Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (zelfbinding); Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28283, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-07-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28283 nr. 4

10-07-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENInleidingGrondrechtelijke aspectenDE WET IN HOOFDLIJNENAlgemeenDe verklaringenARTIKELSGEWIJSAlgemeenArtikel 34aEerste lidTweede lidArtikel 34bArtikel 34eTweede lidArtikel 34f en verderArtikel 34gArtikel 34kEerste lidArtikel 34pOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28283Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 40 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 283Wijziging van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
(zelfbinding)nr. 4VERSLAGVastgesteld 10 juli 2002De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1, belast met het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel,
brengt onderstaand verslag uit over haar bevindingen. Met een tijdige en afdoende
beantwoording van de daarin opgenomen vragen en opmerkingen acht de commissie
de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.ALGEMEENInleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel tot zelfbinding. Het onderhavige wetsvoorstel komt tegemoet
aan de wens van de patiënt te worden geholpen in een situatie dat zijn
geestesstoornis hem belet in te stemmen met de eerder overeengekomen afspraken
over opname en behandeling. Daarmee kan worden voorkomen dat de geestesstoornis
ertoe leidt dat de patiënt in een steeds slechtere situatie terecht komt,
die gedwongen opname en/of gedwongen behandeling nodig zouden maken. Deze
leden staan daarom in algemene zin positief tegenover dit wetsvoorstel, maar
hebben er moeite mee dat hierdoor het oorspronkelijke karakter van de Wet
bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz), gericht op
opname vanwege gevaar, verder in de verdrukking komt. Kenmerkend voor het
wetsvoorstel over zelfbinding is immers dat opname in relatie tot behandeling
wordt gezien. De Wet Bopz krijgt daarmee steeds meer het karakter van een
behandelwet. Ook wordt met dit voorstel het gevaarscriterium verlaten, terwijl
dat steeds in de wet centraal heeft gestaan. Het accent ligt in dit voorstel
op de wens van de patiënt en de preventie van gevaar. Dit sluit aan bij
maatschappelijke ontwikkelingen die de leden van de CDA-fractie van harte
ondersteunen, maar die niet passen bij het oorspronkelijke karakter van de
Wet Bopz.De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling het onderhavige
voorstel, dat een juridisch kader zal gaan bieden voor de zogenaamde zelfbindingscontracten,
gelezen. In de afgelopen tijd hebben zij al herhaaldelijk aangedrongen
op een dergelijke wettelijke inbedding vanwege de positieve ervaringen reeds
opgedaan in het werken met zelfbindingsovereenkomsten als helpend middel voor
langdurige zorgafhankelijke psychiatrische patiënten. Deze in de praktijk
ervaren positieve aspecten zijn, zo menen deze leden te onderscheiden in minstens
een drietal punten:Allereerst wordt door de «werkvloer» – zo werd hen gerapporteerd –
nauwkeurig ingegaan op de wensen van de betrokkene die een eigen – ook
meer gepaste – verantwoordelijkheid heeft genomen en deze later bevestigd
krijgt. De betrokkene voelt zich hierdoor erkend en serieus genomen en ervaart
minder verschil in (machts)positie tussen patiënt en hulpverlener(s).
Ook de hulpverleners in de kliniek ervaren het zelfbindingscontract doorgaans
positief. De mogelijk gedetailleerde begeleidings- en behandelaanwijzingen
en «voor het geval dat» worden gezien als een nuttige en bepaald
niet vrijblijvende leidraad ingeval van een klinische opname. Het effect kan
zijn – zo horen deze leden uit de praktijk – dat de weerstand
tegen en/ of de angst voor een noodzakelijke maar vaak op dat moment juist
niet-gewilde opname vermindert. Indien dan de begeleiding volgens de «instructies»
van het zelfbindingscontract vorm wordt gegeven is dat voor de patiënt
meer voorspelbaar en ook herkenbaarder. Omgekeerd lijkt dit ook te gelden
voor de klinische verpleegkundigen en behandelend arts(en), zo menen deze
leden. Zij zijn dan ook reeds lang geleden tot de conclusie gekomen dat een
juridisch kader voor zelfbindingscontracten zeker gewenst is, aangezien:a) het eerder ingrijpen mogelijk maakt bij dreigend compenseren en juist
dat eerder ingrijpen erger voorkomt, hetgeen in het belang van de betrokkene
is;b) het gunstig uitwerkt voor patiënt en hulpverlener(s) als «tweezijdig»-contract
/-instructie wat te doen wanneer, enc) het in de praktijk leidt tot meer vraagsturing en minder betutteling
en bevoogding, en daarmee tegemoet komt aan moderne opvattingen dat een behandeling
niet van «bovenaf» wordt gedicteerd maar in overleg met de betrokkene
wordt ingevuld.Anders gezegd: het geeft mensen met een psychische stoornis in de periode
dat zij ziekte besef en ziekte-inzicht hebben, de mogelijkheid zelf te beslissen
of zij bij een ernstige terugval opgenomen en behandeld willen worden vanuit
de wetenschap dat hun ziekte hen juist op dat moment er van weerhoudt hulp
te aanvaarden. De autonomie van de patiënt die in een goede periode met
ziektebesef verantwoordelijkheid neemt voor een slechte periode zonder ziekte-inzicht,
wordt daarmee versterkt, zo vinden de leden van de VVD-fractie. Vanuit die
overwegingen zijn zij ingenomen met het voorliggende wetsvoorstel. Graag zouden
zij een bevestiging van bovenstaande beschouwingen-uit-de-praktijk van kabinetszijde
vernemen. Tevens zouden zij reeds in de inleiding de vraag willen opperen
of het niet voor sommige patiënten van belang is dat een mentor/ onafhankelijke
derde/ buitenstaander meedenkt in het proces van formulering en vaststelling
van het zelfbindingscontract juist om het in de Inleiding door rechters, psychiaters
en patiëntenorganisaties geopperde gevaar van misbruik. Kan juist op
dit onderwerp nader worden ingegaan? En als ook de minister meent dat enige
begeleiding van zelfbinding goed is, hoe wordt hier dan in voorzien?De leden van de VVD-fractie menen dat de autonomie van de patiënt
met ziekte-inzicht nog meer tot zijn recht kan komen als niet de wetgever
uitmaakt dat de duur van de behandeling in het kader van de zelfbinding maximaal
zes weken mag zijn. Als men ervan uitgaat dat mensen met een psychotische
stoornis in de perioden van ziekte-inzicht de beste deskundigen zijn, mag
je er toch vanuit gaan dat zij dan ook het beste kunnen inschatten wat ongeveer
de noodzakelijke duur van de behandeling bij terugval zou kunnen zijn. Wat
is de reden dit niet aan hen te willen toevertrouwen? Zou het
niet nog meer in de rede liggen wanneer niet de maximale duur van de behandeling
wordt vastgesteld, maar wanneer het gewenste resultaat van de behandeling
wordt beschreven (bijvoorbeeld de situatie vóór de terugval)
waaruit vervolgens «vanzelf» de duur van de behandeling volgt.
Graag ontvangen zij hierop het commentaar van de regering.De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet Bopz die de zelfbindingsverklaring
een wettelijke grondslag geeft. Deze leden zijn van mening dat de mogelijkheden
die patiënten hier wordt geboden, de juiste juridische grondslag geeft
aan de reeds bestaande praktijk van bijvoorbeeld de crisiskaart.Zoals door de regering is aangegeven, is de zelfbindingsverklaring een
reeds lang bestaand idee, dat mede door patiënten en patiëntenorganisaties
als wenselijk instrument in de Wet Bopz wordt gezien.De leden van de fractie van de PvdA hebben begrip voor de gedachte dat
een experiment voorafgaand aan de wettelijke invoering wellicht wenselijk
zou zijn. Echter, zij onderschrijven de argumentatie van de regering dat de
Grondwet en het EVRM een wettelijke grondslag en een zorgvuldige procedure
vereisen, en dat daarom een experimenteerartikel niet volstaat.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennisgenomen
van de inhoud van voorliggend wetsvoorstel. Zij zijn verheugd met de geboden
mogelijkheid om via een zelfbindingsverklaring te voorkomen dat patiënten
«verder afglijden», waardoor een gedwongen opname noodzakelijk
wordt. Het wetsvoorstel vervult hiermee een noodzakelijke leemte tussen niets
(kunnen) doen en een gedwongen opname. De vraag die wel rijst is hoe deze
wet zich verhoudt tot het amendement Van der Hoek/Passtoors (27 289,
nr. 31) dat door de Kamer is aangenomen, en dat een tijdelijke observatieopname
mogelijk maakt. Hoe verhoudt zich een observatieopname met een zelfbindingsmachtiging?
Kunnen zij tegelijkertijd worden verwezenlijkt, of sluiten zij elkaar (altijd)
uit?Wilsbekwaamheid is een criterium voor het afbakenen van de groep voor
wie een zelfbindingsverklaring zal gaan gelden. Vele verstandelijk gehandicapten
zijn wilsbekwaam, zo stellen de leden van de fractie van GroenLinks. Kan worden
toegelicht waarom verstandelijk gehandicapten toch zijn uitgezonderd? Wat
zijn de opvattingen van patiëntenverenigingen en ouderverenigingen als
de FOV met betrekking tot dit punt?Er wordt reeds gebruik gemaakt van de crisiskaart in de psychiatrie. Hoe
verhoudt zich de zelfbindingsverklaring ten opzichte van de crisiskaart?De zelfbindingsverklaring heeft betrekking op intramurale opname, zo constateren
deze leden. Er is door de regering net niet gekozen voor een zelfbindingsverklaring
in ambulante situaties, omdat dit «praktisch niet uitvoerbaar»
zou zijn. De leden van de fractie van GroenLinks hebben toch enige twijfels
bij deze sterke afwijzing, mede gezien in het licht van de steeds ambulanter
wordende hulpverlening. Kan worden toegelicht en onderbouwd waarom het in
ambulante situaties niet haalbaar zou zijn te werken met een zelfbindingsverklaring?
Is het niet juist door middel van een zelfbindingsverklarig mogelijk een opname
te voorkomen? Is de regering bereid experimenten met dit type zelfbindingsverklaringen
voor ambulante situaties aan te gaan?Op dit moment lopen er enkele experimenten met zelfbinding, dat wil zeggen
zij worden voorbereid. Wat is de status van deze experimenten ten opzichte
van voorliggende wetswijziging? Worden uitkomsten afgewacht en verwerkt alvorens
de wetswijziging wordt doorgevoerd? Zo nee, wat is de waarde van deze experimenten?
Zo ja, wanneer kunnen de uitkomsten worden verwacht? Op welke wijze zijn de uitkomsten van het onderzoek van de universiteiten
van Utrecht en Amsterdam in het wetsvoorstel verwerkt? Kunnen de uitkomsten
worden gepresenteerd en toegelicht?De regeling is beperkt tot patiënten met een ziektebeeld die afwisselend
goede en slechte periodes kennen, zo constateren de leden van de fractie van
GroenLinks. Waarom is deze beperking aangebracht? Hoe en door wie wordt bepaald
of iemand een «goed ziekte-inzicht» heeft; een voorwaarde voor
de zelfbindingsverklaring? Behoren patiënten met schizofrenie tot de
categorie mensen die in aanmerking komt voor een zelfbindingsverklaring? Zo
nee, waarom niet?De leden van de fractie van D66 hebben met instemming kennis genomen van
het regeringsvoornemen om een mogelijkheid tot zelfbinding in de psychiatrische
zorg te introduceren. Daarmee wordt nader invulling gegeven aan de autonomie
van de patiënt, die zich zo beter – en naar eigen inzicht –
tegen zichzelf kan beschermen. Zelfbinding voorkomt, door zorg in een vroeg
stadium, dat mensen afglijden naar een voor zichzelf en voor anderen gevaarlijke
situatie. Bij het voorliggende wetsvoorstel hebben deze leden echter wel enige
vragen en opmerkingen.Zo is er door GGZ Nederland en de Stichting Pandora voor gepleit om eerst
een experiment met zelfbinding uit te voeren, waardoor op behoedzame wijze
empirisch onderzoek had kunnen worden naar de werking van dit nieuwe instrument.
Het voorstel om eerst te komen tot een experiment was ook het resultaat van
een belangwekkend congres van het Landelijk Bureau Ethiek, de NZf en GGZ Nederland
over zelfbinding. Toch heeft de regering die lijn niet gevolgd, met als argument
dat voor een experiment de vereiste wettelijke grondslag ontbreekt. Kan de
regering aangeven waarom nu volgens haar beslist niet tot een experiment kan
worden gekomen? Waarom zou een experimenteerbepaling volgens de regering niet
een zorgvuldige procedure kunnen omvatten? Had, wanneer een artikel werkelijk
niet voldoende was, niet een «experimenteerparagraaf» ingevoerd
kunnen worden? Op deze vragen ontvangen de leden van de fractie van D66 graag
een antwoord.Verder baart de procedure waarlangs de rechterlijke machtiging wordt verstrekt
deze leden zorgen. Vanzelfsprekend is een goede rechtsbescherming van de patiënt
van het grootste belang. Daartegenover staat dat een acute psychose zich in
2 á 3 dagen kan ontwikkelen. In dat geval zou de voorgestelde procedure,
met rechterlijke tussenkomst, wel eens veel te lang kunnen gaan duren, zo
stellen ook GGZ Nederland en de belangenorganisatie Ypsilon. Welke garanties
biedt de regering dat de gehele procedure in dringende gevallen binnen 24
uur kan worden doorlopen? Wanneer een dergelijke garantie niet kan worden
geboden, vragen de leden van de fractie van D66 welk alternatief de regering
voorstelt om te komen tot een snelle procedure.Grondrechtelijke aspectenDe leden van de VVD-fractie hechten vanzelfsprekend aan zeer zorgvuldige
regelgeving. Zij kunnen zich, mede op grond van de WGBO, de artikelen 10,
11 en 15 van de Grondwet en artikelen 5 en 8 van het EVRM, vinden in de opvatting
van de regering dat experimenten met zelfbinding, in die zin dat de patiënt
ook als deze zich verzet kan worden opgenomen en behandeld, zonder dat daarvoor
een machtiging is verleend niet moeten kunnen, ook niet op basis van een «eenvoudige
experimenteerbepaling in de Wet Bopz». Tegelijkertijd wensen deze leden
te waarschuwen dat die eis van zorgvuldige regelgeving niet mag leiden tot
een bureaucratisch en tijdrovend proces. Kan hierop worden ingegaan?Voor het in werking treden van de zelfbindingsverklaring is een rechterlijke
machtiging nodig. Hierdoor is de kans reëel dat er veel tijd overheen gaat terwijl er sprake kan zijn van een acute situatie. Een zelfde
bezwaar gaat op ten aanzien van het consulteren van een tweede psychiater.
Hoe wordt een snelle procedure gegarandeerd, zo vragen de leden van de fractie
van GroenLinks.DE WET IN HOOFDLIJNENAlgemeenDe verklaring heeft een geldigheid van een jaar. De leden van de fractie
van GroenLinks hebben hierover de volgende vragen. Is het de bedoeling dat
de verklaring ieder jaar opnieuw wordt opgesteld? Hoe en door wie wordt erop
toegezien dat de verklaring actueel blijft?De verklaringenHet wetsvoorstel markeert de fase van het vrij zijn van symptomen als
de fase waarin de patiënt nog wel over zijn vrije wil kan beschikken,
en de fase van ziekte als de fasen waarin de vrije wil is aangetast en de
eerder overeengekomen verklaring in werking treedt. De leden van de CDA-fractie
vragen hoe dit onderscheid in de praktijk zal worden vastgesteld. Hoe wordt
bepaald of de patiënt inderdaad uit vrije wil tot de zelfbindingsverklaring
is overgegaan, en daarbij bijvoorbeeld niet is aangezet door zijn omgeving?
De eis dat de patiënt genoegzaam ervaring moet hebben met vrijwillige
of gedwongen opneming en verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis biedt hiervoor
te weinig garantie. Hoe wordt vervolgens vastgesteld of de patiënt door
zijn ziekte zijn vrije wil dreigt te verliezen? Wat te doen in de situatie
wanneer de patiënt nog wel over zijn vrije wil lijkt te beschikken en
vrij van symptomen lijkt te zijn, maar toch niet meer instemt met de eerder
overeengekomen zelfbindingsverklaring en deze wil wijzigen of intrekken?De zelfbindingsverklaring kent twee varianten: een voor de situatie van
zowel opname als behandeling, en een voor de situatie dat al sprake was van
gedwongen opname. In de situatie van gedwongen opname mag worden aangenomen
dat de patiënt verkeert in een zieke periode. Kan hij dan alsnog een
zelfbindingsverklaring opstellen? Met welke waarborgen is de procedure rond
het komen tot een bindingsverklaring omgeven? Zijn er richtlijnen voor de
lengte van de periode waarin de patiënt vrij van ziektesymptomen moet
zijn om een zelfbindingsverklaring te kunnen aangaan?Het wetsvoorstel geeft aan dat alleen die behandeling mag worden gegeven
die overeenstemt met de aangegeven ziekte-omstandigheden in de zelfbindingsverklaring.
Is met het specificeren van dergelijke omstandigheden ervaring opgedaan? Hoe
nauwkeurig moeten de ziekte-omstandigheden en behandelingsmaatregelen worden
omschreven om interpretatieverschillen tussen patiënt en behandelaar
uit te sluiten? Welke consequenties heeft dat voor de omvang van de verklaring?
Welke beroepsmogelijkheden heeft de patiënt bij verschil van mening over
de uitvoering van de bindingsverklaring?De zelfbindingsverklaring beperkt zich tot de psychiatrie. De leden van
de CDA-fractie kunnen zich in deze afbakening vinden. Aangegeven wordt dat
het wetsvoorstel voornamelijk van belang zal zijn voor patiënten die
lijden aan chronische psychiatrische stoornissen, waarbij periodes van vrij
zijn van symptomen zich afwisselen met periodes van ziekte. De leden van de
CDA-fractie vinden deze afbakening van de doelgroep binnen de psychiatrie
zeer onnauwkeurig. Welke patiënten vallen nu wel onder het regime van
het wetsvoorstel en welke niet en door wie wordt dat bepaald? Biedt het wetsvoorstel
ook een oplossing voor de categorie van verkommerden en verloederden?
Een nadere aanscherping van de doelgroep is noodzakelijk.De behandeling van de patiënt moet volgens het wetsvoorstel altijd
in een intramurale setting worden uitgevoerd. Hierdoor wordt de reikwijdte
van de zelfbindingsverklaring zeer sterk ingeperkt. Deze afbakening staat
haaks op ontwikkelingen van vermaatschappelijking en het bevorderen van ambulante
behandeling. De leden van de CDA-fractie vragen waarom wordt gekozen voor
het beperken van de behandeling tot de intramurale setting. Waarom zijn gemaakte
afspraken over behandeling buiten de intramurale setting niet praktisch uitvoerbaar?Het wetsvoorstel geeft aan dat naast de zelfbindingsverklaring ook een
rechterlijke zelfbindingsmachtiging nodig is. Door het nog moeten aanvragen
van de rechterlijke zelfbindingsmachtiging neemt bij het toepassen van dit
wetsvoorstel de bureaucratie toe en de slagvaardigheid af. De leden van de
CDA-fractie vragen zich af waarom de opname van de zelfbindingsverklaring
in dit wetsvoorstel niet voldoende juridische basis biedt voor het kunnen
uitvoeren van het afgesproken behandelplan in de verklaring? Waarom is nog
een afzonderlijke zelfbindingsmachtiging nodig als de patiënt eerder
schriftelijk heeft verklaard behandeld te willen worden ook als hij zich daar
op dat moment tegen verzet? Een groot verschil met de andere rechterlijke
machtigingen in het kader van de Wet Bopz is immers dat de zelfbindingsverklaring
is gebaseerd op de wens van de patiënt en niet op het gevaarscriterium.
Moet bovendien elke keer wanneer de veranderende ziekelijke omstandigheden
van de patiënt daartoe aanleiding geven opnieuw een zelfbindingsmachtiging
voor de toepasbare behandelingsmaatregel worden aangevraagd? Kan de efficiëntie
en slagvaardigheid rond de procedure voor het toepassen van de zelfbindingsverklaring
niet worden verbeterd zonder de zorgvuldigheid ervan aan te tasten?De leden van de CDA-fractie vinden de argumentatie voor het afwijzen van
een experiment niet overtuigend. Zij vragen of er niet mogelijkheden zijn
om zonder juridische basis in de wet een experiment met zelfbinding aan te
gaan. Kenmerkend voor zorgvuldig opgezette experimenten in de zorg is toch
juist dat zij anticiperen op een door te voeren wetswijziging? Zijn de resultaten
van het NWO-onderzoek inmiddels bekend en welke conclusies zijn hieruit af
te leiden voor het onderhavige wetsvoorstel?Resumerend staan de leden van de CDA-fractie positief tegenover het wettelijk
regelen dat patiënten met een geestesstoornis uit vrije wil afspraken
kunnen maken over hun behandeling in tijden van ziekte en het ziekteverloop
hen op dat moment belet in te stemmen met behandeling. Zij zouden de procedure
om te komen tot zelfbindingsverklaringen met meer waarborgen omkleed willen
zien, zodat de procedure rond toepassing van de verklaring meer efficiënt
en slagvaardig kan worden ingericht.De leden van de CDA-fractie zien de noodzaak van het inschakelen van een
onafhankelijk psychiater bij de totstandkoming van de zelfbindingsverklaring.
Deze psychiater heeft een belangrijke rol om te bepalen of de zelfbindingsverklaring
inderdaad uit vrije wil tot stand is gekomen. De CDA-fractie ziet niet in
waarom deze psychiater zich ook zou moeten uitspreken over de voorziene behandeling
(«zodat de patiënt tot een redelijk functioneren buiten de inrichting
in staat is»)?De leden van de VVD-fractie gaan akkoord met de zienswijze dat de zelfbindingsmachtiging
een wettelijke vereiste is, doch dat alleen een daarop genomen rechterlijke
machtiging de grondslag voor de opneming is. Zij achtten de argumenten gewisseld
in § 2.2 overtuigend, zowel ten aanzien van de keuze jongeren tot
de 16-jarige leeftijd en ook de patiënten die onder curatele zijn gesteld
uit te sluiten van de werking van dit wetsvoorstel. Wel wilden zij een onderbouwing
waarom ook patiënten voor wie een mentor is benoemd, in hun goede perioden
niet voldoende beslissingsbekwaam zouden kunnen zijn om al dan
niet samen met zijn mentor een zelfbeschikkingsverklaring met zicht op inhoud
en gevolgen, op te stellen? Ten aanzien van procedurele en inhoudelijke eisen
wensen de leden van de VVD-fractie nog eens te verwijzen naar hun opmerkingen
in de Inleiding ten aanzien van de maximale duur van de behandeling (art.
34b sub c).De leden van de VVD-fractie zijn het eens met het gestelde in § 2.2.3
en de geschetste gang van zaken indien een andere dan in de zelfbindingsverklaring
afgesproken behandeling wordt overwogen, waardoor inderdaad dan de WGBO (toestemming
als vrijwillige patiënt) of inbewaringstelling of voorlopige machtiging
(bij gevaarscriterium) aan de orde zijn. In die zin is artikel 34n derde lid
goed te duiden, zo menen zij. Op grond van de zelfbeschikkingsmachtiging heeft
de patiënt «recht»op de behandeling, niet meer en niet minder,
zoals beschreven in de zelfbeschikkingsverklaring, en dus ook het recht om
een klacht in te dienen als men zich daar niet aan houdt. Er is evenwel een
situatie denkbaar dat de patiënt het wel best vindt wanneer hij een «mindere»
behandeling krijgt dan hij eerst zelf blijkens zijn zelfbeschikkingsverklaring
nodig achtte. Moet in zo'n geval het recht om te klagen (en daarmee vragen
naar de als adequaat en noodzakelijk beschreven «volledige» behandeling)
niet ook worden verleend aan een ander, bijvoorbeeld de perso(o)n(en) bedoeld
in artikel 34g sub b?De leden van de fractie van de PvdA delen de mening dat een rechterlijke
toetsing noodzakelijk is op het moment dat opname op grond van de zelfbindingsverklaring
gewenst is. Dit geldt ook voor de behandeling die door de patiënt zelf,
op een moment dat deze vrij van zijn ziekte was is gekozen, maar waar hij
zich dan mogelijk tegen verzet.De leden van de fractie van de PvdA stellen vast dat slechts patiënten
die «genoegzame ervaring met opneming en verblijf in een psychiatrisch
ziekenhuis» hebben, de mogelijkheid van een zelfbindingsverklaring wordt
geboden. Kan de regering dit begrip toelichten? Dient iedere patiënt
ook daadwerkelijk opgenomen te zijn geweest alvorens hij een zelfbindingsverklaring
kan opstellen, of zou ook een patiënt die zich goed op de hoogte heeft
gesteld door middel van bijvoorbeeld kennismakingsbezoeken aan psychiatrische
ziekenhuizen, de mogelijkheid van een zelfbindingsverklaring kunnen krijgen?De leden van de fractie van de PvdA vragen waarom aan de behandeling een
maximum termijn van zes weken is gesteld. Kan de patiënt hier in zijn
verklaring vrijwillig een andere termijn aan verbinden? Zo nee, waarom niet?De verklaring biedt de mogelijkheid voor behandeling voor een termijn
van zes weken. De leden van de fractie van GroenLinks stellen hierover de
volgende vragen. Waarom is hiervoor gekozen? Wat gebeurt er als blijkt dat
zes weken niet voldoende is? Hoe vaak per jaar kan op basis van de machtiging
een behandeling worden gestart? Bestaat daarvoor een limiet? Wat is de opvatting
van de regering over het voorstel van Ypsilon om de duur van de behandeling
in de verklaring op te nemen in plaats van vast te leggen?In het wetsvoorstel wordt een behandelingsduur in geval van zelfbinding
van ten hoogste 6 weken voorgesteld, zo constateren de leden van de fractie
van D66. Volgens Ypsilon en GGZ Nederland zal die termijn over het algemeen
te kort zijn om een effectieve behandeling te kunnen voltooien. Kan de regering
aangeven waarom zij, in weerwil van de inzichten van deze praktijkorganisaties,
toch meent dat een termijn van zes weken voldoet? Waarom wordt, nu autonomie
toch uitgangspunt van dit wetsvoorstel is, het niet aan patiënt en behandelaar
zelf overgelaten om vast te stellen welke maximale behandeltermijn gewenst
is? Is de regering bereid de maximale behandeltermijn te verlengen
of op te heffen? Kan er mogelijk aan het eind van de 6 weken een toetsingsmoment
worden ingebouwd, zo vragen de leden van de fractie van D66.Wat betreft de eis dat de patiënt nog kort voor het aanvragen van
de rechterlijke machtiging een onafhankelijke psychiater moet hebben gezien,
zien genoemde leden een belangrijk practisch probleem. Op dat moment zal de
patiënt immers al vaak geen voldoende ziekte-inzicht meer hebben, en
onwillig zijn een psychiater te bezoeken of te ontvangen. Kan de regering
aangeven wat zij in dit kader precies bedoelt met «kort tevoren»?
Aan welke termijn moet worden gedacht? De leden van de fractie van D66 vragen
de regering of zij een procedure, waarin de rechter de in de zelfbindingsverklaring
genoemde omstandigheden slechts toetst aan het oordeel van de behandelend
geneesheer, niet ook voldoende acht. Of dient deze procedure juist, zoals
de Raad van State voorstelt, te worden aangescherpt?In het wetsvoorstel wordt verondersteld dat wilsonbekwaamheid van een
patiënt goed is vast te stellen. In de psychiatrische praktijk blijkt
dit echter problemen op te leveren. De leden van de fractie van D66 vragen
de regering waarom zij, overeenkomstig de aanbevelingen van de ministeriële
werkgroep in 1994, niet meer duidelijkheid schept ten aanzien van (het vaststellen
van) wilsonbekwaamheid.Voorts vernemen zij hoe gedetailleerd de zelfbindingsverklaring mag zijn.
Kan de wilsbekwame patiënt er bijvoorbeeld ook, zoals de Stichting Pandora
voorstelt, gerichte en gedetailleerde aanwijzingen in laten opnemen over hoe
precies gehandeld moet worden wanneer hij «ontspoort», of wanneer
hij verzet pleegt tegen de behandeling? Dienen de behandelaars zich dan ook
aan deze aanwijzingen te houden? Zou dan in het voorgestelde artikel 34b (eerste
volzin) niet «onder meer» moeten worden ingevoegd tussen de woorden
«waarin» en «worden beschreven»?De leden van de fractie van D66 vragen de regering voorts enige toelichting
te geven op de leeftijdsgrens voor zelfbinding en de ervaring die een patiënt
zou moeten hebben met opname in een psychiatrische inrichting. De zelfbindingsregeling
moet volgens de regering niet openstaan voor kinderen van jonger dan zestien
jaar, omdat de rechtsgevolgen ervan ingrijpend zijn. Waarom wordt niet, zoals
bij veel ingrijpende beslissingen die jongeren moeten nemen, ouderlijke goedkeuring
vereist voor een zelfbindingsverklaring van jongeren tussen de twaalf en de
zestien jaar? Is de regering bereid een dergelijke regeling op te nemen? Zo
nee, waarom niet?Ten aanzien van de genoegzame ervaring met opname in een psychiatrische
inrichting, die een patiënt volgens de regering moet hebben om een zelfbindingsverklaring
te kunnen opstellen, vragen deze leden waarom zulke ervaring nu precies noodzakelijk
is. Kan niet ook tot een weloverwogen verklaring gekomen worden op basis van
algemene kennis van de gang van zaken in een psychiatrische inrichting? Zo
nee, waarom niet? Kan worden aangegeven wat wordt bedoeld met de kwalificatie
«genoegzame» ervaring?De leden van de fractie van D66 vragen de regering of de veronderstelling
juist is dat, wanneer de termijn van één jaar waarvoor de verklaring
is opgesteld, afloopt tijdens een opname van de patiënt, de behandeling
niet kan worden voortgezet op grond van de zelfbindingsverklaring, maar slechts
op vrijwillige basis of op grond van gedwongen behandeling wegens gevaar?
Is het niet zeer onaannemelijk dat een patiënt in deze toestand zijn
behandeling vrijwillig zal willen verlengen? Dient een opname op grond van
zelfbinding niet opschortende werking te hebben ten aanzien van de termijn
van één jaar waarvoor de verklaring is opgesteld? Is de regering
bereid het wetsvoorstel in dit opzicht aan te passen? Op welke wijze voorkomt
het voorliggende wetsvoorstel dat een patiënt in een «verwarde»
periode zijn verklaring kan wijzigen of intrekken?ARTIKELSGEWIJSAlgemeenDe leden van de VVD-fractie verwijzen naar de reeds gemaakte opmerkingen,
en behouden zich het recht voor tijdens de plenaire behandeling op afzonderlijke
artikelen terug te komen.Nu aan dit wetsvoorstel geen periode vooraf is gegaan waarin met zelfbinding
kon worden geëxperimenteerd, stellen de leden van de fractie van D66
voor om dit wetsvoorstel na een periode van twee jaren te evalueren, waarna
door de Kamer kan worden besloten of de wet kan worden gecontinueerd of moet
worden ingetrokken. Is de regering bereid daartoe een evaluatiebepaling in
dit wetsvoorstel op te nemen?Artikel 34aEerste lidDe leden van de CDA-fractie vragen waarom de behandeling van de stoornis
wordt beperkt tot een psychiatrisch ziekenhuis, en andere behandelingssettings
van patiënten met een geestesstoornis worden uitgesloten.Tweede lidDe leden van de CDA-fractie vragen of onder behandeling elke afzonderlijke
behandelingsmaatregel wordt bedoeld, of het geheel van behandelingsmaatregelen,
zoals dat in de zelfbindingsverklaring is vastgelegd voor de verschillende
fasen van het verloop van de ziekte.Artikel 34bDe leden van de CDA-fractie hebben moeite met de vage richtlijnen inzake
de omschrijving van «omstandigheden» en «behandeling»
zoals die in dit artikel worden verwoord, en waarvan de toelichting aangeeft
dat ze enerzijds «nauwkeurig» en anders «niet gedetailleerd»
moeten zijn.De leden van de fractie van GroenLinks stellen een antwoord op prijs op
de volgende vragen. Kan worden toegelicht hoe de zelfbindingsverklaring zal
worden opgesteld? Wie zijn er bij betrokken, en hoe zal worden gewaarborgd
dat de verklaring zonder druk zal worden opgesteld?Artikel 34eTweede lidKan de patiënt op elk tussentijds moment zijn verklaring weer wijzigen
of intrekken, en hoe wordt elke keer vastgesteld of de patiënt daartoe
bekwaam is, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de fractie van GroenLinks ontvangen graag antwoord op de
volgende vragen. Wat gebeurt er als de verlenging van de verklaring nodig
is omdat de termijn verstreken is, maar op dat moment is de patiënt daartoe
niet in staat? Kan in de verklaring ook worden aangegeven dat die langer duurt
dan een jaar?Artikel 34f en verderDe leden van de CDA-fractie vragen wat de noodzaak van een zelfbindingsmachtiging
via de rechter is wanneer de patiënt zich eerder uit vrije wil aan de
behandeling heeft gebonden, en of meerdere zelfbindingsmachtigingen nodig
kunnen zijn voor het uitvoeren van een zelfbindingsverklaring.Artikel 34gDe leden van de fractie van GroenLinks zien gaarne een antwoord op de
volgende vragen tegemoet. Hoeveel personen kunnen worden aangewezen die een
afschrift van de verklaring krijgen, en is er een beperking aan de kring aan
te geven (bijvoorbeeld familie, vertrouwenspersoon, partner etc.)? Op welke
wijze is tegemoetgekomen aan de kritiek van de Raad van State op dit punt?Artikel 34kEerste lidHet is onduidelijk wat bedoeld wordt met «de rechter beslist zo
spoedig mogelijk», zo stellen de leden van de CDA-fractie. Hoe lang
mag de procedure tot het verkrijgen van een zelfbindingsmachtiging in beslag
nemen?Artikel 34pDe leden van de CDA-fractie vinden dat voor de patiënt, die gedwongen
is opgenomen, aanvullende voorwaarden nodig zijn voor het komen tot een zelfbindingsverklaring.
Juist vanwege zijn gedwongen opname kan immers worden getwijfeld aan de vrije
wil bij het komen tot de zelfbindingsverklaring.De fungerend voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier van de commissie,TeunissenXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), Fng. Voorzitter, Noorman-den Uyl
(PvdA), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Rouvoet (ChristenUnie), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Buijs (CDA), Atsma (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Arib (PvdA),
Bussemaker (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Kant (SP), Eurlings (CDA), Van Oerle-van
der Horst (CDA), Zvonar (LPF), Bonke (LPF), Dekker (LPF), Van Geen (D66),
Jense (LN), Vietsch (CDA), Jukema (LPF), Tonkens (GroenLinks) en Joldersma
(CDA).Plv. Leden: vacature VVD, vacature PvdA, vacature VVD, vacature VVD, Van
der Vlies (SGP), vacature VVD, Ferrier (CDA), Çörüz (CDA),
Mosterd (CDA), vacature PvdA, vacature PvdA, vacature PvdA, Rosenmöller
(GroenLinks), Vergeer-Mudde (SP), vacature CDA, Aasted-Madsen-van Stiphout
(CDA), Smolders (LPF), T. De Graaf (LPF), De Jong (LPF), Dittrich (D66), Teeven
(LN), vacature CDA, Wiersma (LPF), Van Gent (GroenLinks) en Verburg (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28283-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl