Vaststelling van de Wet Belastingwet BES (Belastingwet BES); Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk Advies Raad van State en nader rapport
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136378
 2009-2010
 
 32 189
 Vaststelling van de Wet Belastingwet BES (Belastingwet BES)
 
 
 
 
 Nr. 
 4
 ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT
 Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 20 augustus
2009 en het nader rapport d.d. 28 oktober 2009, aangeboden aan de Koningin
door de staatssecretaris van Financiën. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt.
 
 Bij Kabinetsmissive van 26 mei 2009, no. 09.001413, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, mede
namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van Wet
Belastingwet BES, met memorie van toelichting.
 
 
 Het voorstel heeft betrekking op een nieuw belastingstelsel, dat zal gaan
gelden voor de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het belastingstelsel
wijkt af van het stelsel dat geldt in het in Europa gelegen deel van Nederland,
met als kenmerken eenvoud, brede grondslagen, lage tarieven en een verschuiving
in de belastingmix van directe belastingen naar indirecte belastingen.
 Op de voet van artikel 22 van de Wet op de Raad van State heeft een delegatie
van de Raad van State op 28 april 2009 met de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Financiën onder
meer over het in dat beraad geschetste concept van het wetsvoorstel beraadslaagd.
Nadien heeft op 17 augustus 2009 een delegatie van de Raad van State
met de Staatssecretaris van Financiën over het voorstel van wet zelf
beraadslaagd.
 De Raad van State maakt naar aanleiding van het wetsvoorstel opmerkingen
met betrekking tot het niet opnemen van een aantal belastingen in het stelsel,
de inpassing van de nieuwe wetgeving in de andere fiscale stelsels binnen
het Koninkrijk en de technische uitwerking van met name de inkomstenbelasting.
Hij is van oordeel dat het voorstel niet voldragen is, en nog aanmerkelijke
aanpassing behoeft. In verband daarmee kan over het voorstel in deze vorm
niet positief worden geadviseerd.
 
 
 De Raad zal hierna aandacht geven aan de volgende onderwerpen:
 
 
 Algemeen deel
 
 1. Nieuw belastingstelsel voor de BES-eilanden
 
 – Staatkundige hervorming
 
 – Separaat traject
 
 – Eén land, twee fiscale stelsels
 
 – Objectieve en redelijke gronden voor verschillen in stelsel
 
 – Successierecht 
 
 – Vennootschapsbelasting
 
 – Motorrijtuigenbelasting
 
 2. Tarieven
 
 3. Belastingregeling voor het Koninkrijk
 
 4. Voorkoming dubbele belasting BES/land Nederland
 
 5. Europese aspecten
 
 6. Randvoorwaarden
 
 
 Belastingwet BES
 
 7. Artikelsgewijze toelichting
 
 8. Hoofdstuk I Inleidende bepalingen
 
 – Lichamen
 
 – Delegatie
 
 9. Hoofdstuk II Inkomstenbelasting
 
 – Vergelijking heffingswetten
 
 – Kenbaarheid Partnerregeling
 
 – Winst uit onderneming
 
 – Loon
 
 – Andere inkomsten uit arbeid
 
 – Voorgestelde vereenvoudigingen
 
 – Periodieke uitkeringen en persoonlijke lasten
 
 – Winst uit aanmerkelijk belang
 
 – Bedrag der belasting
 
 10. Hoofdstuk III Loonbelasting
 
 – Vergelijking heffingswetten
 
 – Dienstbetrekking/huispersoneel
 
 – Aanspraken
 
 – Eindheffingsregeling
 
 – Fictief loon
 
 – Tarief
 
 11. Hoofdstuk IV Vastgoedbelasting
 
 – Tijdvak en peildatum
 
 – Belastingplicht
 
 – Heffing
 
 12. Hoofdstuk V Opbrengstbelasting
 
 – Vergelijking heffingswetten
 
 – Voorwerp van belasting
 
 – Plaats van vestiging
 
 – Sfeerovergang
 
 – Toepassing verdragen
 
 – Vermijding oneigenlijk gebruik
 
 13. Hoofdstuk VI Algemene bestedingsbelasting
 
 14. Hoofdstuk VIII Formeel belastingrecht en invordering van BES-belastingen
 
 15. Overgangsrecht
 
 16. Systematiek en samenhang
 
 Conclusie
 17. Eindoordeel; interimvoorziening
 
 Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 26 mei
2009, nr. 09.001413, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
 Dit advies, gedateerd 20 augustus, nr. W06.09.0159/III/B, bied
ik U, mede namens de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
hierbij aan.
 
 Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op.
 
 1. Nieuw belastingstelsel voor de BES-eilanden
 
 Staatkundige hervorming
 De staatkundige hervorming, waarbij de eilandgebieden Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (BES-eilanden) als openbare lichamen worden opgenomen in Nederland,
brengt onder meer mee dat het fiscale stelsel zal moeten worden vervat in
Nederlandse wetgeving. Om hierbij betekenis toe te kennen aan de wezenlijk
onderscheiden positie van de BES-eilanden uit hoofde van de economische
en sociale omstandigheden, de grote afstand tot het Europese deel van Nederland,
hun insulaire karakter, kleine oppervlakte en bevolkingsomvang, geografische
omstandigheden, het klimaat en andere factoren, is in de Slotverklaring van
de Miniconferentie van 10 en 11 oktober 2006
door vertegenwoordigers van de regeringen van Nederland en de Nederlandse
Antillen en de lokale besturen van de BES-eilanden ten aanzien van het fiscale
stelsel overwogen, dat een onderzoek zal worden verricht naar het fiscale
stelsel en het overnemen door de Nederlandse belastingdienst van de heffing,
de inning en de controle van belastingen, waarbij ook het terrein douane wordt
betrokken. De mogelijkheid en de wenselijkheid voor Sint Eustatius en Saba
om ieder hun «free port» te behouden, zal tevens worden onderzocht.
Als randvoorwaarde geldt dat de fiscale regelgeving en het fiscale beleid
in overeenstemming zijn en blijven met de voor het Koninkrijk internationaal
geldende normen.
 De uitkomst van dit onderzoek is volgens de toelichting op het wetsvoorstel,
dat het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel het startpunt kan
vormen voor het nieuwe fiscale stelsel voor de BES-eilanden. Daarbij is ervan
uitgegaan dat, hoewel het Nederlands-Antilliaanse stelsel oorspronkelijk is
afgeleid van het Nederlandse fiscale stelsel, dat stelsel op een aanzienlijk
aantal punten inmiddels verouderd is en deels niet wordt uitgevoerd, alsmede
voor de BES-eilanden – gezien hun bescheiden schaal – nog te ingewikkeld
is. Het staatkundige vernieuwingsproces is dan ook aangegrepen om een zo eenvoudig
mogelijk, nieuw fiscaal stelsel te ontwikkelen, waarbij rekening is gehouden
met de bescheiden schaal van de BES-eilanden en de specifieke Caraïbische
omstandigheden waarin de BES-eilanden zich bevinden.
 
 
 Separaat traject
 Deze overwegingen hebben er toe geleid dat de wetgeving, die moet resulteren
in dit nieuwe fiscale stelsel voor de BES-eilanden, niet meeloopt in het interdepartementale
traject dat twee stappen omvat waarbij eerst alle relevante Nederlands-Antilliaanse
landsverordeningen worden omgezet in Nederlandse wetten en vervolgens in aanpassingswetten
alle noodzakelijke wijzigingen worden aangebracht, zodat het nieuwe Nederlandse
recht toepasbaar is in de nieuwe staatkundige situatie. Voor de fiscale wetgeving
geldt een separaat traject dat verder gaat dan de enkele omzetting van Nederlands-Antilliaanse
regelgeving in Nederlandse regelgeving, zoals voorzien in het interdepartementale
traject; aan het fiscale stelsel liggen definitieve beleidskeuzes ten grondslag.
 
 
 Eén land, twee fiscale stelsels
 Het voorliggende wetsvoorstel wijkt op grond van deze beleidskeuzes af
van het fiscale stelsel dat in het in Europa gelegen deel van Nederland geldt.
Hierdoor ontstaat de situatie dat één land twee fiscale stelsels
kent. Dit roept spanning op. Een zodanige situatie is alleen aanvaardbaar
indien daaraan objectieve en redelijke motieven ten grondslag liggen.
 De Raad heeft eerder – in het bredere kader van de staatsrechtelijke
positie van de BES-eilanden – opgemerkt dat de BES-eilanden naar bevolkingsomvang
kleiner zijn (twee ervan veel kleiner) dan voor een gemeente wenselijk wordt
geacht. Ook naar taken en problemen onderscheiden ze zich sterk. De grote
afstand, het insulaire karakter (met bijgevolg eigen lucht- en zeehavens op
elk der eilanden), de kleine oppervlakte, een moeilijk reliëf en de economische
afhankelijkheid van slechts enkele producten wijzen er al op dat niet zonder
meer op het bekende model van de gemeente kan worden teruggevallen. Meer dan
voor een gemeente het geval is, zullen van de algemene Nederlandse wetgeving
afwijkende voorzieningen moeten worden getroffen. Deze afwijkingen komen deels
voort uit de noodzaak om voor de rechtspleging en -handhaving voorzieningen
te treffen voor de Caraïbische delen van het Koninkrijk gezamenlijk.
Daarnaast komen ze voort uit de sociaaleconomische omstandigheden van de regio.
Die staan eraan in de weg de meeste Nederlandse wetten inzake belastingen
en sociale zekerheid onverkort te volgen.
 De Raad heeft daarna in het advies met betrekking tot de wijziging van
het Statuut onder meer opgemerkt dat voor de
interim-periode tot de grondwetswijziging de vraag kan rijzen naar de precieze
betekenis van de tweede volzin van het voorgestelde artikel 1, tweede lid,
van het Statuut, waarin wordt bepaald dat voor de BES-eilanden regels kunnen
worden gesteld en andere specifieke maatregelen worden getroffen met het oog
op de economische en sociale omstandigheden, de grote afstand
tot het Europese deel van Nederland, hun insulaire karakter, kleine oppervlakte
en bevolkingsomvang, geografische omstandigheden, het klimaat en andere factoren
waardoor deze eilandgebieden zich wezenlijk onderscheiden van het Europese
deel van Nederland. De Raad merkte in genoemd advies op:
 «In feite gaat het hier om een inkleuring van het in artikel 1 van
de Grondwet neergelegde gelijkheidsbeginsel. Immers, de bewuste volzin refereert
aan de mogelijkheid voor de BES-eilanden wetgeving tot stand te brengen en
maatregelen te treffen die afwijken van de overeenkomstige wetgeving voor
het Europese deel van Nederland. Rechtvaardiging voor dergelijke differentiatie
moet steeds zijn gelegen in de bijzondere kenmerken van de BES-eilanden, waardoor
zij zich wezenlijk onderscheiden van het Europese deel van Nederland.
 De Raad onderschrijft het standpunt van de regering dat in deze kenmerken voldoende reden en rechtvaardiging kunnen worden gevonden
voor differentiatie. [...] De Raad merkt echter op dat het gelijkheidsbeginsel
van artikel 1 van de Grondwet niet alleen een waarborg bevat voor gelijkheid
van behandeling, maar tevens in zich zelf ruimte biedt voor de bedoelde differentiatie.
Immers, het gelijkheidsbeginsel impliceert dat gelijkheid van behandeling
haar grens vindt daar waar, objectief gezien, sprake is van ongelijkheid tussen
de betreffende gevallen.[...] Voor de BES-eilanden komt de bedoelde
differentiatie inmiddels al tot uitdrukking in de voorgestelde invoeringsen
aanpassingswetgeving voor deze eilandgebieden, die op de nodige punten verschillen
vertoont met overeenkomstige wetgeving voor het Europese deel van Nederland.
Steeds is daarbij voor deze verschillen rechtvaardiging gezocht in de bijzondere
kenmerken van de BES-eilanden, waarmee zij zich (al dan niet vooralsnog) onderscheiden
van (de situatie in) het Europese deel van Nederland.»
 
 
 Paragraaf 2.1 van de toelichting verwijst naar de hiervoor bedoelde
voorlichting door de Raad van 18 september 2006, door op te merken dat
de Raad in die voorlichting heeft aangegeven dat er niet een vergelijkbare
positie is tussen de inwoners van de BES-eilanden en die van het Europese
deel van Nederland. De toelichting vervolgt dan: «Hierdoor kan op de
BES-eilanden met een specifiek fiscaal stelsel worden gewerkt, zonder dat
daarmee in strijd wordt gehandeld met het gelijkheidsbeginsel.»
 
 
 Deze passage wekt de indruk dat de regering al het enkele feit van een
verschil op al deze genoemde kenmerken tezamen genomen toereikend acht als
rechtvaardiging voor de nu voorgestelde aanzienlijke verschillen in de belastingwetgeving
voor het Europese respectievelijk Caraïbische deel van Nederland, zonder
dat deze differentiatie nog specifieke nadere motivering behoeft. Dit acht
de Raad ontoereikend. Al de te onderscheiden verschillen zullen hun rechtvaardiging
moeten vinden in objectieve en redelijke gronden, die steeds herleid moeten
zijn tot één of meer van de specifieke kenmerken waarin de BES-eilanden
zich onderscheiden van het Europese deel van Nederland. Daarbij geldt dat
de eis van toereikende rechtvaardiging zwaarder weegt naarmate de verschillen
meer direct betrekking hebben op de beginselen die aan het Nederlandse belastingstelsel
ten grondslag liggen, terwijl het doel door de gemaakte verschillen moet kunnen
worden bereikt en de verschillen moeten voldoen aan eisen van subsidiariteit
en proportionaliteit.
 
 
 Objectieve en redelijke gronden voor verschillen in stelsel
 In het (Nederlandse) rijksbelastingstelsel zijn thans de volgende belastingen
opgenomen:
 Belastingen op inkomen, winst en vermogen
 Inkomstenbelasting
 Loonbelasting
 Dividendbelasting
 Kansspelbelasting
 Vennootschapsbelasting
 Successierecht
 
 
 Kostprijsverhogende belastingen
 Invoerrechten
 Omzetbelasting 
 Belasting op personenauto’s en motorrijwielen
 Accijnzen (minerale oliën, tabak, alcohol, bier en wijn)
 Belastingen van rechtsverkeer (overdrachtsbelasting en assurantiebelasting)
 Motorrijtuigenbelasting
 Belastingen op milieugrondslag (grondwater, afvalstoffen, energie, leidingwater
en kolen, vliegbelasting en verpakkingenbelasting)
 Verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken
 Belasting op zware motorrijtuigen
 
 
 Voorgesteld wordt in de Belastingwet BES (BelBES) en de daarmee samenhangende
Douane- en Accijnswet BES de volgende belastingen op te nemen:
 Inkomstenbelasting (BESib)
 Loonbelasting (BESlb)
 Vastgoedbelasting (Vgb)
 Opbrengstbelasting (Opb)
 Algemene bestedingsbelasting (Abb)
 Overdrachtsbelasting (Ovb)
 
 
 Invoerrechten
 Accijnzen
 
 
 Voor zover een rijksbelasting niet of niet volledig wordt opgenomen in
het BES-stelsel of in het lokale heffingstelsel dat in de Wet financiën
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (FinBES) zijn regeling vindt,
dient gemotiveerd te worden om welke reden de betrokken rijksbelasting niet
of niet volledig in het BES-stelsel of het lokale stelsel wordt opgenomen.
 De Raad mist in de toelichting op het voorstel een systematische vergelijking
van deze stelsels naar object, subject en tarief. In dit gemis dient alsnog
te worden voorzien.
 Een eerste vergelijking wijst uit, dat het successierecht, de vennootschapsbelasting
en de motorrijtuigenbelasting niet in het BES-stelsel zijn opgenomen. Voor
de overige rijksbelastingen geldt dat, gelet op het object van de heffing,
in mindere mate gesproken kan worden van het niet opnemen van de desbetreffende
rijksbelasting in het BES-stelsel. Op die rijksbelastingen zal nader in dit
advies worden teruggekomen bij de opmerkingen over de heffingswetten.
 
 
 Successierecht
 In de toelichting is onder meer opgemerkt
dat de inrichting van het toekomstige fiscale stelsel voor de BES-eilanden
is aangegrepen om enkele belastingen zoals de successiebelasting te schrappen,
omdat zij geen of slechts een geringe opbrengst genereren. Daarnaast zijn
enkele heffingen in onbruik geraakt en door een aanschrijving van de Nederlands-Antilliaanse
autoriteiten feitelijk buiten werking gesteld. Deze motivering is ontoereikend
om het niet opnemen van het successierecht in het BES-stelsel te rechtvaardigen.
Aan het successierecht ligt het buitenkansbeginsel ten grondslag. Gelet op
deze rechtvaardigingsgrond, die ook op de BES-eilanden betekenis heeft, valt
niet in te zien waarom de belasting, die sinds 1909 ook in het Nederlands-Antilliaans
belastingstelsel is opgenomen, thans niet wordt opgenomen in het BES-stelsel.
 Tenzij hiervoor alsnog een objectieve en redelijke grond kan worden aangevoerd,
adviseert de Raad het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
in te dienen voordat het voorstel met een belasting op erfenissen en schenkingen
is aangevuld.
 
 
 Vennootschapsbelasting
 In de toelichting is eveneens opgemerkt dat
de Nederlands-Antilliaanse winstbelasting niet is overgenomen voor de BES-eilanden.
De afschaffing is in de eerste plaats ingegeven door de te verwachten disbalans
tussen enerzijds de opbrengsten van de winstbelasting en anderzijds de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven en de uitvoeringskosten voor het uitvoeringsapparaat.
Ook deze motivering is ontoereikend om het niet opnemen van de winstbelasting
in het BES-stelsel te rechtvaardigen.
 De rechtvaardiging van de winstbelasting wordt gevonden in het globale
evenwicht dat moet bestaan tussen de belastingheffing van particuliere ondernemers
en de belastingheffing op door rechtspersonen gedreven ondernemingen
in samenhang met de belastingheffing van aandeelhouders. De winstbelasting
maakt aldus deel uit van een stelsel dat niet zonder het verlies van evenwicht
kan worden opengebroken.
 De Raad merkt op, dat in het BES-stelsel spanning wordt opgeroepen door
enerzijds de heffing van natuurlijke personen van 30,4% en anderzijds
het niet bestaan van een winstbelasting, hetgeen slechts ten dele wordt gecompenseerd
door de vastgoedbelasting van 0,6% van de waarde van de onroerende
zaak, en een aanmerkelijk belangtarief van 5%, waarvoor de opbrengstbelasting
als voorheffing geldt. Van een globaal evenwicht van de belastingheffing op
particuliere ondernemingswinsten en op vennootschapswinsten is geen sprake.
Hoewel ook in Nederland dit evenwicht in de afgelopen jaren is verschoven,
is dit evenwicht minder scheef dan in het BES-stelsel, aangezien tegenover
maximaal 52% inkomstenbelastingheffing bij particuliere ondernemers
een heffing van 20 – 25,5% vennootschapsbelasting plus 25%
aanmerkelijk belangheffing over de resterende winst (in totaal nominaal 40 –
44%) staat. Het BES-stelsel als zodanig zou meer in evenwicht zijn,
indien ook voor de belastingheffing van particuliere ondernemers gekozen zou
worden voor de heffing van de vastgoedbelasting in plaats van de BESib, maar
in de toelichting is aan deze keuzemogelijkheid geen aandacht gegeven.
 Naar het oordeel van de Raad is het niet passend het evenwicht binnen
het belastingstelsel zonder dringende redenen te verbreken door geen winstbelasting
in het stelsel op te nemen.
 
 
 Daarnaast is in de toelichting gesteld dat
door het ontbreken van de winstbelasting en de heffing van de Opb een systeem
ontstaat dat zeer profijtelijk is voor geïncorporeerde bedrijven die
reële activiteiten hebben op de BES-eilanden, aangezien het voorgestelde
systeem een stimulans herbergt om te herinvesteren in het eigen bedrijf waardoor
het kapitaal op de BES-eilanden zal blijven. Zolang de winst immers niet wordt
uitgedeeld, vindt geen heffing plaats; pas bij uitkering wordt geheven. Afgezien
van de Vgb daalt door deze maatregel de belastingdruk op uitgedeelde winst
in de vorm van dividend nog steeds zeer fors, namelijk van 34,5% (in
de huidige situatie) naar 5% (in de nieuwe situatie). De Raad merkt
op, dat in het voorgestelde stelsel aldus voorzien is in een aanmerkelijke
bevoordeling van ondernemingen die door rechtspersonen worden gedreven. Voor
deze belastinguitgave is geen toereikende motivering in de toelichting opgenomen.
 
 
 Los daarvan staat dat het ontbreken van de winstbelasting en een bronheffing
van 5% bij uitdeling van winst, aanzuigende werking op lichamen zal
hebben, in het bijzonder van «actieve» vennootschappen die thans
nog gevestigd zijn op Curaçao en Aruba. De Antilliaanse en Curaçaose
regeringen hebben hierover reeds hun bezorgdheid uitgesproken. Aan deze concurrentie
en de gevolgen daarvan voor de verhoudingen binnen het Koninkrijk wordt in
de toelichting evenmin aandacht gegeven.
 In dit kader kan er tevens op worden gewezen dat het ontbreken van een
winstbelasting in samenhang met het ontbreken van een inkomstenbelastingheffing
over inkomsten uit vermogen, het voorgestelde stelsel gevoelig maakt voor
belastingontwijkende constructies zoals het ontwikkelen van activiteiten op
de BES-eilanden binnen een vaste inrichting van een vennootschap die gevestigd
is in een mogendheid die geen bronheffing op uitgaande dividenden kent.
 Onverlet de hiervoor aangegeven systeemtechnische reden adviseert de Raad,
tenzij hiervoor alsnog dringende redenen kunnen worden aangevoerd, ook om
andere redenen het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
in te dienen voordat het voorstel met een winstbelasting is aangevuld.
 
 
 Motorrijtuigenbelasting
 Onder de naam «motorrijtuigenbelasting» wordt in Nederland
een belasting geheven ter zake van het houden van een personenauto, een bestelauto,
een motorrijwiel of een vrachtauto en het rijden op de weg met een autobus.
Hoewel de belasting in belangrijke mate is ingericht als houderschapsbelasting,
is de rechtvaardigingsgrond van deze heffing dat het gebruik van wegen belast
mag worden. Gelet op deze rechtvaardigingsgrond die ook op de BES-eilanden
betekenis heeft, valt niet in te zien waarom deze belasting niet kan worden
opgenomen in het BES-stelsel. 
 Tenzij hiervoor alsnog een objectieve en redelijke grond kan worden aangevoerd,
adviseert de Raad het wetsvoorstel niet bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal
in te dienen voordat het voorstel met een motorrijtuigenbelasting is aangevuld.
 
 1. Nieuw belastingstelsel voor de BES eilanden
 
 Objectieve en redelijke gronden voor verschillen
 De Raad van State is van mening dat artikel 1 van de Grondwet niet alleen
waarborg bevat voor gelijkheid van behandeling, maar tevens in zich zelf ruimte
biedt voor differentiatie. Het gelijkheidsbeginsel impliceert dat gelijkheid
in behandeling haar grens vindt daar waar, objectief gezien, sprake is van
ongelijkheid tussen de verschillende gevallen. De Raad verwijst daarbij naar
de voorgestelde invoerings- en aanpassingswetgeving voor de BES eilanden,
die op de nodige punten verschillen vertoont met overeenkomstige wetgeving
voor het Europese deel van Nederland. Steeds, zo stelt de Raad, is daarbij
voor deze verschillen rechtvaardiging gezocht in de bijzondere kenmerken van
de BES eilanden, waarmee zij zich (al dan niet vooralsnog) onderscheiden van
de (situatie) in het Europese deel van Nederland. In onderdeel 17 van het
advies doet de Raad de regering de suggestie in een tussenperiode terug te
grijpen op de thans bestaande Nederlands-Antilliaanse landsverordeningen op
het terrein van de belastingen. Uit dit advies van de Raad van State maakt
de regering op dat ook de Raad de mening is toegedaan dat de situatie in BES
eilanden zich (in ieder geval vooralsnog) onderscheidt van de situatie in
het Europese deel van Nederland (hierna: Nederland). Immers, het thans geldende
fiscale stelsel in de Nederlandse Antillen wijkt op talrijke punten af van
het thans in Nederland geldende fiscale stelsel. De Raad motiveert in zijn
advies echter niet waarom de afwijkingen in object, subject en tarief tussen
het thans bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel en het Nederlandse
fiscale stelsel (in ieder geval vooralsnog) wel kunnen worden gerechtvaardigd
aan de hand van de bijzondere kenmerken van de BES eilanden. Desalniettemin
vraagt de Raad de regering wel een dergelijke systematische vergelijking te
maken en in te gaan op de wijze waarop deze verschillen kunnen worden gerechtvaardigd
aan de hand van de bijzondere kenmerken van de BES eilanden. Hoewel dit de
regering bevreemdt, verheugt het de regering te constateren dat de Raad het
met de regering eens is dat vanwege de bijzondere kenmerken van de BES eilanden
op deze eilanden een ander – op talrijke punten afwijkend – fiscaal
stelsel kan gelden dan in Nederland.
 
 De regering is van mening dat deze verschillen kunnen worden gerechtvaardigd
aan de hand van:
 
 1) de economische omstandigheden en de ligging in het
Caribische gebied
 De BES eilanden kennen een aanzienlijk lagere levensstandaard dan Nederland.
Ook het voorzieningenniveau is lager dan in Nederland (bijvoorbeeld ten aanzien
van de hoogte van het minimumloon, het onderstandsniveau en hoogte van volksverzekeringsuitkeringen).
Ten slotte concurreren de BES eilanden – mede vanwege hun bescheiden
omvang – met de omliggende (ei)landen en niet zoals Nederland op wereldschaal.
 2) de kleine oppervlakte en de geringe bevolkingsomvang
 Vanwege de bescheiden omvang van de BES eilanden is eenvoud een voorwaarde.
 3) de grote afstand tot het Europese deel van Nederland
en het insulaire karakter
 De BES eilanden hebben alleen zeegrenzen, terwijl Nederland 1 027
kilometer landgrens met Duitsland en België heeft. Op de BES eilanden
zijn grenseffecten ten aanzien van goederenstromen – anders dan in Nederland –
nagenoeg uitgesloten. De grote afstand tot het Europese deel van Nederland
wordt ook geïllustreerd door de economische verwevenheid met de eigen
regio zoals blijkt uit het bestaan van handelsbetrekkingen met voornamelijk
Noord-Amerika en de Caribische regio. Ten slotte werpt de grote afstand voor
burgers van het Europese deel van Nederland een veel hogere dam op om de woonplaats
naar de BES eilanden te verplaatsen. Immers, de verplaatsing van de
woonplaats naar net over de grens in België en Duitsland maakt dat het
relatief eenvoudig het bestaande sociale leven, de familiebanden en (eventueel)
de bestaande dienstbetrekking of onderneming voort te zetten. De woonplaatsverplaatsing
naar de BES eilanden maken dat veel moeilijker, zo niet onmogelijk.
 4) de andere status ten opzichte van de Europese Unie
 In de BES eilanden is, anders dan in Nederland het EG-verdrag –
afgezien van de associatieregeling voor zogenoemde Landen Gebieden Overzee
(LGO) – en de op het EG-verdrag gebaseerde regelgeving niet van toepassing.
 
 Voor de directe belastingen prevaleren in het bijzonder de eerste twee
elementen, terwijl voor de indirecte belastingen en de invoerrechten vooral
aan de laatste twee elementen veel belang moet worden toegekend. Het voorgaande
brengt met zich dat een permanente handhaving van een verschillend stelsel
op het terrein van de indirecte belastingen en invoerrechten in de rede ligt.
Voor de directe belastingen is het, zij het in theorie, denkbaar dat op termijn
een beweging in de richting van het Nederlandse fiscale stelsel kan worden
gemaakt als de economische omstandigheden op de BES eilanden en de directe
belastingen in de Caribische regio wat betreft grondslag en tarief vergelijkbaar
zijn geworden met die in Nederland. Echter, ook als zich deze situatie zou
voordoen, zal er hoe dan ook vanwege de bevolkingsomvang, het insulaire karakter
en de grote afstand tot Nederland reden blijven bestaan voor een eenvoudig
fiscaal stelsel op de BES eilanden. Dat eenvoudige stelsel zal, weliswaar
op minder punten dan thans voorgesteld bij de invoering van het nieuwe fiscale
stelsel voor de BES eilanden, af blijven wijken van het Nederlandse fiscale
stelsel.
 
 Naar aanleiding van het advies van de Raad van State is het algemeen deel
van de memorie van toelichting aangevuld op het punt van de objectieve en
redelijke gronden aan de hand waarvan het geheel aan afwijkingen van het in
het wetsvoorstel Belastingwet BES (en het wetsvoorstel Douane- en Accijnswet
BES) voorgestelde fiscale stelsel voor de BES eilanden ten opzichte van het
Nederlandse fiscale stelsel kan worden gerechtvaardigd. In dit nader rapport
zal separaat worden ingegaan op de vragen van de Raad in dit kader over het
successierecht, de vennootschapsbelasting en de motorrijtuigenbelasting.
 Successierecht
 De Nederlands-Antilliaanse Successiebelastingverordening 1908 is meer
dan een eeuw oud en is sindsdien niet meer grondig herzien. Hierdoor biedt
de heffing een aanzienlijke hoeveelheid ontgaansmogelijkheden. Het voorgaande
heeft er toe geleid dat de opbrengst van de successiebelasting de laatste
jaren nagenoeg nihil is geworden hetgeen er toe heeft geleid dat de successiebelasting
op de BES eilanden helemaal in onbruik is geraakt.
Hiermee lopen de BES eilanden op dit moment in de Caribische regio zeker niet
uit de pas. Uit gegevens van het «International Bureau for Fiscal Documentation»
blijkt dat Anguilla, Antigua & Barbuda, de Bahamas, Barbados, Bermuda,
de Britse Maagdeneilanden, Dominica, Jamaica, Saint Kitts & Nevis, Saint
Lucia, Saint Vincent & the Grenadines, Trinidad & Tobago en de Turks &
Caicos Eilanden geen schenkings- of succesbelasting kennen. De regering is
dan ook van mening dat voortzetting van de Nederlands-Antilliaanse Successiebelastingverordening
1908 geen optie is. Ook de invoering van de Successiewet 1956 op de BES eilanden
is geen optie omdat daarmee de drie kleine samenlevingen met een ingewikkelde
regeling zouden worden geconfronteerd.
 
 Desalniettemin wil de regering benadrukken dat ondanks het voorgaande
het door de Raad genoemde buitenkansbeginsel niet uit het oog wordt verloren.
Echter, met het oog op de ligging in het Caribische gebied en de gewenste
eenvoud van het fiscale stelsel op de BES eilanden is aan dit beginsel geen
invulling gegeven door middel van een successiebelasting maar door drie specifieke
maatregelen. Zo wordt in de Belastingregeling voor het land Nederland –
anders dan in de thans in relatie met de BES eilanden geldende BRK –
niet voorzien in de verkorting van de in artikel 3, eerste lid, van de Successiewet
1956 opgenomen tienjaarstermijn. Hierdoor kunnen schenkingen door en nalatenschappen
van op de BES eilanden wonende Nederlanders die Nederland minder
dan tien jaar voorafgaand aan de schenking of het overlijden metterwoon hebben
verlaten nog in de heffing van de Nederlandse Successiewet 1956 worden betrokken.
Vervolgens wordt in hoofdstuk V van de Belastingwet BES voorgesteld om iedere
uitdeling van een Stichting Particulier Fonds ongeacht de woon- of vestigingsplaats
van de verkrijgers in de heffing van de opbrengstbelasting te betrekken. Ten
slotte is in hoofdstuk VII van de Belastingwet BES voorgesteld de schenking
of erfrechtelijke verkrijging van op de BES eilanden gelegen onroerende zaken
ongeacht de woon- of vestigingsplaats van de verkrijgers te belasten met overdrachtsbelasting.
In Nederland is in een dergelijk geval geen sprake van heffing van overdrachtsbelasting
om cumulatie met het verschuldigde schenkings- of successierecht te voorkomen.
 Vennootschapsbelasting
 De regering neemt de suggestie van de Raad niet over. In het algemeen
deel van de memorie van toelichting, die op dit punt naar aanleiding van de
opmerkingen van de Raad is aangevuld, zijn de overwegingen geschetst op basis
waarvan er voor is gekozen om in het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden
door lichamen behaalde winsten niet via een reguliere winstof vennootschapsbelasting
in de belastingheffing te betrekken. In plaats daarvan worden de via lichamen
behaalde winsten, forfaitair, belast via de vastgoedbelasting en, bij uitdeling,
via de opbrengstbelasting. Daarnaast wordt er een gebruikelijkloonregeling
geïntroduceerd op grond waarvan een directeur-grootaandeelhouder die
arbeid verricht ten behoeve van een op de BES eilanden gevestigd lichaam waarin
hij een aanmerkelijk belang heeft een loon van (tenminste) USD 20 000
in aanmerking moet nemen. Dit gebruikelijk loon wordt belast met loon- en
inkomstenbelasting en voorkomt dat «kleine» ondernemers een (te)
sterke fiscale prikkel zouden ondervinden om hun onderneming in een lichaam
onder te brengen. In verband met het ontbreken van een winstgerelateerde heffing
op het niveau van het lichaam, kan het gebruikelijk loon bij het lichaam feitelijk
niet in aftrek worden gebracht. In onderlinge samenhang bezien leidt dit ertoe
dat er voor ondernemers die een relatief bescheiden winst genieten wat betreft
belastingdruk een globaal evenwicht ontstaat tussen belastingheffing op particuliere
winsten en belastingheffing op vennootschapswinsten. Voor grotere ondernemingen
kan het, afhankelijk van het winstniveau, de aard van de activiteiten, het
investeringsniveau en de waarde van de in de onderneming gebruikte onroerende
zaken, uit een oogpunt van belastingdruk aantrekkelijker zijn om de onderneming
onder te brengen in een lichaam. Aan een dergelijke stap zijn, los van de
niet-fiscale overwegingen, echter ook extra kosten verbonden ten opzichte
van het drijven van een onderneming in de vorm van een eenmanszaak, zowel
eenmalig als structureel. De regering is van mening dat hierdoor een afgewogen
en op de specifieke, sterk van de Nederlandse situaties afwijkende, omstandigheden
van de BES eilanden toegespitste situatie ontstaat die belastingplichtigen
op de BES eilanden de keuze laat om hun onderneming onder te brengen in een
eenmanszaak of in een lichaam. Daar komt bij dat de disbalans tussen enerzijds
de opbrengst van de huidige winstbelasting en anderzijds administratieve lasten
voor het bedrijfsleven en de uitvoeringskosten door de Belastingdienst een
relevante factor is die zwaar dient te worden meegewogen in de afweging over
de vormgeving van het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden. Het ligt
niet in de reden tot introductie van een heffing met een dergelijke disbalans
tussen opbrengst en kosten over te gaan, zeker niet ingeval opname van een
reguliere winstbelasting in het fiscale stelsel van de BES eilanden de (fiscale)
concurrentiepositie van die eilanden en, daarmee samenhangend, de economische
ontwikkeling en groei van de werkgelegenheid, ernstig zou kunnen schaden.
 
 Voorts stelt de Raad dat het voorgestelde fiscale stelsel voor de BES
eilanden een aanmerkelijke bevoordeling bevat voor ondernemingen die door
rechtspersonen worden gedreven en dat er geen toereikende motivering is gegeven
voor deze belastinguitgave. Naar aanleiding hiervan merkt de regering op dat
er bewust voor is gekozen om het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden
zo vorm te geven dat het voor met name grotere bedrijven die reële activiteiten
verrichten financieel aantrekkelijker wordt om zich op de BES eilanden te
vestigen dan wel daar gevestigd te blijven. Een relatief lage belastingdruk
op via rechtspersonen gegenereerd winstinkomen vormt daar, mede gelet op de
economische situatie van de BES eilanden, een belangrijk onderdeel
van, vooral ook omdat veel van de fiscale stelsels van landen in de (Caribische)
regio voor lichamen geen of (de facto) slechts een zeer lage heffing op winstinkomen
kennen. Met het aldus stimuleren van nieuwe investeringen wordt beoogd om
de economische ontwikkeling en diversificatie van de BES eilanden te stimuleren
en tevens additionele werkgelegenheid te creëren. Deze nieuwe activiteiten
en extra werkgelegenheid dragen bij aan het vergroten van het financiële
draagvlak van de BES eilanden, onder andere door de bestedingen van de werknemers
en de loon- en inkomstenbelasting die zij betalen. De Raad stelt dat de belastingdruk
voor rechtspersonen daalt van 34,5% naar, indien rekening wordt gehouden
met de opbrengstbelasting, 5%. Dit effect is beoogd. Volledigheidshalve
wordt opgemerkt dat deze rechtspersonen ook vastgoedheffing gaan betalen en,
indien van toepassing, (bij de ontvanger belast, maar bij de betaler niet
aftrekbaar) gebruikelijk loon aan een of meer directeuren grootaandeelhouder(s).
Belangrijke kanttekening bij deze, uitsluitend op de statutaire tarieven gebaseerde
vergelijking is dat in de huidige situatie relatief weinig rechtspersonen
daadwerkelijk 34,5% winstbelasting betalen. Veel van de op de BES eilanden
gevestigde bedrijven maken thans gebruik van bijzondere fiscale regelingen,
zoals de economische zones, tax-holidays of, via een overgangsregeling, van
het oude offshore-regime, waardoor de feitelijke belastingdruk voor deze bedrijven
geen 34,5% bedraagt, maar circa 2%. Daar komt bij dat de huidige
winstbelasting ingewikkeld is en zowel voor belastingplichtigen als voor de
belastingdienst moeilijk is uit te voeren, waardoor de compliance te wensen
overlaat. Tegen deze achtergrond bezien kan naar het oordeel van de regering
niet zonder meer worden gesteld dat het nieuwe fiscale stelsel voor de BES
eilanden tot een verlaging van de belastingdruk van 34,5% naar 5%
leidt; veel bedrijven zullen na invoering van het nieuwe belastingstelsel
in de praktijk juist meer belasting gaan betalen, zeker indien zij de behaalde
winst aan de aandeelhouders uitkeren en indien ook rekening wordt gehouden
met de vastgoedheffing. Vanuit dit perspectief bezien wordt het verschil in
belastingdruk tussen particuliere ondernemingswinsten en via rechtspersonen
behaalde winsten in het nieuwe fiscale stelsel in veel gevallen juist kleiner,
temeer daar het tarief in de inkomstenbelasting in dat nieuwe stelsel voor
de BES eilanden wordt verlaagd van 38% (exclusief opcenten) naar 30,4%
en laatstgenoemd tarief ook de inkomensafhankelijke premies voor de Wet algemene
ouderdomsverzekering BES, de Wet algemene weduwen en wezenverzekering BES
en de Zorgverzekering BES omvat.
 
 Vervolgens constateert de Raad dat het niet opnemen van een winstbelasting
tot een aanzuigende werking van «actieve» vennootschappen kan
leiden die thans nog gevestigd zijn op Curaçao, Sint Maarten of Aruba.
De regering is van mening dat dit geen reden kan zijn om op de BES eilanden
een reguliere winstbelasting te introduceren. In dit kader wordt gewezen op
de hiervoor al genoemde in Curaçao, Aruba en Sint Maarten geldende
regelingen betreffende tax holidays, economische zones en off shore. Deze
thans bestaande regelingen kunnen wel degelijk tot gevolg hebben dat de belastingdruk
op winst van dergelijke lichamen in Curaçao, Sint Maarten en Aruba
lager zal zijn dan de belastingdruk op winst van lichamen in de BES eilanden
(zeker als daarbij de vastgoedheffing in ogenschouw wordt genomen).
 
 Ten slotte signaleert de Raad dat het voorgestelde stelsel gevoelig is
voor belastingontwijkende constructies, zoals het ontwikkelen van activiteiten
op de BES eilanden binnen een vaste inrichting van een vennootschap die is
gevestigd in een mogendheid die geen bronheffing op uitgaande dividenden kent.
In verband daarmee wordt naar aanleiding van het advies van de Raad in het
wetsvoorstel Invoeringswet fiscaal stelsel BES een reparatiemaatregel voorgesteld.
Met betrekking tot een vaste inrichting (of vaste vertegenwoordiger) op de
BES eilanden van een vennootschap die is gevestigd in Aruba, Curaçao,
of Sint Maarten, wordt via een in het wetsvoorstel Invoeringswet fiscaal stelsel
BES opgenomen wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, bepaald
dat de aan die vaste inrichting (of vaste vertegenwoordiger) toe te rekenen
winst wordt aangemerkt als Nederlandse winst voor zover de vaste inrichting
of de vaste vertegenwoordiger op basis van de vestigingsplaatsfictie als bedoeld
in artikel 5.2 van de Belastingwet BES naar Nederland zou zijn verplaatst
als de vaste inrichting (of vaste vertegenwoordiger) een lichaam zou zijn
geweest. 
 Motorrijtuigenbelasting
 De Raad gaat abusievelijk voorbij aan het feit dat de motorrijtuigenbelasting
in artikel 55 van het wetsvoorstel Wet financiën openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba (FinBES) wordt opgesomd als lokale belasting op de
BES eilanden.
 
 2. Tarieven
 In de hiervoor genoemde voorlichting van 18 september 2006 inzake
de hervorming van de staatkundige verhoudingen van de Antilliaanse eilanden
binnen het Koninkrijk heeft de Raad als reden voor afwijkende bepalingen voor
de BES-eilanden genoemd dat de sociaaleconomische omstandigheden van de eilanden
en hun directe omgeving meebrengen dat onverkorte toepassing van de Nederlandse
wetgeving op het gebied van de sociale zekerheid en de belastingen ontwrichtend
zou werken. Dit geldt in het bijzonder voor de belastingtarieven.
 In paragraaf 3.1 van de toelichting is ten aanzien van de geïdentificeerde
doelen onder meer gesteld, dat de toekomstige opbrengst van de in de nieuwe
staatkundige verhouding op de BES-eilanden geldende belastingen op macroniveau
gelijk zal moeten zijn aan de bestaande opbrengst van de nu op de BES-eilanden
geldende belastingen (om en nabij USD 42 miljoen.
Deze opbrengst zal grosso modo ook de macro-opbrengst van het toekomstige
fiscale stelsel moeten zijn.
 De Raad merkt op, dat dit nog kan gelden in de transitieperiode, maar
dat de «definitieve» belastingcapaciteit van de BES-eilanden nader
zal dienen te worden bepaald. Hierbij wordt opgemerkt, dat de belastingdruk
op de BES-eilanden uitgedrukt in een percentage van het Bruto binnenlands
product (BBP) aanmerkelijk lager is dan in Nederland. Het BBP van Bonaire
bedroeg in 2007 USD 375,3 mln. Van Saba
en Sint Eustatius is alleen het BBP van 2004 bekend; geëxtrapoleerd met
eenzelfde groeicijfer als Bonaire is het BBP van die eilanden in 2007 te becijferen
op USD 152 mln. Gerelateerd aan deze cijfers bedraagt de belastingdruk circa
8%. In Nederland beliep de belastingdruk in 2007 ruim 24% van
het BBP.
 Bij het bepalen van de belastingcapaciteit kan, anders dan in paragraaf 2.1
van de toelichting is gesteld, niet zozeer het voorzieningenniveau een reden
zijn om in vergelijking met Nederland op de BES-eilanden te werken met lagere
tarieven, ook al zou dit tot een lagere financieringsbehoefte leiden. De belastingcapaciteit
wordt niet alleen bepaald door het gewenste voorzieningenniveau en de financiering
daarvan. Ook in het rapport van de Commissie Havermans is de belastingcapaciteit van de BES-eilanden als een gegeven ingevoerd
en niet als een door het voorzieningenniveau bepaalde factor.
 Daarentegen dient wel betekenis te worden toegekend aan de economische
verwevenheid met Curaçao en Sint Maarten, mede omdat voor de aanvoer
van goederen en de afname van diensten Bonaire respectievelijk Sint Eustatius
en Saba direct of indirect in hoge mate afhankelijk zijn van Curaçao
respectievelijk Sint Maarten. Tevens dient meer in het algemeen gesteld de
tariefstructuur van het BES-stelsel zodanig te zijn, dat de BES-eilanden kunnen
blijven concurreren met name op het terrein van het toerisme met de omringende
landen in het Caraïbisch gebied. Het belang van het afstemmen van de
onderlinge tariefsverhoudingen is vastgelegd in de Samenwerkingregeling Nederlandse
Antillen en Aruba van 28 augustus 1985 (Samenwerkingsregeling). Daarin
is onder meer voor verschillende fiscale onderwerpen overeengekomen dat zij
eenvormig dan wel zoveel mogelijk overeenkomstig dienen te worden geregeld,
dan wel aan de Ministeriële Samenwerkingsraad dienen te worden voorgelegd.
Uit de toelichting blijkt niet dat over de tarieven en andere in de Samenwerkingsregeling
genoemde onderwerpen overleg is geweest met de regeringen van Aruba en de
Nederlandse Antillen (dan wel de besturen van Curaçao en Sint Maarten).
 Gelet op de instrumentele functie van de belastingheffing behoeft ook
na de transitieperiode de belastingcapaciteit niet te worden bepaald op basis
van de Nederlandse tarieven, maar kan deze worden afgestemd op een niveau
waarbij de BES-eilanden concurrerend blijven in het Caraïbische gebied
zonder op de grijze of zwarte lijst van de Organisation for Economic Co-operation
and Development (OECD) te komen. Voor de bepaling van die toekomstige belastingcapaciteit
is het nodig inzicht te hebben in de belastingstructuur en tarieven van die
omringende landen. 
 De Raad adviseert de toelichting aan te vullen met deze gegevens en de
methodiek aan te geven op basis waarvan de definitieve tariefstructuur zal
worden bepaald.
 
 2. Tarieven
 
 De Raad gaat uit van een bruto binnenlands product (BBP) voor de BES eilanden
van USD 527,3 miljoen (in 2007). Indien de geraamde opbrengst wordt gedeeld
door het door de Raad gehanteerde BBP cijfer zou dat inderdaad leiden tot
een belastingdruk van 7,9%. De regering wijst allereerst op een verkeerd
uitgangspunt van de Raad. Zo is het gezamenlijk BBP van de BES eilanden berekend
op basis van de cijfers van het Nederlands-Antilliaanse Bureau voor de Statistiek
die de Raad eveneens aanhaalt niet USD 527 miljoen maar NAFL 527 miljoen (zie
ook het algemeen deel van de memorie van toelichting op de Belastingwet BES).
Dit komt neer op een bruto binnenlands product in 2007 van USD 294 miljoen.
Indien vervolgens de geraamde belastingopbrengst, circa USD 41,5 miljoen, wordt uitgedrukt als percentage van het BBP bedraagt
de belastingdruk geen 7,9% maar 14,1%. Daar komt bij dat voor
een goede vergelijking met de Nederlandse belastingdruk ook de opbrengsten
worden meegenomen van de motorrijtuigenbelasting en kansspelbelasting die
momenteel op de BES eilanden als lokale belasting worden geheven (dat zijn
in Nederland immers rijksbelastingen). Hoewel raadpleegbaar cijfermateriaal
ontbreekt, blijkt uit de begrotingsdoorlichtingen die zijn uitgevoerd in het
kader van de opstartfase in de richting naar Besluit tijdelijk financieel
toezicht BES dat alleen al op Bonaire in 2004
voor NAFL 2,6 miljoen aan motorrijtuigenbelasting is gerealiseerd. Indien
mag worden aangenomen dat de totale opbrengst uit deze twee middelen voor
de drie eilanden tezamen – conservatief geschat – op NAFL 3 miljoen
(USD 1,67 miljoen) kan worden gesteld, komt de belastingdruk op de BES eilanden
uit op 14,7%. Het startpunt ligt dan
ook aanzienlijk hoger dan de Raad veronderstelt en komt hiermee dichter in
de buurt van het Nederlandse niveau.
 Vervolgens lijkt de Raad ten onrechte te suggereren dat in het kader van
de thans in OECD lopende discussie rondom de grijze en zwarte lijsten een
verband wordt gelegd tussen de hoogte van tarieven enerzijds en plaatsing
op een grijze of zwarte lijst anderzijds. Dit is echter niet het geval. De
plaatsing van een jurisdictie op de grijze of zwarte lijst is afhankelijk
van de vraag of wordt voldaan aan de OECD standaarden betreffende transparantie
en informatie-uitwisseling. De thans voorgestelde tariefstructuur zoals neergelegd
in de voor het nieuwe fiscale stelsel voor de BES eilanden benodigde wetgeving
zal dan ook niet afhankelijk worden gemaakt van de geldende tariefstructuur
in de omliggende eilanden.
 
 
 3. Belastingregeling voor het Koninkrijk
 In het overleg op de voet van artikel 22 van de Wet op de Raad van State
van 28 april 2009 inzake het voorstel van Rijkswet aanpassing rijkswetten
aan de oprichting van de nieuwe landen en het nadien op 29 april 2009
ter zake uitgebrachte advies heeft de Raad opgemerkt, dat ten tijde van het
overleg en het uitbrengen van het advies nog geen zicht bestond op de vormgeving
van het nieuwe belastingstelsel voor de BES-eilanden. De Raad behield zich
dan ook voor om bij de advisering over het voorliggende wetsvoorstel terug
te komen op de vraag of verdergaande aanpassing van de Belastingregeling voor
het Koninkrijk (BRK) dan in dat wetsvoorstel wordt voorgesteld, noodzakelijk
is.
 
 
 Gelet op het voorliggende voorstel is de Raad van oordeel dat nadere aanpassing
van de BRK noodzakelijk is. De Raad wijst hierbij onder meer op de volgende
aspecten.
 
 a. In de BRK krijgen de BES-eilanden geen aparte status, omdat zij een
deel van Nederland zijn. Nu echter andere fiscale regelingen op de BES-eilanden
zullen gaan gelden dan in het Europese deel van Nederland, zal ook de uitwerking
van de BRK in de verhouding tussen Aruba, Curaçao en Sint Maarten (ACS)
en de BES-eilanden anders zijn dan in de verhouding ACS en het Europese deel
van Nederland. Het is noodzakelijk dat de verhouding tussen ACS en de BES-eilanden
in een rijkswet, in zes bilaterale regelingen of in vier op elkaar afgestemde
Eenzijdige Regelingen afzonderlijk geregeld wordt. Zonder deze
regeling ontstaan lacunes of situaties van dubbele belastingheffing.
 
 b. Een van de belangrijkste aspecten is dat lichamen die gevestigd zijn
op een BES-eiland, niet onderworpen zullen worden aan een winstbelasting.
De BESib geldt slechts voor natuurlijke personen. Uitdelingen betaald door
lichamen zullen worden onderworpen aan een bronheffing (Opb), die wordt geheven
van de aandeelhouder. Op grond van artikel 2, eerste lid, onderdeel d, BRK
betekent dit dat het desbetreffende lichaam geen inwoner is van een BES-eiland,
hetgeen niet alleen meebrengt dat een dergelijk lichaam niet gerechtigd is
tot voordelen onder de BRK, maar tevens dat veel bronheffingstoewijzingen
niet van toepassing zijn, omdat zij gekoppeld zijn aan inwonerschap van de
betalende persoon.
 
 c. Niet geregeld is op welke BES-belastingen de BRK van toepassing zal
zijn; in artikel 3, derde lid, BRK worden zij niet genoemd. Onzeker is of
de BESib en de BESlb onder de BRK gebracht kunnen worden, nu het niet vanzelfsprekend
is om onder één naam zowel BES- als Nederlandse belastingen
te begrijpen. De Opb en de Vgb vallen in ieder geval niet onder de BRK, terwijl
andere belastingen die niet op de BES-eilanden worden geheven zoals het successierecht
er wel onder vallen.
 
 d. Artikel 1, derde lid, BRK gebruikt de term «inwoners».
Nu een op een BES-eiland gevestigd lichaam, zoals onder a is aangegeven, geen
inwoner is, is deze beschermingsmaatregel voor lichamen inhoudsloos. Een bijzonder
gevolg daarvan kan optreden ten aanzien van de Opb, omdat in artikel 5.6 BelBES
wordt bepaald dat een lichaam dat onder de BRK niet langer als inwoner van
de BES-eilanden wordt beschouwd, geacht wordt zijn gehele vermogen te hebben
uitgekeerd. Het gevolg zou zijn dat op het moment van invoering van de nieuwe
fiscale BES-wetgeving alle op de BES-eilanden gevestigde lichamen geacht worden
hun gehele vermogen te hebben uitgekeerd.
 
 e. Voor het geval zich dubbele belasting voordoet bij een inwoner van
een BES-eiland, is onduidelijk hoe hiervoor vrijstelling of een credit wordt
gegeven. In het voorliggende voorstel is hierover niets geregeld. De BRK regelt
een en ander in hoofdlijnen maar laat details zoals de regeling van carry-forwardverliezen,
de saldering van winsten en verliezen, en de zogenoemde carry-over van excess
credit, over aan de nationale wetgever (artikel 24 BRK).
 
 f. De Raad wijst erop dat in de eerdergenoemde Samenwerkingsregeling uitdrukkelijk
is vastgelegd dat de voorkoming van dubbele belasting bij eenvormige landsverordening
dient te worden geregeld.
 
 
 De Raad adviseert het wetsvoorstel eerst van kracht te laten worden, gelet
op de economische verwevenheid met Curaçao en Sint Maarten, nadat de
BRK nader is aangepast teneinde dubbele belastingheffing en lacunes te vermijden.
 
 3. Belastingregeling voor het Koninkrijk
 
 De Raad stelt dat nadere aanpassing van de Belastingregeling voor het
Koninkrijk (BRK) nodig is. De Raad wijst daarbij onder meer op een zestal
aspecten, opgesomd als onderdeel a tot en met f. Op die punten wordt hieronder
nader ingegaan. Ter inleiding wordt een aantal opmerkingen gemaakt.
 De Raad wijst er terecht op dat de BRK zal dienen te worden aangepast.
Herziening van de BRK is een logisch vervolg op de wijzigingen in de staatkundige
verhoudingen en de daarmee samenhangende wijzigingen in het belastingstelsel
dat op de zogenoemde BES eilanden zal gelden. Dat geldt temeer indien de overige
gebiedsdelen kiezen voor een gehele of gedeeltelijke wijziging van het daar
geldende belastingstelsel. Daarbij dient onder ogen te worden gezien dat zowel
het overleggen over als het uitwerken van uitgebreide teksten als de BRK tijd
kost. Dat is immers met vergelijkbare bilaterale verdragen ter voorkoming
van dubbele belasting ook het geval. In de zogenoemde «Raron»
(het voorstel van Rijkswet aanpassing rijkswetten aan de oprichting van de
nieuwe landen) is, vooruitlopend op de beoogde herziening van de BRK, voorgesteld
om in de huidige BRK beperkte formele aanpassingen aan te brengen die noodzakelijk
zijn voor de formele gevolgen van de staatkundige herziening. De BES eilanden
gaan dan voor de toepassing van de BRK onderdeel uitmaken van
Nederland. Curaçao en Sint Maarten worden, naast Aruba, afzonderlijk
benoemd. De Nederlandse Antillen komen dan in de BRK niet meer voor. Die beperkte
aanpassing van de BRK is voorgesteld om te voorkomen dat op enig moment –
indien het aanpassen van de BRK niet lukt voor de transitiedatum naar de nieuwe
staatkundige structuur – er geen regeling ter voorkoming van dubbele
belasting werkzaam zou zijn binnen het Koninkrijk. Dat zou vanzelfsprekend
een ongewenste situatie zijn. Immers, in een dergelijk geval zou bijvoorbeeld
een werknemer die tijdelijk in een ander deel van het Koninkrijk werkt of
een natuurlijke persoon die na zijn pensionering verhuist naar een ander land
binnen het Koninkrijk geconfronteerd kunnen worden met dubbele heffing over
zijn salaris respectievelijk pensioen. Waar de huidige BRK echter in combinatie
met de voorgestelde Belastingwet BES tot ongewenste fiscale lacunes leidt,
kan het achterwege laten van maatregelen die dat voorkomen schadelijk zijn
voor één of meer van de bij de BRK betrokken landen. Dat kan
nopen tot tijdelijke andere maatregelen. De route daarvoor kan zijn via de
Belastingwet BES dan wel via één van de (Europees) Nederlandse
belastingwetten òf via de BRK òf in eerste instantie via de
hiervoor bedoelde heffingswetten en vervolgens via de BRK. In deze fase worden
vooralsnog vooral de eerste en derde route gekozen, omdat het aanpassen van
de BRK, zoals aangegeven, in overleg tussen de (toekomstige) landen van het
Koninkrijk in de komende periode zal plaatsvinden. Voor de goede orde wordt
opgemerkt dat er hard aan gewerkt zal worden om een aangepaste BRK, rekening
houdend met de nieuwe staatkundige structuur, al voor de inwerkingtredingsdatum
van het wetsvoorstel Belastingwet BES rond te hebben. Juist omdat het hier
een rijkswet betreft en er overleg aan vooraf moet gaan tussen alle betrokken
partijen is een tijdelijke oplossing verstandig. Ook als de inwerkingtredingsdatum
van het wetsvoorstel Belastingwet BES niet wordt gehaald is vanzelfsprekend
de insteek om de periode waarin nog met de huidige BRK wordt gewerkt zo kort
mogelijk te houden.
 
 Bij onderdeel a merkt de Raad op dat het noodzakelijk is dat de verhouding
tussen Aruba, Curaçao en Sint Maarten enerzijds en de BES eilanden
anderzijds in een rijkswet, in zes bilaterale regelingen of in vier op elkaar
afgestemde Eenzijdige Regelingen afzonderlijk geregeld wordt. De analyse van
de Raad van het aantal te regelen verhoudingen is herkenbaar. In theorie kan
ook worden gesteld dat zelfs tien regelingen nodig zijn. Immers er komen vijf
fiscale systemen in het Koninkrijk (de bestaande systemen van «Europees»
Nederland en Aruba en de nieuwe systemen voor Curaçao, Sint Maarten
en de BES eilanden). Op welke wijze de regelingen ter voorkoming van dubbele
belasting tussen deze gebieden zullen worden vormgegeven, is onderwerp van
overleg met alle daarbij betrokken partijen. Gekozen kan worden voor één
nieuwe, mogelijk complexe BRK, of een serie afzonderlijke regelingen.
 
 Bij onderdeel b merkt de Raad op dat een lichaam dat gevestigd is op de
BES eilanden geen inwoner kan zijn voor de BRK, op grond van artikel 2, eerste
lid, onderdeel d, van die rijkswet. Dat brengt met zich, aldus de Raad, dat
een dergelijk lichaam niet gerechtigd is tot voordelen onder de BRK en tevens
dat veel bronheffingstoewijzingen niet van toepassing zijn. In de memorie
van toelichting bij de onderhavige Belastingwet BES is aangegeven dat de voorgestelde
vastgoedbelasting is bedoeld als een forfaitaire winstbelasting, waarbij de
winst wordt vastgesteld aan de hand van het in bezit zijnde vastgoed. Deze
vastgoedbelasting wordt ingevoerd ter vervanging van de thans bestaande traditionele
winstbelasting. Verder wordt de opbrengstbelasting ingevoerd die – mede
door middel van een eindafrekeningsverplichting – beoogt alle door het
lichaam behaalde winst op enig moment te belasten, hetzij bij uitdeling of
bij het eidigen van de belastingplicht op de BES eilanden. Daarmee is voldaan
aan de eis die artikel 2, eerste lid, onderdeel d, van de BRK stelt dat voor
inwonerschap noodzakelijk is dat een persoon aan een belasting is onderworpen
op grond van zijn woonplaats, verblijf, plaats van leiding, of enige andere
soortgelijke omstandigheid. De memorie van toelichting maakt immers duidelijk
dat slechts vanwege de wenselijkheid van een op de eilanden toegesneden systeem
geen internationaal gebruikelijke winstbelasting, maar de vastgoedbelasting –
als alternatief voor een dergelijke winstbelasting – en de opbrengstbelasting
worden ingevoerd. Lichamen die gevestigd zijn op de BES eilanden kwalificeren
mitsdien als inwoner voor de BRK. 
 
 Voorts merkt de Raad op dat in artikel 3, derde lid, van de BRK een opsomming
staat van bestaande belastingen waarop de BRK van toepassing is. De Raad stelt
dat onzeker is of de op de BES eilanden geldende inkomstenbelasting en loonbelasting
(BESib en BESlb) onder de BRK kunnen worden gebracht. De opbrengstbelasting
en de vastgoedbelasting vallen naar het oordeel van de Raad in ieder geval
niet onder de BRK. Deze visie van de Raad wordt niet onderschreven. Artikel
3, eerste en tweede lid, van de BRK bepalen op welke belastingwetten de BRK
van toepassing is. Het derde lid geeft slechts een opsomming van (ooit) bestaande
belastingen waarop de BRK in ieder geval van toepassing is. Met de Raad kan
worden ingestemd dat deze opsomming verouderd is. Ter illustratie: de in het
derde lid, onderdeel a genoemde commissarissenbelasting en vermogensbelasting
bestaan ook al langere tijd niet meer. Zoals ook bij bilaterale verdragen,
waarin nagenoeg altijd een vergelijkbaar artikel is opgenomen, vallen inkomstenbelastingen,
loonbelastingen, opbrengstbelastingen en winstbelastingen (inclusief de voor
de BES eilanden geldende vastgoedbelasting) wel onder het bereik van de BRK
op grond van de eerste twee leden van artikel 3 van de BRK. In de voorgenomen
aanpassing van de BRK zal uiteraard de suggestie van de Raad worden meegenomen
en een actuele opsomming van belastingen worden opgenomen.
 
 Zoals hiervóór bij onderdeel b is uiteengezet, deelt de
regering de conclusie van de Raad ten aanzien van het inwonerschap voor de
BRK niet. In onderdeel d stelt de Raad dat een bijzonder gevolg van de eerdere
veronderstelling dat een BES-lichaam geen inwoner voor de BRK kan zijn is
dat, als gevolg van art. 5.8 (nieuw) van de Belastingwet BES, op het moment
van invoering van de nieuwe fiscale BES wetgeving alle op de BES eilanden
gevestigde lichamen geacht worden hun gehele vermogen te hebben uitgekeerd.
 
 In onderdeel e geeft de Raad aan dat voor het geval zich dubbele heffing
voordoet bij een inwoner van de BES eilanden nog niet in voldoende mate is
uitgewerkt in regelgeving hoe hiervoor vrijstelling of een «credit»
wordt gegeven. Artikel 24 BRK regelt de vrijstelling en verrekening slechts
op hoofdlijnen. Details worden overgelaten aan de nationale wetgever, aldus
de Raad. Deze opmerking van de Raad is terecht. In de in te voeren nationale
regels voor de BES eilanden zal aan dit aspect nog aandacht moeten worden
besteed, bijvoorbeeld in combinatie met een eenzijdige regeling ter voorkoming
van dubbele belasting voor de BES eilanden (naar analogie van het Nederlandse
Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, maar dan vormgegeven op een wijze
die past bij de overige BES regelgeving). Die eenzijdige regeling zal in de
nabije toekomst worden geformuleerd in samenhang met de herziening van de
BRK.
 
 Bij onderdeel f wijst de Raad erop dat in de Samenwerkingsregeling Nederlandse
Antillen en Aruba van 28 augustus 1985 is vastgelegd dat de voorkoming
van dubbele belasting bij eenvormige landsverordening dient te worden geregeld.
Op die Samenwerkingsregeling wordt hierna in onderdeel 17 ingegaan. Voor de
volledigheid wordt ten aanzien van de voorkoming van dubbele belasting nog
het volgende opgemerkt. Voorkoming van dubbele belasting wordt tussen de landen
van het Koninkrijk geregeld door middel van de BRK. Op het streven tot spoedige
aanpassing is hiervoor al ingegaan bij de inleidende opmerking in dit onderdeel
3. Na inwerkingtreding van de Belastingwet BES vormen «Europees»
Nederland en de BES eilanden samen één land. Die situatie wordt
niet door de BRK gedekt, dus zal daarvoor een afzonderlijke regeling worden
opgesteld. Ten slotte heeft ieder land dan nog regels ter voorkoming van dubbele
belasting nodig in de relatie met derdelanden. Daarvoor kent ieder land eenzijdige
regels die binnen de eigen fiscale autonomie vallen en (eventueel) bilaterale
verdragen. 
 
 
 4. Voorkoming dubbele belasting BES/land Nederland
 De invoering van een van het Europese deel van Nederland afwijkend belastingstelsel
op de BES-eilanden maakt het noodzakelijk, dat een regeling wordt getroffen
ter vermijding van dubbele belasting of het ontstaan van lacunes in de heffingen.
In artikel 5.6, tweede lid, BelBES wordt reeds verwezen naar de Belastingregeling
voor het land Nederland. In de toelichting is gesteld, dat de algemene maatregel
van bestuur inzake de Belastingregeling voor het land Nederland in voorbereiding
is. Deze algemene maatregel van bestuur is nog niet aan de Raad ter advisering
voorgelegd. De Raad behoudt zich dan ook voor om bij de advisering over de
algemene maatregel van bestuur terug te komen op onderwerpen die in dit advies
zijn opgenomen, indien dit noodzakelijk is met betrekking tot hetgeen in de
algemene maatregel van bestuur zal worden voorgesteld.
 
 4. Voorkoming dubbele belasting/land Nederland
 
 De regering is van mening dat van indiening bij de Ministerraad en een
daaropvolgende adviesaanvraag bij de Raad van State over de Belastingregeling
voor het land Nederland (een algemene maatregel van bestuur) pas sprake kan
zijn als voor alle voor het fiscale stelsel voor de BES eilanden benodigde
wetsvoorstellen het parlementaire proces is afgerond. Op deze wijze kan worden
gewaarborgd dat de Belastingregeling voor het land Nederland aansluit op de
definitieve vormgeving van het voor de BES eilanden geldende fiscale stelsel.
 
 
 5. Europese aspecten
 
 
 In hoofdstuk 6) EU-aspecten van de toelichting is ten aanzien van de gedragscode
voor belastingen op ondernemingen gesteld dat het voorgestelde fiscale stelsel
voor de BES-eilanden verenigbaar is met de gedragscode omdat geen specifieke
uitzonderingen worden gemaakt voor bepaalde sectoren, alsmede dat het voorstel
volstrekt generiek is; iedere op de BES-eilanden gevestigde onderneming kan
onbelast de winst herinvesteren.
 De Raad merkt op, dat deze opmerking voorbijgaat aan het in de Opb opgenomen
stelsel, waarbij alleen de lichamen waarvoor de inspecteur heeft vastgesteld
dat de bezittingen van het lichaam voor ten hoogste 50% bestaan uit
vrije beleggingen, deelnemingen of liquiditeiten of het lichaam aan ten minste
drie op de BES-eilanden wonende natuurlijke personen voltijds werk verschaft
en voor ten minste een periode van 24 maanden een op de BES-eilanden gelegen
onroerende zaak ter waarde van ten minste USD 50 000 ter beschikking
heeft voor de uitvoering van de bedrijfsactiviteiten, alsmede het lichaam
dat is toegelaten tot een handels- en dienstenentrepot en de lichamen waarvan
de inspecteur heeft vastgesteld dat een op de BES-eilanden wonende natuurlijke
persoon voor ten minste 95% direct of indirect aandeelhouder is en
dat lichaam voor ten minste 50% deelneemt in een lichaam dat is toegelaten
tot een handels- of dienstenentrepot of dat onder de eerste twee genoemde
categorieën valt, onder de Opb vallen, en derhalve van een belasting
naar de winst zijn vrijgesteld. De overige lichamen zullen onder de Wet op
de vennootschapsbelasting 1969 (Wet Vpb 1969) en de Wet op de dividendbelasting
1965 (Wet Div.bel. 1965) worden gebracht. In deze zin is er geen sprake van
een generiek stelsel. Het beperken van de groep lichamen waarvoor de vrijstelling
van een belasting naar de winst geldt, roept spanning op met de gedragscode
voor belastingen op ondernemingen.
 In dit kader is er ook op te wijzen, dat in het BES-stelsel alleen een
vastgoedbelasting en een uitdelingsbelasting zijn opgenomen, een stelsel dat
voor de toetreding tot de Europese Gemeenschap ook in de Republiek Estland
gold maar onder druk van de Europese Commissie is afgeschaft.
 De Raad adviseert in de toelichting op deze aspecten nader in te gaan.
 
 5. Europese aspecten
 
 De regering deelt de mening van de Raad dat sprake kan zijn van spanning
met de gedragscode voor belastingen op ondernemingen niet. Hoewel weliswaar kan worden gesteld dat de antimisbruikmaatregel
in artikel 5.2 van de Belastingwet BES tot gevolg heeft dat voor lichamen
die bij voor bezwaar vatbare beschikking op de BES eilanden worden geacht
te zijn gevestigd een belastingniveau ontstaat dat lager is dan
voor lichamen die op basis van artikel 5.2 van de Belastingwet BES in Nederland
worden geacht te zijn gevestigd, is daarmee nog geen sprake van schadelijkheid.
Of een bepaalde regeling daadwerkelijk schadelijk is, moet worden beoordeeld
aan criteria zoals onder andere zijn opgesomd in onderdeel B van de gedragscode.
 Juist door het voor de BES eilanden voorgestelde fiscale stelsel te toetsen
aan deze criteria komt de regering tot de conclusie dat van spanning met de
gedragscode geen sprake is. Het voor de BES eilanden voorgestelde stelsel
is gericht op het behoud van het reeds op de BES eilanden aanwezige lokale
bedrijfsleven en op het aantrekken van bedrijven die bereid zijn te investeren
in werkgelegenheid en onroerend goed op de BES eilanden zonder dat voor deze
laatste groep een andere fiscale behandeling is voorzien dan voor het reeds
op de BES eilanden aanwezige bedrijfsleven. Hierdoor komen de voordelen juist
terecht bij ingezetenen van de BES eilanden. Ook vereist de regeling dat er
daadwerkelijk economische activiteiten worden verricht op de BES eilanden
en een substantiële economische aanwezigheid op de BES eilanden is zelfs
een voorwaarde. Per saldo ontstaat hierdoor een regeling die lichamen met
een economische binding met de BES eilanden een profijtelijk fiscaal stelsel
biedt, terwijl bedrijven zonder (veel) economische binding met de BES eilanden
(bijvoorbeeld trustkantoren en doorstroomlichamen) actief ontmoedigd worden
om zich op de BES eilanden te vestigen doordat deze bedrijven geen gebruik
kunnen maken van het BES stelsel maar in de reguliere Nederlandse heffing
worden betrokken. Als het ware ontstaat hierdoor een «on shore»
regeling, terwijl de gedragscode juist is gericht tegen «off shore»
regelingen.
 
 Daarnaast vraagt de Raad in te gaan op de ontwikkeling dat Estland onder
druk van de Europese Commissie de aldaar geldende winstuitdelingsbelasting
moest afschaffen.
 
 De voorgenomen afschaffing van de Estse winstuitdelingsbelasting hangt
nauw samen met de toetreding van Estland tot de Europese Unie. In de aanloop
naar de toetreding van een staat tot de Europese Unie dient de desbetreffende
staat het zogenoemde «acquis communautaire» om te zetten in nationale
regelgeving. Eén hoofdstuk van het «acquis communautaire»
gaat over belastingen en omvat onder andere de zogenoemde Moeder/Dochter-richtlijn.
Doordat Estland pas winstbelasting heft op het moment van winstuitdeling,
zou toepassing van de Moeder/Dochter-richtlijn tot gevolg hebben dat de winst
van een Ests lichaam onbelast zou zijn zolang het niet zou worden uitgekeerd
en vervolgens zou worden vrijgesteld op basis van de Moeder/Dochter-richtlijn
op het moment van uitdeling aan een lichaam in de Europese Unie. Per saldo
zou daardoor in Estland geen belastingheffing over de winst plaatsvinden.
Los van de mogelijke budgettaire gevolgen voor Estland (vanwege het grotendeels
verdampen van de Estse winstbelastinggrondslag) werd het voorgaande door de
Europese Commissie in de Europese context als niet wenselijk beoordeeld. Als
onderdeel van de toetredingsonderhandelingen tussen de Europese Commissie
en Estland is dan ook op het punt van de Moeder/Dochter-richtlijn een tijdelijke
derogatie op het acquis communautaire overeengekomen (geldend tot en met 31 december
2008).
 
 Anders dan de Raad lijkt te veronderstellen is de Estse winstuitdelingsbelasting
niet in strijd met het primaire Europese recht (het EG-verdrag). Er is enkel
vastgesteld dat een winstuitdelingsbelasting en de Moeder/Dochter-richtlijn
niet op elkaar aansluiten en om die reden niet verenigbaar is met het secundaire
recht. Het in de Belastingwet BES voorgestelde stelsel waar winst alleen wordt
belast bij uitdeling (en niet bij herinvestering) levert dan ook geen Europeesrechtelijke
problemen op, te meer daar de Moeder/Dochter-richtlijn niet van toepassing
is of wordt op de BES eilanden. De BES eilanden blijven immers een zogenoemd
Land Gebied Overzee (LGO) als bedoeld in artikel 299, derde lid, van het EG-verdrag.
Zelfs als de BES eilanden op enig moment een zogenoemd Ultra Perifeer Gebied
(UPG) zouden worden, kan het voorgaande stelsel blijven bestaan mits als onderdeel
van de onderhandelingen tussen de Europese Commissie en Nederland –
en na bekrachtiging door de Raad van Ministers van de Europese Unie –
over de daadwerkelijke invulling van zo’n eventuele UPG-status voor
de BES eilanden is overeengekomen dat de Moeder/Dochter-richtlijn
bij wijze van derogatie op het «acquis communautaire» in de BES
eilanden tijdelijk of helemaal geen toepassing vindt.
 
 
 6. Randvoorwaarden
 
 
 De Raad merkt op, dat voor een beoordeling van het BES-stelsel ook stil
dient te worden gestaan bij de deels in elkaar overlopende budgettaire, instrumentele
en steunfuncties van de belastingen.
 Hoewel de budgettaire functie op zich geen nadere toelichting behoeft,
dwingt deze functie er toe, dat de belastingheffing zoveel mogelijk plaatsvindt
in hetzelfde ritme als waarin de begrotingsuitgaven worden gedaan. Periodeheffingen
zoals de inkomstenbelasting, waarbij het te belasten inkomen eerst na afloop
van het kalenderjaar bekend is, lopen niet synchroon met het desbetreffende
begrotingsjaar. Op grond daarvan dient in vooruitbetalingen van de belasting
door voorheffingen of voorlopige aanslagen te worden voorzien.
 De instrumentele functie is het dienstbaar maken van de belastingheffing
aan economisch-politieke doeleinden. In het algemeen worden als zodanig een
redelijke inkomensverdeling, een aanvaardbare economische groei, volledige
werkgelegenheid, een stabiel prijspeil en de bescherming van het milieu aangemerkt.
Voor de BES-eilanden speelt deze functie in het bijzonder ten aanzien van
de belastingtarieven.
 De steunfunctie heeft betrekking op de betekenis die de ene belasting
heeft voor de andere in het stelsel, en ziet in het bijzonder op de controle-elementen
die door de samenhang in het stelsel als het ware zijn ingebouwd.
 De controle-elementen hebben ook grote betekenis voor de uitvoering van
de verschillende belastingen in het stelsel. Uitvoering van de belastingwetgeving
leidt tot meer problemen naarmate het aantal belastingplichtigen – en
daarmee het aantal relevante beslissingen met betrekking tot de belastingheffing –
groter is en naarmate de belastingplichtigen minder deskundig zijn. Op grond
van de uitvoeringseisen dient dan ook:
 
 a. het aantal belastingplichtigen te worden beperkt;
 
 b. de verstrekking van voor de belastingheffing noodzakelijke gegevens
plaats te vinden door administratieplichtigen van wie verwacht mag worden
dat zij over (enige) fiscale kennis beschikken.
 
 In de toelichting op het wetsvoorstel wordt op verscheidene
plaatsen gesteld, dat het nieuwe fiscale stelsel eenvoudig moet zijn. Opgemerkt
wordt onder meer, dat het vanwege de bescheiden omvang van de economie van
de BES-eilanden voor de hand ligt het fiscale stelsel zo eenvoudig mogelijk
vorm te geven, dat een eenvoudig fiscaal stelsel van belang is voor de burgers
van de BES-eilanden en het lokale bedrijfsleven, en dat het nieuwe fiscale
stelsel zich kenmerkt door eenvoud. De Raad merkt op, dat het begrip «eenvoud»
inhoudsloos is, indien het niet aan een kader wordt gerelateerd. De Raad zal
het begrip eenvoud plaatsen in de sleutel van de uitvoeringseisen. In het
bijzonder geldt dit voor de inkomstenbelastingheffing als aanslagbelasting,
omdat bij deze belasting in beginsel alle inwoners van de BES-eilanden betrokken
zijn. De omstandigheid dat van hen – evenmin als van inwoners van het
Europese deel van Nederland – verwacht mag worden dat zij over fiscale
kennis beschikken, brengt mee, dat aan de kenbaarheid van het object van de
inkomstenbelasting («waarover wordt geheven») hoge eisen moeten
worden gesteld, voor zover zij met betrekking tot dit object bij de aanslagregeling
worden ingeschakeld. Het inkomensbegrip zou dan ook vanuit deze kenbaarheid
moeten worden benaderd, en niet het resultaat moeten zijn van theoretische
en pragmatische beschouwingen zoals nog is geschied bij de Wet op de inkomstenbelasting
1964 (Wet IB 1964) en de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001).
 
 
 Voor een goede uitvoerbaarheid van de inkomstenbelastingheffing
geldt dat, onder meer, zou moeten worden voldaan aan de volgende (rand)voorwaarden:
 
 
 – uit het inkomensbegrip dienen oncontroleerbare elementen geëlimineerd
te worden;
 
 – niet voor tegenbewijs vatbare forfaits dienen in de plaats te
komen van de mogelijkheid voor het leveren van bewijs door de belastingplichtige
van aftrekbare kosten en uitgaven door het overleggen van bewijsstukken;
 
 – van de belastingplichtige wordt in de aangifte geen opgave verlangd
van gegevens die door derden aan de belastingdienst worden gerenseigneerd teneinde dubbel werk en het maken van fouten bij het overschrijven
van die gegevens in de aangifte te voorkomen;
 
 – van de belastingplichtige wordt in de aangifte geen opgave verlangd
van gegevens die kennis van belastingwetgeving of rechtspraak vragen, omdat
bij gebrek aan die kennis de opgave onbetrouwbaar is;
 
 – aan de belastingplichtigen worden geen keuzen gelaten, omdat elke
keuze dwingt tot het volledig beoordelen van de beide varianten, hetgeen leidt
tot dubbel werk en onzekerheid of de keuze uiteindelijk goed is gedaan, terwijl
een nieuwe keuzemogelijkheid moet worden geboden indien tijdens de aanslagregeling
wijzigingen worden aangebracht in elementen van de aangifte.
 
 
 Met betrekking tot de eerste randvoorwaarde merkt de Raad op, dat niet
van alle belastingplichtige inwoners verlangd kan worden dat zij een controleerbare
administratie van hun inkomsten en uitgaven bijhouden. Voor de controle van
de voor de belastingheffing noodzakelijke inkomensgegevens zullen dan ook
als uitgangspunt de administraties van de overheid, de ondernemers en de inhoudingsplichtigen
genomen dienen te worden. Voor zover inkomensgegevens niet kunnen worden ontleend
aan deze administraties, dienen zij niet in het inkomensbegrip te worden opgenomen.
Dit geldt onder meer voor de persoonlijke dienstverlening («het klussen»).
Bij de vraag of en in hoeverre ondernemers in een inkomsten- of winstbelastingheffing
moeten worden betrokken, dient ook deze controlefunctie te worden meegewogen.
 
 
 De Raad is van oordeel dat vanwege de bescheiden omvang van de economie
van de BES-eilanden het mogelijk moet zijn dat met name de voorgestelde inkomstenbelasting
binnen het BES-stelsel aan deze randvoorwaarden gaat voldoen.
 De Raad adviseert in de toelichting aan de randvoorwaarden aandacht te
geven, de BESib aan deze randvoorwaarden te toetsen en te bezien in hoeverre
aan deze randvoorwaarden meer volledig voldaan kan worden.
 
 6. Randvoorwaarden
 
 Naar aanleiding van de opmerkingen van de Raad met betrekking tot de vormgeving
en opbouw van de inkomstenbelasting en de loonbelasting worden de voorgestelde
hoofdstukken II en III van de Belastingwet BES in zijn geheel geschrapt. De
Landsverordening op de inkomstenbelasting 1943 en de Landsverordening op de
loonbelasting 1976 worden dan ook (vooralsnog) omgezet in Nederlands recht,
waardoor deze landsverordeningen – ook nadat de BES eilanden een onderdeel
van Nederland zijn geworden – materieel nagenoeg geheel zullen blijven
bestaan. Hierdoor vervalt op dit moment de noodzaak nader in te gaan op deze
opmerking van de Raad.
 
 
 7. Artikelsgewijze toelichting
 
 
 In onderdeel II van de toelichting wordt opgemerkt, dat in de artikelsgewijze
toelichting wordt volstaan met een toelichting op de onderdelen die zijn toegevoegd
aan de bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale regelingen, of zijn gewijzigd
of geschrapt in het kader van de beoogde vereenvoudiging en modernisering
van het bestaande stelsel.
 De Raad merkt op, dat het voorstel als onderdeel van het Nederlandse rechtsstelsel
beoogt een definitieve regeling te geven voor het belastingstelsel op de BES-eilanden.
Uit dien hoofde dient de toelichting op de onderscheiden bepalingen volledig
te zijn. Daarbij komt dat de wordingsgeschiedenis en de toelichting op de
Landsverordening op de Inkomstenbelasting 1943 (P.B. 1956, nr. 9) (Lv
1943) niet goed toegankelijk is.
 Het uitschrijven van de toelichting is in ieder geval nodig voor zover
in de artikelsgewijze toelichting geen aandacht wordt gegeven aan de reikwijdte
van delegatiebepalingen.
 De Raad adviseert de artikelsgewijze toelichting volledig uit te schrijven. 
 
 7. Artikelsgewijze toelichting
 
 De regering wijst erop dat voor alle bepalingen in hoofdstuk I, IV, V,
VI, VII, IX en X van de Belastingwet BES een toelichting is opgenomen in het
artikelsgewijze deel van de memorie van toelichting. Voor hoofdstuk VIII van
de Belastingwet BES geldt dit niet. De reden hiervoor is dat grotendeels is
aangesloten bij de bestaande Nederlands-Antilliaanse regelgeving op het terrein
van het formele belastingrecht en invorderingsrecht. Voor de wordingsgeschiedenis
en de toelichting op hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES wordt dan ook –
net als de regel is bij alle Nederlands-Antilliaanse landsverordeningen die
door middel van de Invoeringswet BES en de Aanpassingswet BES worden omgezet –
verwezen naar de Nederlands-Antilliaanse toelichting op die thans bestaande
regelingen. Voor de overige delen alsmede voor de onderdelen waarop wordt
afgeweken van het bestaande Nederlands-Antilliaanse formele belastingrecht
en invorderingsrecht is in de memorie van toelichting voorzien in een artikelsgewijze
toelichting. Omdat hoofdstuk VIII wel een eigen opbouw kent, is in de memorie
van toelichting een transponeringstabel opgenomen aan de hand waarvan de herkomst
van de bepaling (en de toelichting daarop) eenvoudiger is te traceren. Ten
slotte kan ten aanzien van de hoofdstukken II en III van de Belastingwet BES
het navolgende worden opgemerkt. Naar aanleiding van de opmerkingen van de
Raad heeft de regering geoordeeld dat vooralsnog geen inkomstenbelasting en
loonbelasting in de Belastingwet BES wordt opgenomen. Dit betekent dat via
de Invoeringswet BES en de Aanpassingswet BES de thans bestaande Landsverordening
op de inkomstenbelasting 1976 en Landsverordening op de loonbelasting 1976
grotendeels ongewijzigd worden omgezet in Nederlands recht (zie voor een nadere
toelichting de onderdelen 9, 10 en 17). De hoofdstukken II en III worden voor
de toekomstige inkomstenbelasting en loonbelasting gereserveerd waardoor een
artikelsgewijze toelichting voor deze twee hoofdstukken in de memorie van
toelichting bij de Belastingwet BES niet aan de orde is.
 
 
 8. Hoofdstuk I Inleidende bepalingen
 
 
 Lichamen
 Op grond van artikel 1.2 BelBES wordt verstaan onder «lichamen»:
verenigingen en andere rechtspersonen, maat- en vennootschappen en doelvermogens.
Onder dit begrip vallen mitsdien ook niet-rechtspersonen, die voor de toepassing
van de belastingwetgeving als transparant worden aangemerkt. De opbrengstbelasting
geldt voor lichamen. In de toelichting is geen aandacht gegeven aan de vraag
of een maat- of vennootschap, die voor de heffing van de inkomstenbelasting
als transparant wordt aangemerkt, ook onder de opbrengstbelasting valt, op
grond waarvan bij de uitkering van het winstaandeel 5% niet verrekenbare
opbrengstbelasting moet worden geheven, of alleen onder de opbrengstbelasting
valt, op grond waarvan de maten of vennoten niet aan de inkomstenbelasting
zijn onderworpen. In het laatste geval ontstaat een aanmerkelijk verschil
in belastingdruk tussen een eenmanszaak, waarbij over de winst naar het 30,4%-tarief
wordt geheven, en een maatschap, waarbij de winst onbelast blijft en enkel
5% opbrengstbelasting bij uitkering van het winstaandeel wordt geheven.
 De Raad adviseert in de toelichting aan dit aspect aandacht te geven.
 
 
 Delegatie
 In artikel 1.5, eerste lid, eerste volzin, BelBES is bepaald dat waar
iemand woont en waar een lichaam gevestigd is, naar de omstandigheden wordt
beoordeeld. Deze bepaling komt overeen met artikel 4 van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen (AWR) en is in een uitgebreide jurisprudentie vergaand uitgekristalliseerd.
In de tweede volzin van deze bepaling wordt bepaald, dat bij ministeriële
regeling nadere regels kunnen worden gesteld omtrent de vestigingsplaats van
een lichaam. In de toelichting is met betrekking tot deze bevoegdheid gesteld,
dat deze er op is gericht ingezetenen van Nederland te ontmoedigen om fiscale
redenen naar de BES-eilanden te vertrekken.
 Deze toelichting is niet goed te begrijpen en zou verduidelijkt dienen
te worden. 
 In ieder geval acht de Raad het niet passend een begrip waarvan de ontwikkeling
aan de belastingrechter is overgelaten, zonder enige beperking bij ministeriële
regeling nader in te vullen.
 De Raad adviseert artikel 1.5, eerste lid, tweede volzin, BelBES te schrappen.
 
 8. Inleidende bepalingen
 Lichamen
 De regering heeft het advies van de Raad opgevolgd. Teneinde over de belastingplicht
geen misverstand te laten bestaan is in artikel 5.1 (nieuw) een opsomming
gegeven van de rechtsvormen waarop de opbrengstbelasting toepassing vindt.
Verder is in artikel 5.1, tweede lid (nieuw) een van artikel 1.2 (oud) afwijkende
definitie van «lichaam» opgenomen die bewerkstelligt dat de opbrengstbelasting
niet geldt voor lichamen die voor de heffing van de inkomstenbelasting als
transparant worden aangemerkt. De winst van deze lichamen wordt bij de maten
of vennoten immers in de inkomstenbelasting betrokken.
 Delegatie
 Dit advies van de Raad is overgenomen en verwerkt in de wettekst en de
memorie van toelichting.
 
 9. Hoofdstuk II Inkomstenbelasting
 
 
 Vergelijking heffingswetten
 De BES-inkomstenbelastingheffing bestaat uit:
 
 a. opbrengst van onderneming en arbeid
 
 b. opbrengst van rechten op periodieke uitkeringen en verstrekkingen
 
 c. winst uit aanmerkelijk belang verminderd met
 
 d. persoonlijke lasten
 
 e. buitengewone lasten
 
 f. te verrekenen verliezen.
 
 
 De Nederlandse inkomstenbelastingheffing bestaat uit drie boxen, ieder
met een eigen tariefstructuur.
 Box 1 omvat het belastbare inkomen uit werk en woning en bestaat uit:
 
 a. winst uit onderneming
 
 b. loon
 
 c. resultaat uit overige werkzaamheden
 
 d. periodieke uitkeringen en verstrekkingen
 
 e. inkomsten uit eigen woning
 
 f. negatieve uitgaven voor inkomensvoorzieningen
 
 g. negatieve persoonsgebonden aftrekposten
 verminderd met
 
 h. de aftrek wegens geen of een geringe eigenwoningschuld
 
 i. uitgaven voor inkomensvoorzieningen
 
 j. persoonsgebonden aftrek
 
 k. te verrekenen verliezen uit werk en woning.
 
 
 Box 2 omvat het belastbare inkomen uit aanmerkelijk belang en bestaat
uit het inkomen uit aanmerkelijk belang (reguliere voordelen en vervreemdingsvoordelen)
verminderd met de persoonsgebonden aftrek en de te verrekenen verliezen uit
aanmerkelijk belang.Box 3 omvat het belastbare inkomen uit sparen en beleggen
en bestaat uit het voordeel uit sparen en beleggen verminderd met de persoonsgebonden
aftrek.
 
 
 Bij de vergelijking van deze heffingswetten wordt voorbijgegaan aan de
omstandigheid, dat veel regelingen in de Wet IB 2001 veel uitgebreider en
gedetailleerder zijn geregeld, alsmede dat bedragen aanmerkelijk afwijken.
Alleen verschillen die bestaan in het niet opnemen van belangrijke onderdelen
van de heffingen worden in dit onderdeel van het advies in aanmerking genomen.
 Uit de vergelijking komt ten aanzien van de belastbare inkomsten naar
voren, dat in de BES-inkomstenbelasting de inkomsten uit vermogen en de inkomsten
uit eigen woning niet zijn opgenomen. In de toelichting is hierover opgemerkt,
dat in de nieuwe inkomstenbelasting, gezien de hoge uitvoeringslasten en de geringe opbrengst, de inkomsten uit vermogen (roerende en onroerende
zaken) voor particulieren niet meer in de heffing betrokken worden. Hiertegenover
staat dat de opbrengstbelasting (heffing over dividend) voor deze belastingplichtigen
eindheffing wordt. De aftrek van hypotheekrente voor een eigen woning is in
stand gelaten. Vanwege het feit dat geen eigenwoningforfait is opgenomen,
kan de hypotheekrente in aftrek worden gebracht als persoonlijke last. Onroerende
zaken met uitzondering van de eigen woning en onroerende zaken die tot een
ondernemingsvermogen behoren, worden in de vastgoedbelasting betrokken.
 Deze motivering vormt geen objectieve en redelijke grond om de inkomsten
uit vermogen en de inkomsten uit eigen woning buiten de heffing te laten.
 De Raad wijst er op, dat het niet opnemen van een heffing over inkomsten
uit vermogen de BES inkomstenbelasting denatureert als draagkrachtheffing.
Het past niet in een inkomstenbelasting alleen de werkenden en niet de vermogenden
te betrekken. Hoewel ook op de BES-eilanden de belastingheffing over loon
en uitkeringen wat de opbrengst betreft, vele malen hoger zal zijn dan de
belastingheffing over de opbrengst van vermogen, mag dit geen reden zijn niet
meer over de opbrengst van vermogen te heffen. In Nederland beloopt box 3
ook niet meer dan 3% van het verzamelinkomen tegenover 97% voor
loon en uitkeringen. Tevens wijst de Raad erop
dat de heffing over inkomsten uit vermogen zoals geregeld in de Verordening,
weliswaar niet zonder uitvoeringsproblemen is uit te voeren, maar dat een
vermogensrendementsheffing zoals in de Wet IB 2001 opgenomen, niet tot grote
uitvoeringslasten behoeft te leiden.
 Ten aanzien van de inkomsten uit eigen woning past het systematisch niet
in een bronnenstelsel geen eigenwoningforfait of een andere vorm van heffing
in de BESib op te nemen, maar wel de aftrek van hypotheekrente te handhaven.
De Raad wijst er daarbij op, dat nu op grond van het voorstel van FinBES de
waarde van de eigen woning kan worden betrokken in de lokale belastingheffing,
deze waarde zonder grote uitvoeringslasten als grondslag voor een eigenwoningforfait
kan dienen.
 Het ontbreken van een heffing over de inkomsten uit vermogen en de eigen
woning maakt de nieuwe inkomstenbelastingheffing ook erg gunstig voor pensionado’s.
In de toelichting is geen motivering gegeven voor de gunstige regeling voor
gefortuneerde buitenlanders die op de BES-eilanden komen wonen en hun inkomen
voornamelijk vanuit het buitenland verkrijgen. Hierbij dient ook betrokken
te worden, dat deze buitenlanders binnen het land Nederland (komen) wonen.
Deze motivering dient alsnog gegeven te worden.
 Daarnaast zal het niet heffen over de opbrengst van vermogen aantrekkingskracht
hebben op vermogende inwoners van Curaçao, Sint Maarten en Aruba. Het
fiscale klimaat op Bonaire zal mede door het ontbreken van een winstbelasting
voor lichamen in zijn geheel zodanig gunstig zijn, dat immigratie vanuit deze
delen van het Koninkrijk is te verwachten. In de toelichting wordt aan dit
aspect geen aandacht besteed. Dit dient alsnog te gebeuren.
 Gelet op het vorenstaande is de Raad van oordeel, dat er geen objectieve
en redelijke grond is aangegeven voor het niet heffen over de inkomsten uit
vermogen en de eigen woning. De BESib is daardoor zodanig onevenwichtig dat
deze belasting op deze punten aangevuld dient te worden, mede om het karakter
van de belasting als draagkrachtheffing te bewaren.
 De Raad adviseert in de BESib een heffing over de opbrengst van de eigen
woning en over inkomsten uit vermogen zoals opgenomen in box 3 van de Wet
IB 2001, op te nemen.
 
 
 Uit de vergelijking komt ten aanzien van de aftrekbare bedragen naar voren,
dat de persoonlijke lasten en de buitengewone lasten ten opzichte van de overeenkomstige
regelingen in de Wet IB 2001 aanmerkelijk beperkt zijn. In de toelichting
is hieromtrent gesteld, dat met het oog op de verbreding van de grondslag
van de inkomstenbelasting, alsmede met het oog op het bereiken van de situatie
waarin de loonheffing zoveel mogelijk eindheffing zal zijn, fors is ingegrepen
in de mogelijkheid om persoonlijke lasten in aftrek te kunnen brengen op het
inkomen; dit heeft het gevolg dat onder meer de aftrek van giften is komen
te vervallen. Hetzelfde geldt voor de buitengewone lasten, waarbij alleen
de aftrek ter zake van studiekosten in stand is gelaten.
 Het inzetten van een verbreding van de heffingsgrondslag door het schrappen
van aftrekposten is een zwaarwegend argument ten gunste van de beoogde vereenvoudiging,
maar het beperken van de aftrek van draagkrachtverminderende
uitgaven behoeft een meer uitgebreide motivering in het licht van de inkomstenbelasting
als een heffing naar draagkracht.
 De Raad adviseert de toelichting op dit punt aan te vullen.
 
 
 Kenbaarheid
 De kenbaarheid van het object van heffing heeft door het dooreenlopen
van de systeemlijnen die zijn ontleend aan de Wet IB 1914 zoals overgenomen
in de Lv 1943, de Wet IB 1964 en de Wet IB 2001 meer dan nodig is, geleden.
De Lv 1943 is ontleend aan en stemde oorspronkelijk in belangrijke mate overeen
met de Wet IB 1914. Nadien is de Lv 1943 meerdere malen gewijzigd, waarbij
elementen uit de Wet IB 1964, en nadien uit de Wet IB 2001, in de Lv 1943
zijn opgenomen, zonder dat het stelsel dat aan de Wet IB 1964 ten grondslag
lag, in de Lv 1943 is overgenomen. Hierdoor is het beeld van hetgeen in de
heffing wordt betrokken, verbrokkeld en zijn breuken in de systematiek ontstaan
die de uitvoering van de heffing bemoeilijken. Indien de Lv 1943 zoals deze
nadien is gewijzigd, de definitieve inkomstenbelastingheffing voor de BES-eilanden
zou moeten gaan vormen, zou eerst een inhaalslag uitgevoerd moeten worden
om de heffing systematisch tot een eenheid te brengen.
 Het voorstel ziet opnieuw op het opnemen van elementen uit de Wet IB 2001
zonder daarbij de heffing opnieuw systematisch in te richten. Dit dient alsnog
te gebeuren, waarbij de inhaalslag kan worden meegenomen. Voor een definitieve
regeling van de inkomstenbelastingheffing past het daarbij niet in hoofdzaak
te blijven vasthouden aan de systeemlijn van de Wet IB 1914 en de ontwikkelingen
sedertdien in belangrijke mate te verwaarlozen. Uitgangspunt zou dienen te
zijn de systematiek van de Wet IB 2001, of in ieder geval de systematiek van
de Wet IB 1964, te volgen.
 In de BESib worden als belangrijke nieuwe elementen de partnerregeling
(de artikelen 2.2 en 2.3 BelBES) en de bepaling van de jaarwinst naar goed
koopmansgebruik (artikel 2.12, derde lid, BelBES) opgenomen.
 
 
 Partnerregeling
 Voorgesteld wordt een partnerregeling, waarin wordt bepaald welke personen
voor de inkomstenbelastingheffing gelijk worden gesteld aan een echtgenoot,
en een keuzeregeling in de BESib op te nemen. Deze regelingen zijn ontleend
aan de in de artikelen 1.2 en 1.3 Wet IB 2001 opgenomen regeling. In de toelichting
is niet gemotiveerd om welke reden de invoering van deze partnerregeling nodig
is. Dit dient alsnog te gebeuren, nu twijfel kan bestaan of een partnerregeling
in de (vereenvoudigde) heffing past.
 De Raad wijst in dit kader in de eerste plaats op de brief aan de Tweede
Kamer der Staten-Generaal van 18 april 2009
inzake een geharmoniseerd partnerbegrip. Hierin wordt opgemerkt, dat het voornemen
bestaat in de AWR een basis-partnerbegrip te introduceren, waarin de gemeenschappelijke
partnercategorieën zijn opgenomen. Het betreft echtgenoten, geregistreerde
partners en ongehuwden met een notarieel samenlevingscontract. Aanvullingen
op dit basis-partnerbegrip zullen in de afzonderlijke heffingswetten dan wel
de Awir worden opgenomen. Het gaat daarbij onder meer om regelingen waarvoor
een ruimer partnerbegrip gewenst is dan het basis-partnerbegrip. Vanuit het
oogpunt van eenvoud voor de burger en complexiteitsreductie voor de belastingdienst,
gaat de voorkeur uit naar het hanteren van objectief controleerbare criteria,
bijvoorbeeld als er uit de relatie tussen partners een kind is geboren. In
dergelijke situaties is sprake van een verbondenheid tussen ongehuwde samenwoners
die verder gaat dan louter schaalvoordelen. Gelijktijdig met de introductie
van objectieve criteria die tot – verplicht – partnerschap leiden,
zal de in de Wet IB 2001 opgenomen mogelijkheid voor ongehuwd samenwonenden
om te kiezen voor partnerschap komen te vervallen.
 In dit licht adviseert de Raad de partnerregeling die in de artikelen
2.2 en 2.3 BelBES is opgenomen, opnieuw te bezien.Daarnaast wijst de Raad
erop, dat in de toelichting geen aandacht is gegeven aan het karakter van
de BESib. De vraag of een partnerregeling nodig is, kan eerst worden beantwoord
indien vast zou staan dat de BESib ingericht zou moeten blijven worden als
gezinsbelasting. Uit artikel 2.30 BelBES is af te leiden, dat deze belasting
overeenkomstig de Lv 1943 nog steeds wordt aangemerkt als een gezinsbelasting.
De betekenis hiervan is echter beperkt, omdat geen toerekening van de inkomsten
uit vermogen aan de meestverdienende partner meer plaatsvindt nu deze inkomsten
niet meer belast worden. De toerekening blijft beperkt tot de
winst uit aanmerkelijk belang, waarvoor een vast tarief van 5% geldt,
en de verminderingen uit hoofde van de hypotheekrente, kosten monumentenpanden
en premie brandverzekering eigen woning alsmede de buitengewone lasten die
beperkt zijn tot de eigen studiekosten en bepaalde studie- en opleidingskosten
van kinderen.
 De uit artikel 2.30 BelBES voortvloeiende toerekening aan de meestverdienende
partner van de als inkomsten uit vermogen aan te merken periodieke uitkeringen
en de daartegenover staande verminderingen uit hoofde van de betaling of verstrekking
van dergelijke periodieke uitkeringen dienen, zoals hierna zal worden uiteengezet,
geschrapt te worden. Ook de in artikel 2.30, derde lid, onderdeel c, 4°,
BelBES opgenomen periodieke uitkeringen die zijn bedongen in rechtstreeks
verband met of bij het staken van een onderneming dienen te worden geschrapt
omdat in de bepalingen omtrent de winst uit onderneming geen stamrechtvrijstelling
is opgenomen.
 De op grond van de echtgenotenregeling verplichte toerekening van bepaalde
inkomsten en verminderingen aan de meestverdienende partner, die nodig is
om de progressie in de belastingheffing over een gezinsinkomen te handhaven,
mist in het voorstel betekenis, omdat geen progressief inkomstenbelastingtarief
geldt, maar een vlak tarief van 30,4%, en niet in voetoverheveling
is voorzien.
 Nu door de voorgestelde vereenvoudigingen van de BESib de betekenis van
de inkomstenbelastingheffing als gezinsbelasting – na de reeds eerder
ingezette individualisering van de heffing – opnieuw sterk wordt verminderd,
adviseert de Raad de BESib in te richten als een individuele heffing. In dat
geval kunnen de artikelen 2.2, 2.3, 2.30, 2.31 en 2.32 BelBES vervallen. Teneinde
de aftrek van hypotheekrente en de kosten monumentenpanden mogelijk te blijven
maken ten laste van de verdienende partner, indien de eigen woning het eigendom
is van een niet-verdienende partner, zou de omschrijving van eigen woning
daartoe kunnen worden aangepast. De studiekostenaftrek voor kinderen zou gewaarborgd
kunnen blijven via de pleegkind-bepaling.
 
 
 Ten slotte merkt de Raad op, dat de keuze, zoals in de toelichting uiteen
is gezet op grond van de wens om de wetteksten ten opzichte van de Lv 1943
zoveel mogelijk intact te laten, om de partner die aan de daartoe gestelde
voorwaarden voldoet, gelijk te schakelen aan de echtgenoot, tot onduidelijkheden
leidt, nog afgezien van de moeilijk te begrijpen formulering dat onder echtgenoot
mede wordt verstaan de niet duurzaam gescheiden levende echtgenoot (artikel
2.2, eerste lid, onderdeel a, BelBES). De Raad adviseert in ieder geval in
de aanhef van artikel 2.2, eerste lid, BelBES het woord «mede»
te laten vervallen.
 De partnerregeling geldt alleen voor de BESib (artikel 2.2, eerste lid,
aanhef, BelBES), hetgeen onduidelijkheid oproept ten aanzien van de andere
hoofdstukken, waarvoor het begrip «echtgenoot» eveneens van betekenis
is. De regeling is ook niet volledig doorgetrokken
naar de bepalingen inzake de verliesverrekening (artikel 2.10, derde lid,
BelBES) en de samentelbepaling (artikel 2.30, eerste lid, BelBES).
 De Raad adviseert de keuze om de partner gelijk te schakelen aan de echtgenoot
te heroverwegen, nu een eenmalige aanpassing van de wettekst niet opweegt
tegen de ontstane onduidelijkheden.
 
 
 Winst uit onderneming
 Een belangrijke stap in de richting van het winstbegrip zoals dat in de
Wet IB 1964 en de Wet IB 2001 is opgenomen, is gezet door het opnemen van
artikel 2.12, derde lid, BelBES inzake de jaarwinstbepaling. Om dit begrip
sluitend te houden is het echter noodzakelijk ook een totaalwinstbepaling
(vergelijk artikel 3.8 Wet IB 2001) en een eindafrekeningsbepaling (vergelijk
artikel 3.61 Wet IB 2001) op te nemen. Dit geldt eveneens voor het begrip
ondernemer (vergelijk artikel 3.4 Wet IB 2001). Met het opnemen van deze bepalingen
kan het verbrokkelde beeld van de winstbepaling
worden weggenomen en kunnen deze bepalingen systematisch worden gegroepeerd
en gerangschikt, waarbij elkaar overlappende bepalingen, die als gevolg van
het dooreenlopen van de hiervoor aangeduide systeemlijnen in de BelBES zijn
opgenomen, kunnen worden vermeden.
 Aan de invoering van artikel 2.12, derde lid, BelBES is echter niet het
gevolg verbonden, dat de artikelen 2.15, eerste lid en vijfde lid, en 2.18,
eerste, tweede, derde, vierde en zevende lid, BelBES kunnen vervallen.
Ook de bepalingen met betrekking tot de afschrijvingen kunnen in de systeemlijn
van de Wet IB 1964 aanmerkelijk worden vereenvoudigd.
 De Raad wijst er daarnaast op, dat artikel 2.14, onderdeel f, BelBES niet
past in het BES-stelsel omdat daarin geen winstbelasting voor lichamen is
opgenomen.
 De Raad adviseert de bepalingen met betrekking tot de winst uit onderneming
in vorengaande zin aan te vullen en te vereenvoudigen.
 
 
 Loon
 Ook voor de bepalingen met betrekking tot loon geldt, dat de kenbaarheid
van het object van heffing door het dooreenlopen van de systeemlijnen die
zijn ontleend aan de Wet IB 1914 zoals overgenomen in de Lv 1943, en de Wet
IB 1964 in samenhang met de Wet op de loonbelasting 1964 (Wet LB 1964) meer
dan nodig is heeft geleden. Dit dient in de hiervoor aangeduide inhaalslag
te worden hersteld.
 De Raad wijst er in dit kader op dat, nu artikel 2.12, derde lid, BelBES
bepaalt dat onder loon en dienstbetrekking wordt verstaan hetgeen daaronder
wordt verstaan in de artikelen 3.6 en 3.9 BelBES onderscheidenlijk artikel
3.3 BelBES, het overbodig en verwarrend is de termen traktement, salaris,
vrije kost en inwoning, tantième en gratificatie in artikel 2.12, eerste
lid, BelBES op te nemen. Tevens dient hetgeen is bepaald in de artikelen 2.14,
onderdeel g (verplichte bijdragen werkgever), onderdeel h (door werkgever
gemaakte kosten voor geneeskundige behandeling en aanspraken van werknemer
op geneeskundige behandeling), en onderdeel i (voordeel uit vrijstelling verschuldigde
sociale lasten), BelBES niet in de inkomstenbelasting maar in de loonbelasting
te worden opgenomen.
 De Raad wijst er daarnaast op dat, anders dan in de toelichting is gesteld,
op grond van artikel 2.15, eerste lid, BelBES de kosten van verwerving volledig
van het loon aftrekbaar zijn. Het niet opnemen van artikel 9, derde lid, Lv
1943 neemt de daarin opgenomen beperking weg. Het moge de bedoeling zijn uit
vereenvoudigingsoogpunt en ter vermindering van de administratieve lasten
de aftrek van verwervingskosten mee te nemen in de belastingvrije som, maar
deze bedoeling is niet in de wet vastgelegd. Artikel 2.15, eerste lid, BelBES
dient te worden geschrapt, hetgeen ook kan gelet op hetgeen hiervoor ten aanzien
van winst uit onderneming is opgemerkt.
 De Raad adviseert de bepalingen met betrekking tot loon in vorenstaande
zin aan te passen.
 
 
 Andere inkomsten uit arbeid
 Andere inkomsten uit arbeid kunnen omschreven worden als het gezamenlijke
bedrag van het resultaat uit een of meer werkzaamheden die geen winst uit
onderneming of loon generen (vergelijk artikel 3.90 Wet IB 2001). Indien deze
omschrijving in artikel 2.12 BelBES wordt opgenomen, kunnen de termen honorarium
en vacatie- of presentiegeld uit artikel 2.12, eerste lid, BelBES worden geschrapt.
 De bepalingen inzake de andere inkomsten uit arbeid zijn niet geheel gelijkgesteld
aan die inzake winst uit onderneming. Zo worden deze inkomsten niet gecorrigeerd
voor het privégebruik van een personenauto (artikel 2.12, vierde lid,
BelBES) en mist de beperking van de uitsluiting van de bepaalde kosten (artikel
2.17, derde lid, BelBES) betekenis voor de andere inkomsten uit arbeid. Aan
deze verschillen is in de artikelsgewijze toelichting geen aandacht gegeven.
Dit dient alsnog te gebeuren.
 In de toelichting is evenmin aandacht gegeven aan de vraag of op de andere
inkomsten uit arbeid kosten van verwerving in mindering kunnen worden gebracht
(artikel 2.15, eerste lid, BelBES). Indien het winstregime van toepassing
wordt verklaard op deze inkomsten, zouden in de omschrijving van winst uit
onderneming deze inkomsten kunnen worden meegenomen. Indien het loonregime
van toepassing zou worden verklaard, zou het in de lijn liggen geen aftrek
voor verwervingskosten toe te staan. In ieder geval dient een keuze te worden
gemaakt en in de BESib te worden vastgelegd.
 De Raad adviseert de bepalingen met betrekking tot de andere inkomsten
uit arbeid in vorenstaande zin aan te passen. 
 
 
 Voorgestelde vereenvoudigingen
 Tot de voorgestelde vereenvoudigingen behoren het schrappen van de inkomsten
uit vermogen uit de BESib en de invoering van een vast tarief van 30,4%
waarin de premieheffing volks-, werknemers- en zorgverzekeringen is begrepen.
 Het schrappen van de inkomsten uit vermogen is niet volledig gebeurd.
De Raad wijst in dit kader op de opbrengst van rechten op periodieke uitkeringen,
de winst uit aanmerkelijk belang en de persoonlijke lasten.
 
 
 Periodieke uitkeringen en persoonlijke lasten
 De in artikel 2.13 BelBES opgenomen omschrijving van de opbrengst van
rechten op periodieke uitkeringen sluit de tot het vermogen behorende rechten
op periodieke uitkering in. Deze moeten in het gekozen systeem worden geëlimineerd.
Tot de periodieke uitkeringen zouden alsdan niet gerekend kunnen worden de
periodieke uitkeringen en verstrekkingen die de tegenwaarde voor een prestatie
vormen voor zover zij, tezamen met de krachtens het desbetreffende recht van
de verzekeraar reeds ontvangen uitkeringen en verstrekkingen, de waarde van
de prestatie te boven gaan. Alleen in het geval de premies ten laste van het
belastbare inkomen zijn gebracht, zou de uitkering in de heffing kunnen worden
betrokken. In deze gevallen ligt het echter voor de hand deze uitkeringen
(fictief) als loon uit vroegere arbeid aan te merken. Hetzelfde geldt voor
de periodieke (verzekerings)uitkeringen in verband met invaliditeit, ziekte
of ongeval (zie artikel 3.4, zesde lid, BelBES en vergelijk artikel 11 Uitvoeringsbesluit
LB 1965).
 De omschrijving van artikel 2.13 BelBES zou vervangen dienen te worden
door een limitatieve opsomming, zoals in artikel 2.30, derde lid, onderdeel
c, BelBES is opgenomen. De te belasten opbrengsten uit periodieke uitkeringen
worden dan beperkt tot de periodieke uitkeringen en verstrekkingen welke van
publiekrechtelijke aard zijn of rechtstreeks voortvloeien uit het familierecht,
voor zover zij niet afkomstig zijn van bloed- of aanverwanten in de rechte
lijn of in de tweede graad van de zijlijn.
 Als tegenhanger van de omstandigheid dat de inkomsten uit vermogen niet
in de inkomstenbelastingheffing worden begrepen, dient ook de aftrek als persoonlijke
last van de betaalde of verstrekte uitkeringen die bij de ontvanger als inkomsten
uit vermogen zijn aan te merken, niet mogelijk te zijn. Op grond hiervan dient
artikel 2.23, eerste lid, onderdeel a, BelBES te worden geschrapt.
 Uit een oogpunt van vereenvoudiging en mede gelet op hetgeen hiervoor
ten aanzien van de persoonlijke dienstverlening is opgemerkt, geeft de Raad
in overweging ook de verstrekking van termijnen van (persoonlijke) pensioenen,
die niet veelvuldig zullen voorkomen, te schrappen (artikel 2.23, eerste lid,
onderdeel b, BelBES).
 In de toelichting is geen aandacht gegeven aan de vraag of op de periodieke
uitkeringen kosten van verwerving in mindering dienen te blijven worden gebracht
(artikel 2.15, eerste lid, BelBES). Indien het loonregime van toepassing zou
worden verklaard, zou het in de lijn liggen geen aftrek voor verwervingskosten
toe te staan. In ieder geval dient een keuze te worden gemaakt en in de BESib
te worden vastgelegd.
 
 
 Tot de persoonlijke lasten worden ook de premies van levensverzekeringen
gerekend (artikel 2.23, eerste lid, onderdeel c, BelBES). Gelet op de omschrijving
van levensverzekering (artikel 2.4, onderdeel c, BelBES) vallen hieronder
ook niet alleen verzekeringen die recht geven op periodieke uitkeringen, maar
ook kapitaalverzekeringen. In de BESib is niet opgenomen, dat de uitkeringen
van kapitaal op deze verzekeringen in de belastingheffing worden betrokken,
hetgeen de Raad passend oordeelt. Er is dan geen reden de premies voor deze
verkeringen in aftrek toe te laten.
 
 
 De Raad adviseert de bepalingen met betrekking tot de periodieke uitkeringen
en persoonlijke lasten in vorenstaande zin aan te passen.
 
 Winst uit aanmerkelijk belang
 
 Ook voor de bepalingen met betrekking tot de winst uit aanmerkelijk belang
geldt, dat de kenbaarheid van het object van heffing door het dooreenlopen
van de systeemlijnen die zijn ontleend aan de Wet IB 1914 zoals overgenomen
in de Lv 1943, en de Wet IB 1964 in samenhang met de Wet LB 1964 meer dan nodig is heeft geleden. Dit dient in de hiervoor aangeduide inhaalslag
te worden hersteld.
 De Raad merkt in dit kader op, dat tussen artikel 2.14, onderdeel d, BelBES
en de aanmerkelijk belangregeling strijdigheid bestaat.
 De Raad adviseert artikel 2.14, onderdeel d, BelBES te schrappen, mede
omdat deze bepaling voor de bepaling van hetgeen onder inkomen dient te worden
verstaan, kan worden gemist.
 
 
 Daarnaast merkt de Raad op, dat in de toelichting geen aandacht is gegeven
aan de plaats die de aanmerkelijk belangregeling inneemt in de vereenvoudigde
BESib en het BES-stelsel. Deze analyse kan niet worden gemist, aangezien het
niet vanzelfsprekend is dat in het nieuwe stelsel een plaats voor de aanmerkelijk
belangregeling dient te worden ingeruimd.
 De pijlers waarop de rechtvaardiging voor de aanmerkelijk belangheffing
rust, zijn nog steeds de machtspositie van de aanmerkelijk belanghouder in
de vennootschap en de beschikkingsmacht over de reserves. Door zijn machtspositie
kan de aanmerkelijk belanghouder veelal zelfstandig de omvang van de winstuitdelingen
bepalen, althans daarop grote invloed uitoefenen. Hij heeft aldus de mogelijkheid
een anti-fiscale uitdelingspolitiek te voeren. Materieel heeft de aanmerkelijk
belangheffing mede het karakter van een voorschotheffing op de inkomstenbelastingheffing
over de uitgedeelde winst gekregen. Bij de ingrijpende wijziging van het aanmerkelijk
belangregime in 1996 is de heffing omgebouwd tot een subjectieve heffing.
Alle voordelen die bij de aanmerkelijk belanghouder opkomen worden in de heffing
betrokken zonder onderscheid te maken tussen winstuitkeringen en vermogensresultaten.
Bij deze regimewijziging is een meer fundamentele bezinning op de regeling
als zodanig achterwege gebleven. Niet ter discussie is gesteld dat aan het
toen vigerende stelsel ten grondslag lag dat voor de totaliteit van aandeelhouders
als inkomen moest worden beschouwd de gehele door de vennootschap gedurende
haar bestaansperiode behaalde en aan die aandeelhouders als zodanig toekomende
winst. De heffing over dit inkomen kan plaatsvinden enkel over het bedrag
en op het tijdstip van de uitkering van die winst (objectieve heffing), maar
daarnaast ook bij vervreemding van de aandelen omdat de opeenvolgende koerswinsten
en -verliezen elkaar uiteindelijk opheffen, mits de liquidatie-uitkering ten
minste het op de aandelen gestorte kapitaal bedraagt.
 Gelet op deze achtergrond van het aanmerkelijk belangregime zal uitdrukkelijk
gemotiveerd dienen te worden of in de BESib de regeling moet worden aangemerkt
als een compenserende heffing bij de materieel als ondernemers aan te merken
groot-aandeelhouders over de winst van de vennootschap tegenover de inkomstenbelastingheffing
over de winst uit onderneming bij particuliere ondernemers, dan wel als een
heffing over de opbrengst van aandelen die vergelijkbaar is met de opbrengst
van ter beurze genoteerde aandelen. In het eerste geval zou het tarief van
de heffing moeten aansluiten bij het inkomstentarief over de winst uit onderneming
(30,4%), aangezien geen winstbelasting van de vennootschap wordt geheven,
in het laatste geval zou de aanmerkelijk belangheffing dienen te worden geschrapt,
omdat in de BESib geen heffing over inkomsten uit vermogen is opgenomen.
 Voor zover de aanmerkelijk belangregeling zou moeten worden aangemerkt
als een voorschotheffing voor de Opb, merkt de Raad op dat tussen de Opb en
de aanmerkelijk belangheffing geen aansluiting bestaat, aangezien tot de opbrengst
waarover de Opb wordt geheven (artikel 5.1 BelBES), ook baten worden gerekend
die als vervreemdingsvoordelen in de aanmerkelijk belangregeling worden aangemerkt
(artikel 2.21, vierde lid, BelBES) en waarvoor geen verrekening van de Opb
als voorheffing geldt (artikel 2.39, tweede lid, onderdeel b, BelBES). Ook
dient bij een kwalificatie als voorschotheffing gemotiveerd te worden dat
de uitbreiding van de aanmerkelijk belangheffing tot de (rente op) schuldvorderingen
op de vennootschap (artikel 2.21, derde lid, BelBES) passend is. Tevens dient
gemotiveerd te worden dat de verzwaring van de uitvoering van de BESib opweegt
tegen de (tijdelijke) budgettaire opbrengst, gelet op het tarief van 5%
van beide heffingen. De Raad merkt hierbij op, dat artikel 2.35, derde lid,
BelBES nog aangevuld moet worden met een regeling ingeval verlies uit aanmerkelijk
belang wordt geleden. Dit vormt een complicerende factor waar nog geen rekening
mee is gehouden, maar het is onjuist aanmerkelijk belangvoordelen
te belasten tegen 5% en aanmerkelijk belangverliezen van het overig
inkomen af te trekken tegen 30,4%.
 Tevens dient bij de afweging de exitheffing (artikel 2.21, vierde lid,
onderdeel g, BelBES) en het opleggen van conserverende aanslagen in deze gevallen
(artikel 2.38 BelBES) te worden betrokken.
 
 
 In ieder geval dient bij de aanmerkelijk belangheffing onderscheid te
worden gemaakt naar de achterliggende winst van de vennootschap. Indien deze
winst bestaat uit niet-beleggingsinkomsten (actieve vennootschap), gelden
vorenstaande opmerkingen over het karakter van de aanmerkelijk belangregeling.
Indien deze winst bestaat uit beleggingsinkomsten (beleggingsmaatschappij)
en deze inkomsten direct bij uitkering of indirect bij vervreemding van de
aandelen genoten worden, bestaat voor een heffing in een inkomstenbelasting
die niet heft over inkomsten uit vermogen, geen grondslag, omdat de inkomsten
uit vermogen die direct worden genoten buiten de BESib blijven. De regeling
dient op dit punt aangepast te worden. Evenzo bestaat voor het belasten van
een forfaitair rendement bij beleggingsmaatschappijen (artikel 2.22, tweede
en derde lid, BelBES) in een inkomstenbelasting die niet heft over inkomsten
uit vermogen, geen grondslag. Deze bepalingen dienen geschrapt te worden.
 
 
 De Raad adviseert in het licht van het vorenstaande het opnemen van een
aanmerkelijk belangregime in de BESib te heroverwegen.
 
 Bedrag der belasting
 
 De Raad wijst erop, dat voor de berekening van de te betalen inkomstenbelasting
het belastbaar inkomen eerst dient te worden verminderd met de belastingvrije
som. Het tarief van 30,4% wordt vervolgens op dit saldo toegepast.
Artikel 2.35, vierde tot en met zesde lid, BelBes dient daartoe vooraf te
gaan aan artikel 2.35, eerste lid, BelBES en artikel 2.35, eerste tot en met
derde lid, dient zodanig te worden aangepast dat het tarief alleen op het
saldo wordt toegepast. 
 De Raad adviseert artikel 2.35 BelBES in deze zin aan te passen.
 
 9. Inkomstenbelasting
 
 Zie onderdelen 6 en 17.
 
 
 10. Hoofdstuk III Loonbelasting
 
 Vergelijking heffingswetten
 
 Bij de vergelijking van de BESlb en de Wet LB 1964 wordt voorbijgegaan
aan de omstandigheid, dat veel regelingen in de Wet LB 1964 veel uitgebreider
en gedetailleerder zijn geregeld, alsmede dat bedragen aanmerkelijk afwijken.
Alleen verschillen die bestaan in het niet opnemen van belangrijke onderdelen
van de heffingen of onderdelen die de uitvoering belangrijk vergemakkelijken,
worden in dit onderdeel van het advies in aanmerking genomen.
 Uit de vergelijking komt naar voren ten aanzien van het begrip dienstbetrekking,
dat dit ruim is omschreven, en ten aanzien van het voorwerp van belasting,
dat in de BESlb de regeling met betrekking tot de aanspraken niet is uitgeschreven
en de zogenoemde huispersoneelregeling en eindheffingsregeling niet zijn opgenomen.
 
 Dienstbetrekking/huispersoneel
 
 In artikel 3.3, eerste lid, BelBES is bepaald, dat als dienstbetrekking
wordt beschouwd elke arbeidsverhouding, waarbij een gezagsverhouding bestaat
tussen degene die werk opdraagt en degene die het uitvoert. Deze omschrijving
omvat aldus ook de particuliere opdrachtgever die aanwijzingen kan geven op
welke wijze een werk dient te worden uitgevoerd. Uit het bepaalde in artikel
3.3, tweede lid, onderdeel f, BelBES lijkt echter te volgen dat onder het
begrip «dienstbetrekking» zoals omschreven in artikel 3.3, eerste
lid, BelBES, niet wordt begrepen de rechtsverhouding met degene die het werk
uitvoert in de uitoefening van een onderneming of een zelfstandig uitgeoefend
beroep. De Raad adviseert de bepaling te verduidelijken. 
 Hij kan zich vinden in de beperking van het begrip dienstbetrekking, indien
degene die zich anders dan als ondernemer verbindt om persoonlijk een werk
tot stand te brengen tegen een te betalen prijs, handelt met een particuliere
opdrachtgever (artikel 3.3, derde lid, BelBES). Het ontgaat de Raad echter
om welke reden deze beperking van het begrip dienstbetrekking ook plaatsvindt
indien de overeenkomst is aangegaan met de Staat of met een van de openbare
lichamen. Deze beperking dient in de artikelsgewijze toelichting te worden
gemotiveerd, waarbij tevens dient te worden aangegeven hetgeen met «de
Staat» in deze bepaling wordt bedoeld.
 Met betrekking tot de particuliere opdrachtgevers wijst de Raad er tevens
op, dat in de BESlb een met artikel 5 Wet LB 1964 overeenkomstige bepaling
ontbreekt. Hierin is bepaald dat als dienstbetrekking niet wordt beschouwd
de arbeidsverhouding van degene die uitsluitend of nagenoeg uitsluitend diensten
verricht ten behoeve van het huishouden van de natuurlijke persoon tot wie
hij in dienstbetrekking staat, indien hij de diensten doorgaans op minder
dan vier dagen per week verricht, alsmede dat onder het verrichten van diensten
ten behoeve van een huishouden voor de toepassing van dit artikel mede wordt
verstaan het verlenen van zorg aan de leden van dat huishouden. Artikel 3.3,
eerste lid, juncto artikel 3.3, tweede lid, BelBES dekt deze regeling niet.
 De Raad adviseert teneinde de uitvoering van de BESlb zoveel mogelijk
te vereenvoudigen geen dienstbetrekking aan te nemen in particuliere verhoudingen.
Het loon wordt in deze verhoudingen voor de inkomstenbelastingheffing dan
aangemerkt als andere inkomsten uit arbeid.
 
 Aanspraken
 
 In de toelichting wordt ten aanzien van pensioenen opgemerktdat in het wetsvoorstel wordt voorgesteld de zogenoemde omkeerregeling
overeenkomstig de Nederlandse situatie aan te passen. Deze aanpassing dient
tot verdergaande wijziging van de BESlb te leiden dan is voorgesteld. In artikel
3.6, eerste lid, BelBES is bepaald, dat loon is al hetgeen onder welke naam
of vorm ook uit een bestaande of vroegere dienstbetrekking wordt verkregen.
Onder deze omschrijving vallen ook aanspraken, waaronder aanspraken op pensioen,
om na verloop van tijd of onder een voorwaarde een of meer uitkeringen of
verstrekkingen te ontvangen (vergelijk artikel 10, tweede lid, Wet LB 1964).
Deze aanspraken worden in aanmerking genomen naar hun waarde in het economische
verkeer. Teneinde de omkeerregeling in te voeren dient in de BESlb te worden
bepaald dat tot het loon niet behoren (onder meer) aanspraken, die berusten
op een pensioenregeling. Hetzelfde geldt ten aanzien van aanspraken ingevolge
sociale verzekeringswetten of uit hoofde van een recht op geneeskundige behandeling
en verpleging. Teneinde de aanspraakregeling sluitend te maken dient in de
BESlb tevens te worden bepaald, dat tot het loon evenmin horen uitkeringen
en verstrekkingen ingevolge een aanspraak die tot het loon behoort. Tevens
dient te worden bepaald, dat ook de verplichte bijdragen van werknemers ingevolge
een pensioenregeling niet tot het loon behoren; met deze bijdragen dient niet
eerst bij de herleiding tot het voljaarsloon rekening te worden gehouden (artikel
3.11, vierde lid, BelBES). De volledige pensioenuitkeringen worden nadien
bij de werknemer als loon uit vroegere dienstbetrekking belast.
 Indien deze bepalingen in de BESlb worden opgenomen, kan artikel 3.6,
derde lid, onderdelen a, c, d en e, BelBES vervallen. Indien beoogd wordt
het recht op een eenmalige uitkering bij overlijden volledig vrij te stellen,
dienen zowel de aanspraak op als de uitkering van deze overlijdensuitkeringen
niet tot het loon te worden gerekend (artikel 3.6, derde lid, onderdeel b,
BelBES).
 De Raad adviseert de bepalingen met betrekking tot het loonbegrip in vorenstaande
zin aan te passen.
 
 Eindheffingsregeling
 
 In artikel 31 Wet LB 1964 is de zogenoemde eindheffingsregeling opgenomen.
Op grond van deze regeling kan volstaan worden met een loonbelastingheffing
van de werkgever zonder toerekening van het loon waarover wordt geheven aan
individuele werknemers. Deze regeling is met name van betekenis bij naheffing
over loon waarop (ten onrechte) geen loonbelasting is ingehouden, zoals kostenvergoedingen
waarvan de werkgever ten onrechte heeft aangenomen dat deze onbelast vergoed
konden worden. Een overeenkomstige bepaling is in de BESlb niet opgenomen. 
 De Raad adviseert teneinde de uitvoering van de BESlb zoveel mogelijk
te vereenvoudigen dit alsnog te doen.
 
 Fictief loon
 
 In artikel 3.9 BelBES is bepaald, dat ten aanzien van de werknemer die
arbeid verricht ten behoeve van een lichaam waarin hij een aanmerkelijk belang
heeft, het in een kalenderjaar genoten loon ten minste wordt gesteld op USD
30 000. Uit de toelichting is af te leiden dat deze regeling met name
ziet op op de BES-eilanden gevestigde vennootschappen. De in artikel 2.21
BelBES opgenomen aanmerkelijk belangregeling heeft echter ook betrekking op
buiten de BES-eilanden gevestigde vennootschappen.
 De Raad adviseert artikel 3.9 BelBES te verduidelijken.
 
 Tarief
 
 De Raad merkt op, dat bij een vast tarief van 30,4% de wijze van
berekening en inhouding vereenvoudigd kan worden. Ook voor de loonbelasting
zou volstaan kunnen worden met een loonsomheffing over de totale loonsom,
zoals thans reeds wordt voorgesteld ten aanzien van de premieheffing. Op deze
loonsomheffing dient enkel in mindering te worden gebracht een bedrag van
USD 38,46 voor elke dag dat een werknemer in dienst is (of USD 19,23 per halve
dag). Dit bedrag correspondeert met een belastingvrije som van USD 10 000
voor de inkomstenbelastingheffing van een belastingplichtige. De herleiding
tot een voljaarsloon (artikel 3.11 BelBES) kan aldus aanmerkelijk vereenvoudigd
worden.
 Evenzo kan artikel 3.12, derde tot en met zesde lid, BelBES vervallen,
aangezien bij een vast tarief geen loonbelastingtabellen nodig zijn.
 De Raad adviseert teneinde de uitvoering van de BESlb zoveel mogelijk
te vereenvoudigen de wijze van berekening in vorenstaande zin aan te passen.
 
 10. Loonbelasting
 
 Zie onderdelen 6 en 17.
 
 
 11. Hoofdstuk IV Vastgoedbelasting
 
 Tijdvak en peildatum
 
 De vastgoedbelasting is een belasting op het rendement op grond en de
daarop aanwezige onroerende zaken. Het rendement wordt forfaitair bepaald
naar rato van de waarde van de onroerende zaken en gesteld op 4% van
die waarde. De waarde van de onroerende zaak wordt vastgesteld volgens artikel
39 FinBES. Dit is de waarde die aan de onroerende zaak dient te worden toegekend,
indien de volle en onbezwaarde eigendom daarvan zou kunnen worden overgedragen
en de verkrijger de zaak in de staat waarin die zich bevindt, onmiddellijk
en in volle omvang in gebruik zou kunnen nemen. In afwijking hiervan wordt
de waarde van een onroerende zaak bepaald op de vervangingswaarde indien dit
leidt tot een hogere waarde. Bij de berekening van de vervangingswaarde wordt
rekening gehouden met de aard en de bestemming van de zaak en de sedert de
stichting van de zaak opgetreden technische en functionele veroudering, waarbij
de invloed van latere wijzigingen in aanmerking wordt genomen.
 Voor een goede en zelfstandige leesbaarheid van artikel 4.7 BelBES dient
niet naar artikel 39 FinBES te worden verwezen, maar dient de bepaling in
artikel 4.7 BelBES te worden uitgeschreven. Hetzelfde geldt voor de verwijzing
naar artikel 41 FinBES bij waardeverandering als gevolg van een verbouwing
of sloop en soortgelijke gebeurtenissen.
 De Raad mist in hoofdstuk IV het tijdvak waarover de Vgb wordt geheven.
Uit de toelichting is af te leiden, dat beoogd wordt hiervoor het kalenderjaar
te nemen en de heffing te baseren op de waarde bij het begin van het kalenderjaar.
 De Raad adviseert de Vgb in vorenstaande zin aan te vullen.
 
 
 Tevens merkt de Raad op, dat slechts in beperkte mate zal kunnen worden
aangesloten bij de lokale grondbelasting omdat de waarde voor die belasting
zal worden bepaald op een peildatum die één jaar ligt voor het
belastingtijdvak en zal gelden voor vijf jaar (artikel 40 FinBES). Bovendien
word bij de waardebepaling een aantal correcties in aanmerking
genomen (artikel 42 FinBES) die niet voor de waardebepaling van de Vgb gelden.
 
 Belastingplicht
 
 In artikel 4.3, onderdeel f, BelBES is bepaald, dat de Vgb niet wordt
geheven ter zake van voordelen uit onroerende zaken, voor zover het genot
krachtens eigendom, bezit of beperkt recht in handen is van een lichaam als
bedoeld in artikel 5.2, tweede lid, BelBES. Laatstgenoemd artikel bepaalt,
dat een lichaam dat op de BES-eilanden is gevestigd of op de BES-eilanden
geacht wordt te zijn gevestigd, voor de toepassing van de Opb geacht wordt
in Nederland te zijn gevestigd. In samenhang bezien leiden deze bepalingen
ertoe, dat de Vgb niet kan worden geheven van deze lichamen. Dit strijdt met
de artikelsgewijze toelichting op artikel 4.3, onderdeel f, BelBES. Beoogd
wordt alleen de op de BES-eilanden gevestigde lichamen die onderworpen zullen
worden aan de Wet Vpb 1969, vrij te stellen teneinde cumulatie te voorkomen
van een heffing naar de winst en de Vgb, die voor lichamen een soort forfaitaire
winstheffing is. Hiertoe dient artikel 4.3, onderdeel f, BelBES te worden
aangevuld met de bepaling, dat de vrijstelling niet geldt voor de in artikel
5.2, derde en vierde lid, BelBES bedoelde lichamen.
 De Raad adviseert artikel 4.3, onderdeel f, BelBES aan te passen.
 
 
 De Raad merkt in dit kader op, dat een vrijstelling van de Vgb voor lichamen
die op de BES-eilanden gevestigd zijn maar aan de vennootschapsbelastingheffing
worden onderworpen, spanning oproept met de Vgb-heffing van lichamen die in
het Europese deel van Nederland gevestigd zijn en onroerende zaken op de BES-eilanden
bezitten. In de toelichting is geen aandacht gegeven aan deze situatie. Dit
dient alsnog te geschieden, waarbij dient te worden aangegeven op welke wijze
en voor welke gevallen in de Wet Vpb 1969 de cumulatie van de heffingen zal
worden voorkomen.
 De Raad adviseert de toelichting op dit punt aan te vullen.
 
 Heffing
 
 Artikel 4.9, eerste lid, BelBES bepaalt, dat de belasting wordt geheven
bij wege van aanslag. Gelet op de artikelen 8.1, 8.2 en 8.5 BelBES gaat aan
de aanslagregeling een aangifte vooraf. De belastingplichtigen dienen op grond
daarvan eerst zelf de waarde van de onroerende zaken te schatten. Dit is in
afwijking van de wijze waarop lokale belastingen zullen worden geheven. Indien
beoogd wordt deze wijze van heffing te gaan volgen, dienen de formele bepalingen
van hoofdstuk IV dienovereenkomstig te worden aangevuld. Daarbij dient tevens
te worden bezien of en in hoeverre artikel 4.7, tweede lid, BelBES leidt tot
een afzonderlijke beschikking waartegen bezwaar en beroep openstaat.
 De Raad adviseert de heffing van de Vgb opnieuw te bezien.
 
 11. Vastgoedbelasting
 Tijdvak en peildatum
 
 In navolging op het advies van de Raad is artikel 4.7 – nu artikel
4.6 – van de Belastingwet BES aangepast en is een nieuw artikel 4.8
ingevoegd.
 Voorts is in navolging op het advies van de Raad een nieuw artikel 4.7
toegevoegd. Geregeld is dat de inspecteur uit eigen beweging de aanslag vaststelt
en dat het tijdvak één kalenderjaar is.
 
 Tenslotte constateert de Raad dat slechts in beperkte mate kan worden
aangesloten bij de lokale grondbelasting. Het is in zoverre juist dat in de
FinBES andere correcties op de waarde van de onroerende zaak in aanmerking
worden genomen dan in de Belastingwet BES. Zowel de waarde voor de lokale
grondbelasting als voor de vastgoedbelasting wordt echter bepaald voor dezelfde
periode van vijf jaar.
 
 Belastingplicht
 De Raad adviseert artikel 4.3, onderdeel f, van de Belastingwet BES zodanig
aan te passen dat de verwijzing in onderdeel f strookt met de toelichting.
Zoals de Raad terecht opmerkt, is beoogd dat in de BES eilanden gelegen onroerende
zaken niet in de heffing van de vastgoedbelasting dienen te worden betrokken
als het in bezit is van een lichaam dat op basis van artikel 5.2, van de Belastingwet BES in Nederland wordt geacht te zijn gevestigd. In dat
geval zal het met die onroerende zaken behaalde rendement in Nederland in
de heffing worden betrokken (vennootschapsbelasting). Dit is ook in de memorie
van toelichting uiteengezet. De verwijzing in artikel 4.3, onderdeel f, van
de Belastingwet BES spoorde echter niet met de toelichting. In artikel 4.3,
onderdeel f, wordt abusievelijk verwezen naar artikel 5.2, tweede lid, van
de Belastingwet BES waardoor alle onroerende zaken die in bezit zijn van op
de BES eilanden gevestigde lichamen of lichamen die zijn opgericht naar op
de BES eilanden geldend recht onder de vrijstelling vallen. Dit is een omissie.
De wettekst is op dit punt dan ook aangepast en in overeenstemming gebracht
met de in de memorie van toelichting verwoorde bedoeling.
 
 Voorts adviseert de Raad in de memorie van toelichting in te gaan op de
heffing van Nederlandse vennootschapsbelasting over in de BES eilanden gelegen
onroerende zaken. De Raad stelt vast dat een onroerende zaak die feitelijk
in eigendom is van een in Nederland gevestigd lichaam (anders dan op basis
van artikel 5.2 van de Belastingwet BES) niet wordt vrijgesteld van vastgoedbelasting
zoals voorgesteld in hoofdstuk IV van de Belastingwet BES, terwijl een onroerende
zaak die in eigendom is van een in op basis van artikel 5.2 van de Belastingwet
BES in Nederland gevestigd lichaam wel wordt vrijgesteld van vastgoedbelasting
zoals voorgesteld in hoofdstuk IV van de Belastingwet BES. Op verzoek van
de Raad wordt de memorie van toelichting aangevuld over de wijze waarop in
bovengenoemde gevallen wordt voorzien in de voorkoming van cumulatie van de
heffing van de BES vastgoedbelasting en de heffing van Nederlandse vennootschapsbelasting. 
 Heffing
 De Raad adviseert de formele regels rondom de heffing van de vastgoedbelasting
opnieuw te bezien. In navolging op dit advies van de Raad is in het wetsvoorstel
opgenomen dat de waarde bij voor bezwaar vastbare beschikking wordt vastgesteld.
Deze waarde geldt voor een tijdvak van vijf achtereenvolgende kalenderjaren
waartegen slechts eenmaal bezwaar mogelijk is omdat een bezwaar tegen de aanslag
in de andere jaren niet gegrond kan zijn op de stelling dat de waarde onjuist
is vastgesteld. Verder is in de wet geregeld dat de inspecteur een aanslag
oplegt zonder dat daaraan een aangifte is voorafgegaan.
 
 12. Hoofdstuk V Opbrengstbelasting
 
 Vergelijking heffingswetten
 
 Bij de vergelijking van de Opb en de Wet Div.bel. 1965 wordt voorbijgegaan
aan de omstandigheid, dat veel regelingen in de Wet Div.bel. 1965 veel uitgebreider
en gedetailleerder zijn geregeld, alsmede dat bedragen afwijken. Alleen verschillen
die bestaan in het (niet) opnemen van belangrijke onderdelen van de heffingen,
worden in dit onderdeel van het advies in aanmerking genomen.
 Uit de vergelijking komen uitbreidingen in de Opb ten aanzien van het
voorwerp van belasting, alsmede een eigen regeling van de inhoudingsplichtigen
naar voren.
 
 Voorwerp van belasting
 
 In de toelichting is geen aandacht gegeven aan het voorwerp van belasting
anders dan dat gesteld is de opbrengst, de uitdeling van winst in welke vorm
dan ook, in de belastingheffing te willen betrekken. Niet aangeduid is of
beoogd wordt alleen over de op de BES-eilanden gegenereerde winst te heffen,
of dat beoogd wordt de wereldwinst van de vennootschap te belasten. Voor eerstgenoemde
mogelijkheid zijn in de toelichting en de Opb aanknopingspunten te vinden,
in het bijzonder door het ontbreken van een winstbelasting, het koppelen van
de inhoudingsplicht aan het gevestigd zijn op een van de BES-eilanden en het
opnemen in artikel 5.6 BelBES van een fictieve uitdeling van het vermogen.
Tegen deze mogelijkheid spreekt echter het ontbreken van een zogenoemde step-upregeling
bij het zich vestigen op de BES-eilanden.
 Daarbij is tevens op te merken, dat met betrekking tot de belastingdestinaris
(artikel 5.4 BelBES) is bepaald, dat de Opb onder meer wordt geheven van de
opbrengst van aandelen in op de BES-eilanden gevestigde lichamen als bedoeld in artikel 5.2 BelBES. Deze verwijzing naar artikel 5.2 BelBES
roept evenals de verwijzingen in de artikelen 5.1, onderdeel b, en 5.11, eerste
lid, BelBES verwarring op. De bepalingen zijn echter in de artikelsgewijze
toelichting op dit punt niet toegelicht. Uit het algemeen deel van de toelichting
is echter af te leiden, dat wordt beoogd dat de Opb alleen van toepassing
is op lichamen als bedoeld in artikel 5.2, derde en vierde lid, BelBES, aangezien
ten aanzien van de overige op de BES-eilanden gevestigde lichamen de Wet Div.bel.
1965 zal gaan gelden.
 In de toelichting is evenmin aandacht gegeven aan de op grond van artikel
1.2, onderdeel c, BelBES mede onder lichamen begrepen verenigingen en andere
rechtspersonen, maat- en vennootschappen en doelvermogens. Toegelicht dient
te worden waarom de uitdelingen van winst of opbrengst van deze rechtsfiguren
niet onder de Opb gebracht zijn. Daarbij dient tevens aandacht gegeven te
worden aan de uitdelingen van open en besloten fondsen voor gemene rekening
alsmede aan uitdelingen door niet op de BES-eilanden gevestigde lichamen die
activiteiten uitoefenen op de BES-eilanden.
 De Raad adviseert in de toelichting aandacht te geven aan de aard van
het voorwerp van belasting van de Opb en de artikelen 5.1, onderdeel b, 5.4
en 5.11, eerste lid, BelBES aan te passen.
 
 Plaats van vestiging
 
 De aard van het voorwerp van belasting van de Opb is ook van belang voor
de vraag of artikel 5.2, eerste lid, BelBES noodzakelijk is. Deze bepaling
stemt overeen met artikel 1, derde lid, Wet Div.bel. 1965. Deze bepaling is
in de Wet Div.bel. 1965 opgenomen om tegen te gaan dat door het verplaatsen
van de zetel van een vennootschap de heffing van dividendbelasting over niet
uitgedeelde winsten onmogelijk zou worden gemaakt. Het doel van de bepaling
is voornamelijk preventie van het op die manier ontgaan van dividendbelasting.
Gelet op de exitregeling van artikel 5.6, eerste lid, BelBES is de heffing
van Opb zeker gesteld bij zetelverplaatsing. Op grond hiervan is de bepaling
overbodig en kan deze worden geschrapt.
 
 
 Evenzo kan artikel 5.2, tweede lid, BelBES in deze vorm worden gemist.
Dit artikel bewerkt niet dat de op de BES-eilanden gevestigde lichamen, waarvoor
het Opb-regime niet dient te gelden, onderworpen worden aan de (Nederlandse)
vennootschapsbelasting en dividendbelasting. Daarvoor is een uitdrukkelijke
bepaling nodig, hetzij in een afzonderlijk hoofdstuk van de BelBES waarin
wordt bepaald dat deze lichamen belastingplichtig zijn alsmede dat de Wet
Vpb 1969 en de Wet Div.bel. 1965 op deze lichamen van overeenkomstige toepassing
zijn, hetzij dat deze lichamen niet worden belast op een van de BES-eilanden
alsmede dat in de Wet Vpb 1969 en de Wet Div.bel. 1965 uitdrukkelijk wordt
bepaald dat deze lichamen aan die belastingen zijn onderworpen. Vestigingsplaatsficties
zijn hiervoor niet nodig. Uit de toelichting kan worden afgeleid, dat laatstgenoemde
variant wordt beoogd. In dat geval kan worden volstaan met het opnemen in
de Opb van de bepaling dat uitdelingen van deze lichamen niet aan de Opb onderworpen
zijn. In de aanvullende bepalingen van de BelBES dienen vervolgens de daartoe
strekkende wijzigingen van de Wet Vpb 1969 en de Wet Div.bel. 1965 te worden
opgenomen. Het voorgestelde artikel 5.2, tweede lid, BelBES is inhoudsloos,
omdat de Opb geen betrekking heeft op in Nederland gevestigde lichamen, en
de fictie enkel inhoudt dat de lichamen voor de toepassing van de Opb in Nederland
gevestigd zijn.
 De Raad adviseert de Opb in vorenstaande zin aan te passen.
 
 Sfeerovergang
 
 De hoofdregel voor op de BES-eilanden gevestigde lichamen is dat zij (Nederlands)
vennootschapsbelastingplichtig zullen worden. Hierop gelden als uitzonderingen
van rechtswege de lichamen die zijn toegelaten tot een handels- en dienstenentrepot
en bij beschikking de op de BES-eilanden actieve lichamen, de lichamen die
voltijds aan ten minste drie op de BES-eilanden wonende natuurlijke personen
voltijds blijvend werk verschaffen en beschikken over een onroerende zaak
met een waarde van ten minste USD 50 000, alsmede houdstermaatschappijen
die voor ten minste 50% deelnemen in lichamen die zijn toegelaten tot
een handels- en dienstenentrepot of in op de BES-eilanden actieve lichamen,
en voor ten minste 95% worden gehouden door een op de BES-eilanden
wonende natuurlijke persoon. Deze lichamen worden niet onderworpen
aan een belasting naar de winst maar zijn inhoudingsplichtig voor de Opb.
Zodra deze lichamen niet meer voldoen aan de voorwaarden of na een verloop
van tien jaar na het nemen van de beschikking, vervalt de inhoudingsplicht
voor de Opb en worden zij mits dit in de Wet Vpb 1969 is geregeld, (Nederlands)
vennootschapsbelastingplichtig; er treedt dan sfeerovergang op. In het wetsvoorstel
is in artikel 5.6 BelBES een regeling getroffen voor deze sfeerovergang, maar
in de toelichting is niet aangegeven op welke wijze in de Wet Vpb 1969 deze
sfeerovergang zal worden geregeld. Van belang hierbij is onder meer het tijdstip
waarop de sfeerovergang plaatsvindt (tijdstip niet meer voldoen aan de voorwaarden,
begin of einde kalenderjaar), omdat de Opb een tijdstipbelasting is en de
vennootschapsbelasting een periodebelasting is. Dit speelt onder meer bij
een lichaam dat onder de Opb valt op grond van de omstandigheid, dat het aan
ten minste drie op de BES-eilanden wonende personen voltijds blijvend werk
verschaft en een van de drie personeelsleden overlijdt of ontslag neemt. Van
rechtswege vindt dan sfeerovergang plaats en bij het aantrekken van een vervangend
personeelslid dient opnieuw op verzoek een beschikking te worden genomen.
Dit «jojoën» tussen Opb- en vennootschapsbelastingheffing
dient vermeden te worden.
 Ook indien een op de BES-eilanden gevestigd lichaam eerst aan de (Nederlandse)
vennootschapsbelasting is onderworpen en vervolgens Opb-plichtig wordt, dient
deze sfeerovergang geregeld te worden, waarbij de problematiek gecompliceerder
ligt. Op grond van het stelsel van de Wet Vpb 1969 wordt bij het einde van
de belastingplicht afgerekend over de stille en fiscale reserves, maar vindt
geen aanpassing van het fiscaal erkende kapitaal tot de waarde in het economische
verkeer plaats. Zonder nadere regeling wordt alsdan een Opb-claim gevestigd
op de nog niet uitgedeelde winst van deze vennootschap. Aangezien de Opb beoogt
de op de BES-eilanden gegenereerde winst bij uitdeling te belasten, dient
een zogenoemde step up plaats te vinden teneinde dubbele belastingheffing
te voorkomen.
 Hetzelfde geldt bij vestiging op de BES-eilanden van een voordien in een
andere mogendheid gevestigd lichaam. Ook voor deze gevallen dient een soortgelijke
regeling te worden getroffen.
 De Raad adviseert het voorstel in vorenstaande zin aan te vullen alsmede
in de toelichting aandacht te geven aan de overeenkomstige regelingen die
in de Wet Vpb 1969 getroffen zullen worden.
 
 Toepassing verdragen
 
 Aangenomen dient te worden dat, indien de gerechtigde tot de uitdeling
inwoner is van een van de andere delen van het Koninkrijk of een verdragsland,
de heffing van de Opb niet mogelijk is, aangezien het uitdelende lichaam voor
de toepassing van de BRK en de verdragen geen inwoner van de BES-eilanden
is, omdat het lichaam op de BES-eilanden niet is onderworpen aan belasting
(artikel 2, eerste lid, onderdeel d, BRK en artikel 4, eerste lid, OESO Modelverdrag).
De uitdeling valt daarom niet onder artikel 11 BRK of artikel 10 van het OESO-modelverdrag
of enige andere specifiek in de BRK of verdragen genoemde inkomsten. De uitdeling
valt in deze gevallen onder de «overige inkomsten» waarover slechts
de woonstaat van de genieter mag heffen (artikel 20 BRK en artikel 21 OESO
Modelverdrag).
 De Raad adviseert aan dit aspect in de toelichting aandacht te geven.
 
 Vermijding oneigenlijk gebruik
 
 In de toelichting is opgemerkt, dat ter
waarborging van de internationale aanvaardbaarheid twee relatief eenvoudig
toepasbare en uitvoerbare heffingen (Vgb en Opb) worden voorgesteld ter vervanging
van de winstbelasting, alsmede dat wordt voorzien in een anti-misbruikregeling.
Deze laatste regeling betreft de hiervoor aangeduide (Nederlandse) vennootschapsbelastingheffing
voor – kort gezegd – niet op de BES-eilanden actieve lichamen.
 De Raad merkt op, dat relatief eenvoudig over de drempels die in artikel
5.2, derde en vierde lid, BelBES zijn opgeworpen voor de kwalificatie als «Opb-lichaam»,
gestapt kan worden, indien de belangen voor de kwalificatie groot genoeg zijn.
In het bijzonder kan snel aan de voorwaarde van artikel 5.2, derde lid, onderdeel
b, BelBES worden voldaan; voor een beleggingsmaatschappij volstaat bijvoorbeeld
het in dienst hebben van een receptioniste/telefoniste, conciërge en
tuinman voor kwalificatie. Indien de anti-misbruikregeling onvoldoende
betekenis heeft, komt de internationale aanvaardbaarheid- en de verenigbaarheid
met de Europese gedragscode voor belastingen op ondernemingen – ter
discussie te staan. Dit geldt evenzeer indien en voor zover het stelsel, zoals
hiervoor reeds is opgemerkt, constructiegevoelig is.
 De Raad adviseert opnieuw te bezien op welke wijze vermeden kan worden
dat niet-actieve lichamen zich kunnen kwalificeren als Opb-lichaam.
 
 12. Opbrengstbelasting
 Voorwerp van belasting
 
 Dit advies van de raad is overgenomen. In de toelichting is opgenomen
dat de opbrengstbelasting betrekking heeft op alle door het lichaam uitgedeelde
winst. De opbrengstbelasting is gebaseerd op de Landsverordening dividendbelasting
(Lv DB). Evenmin als de Nederlandse Wet op de dividendbelasting 1965 kent
de Lv DB een step up voor lichamen die zich in de Antillen vestigen. In lijn
hiermee kent ook de opbrengstbelasting geen step up. Het gevolg is dat de
uitdeling van de wereldwinst door een op de BES eilanden gevestigd lichaam
onderworpen is aan de opbrengstbelasting ongeacht het land waar deze winst
oorspronkelijk is behaald. Door het achterwege laten van een step up blijft
de regeling relatief eenvoudig.
 De Raad merkt voorts op dat de verwijzing in artikel 5.4 (aangenomen is
dat de Raad de verwijzing in artikel 5.3, onderdelen a, b en c, van de Belastingwet
BES (oud) bedoelt) naar «in op de BES eilanden gevestigde lichamen als
bedoeld in artikel 5.2 van de Belastingwet BES», evenals de verwijzingen
in de artikelen 5.1, onderdeel b (oud), en 5.11, eerste lid (oud) van de Belastingwet
BES, verwarring oproept. De Raad adviseert de artikelen aan te passen. De
regering heeft het advies van de Raad ter harte genomen. De verwijzing in
de genoemde artikelen naar «in op de BES eilanden gevestigde lichamen
als bedoeld in artikel 5.2 van de Belastingwet BES«, beoogt duidelijk
te maken dat de bepalingen slechts van toepassing zijn indien de uitkerende
lichamen op de BES eilanden zijn gevestigd. Daartoe verwijzen de onderdelen
a, b en c in artikel 5.3 (oud) naar artikel 5.2. Voor de vaststelling van
de vestigingsplaats is naast artikel 5.2 echter ook artikel 1.5 van belang
doordat artikel 5.2 in zoverre geldt in afwijking van artikel 1.5. De enkele
verwijzing naar artikel 5.2 kan daar door verwarrend zijn en is om die reden
in de desbetreffende bepalingen achterwege gelaten. In de onderdelen a, b,
c en d van artikel 5.1 (nieuw, was 5.3), is bepaald dat de opbrengstbelasting
wordt geheven van degenen die gerechtigd zijn tot de opbrengst van «op
de BES eilanden gevestigde» rechtsvormen. Wanneer een lichaam op de
BES eilanden is gevestigd wordt geregeld door artikel 1.5 alsmede in zoverre
in afwijking daarvan, artikel 5.2. Een naar omstandigheden op de BES eilanden
gevestigd lichaam is voor de opbrengstbelasting op de BES eilanden gevestigd
als aan de voorwaarden van artikel 5.2, tweede en derde lid (nieuw) is voldaan
en de inspecteur aan het lichaam een beschikking heeft afgegeven of het lichaam
heeft toegelaten tot een handels- en dienstenentrepot als bedoeld in hoofdstuk
V van de Douane- en Accijnswet BES. De op basis van artikel 1.5 op de BES
eilanden gevestigde lichamen die niet voldoen aan de voorwaarden van artikel
5.2. tweede en derde lid, worden geacht in Nederland te zijn gevestigd en
vallen onder de Nederlandse vennootschapsbelasting en dividendbelasting. De
omschrijving van de inhoudingsplichtige in artikel 5.6, tweede lid, (was artikel
5.1 onderdeel b (oud)) en artikel; 5.7, onderdeel a, is aangepast. Voorts
is de toelichting bij deze artikelen verduidelijkt.
 
 Ten slotte hebben de opmerkingen van de Raad geleid tot een aanpassing
van artikel 5.3 (oud). In verband met een meer logische opbouw van het hoofdstuk
is dit artikel vernummerd in artikel 5.1 (nieuw). In het eerste lid, onderdelen
a tot en met d, van artikel 5.1 (nieuw) zijn de rechtsvormen waarop de opbrengstbelasting
toepassing vindt opgesomd. Daaronder vallen naast verschillende vennootschappen
met een in aandelen verdeeld kapitaal ook verenigingen, stichtingen alsmede
doelvermogens en open fondsen voor gemene rekening. De Raad wijst er terecht
op dat de definitie van lichamen in artikel 1.2 (oud) ook transparante lichamen
omvat. In artikel 5.1. tweede lid (nieuw) is daarom een van artikel 1.2 afwijkende
definitie van lichamen opgenomen. De opbrengstbelasting geldt uitsluitend
voor de in artikel 5.1 eerste lid (nieuw) met name genoemde op
de BES eilanden gevestigde rechtsvormen en niet voor lichamen die voor de
heffing van de inkomstenbelasting als transparant worden aangemerkt. De winst
van deze lichamen wordt bij de maten of vennoten in de inkomstenbelasting
betrokken. De Raad vraagt verder aandacht voor de positie van niet op de BES
eilanden gevestigde lichamen die door middel van een vaste inrichting activiteiten
uitoefenen. Voor Koninkrijkssituaties is in het wetsvoorstel Invoeringswet
fiscaal stelsel BES voorzien in een aanpassing van de buitenlandse belastingplicht
in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Hierdoor wordt de aan een vaste
inrichting in de BES eilanden toe te rekenen winst waarvan het hoofdhuis in
Aruba, Curaçao of Sint Maarten is gevestigd eveneens in de heffing
van de Nederlandse vennootschapsbelasting betrokken. Hierdoor wordt de grondslag
voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten beschermd. Immers, op basis van
de Belastingregeling voor het koninkrijk (BRK) dienen Aruba, Curaçao
en Sint Maarten deze winst vrij te stellen hetgeen tot gevolg kan hebben dat
Arubaanse, Curaçaose en Sintmaartense lichamen hun activiteiten onderbrengen
in een vaste inrichting in de BES eilanden waardoor de winstbelasting grondslag
van Aruba, Curaçao en Sint Maarten wordt uitgehold. Voor niet Koninkrijkssituaties
zal de Staat waar het hoofdhuis zich bevindt moeten bezien of het de winst
van de BES vaste inrichting in de eigen nationale winstbelasting betrekt.
 
 Plaats van vestiging
 De suggestie van de Raad om het eerste lid van artikel 5.2 van de Belastingwet
BES te laten vervallen, wordt overgenomen. Het oude tweede lid (na schrapping
van het oude eerste lid, wordt dit het nieuwe eerste lid) blijft echter wel
bestaan. Op deze wijze wordt in de Belastingwet BES duidelijk gemaakt dat
de winst van een op de BES eilanden gevestigd lichaam in de Nederlandse vennootschapsbelasting
en dividendbelasting wordt betrokken, tenzij het lichaam voldoet aan de in
artikel 5.2 genoemde voorwaarden. Indien aan die voorwaarden wordt voldaan
is de opbrengstbelasting van toepassing. Overigens onderschrijft de regering
de analyse van de Raad dat de bepaling in het oude tweede lid van artikel
5.2 (het nieuwe eerste lid) van de Belastingwet BES geen andere rechtsgevolgen
heeft dan dat de winst van lichamen die op basis van de rest van artikel 5.2
niet onder de opbrengstbelasting worden gebracht, in de BES eilanden niet
in de heffing kan worden betrokken. Dit artikellid creëert als zodanig
geen heffingsrecht voor Nederland. Om dat te bewerkstelligen worden in het
wetsvoorstel Invoeringswet fiscaal stelsel BES wijzigingen voorgesteld in
de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de Wet op de dividendbelasting
1965. Door in deze wetten te bepalen dat lichamen die op basis van artikel
5.2 van de Belastingwet BES geacht worden in Nederland te zijn gevestigd,
ook voor de toepassing van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de
Wet op de dividendbelasting 1965 aan te merken als in Nederland gevestigde
lichamen. Hiermee wordt een sluitend systeem gecreëerd.
 Sfeerovergang
 In het wetsvoorstel is in artikel 5.8 (nieuw) Belastingwet BES een regeling
getroffen voor deze sfeerovergang die voorziet in een eindafrekening voor
de opbrengstbelasting. De latent verschuldigde opbrengstbelasting moet dan
worden afgedragen. De Raad merkt op dat in de toelichting niet is aangegeven
op welke wijze in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 deze sfeerovergang
zal worden geregeld. De Raad acht daarbij onder meer van belang het tijdstip
waarop de sfeerovergang plaatsvindt (tijdstip niet meer voldoen aan de voorwaarden,
begin of einde kalenderjaar).
 
 Zoals hiervoor onder «plaats van vestiging» vermeld, zijn,
teneinde lichamen die niet voldoen aan de voorwaarden van het tweede en derde
lid van artikel 5.2 van de Belastingwet BES in de heffing van Nederlandse
vennootschapsbelasting (en dividendbelasting) te kunnen betrekken, aanvullende
maatregelen in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 en de Wet op de dividendbelasting
1965 nodig. Deze maatregelen bestaan uit een uitbreiding van de vestigingsplaatsficties
zoals neergelegd in artikel 2 van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
en artikel 1 van de Wet op de dividendbelasting 1965. Dit is eveneens geregeld
in het wetsvoorstel Wet Invoeringswet fiscaal stelsel BES. Aan artikel 2,
van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 wordt een nieuw
achtste lid toegevoegd dat bewerkstelligt dat alle lichamen die op basis van
artikel 5.2 van de Belastingwet BES in Nederland worden geacht te zijn gevestigd,
ook voor de toepassing van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in Nederland
worden geacht te zijn gevestigd. Als gevolg hiervan wordt de winst van deze
lichamen volgens de regels van de binnenlandse belastingplicht in de heffing
van vennootschapsbelasting betrokken. Een overeenkomstige aanpassing wordt
in artikel 1 van de Wet op de dividendbelasting 1965 opgenomen. Door deze
maatregelen worden de op de grond van artikel 5.2 van de Belastingwet BES
voor de toepassing van de opbrengstbelasting (en vastgoedbelasting) naar Nederland
verplaatste lichamen als het ware in Nederland «binnen gehaald»
(althans voor de toepassing van de vennootschapsbelasting en de dividendbelasting).
 Voor het bepalen van de winst van de nieuwe belastingplichtige bij de
vestiging in Nederland is geen nadere regelgeving opgesteld. Als hoofdregel
bij vestiging van een lichaam in Nederland geldt dat het lichaam in de Nederlandse
vennootschapsbelasting begint met waardering van alle activa en passiva op
de waarde in het economische verkeer. Deze regel geldt ook als een BES lichaam
naar Nederland wordt verplaatst (verplicht of uit eigen beweging). Het tijdstip
waarop de sfeerovergang plaatsvindt is in beginsel het tijdstip waarop niet
meer voldaan wordt aan de voorwaarden van artikel 5.2, tweede en derde lid,
met als gevolg dat de beschikking komt te vervallen. Dat kan in de loop van
een boekjaar zijn als definitief vaststaat dat blijvend niet aan de voorwaarden
wordt voldaan. De Raad signaleert terecht dat de gestelde voorwaarden van
artikel 5.2, derde lid (oud) kunnen leiden tot een jojo-effect. Bijvoorbeeld
bij een lichaam dat onder de opbrengstbelasting valt op grond van de omstandigheid,
dat het aan ten minste drie op de BES-eilanden wonende personen voltijds blijvend
werk verschaft en een van de drie personeelsleden overlijdt of ontslag neemt.
Van rechtswege vindt dan op basis van artikel 5.2, derde lid, onderdeel b(oud),
sfeerovergang plaats en bij het aantrekken van een vervangend personeelslid
dient opnieuw op verzoek een beschikking te worden genomen. De regering is
het met de Raad eens dat dit «jojoën» tussen opbrengst- en
vennootschapsbelastingheffing dient te worden vermeden. Om dit «jojo»
effect te voorkomen zijn de voorwaarden van artikel 5.2, derde lid (oud) –
nu artikel 5.2, tweede lid – aangepast. Ten aanzien van de bezittingen-
of personeelseis is in de voorwaarden in onderdeel a en b van artikel 5.2,
tweede lid (nieuw) het woord «doorgaans» opgenomen. Hierdoor hoeft
het tijdelijk niet voldoen aan de bezittingen- of personeelseis niet altijd
tot «niet kwalificeren» te leiden. Het biedt tevens de mogelijkheid
om in voorkomende gevallen praktisch met de verplaatsing om te gaan, bijvoorbeeld
door dat de belastingplichtige en de inspecteur vaststellen dat bij de aanvang
van een boekjaar de vestigingsplaats van het lichaam wijzigt.
 
 De Raad merkt verder op dat ook indien een op de BES eilanden gevestigd
lichaam eerst aan de (Nederlandse) vennootschapsbelasting is onderworpen en
vervolgens opbrengstbelastingplichtig wordt, deze sfeerovergang geregeld dient
te worden, waarbij de problematiek gecompliceerder ligt. Hetzelfde geldt bij
vestiging op de BES eilanden van een voordien in een andere mogendheid gevestigd
lichaam. Ook voor deze gevallen dient volgens de Raad een soortgelijke regeling
te worden getroffen.
 
 Anders dan de Raad is de regering niet van oordeel dat bij vestiging van
een lichaam op de BES eilanden de sfeerovergang gecompliceerder ligt. Zoals
onder het kopje «Voorwerp van belasting» al is uiteengezet beoogt
de opbrengstbelasting elke uitdeling van winst onder de heffing te brengen.
Voorwerp van de heffing is daardoor, net als bij de Nederlandse wet op de
dividendbelasting 1965, de (uitdeling van) de wereldwinst van het lichaam.
Anders dan de Raad veronderstelt, is de opbrengstbelasting geen belasting
over de op de BES eilanden gegenereerde winst maar een belasting over alle
uitdelingen van winst. Bij dit uitgangspunt past niet het verlenen van een «step
up» aan lichamen die zich op de BES eilanden vestigen. Naar het oordeel
van de regering leidt het achterwege laten van een step up voor lichamen die
zich vanuit Nederland op de BES eilanden vestigen niet tot een dubbele heffing.
In Nederland zijn uitdelingen van winst door vennootschappen onderworpen aan
de inhouding van dividendbelasting. Door de vestiging op de BES eilanden vervalt
de dividendbelastingclaim en komt daarvoor de heffing van opbrengstbelasting
in de plaats. Gelet op het verschil in tarief van 15 percent dividendbelasting tegen 5 percent opbrengstbelasting zal verplaatsing in veel
gevallen leiden tot een lagere belastingdruk. De regering is het wel eens
met de Raad dat het verlenen van een step up, de regeling gecompliceerd maakt.
Dat zou afbreuk doen aan de wens te komen tot een voor de BES eilanden eenvoudig
fiscaal stelsel. Gezien het bovenstaande heeft de regering heeft het advies
van de Raad om een step up in te voeren niet overgenomen.
 Toepassing verdragen
 De Raad veronderstelt dat, indien de gerechtigde tot een uitdeling inwoner
is van een van de andere delen van het Koninkrijk of een verdragsland, de
heffing van de opbrengstbelasting niet mogelijk is, aangezien het uitdelende
lichaam voor de toepassing van de BRK en de verdragen geen inwoner van de
BES eilanden is. Die veronderstelling van de Raad is gebaseerd op de gedachte
dat een BES lichaam niet onderworpen is aan belasting in de zin van artikel
2, eerste lid, onderdeel d, BRK (en bijvoorbeeld ook niet in de zin van artikel
4, eerste lid, van het OESO-modelverdrag). Zoals hiervoor reeds uiteengezet,
is de vastgoedbelasting als een vervanger van de winstbelasting bedoeld en
wordt daarnaast een opbrengstbelasting ingevoerd. Om die reden is ook sprake
van onderworpenheid in de zin van de BRK en in de zin van eventuele belastingverdragen
die op de BES eilanden van toepassing zouden zijn en die het OESO-modelverdrag
op dit punt volgen. Aan het door de Raad gesuggereerde artikel over overige
inkomsten in de BRK (of een verdrag) wordt dan niet toegekomen voor winstuitkeringen.
Die vallen gewoon onder het dividendartikel.
 Vermijding oneigenlijk gebruik
 Deze kritiek van de Raad wordt ter harte genomen. De regels die bepalen
wanneer een feitelijk op de BES eilandengevestigd lichaam voor de toepassing
van Nederlandse belastingwetten toch onder de vennootschapsbelasting en dividendbelasting
wordt gebracht zijn aangescherpt en nader toegelicht in het wetsvoorstel en
de memorie van toelichting.
 
 
 13. Hoofdstuk VI Algemene bestedingsbelasting
 
 
 
 Bij de vergelijking van de Abb en de overeenkomstige kostprijsverhogende
belastingen die in het Nederlandse rijksbelastingstelsel zijn opgenomen, wordt voorbijgegaan aan de omstandigheid, dat veel
regelingen in de kostprijsverhogende belastingen veel uitgebreider en gedetailleerder
zijn geregeld, alsmede dat de tarieven afwijken.
 Uit de vergelijking komt met name naar voren, dat voor de BES-eilanden
gekozen is voor materieel een éénfase-heffing van de omzetbelasting
en dat een met de Belastingen op milieugrondslag overeenkomende tariefstelling
voor water en energie ontbreekt, terwijl ook geen heffing op afvalstoffen
en verpakkingen is opgenomen. Van de Abb zijn onder meer vrijgesteld de levering
van water, elektriciteit en gas. Voor dergelijke verschillen dient een objectieve
en redelijke grond te bestaan.
 De Raad adviseert in de toelichting op deze verschillen in te gaan en
de voor deze verschillen bestaande objectieve en redelijke gronden aan te
voeren.
 
 13. Algemene bestedingsbelasting
 
 In reactie op de opmerkingen van de Raad wordt opgemerkt dat bij de vormgeving
van de algemene bestedingsbelasting (ABB) de omvang van de bevolking en een
daarbij nog efficiënt te innen stelsel van heffing over consumptie een
grote rol hebben gespeeld. Ook het op de BES eilanden geldende kostenniveau
heeft een belangrijke rol gespeeld. Immers, een zeer groot deel van de goederen
moeten vanwege het insulaire karakter, de geografische omstandigheden (bijvoorbeeld
geen zoetwaterreservoirs), de kleine bevolkingsomvang en het ontbreken van
natuurlijke hulpbronnen worden geïmporteerd. Hierdoor zijn de meeste
goederen relatief duur terwijl daar tegenover staat dat een persoon op de
BES eilanden bijvoorbeeld een lager gemiddeld inkomen heeft dan een inwoner
van Nederland (omstreeks 40% van het Nederlandse gemiddelde inkomen).
De ABB kent daardoor relatief eenvoudige opzet en een brede heffingsbasis
met een algemeen tarief dat weliswaar hoger is dan het thans geldende tarief
voor de omzetbelasting (Bonaire) en de belasting op bedrijfsomzetten
(Sint Eustatius en Saba) maar in verhouding met Nederland gematigd is te noemen.
Deze redenen rechtvaardigen naar de mening van de regering dan ook dat:
 • geen separate belasting op milieugrondslag of heffing op afvalstoffen
en verpakkingen is opgenomen maar als het ware in het algemene ABB tarief
zijn geïncorporeerd, en
 
 • de thans bestaande vrijstellingen ten aanzien van gas, water en
elektriciteit zijn gehandhaafd.
 
 
 14. Hoofdstuk VIII Formeel belastingrecht en invordering
van BES-belastingen
 
 
 In de toelichting is de keuze voor handhaving van het bestaande formele
belastingrecht en belastingprocesrecht toereikend toegelicht. Dit laat onverlet
dat ten aanzien van de rechtspraak in belastingzaken uitdrukkelijk dient te
worden gemotiveerd om welke reden geen rechtspraak in twee feitelijke instanties
plaatsvindt met betrekking tot de opgelegde bestuurlijke boeten, alsmede om
welke reden de in artikel 8 108 BelBES opgenomen verhoging van 25%
van het verschil tussen de door de Raad van beroep voor belastingzaken vastgestelde
verschuldigde belasting en het bedrag van de belasting dat door de belastingplichtige
in zijn beroepschrift is gesteld, is gehandhaafd. Voor laatstgenoemde verhoging,
die materieel een straf op procederen inhoudt, ziet de Raad geen reden. Daartegenover
merkt de Raad op, dat een griffierecht van USD 3 (artikel 8 110, eerste
lid, BelBES) zodanig laag is, dat gekozen dient te worden tussen het niet
heffen van een zodanig laag bedrag of het verhogen van het griffierecht tot
een bedrag dat een zekere drempel vormt op het in beroep gaan tegen de uitspraak
op bezwaar.
 Tevens wijst de Raad op het niet toegelichte artikel 8 115 BelBES,
dat bepaalt dat wanneer een strafvervolging gepaard gaat met vordering van
belasting, bijdrage, vergoeding of kosten, de kennisneming daarvan mede tot
de bevoegdheid van de strafrechter behoort. Het voegen van de strafprocedure
en de belastingprocedure is bezwaarlijk aangezien het geheel verschillende
procedures betreft, ieder met eigen actoren, vereiste materiekennis en procesregels.
 De Raad adviseert het belastingprocesrecht op vorenstaande punten opnieuw
te bezien.
 
 14. Formeel belastingrecht en invordering van BES-belastingen
 
 De Raad vraagt om een nadere motivatie van de keuze om geen rechtspraak
in twee feitelijke instanties te laten plaatsvinden. Er is op dit moment gekozen
voor eenvormigheid van procesrecht. Voor wat betreft het civiele recht en
het strafrecht is gekozen voor overeenstemming met de drie overige eilanden
(Curaçao, Sint Maarten en Aruba). Het is onwenselijk om van die keuze
voor wat betreft het fiscale recht af te wijken. Er is voor gekozen om aan
te sluiten bij de algemene lijn van eenvormigheid van het procesrecht binnen
het overzeese Koninkrijksdeel en handhaving van de competentie van de Raad
voor beroep voor belastingzaken. Hiermee wordt het huidige procesrecht behouden.
Zo wordt de rechtspraak zo min mogelijk belast met de transitie.
 Voorts stelt de Raad enkele vragen over artikel 8108 (oud) van de Belastingwet
BES. Artikel 8108 (oud) van de Belastingwet BES is gelijkluidend aan artikel
16 van de Landsverordening op het beroep in belastingzaken 1940. Deze bepaling
is niet bedoeld als straf op het procederen (zoals de Raad stelt). Het doel
van de bepaling is om indiening van alleen serieuze beroepschriften te stimuleren;
beroepschriften met een zoveel mogelijk juiste berekening van het bedrag aan
belasting dat verschuldigd zou zijn. De regering kan zich desalniettemin vinden
in de suggestie van de Raad om artikel 8108 (oud) te laten vervallen en in
plaats daarvan het griffierecht in artikel 8114 (nieuw) te verhogen zodat
niet lichtvaardig wordt overgegaan tot procederen.
 
 Ten slotte geeft de Raad aan dat het voegen van de strafprocedure met
de belastingprocedure bezwaarlijk is, gezien het verschillende procedures
betreft. Artikel 8115 (oud) van de Belastingwet BES is gelijkluidend aan artikel
14 van de Landsverordening houdende regeling van de invordering van belastingen,
bijdragen en vergoedingen door middel van dwangschriften, alsmede van de rechtspleging
inzake belastingen, bijdragen en vergoedingen. De regering kan zich
vinden in de bezwaren van de Raad. Artikel 8 115 (oud) van de Belastingwet
BES is daarom geschrapt.
 
 
 15. Overgangsrecht
 
 
 De Raad merkt op, dat in het wetsvoorstel behoudens in artikel 6.26 BelBES,
geen overgangsrecht is opgenomen. In de toelichting is aan dit aspect geen
aandacht gegeven.
 Gelet op de invoering van het nieuwe BES-stelsel is het treffen van overgangsregelingen
met betrekking tot het Nederlands-Antilliaanse stelsel noodzakelijk. Hierbij
dienen ook regelingen getroffen te worden met betrekking tot bijzondere regelingen
zoals de Garantieverordening Winstbelasting 1993.
 Tevens zullen andere wettelijke bepalingen aan het wetsvoorstel dienen
te worden aangepast.
 De Raad adviseert in overgangsbepalingen en aanpassingsbepalingen te voorzien.
 
 15. Overgangsrecht
 
 De Raad stelt terecht vast dat de Belastingwet BES geen overgangs- en
aanpassingsbepalingen bevat. Het is ook nooit de bedoeling geweest om in de
Belastingwet BES dergelijke bepalingen op te nemen. In mijn brief van 25 februari jl. is reeds aangegeven dat het
toekomstige fiscale stelsel voor de BES eilanden wordt vormgegeven door middel
van drie wetsvoorstellen. Dit zijn de Belastingwet BES, de Douane- en Accijnswet
BES en de Invoeringswet fiscaal stelsel BES. Dit laatste wetsvoorstel is (en
was) gereserveerd voor de door de Raad gevraagde overgangs- en aanpassingsbepalingen.
Dit wetsvoorstel is momenteel in voorbereiding en zal – zo is nu de
planning – nog dit kalenderjaar aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
voor behandeling worden aangeboden.
 
 
 16. Systematiek en samenhang
 
 
 In de toelichting is aangegeven dat in het wetsvoorstel per hoofdstuk
de bepalingen van een belastingsoort zijn opgenomen, conform de systematiek
van de Wet op belastingen van rechtsverkeer (WBR).
 De Raad acht deze opzet passend, maar stelt vast dat deze opzet in belangrijke
mate niet is gerealiseerd. De uitwerking van de verschillende belastingen
heeft verschillend en daardoor niet consequent plaatsgevonden. Ook is sprake
van onvolkomenheden in de onderlinge samenhang tussen en binnen de hoofdstukken.
Dit komt onder meer doordat in het wetsvoorstel anders dan in de WBR alle
formele bepalingen zijn opgenomen. Dit vergt daardoor een andere benadering
van de onderlinge samenhang tussen de heffingshoofdstukken enerzijds en hoofdstuk
VIII met de formeelrechtelijke bepalingen anderzijds. De Raad verwijst voor
een aantal voorbeelden naar de bij dit advies behorende bijlage 1.
 De Raad adviseert het voorstel en de toelichting naar aanleiding van de
opmerkingen in bijlage 1, met inachtneming van de in het advies gemaakte opmerkingen,
aan te passen.
 
 16. Systematiek en samenhang
 
 De regering neemt de kritiek van de Raad op dit punt ter harte. Op de
verschillende opmerkingen (genummerd 1 tot en met 33) zal hieronder nader
worden ingegaan.
 
 Opmerking 1
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is artikel 1.7 van de Belastingwet
BES naar voren gehaald en opgenomen als het nieuwe artikel 1.2. Verder is
het tweede lid van artikel 1.1 (oud) opgenomen in artikel 1.3, onderdeel d.
Artikel 1.1, eerste lid, (oud) is komen te vervallen.
 Opmerking 2
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is artikel 1.2, onderdeel h,
aangepast. 
 Opmerking 3 tot en met 17
 Deze opmerkingen hangen samen met de opbouw van de inkomstenbelasting
en loonbelasting zoals opgenomen in hoofdstuk II en III van het wetsvoorstel
Belastingwet BES. De inkomstenbelasting en de loonbelasting wordt zoals uiteengezet
in de onderdelen 6, 9, 10 en 17 uit het wetsvoorstel Belastingwet BES gehaald.
De opmerkingen 3 tot en met 17 worden dan ook niet van een antwoord voorzien
omdat de Landsverordening op de inkomstenbelasting 1943 en de Landsverordening
op de loonbelasting 1976 – ook nadat de BES eilanden een onderdeel van
Nederland zijn geworden – (vooralsnog) materieel nagenoeg geheel zullen
blijven bestaan. Wel zullen deze opmerkingen worden meegewogen bij de uiteindelijke
vormgeving van de inkomstenbelasting en loonbelasting zoals deze na verloop
van tijd zal worden opgenomen in de daarvoor gereserveerde hoofdstukken II
en III van de Belastingwet BES.
 Opmerking 18
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is in hoofdstuk IV, dat ziet
op de vastgoedbelasting, de volgorde van de artikelen aangepast. Er zijn meerdere
titels ingevoegd om hoofdstuk IV overzichtelijker te maken en een betere samenhang
binnen het hoofdstuk te creëren.
 Opmerking 19
 De opmerking van de Raad en de wens de systematiek van de belasting te
verduidelijken heeft geleid tot enkele aanpassingen. Allereerst is de volgorde
van de artikelen gewijzigd. Artikel 5.3 (oud) dat de naam van de belasting
geeft alsmede een beschrijving van de belastingplichtigen is opgenomen als
artikel 5.1 (nieuw). Verder is het hoofdstuk opbrengstbelasting onderverdeeld
in vijf titels te weten: Titel 1 Belastingplicht, Titel 2 Voorwerp van de
belasting, Titel 3 Tarief, Titel 4 Wijze van heffing en Titel 5 Bijzondere
bepalingen. De opbouw van het hoofdstuk sluit daarmee ook beter aan bij de
Nederlandse Wet op de dividendbelasting 1965.
 Opmerking 20
 De regering onderschrijft de kritiek van de Raad dit punt niet. Artikel
5.3 (oud), thans opgenomen onder artikel 5.1 (nieuw), geeft de naam van de
heffing en bevat een definitie van de belastingplichtige. Kort gezegd is dat
degene die opbrengst geniet uitgedeeld door een op de BES eilanden gevestigd
lichaam. Naar het oordeel van de regering past de inperking, dat het om opbrengst
moet gaan die afkomstig is van een op de BES eilanden gevestigd lichaam, in
de definitie van de belastingplicht. Vervolgens regelt artikel 5.4 (nieuw)
waaruit die opbrengst bestaat. De regering verwijst daarvoor ook naar artikel
1, eerste lid van de Wet op de dividendbelasting 1965 dat een soortgelijke
omschrijving van de belastingplicht bevat. Ook uit een oogpunt van consistentie
met de in Nederland geheven dividendbelasting ziet de regering geen aanleiding
de inperking op te nemen in artikel 5.4 (nieuw) dat de definitie van het begrip «opbrengst»
geeft.
 Opmerking 21
 De Raad merkt op dat de aanduiding «opbrengst» en «opbrengstbelasting»
verwarrend is ten opzichte van de in artikel 2.8 van de Belastingwet BES gehanteerde «Opbrengstcategorieën»
temeer daar het bij de opbrengstbelasting met name om uitdelingen gaat, zoals
de tekst van artikel 5.1 van de Belastingwet BES ook aangeeft. De naam opbrengstbelasting
is gekozen omdat naast de uitdelingen van winst de belasting ook verschuldigd
is over andere vormen van «opbrengst» zoals beschreven in artikel
5.4 (nieuw). Nu hoofdstuk II van de Belastingwet BES wordt geschrapt, kan
van verwarring geen sprake meer zijn. De naamgeving wordt dan ook gehandhaafd.
 Opmerking 22
 De regering heeft deze suggestie van de Raad overgenomen. De inhoud van
artikel 5.8 (oud) is naar voren gehaald en opgenomen in artikel 5.6 (nieuw).
Voorts is in het tweede lid van artikel 5.6 (nieuw) een omschrijving van het
begrip «inhoudingsplichtige» opgenomen. Ook is, zoals hiervoor
al aangegeven, uit oogpunt van systematiek het hoofdstuk Opbrengstbelasting
onderverdeeld in vijf titels waarmee de toegankelijkheid verder wordt vergroot. 
 Opmerking 23
 Naar aanleiding van het advies van de Raad zijn het opschrift van hoofdstuk
VIII en artikel 8.4, tweede lid, aangepast. Verder is in artikel 8.19, eerste
lid, «rijksbelasting» vervangen door: BES belasting.
 
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is tevens besloten de heffing
van inkomstenbelasting en loonbelasting in afzonderlijke wetten te regelen.
Artikel 1.1, eerste lid, is daarom wel nodig. Artikel 1.1, tweede lid, is
overgebracht naar artikel 1.3, onderdeel d, van de Belastingwet BES. De tekst
van artikel 8.59 is aangepast. Geregeld wordt dat «In afwijking in zoverre
van artikel 1.3, onderdeel d, wordt onder de belasting mede begrepen de daarmee
samenhangende bestuurlijke boeten, interest en kosten van vervolging voor
zover het belopen daarvan aan de aansprakelijk gestelde is te wijten».
Er wordt namelijk afgeweken van artikel 1.3, onderdeel d, in die zin, dat
er alleen aansprakelijkheid bestaat voor zover het belopen van de bijkomende
bedragen bij de belasting is te wijten aan de aansprakelijk gestelde.
 Opmerking 24
 Naar aanleiding van het advies van de Raad zijn artikel 1.4, eerste lid,
en artikel 1.6 overgebracht naar hoofdstuk VIII. De artikelen zijn in een
aparte en nieuwe titel 1 geplaatst.
 
 Artikel 1.4, eerste lid, van de Belastingwet BES is niet geschrapt zoals
de Raad voorstelt. Het doel van de bepaling is om de relatieve competentie
vast te leggen en hiermee de interne verhoudingen in de rijksbelastingdienst
op een duidelijke manier te regelen.
 Opmerking 25
 Deze suggestie van de Raad is opgevolgd door aan artikel 5.2, eerste lid,
toe te voegen dat de bepaling geldt «in afwijking in zoverre van artikel
1.5».
 Opmerking 26
 Zie reactie op opmerkingen 3 tot en met 17.
 Opmerking 27
 Naar aanleiding van deze opmerking van de Raad zal artikel 39 van de Landsverordening
op de inkomstenbelasting 1943, het artikel waarop artikel 2.38 van de Belastingwet
BES is gebaseerd, bij de omzetting van die Landsverordening via de wetsvoorstellen
Invoeringswet BES en de Aanpassingswet BES, worden geschrapt. Het eerste deel
van de vervallen bepaling wordt als een nieuw lid toegevoegd aan artikel 8.57
(waarin in zijn algemeenheid is geregeld dat bij ministeriële regeling
regels kunnen worden gesteld voor het verlenen van uitstel van betaling) en
het tweede deel wordt als een nieuw lid toegevoegd aan artikel 8.58 (waarin
is bepaald dat bij ministeriële regeling regels kunnen worden gesteld
voor het verlenen van kwijtschelding).
 Opmerking 28
 Deze opmerking van de Raad is aanleiding geweest om het eerste lid van
artikel 3.14 te laten vervallen. Artikel 8.11, eerste lid, van de Belastingwet
BES bevat een bepaling die hetzelfde regelt als het geschrapte eerste lid
van artikel 3.14. Tevens zal naar aanleiding van deze opmerking van de Raad
artikel 11 van de Landsverordening op de loonbelasting 1976, het artikel waarop
artikel 3.14 van de Belastingwet BES is gebaseerd, bij de omzetting van die
Landsverordening via de wetsvoorstellen Invoeringswet BES en de Aanpassingswet
BES, worden geschrapt.
 Opmerking 29
 Naar aanleiding van deze opmerking van de Raad is het derde lid van artikel
3.16 verplaatst naar het tot artikel 8.86 vernummerde artikel 8.81 en daar
ingevoegd als een nieuw zevende lid. Tevens zal naar aanleiding van deze opmerking
van de Raad artikel 19 van de Landsverordening op de loonbelasting 1976, het
artikel waarop artikel 3.16 van de Belastingwet BES is gebaseerd, bij de omzetting
van die Landsverordening via de wetsvoorstellen Invoeringswet BES en de Aanpassingswet
BES, worden geschrapt. 
 Opmerking 30
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is de aansprakelijkheid uit
artikel 4.2, tweede lid, overgebracht naar hoofdstuk VIII.
 Opmerking 31
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is bepaald dat de inspecteur
de aanslag zelf oplegt.
 Opmerking 32
 Naar aanleiding van het advies van de Raad is de betalingstermijn uit
artikel 5.8 geschrapt.
 Opmerking 33
 Naar aanleiding van het advies van de Raad zijn de aansprakelijkheidsbepalingen
overgebracht naar hoofdstuk VIII.
 
 17. Eindoordeel; interimvoorziening
 
 
 De Raad van State acht het voornemen van de regering om voor de BES-eilanden
een fiscaal stelsel te ontwerpen dat is afgestemd op de bijzondere kenmerken
van deze eilanden in vergelijking tot het Europese deel van Nederland, en
dat daarbij voldoet aan eisen van eenvoud van uitvoering, op zichzelf een
goede zaak. Daarbij merkt hij op dat eventuele afwijkingen ten opzichte van
het fiscale stelsel zoals dat geldt voor het Europese deel van Nederland steeds
toereikend zullen moeten zijn gemotiveerd. Deze eis van rechtvaardiging weegt
zwaarder naarmate deze afwijking meer direct betrekking heeft op de beginselen
die aan het Nederlandse belastingstelsel ten grondslag liggen. Overwegingen
van doelmatigheid van uitvoering mogen daaraan niet op voorhand bovengeschikt
worden gemaakt. Verder wijst de Raad op punt 6 van dit advies, waarin hij
een aantal randvoorwaarden heeft genoemd die hij van belang acht voor het
ontwerpen van een nieuw fiscaal stelsel voor de BES-eilanden.
 
 
 Op grond van de beoordeling van het voorgelegde voorstel in dit advies,
met bijlagen, is de Raad van oordeel dat dit voorstel thans nog niet voldragen
is, en aanmerkelijke aanpassing behoeft. Daarbij zijn ook vragen aan de orde
van principiële aard, gelet op de beginselen die ten grondslag liggen
aan het belastingstelsel van Nederland. Het gaat hier om een veelomvattende
reparatieslag, gezien de vele en aanzienlijke technische tekortkomingen die
zijn gesignaleerd in dit advies. Bovendien zal, gelet op de Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba van 28 augustus 1985, overleg nodig zijn
met de Koninkrijkspartners. Naar verwachting zal dit, uit een oogpunt van
zorgvuldige voorbereiding, zodanig veel tijd en inspanning vergen dat het
redelijkerwijs uitgesloten moet worden geacht dat een wel geheel voldragen
wetsvoorstel op een zodanig tijdstip kan worden ingediend dat – ook –
de BelBES tijdig voor de thans voorziene transitiedatum het Staatsblad zal kunnen hebben bereikt.
 
 
 Dit roept de vraag op naar een wettelijke regeling van het fiscale stelsel
voor de BES-eilanden voor de periode tussen de transitiedatum en het tijdstip
waarop een wel voldragen nieuw fiscaal stelsel voor de BES-eilanden gereed
kan zijn. Het ligt in de gegeven omstandigheden in de rede om voor de belastingwetgeving
voor de BES-eilanden alsnog aansluiting te zoeken bij de algemene uitgangspunten
zoals die zijn gekozen voor de staatkundige herstructurering, door vooralsnog
terug te grijpen op de bestaande Nederlands-Antilliaanse belastingwetgeving.
In de bedoelde tussenperiode kan dan het onderhavige voorstel worden aangepast
en tevens de noodzakelijke wijziging van de BRK worden voorbereid.
 
 
 De Raad is zich ervan bewust dat ook de weg van deze interimvoorziening
niet zonder problemen is. Hiervoor, onder punt 1 van dit advies, is al gerefereerd
aan de toelichting bij het onderhavige voorstel, waar is opgemerkt dat het
Nederlands-Antilliaanse stelsel op een aanzienlijk aantal punten inmiddels
verouderd is en deels niet wordt uitgevoerd, terwijl het bovendien voor de
BES-eilanden – gezien hun bescheiden schaal – nog veel te ingewikkeld
is. De Raad kan uit deze opmerkingen in de toelichting echter niet afleiden
dat het nog voor een beperkte tijd voortgaan met dit Nederlands-Antilliaanse
stelsel, als interimvoorziening, op onoverkomelijke bezwaren zou stuiten.
Voor de hiervoor bedoelde tussenperiode lijkt dan ook een pragmatische koers
het meest aangewezen, hetgeen aanvaardbaar is omdat deze tussenperiode van
beperkte duur kan zijn.
 
 17. Eindoordeel; interimvoorziening
 
 De door de Raad geadviseerde voortzetting van de thans bestaande Nederlands-Antilliaanse
landsverordeningen stuit, met uitzondering van de inkomstenbelasting en de
loonbelasting, op bezwaren. Het gaat hierbij om het volgende:
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht is op een aanzienlijk
aantal punten erg verouderd. Een groot aantal landsverordeningen is meer dan
honderd jaar oud en is sinds die tijd niet of nauwelijks aangepast. Voortzetting
van het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel doet de in het wetsvoorstel
Belastingwet BES opgenomen modernisering van de belastingmiddelen (met uitzondering
van de inkomstenbelasting en loonbelasting) alsmede het voorgestelde formele
recht, het invorderingsrecht en de spaartegoedenregelgeving te niet. Alle
verouderde belastingmiddelen – hoe klein ook in termen van opbrengst –
zullen hierdoor blijven bestaan.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht is voor de
BES eilanden te ingewikkeld. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse
fiscale stelsel doet de in het wetsvoorstel Belastingwet BES voorziene vereenvoudiging
voor burgers, bedrijven en Belastingdienst op het punt van de in het wetsvoorstel
Belastingwet BES opgenomen belastingmiddelen (met uitzondering van de inkomstenbelasting
en loonbelasting) alsmede het voorgestelde formele recht, het invorderingsrecht
en de spaartegoedenregelgeving te niet.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat heffingen
die momenteel niet formeel zijn ingetrokken maar simpelweg in onbruik zijn
geraakt (zoals de grondbelasting op de Bovenwindse Eilanden en de successiebelasting
op de drie BES eilanden). In Nederland is een dergelijk beleid uitgesloten
zolang een heffingswet niet formeel is ingetrokken. Dit betekent dat de Nederlandse
Belastingdienst zich genoodzaakt zal zien deze belastingmiddelen uit te voeren.
Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale stelsel betekent
dat enkele belastingmiddelen materieel weer worden heringevoerd.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat een overgangsregeling
waardoor de Nederlands-Antilliaanse off shore regeling voor bestaande gevallen
tot 1 januari 2020 mag blijven bestaan. Voortzetting van deze regeling
leidt tot discussie in de gedragscodegroep. Immers, de overgangsregeling is
verleend aan de Nederlandse Antillen en niet aan Nederland terwijl deze (overgangs)regeling
als gevolg van de staatkundige vernieuwingen onder Nederlandse verantwoordelijkheid
zou komen te vallen.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht kent de regeling
betreffende de zogenoemde Vrijgestelde Vennootschap. Deze regeling ligt zeer
gevoelig in de gedragscodegroep. Voortzetting van deze regeling leidt tot
druk van de gedragscodegroep op Nederland om de regeling in de BES eilanden
af te schaffen (op de Nederlands Antillen wordt die druk reeds uitgeoefend).
 
 • De (niet in werking getreden) Nederlands-Antilliaanse dividendbelasting
kent een zeer ruimhartige inhoudingsvrijstelling die geldt voor alle buitenlandse
moedermaatschappijen die voldoen aan het minimumdeelnemingspercentage van
25 (ongeacht de vestigingsplaats van de moedermaatschappij). Deze ruimhartige –
eenzijdig geldende – inhoudingsvrijstelling gekoppeld aan de deelnemingsvrijstelling
in de winstbelasting zou de BES eilanden een aantrekkelijk locatie maken voor
lichamen met weinig economische substantie in de BES eilanden. Dit effect
wordt verstrekt door de eerdergenoemde off shore regeling en de regeling betreffende
de Antilliaanse Vrijgestelde vennootschap. In het voorgestelde fiscale stelsel
voor de BES eilanden wordt gepoogd om door middel van de invoering van de
opbrengstbelasting als eindheffing en de introductie van de vestigingsplaatsfictie
een stelsel te creëren dat aantrekkelijk is voor lichamen
die juist wel een substantiële aanwezigheid op de BES eilanden hebben,
daar werkgelegenheid scheppen en een bijdrage leveren aan de duurzame ontwikkeling
van de eilanden. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale
stelsel ondergraaft deze pogingen weer.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat twee
omzetbelastingstelsels, te weten de omzetbelasting op Bonaire en de belasting
op bedrijfsomzetten op Sint Eustatius en Saba, met een verschillende grondslag
en een afwijkend tarief. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse
fiscale stelsel doet de voorgestelde introductie van een eenvormig systeem
voor heffing over de omzet te niet.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat vijf
verschillende accijnsregelingen. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse
fiscale stelsel doet de voorgestelde introductie van een eenvormige accijnsheffing
te niet.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat twee
landsregelingen op het terrein van het invorderingsrecht, twee eilandsregelingen
op het terrein van het invorderingsrecht en enkele regelingen kennen eigen
invorderingsbepalingen. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse
fiscale stelsel doet de voorgestelde introductie van eenvormige en uniforme
invorderingsbepalingen te niet.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht bevat meerdere
bepalingen die voorzien in discretionaire bevoegdheden voor de inspecteur.
Dit leidt tot rechtsonzekerheid voor belastingplichtigen en levert levert
een risico op in termen van de wenselijke eenheid van beleid. In het voorgestelde
stelsel is daar geen sprake meer van.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht voorziet in
de invloed van eilandsbesturen op het fiscale stelsel waardoor zij invloed
uit kunnen oefenen op de opbrengst uit rijksbelastingen die wordt gerealiseerd
op de BES eilanden. In het voorgestelde stelsel is daar geen sprake meer van.
 
 • Het bestaande Nederlands-Antilliaanse fiscale recht kent een bronheffing
op rente op spaargelden. Voortzetting van het bestaande Nederlands-Antilliaanse
fiscale stelsel doet de voorgestelde introductie van automatische gegevensuitwisseling
over rentegegevens van natuurlijke personen te niet.
 
 Het voorgaande leidt er dan ook toe dat absoluut geen sprake kan zijn
van het één op één overnemen van de alle bestaande
Nederlands-Antilliaanse fiscale regelgeving. Daar komt bij dat zeker niet
alle bovengenoemde bezwaren kunnen worden ondervangen door de landsverordeningen
te wijzigen door middel van de Aanpassingswet BES. Zo is bijvoorbeeld voor
de samenvoeging van de twee omzetbelastingsystemen, de vijf accijnsregelingen
en de verschillende invorderingsbepalingen hoe dan ook afzonderlijke wetgeving
noodzakelijk. En zelfs voor de bezwaren die wel door middel van de Aanpassingswet
BES kunnen worden ondervangen, moet worden bedacht dat daar tijd voor benodigd
is. Tijd die gezien de thans voorziene transitiedatum ontbreekt, wil ook voldoende tijd resteren voor de parlementaire behandeling
van de fiscale BES wetsvoorstellen. De door de Raad geadviseerde interimvoorziening
acht de regering dan ook een onbegaanbare weg. Wel neemt de regering het advies
van de Raad ter harte en zal met inachtneming van de opmerkingen in dit Nader
Rapport een verbeterslag aanbrengen in de Belastingwet BES.
 
 Desalniettemin is de stevige kritiek van de Raad op het punt van de inkomstenbelasting
en loonbelasting voor de regering aanleiding om de voorgestelde inkomstenbelasting
en loonbelasting zoals opgenomen in de Belastingwet BES te schrappen. Voor
deze twee heffingen zal wel de door de Raad voorgestane interimvoorziening
worden gevolgd. Het voorgaande betekent dat de in het oorspronkelijke wetsvoorstel
opgenomen bepalingen in de hoofdstukken II en III komen te vervallen. De Landsverordening
op de inkomstenbelasting 1943 en de Landsverordening op de loonbelasting 1976
zullen door middel van een nog in te dienen nota van wijziging op het wetsvoorstel
Invoeringswet BES worden omgezet in de Wet
inkomstenbelasting BES (Wet IB BES) respectievelijk de Wet loonbelasting BES
(Wet LB BES). Vervolgens worden de Wet IB BES en de Wet LB BES door middel
van een nog in te dienen nota van wijziging op het wetsvoorstel Aanpassingswet
BES gewijzigd. Hierbij moet in de eerste plaats
worden gedacht aan de beleidsarme wijzigingen gericht op het
aanpassen van het begrippenkader aan de nieuwe staatkundige verhoudingen (bijvoorbeeld
vervanging van verwijzingen naar Nederlandse Antillen, Inspecteur der Belastingen,
Ontvanger, ministeriele beschikking en landsbesluit). Daarnaast zal in de
Aanpassingswet BES worden geregeld dat de bestaande Nederlands-Antilliaanse
penshonadoregeling in de Wet IB BES niet wordt gecontinueerd en dat de bestaande
Nederlands-Antilliaanse tariefstructuur en bijbehorende kortingen zullen worden
vervangen door de in het oorspronkelijke wetsvoorstel Belastingwet BES opgenomen
tariefstructuur (en integrale heffing) en belastingvrije som. Ten slotte zal
in de Wet LB BES een gebruikelijkloonregeling worden geïntroduceerd.
Voor het overige blijft de thans bestaande Nederlands-Antilliaanse regelgeving
op het terrein van de inkomstenbelasting en de loonbelasting gedurende een
tussenperiode bestaan. Na verloop van die tussenperiode zal een nieuwe inkomsten-
en loonbelasting worden ingevoerd in de hoofdstukken II en III van de Belastingwet
BES ter vervanging van de Wet IB BES en de Wet LB BES. Deze inkomsten- en
loonbelasting zal worden gebaseerd op de bestaande Nederlandse regelgeving,
maar zal wel worden vereenvoudigd en afgestemd op de bijzondere kenmerken
van deze eilanden in vergelijking tot het Europese deel van Nederland. Daarbij
zal, voor zover mogelijk, ook rekening worden gehouden met de opmerkingen
die de Raad wat betreft de inkomstenbelasting en loonbelasting in het advies
op dit wetsvoorstel heeft gemaakt.
 
 Ten slotte wordt door de Raad nog gewezen op de Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba van 28 augustus 1985. De Raad stelt dat
ten aanzien van de vormgeving van het fiscale stelsel voor de BES eilanden
nog overleg nodig is met de Koninkrijkspartners. De Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba van 28 augustus 1985 is een regeling in
de zin van artikel 38, eerste lid, van het Statuut voor het Koninkrijk der
Nederlanden. De in dit lid bedoelde regeling is vormvrij. De Samenwerkingsregeling
Nederlandse Antillen en Aruba van 28 augustus 1985 is geen rijkswet maar
een afspraak tussen de landen Nederlandse Antillen en Aruba die in beide landen
door middel van een landsverordening is bekrachtigd. Zonder afbreuk te willen
doen aan de fiscale autonomie van het land Nederland (dat na de ontmanteling
van het land Nederlandse Antillen ook de BES eilanden omvat) interpreteert
de regering de opmerking van de Raad dat de Samenwerkingsregeling moet worden
opgevat als informatieverplichting. In dat kader wordt er op gewezen dat in
de loop van het proces reeds meerdere malen contact is geweest met vertegenwoordigers
van het land Nederlandse Antillen over de voorgenomen vormgeving van het fiscale
stelsel voor de BES eilanden. Ook is in januari 2009 over dit onderwerp gesproken
met vertegenwoordigers van de eilandgebieden Curaçao en Sint Maarten
alsmede van het land Aruba. Deze consultatieverplichting eindigt niet nadat
de wetsvoorstellen zijn ingediend bij de Tweede Kamer Staten-Generaal. In
tegendeel. Juist na indiening van de wetsvoorstellen bij de Tweede Kamer der
Staten-Generaal zal de tekst van de wetsvoorstellen worden verstrekt aan de
Koninkrijkspartners en bestaat als vanzelfsprekend bereidwilligheid de Koninkrijkspartners
desgewenst nadere toelichting te geven over de gekozen vormgeving.
 
 Het advies van de Raad heeft tot gevolg dat het fiscale stelsel voor de
BES eilanden naast de Belastingwet BES en de Douane- en Accijnswet BES ook
(vooralsnog) zal bestaan uit een Wet IB BES en een Wet LB BES. In het schema
wordt aan de hand van de Nederlandse rijksbelastingen aangegeven wat de voor
de BES eilanden voorgestelde pendant zal zijn. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nederlandse rijksbelastingen in Nederland
 Voorgesteld fiscaal stelsel op de BES eilanden 
 
 
 
 
 1.
 Wet inkomstenbelasting
2001
 Wet IB BES (Hoofdstuk II van de Belastingwet
BES wordt gereserveerd voor de inkomstenbelasting) 
 
 
 2. 
 Wet op de loonbelasting
1964
 Wet LB BES (Hoofdstuk III van de Belastingwet
BES wordt gereserveerd voor de loonbelasting) 
 
 
 3. 
 Wet op de vennootschapsbelasting
1969
 
 Indien de vestigingsplaatsfictie
niet van toepassing is: • Hoofdstuk IV van de Belastingwet
BES (Vastgoedbelasting) Indien de vestigingsplaatsfictie
van toepassing is: • Wet op de vennootschapsbelasting 1969 
 
 
 4. 
 Wet op de dividendbelasting
1965
 
 Indien de vestigingsplaatsfictie
niet van toepassing is: • Hoofdstuk V van de Belastingwet
BES (Opbrengstbelasting) Indien de vestigingsplaatsfictie
van toepassing is: • Wet op de dividendbelasting 1965 
 
 
 5.
 Wet op de omzetbelasting
1968
 Hoofdstuk VI van de Belastingwet BES (Algemene
bestedingsbelasting) 
 
 
 6.
 Hoofdstuk II van de
Wet op belastingen van rechtsverkeer 1970
 Hoofdstuk
VII van de Belastingwet BES (Overdrachtsbelasting)
 
 
 7. 
 Invorderingswet 1990
 Titel 5 van Hoofdstuk VIII van de Belastingwet
BES (Invorderingsrecht) 
 
 
 8. 
 Algemene wet inzake
rijksbelastingen en de Algemene wet bestuursrecht
 Hoofdstuk I en Hoofdstuk VIII van de Belastingwet BES met uitzondering van
titel 5 (Overig formeel belastingrecht en beroep in belastingzaken) 
 
 
 9. 
 Hoofdstuk 1A van de
Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen
 Hoofdstuk IX van de Belastingwet BES (Spaartegoeden)
 
 
 10. 
 Algemene douanewet,
Communautair douanewetboek en overige communautaire regelgeving
 Hoofdstuk II van de Douane- en Accijnswet BES (Formeel douanerecht) &
Hoofdstuk III van de Douane- en Accijnswet BES (Invoerrechten) 
 
 
 11. 
 Wet op de accijns
 Hoofdstuk IV van de Douane- en Accijnswet BES
(Accijnzen) 
 
 
 12. 
 Successiewet 1956
 
 Nederlanders die minder dan
tien jaar op de BES eilanden wonen: • Successiewet 1956 Overig • N.v.t. 
 
 
 13.
 Belasting op personenauto’s
en motorrijwielen
 Verhoogd ABB-tarief in hoofdstuk
VI van de Belastingwet BES voor personenauto’s
 
 
 14. 
 Kansspelbelasting
 Lokale belastingZie
artikel 57 van het wetsvoorstel Wet financiën openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba (kamerstukken II 2008/09, 31 958, nr. 2). 
 
 
 15. 
 Assurantiebelasting
 Verhoogd ABB-tarief in hoofdstuk VI van de Belastingwet
BES voor verzekeringen
 
 
 16. 
 Belastingen op milieugrondslag
 N.v.t. 
 
 
 17.
 Verbruiksbelasting
van alcoholvrije dranken
 N.v.t. 
 
 
 18.
 Belasting op zware
motorrijtuigen
 N.v.t. 
 
 
 19.
 Motorrijtuigenbelasting
 Lokale belastingZie
artikel 55 van het wetsvoorstel Wet financiën openbare lichamen Bonaire,
Sint Eustatius en Saba (kamerstukken II 2008/09, 31 958, nr. 2).
 
 
 
 
 ***Ten slotte is van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal redactionele
en technische verbeteringen in het wetsvoorstel en de memorie van toelichting
aan te brengen. Tevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt de plaats van
dienstregeling in de algemene bestedingsbelasting aan te passen zodat de algemene
bestedingsbelasting ook de wijzigingen zoals opgenomen in het thans bij de
Tweede Kamer der Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstel Implementatie richtlijnen
BTW pakket (Kamerstukken II 2008/09, 31 907, nr. 2) omvatten. Hiermee
wordt deze regeling geactualiseerd en in lijn gebracht met de plaats van dienstregeling
in de Wet op de omzetbelasting 1968.
 
 18. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij
het advies behorende bijlage 2. 
 
 
 De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen de opzet, inhoud en structuur
van het voorstel van wet en geeft U in overweging dit niet aldus te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
 
 
 De Vice-President van de Raad van State,
 H. D. Tjeenk Willink
 
 
 Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
te zenden.
 
 
 De staatssecretaris van Financiën,
 J. C. de Jager 
 
 
 Bijlage 1 bij punt 16 van het advies van de Raad van State betreffende
no. W06.090159/III
 Systematiek en samenhang tussen en binnen de hoofdstukken
 Hoofdstuk I Inleidende bepalingen
 1. Artikelen 1.1 en 1.7 BelBES
 Teneinde terstond duidelijk te maken om welke belastingen het gaat is
het duidelijker om artikel 1.7 als eerste artikel op te nemen en daarna de
definitieartikelen (conform de opzet van de Wet op belastingen van rechtsverkeer
1970 (WBR 1970), waar in de memorie van toelichtingook naar wordt verwezen als het gaat om de systematiek van het opnemen
van meerdere belastingen in één wet en conform de Wet belastingen
op milieugrondslag (WBM)). In dat eerste artikel zou dan eveneens dienen te
worden opgenomen dat deze wet op meer betrekking heeft dan alleen de heffing
van bepaalde belastingen: zie hoofdstuk VIII en hoofdstuk IX. Artikel 1.1,
tweede lid, BelBES kan dan worden meegenomen in de definitie van BES belastingen
die is opgenomen in artikel 1.2, onderdeel d, BelBES.
 2. Artikelen 1.2 en 1.3 BelBES
 Bij de definitie van «BES-eilanden» in artikel 1.2, onderdeel
h, BelBES zou sprake moeten zijn van de opsomming «de openbare lichamen
Bonaire, Sint Eustatius en Saba», waarbij het voor de hand ligt tevens
de in artikel 1.3, onderdeel c, BelBES beschreven uitbreiding van het begrip
BES-eilanden mee te nemen. Bij de definitie van «openbaar lichaam»
in artikel 6.1, onderdeel a, BelBES – voor de onderlinge samenhang beter
ook op te nemen in artikel 1.2 BelBES – zou van «openbaar lichaam
Bonaire, Sint Eustatius of Saba» sprake moeten zijn, gelijk artikel
1, eerste lid, onderdeel a, van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius
en Saba (WOLBES). Het komt de duidelijkheid ten goede daarbij tevens artikel
2, tweede lid, WOLBES te incorporeren, waarin wordt aangegeven dat het openbaar
lichaam Bonaire omvat de eilanden Bonaire «en Klein Bonaire».
 Hoofdstuk II Inkomstenbelasting
 3. Algemeen
 Hoofdstuk VI (Abb) kent een logische opbouw met afdelingen die de kenmerkende
elementen van een belasting bevatten (belastbaar feit, maatstaf en tarief
van heffing, vrijstellingen, enzovoort). Hoofdstuk II en de andere hoofdstukken
kennen een dergelijke opbouw veelal niet. Zo kent hoofdstuk V slechts drie
titels. Daarnaast staan de kenmerkende elementen soms verwarrend door elkaar
heen opgesomd. Voorbeelden daarvan zijn hoofdstuk IV (daar wordt hierna bij
het desbetreffende hoofdstuk op ingegaan) en hoofdstuk II, titel 3, «Binnenlandse
belastingplichtigen», dat eigenlijk over de heffingsgrondslag gaat.
 Ook de vormgeving verschilt. Bijvoorbeeld de hoofdstukken III (artikelen
3.1 – 3.4 BelBES) en VIII kennen een vormgeving waarbij de artikelen
zelf een duiding van de inhoud kennen, terwijl bij andere hoofdstukken een
dergelijke duiding ontbreekt.
 Van enige afstemming van de opbouw en van de vormgeving van titel-, paragrafen-
en artikelduidingen in de diverse hoofdstukken, is geen sprake. Met het overnemen
van de systematiek van de WBM en de WBR 1970 zou per belastinghoofdstuk dezelfde
opbouw met voor een belasting kenmerkende elementen worden gerealiseerd.
 4. Artikel 2.2 BelBES
 Uit de aanhef van artikel 2.2, eerste lid, BelBES komt naar voren dat
dit lid geldt voor «de toepassing van dit hoofdstuk en de daarop gebaseerde
bepalingen». Het vijfde lid kent eenzelfde formulering. Het vierde lid
daarentegen noemt alleen «dit hoofdstuk», terwijl het derde en
zesde lid geen toepassingsgebied kennen. 
 5. Artikelen 2.8 en 2.9 BelBES
 Artikel 2.8 BelBES is het equivalent van artikel 3 Lv 1943. Artikel 2.9
BelBES is het equivalent van artikel 12 Lv 1943. De complexe belastingtijdvakregeling
van artikel 12 Lv 1943 is niet overgenomen. De eerste zin van artikel 12 Lv
1943 is daarmee het enige dat van dat artikel resteert. Die zin had in artikel
12 Lv 1943 een «kapstokfunctie» om de rest van artikel 12 Lv 1943 –
immers ver verwijderd van artikel 3 Lv 1943 – in te leiden. Die zin
voegt aldus niets toe aan hetgeen al was bepaald in dit artikel 3 Lv 1943.
Dit impliceert dat artikel 2.9 BelBES beter kan worden opgenomen in artikel
2.8, eerste lid, BelBES.
 6. Artikel 2.11 BelBES
 De definitie van «eigen woning» in artikel 2.11 BelBES staat
vanuit een oogpunt van wetgevingssystematiek op een vreemde plaats aangezien
de eigen woning pas in artikel 23, eerste lid, onderdeel e, BelBES voor het
eerst als zodanig wordt genoemd. Deze definitie hoort, zeker indien deze voor
meerdere artikelen betekenis heeft (zoals voor artikel 2.14, onderdeel j,
BelBES waar die betekenis overigens niet helder is aangezien daar slechts
sprake is van «woning»), bij de definitiebepalingen in titel 1
te worden opgenomen.
 7. Artikelen 2.12 en 2.13 BelBES
 In artikel 2.13, eerste lid, Bel BES geeft de zinsnede «niet aan
een ambt of dienstbetrekking verbonden» een rangorde aan ten opzichte
van artikel 2.12 BelBES. In het kader van de dienstbetrekking verstrekte huisvesting
valt daarmee onder artikel 2.12 BelBES en niet onder artikel 2.13 BelBES.
Die rangorde is minder helder dan die in de artikelen 6, eerste lid, respectievelijk
7, eerste lid, Lv 1943. Het niet schrappen van de in de toelichting op artikel
2.12, eerste lid, BelBES als betekenisloos aangeduide zinsnede in artikel
6, eerste lid, Lv 1943, zorgt voor meer helderheid.
 8. Artikelen 2.14 t/m 2.20 BelBES
 In artikel 2.14, aanhef, BelBES is het gebruik van «inkomen»
niet zuiver. Ingevolge artikel 2.8, vierde lid, BelBES bestaat «inkomen»
uit de optelsom van zuiver genoten opbrengsten. Anders gezegd, «zuiver»
inkomen is de optelsom van de «onzuivere opbrengsten» –
namelijk onderneming en arbeid (uitgewerkt in artikel 2.12 BelBES), periodieke
uitkeringen (uitgewerkt in artikel 2.13 BelBES) en aanmerkelijk belangwinst
(uitgewerkt in artikel 2.21 BelBES) – verminderd met de kosten. Die
kosten zijn dan vervolgens voor onderneming, arbeid en periodieke uitkeringen
uitgewerkt in de artikelen 2.15 tot en met 2.18 BelBES, zodat eerst na het «passeren»
van die artikelen de zuiver genoten opbrengsten (hier verwarrend aangeduid
met «inkomen») duidelijk zijn. Artikel 2.14 BelBES regelt dan
ook (mede) de samenstelling van de «onzuivere opbrengsten», hetgeen
uit de aanhef zou dienen te blijken («Als onzuivere opbrengst wordt
niet beschouwd»). Vergelijk ook artikel 2.15, derde lid BelBES («onzuivere
opbrengst van een onderneming»).
 Als aanvulling op de onzuivere-opbrengstcategorieën «onderneming
en arbeid» (van artikel 2.12 BelBES) en «periodieke uitkeringen»
(van artikel 2.13 BelBES), wordt in artikel 2.14 BelBES opgesomd hetgeen niet
als onzuivere opbrengst wordt beschouwd. Daarmee vergelijkbaar kent artikel
2.20 BelBES een opsomming van «onzuivere opbrengsten» die mede
tot die onzuivere-opbrengstcategorieën behoren. Daardoor behoort de inhoud
van artikel 2.20 BelBES te staan voor artikel 2.15 BelBES. Dit laatste geldt
overigens ook voor de correctie van afgetrokken, met een misdrijf samenhangende,
kosten (artikel 2.17, vijfde lid, BelBES) die, gelet op de tekst van dit vijfde
lid, eveneens moet worden gezien als een opbrengstpost en dus thuishoort vóór
artikel 2.15 BelBES.
 9. Artikelen 2.15 t/m 2.18 BelBES
 Artikel 2.15, eerste lid, BelBES geeft aan dat de onzuivere opbrengst
van onderneming (hierna aangeduid met (1)), arbeid (hierna aangeduid met (2))
en periodieke uitkeringen (hierna aangeduid met (3)) – ter berekening
van het zuivere bedrag – wordt verminderd «met de kosten tot verwerving,
inning en behoud van de opbrengst» en «met de op
de opbrengst rustende lasten». Artikel 2.15 BelBES is daarmee een bepaling
die artikel 2.8, vierde lid, BelBES nader uitwerkt en daarmee ook een «kapstok»
vormt voor een verdere gedetailleerdere uitwerking.
 Die meer gedetailleerde uitwerking verloopt echter niet samenhangend.
Ter concretisering het volgende.
 
 1°. Op verschillende plaatsen wordt over kosten (of over géén
kosten) gesproken. Over kosten met betrekking tot (1) wordt reeds gesproken
in de voorbeeldsgewijze opsomming van artikel 2.15, eerste lid, BelBES («zoals
de kosten [...]»). Over kosten met betrekking tot (2) wordt
gesproken in artikel 2.15, zesde lid, BelBES. Daarnaast wordt over uitgaven
die géén kosten zijn, gesproken in artikel 2.15, tweede lid,
BelBES (met betrekking tot (1)), en in artikel 2.17, eerste tot en met vierde
lid en zesde lid, BelBES (met betrekking tot (1) en (2)).
 
 2°. Ook in het tweede, derde en vierde lid, van artikel 2.18 BelBES
is sprake van uitgaven die al dan niet als ondernemingskosten (1) worden beschouwd,
terwijl de bedoeling van dat artikel is om aan te geven op welke uitgaven
moet worden afgeschreven en op welke uitgaven niet (zie artikel 2.18, eerste
lid, BelBES).
 In artikel 2.18 BelBES wordt er kennelijk van uitgegaan dat, indien kosten
worden beschouwd als ondernemingskosten, deze integraal (in één
jaar) ten laste van de winst komen (zie het derde lid), terwijl indien kosten
niet als ondernemingskosten worden beschouwd, er op moet worden afgeschreven
(zie het tweede lid, slotzinsnede). Die afschrijvingen zijn echter wel degelijk
ook ondernemingskosten. Dat overigens op de uitgaven voor «gereedschappen
en andere goederen, die voor de uitoefening van de onderneming worden gebruikt» –
daarbij kan het gaan om zaken van geringe waarde – moet worden afgeschreven
(artikel 2.18, tweede lid, BelBES), is niet te begrijpen.
 
 3°. Al hetgeen met afschrijven samenhangt, staat verbrokkeld weergegeven.
 
 a. De hoofdregel staat in de artikelen 2.15, derde lid, BelBES (vermindering
van de gebruikswaarde ten laste van de winst brengen), en – maar eigenlijk
dubbelop, zie 2° hiervoor – 2.18, eerste lid, BelBES. Daarbij past
niet de afschrijving buiten de winstsfeer ingevolge artikel 2.15, vijfde lid,
BelBES.
 
 b. Het nader uitschrijven van kosten die in één jaar ten
laste van de winst komen of in meerdere jaren, staat in artikel 2.18, eerste
tot en met derde lid BelBES (waar overigens het vierde lid en het vijfde tot
en met het zevende lid niet bij passen).
 
 c. De bijzondere «vormen» van afschrijving staan in artikel
2.15, vierde lid, BelBES (vervroegde willekeurige afschrijving), en in artikel
2.16 BelBES (investeringsaftrek), waarbij overigens de vraag opkomt hoe deze
zich tot elkaar verhouden.
 10. Artikel 2.16 BelBES
 Het feit dat in artikel 2.16, derde lid, onderdeel g, BelBES voor het
begrip voorwerpen van geringe waarde «naar achteren in de wet»
wordt verwezen, vindt zijn oorzaak in het te vroeg in de wet opnemen van een
regeling voor de investeringsaftrek (zie hiervoor onder 3°, c). Een logischer
volgorde in de wet zou zijn om eerst te bepalen wat ondernemingkosten zijn,
vervolgens de vraag te beantwoorden of deze kosten in één keer
ten laste van de winst moeten worden gebracht of in meerdere jaren moeten
worden afgeschreven, en dan pas bijzondere vormen van afschrijving/aftrek
vorm te geven. Alsdan zou voor het begrip «voorwerpen van geringe waarde»
terug zijn verwezen aangezien dit begrip reeds zou zijn uitgewerkt bij de
vraag of kosten in één keer of niet ten laste van de winst moeten
worden gebracht.
 11. Artikel 2.22 BelBES
 Nu het genietingsmoment voor aanmerkelijk belangvoordelen (artikel 2.22,
eerste lid, BelBES) onmiddellijk na de opbrengstbron (artikel 2.21 BelBES)
is opgenomen, verdient het vanuit een oogpunt van wetssystematiek de voorkeur
het genietingsmoment voor de overige bronnen (artikel 2.25 BelBES) ook direct
na de desbetreffende bronnen op te nemen. Ook denkbaar is om het genietingsmoment
voor aanmerkelijk belangvoordelen in of na artikel 2.25 BelBES
op te nemen. In ieder geval dient voor een van de twee verschillende genietingsmomenten
voor aanmerkelijk belangvervreemdingsvoordelen – namelijk die via artikel
2.22, onderdeel b, BelBES of die via artikel 2.25, eerste lid, aanhef, BelBES–
te worden gekozen.
 12. Artikelen 2.26 en 2.27 BelBES
 Vanuit systematisch oogpunt verdient het de voorkeur om in de artikelen
2.26 en 2.27 BelBES voor de buitenlandse belastingplicht een met artikel 2.8
BelBES (binnenlandse belastingplicht) vergelijkbare (uitgeschreven) opbouw
te hanteren alsmede een zelfde begrippenkader. Dat voorkomt problemen bij
de interpretatie van de moeilijk leesbare verwijzingen in artikel 2.27 BelBES
naar de «beginselen» van de binnenlandse belastingplicht.
 Zo is in artikel 2.27, tweede lid, BelBES niet direct duidelijk op welk
deel van het inkomen (onzuiver, zuiver, belastbaar) de verliezen in mindering
moeten komen.
 Daarnaast kennen de eerste twee leden van artikel 2.27 BelBES een positieve
opsomming van artikelen van de binnenlandse belastingplicht die van toepassing
zijn, terwijl het derde lid een negatieve formulering kent. Met die negatieve
formulering is het kennelijk de bedoeling dat a contrario artikel 2.23 BelBES
wél van toepassing is. Het derde lid past dus niet in de opzet van
het eerste en tweede lid.
 Systematisch is het voorts onjuist de verwijzing naar artikel 2.20 BelBES
op voet van gelijkheid met artikel 2.10 BelBES mee te nemen in artikel 2.27,
derde lid, BelBES. Artikel 2.20 BelBES ziet immers op (een uitbreiding/verduidelijking
van) een bron van inkomen en hoort dus aan te sluiten bij de opsomming van
inkomensbronnen voor de buitenlandse belastingplicht in artikel 2.26, tweede
lid, BelBES.
 Tot slot kunnen ook vraagtekens worden gezet bij de verwijzingen in artikel
2.27, eerste lid, BelBES. Niet helder is waarom wordt verwezen naar de definitie
van eigen woning (artikel 2.11 BelBES), die immers geen rol speelt bij de
opbrengsten van artikel 2.26, tweede lid, BelBES (het begrip woning in artikel
2.14, onderdeel j, BelBES, zou hier wél van betekenis kunnen zijn,
maar daar wordt juist niet naar verwezen). Voorts is niet duidelijk waarom
wordt verwezen naar artikel 2.13 BelBES, waar het immers om periodieke uitkeringen
gaat, die toch niet een «beginsel» betreffen die bij de bepaling
van de zuivere opbrengst van de in artikel 2.26 BelBES genoemde bronnen in
acht moet worden genomen. Ook is niet duidelijk waarom niet wordt verwezen
naar artikel 2.17 BelBES en naar artikel 2.25 BelBES (het genietingstijdstip).
 13. Artikelen 2.35, 2.8 en 2.26 BelBES
 Artikel 2.35 BelBES kent geen rangorde tussen het eerste en tweede lid
enerzijds (het tarief wordt – zowel voor binnenlandse als voor buitenlandse
belastingplichtigen berekend over het belastbaar inkomen) en het vierde lid
anderzijds (het tarief wordt voor binnenlandse belastingplichtigen berekend
over het belastbaar inkomen verminderd met de belastingvrije som). De artikelen
2.8, eerste lid, BelBES (belastingplicht naar het belastbaar inkomen), en
2.26, eerste lid, BelBES (eveneens een belastingplicht naar het belastbaar
inkomen), komen niet met die beoogde berekeningswijze overeen.
 14. Artikelen 2.41, 3.18, 6.25 en 8.17 BelBES
 Het als sluitstuk van wetgeving opnemen van een delegatiebepaling voor
het – eventueel – stellen van nadere regels ter uitvoering van
wettelijke artikelen, is niet ongebruikelijk. Niet alleen hoofdstuk II kent
dan ook een dergelijk artikel (artikel 2.41 BelBES, alleen voor de toepassing
van hoofdstuk II), ook in de hoofdstukken III en VI zijn dergelijke bepalingen
opgenomen (artikel 3.18 BelBES, ook hier uitsluitend voor de toepassing van
hoofdstuk III respectievelijk artikel 6.25, onderdeel a, BelBES met een geheel
ander toepassingsbereik). Bij de nieuwe belastingen (hoofdstuk IV en V) ontbreekt
een dergelijke bepaling, terwijl met name daar in de toekomst behoefte aan
uitvoeringsregels kan ontstaan. Anderzijds kent artikel 8.17 BelBES –
ten onrechte onder het kopje «Hardheidsclausule» – een bepaling
die vergelijkbaar is met die in de artikelen 2.41 en 3.18 BelBES en die reeds
voor de gehele BelBES geldt. Van afstemming is hier geen sprake. 
 Hoofdstuk III Loonbelasting
 15. Artikel 3.3 BelBES
 Artikel 3.3, vijfde lid, BelBES beschrijft het voorwerp van belasting
(loon) in een specifieke situatie. Dit lid zegt niets over de «dienstbetrekking»,
zoals het opschrift van artikel 3.3 BelBES suggereert, en hoort dus thuis
in titel 2.
 16. Artikel 3.4 BelBES
 Artikel 3.4 BelBES bepaalt wie inhoudingsplichtige is. Het zesde lid van
dit artikel vormt in wezen een uitbreiding van (en hoort dus te zijn opgenomen
bij) artikel 3.1 BelBES, aangezien wordt aangegeven dat – naast de werknemer –
ook loonbelasting kan worden geheven van de ontvanger van bepaalde uitkeringen.
Het zesde lid geeft slechts impliciet weer dat degene die de desbetreffende
uitkeringen uitkeert, als inhoudingsplichtige wordt aangemerkt. Een uitdrukkelijke
formulering is te prefereren.
 17. Artikelen 3.16 en 3.17 BelBES
 Het is vanuit een oogpunt van systematiek niet logisch om eerst voor te
schrijven dat een loonbelastingverklaring moet worden uitgereikt (artikel
3.16, tweede lid, BelBES) vervolgens aan te geven dat de loonbelastingverklaring
moet worden bewaard bij de loonboekhouding (artikel 3.16, derde lid, BelBES)
en dan pas een verplichting op te nemen om de uitgereikte verklaring in te
vullen (artikel 3.17, derde lid, BelBES).
 Hoofdstuk IV Vastgoedbelasting
 18. Artikelen 4.1 t/m 4.3 BelBES
 Hoofdstuk IV bevat weer een andere indeling van artikelen dan de andere
hoofdstukken en kent slechts één titel, genaamd «Algemene
bepalingen». Daarbij zijn de essentiële elementen die onderdeel
vormen van een belasting, op niet logische wijze met elkaar vermengd. In artikel
4.2 BelBES wordt bepaald van wie wordt geheven (de belastingplichtige). De
grondslag – namelijk waarover wordt geheven – staat verdeeld over
de artikelen 4.1 BelBES (welk artikel eigenlijk slechts de functie van een –
nog nader uit te werken – inleidend artikel zou moeten hebben) en 4.3
BelBES (hier vindt een inperking plaats ten opzichte van artikel 4.1 BelBES).
 Hoofdstuk V Opbrengstbelasting
 19. Artikel 5.1 BelBES
 Een met de artikelen 2.1, 3.1 en 4.1 BelBES vergelijkbaar introductieartikel
ontbreekt bij de opbrengstbelasting, maar staat pas in artikel 5.3 BelBES
(als «echt» artikel) en in artikel 5.4 BelBES.
 20. Artikel 5.3
 Artikel 5.3 BelBES bevat niet alleen de omschrijving van belastingplichtige,
maar regelt meer. Aangegeven wordt namelijk ook dat de opbrengst waarover
de belastingplichtige belasting verschuldigd is, alleen opbrengst betreft
die wordt genoten van op de BES-eilanden gevestigde lichamen. Die nadere inperking
van het begrip «opbrengst» past niet in een definitie van belastingplichtige,
maar hoort bij de omschrijving van «opbrengst» in artikel 5.1
BelBES. Het daarin meenemen van die inperking voorkomt bovendien dat de begrippen
die nu in de artikelen 5.1 BelBES worden gehanteerd met betrekking tot het
karakter van de opbrengst en de begrippen die in artikel 5.3 BelBES worden
gehanteerd om daarop vervolgens de inperking aan te brengen, uiteen gaan lopen.
Zo kent namelijk artikel 5.3 BelBES het begrip «winstdelende obligatie»
dat als zodanig ontbreekt in artikel 5.1 BelBES. 
 21. Artikel 5.4 BelBES
 De aanduiding «opbrengst» en opbrengstbelasting is verwarrend
ten opzichte van de in artikel 2.8 BelBES gehanteerde «opbrengst»categorieën,
temeer daar het bij de opbrengstbelasting met name om uitdelingen gaat, zoals
de tekst van artikel 5.1 BelBES ook aangeeft.
 22. Artikel 5.8 BelBES
 Vanuit een oogpunt van systematiek verdient het de voorkeur om de inhoud
van artikel 5.8 BelBES te plaatsen voor de artikelen 5.5, 5.6 en 5.7 BelBES.
Daarmee wordt voorkomen dat in deze laatste artikelen begrippen worden gehanteerd
(«Inhouding» en «inhoudingsplichtige») voordat de
daarop betrekking hebbende regeling in artikel 5.8, eerste lid BelBES (inhouding
op de opbrengst), aan de orde is geweest.
 Samenhang tussen diverse hoofdstukken en hoofdstuk VIII
 23. Artikelen 1.1, 8.4 en 8.19 BelBES
 Vraagtekens kunnen worden geplaatst bij de betekenis van artikel 1.1 BelBES.
Het is het equivalent van artikel 1, eerste lid, AWR dat noodzakelijk is om
een verband te leggen tussen enerzijds de AWR en anderzijds de separate heffingswetten
waarvoor de AWR moet gelden. Maar in de BelBES komen heffingswetten en formeel
recht samen. Daarmee is het vanzelfsprekend dat hoofdstuk VIII geldt voor
de heffing/invordering van de belastingen in de andere hoofdstukken. Daar
is artikel 1.1, eerste lid, BelBES niet voor nodig. Om dezelfde reden kan
in het opschrift van hoofdstuk VIII «van BES belastingen» worden
gemist en is het niet noodzakelijk om in bijvoorbeeld artikel 8.4, tweede
lid, BelBES expliciet de hoofdstukken II en VI te vermelden. Nu hoofdstuk
VIII een algemeen karakter als dat van de AWR ontbeert en alleen betrekking
heeft op BES-belastingen, dient in artikel 8.19, eerste lid, BelBES het begrip «rijksbelasting»
een minder ruime reikwijdte te krijgen.
 Daarnaast bepalen artikel 1.1, tweede lid, BelBES en artikel 8.59 BelBES
hetzelfde. Het ligt meer voor de hand de inhoud van dit tweede lid mee te
nemen in artikel 1.2, onderdeel d, BelBES.
 24. Artikelen 1.4 en 1.6 BelBES
 Zoals de toelichting ook aangeeft, bevat artikel 1.4 BelBES formeelrechtelijke
bepalingen. Dit artikel hoort dus thuis in hoofdstuk VIII. Bij artikel 1.4,
eerste lid, BelBES komt overigens de vraag op of dit lid wel nodig is aangezien
er wel meer criteria zijn die niet bepalend zijn voor de bevoegdheid van een
directeur, inspecteur of ontvanger.
 Ook artikel 1.6 BelBES bevat bepalingen van formeelrechtelijk aard, hetgeen
opneming in hoofdstuk VIII rechtvaardigt. Hetgeen in de toelichting op artikel
1.6 BelBES wordt gesteld, namelijk dat het hier gaat om «een algemene
regeling» «met betrekking tot de functies van het aanslagbiljet
in het belastingrecht», rechtvaardigt niet het opnemen ervan in hoofdstuk
I.
 Daarbij is de toelichting op artikel 1.6 BelBES met betrekking tot het
opnemen van de inhoud van artikel 1.6 BelBES in hoofdstuk I («waardoor
betekenis en reikwijdte van artikel 1.6 BelBES zich uitstrekt «tot alle
belastingwetten»«) niet juist. Zo ziet artikel 1.1, eerste lid,
BelBES – in verbinding met artikel 1.2, onderdeel d, BelBES –
duidelijk alleen op de BES-belastingen van artikel 1.7 BelBES en niet op bijvoorbeeld
de eilandbelastingen van de FinBES of de accijnzen van de Douane- en Accijnswet
BES.
 25. Artikelen 1.5 en 2.7 BelBES
 Het zal de bedoeling zijn dat artikel 1.5 BelBES geldt voor de toepassing
van de gehele BelBES (net zo goed als artikel 4 AWR – ingevolge artikel
1, eerste lid, AWR – geldt voor alle rijksbelastingen), ook al ontbreekt
een aanhef die vergelijkbaar is met die van de artikelen 1.2 en 1.3 BelBES.
Indien dat zo is, komt de vraag op hoe artikel 1.5 BelBES zich verhoudt tot
bijvoorbeeld de artikelen 2.7 en 5.2 BelBES. In de verhouding AWR/rijksbelastingen
geldt dat een lex specialis (een rijksbelasting) voorgaat op de lex generalis
(AWR). Maar binnen één wet ligt dat anders. Tegen
het opnemen van artikel 1.5 BelBES op deze plaats – immers geldend voor
alle erna komende heffingswetten – bestaat dan ook op zich geen bezwaar,
maar bijvoorbeeld artikel 2.7 BelBES dient dan wel te worden geformuleerd
als een «afwijking in zoverre van» artikel 1.5 BelBES (waarmee
overigens tevens kan worden voorkomen dat er sprake is van een doublure in
artikel 2.7 BelBES, waar immers wordt herhaald dat waar iemand woont, naar
de omstandigheden wordt beoordeeld).
 26. Artikelen 2.33 en 2.34 BelBES
 Anders dan bijvoorbeeld de Vgb kent artikel 2.33 BelBES een expliciete
vrijstelling voor diplomaten. Daarbij is sprake van doublures tussen de artikelen
2.33/2.34 BelBES enerzijds en de artikelen 8 119/8 120 BelBES anderzijds.
 27. Artikel 2.38 BelBES
 Regels met betrekking tot het verlenen van uitstel van betaling, waarvoor
artikel 2.38 BelBES een delegatiemogelijkheid kent, horen thuis bij het formele
recht van hoofdstuk VIII, temeer daar – zoals hiervoor reeds is aangegeven –
dat formele recht niet separaat is geregeld in een andere wet maar in dezelfde
wet als de belasting waar het uitstel van betaling op ziet.
 28. Artikel 3.14 BelBES
 Artikel 3.14 BelBES is van formeelrechtelijke aard en hoort eveneens thuis
in hoofdstuk VIII. Er is sprake van een afwijking van hoofdstuk VIII, hetgeen
in ieder geval als zodanig in de tekst tot uitdrukking moet worden gebracht.
Zie ook artikel 3.14, tweede lid, BelBES (een fictie), in verhouding tot artikel
8.16 BelBES.
 29. Artikel 3.16 BelBES
 Hetgeen in het vorige punt is opgemerkt met betrekking tot artikel 3.14
BelBES geldt mutatis mutandis ook met betrekking tot artikel 3.16 BelBES en
met name ook met betrekking tot het derde lid daarvan in relatie tot artikel
8.81, zesde lid, BelBES. Deels is sprake van een doublure.
 30. Artikel 4.2 BelBES
 Naast de aansprakelijkheid ingevolge artikel 4.2, tweede lid, tweede volzin,
BelBES is er ook in artikel 8.59 BelBES en volgende sprake van een algemene
regeling voor de aansprakelijkheid, met formele bepalingen ter zake (artikel
8.60 BelBES) en met specifieke bepalingen voor de Abb en de BESlb. Specifieke
bepalingen voor de Vgb zouden daarbij passen.
 31. Artikel 4.9 BelBES
 Artikel 4.9 BelBES is ontleend aan artikel 37 FinBES, welk artikel daar
de functie heeft om enige harmonisatie en kernvereisten aan te brengen in
de door de drie openbare lichamen desgewenst in te voeren grondbelastingen.
Hier ligt dat anders. Het is dan ook niet duidelijk waarom het voor de Vgb
nodig is in hoofdstuk IV verplichte aanslaggegevens op te nemen (artikel 4.9,
tweede lid, BelBES) in de plaats van in hoofdstuk VIII, terwijl een vergelijkbaar
artikel bij de andere aanslagbelastingen ontbreekt. Nog daargelaten de vraag
of het noodzakelijk is die gegevens voor te schrijven met betrekking tot de «aanslag»,
die immers door de inspecteur wordt opgelegd. Eventueel kunnen die gegevens
wel worden geëist bij het doen van «aangifte».
 32. Artikelen 5.8 en 6.15 BelBES
 In artikel 5.8, derde lid, BelBES staan elementen (15 dagen en kwartaal)
waarvan het meer voor de hand ligt die in – of op basis van –
hoofdstuk VIII (bijvoorbeeld artikel 8.9 BelBES) te regelen. Ter vergelijking
zij gewezen op het «kale» artikel 6.15 BelBES waarin soortgelijke
elementen ontbreken en zijn overgelaten aan het formele recht van hoofdstuk
VIII. 
 33. Artikelen 5.11 en 7.19 BelBES
 Ook verdient het de voorkeur om de in de artikelen 5.11 en 7.19 BelBES
opgenomen aansprakelijkheid te regelen in hoofdstuk VIII, temeer nu die aansprakelijkheid
in hoofdstuk VIII ook wordt geregeld voor de BESlb en voor de Abb (artikelen
8.61 en volgende BelBES). 
 Bijlage 2 bij het advies van de Raad van State betreffende
no. W06.090159/III met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging
geeft
 – Het opschrift in overeenstemming brengen met de aanwijzingen 106,
107 en 108 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar).
 
 – In de artikelen 1.1, eerste lid en tweede lid, 1.2, aanhef, en
1.3, aanhef, «wet» vervangen door «belastingwet»,
gelet op artikel 1.2, onderdeel b.
 
 – In onder meer de artikelen 1.2, onderdeel b («rustende»),
2.2, eerste lid, aanhef («gebaseerde») en 2.5, aanhef («berustende»),
de aangehaalde terminologie met elkaar in overeenstemming brengen.
 
 – De samenhang tussen de onderdelen c en h van artikel 1.2 verduidelijken
teneinde te vermijden dat de definitie van «lichaam» (in onderdeel
c) betekenis heeft voor onderdeel h.
 
 – Artikel 1.3, onderdeel c (verduidelijking van het begrip «BES
eilanden»), meenemen in de definitie van BES-eilanden in artikel 1.2,
onderdeel h. Voorts de terminologie in artikel 1.3, onderdelen a en b (»wordt
daaronder begrepen«), en in de onderdelen c tot en met g van dit artikel
(»wordt daaronder mede begrepen«), met elkaar in overeenstemming
brengen.
 
 – Het voorstel van wet kent een niet-consequente wijze van opsommen
van onderdelen van artikelen: zie bijvoorbeeld het slot van de artikelen 2.2,
derde lid, onderdeel a («of»), 3.13, tweede lid, onderdeel a («;
of») en 5.2, vijfde lid, onderdeel b («, of»). In de gehele
BelBES dezelfde wijze van opsommen van onderdelen van artikelen toepassen.
 
 – In artikel 2.5, onderdeel c, vóór «beroep»
invoegen «uitgeoefend».
 
 – In artikel 2.8, vierde lid, onderdeel b, «periodieke uitkeringen»
vervangen door «periodieke uitkeringen en verstrekkingen».
 
 – Artikel 2.11 zodanig herformuleren dat het element dat een woning «anders
dan tijdelijk als hoofdverblijf ter beschikking staat» onderdeel vormt
van de inhoud van de definitie van «eigen woning» (en dus geen
onderdeel meer vormt van het te definiëren object). Voorts in onderdeel
c van dit artikel «het erfrecht» vervangen door «erfrecht».
 
 – Artikel 2.12 en volgende zodanig wijzigen dat een consistenter
gebruik plaatsvindt van de navolgende dooreen gebruikte begrippen: «opbrengst
van onderneming» (artikelen 2.12, eerste lid, en 2.15, eerste lid), «winst
uit onderneming» (artikelen 2.12, derde en vierde lid, en 2.17, derde
en vijfde lid), «winst» (artikelen 2.16, eerste, tweede en zesde
lid, 2.17, vijfde lid, en 2.19) en «onzuivere opbrengst van onderneming»
(artikel 2.15, derde lid).
 
 – In artikel 2.13, eerste lid, «verschuldigde» telkens
vervangen door «ontvangen» aangezien dit lid de bron (opbrengst)
nader duidt. Voorts in dit eerste lid «in het algemeen» vervangen
door «en, meer in het algemeen» alsmede «van de gerechtigde
of van een derde» schrappen overeenkomstig de definitie van lijfrente
in artikel 2.4, onderdeel b. Ten slotte in het tweede lid, eerste volzin,
van dit artikel «van de verzekeraar» schrappen en de tweede volzin
herformuleren teneinde tot uitdrukking te brengen dat de in die volzin bedoelde
bedragen welke niet tot het inkomen zijn gerekend, van de waarde van de tegenprestatie
worden afgetrokken.
 
 – In onder meer de artikelen 2.14, onderdelen c en d («goederen»)
en 4.1 («onroerende zaak»), de aangehaalde terminologie met elkaar
in overeenstemming brengen. Voorts in genoemde onderdelen de terminologie «winst»
en «, anders dan» (onderdeel c) en «winsten» en «anders
dan» (onderdeel b) met elkaar in overeenstemming brengen. Voorts in
onderdeel j, van dit artikel «woning» vervangen door «eigen
woning» en de zinsnede «voor zover deze aan de ondernemer als
hoofdverblijf ter beschikking staat» schrappen. Ten slotte in onderdeel
g van dit artikel «voor pensioenen en pensioenfondsen» vervangen
door «ingevolge een pensioenregeling».
 
 – In artikel 2.15, tweede lid, de zinsnede «worden niet aangemerkt
als ondernemingskosten maar als particuliere uitgaven, ook ingeval»
vervangen door «komen niet in mindering bij de berekening van het onzuivere
bedrag, ook niet ingeval». Voorts in het vierde lid, eerste volzin,
van dit artikel de komma na «Een belastingplichtige» en de komma
na «bedrijfsmiddelen» schrappen aangezien het beperkende bijzinnen
betreft. Ten slotte in het zesde lid van dit artikel «, pensioenen»
schrappen en «voor pensioen en pensioenfondsen» vervangen door «ingevolge
een pensioenregeling».
 
 – In artikel 2.16, tweede lid, «de aldaar genoemde jaren»
vervangen door «de aldaar bedoelde jaren». Voorts
in het derde lid, onderdeel g, van dit artikel «, omschreven in»
vervangen door «als bedoeld in». Ten slotte in het vierde lid,
tweede volzin, van dit artikel «, onderdelen a, b of c» schrappen.
 
 – In artikel 2.17, eerste lid, onderdeel h, «representatie,
daaronder begrepen recepties, feestelijke bijeenkomsten en vermaak alsmede
excursies, studiereizen en dergelijke;» vervangen door «representatie
(daaronder begrepen recepties, feestelijke bijeenkomsten en vermaak), excursies
alsmede studiereizen en dergelijke,». Voorts in het eerste lid, onderdeel
m, van dit artikel «woning» vervangen door «eigen woning»
en de zinsnede «, een en ander onverminderd artikel 2.23, eerste lid,
onderdeel e, onder 2°» schrappen. In het derde lid van dit artikel
de verwijzingen «de aldaar bedoelde kosten», «Het voorgaande»
en «de aldaar bedoelde goederen» nader preciseren. Ten slotte
aan het slot van het vierde lid, onderdeel a, van dit artikel het al dan niet
cumulatieve karakter van de opsomming tot uitdrukking brengen door het gebruik
van «of» of «en».
 
 – In artikel 2.18, derde lid, onderdeel b, de zinsnede «voorwerpen
van geringe waarde, voor zover die uitgaven gewoonlijk tot de dagelijkse onkosten
van de onderneming worden gerekend» vervangen door «voorwerpen
indien die uitgaven gewoonlijk tot de dagelijkse onkosten van de onderneming
worden gerekend (voorwerpen van geringe waarde)».
 
 – In artikel 2.20, eerste lid, aanhef, «artikel 2.8, vierde
lid» vervangen door «artikel 2.8, vierde lid, onderdelen a en
b». Voorts in het tweede lid van dit artikel «schadeloosstelling,
tegemoetkoming dan wel het in het eerste lid onder 2° bedoelde bedrag»
vervangen door «schadeloosstelling of tegemoetkoming» aangezien
de verwijzing naar het eerste lid, onder 2°, een verwijzing betreft naar
het niet overgenomen artikel 11, eerste lid, onder 2°, Lv 1943. Ten slotte
in het vierde lid van dit artikel de verwijzing naar artikel 3.8 nader duiden
met betrekking tot bedoelde overgangen (tweede lid, tweede volzin, en derde
lid van artikel 3.8).
 
 – De tekst van artikel 2.22, tweede en derde lid, opnemen in artikel
2.21, aangezien de inhoud van die leden geen verband houdt met artikel 2.22,
eerste lid.
 
 – In artikel 2.23, eerste lid, onderdeel a, 1°, «reeds
betaalde uitkeringen» vervangen door «reeds betaalde uitkeringen
en verstrekkingen». Voorts in onderdeel a, 2°, «uitgaven»
vervangen door «uitkeringen en verstrekkingen».
 
 – Artikel 2.24, derde lid, met het oog op de duidelijkheid positief
formuleren en daarbij tevens een duidelijker onderscheid aanbrengen in de
verwijzingen naar de onderdelen a en b van het eerste lid. Voorts het vijfde
lid van dit artikel schrappen, gelet op artikel 2.41.
 
 – In artikel 2.26, tweede lid, onderdeel a, het gebruik van een
zelfstandige volzin vermijden, aangezien de opsomming van onderdelen in dit
tweede lid al een volzin betreft met een doorlopende tekst. Voorts in onderdeel
b van dit artikel «als bedoeld in artikel 1.2, onderdeel c» schrappen,
aangezien ook zonder deze verwijzing de definitie van «lichaam»
al geldt ingevolge de aanhef van artikel 1.2, onderdeel c. Ten slotte het
derde lid van dit artikel verwerken in het eerste lid.
 
 – In Hoofdstuk II, titel 5, tot uitdrukking brengen dat het om een
toerekening gaat, niet alleen aan echtgenoten maar ook aan kinderen.
 
 – In artikel 2.30, eerste lid, «voor zover» vervangen
door «indien». Voorts in de aanhef van het tweede lid van dit
artikel «en de persoonlijke verminderingen» vervangen door «en
anders dan de persoonlijke verminderingen», teneinde duidelijk tot uitdrukking
te brengen dat- overeenkomstig artikel 20, tweede lid, aanhef, Lv 1943 –
ook de persoonlijke verminderingen niet aan de echtgenoot worden toegerekend.
Ook de artikelsgewijze toelichting hierop aanpassen. Daarnaast in de aanhef
van het tweede lid van dit artikel de zinsnede «worden aangemerkt als
zuiver inkomen» vervangen door «worden aangemerkt als bestanddelen
van het zuiver inkomen», gelet op het begin van de aanhef waaruit naar
voren komt dat buitengewone lasten een (negatief) bestanddeel van het zuiver
inkomen vormen en niet zijn aan te merken als zuiver inkomen. Ten slotte in
het tweede lid, onderdeel b, van dit artikel de zinsnede «of beiden
geen persoonlijk inkomen genieten,» schrappen, aangezien in die situatie
beider persoonlijke inkomens gelijk zijn en dus reeds vallen onder het eerste
deel van onderdeel b.
 
 – In de verwijzingen naar andere BES-wetten de correcte citeertitel
hanteren (zie onder meer de artikelen 1.2, onderdeel r, 2.35, eerste lid,
2.39, derde lid, onderdeel b, 3.6, derde lid, onderdeel c, 4.7,
eerste en derde lid, 5.2, vierde lid, onderdeel a, en vijfde lid, onderdeel
b, 6.1, onderdelen d en e, 8.52, derde lid, 8.53, tweede lid, 8.74, tweede
lid, en 8.92, tweede lid).
 
 – In artikel 2.35, vierde lid, de zinsnede «onder de regels
van dit hoofdstuk voor binnenlandse belastingplichtigen» vervangen door «onder
de regels van titel 3 van dit hoofdstuk».
 
 – Artikel 2.36, eerste volzin, in overeenstemming brengen met aanwijzing
34, derde lid, Ar. Voorts het derde lid van dit artikel in overeenstemming
brengen met artikel 25, derde lid, Lv 1943, aangezien het blijkens de toelichting
weliswaar de bedoeling is beide leden inhoudelijk te laten overeenstemmen
maar zij beide tekstueel verschillen in de formulering van de delegatiebevoegdheid.
 
 – In artikel 2.38, eerste volzin, de verwijzingen naar de artikelen
8.4 en 8.6 aanpassen, aangezien die artikelen geen betrekking hebben op betalingen.
Voorts in die volzin «artikel 2.21, vijfde lid» vervangen door «artikel
2.21, vierde lid, onderdeel g».
 
 – In artikel 2.39, eerste en tweede lid, de zinsnede «, daaronder
niet begrepen de bij naheffing toegepaste verhoging,» schrappen, nu
ter zake geen sprake meer is van een verhoging maar van een boete. Voorts
in het eerste lid, onderdeel a, na «hoofdstuk III» invoegen «(loonbelasting)»,
in overeenstemming met de verwijzing naar hoofdstuk V (opbrengstbelasting)
in het tweede lid van dit artikel. Ten slotte de tekst van het eerste lid,
onderdeel b, van dit artikel op correcte wijze laten aansluiten op de aanhef
van dit eerste lid.
 
 – Artikel 2.40, eerste lid, herformuleren en daarbij dubbele ontkenningen
(... niet vastgesteld ... tenzij ... met meer dan ... te boven gaat ...) vermijden.
Voorts in het eerste lid, onderdeel b, de verwijzing naar artikel 3.12 aanpassen,
aangezien op grond van artikel 3.12 geen vermindering van loonbelasting kan
worden verleend. Ten slotte in artikel 2.40, tweede lid, «het eerste
lid, onderdeel c» vervangen door «het eerste lid, aanhef en onderdeel
c».
 
 – In artikel 3.1 de zinsnede «van de werknemers geheven»
vervangen door «geheven van werknemers».
 
 – In artikel 3.4, vijfde lid, de zinsnede «bij ministeriële
regeling aan te wijzen internationale organisaties en vertegenwoordigers en
functionarissen daarvan» vervangen door «vertegenwoordigers en
functionarissen van bij ministeriële regeling aan te wijzen internationale
organisaties», overeenkomstig artikel 2.33.
 
 – Artikel 3.6, eerste lid, tweede volzin, schrappen, gelet op artikel
3.10, eerste lid. Voorts in het derde lid, onderdeel d, van dit artikel «voor
pensioenen en aan pensioenfondsen» vervangen door «ingevolge een
pensioenregeling».
 
 – Artikel 3.10, derde lid, schrappen, aangezien het daarin bepaalde
al voortvloeit uit het tweede lid van dit artikel.
 
 – In artikel 3.12, derde lid, de verwijzing naar «de tabel,
bedoeld in het eerste lid» aanpassen, aangezien in het eerste lid geen
sprake is van een tabel.
 
 – Artikel 4.1 op vergelijkbare wijze formuleren als de artikelen
2.1 en 3.1. Voorts in dit artikel «een binnen het openbaar lichaam gelegen
onroerende zaak» vervangen door «een op de BES-eilanden gelegen
onroerende zaak».
 
 – Artikel 4.2, vierde lid, opnemen na het eerste lid en daarbij
in dit vierde lid de zinsnede «, tenzij blijkt dat op dat tijdstip een
ander genothebbende krachtens eigendom, bezit of beperkt recht is» schrappen.
 
 – In artikel 4.3, onderdelen a en b, verwijzen naar de van belang
zijnde artikelen in plaats van naar «hoofdstuk II», teneinde onduidelijkheden
te voorkomen.
 
 – In artikel 4.6, tweede lid, tweede, derde en vierde volzin, uitgaan
van het daadwerkelijke aantal dagen in een jaar (365 of – in een schrikkeljaar –
366) in de plaats van steeds 360, teneinde onder meer te voorkomen dat de
gebruiksfactor groter is dan 100%.
 
 – In artikel 4.8, eerste lid, tot uitdrukking brengen dat de fiscaal
vertegenwoordiger op de BES-eilanden moet wonen dan wel daar gevestigd moet
zijn. Voorts het eerste lid, derde volzin, en het derde lid van dit artikel
tezamen opnemen als tweede lid. Ten slotte in het tweede lid van dit artikel
tot uitdrukking brengen, in overeenstemming met de artikelsgewijze toelichting,
dat het verhaal van de fiscaal vertegenwoordiger per afzonderlijke belastingplichtige
beperkt is tot diens verschuldigde bedrag.
 
 – In artikel 5.1 voorzien in het aanmerken als opbrengst van de
meerwaarde die wordt betaald bij inkoop van winstdelende obligaties
door een lichaam (in lijn met het als belastbare opbrengst aanmerken van de
uitdeling bij inkoop van aandelen), nu de opbrengst van winstdelende obligaties
tot de opbrengst behoort, gelet ook op artikel 5.3, onderdeel b. Voorts in
onderdeel a, 5°, van dit artikel «een Stichting, een Stichting Particulier
Fonds of doelvermogen» vervangen door «een stichting of een doelvermogen»
en ook de artikelen 5.3, onderdeel c, en 5.5, onderdeel b, in deze zin aanpassen.
 
 – De tekst van artikel 5.2, eerste lid, en de plaatsing in hoofdstuk
V, suggereren dat dit lid alleen geldt voor de Opb en niet voor de gehele
BelBES (zie bijvoorbeeld ook de artikelen 2.21 en 3.4, vierde lid). Anderzijds
suggereert de specificatie in artikel 5.2, tweede lid, het tegenovergestelde.
Niet duidelijk is voorts de relatie met artikel 1.5, waarvan de plaatsing
in hoofdstuk I suggereert dat dit artikel voor de gehele BelBES geldt (zie
ook hetgeen ter zake is opgemerkt in bijlage 1 bij dit advies). Daarbij komt
uit artikel 5.2, vijfde lid, onderdeel a, tezamen met artikel 1.5, naar voren
dat voor het regime van de Opb een vereiste is dat de feitelijke leiding van
het lichaam op een van de BES-eilanden is gevestigd. De fictieve vestiging,
bijvoorbeeld op grond van artikel 5.2, eerste lid, is daarbij niet relevant
nu die eis nergens wordt gesteld. Bedoelde artikelen op elkaar afstemmen en
de onderlinge verhouding in de toelichting verduidelijken.
 
 – In artikel 5.2, derde en vierde lid, worden kwantitatieve criteria
genoemd waaraan moet worden voldaan om een positieve beschikking van de inspecteur
te kunnen krijgen. Daarbij is niet duidelijk of deze criteria voortdurend
moeten worden getoetst of dat er bepaalde peildata en -perioden worden gehanteerd.
Zo hanteert het derde lid, onderdeel a, de term «steeds», maar
ontbreekt dit in onderdeel b. Ook is niet duidelijk of activiteiten, vermogensbestanddelen
en personeel van eventuele dochterondernemingen moeten worden meegeconsolideerd.
Artikel 5.2, derde en vierde lid, in vorenbedoelde zin uitwerken en de toelichting
verduidelijken.
 
 – De tekst van artikel 5.2, vierde lid, onderdeel b, laat niet toe
dat de aandelen van echtgenoten, kinderen of ruimere familiebanden worden
samengeteld. Ook houdt dit lid geen rekening met huwelijkse voorwaarden en
onverdeelde boedels, terwijl daarnaast de woorden «direct of indirect»
geen betekenis hebben voor de toetsen van 95% stemrecht en 50%
deelneming in een toegelaten entrepot. Gelet op de strekking van deze bepaling
artikel 5.2, vierde lid, onderdeel b, in vorenbedoelde zin verruimen en de
toelichting verduidelijken. Daarbij tevens in de tekst van onderdeel b duidelijker
de relatie tussen de onderscheiden elementen in de opsomming («, of
...» enerzijds en «, en ...» anderzijds) tot uitdrukking
brengen.
 
 – De tekst van artikel 5.2, zesde lid, herformuleren tot een omschrijving
van het begrip «deelneming» en die omschrijving opnemen in artikel
5.1.
 
 – In artikel 5.3, onderdeel a, «als bedoeld in artikel 5.2»
schrappen, gelet op de slotzinsnede van dit onderdeel. Voorts de bij de onderdelen
a, b en c van dit artikel steeds terugkerende slotzinsnede «voor zover
deze worden aangemerkt als een lichaam als bedoeld in artikel 5.2» eenmaal
zodanig opnemen aan het slot van dit artikel dat die zinsnede voor alle drie
de onderdelen geldt.
 
 – In artikel 5.4, tweede lid, het tijdstip van waardering van niet
in geld genoten opbrengst opnemen.
 
 – Artikel 5.5, aanhef, herformuleren tot «Inhouding van de
belasting blijft achterwege met betrekking tot:». Voorts onderdeel b
van dit artikel herformuleren, aangezien niet duidelijk is of de eis dat de
ontvanger van de uitdeling binnen het Rijk gevestigd is, ook betrekking heeft
op het criterium «georganiseerde» en evenmin duidelijk is of de
minister ook instellingen of doelen kan aanwijzen die niet binnen het Rijk
zijn gevestigd en/of georganiseerd.
 
 – In artikel 5.6, eerste lid, «het vermogen van de inhoudingsplichtige»
vervangen door «zijn vermogen». Voorts de slotzinsnede laten aansluiten
bij de in artikel 5.3 omschreven gerechtigden.
 
 – In artikel 5.10, eerst en tweede lid, de niet gedefinieerde begrippen «gewaarmerkt»
respectievelijk «algemeen geaccepteerde waarderingsgrondslagen»
uitwerken en aangeven op welke wijze en door wie een document moet worden
gewaarmerkt respectievelijk welke waarderingsgrondslag geldt.
 
 – De tekst van artikel 6.24, eerste lid, als zelfstandig artikel
opnemen, aangezien die tekst geen verband houdt met het tweede
tot en met vierde lid van dit artikel.
 
 – In artikel 7.3, tweede lid, «vennootschappen op aandelen»
vervangen door «open commanditaire vennootschap op aandelen».
 
 – In artikel 7.6, tweede lid, «wordt voor de berekening van»
vervangen door «wordt dit aandeel voor de berekening van».
 
 – Artikel 7.7 herformuleren, aangezien het artikel niet goed leesbaar
is.
 
 – In artikel 8.1, eerste lid, tweede volzin, de zinsnede «die
derde uitnodigen tot het doen van aangifte» vervangen door «aan
die derde een aangiftebiljet uitreiken». Voorts de derde volzin van
dit artikel schrappen.
 
 – In artikel 8.7 de woorden «met redenen omklede» schrappen.
 
 – Artikel 8.8, tweede lid, onderdeel c, schrappen, aangezien de
BelBES de in dit onderdeel genoemde kortingen niet kent. Voorts het vijfde
lid van dit artikel schrappen aangezien de BelBES ingevolge artikel 2.10,
eerste lid, alleen een voorwaartse verrekening van verliezen kent.
 
 – In artikel 8.9, vierde lid, de woorden «de aangifte worden
gedaan en» schrappen, aangezien dit artikel gaat over de voldoening
en de aangifte al is geregeld in artikel 8.3.
 
 – In artikel 8.10, derde lid, eerste volzin, de zinsnede «die
wordt opgelegd aan degene, aan wie» vervangen door «die wordt
opgelegd aan degene die de belasting had behoren te betalen, dan wel aan degene
aan wie».
 
 – In artikel 8.31 aangeven waarover de verzuimboete van ten hoogste
15% wordt berekend.
 
 – In artikel 8.50, eerste lid, onderdeel b, de zinsnede «wanneer
blijkt, dat» vervangen door «wanneer de ontvanger aannemelijk
maakt».
 
 – In de BelBES een bepaling opnemen waarin expliciet wordt bepaald
dat de belastingschuldige in verzet kan komen (vergelijk artikel 17, eerste
lid, van de Invorderingswet 1990), aangezien artikel 8.51 slechts impliciet
in de mogelijkheid tot verzet voorziet.
 
 – In artikel 8.64, vierde lid, de verwijzing naar artikel 3.14,
eerste lid, aanpassen, aangezien er geen verband bestaat met dat artikel 3.14,
eerste lid.
 
 – In artikel 8.69, tweede lid, de passage «dan volgens dit
hoofdstuk tot grondslag van de heffing moet strekken» herformuleren,
aangezien hoofdstuk VIII niet voorziet in een grondslag voor de heffing.
 
 – In artikel 8.73, tweede lid, «De strafwet die van toepassing
is op de BES-eilanden» vervangen door de citeertitel van bedoelde wet.
 
 – In de artikelen 8.78, vijfde lid, en 8.81, negende lid, voor «identiteitskaart»
invoegen «geldige».
 
 – In artikel 8.87, eerste lid, derde volzin, «de aanvrager»
vervangen door «de indiener». Voorts in het vierde lid van dit
artikel de woorden «een belastingaanslag mede» vervangen door «een
belastingaanslag geacht mede».
 
 – In artikel 8.92, tweede lid, «in de daartoe» schrappen.
 
 – In artikel 8.98, eerste en vierde lid, «beroep op de Raad»
vervangen door «beroep bij de Raad».
 
 – In artikel 8 105, tweede lid, «haar gevoelen»
vervangen door «hun gevoelen». Voorts in het derde lid «haar
schriftelijke uiteenzetting» vervangen door «hun schriftelijke
uiteenzetting».
 
 – In artikel 8 106, eerste lid, «haar standpunt»
vervangen door «hun standpunt».
 
 – In artikel 8 122, tweede lid, na «Onze Minister»
invoegen «neemt een besluit tot inwilliging van het verzoek bij voor
bezwaar vatbare beschikking en» en het vijfde lid van dit artikel laten
vervallen.
 
 – In artikel 9.1, onderdeel b, «en dat nog van kracht is»
vervangen door «, die nog van kracht is».
 
 – In artikel 9.1, onderdeel h, 4°, vermijden dat het te definiëren
object («instelling voor collectieve belegging in effecten») in
de definitie zelf voorkomt.
 
 – In artikel 9.4, eerste lid, onderdeel a, de verwijzing naar artikel
2 aanpassen, aangezien artikel 2 niet voorkomt in het voorstel van wet.
 
 – Artikel 2.2, eerste lid, onderdeel a, is niet optioneel (gelet
ook op onderdeel b, 2°, van dit artikel en op artikel 2.3), terwijl in
paragraaf 5.1 van de memorie van toelichting (onder «Partnerregeling»)
sprake is van het tegendeel. De memorie van toelichting ter zake aanpassen.
 
 – Ingevolge artikel 2.7, onderdeel b, wordt het metterwoon verlaten
van en het zich metterwoon binnen een jaar weer vestigen op de
BES-eilanden aangemerkt als het tijdelijk verlaten van de BES-eilanden, tenzij
blijkt dat intussen in «een vreemde staat» is gewoond. In de artikelsgewijze
toelichting verduidelijken welke de reikwijdte en betekenis is van «een
vreemde staat».
 
 – In artikel 2.12, vierde lid, is met betrekking tot het houden
van een personenauto sprake van het begrip «nieuwwaarde». In de
artikelsgewijze toelichting verduidelijken of daarmee de oorspronkelijke catalogusprijs
wordt bedoeld of een andere waarde.
 
 – De toelichting op artikel 2.34 verduidelijken en daarbij aandacht
besteden aan het verschil tussen «geen onderneming uitoefenen»
(artikel 2.33 BelBES/artikel 22 Lv 1943) en de «buiten het ambt verworven
opbrengsten» (artikel 23, eerste lid, Lv 1943), in verband ook met de
in de toelichting op dit artikel vermelde «voor zover benadering».
Voorts de toelichting aanpassen, aangezien de vrijstelling zich niet beperkt
tot op de BES-eilanden wonende diplomaten (artikel 23, tweede lid, Lv 1943).
 
 – De in artikel 2.39, derde lid, opgenomen systematiek met betrekking
tot de heffing van inkomstenbelasting, loonbelasting en premieheffing, nader
toelichten.
 
 – Ingevolge artikel 8.4, tweede lid, leidt reeds de wens tot het
verlaten van de BES-eilanden tot de verplichting om terstond aangifte te doen
voor de BESib en de Abb. In de artikelsgewijze toelichting verduidelijken
wanneer die wens kenbaar is, vanaf welk moment die verplichting bestaat en
hoe op dat moment al aangifte kan worden gedaan «tot het einde van de
belastingplicht».
 
 – In de artikelsgewijze toelichting verduidelijken waarom in artikel
8.9, zesde lid, slechts wordt verwezen naar de in het eerste en het vierde
lid gestelde termijnen van 15 dagen en niet naar de gelijkluidende termijnen
die in andere leden van dit artikel zijn gesteld.
 
 – Artikel 8.26, derde lid, geeft de belastingplichtige recht op
verduidelijking in een voor hem begrijpelijke taal indien hij de Nederlandse
taal onvoldoende begrijpt. Artikel 8.29, derde lid, regelt bijstand tijdens
verhoor door een tolk voor degene die het Nederlands, Papiaments of Engels
onvoldoende begrijpt. Artikel 8.81, derde lid, schrijft voor dat de administratie
behoort te worden gevoerd in het Nederlands, Papiaments, Engels of Spaans.
Deze verschillen in de artikelsgewijze toelichting verduidelijken.
 
 – In de artikelsgewijze toelichting verduidelijken waarom in artikel
8.52, eerste lid, het derdenbeslag beperkt is tot gelden en vorderingen.
 
 – In de artikelsgewijze toelichting motiveren waarom ingevolge artikel
8.56, tweede lid, een beslissing inzake een verzoek om kwijtschelding voor
bezwaar en beroep vatbaar is, terwijl dat in het in Europa gelegen deel van
Nederland niet het geval is.
 
 – Verrekening door de ontvanger van uit te betalen en te innen belastingbedragen
is in artikel 8.57, eerste lid, beperkt tot BES-belastingen. De regeling in
het in Europa gelegen deel van Nederland is daarentegen ruimer en betreft
bijvoorbeeld ook de meststoffenheffing. In de artikelsgewijze toelichting
motiveren waarom op de BES-eilanden niet is voorzien in een ruimere verrekeningsmogelijkheid
en daarbij aangeven waarom in artikel 8.57 een regeling ontbreekt zoals in
artikel 24, zevende lid, van de Invorderingswet 1990, ingevolge welke beroep
mogelijk is bij een verrekeningsbesluit.
 
 – Ingevolge de artikelen 8.61, zesde lid, en 3.16, derde lid, geldt
een bewaarplicht van tien jaren, anders dan de – in beginsel –
zeven jaren waar in het in Europa gelegen deel van Nederland sprake van is.
In de toelichting een motivering opnemen voor dit verschil.
 
 – Artikel 8.70 voorziet in de strafbaarstelling van een schending
van de fiscale geheimhoudingsplicht voor belastingdienstambtenaren. Die strafbaarstelling
is er ook ingevolge het Wetboek van Strafrecht BES (thans artikel 285 van
het Wetboek van Strafrecht van de Nederlandse Antillen). In de toelichting
hierop ingaan.
 
 – Nu ingevolge artikel 8.87, derde lid, voeging van bezwaarschriften
inzake meerdere aanslagen mogelijk is, in de artikelswijze toelichting motiveren
waarom vervolgens artikel 8 100, tweede lid, dwingt om in de beroepsfase
weer te gaan splitsen.
 
 – In de artikelsgwijze toelichting aangeven hoe de afzonderlijke
regeling inzake vertegenwoordiging van artikel 8.102 zich verhoudt
tot de regelingen in artikel 8.11 en volgende.
 
 – Nu de BES-sfeer en de sfeer van het in Europa gelegen deel van
Nederland niet afzonderlijk begrensd zijn, kunnen kanttekeningen worden geplaatst
bij de regeling inzake wederzijdse bijstand (hoofdstuk VIII, titel 2, afdeling
2). Gewezen zij op artikel 8.126, eerste lid (uitsluitend gebruik van verstrekte
inlichtingen ten behoeve van de heffing van BES-belastingen terwijl de BES-eilanden
onderdeel zijn van Nederland), en op artikel 8.127 (waarin sprake is van twee
ontvangers terwijl het om één rijksbelastingdienst gaat), waar
deze spanning duidelijk naar voren komt. De toelichting ter zake aanvullen.
 
 
 
 
 De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 
 Kamerstukken II 2006/07, 30 800 IV, nr. 5, bijlage.
 
 
 Voorlichting van 18 september 2006 inzake de hervorming van de staatkundige
verhoudingen van de Antilliaanse eilanden binnen het Koninkrijk, Kamerstukken
II 2006/07, 30 800 IV en 30 461, nr. 3 (bijl.).
 
 
 Advies van 5 augustus 2009, nr. W01.09.0188/I/K.
 
 
 Waarop de Raad al heeft gewezen in de in noot 2 genoemde voorlichting
van 18 september 2006.
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen.
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen.
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen, onder Opbrengstbelasting.
 
 
 Ter illustratie wordt gewezen op de volgens een rapport van de Stichting
Belasting Accountants Bureau gerealiseerde opbrengst van de successiebelasting
op de BES eilanden in de belastingjaren 2003 tot en met 2007 van 327 Antilliaanse
guldens (nog net geen USD 183). Dit rapport is als bijlage bij de brief van
28 mei 2008 van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
naar de Tweede Kamer der Staten Generaal gezonden (Kamerstukken II 2007/08,
31 200 IV, nr. 52).
 
 
 De geraamde opbrengsten van het BES-stelsel zijn (x USD 1 mln):
 Inkomsten- en loonbelasting 12,8
 Vastgoedbelasting 1,5
 Opbrengstbelasting 0,5
 Algemene bestedingsbelasting 20,9
 Overdrachtsbelasting 2,0
 Invoerrechten – Accijnzen 4,0 totaal 41,7
 
 
 www.cbs.an.
 
 
 Commissie van Advies over het solidariteitsfonds, Eindrapport, Den Haag/Willemstad,
september 2003.
 
 
 De geraamde budgettaire opbrengst voor het nieuwe fiscale stelsel voor
de BES eilanden bedraagt USD 41 540 000 (USD 24 238 000
in het aangepast wetsvoorstel Belastingwet BES, USD 4 550 000 in
de Douane- en Accijnswet BES en USD 12 752 000 voor de inkomsten-
en loonbelasting die zal worden opgenomen in de Invoeringswet BES en Aanpassingswet
BES).
 
 
 Besluit van 8 november 2007, houdende tijdelijke voorzieningen voor
het toezicht op de begroting en de bedrijfsvoering van de eilandgebieden Bonaire,
Sint Eustatius en Saba van de Nederlandse Antillen (Besluit tijdelijk financieel
toezicht BES), Stb. 2007, 474.
 
 
 ((USD 41 540 000 + USD 1 670 000)/ USD 294 000 000)*100=14,7%
 
 
 Pb EG C 2/01 (Publicatieblad van 6 januari 1998).
 
 
 Tweede lid van onderdeel 7 (Belastingen) van bijlage VI bij het Toetredingsverdrag
van de Tsjechische Republiek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de
Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek
Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse Republiek
tot de Europese Unie (Pb EU L 236, p. 816, van 23 september 2003).
 
 
 Zie onder meer de artikelen 2.4, onderdeel a, 2.16, vierde lid, laatste
volzin, 2.26, tweede lid, onderdeel a, laatste volzin, en 5.5, onderdeel a,
BelBES.
 
 
 Evaluatie Wet IB 2001 (Kamerstukken II 2005/06, 30 375, nr. 2,
blz. 11, tabel 1.2.1).
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 27 789, nr. 18.
 
 
 Zie onder meer artikel 8.8, tweede lid, onderdeel b, BelBES.
 
 
 Op de winst uit onderneming hebben betrekking artikel 2.12, eerste lid,
BelBES (algemene bepaling; aanduiding winst en aandeel in winst of overwinst),
artikel 2.12, derde lid, BelBES (jaarwinst), artikel 2.12, vierde lid, BelBES
(autokostenforfait), artikel 2.14, onderdeel f, BelBES (geruisloze omzetting),
artikel 2.14, onderdeel j, BelBES (huurwaarde bedrijfswoning), artikel 2.15,
eerste lid, BelBES (kosten van verwerving), artikel 2.15, tweede lid, BelBES
(standsuitgaven), artikel 2.15, derde lid, BelBES (afschrijvingen), artikel
2.15, vierde lid, BelBES (vervroegde afschrijving), artikel 2.15, vijfde lid,
BelBES (afschrijving aflopend recht), artikel 2.16 BelBES (investeringsaftrek),
artikel 2.17 BelBES (niet aftrekbare kosten), artikel 2.18, eerste lid, BelBES
(afschrijvingen), artikel 2.18, tweede lid, BelBES (af te schrijven bedrijfsmiddelen),
artikel 2.18, derde lid, BelBES (ondernemingskosten), artikel 2.18, vierde
lid, BelBES (niet in aftrek toegelaten kosten), artikel 2.18, vijfde lid,
BelBES (herinvesteringreserve), artikel 2.18, zesde lid, BelBES (opheffen
herinvesteringsreserve), artikel 2.18, zevende lid, BelBES (samenloop), artikel
2.19 BelBES (regelmatige boekhouding).
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen, onder Pensioenen.
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen.
 
 
 Omzetbelasting, Belasting op personenauto’s en motorrijwielen, Assurantiebelasting
en Belastingen op milieugrondslag.
 
 
 Kamerstukken II 2008/09, 31 568, nr. 21.
 
 
 Die is gelegen in het derde kwartaal van 2010.
 
 
 De raad gaat uit van een transitiedatum die is gelegen in het derde kwartaal
van 2010.
 
 
 Bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal aanhangig wetsvoorstel onder Kamerstuknummer
31 957.
 
 
 Bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal aanhangig wetsvoorstel onder Kamerstuknummer
31 958.
 
 
 Hoofdstuk 4) BES belastingen, eerste volzin.