Wet raadgevend referendum; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30372, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-07-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30372 nr. 10

07-07-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgaveI. ALGEMEEN DEEL1. Inleiding1.1 Aanpassing van de democratie noodzakelijk1.3 Spanning representatieve democratie en referendum1.5 Advies van de Kiesraad2. Overeenkomsten met de Tijdelijke referendumwet
(Trw)3. Afwijkingen van de Trwa. Alleen op nationaal niveaub. Hoogte van de drempelsc. Uitslagquorumd. Referendumcommissiee. Wijze van indienen en controle van verzoekenf. Informatievoorziening voor de kiezer over een
aan een referendum onderworpen wetg. Subsidies7. Reikwijdte referendum7.2 Uitzonderingen8. Gevolgen van het referendum voor bekendmaking
en inwerkingtreding8.3 Gevolgen van de uitslag8.3.1 Algemeen8.3.2 Gevolgen voor inwerkingtreding van spoedeisende
wetgeving13. Stemming en vaststelling van de uitslag13.3 Combinatie van referenda met verkiezingenII. ARTIKELENArtikelen 4 en 5Artikel 6Artikel 58Artikel 66Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30372Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 372Voorstel van wet van de leden Dubbelboer, Duyvendak en Van der Ham,
houdende regels inzake het raadgevend referendum (Wet raadgevend referendum)nr. 10VERSLAGVastgesteld 7 juli 2006De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel,
heeft de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de initiatiefnemers de gestelde vragen tijdig
zullen hebben beantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over
dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.InhoudsopgaveI. ALGEMEEN DEEL 31. Inleiding 31.1 Aanpassing van de democratie noodzakelijk 31.3 Spanning representatieve democratie en referendum 61.5 Advies van de Kiesraad 72. Overeenkomsten met de Tijdelijke referendumwet (Trw) 73. Afwijkingen van de Trw 7a. Alleen op nationaal niveau 7b. Hoogte van de drempels 7c. Uitslagquorum 8d. Referendumcommissie 9e. Wijze van indienen en controle van verzoeken 10f. Informatievoorziening voor de kiezer over een aan een referendum onderworpen
wet 10g. Subsidies 107. Reikwijdte referendum 117.2 Uitzonderingen 118. Gevolgen van het referendum voor bekendmaking en inwerkingtreding 118.3 Gevolgen van de uitslag 118.3.1   Algemeen 118.3.2   Gevolgen voor inwerkingtreding van spoedeisende wetgeving 1213. Stemming en vaststelling van de uitslag 1213.3  Combinatie van referenda met verkiezingen 12II. ARTIKELEN 12I. ALGEMEEN DEEL1. Inleiding1.1 Aanpassing van de democratie noodzakelijkDe leden van de CDA-fractie hebben zonder vreugde kennisgenomen van het
wetsvoorstel voor het houden van een raadplegend correctief referendum. Zij
zullen dan ook niet instemmen met dit wetsvoorstel. De indieners van het wetsvoorstel
wekken de indruk tot elke prijs een referendum mogelijk te willen maken in
Nederland. Als het niet via een Grondwetswijziging lukt, dan maar met een
niet bindend raadgevend correctief referendum waarvoor geen Grondwetswijziging
nodig is. Keer op keer leggen de indieners van een dergelijk wetsvoorstel
de herhaalde wens van de Kamermeerderheid naast zich neer en dienen vervolgens
een nieuw wetsvoorstel in dat nagenoeg een kopie is van het verworpen voorstel!
De leden van de CDA-fractie vinden dit van weinig respect getuigen voor de
democratische besluitvorming die eerder in deze kabinetsperiode over verschillende,
vergelijkbare voorstellen heeft plaatsgevonden.De leden van de CDA-fractie vinden het belangrijk nogmaals hun algemene
bezwaren tegen het instrument referendum uiteen te zetten. Het wordt een herhaling
van zetten, maar hetzelfde kan gezegd worden van de verscheidene wetsvoorstellen:• Het referendum past niet binnen ons bestel van representatieve
vertegenwoordiging.• Het referendum is niet het meest geschikte instrument om een maatschappelijk
debat te beginnen.• Een gepassioneerde minderheid kan haar wil opleggen aan een zwijgende
meerderheid.• Het risico van teleurstelling bij de kiezers is bij het referendum
groot indien de wetgever de uitslag naast zich neerlegt.De leden van de CDA-fractie hebben met interesse het advies van de Raad
van State gelezen over het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden onderschrijven
het standpunt van de Raad dat niet een wettelijke regeling met een permanent
karakter tot stand moet worden gebracht voordat in de Grondwet is geregeld
welke onderwerpen referendabel zijn en onder welke omstandigheden een afwijzende
uitslag geldig is. In eerdere inbrengen hebben de leden van de CDA-fractie
ook altijd gepleit voor het opnemen van heldere eisen in de Grondwet. Als
de mogelijkheid van een referendum al in de Grondwet opgenomen zou worden,
dan dient dit een instrument te blijven dat alleen in bijzondere gevallen
kan worden gehanteerd. Als de eisen voor het houden van een referendum nader
bij wet te bepalen zijn, bestaat het gevaar dat deze eisen zonder moeite telkens
kunnen worden aangepast.De indieners negeren het dringende advies van de Raad van State en «nemen
op deze wijze een loopje met de Grondwet». De leden van de CDA-fractie
hebben grote moeite met deze handelwijze van de indieners.Voor het geval voor dit wetsvoorstel een meerderheid zou bestaan, hebben
de leden van de CDA-fractie de volgende opmerkingen.De leden van de PvdA-fractie hebben met bijzondere belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel van de leden Dubbelboer, Duyvendak en Van der Ham, houdende
regels inzake het raadgevend referendum.Deze leden prijzen de inzet en de arbeid, die is verricht door de drie
bovengenoemde leden van de Tweede Kamer om te komen tot dit wetsvoorstel.De kern van het wetsvoorstel is om kiezers in staat te stellen meer invloed
te krijgen op de politieke besluitvorming. Kunnen indieners meedelen hoe zij
in dit verband de rol van de volksvertegenwoordiging beschouwen? Achten zij
die onvoldoende in staat de signalen uit de samenleving op te vangen? Op welke
terreinen zien indieners de politieke besluitvorming misgaan? Is deze zienswijze
niet eerder een oproep om politieke besluitvormers direct te kiezen in plaats
van de besluitvorming voor een nadere overweging voor te leggen?Kunnen de indieners de vraag beantwoorden in hoeverre de kloof kiezer –
gekozene kan worden verkleind door het voor de Tweede Kamer nieuwe instrument
van het burgerinitiatief? Kunnen de indieners ingaan op de samenhang tussen
het burgerinitiatief en het voorgestelde referendum?Kunnen indieners ingaan op het gevaar dat, als de uitslag van een raadgevend
referendum niet of gedeeltelijk wordt overgenomen door de wetgever, de door
indieners gesignaleerde kloof alleen maar zal toenemen en dit wetsvoorstel
een averechts effect zal hebben? Is er op dit punt onderzoek gedaan door de
indieners of anderen naar de effecten op de kloof kiezer – gekozene
in het geval de uitslag van een referendum niet wordt overgenomen? Zo ja,
wat is de uitkomst van dergelijk onderzoek?De leden van de PvdA-fractie zouden het op prijs stellen als er aan de
analyse een internationale vergelijking zou worden toegevoegd. In verscheidene
landen is uitgebreid kennis en ervaring opgedaan met het voorgestelde instrument.
De door indieners veel gebruikte vergelijking met het referendum voor de Europese
Grondwet gaat in de ogen van de leden van de PvdA-fractie niet overal even
goed op. Kunnen indieners in het kader van de internationale vergelijking
meedelen op welke punten er positieve dan wel negatieve ervaringen met het
instrument raadgevend referendum zijn? Is het instrument ooit ergens afgeschaft?
Zo ja, wat waren daarvoor de redenen?Indieners stellen dat veel Nederlanders het instrument referendum positief
beoordelen. Kunnen de indieners ook meedelen of er onderzoek ter beschikking
is over het fenomeen van «verkiezingsmoeheid»? Is een animodaling
voor stemmen en referenda mogelijk een groter gevaar voor de representatieve
democratie? Kunnen de indieners op dit probleem dieper ingaan mede in het
licht van de bovenstaande internationale vergelijking?De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het voorstel van
wet van de leden Dubbelboer, Duyvendak en Van der Ham, houdende regels inzake
het raadgevend referendum.Bij het initiatiefwetsvoorstel van de leden Duyvendak, Dubbelboer en Van
der Ham tot wijziging van de Grondwet, strekkende tot opneming van bepalingen
inzake het correctief referendum (Kamerstuk 30 174), hebben de leden
van de VVD-fractie nog eens uiteengezet waarom de VVD in het verleden altijd
tegen een correctief referendum is geweest. Voor hen staat het representatieve
stelsel voorop. Nederland moet niet per referendum worden geregeerd. Ook hebben
zij bij de inbreng voor dat wetsvoorstel verklaard waarom zij ten tijde van
de kabinetten Kok I en II wel hebben ingestemd met het correctief wetgevingsreferendum
en waarom zij in 2003 steun hebben gegeven aan het raadplegend referendum
over het Verdrag inzake de Europese Grondwet. Voorts hebben zij daarin aangegeven
dat zij inzien dat burgers steeds meer bij de politiek en het te voeren beleid
willen worden betrokken en dat het referendum een instrument kan zijn om de
invloed van de kiezers op het beleid te vergroten. De leden van de VVD-fractie
herhalen hier de in dat verslag gemaakte opmerkingen niet, maar volstaan kortheidshalve
met een verwijzing daarnaar.Nu er opnieuw een wetsvoorstel met betrekking tot het onderwerp referendum
is ingediend, moeten de leden van de VVD-fractie de voor- en nadelen van referenda
opnieuw afwegen en opnieuw een standpunt bepalen. Zij moeten bepalen
welke overwegingen voor hen het zwaarst wegen. Alvorens zij een standpunt
innemen, willen zij graag enkele opmerkingen maken en de indieners diverse
vragen voorleggen.Het valt de leden van de VVD-fractie op dat de indieners reeds in de eerste
zin van de memorie van toelichting stellen dat kiezers in de Nederlandse democratie
te veel op afstand staan. Ook zou de binding tussen kiezer en partij verminderd
zijn. Voorts zou er sprake zijn van vervreemding tussen politiek en kiezers.
De leden van de VVD-fractie vragen of het echt zo is dat de kiezers te veel
op afstand staan. Waarop baseren de indieners deze stelling? Gaarne krijgen
zij een toelichting. Kunnen de indieners dit met voorbeelden staven?De leden van de SP-fractie hebben met waardering kennisgenomen van het
wetsvoorstel van de leden Dubbelboer, Duyvendak en Van der Ham. Zij danken
deze leden voor hun inzet.Deze leden stemmen in met het raadgevend referendum omdat zij vinden dat
burgers zelf de aanleiding moeten geven voor een referendum. Aan de andere
kant en om die reden hebben de leden van de SP-fractie minder op met een raadplegend
referendum. Zij nodigen de initiatiefnemers uit nader te beargumenteren dat
burgers goed in staat zijn om de consequenties van wetgeving goed te beoordelen.De leden van de fractie van D66 hebben met buitengewone belangstelling
kennisgenomen van het wetsvoorstel dat strekt tot invoering van de mogelijkheid
tot het houden van een raadgevend referendum. Zij stellen hier graag enkele
vragen over.Deze leden vragen indieners hun visie op de relatie tussen onderhavig
wetsvoorstel en de rol van de Eerste Kamer als «chambre de réflexion»
toe te lichten.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met weinig enthousiasme
kennisgenomen van voorliggend wetsvoorstel, hetgeen beoogt op nationaal niveau
een raadgevend correctief referendum te introduceren. Zij constateren dat
gelijktijdig met voorliggend wetsvoorstel een voorstel voor wijziging van
de Grondwet bij de Kamer ligt om een decisief correctief wetgevingsreferendum
mogelijk te maken.De leden van de fractie van de ChristenUnie maken er bezwaar tegen dat,
nu uiteindelijk een decisief correctief wetgevingsreferendum wordt beoogd –
hetgeen een Grondwetswijziging eist – als «tussenoplossing»
wordt gekozen voor een raadgevend correctief wetgevingsreferendum. De leden
van de ChristenUnie-fractie willen indieners erop wijzen dat weliswaar formeel
kan worden afgeweken van een uitslag van een raadgevend correctief referendum,
maar materieel dit niet is aan te raden. Door af te wijken van een uitslag
van raadgevend correctief referendum zal de kloof tussen burger en politiek
juist worden vergroot. Inhoudelijk zal het raadgevend correctief referendum
daarom dezelfde uitwerking hebben als een decisief correctief referendum.
Daarmee regelt dit wetsvoorstel materieel datgene wat naar de mening van deze
leden uitsluitend via de koninklijke weg, namelijk bij Grondwetswijziging
zou moeten worden geregeld.Naar de mening van de leden van de ChristenUnie-fractie dient in dit wetsvoorstel –
mocht het worden aangenomen – een horizonbepaling te worden opgenomen,
totdat er duidelijkheid is over het wetsvoorstel tot wijziging van de Grondwet.
Graag ontvangen zij een reactie van de indieners op dit punt.Daar komt nog bij dat het gaat om een algemene referendumwet, die in handen
van de kiezers legt te bepalen waneer een referendum zal worden gehouden.
Daarmee wordt de verantwoordelijkheid voor het wetgevingsproces in handen
gelegd van niet tot de wetgevende macht behorende personen, zonder dat de
Grondwet daarvoor een basis biedt.De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel. Reeds bij eerdere gelegenheden hebben zij gesteld geen voorstander
te zijn van het instrument van het referendum. Zij vinden dat dit instrument
op gespannen voet kan staan met het representatieve karakter van de vertegenwoordigende
democratie. Bovendien bestaan er binnen het kader van de bestaande structuur
voldoende mogelijkheden om burgers bij de politiek te betrekken. Zorgen op
dat punt vragen primair om een verandering van de politieke cultuur.De leden van de SGP-fractie erkennen dat een keuze voor een bepaalde politieke
partij niet inhoudt dat kiezers het ook in alles met die partij eens zijn.
Daarover kunnen zij uiteraard binnen de partij hun inbreng leveren. Wel gaan
de aan het woord zijnde leden ervan uit dat met de keuze voor een bepaalde
partij sprake is van overeenstemming in de dragende gedacht en de uitgangspunten/het
toetsingskader van waaruit die partij opereert. Van een groot probleem kan
derhalve niet worden gesproken.Daarbij komt dat aan de vorm van niet-bindende referenda aanzienlijke
nadelen kleven. De uitkomst wordt óf overgenomen óf genegeerd.
Als de uitkomst wordt overgenomen, wordt het desbetreffende referendum feitelijk
als bindend ervaren. Als de uitkomst wordt genegeerd, heeft het referendum
een averechts effect. Burgers voelen zich dan niet serieus genomen, waardoor
de kloof tussen burger en politiek alleen maar wordt vergroot. De leden van
de SGP-fractie vragen de indieners om een reactie op deze overwegingen.1.3 Spanning representatieve democratie en referendumDe leden van de CDA-fractie vinden het storend dat de indieners in hun
memorie van toelichting op bladzijde 3 de opvatting van de regering over referenda
niet zorgvuldig weergeven. De indieners stellen dat de regering van oordeel
is dat het raadgevend correctief referendum geen spanning oplevert met de
representatieve democratie. In de brief van de minister voor Bestuurlijke
Vernieuwing en Koninkrijksrelaties van 2 november 2005 is echter op bladzijde
14 te lezen dat de regering van oordeel is dat: «.... het correctief
wetgevingsreferendum in vergelijking met andere typen referenda de minste spanning oproept met het vertegenwoordigend stelsel.»
Dit geeft toch een heel ander beeld van de opvatting van de regering. Gaarne
ontvangen zij toelichting van de indieners.De indieners stellen dat ervaringen met lokale referenda uitwijzen dat
de ontvankelijkheid van de lokale politiek voor signalen uit de samenleving
is toegenomen. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat ook zonder
referenda politici open moeten staan voor de signalen uit de samenleving en
deze moeten betrekken bij hun standpuntbepaling. Het aangaan van de dialoog
met de samenleving kan ook heel goed zonder referenda, zo menen zij. Het kan
toch niet zo zijn, dat er alleen sprake is van een dialoog met de samenleving
als er referenda worden gehouden? Hoe zien de indieners dat?De indieners hebben, zo is reeds opgemerkt, naast het onderhavige wetsvoorstel,
ook een wetsvoorstel ingediend om de Grondwet te wijzigen teneinde een bindend
correctief referendum mogelijk te maken (Kamerstuk 30 174). Mocht dat
wetsvoorstel kracht van wet krijgen, wat zijn dan de gevolgen voor de Wet
raadgevend referendum, mocht deze ook de eindstreep halen? Gaarne krijgen
de leden van de VVD-fractie daarop een reactie van de indieners.Ook de leden van de D66-fractie verzoeken indieners nader in te gaan op
de verhouding tussen onderhavig wetsvoorstel en de door indieners voorgestelde
invoering van het bindend correctief referendum.1.5 Advies van de KiesraadDe leden van de ChristenUnie-fractie vragen de indieners in te gaan op
het advies van de Kiesraad om ook het onder valse voorwendselen bewegen van
iemand om een verzoek onderscheidenlijk ondersteuningsverklaring in te dienen,
strafbaar te stellen.2. Overeenkomsten met de Tijdelijke referendumwet
(Trw)De leden van de CDA-fractie zijn ook benieuwd naar de reactie van de indieners
op het advies van de Raad van State bij het wetsvoorstel raadplegend referendum
toetreding Turkije. De Raad stelt dat raadplegende referenda onder omstandigheden
een aantasting vormen van de vertegenwoordigende democratie. «Raadplegende
referenda kunnen worden uitgeschreven omdat politici steun willen verwerven
voor een beslissing die zij toch al willen nemen of omdat zij zich aan moeilijke
beslissingen willen onttrekken. In het eerste geval nemen de initiatiefnemers
de burger niet serieus in het tweede geval hun eigen functie niet.»Indieners spreken er over dat het instrument referendum kan bijdragen
aan het voorkomen van onvolkomenheden in het vertegenwoordigende stelsel,
stellen de leden van de PvdA-fractie vast. Kunnen de indieners deze zienswijze
toelichten? Over welke onvolkomenheden hebben indieners het hier? Kunnen zij
voorbeelden geven op welke onderwerpen of momenten dit het geval is of is
geweest? Op welke wijze verdiept het referendum het vertegenwoordigende stelsel?3. Afwijkingen van de Trwa. Alleen op nationaal niveauDe indieners stellen in dit wetsvoorstel alleen een referendum voor de
nationale overheid te regelen en niet voor provincies en gemeenten. Zij menen
dat het niet aan de landelijke overheid is om dwingend een uniforme referendumverordening
op te leggen aan deze overheden. Gelet op de autonomie van gemeenten vinden
de leden van de VVD-fractie dit een legitiem argument.b. Hoogte van de drempelsDe leden van de CDA-fractie vinden het aantal van 10 000 respectievelijk
300 000 handtekeningen te gering. Zij stellen voor in dit wetsvoorstel
een ondergrens op te nemen van 40 000 respectievelijk 600 000, analoog
aan de Tijdelijke referendumwet. Zij bestrijden de mening van de indieners
dat het met deze drempels mensen onmogelijk wordt gemaakt een referendum te
organiseren. Zij willen de indieners hierbij in overweging geven dat uit het
eerste burgerinitiatief van Clean Air gebleken is dat deze aantallen verre
van onhaalbaar zijn. In korte tijd zijn namelijk moeiteloos meer dan 62 000
handtekeningen opgehaald. Gaarne ontvangen zij een toelichting.De leden van de PvdA-fractie merken op dat indieners voor andere drempels
hebben gekozen voor het referendum dan eerder in de Trw werden toegepast.
Waarom is die keuze gemaakt, anders dan door te verwijzen naar het advies
van de commissie-Biesheuvel. Kunnen de indieners meedelen hoeveel referenda
niet zijn doorgegaan wegens de in de Trw gestelde drempels? Wat zijn de drempels
in andere landen, waar dit instrument wordt gebruikt? Hoeveel procent van
de referenda zijn in andere landen niet doorgegaan door dit soort drempels?
Welke gegevens tonen aan dat de drempel in de Trw van het zetten
van een handtekening ten overstaan van een ambtenaar op het stadhuis te hoog
zou zijn?De leden van de VVD-fractie constateren dat voor de eerste fase, het zogenaamde
inleidende verzoek tot het houden van een referendum 10 000 handtekeningen
nodig zijn en voor de tweede fase 300 000 handtekeningen. De indieners
sluiten hierbij aan bij de aantallen, zoals genoemd door de commissie-Biesheuvel.
In het verleden hebben de leden van de VVD-fractie ingestemd met respectievelijk
40 000 en 600 000 handtekeningen. De reden daarvan was dat de politiek
het primaat heeft en dat ook moet houden. Voor deze leden staat het representatieve
stelsel voorop. Het mag niet zo zijn dat Nederland per referendum wordt geregeerd.
Wil een referendum worden gehouden, dan zal daar toch een groot aantal burgers
achter moeten staan. Het gaat immers om wetgeving die een democratisch gekozen
orgaan heeft vastgesteld. De leden van de VVD-fractie zijn dan ook nog niet
overtuigd van de door de indieners gehanteerde drempels met betrekking tot
de aantallen handtekeningen.De leden van de ChristenUnie-fractie vinden de gekozen drempels voor het
inleidende verzoek en het definitieve verzoek te laag. Zij vragen de indieners
de keuze voor deze drempels toe te lichten en daarbij ook mee te nemen dat
deze voor het burgerinitiatief voor rookvrije horeca geen enkel probleem heeft
gevormd.De leden van de SGP-fractie constateren op diverse punten een versoepelingen
ten opzichte van de Tijdelijke referendumwet. Zij hebben daar geen behoefte
aan. De drempels voor een dergelijk ingrijpend instrument dienen onverminderd
hoog te liggen.c. UitslagquorumDe leden van de CDA-fractie bestrijden de mening van de indieners dat
het verschil tussen «juridisch bindend» en «juridisch niet
bindend» louter theoretisch is. Het zal immers in de praktijk voor de
wetgever vrijwel niet mogelijk zijn de uitslag van een juridisch niet bindende
volksraadpleging naast zich neer te leggen ook al bestaat er voor de wetgever
slechts de verplichting tot heroverweging. Om deze reden is het nodig drempels
in het wetsvoorstel op te nemen wat betreft opkomst en uitslagquorum. Dit
om te voorkomen dat een afwijzende reactie op het wetsvoorstel bij elke (zeer
geringe) opkomst praktisch gezien een bindende werking heeft. De leden van
de CDA-fractie denken hierbij aan de criteria die ten aanzien hiervan waren
opgenomen in de Tijdelijke referendumwet. Gaarne ontvangen zij een toelichting.De indieners geven aan geen voorstander te zijn van een zogenaamd uitslagquorum,
dat wil zeggen dat er geen nadere bepalingen nodig zijn voor de geldigheid
van de uitslag, maar dat een gewone meerderheid volstaat, ongeacht de opkomst.
Hoewel daar op zich argumenten voor zijn aan te dragen, vragen de leden van
de VVD-fractie of de drempels in dezen niet de legitimiteit dan wel het gewicht
van de uitslag van het referendum vergroten. Gaarne krijgen zij daarop een
reactie van de indieners.Overigens hebben de leden van de VVD-fractie de indruk dat bij wetsvoorstel
30 174 (Wijziging Grondwet inzake opnemen van bepalingen met betrekking
tot het correctief referendum) er wel wordt uitgegaan van een drempel ten
aanzien van het quorum. Wat is de reden van dat verschil? Gaarne krijgen de
leden van de VVD-fractie een reactie van de indieners.De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het onbegrijpelijk dat indieners
ervoor hebben gekozen om de opkomstdrempel niet te regelen, noch in de Grondwet
zelf, noch in voorliggend wetsvoorstel. Naar de mening van de
leden van de ChristenUnie-fractie creëren de indieners daarmee onnodig
onduidelijkheid over de representativiteit van de uitslag van een referendum.
De te verwachten discussie kan op voorhand worden voorkomen door duidelijkheid
te bieden over de opkomstdrempel en daarmee de geldigheid van het gehouden
referendum. Tevens vragen de leden van de ChristenUnie-fractie of het feit
dat indieners geen opkomstdrempel hanteren, er niet toe leidt dat het instrument
van het raadgevend correctief referendum devalueert.d. ReferendumcommissieDe leden van de CDA-fractie willen graag uitleg van de indieners over
de instelling van een referendumcommissie. De indieners leggen het advies
van de Raad van State naast zich neer om de aan de referendumcommissie toebedeelde
taken op het gebied van subsidieverstrekking en voorlichting onder te brengen
bij respectievelijk de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en een bestaande gekwalificeerde instantie. De leden van de CDA-fractie zien
in de uitleg van de indieners geen zwaarwegende redenen waarom dit niet zou
kunnen. Bijkomend probleem bij de instelling van een referendumcommissie is
dat deze wegens de onafhankelijke status niet ter verantwoording kan worden
geroepen door de Staten-Generaal. De leden van de CDA-fractie willen graag
toelichting hoe enige vorm van controle op het functioneren van deze commissie
wel mogelijk is. De indieners stellen in de memorie van toelichting dat zij
het van belang achten dat de Staten-Generaal betrokken zijn bij de benoeming
van de leden van de referendumcommissie. De leden van de CDA-fractie vragen
welke bevoegdheden de Staten-Generaal hebben ten aanzien van deze benoemingen.
Graag ontvangen zij een toelichting omdat de indieners slechts reppen van
meedeling van de benoeming aan de beide Kamers.Voorgesteld wordt om een permanente referendumcommissie in te stellen,
een en ander, mutatis mutandis, à la de referendumcommissie bij de
Wet raadplegend referendum Europese Grondwet. De leden van de VVD-fractie
wijzen erop, dat zij bij dat wetsvoorstel hebben duidelijk gemaakt veel moeite
met een referendumcommissie te hebben. Ook nu zijn zij er nog niet van overtuigd
dat dit een juiste keuze is, mede gelet op de taken van deze commissie, waaronder
het verstrekken van subsidies ten behoeve van maatschappelijke initiatieven
die zich ten doel stellen het publieke debat in Nederland over de aan het
referendum onderworpen wet te bevorderen. Is het verstrekken van subsidie
niet veel meer een taak van de overheid? Wat zal de status van deze referendumcommissie
zijn? Wordt deze commissie een zelfstandig bestuursorgaan? Aan wie moet de
referendumcommissie verantwoording afleggen? Welke machtsmiddelen hebben de
Tweede Kamer en/of de regering als de referendumcommissie haar werkzaamheden
niet goed uitvoert, bijvoorbeeld als het gaat om de informatievoorziening?
Wat is de meerwaarde van het instellen van een referendumcommissie? Gaarne
krijgen de leden van de VVD-fractie op deze punten een reactie van de indieners.Voorts vragen deze leden of, als er op basis van deze wetgeving een referendum
wordt gehouden, het tevens de bedoeling is, dat er op het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties nog een projectdan wel werkgroep wordt ingesteld,
die zich met het referendum bezighoudt. Zo ja, wat zal dan de verhouding tussen
de referendumcommissie en deze projectgroep zijn? Gaarne krijgen de leden
van de VVD-fractie een reactie van de indieners.De leden van de SGP-fractie vragen of het instellen van een referendumcommissie
wel echt nodig is. De regering mag in staat worden geacht om uitsluitend feitelijke
informatie aan de bevolking te verstrekken.e. Wijze van indienen en controle van verzoekenDe leden van de CDA-fractie delen de mening van de Kiesraad over de onwenselijkheid
mensen op straat te vragen hun handtekening te plaatsen voor een referendum.
Zeker gezien het al eerder genoemde feitelijk bindende karakter van een referendum
vereist het al dan niet plaatsen van een handtekening een serieuze afweging
die in alle rust gemaakt dient te worden. Hiervan kan geen sprake zijn als
mensen tijdens het winkelen wordt gevraagd een handtekening te zetten; dit
zal leiden tot een impulsieve beslissing waarbij niet al te veel wordt nagedacht
over de consequenties. De gang naar het stadhuis garandeert wel dat de kiezer
in alle rust een afweging heeft kunnen maken. Een referendum is toch geen
nieuw kledingstuk dat in een impulsieve bui wordt aangeschaft! Mocht het kledingstuk
bij thuiskomst overigens minder bevallen, dan bestaat altijd nog de mogelijkheid
tot ruilen. Een eenmaal geplaatste handtekening kan niet meer worden ingetrokken.
De leden van de CDA-fractie verzoeken de indieners daarom te motiveren waarom
dit advies van de Kiesraad niet is opgevolgd.Hebben indieners overwogen de nieuw ingevoerde digitale handtekening (Digi-D)
(mede) te gebruiken om ondersteunende handtekeningen voor het referendum te
verkrijgen, vragen de leden van de PvdA-fractie. Zo ja, waarom is hier niet
voor gekozen? Zo nee, wordt dit nog nader overwogen?De indieners nemen niet het advies van de Kiesraad over om ondersteuningsverklaringen
in persoon op het stadhuis in te laten dienen ten overstaan vaan een bevoegd
persoon. Volgens de indieners is het op straat met elkaar in discussie gaan
om steun voor het houden van het referendumverzoek te krijgen een belangrijk
onderdeel van het democratische proces. De leden van de VVD-fractie brengen
daar tegen in, dat niet is uit te sluiten dat het verzamelen van handtekeningen
op straat kan leiden tot misleiding, ronselpraktijken en ongewenste beïnvloeding.
Hoe beoordelen de indieners dat? Daar komt bij dat burgers er best iets voor
over mogen hebben om een handtekening te zetten. Het gaat immers om het ongedaan
maken van een wet die door een democratisch gekozen orgaan is vastgesteld.
Daaraan mag niet licht voorbij worden gegaan.Om de burger hier enigszins tegemoet te komen, zou ook aan stadskantoren
en deelgemeentekantoren, zo die er zijn, kunnen worden gedacht. Gaarne krijgen
de leden van de VVD-fractie hierop een reactie van de indieners.f. Informatievoorziening voor de kiezer over een
aan een referendum onderworpen wetIn het wetsvoorstel krijgt de referendumcommissie een brede taak tot informatievoorziening,
aldus de leden van de VVD-fractie. De commissie krijgt veel vrijheid om te
bepalen hoe zij de kiezers het beste kan voorlichten. Hebben de indieners
overwogen om de regering een samenvatting van een wetsvoorstel waarover een
referendum wordt gehouden, te laten maken en die vervolgens door de Staten-Generaal
goed te laten keuren? Wetgeving is immers een product van de regering en de
Staten-Generaal. Beide zijn bij de totstandkoming daarvan betrokken. In het
verlengde daarvan zou kunnen liggen het laten vaststellen van een samenvatting
door de regering en de Staten-Generaal. Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
daarop een reactie van de indieners.g. SubsidiesDe leden van de CDA-fractie zouden graag van de indieners een onderbouwde schatting van de totale kosten voor het houden van referenda
ontvangen. In de memorie van toelichting gaan zij alleen in op de uitvoeringskosten
voor gemeenten bij het referendum over de Europese Grondwet. Ook zouden zij
graag van de indieners een schatting willen vernemen van het aantal referenda
dat per jaar zal worden aangevraagd.Kunnen indieners de vraag beantwoorden op welke wijze de controle op de
subsidie per referendum wordt vormgegeven, vragen de leden van de PvdA-fractie.Ingevolge het wetsvoorstel krijgt de in te stellen referendumcommissie
de opdracht om een subsidieregeling vast te stellen. Net als bij het wetsvoorstel
referendum Europese Grondwet merken de leden van de VVD-fractie op dat zij
het onwenselijk achten dat een subsidieregeling door een zelfstandig bestuursorgaan
wordt vastgesteld. Een en ander ervan uitgaande dat de referendumcommissie
zo’n bestuursorgaan wordt. Is vaststellen van een subsidieregeling niet
veel meer een taak van de regering? Ook het toekennen van subsidies is naar
hun mening een taak van de regering. Zou niet de regering criteria moeten
formuleren op basis waarvan de subsidieaanvragen worden beoordeeld? Als het
gaat om het toekennen van de subsidies vragen de leden van de VVD-fractie
welke maatschappelijke instellingen in aanmerking zullen komen voor subsidie.
Kunnen politieke partijen daarvoor ook in aanmerking komen? Gaarne krijgen
de leden van de VVD-fractie een reactie van de indieners.Er mag van worden uitgegaan, stellen de leden van de SGP-fractie, dat
inhoudelijk betrokkenen zelf het nodige over zullen hebben voor het communiceren
van hun standpunt. Om welke reden is het volgens de indieners toch nodig om
hiervoor subsidies te verstrekken?7. Reikwijdte referendum7.2 UitzonderingenDe indieners geven aan dat «gemengde» uitvoeringswetgeving
niet tot de uitgezonderde onderwerpen behoort. De leden van de VVD-fractie
vragen hier om een toelichting. Hoe stellen zij zich een referendum over «gemengde»
uitvoeringswetgeving voor? Maakt het de vraagstelling niet bijzonder ingewikkeld?
Hoe zal de vraagstelling luiden? Kortom, hoe wordt een referendum over dergelijke
wetgeving vormgegeven?8. Gevolgen van het referendum voor bekendmaking
en inwerkingtreding8.3 Gevolgen van de uitslag8.3.1 AlgemeenArtikel 11 verplicht de regering tot indiening van een wetsvoorstel tot
intrekking of tot regeling van de inwerkingtreding van de wet waarover een
referendum is gehouden, maar sluit niet uit dat vanuit de Tweede Kamer een
initiatiefwetsvoorstel wordt ingediend. Achten de indieners het mogelijk dat
de Tweede Kamer het door de regering ingediende wetsvoorstel amendeert, in
die zin dat het tegenovergestelde wordt voorgesteld, vragen de leden van de
VVD-fractie. Of is er dan sprake van een destructief amendement? Wat gebeurt
er als vanuit de Tweede Kamer een tegenovergesteld wetsvoorstel aan dat van
de regering wordt ingediend? Hoe beoordelen de indieners deze situatie? Hoe
kan de patstelling worden opgeheven? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie
hierop een reactie van de indieners.8.3.2 Gevolgen voor inwerkingtreding van spoedeisende
wetgevingIn geval van spoedeisendheid kan worden afgeweken van de artikelen 8 en
9 van de Wet raadgevend referendum. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen
naar de rechtsgevolgen daarvan voor de individuele burger.13. Stemming en vaststelling van de uitslag13.3 Combinatie van referenda met verkiezingenHet kan gebeuren dat in de periode waarbinnen een datum voor een periode
moet vallen, tevens de dag van de stemming voor een vertegenwoordigend orgaan
valt. In die situatie worden de verkiezingen en het referendum gecombineerd.
De leden van de VVD-fractie zien dat er, gelet op de organisatie van beide
evenementen, voordelen zijn in het laten samenvallen van het referendum en
de desbetreffende verkiezingen. Maar is het niet zo, dat beide evenementen
een eigen dynamiek hebben? Ze kunnen elkaar over en weer wat stemgedrag betreft
beïnvloeden. Is er dan wel sprake van zuivere verkiezingen dan wel een
zuiver referendum? Dreigt het ene evenement niet onder te sneeuwen onder het
andere? Hoe kijken de indieners daar tegenaan? Waarom hebben zij niet voor
een ontkoppeling gekozen? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie daarop
een reactie van de indieners.II. ARTIKELENArtikelen 4 en 5De leden van de CDA-fractie herinneren de indieners aan de discussie bij
de Tijdelijke referendumwet over de uitsluiting van noodwetten. Kunnen de
indieners meedelen hoe in dit wetsvoorstel is gewaarborgd dat noodwetten niet
referendabel zijn? Kunnen de indieners bevestigen dat de rechtspositieregelingen
van politieke ambtsdragers in dit wetsvoorstel referendabel zijn?Artikel 5 bevat een limitatieve opsomming van wetten waarover geen referendum
kan worden gehouden, stellen de leden van de VVD-fractie vast. Hoe verhoudt
deze opsomming zich tot de passage op bladzijde 22, waar indieners stellen
dat ook nog bij gewone wet de toepasselijkheid van de Wet raadgevend referendum
kan worden uitgesloten? Kan dan wel van een limitatieve opsomming in artikel
5 worden gesproken? Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie daarop een
reactie van de indieners.Overigens is het de leden van de VVD-fractie opgevallen dat de in artikel
5 genoemde onderwerpen waarover geen referendum kan worden gehouden, niet
overeenkomen met de onderwerpen die niet aan een referendum kunnen worden
onderworpen, zoals genoemd in wetsvoorstel 30 174 inzake het opnemen
van bepalingen met betrekking tot het correctief referendum in de Grondwet.
Wat is de reden van het verschil, zo vragen zij.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de indieners toe te lichten
waarom wetten inzake sociale wetgeving en belasting niet worden uitgezonderd.Artikel 6De leden van de CDA-fractie verzoeken de indieners toe te lichten hoe
moet worden gehandeld in het geval de aanhouding van de inwerkingtreding van
een wetsvoorstel wegens het houden van een referendum leidt tot het indienen
van schadeclaims.Artikel 58De leden van de CDA-fractie willen graag van de indieners vernemen wie
de informatieverstrekking door de referendumcommissie controleert.Artikel 66De leden van de CDA-fractie willen de indieners verzoeken «blanco»
als aparte categorie op te nemen op het stembiljet. Uit de ervaringen met
het referendum over de Grondwet is gebleken dat veel kiezers een blanco stem
willen uitbrengen, maar niet weten hoe zij dit moeten doen en hierdoor ongewild
een ongeldige stem uitbrengen.De voorzitter van de commissie,Noorman-den UylDe griffier van de commissie,De GierXNoot1Samenstelling:Leden: Kalsbeek (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), voorzitter, Van Beek (VVD),
ondervoorzitter, Van der Staaij (SGP), Wilders (Groep Wilders), De Pater-van
der Meer (CDA), Duyvendak (GL), Spies (CDA), Eerdmans (LPF), Sterk (CDA),
Van der Ham (D66), Algra (CDA), Haverkamp (CDA), Van Fessem (CDA), Smilde
(CDA), Straub (PvdA), Nawijn (Groep Nawijn), Boelhouwer (PvdA), Dubbelboer
(PvdA), Nijs (VVD), Van Schijndel (VVD), Irrgang (SP), Meijer (PvdA), Özütok
(GL), Wagner (PvdA), Vacature (algemeen), Vacature (SP) en Vacature (VVD).Plv. leden: de Vries (PvdA), Fierens (PvdA), Weekers (VVD), Slob (CU),
Szabó (VVD), Rambocus (CDA), Van Gent (GL), Çörüz
(CDA), Van As (LPF), Van Haersma Buma (CDA), Koşer Kaya (D66), Eski
(CDA), Knops (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Hamer (PvdA), Hermans
(LPF), Leerdam (PvdA), Wolfsen (PvdA), Van der Sande (VVD), Kant (SP), Balemans
(VVD), Halsema (GL), Dijsselbloem (PvdA), De Vries (VVD) en De Wit (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30372-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl