de arbeidsmarktdeelname van migranten te bevorderen;
 
 
 3)
 maatregelen ter erkenning van elders behaalde
						 beroepskwalificaties en werkervaring te bevorderen. De Europese Commissie zelf
						 zal zich inzetten voor een beter gebruik van Europese fondsen zoals het
						 Europees Sociaal Fonds, het Europees Integratiefonds, en het Regionale
						 ontwikkelingsfonds.
 
 
 
 
 b)
 Meer acties op lokaal niveau:
 De Commissie benadrukt het belang van de rol van de lokale
					 overheden en voldoende aandacht voor samenwerking tussen de verschillende
					 overheidslagen en tussen lokale actoren onderling. Samenwerking tussen diverse
					 actoren kan versterkt worden door territoriale samenwerkingsovereenkomsten
					 waarin het Comité van de Regio’s een rol kan spelen. Integratiebeleid zal
					 zich moeten blijven richten op de problemen in achterstandswijken en de focus
					 van toekomstige Europese financiering zal moeten liggen op gerichte acties op
					 lokaal niveau.
 
 
 c)
 Betrokkenheid van landen van oorsprong:
 De Europese Commissie meent dat, mede in het licht van de
					 bevordering van de positieve bijdrage die tijdelijke en circulaire migratie kan
					 leveren aan de ontwikkeling van landen van oorsprong, deze landen ook een rol
					 kunnen spelen in de ondersteuning van het integratieproces (o.a. hulp bij de
					 voorbereiding voorafgaand aan vertrek, zoals taalonderwijs).
 
 
 De Commissie ziet voor zichzelf een rol weggelegd als het gaat om
				het faciliteren van een dialoog tussen alle betrokken actoren en de bevordering
				van kennisuitwisseling. Concreet zal de Commissie de ontwikkeling steunen van
				een flexibele «tool-box» met een verzameling van best
				practices van lidstaten op het gebied van integratie, alsmede het
				versterken van Europese platforms voor consultatie en coördinatie. Hiernaast
				wenst de Commissie de voortgang van beleidsresultaten op het gebied van
				arbeidsparticipatie, onderwijs, sociale insluiting en burgerschap te monitoren
				aan de hand van gemeenschappelijke Europese indicatoren. Er is hiertoe al een
				proefproject uitgevoerd door Eurostat op basis van conclusies van de JBZ Raad
				van 3-4 juni 2010. Ook wordt ten behoeve van de versterking van het
				wederzijdse leerproces de totstandkoming van concrete doelstellingen
				voorzien.
 
 
 
 3.
 Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
				 regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
				 Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en
				 proportionaliteit en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in, alsmede de
				 gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
 
 Het Nederlands oordeel over de subsidiariteit is positief. De
				acties die de Commissie aankondigt zijn gericht op kennisdeling en monitoring.
				Nederland vindt het, mede in het licht van een meer gelijksoortige omgang met
				integratievoorwaarden en bevordering van kennisuitwisseling, belangrijk dat er
				op Europees niveau aandacht wordt besteed aan integratie. De Europese Commissie
				is het best gepositioneerd om kennisdeling en monitoring te faciliteren en de
				maatregelen die zij hiervoor aankondigt zijn in overeenstemming met de
				bevoegdheidsverdeling tussen de Europese Commissie en de lidstaten op dit
				terrein zoals voorzien in artikel 79 lid 4 van het Verdrag.
 
 Het Nederlands oordeel over de proportionaliteit is deels
				 positief, deels negatief.
 Het positieve oordeel is gerelateerd aan het feit dat er in de
				 mededeling geen nieuwe wet- en regelgeving wordt aangekondigd. Het uitgangspunt
				 is een doelmatigere besteding van bestaande (financiële) instrumenten en
				 fondsen. Hiernaast wordt ten behoeve van de versterking van kennisdeling en
				 monitoring een aantal maatregelen voorzien dat reeds geïmplementeerd is, zoals
				 de gemeenschappelijke modules en gemeenschappelijke indicatoren.
 
 Het negatieve oordeel betreft het voorstel voor versterkte
				coördinatie op basis van aan de gemeenschappelijke indicatoren te ontlenen
				concrete doelstellingen. In de mededeling staat hierover onvoldoende informatie
				om een goed oordeel te vormen over de eventuele stijging van de lastendruk die
				hier mogelijk mee gepaard zou gaan, alsmede in hoeverre deze doelstellingen
				voortbouwen op bestaande initiatieven en individuele lidstaten binden.
 
 
 
 4.
 Nederlandse positie over de mededeling
 
 NL constateert dat er diverse overeenkomsten zijn tussen het
				kabinetsbeleid en de mededeling, maar plaatst ook kritische kanttekeningen. Er
				zijn elementen die in deze mededeling worden gemist zoals de relatie tussen
				migratie en integratie, en de aandacht voor de integratie van EU burgers.
 Het feit dat de Commissie pleit voor een betere samenwerking
				tussen lidstaten op het vlak van integratie en dat het haar eigen rol ziet in
				ondersteuning van lidstaten en faciliteren van informatie-uitwisseling, wordt
				positief beoordeeld. Wat betreft de monitoring op basis van gemeenschappelijke
				indicatoren vindt Nederland het van belang dat dit gericht is op een vergroot
				Europees inzicht in de voortgang van het integratieproces en de werking van
				generiek beleid ten behoeve van migranten. Uitgangspunt van het kabinet is
				immers dat regulier beleid op de diverse terreinen alle groepen in de
				Nederlandse samenleving daadwerkelijk bereikt. Op beleidsterreinen als
				onderwijs en arbeid is het onwenselijk dat nieuwe Europese doelstellingen en
				indicatoren worden ontwikkeld; aangesloten dient te worden bij reeds bestaande
				indicatoren. Nederland staat daarnaast gereserveerd/kritisch t.a.v. Europese
				specifieke doelstellingen omdat het o.m. in onvoldoende mate duidelijk is of
				deze lidstaten vrijlaat om, op basis van nationale prioriteiten, te bepalen of,
				en in hoeverre, zij een bijdrage willen leveren aan het behalen van deze
				collectieve Europese doelstellingen.
 De mededeling geeft, door alleen te spreken in termen van
				economische belangen en diversiteit als verrijking, onvoldoende aandacht aan
				kansarme migranten die druk leggen op de ontvangende samenlevingen. Dit tast
				het draagvlak voor migranten aan. Mede in relatie hiermee mist het kabinet
				aandacht in de mededeling voor het beperken van de instroom van kansarme
				migranten. Een migrant dient goed voorbereid en met voldoende kennis te
				beginnen aan het integratieproces, wil dit succesvol kunnen zijn. Daarom is het
				wenselijk dat ook binnen het kader van integratiesamenwerking op Europees
				niveau gesproken wordt over het stellen van integratievoorwaarden bij
				toelating. De Nederlandse positie is geschetst in de Roadmap1Kamerstukken II 2010/11, 30 573, nr. 61.
 en position paper Nederlandse inzet Europees
				migratiebeleid. Deze positie omvat o.m. een serie maatregelen ten aanzien van
				de richtlijn gezinshereniging die bedoeld zijn om integratie en emancipatie van
				immigranten te bevorderen, alsmede het voorstel om als voorwaarde voor
				toekenning van de status van langdurig ingezetene een kwalificatie eis te
				stellen..
 Daarnaast mist Nederland in deze mededeling een verwijzing naar
				de integratie van EU-burgers. Gezien het feit dat bepaalde problemen zich ook
				voordoen bij de integratie van EU-onderdanen zou hier ook voldoende aandacht
				voor moeten zijn op Europees niveau. In dit verband wordt de doelgroep van het
				huidige Europees Integratie Fonds ook als te beperkt ervaren en heeft NL dit
				onder de aandacht gebracht van de Commissarissen Malmström en Reding in een
				notitie met het standpunt van het kabinet inzake de financiering van de
				Europese samenwerking op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken.2Brief van de ministers van Veiligheid en Justitie, van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en voor Immigratie en Asiel en de staatssecretaris van veiligheid en Justitie, Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 317, nr. 64. 
 
 In de mededeling worden de verschillende uitdagingen op het
				 gebied van arbeidsparticipatie, onderwijspositie en het draagvlak voor migratie
				 erkend. Daarnaast wordt in de mededeling aangegeven dat de inzet van de migrant
				 zelf een eerste vereiste is voor succesvolle integratie. Dit laatste zou wat
				 Nederland betreft nog meer benadrukt kunnen worden, vooral wanneer een beroep
				 wordt gedaan op de sociale zekerheid. Vanuit een situatie van werkloosheid of
				 arbeidsongeschiktheid mag taalbeheersing geen belemmering vormen om weer aan
				 het werk te komen. Daarom is het van belang dat personen die de Nederlandse
				 taal niet machtig zijn en een uitkering aanvragen, zo snel mogelijk een cursus
				 Nederlands volgen en met goed gevolg afronden. In het kader van de uitvoering
				 van de WWB zal het kabinet van de gemeenten vragen te beoordelen of het volgen
				 van een cursus nodig is. Betrokkenen dienen in dit verband adequaat mee te
				 werken aan verbetering van hun kennis van het Nederlands. Als er sprake is van
				 onvoldoende medewerking, kan de gemeente aan betrokkene een sanctie
				 opleggen.
 Nederland verwelkomt dan ook de aandacht die de Commissie heeft
				 voor het belang van taal. Nederland ondersteunt het beginsel dat taalonderwijs
				 en inburgering voldoende financieel en fysiek toegankelijk dienen te zijn en
				 niet vrijblijvend maar aan het behalen van resultaten moeten zijn gekoppeld.
				 Dit wordt ook in de Wet Inburgering Buitenland en bij de herziening van de Wet
				 Inburgering meegenomen (te weten: eigen financiële verantwoordelijkheid in
				 combinatie met sociaal leenstelsel). Hiernaast wenst Nederland dat het niet
				 slagen voor het inburgeringsexamen, behoudens bijzondere omstandigheden, leidt
				 tot intrekking van de tijdelijke reguliere verblijfsvergunning; dit
				 uitgangspunt zal ook worden meegenomen in de bredere NL inzet ten aanzien van
				 de richtlijn gezinshereniging.
 
 Nederland herkent zich in de notie dat het belangrijk is de
				arbeidsdeelname van migranten te bevorderen. Wel streeft het kabinet ernaar dit
				te realiseren via de inzet van algemene maatregelen. Deze dienen alle groepen
				in de samenleving te bereiken, opdat migranten, zoals alle andere burgers,
				gebruik kunnen maken van bestaande algemene voorzieningen.
 De aanbevelingen op het gebied van onderwijs aan migranten
				sluiten op hoofdlijnen aan bij het Nederlandse beleid t.a.v. onderwijs aan
				kwetsbare leerlingen. Zo zet Nederland stevig in op de bestrijding van
				voortijdig schoolverlaten om de EU doelstellingen te bereiken. Nederland biedt
				de scholen de mogelijkheid om gebruik te maken van financiële regelingen voor
				kwetsbare groepen. Hieronder vallen ook migranten uit derdelanden.
 Nederland verwelkomt de aandacht van de Commissie voor het belang
				van de erkenning van diploma’s en elders verworven competenties.
 Daarnaast is Nederland positief over de aandacht van de Commissie
				op gelijke behandeling en non-discriminatie. Nederland hecht er specifiek
				belang aan om aandacht te geven aan gender gelijkheid en sexuele
				oriëntatie.
 Ten aanzien van de betrokkenheid van landen van oorsprong, speelt
				er voor Nederland een tweetal punten.
 Migranten dienen ten eerste zelf de verantwoordelijkheid te nemen
				voor de voorbereidingen op hun verblijf in Nederland, waaronder de eventuele
				toets in het kader van de Wet Inburgering Buitenland. Hiertoe heeft de
				Nederlandse overheid materiaal ontwikkeld. Tegen deze achtergrond is de vraag
				wat de toegevoegde waarde kan zijn van eventuele activiteiten ter voorbereiding
				van de integratie van migranten voor vertrek door een land van oorsprong. De
				vraag is ook of derdelanden migranten effectief kunnen assisteren bij
				bijvoorbeeld taalverwerving en erkenning van kwalificaties en diploma’s. Het
				is daarbij vooraleerst aan individuele migranten om, op vrijwillige basis te
				besluiten of, en welk contact met het herkomstland zij wenselijk achten en of
				zij van dergelijke diensten gebruik willen maken. Ook acht Nederland een
				proactieve informatie- en communicatiestrategie van de Commissie richting
				arbeidsmigranten met de inzet van Europees geld onwenselijk. Deze factoren in
				overweging nemend, staat Nederland gereserveerd ten aanzien van eventuele
				Europese financiële steun aan derdelanden ten behoeve van integratie
				bevorderende maatregelen voor vertrek.
 Ten tweede, dient bij de bevordering van een mogelijke positieve
				bijdrage van migranten aan de ontwikkeling van hun land van herkomst voldoende
				aandacht te zijn voor de mogelijke gevolgen van betrokkenheid bij het land van
				herkomst in economische, culturele of politieke zin op het integratieproces in
				Nederland en het Nederlandse integratiebeleid. Nederland vindt het daarbij van
				het allergrootste belang dat contacten tussen een vreemde mogendheid en haar
				(voormalige) onderdanen enkel op basis van vrijwilligheid plaatsvinden en geen
				enkele belemmering vormen voor de integratie in Nederland. Autoriteiten dienen
				in die contacten openheid en transparantie te betrachten.