Europese Conventie; Verslag over de voortgang in de totstandkoming van het Constitutioneel Verdrag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28473, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-06-2003

Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28473 nr. 11;158d

05-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamToelichting door de leden en plaatsvervangende leden van
de Europese Conventie uit de Eerste en Tweede KamerVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de leden en plaatsvervangende leden van
de Europese Conventie uit de Eerste en Tweede KamerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28473Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 473Europese Conventienr. 158dnr. 11VERSLAG VAN EEN GESPREKVastgesteld 5 juni 2003De vaste commissie voor Europese Zaken1 van
de Tweede Kamer en de commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties2 van de Eerste Kamer hebben op 13 mei 2003 een gesprek
gevoerd met de leden en plaatsvervangende leden van de Europese Conventie
uit de Eerste en Tweede Kamer over de voortgang in de totstandkoming
van het Constitutioneel Verdrag.Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Toelichting door de leden en plaatsvervangende leden van
de Europese Conventie uit de Eerste en Tweede KamerHet verheugt de heer Van der Linden dat de
minister van Buitenlandse Zaken op 14 mei de Assemblée Nationale in
Parijs zal toespreken. Dit is een buitengewoon belangrijk initiatief, want
de kansen voor de Benelux en voor Nederland op het terrein van de Conventie
liggen bij het inspelen op de oorspronkelijke Duits-Franse voorstellen. Het
is prijzenswaardig dat de Nederlandse regering haar strategie bepaalt langs
de route via Parijs en later via Berlijn. Het Beneluxvoorstel kan hierbij
een belangrijk uit-gangspunt vormen, omdat daarmee op het punt van de omvang
van de Europese Commissie een brug wordt geslagen naar de voorstellen die
thans in de Conventie voorliggen. Op grond van het Beneluxvoorstel behouden
de grote lidstaten voor een overgangsperiode een eigen commissaris, terwijl
er in een later stadium sprake zal zijn van een kleinere Commissie. Hij opteert
zelf voor het systeem van de VN-veilig-heidsraad, waarbij de grote landen
een vaste zetel hebben, terwijl de kleinere landen bij toerbeurt roulerende
zetels bezetten. Daarmee wordt voorkomen dat de grote lidstaten de Europese
Commissie aan de kant schuiven en dat is belangrijk, omdat zij juist moeten
worden gecommitteerd aan een sterke Europese Commissie. Hij deelt het uitgangspunt
van de Beneluxlanden, te weten versterking van de communautaire methode, maar
dit moet consequent worden doorgezet. Zo heeft de EVP-fractie inzake justitie,
binnenlandse zaken en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid
gekozen voor gekwalificeerde meerderheidsbesluit-vorming als uitgangspunt,
terwijl de onderwerpen waarover bij unanimiteit wordt beslist, worden vastgelegd
als uitzonderingen. Het is in het belang van Nederland dat over zoveel mogelijk
zaken bij gekwalificeerde meerderheid wordt beslist. In deze fase
moet dit in het Constitutioneel Verdrag worden vastgelegd, want zeker na de
uitbreiding van de Europese Unie tot 25 lidstaten zal het welhaast uitgesloten
zijn dat er nog besluiten worden genomen als daarvoor unanimiteit is vereist,
laat staan dat er wijzigingen in het verdrag tot stand kunnen komen waarvoor
de goedkeuring van alle nationale parlementen is vereist. Parijs en Berlijn
bezetten sleutelposities in dit proces en de Benelux zou het initiatief kunnen
nemen om de oorspronkelijke opstelling van de Duitse minister van buitenlandse
zaken opnieuw op te pakken.Het initiatiefrecht zou exclusief aan de Europese Commissie moeten toekomen,
ook op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
In het voorstel dat nu voorligt, deelt de Commissie dit met de nieuwe Europese
minister van buitenlandse zaken. Als versterking van de positie van de Commissie
het uitgangspunt is, moet dit ook consequent worden doorgevoerd op het gebied
van het buitenlands en veiligheidsbeleid.De heer Van der Linden steunt het voorstel van de Benelux om de voorzitter
van de Europese Commissie te laten kiezen door een meerderheid van 60% van
het Europees Parlement, waarbij de Raad achteraf instemming geeft. Het huidige
voorstel is uit democratisch oogpunt niet te verdedigen, want als de Raad
een voordracht doet, wordt de voorzitter afhankelijk van de Raad. Het Europees
Parlement krijgt daarmee te weinig speelruimte.Het roulerend voorzitterschap zou ter discussie moeten worden gesteld;
men moet hier niet aan willen vasthouden met als argument dat dit de betrokkenheid
van de burgers bij de Europese Unie vergroot. Na uitbreiding van de Unie bekleedt
elke lidstaat het voorzitterschap immers maar eenmaal in de twaalf jaar. Als
het niet anders kan, is een uit de Raad afkomstige vaste voorzitter aanvaardbaar,
maar in het Constitutioneel Verdrag zal in elk geval de mogelijkheid van de
«dubbelhoed» moeten worden opengelaten, waarbij de voorzitter
van de Commissie tevens voorzitter wordt van de Raad.Ten slotte merkt de heer Van der Linden op dat het constitutionele deel
van het verdrag moet worden beperkt tot de hoofdlijnen. Met betrekking tot
de Raad zijn daarin thans te veel details uitgewerkt. Deze bepalingen dienen
elders te worden opgenomen en wel in het derde deel, want het charter krijgt
een plaats in het tweede hoofdstuk. Het stemt overigens tot voldoening dat
het charter daarmee integraal onderdeel uitmaakt van de constitutie en niet
als een protocol daaraan wordt toegevoegd.De heer Timmermans is buitengewoon ongelukkig
met de tegenstelling tussen grote en kleine lidstaten, die de afgelopen maanden
op een kunstmatige manier in de discussie in de Conventie is ontstaan. Dit
dreigt de aandacht af te leiden van de kern van de discussie en houdt een
belemmering in voor de vorming van mogelijke coalities, omdat alles wordt
afgemeten aan de tegenstelling groot-klein. Voor Nederland is het geen goede
zaak om te worden gezien als leider van wat in Frankrijk «les schtroumpfs» –
de smurfen – wordt gezien. De tegenstelling groot-klein concentreert
zich op twee onderwerpen. In de eerste plaats betreft dit het voorzitterschap
van de Europese Raad. Er wordt wel beweerd dat het in het belang is van de
kleine landen dat het voorzitterschap om de zes maanden blijft rouleren, maar
het is niet duidelijk waarom dit het geval zou zijn. In de tweede plaats wordt
aangevoerd dat het in het belang is van de Europese Commissie dat elke lidstaat
een of meer gelijkwaardige commissarissen in de Commissie behoudt. Het valt
te betwisten of beide punten per definitie in het belang zijn van de kleine
landen. Het gaat om het evenwicht tussen de instellingen. Een essentieel belang
voor Nederland is een sterke Commissie, die zoveel mogelijk het exclusieve
recht van initiatief krijgt en daarmee in toenemende mate de uitvoerende macht
kan vormen van de Europese Unie. Tegelijkertijd dient er een sterke Europese
Raad te zijn die medewetgever is met het Europees Parlement. Het is niet de
bedoeling dat de Raad in toenemende mate een executieve positie inneemt en
zelf uitvoerend optreedt. Dit ligt wel in bepaalde tendensen besloten. Met
25 lidstaten is de positie van de Raad een andere dan met 6 lidstaten. Om
de burgers van de lidstaten te blijven betrekken bij het Europese project
zijn de lidstaten nodig. Het is niet zo dat het bestuursniveau van de lidstaten
langzaam aan het verdwijnen is en plaats maakt voor een Europese overheid.
Alleen als beide bestuurslagen voldoende legitimiteit bezitten en gedragen
worden door de steun van de bevolking, zal de Europese integratie verder komen.
De Europese «demos» ligt op het niveau van de lidstaten; daarin
herkent de kiezer zich, maar nog onvoldoende in het Europese niveau. De heer
Timmermans pleit er dan ook niet voor om van de Raad maar een soort senaat
te maken. Dit zou weliswaar ideaal zijn, maar op dit moment is dat in de Conventie
niet haalbaar. Wel is het van belang dat het Europees Parlement in toenemende
mate medewetgever wordt op al de terreinen waarop Europa voortgang boekt,
alsmede controleur van hetgeen de Commissie doet. Dat is de kern van de zaak
en de gecreëerde tegenstelling groot-klein leidt de aandacht daarvan
af. In elk geval biedt de Conventie meer mogelijkheden voor het behalen van
een voor Nederland gunstig resultaat dan een intergouvernementele conferentie.De heer Van Dijk merkt op dat van het tweede,
beleidsmatige, deel van het Constitutioneel Verdrag nog niets aan de leden
van de Europese Conventie is gepresenteerd, behalve het gedeelte over justitie
en binnenlandse zaken en over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het betreft een belangrijk hoofdstuk, waarover nog stevig zal worden gediscussieerd.
Hij is bepaald geen voorstander van het loskoppelen van de behandeling van
het constitutionele deel en het beleidsmatige deel van het verdrag, zoals
door sommigen wel is gesuggereerd. Verlenging van de Conventie met een paar
weken, zodat het verdrag in zijn geheel kan worden gepresenteerd, zou een
betere optie zijn.In de laatste voorstellen over de Europese instellingen en de verhouding
daartussen wordt de Europese Raad expliciet als een aparte Europese instelling
gepresenteerd. Omdat dit zou kunnen leiden tot het ontstaan van een afzonderlijke
bureaucratie rond de Europese Raad, is terughoudendheid op dit punt geboden.
Verder is er sprake van een procedure waarop andere raden kunnen worden ingesteld.
In de voorstellen worden genoemd: een Raad Algemene Zaken, een Raad voor Buitenlandse
Zaken, een voor de Ecofin en een JBZ-Raad. De overige raden kunnen door de
Raad Algemene Zaken in het leven worden geroepen. Daarmee wordt al een voorschot
genomen op de vorming van een senaat. De Raad Algemene Zaken zou dan de wetgevende
raad worden, die in zijn algemeenheid over alle wetgevende procedures een
besluit kan nemen. Hierover moet nog goed worden nagedacht.Los van het institutionele evenwicht is het van het grootste belang dat
er wordt geredeneerd vanuit het belang van de burger. Enerzijds vergt dit
een daadkrachtige Europese Commissie, maar anderzijds moet de burger zich
kunnen blijven herkennen in het Europese niveau en het gevoel hebben dat iemand
daar namens hem of haar in een vertegenwoordigende of besluitvormende rol
aanwezig is. Het zal bijvoorbeeld nog enige tijd vergen voordat de Nederlandse
burger gemakkelijk zal accepteren dat er geen Nederlandse Eurocommissaris
is. Naarmate meer onderwerpen formeel op Europees niveau worden besproken,
wordt de autonomie van de lidstaten steeds beperkter. Dit heeft consequenties
voor het tweede deel van het Constitutioneel Verdrag. Punt van discussie is,
hoe aan de institutionele verhoudingen precies vorm moet worden gegeven. Iedereen
is het er waarschijnlijk mee eens dat daadkracht en evenwichtigheid daarbij
belangrijke uitgangspunten zijn, maar over de concrete uitwerking van
de details zouden de meningen weleens uiteen kunnen lopen.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Van Winsen (CDA, Tweede Kamer) is
benieuwd naar de sfeer in de Europese Conventie, naar aanleiding van berichtgeving
in de media over de escapade van de voorzitter van de Conventie.Op 15 en 16 mei komen het Europees vredes- en defensiebeleid en het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid in de Conventie aan de orde. In de voorstellen
worden de contouren geschetst van een Europees defensieconcept. Daarbij behoort
toch op zijn minst een bepaald ambitieniveau en een strategisch concept. Kunnen
de leden van de Conventie daar iets meer over zeggen?De CDA-fractie is het eens met de conclusie dat een verdere uitbreiding
van de Europese Unie in oostelijke richting er op korte termijn niet in zit.
Desondanks zal, in het kader van vrede en stabiliteit in Midden- en Oost-Europa,
veel nadruk moeten worden gelegd op de verdere ontwikkeling van de landen
aan de buitengrenzen van de Europese Unie. De Raad van Europa kan op het gebied
van de samenwerking met de betrokken landen een grote rol spelen. Het is aan
de magere kant om de Raad van Europa in het verdrag alleen te noemen; bezien
zou moeten worden of de afstemming van taken en bevoegdheden wellicht kan
worden vastgelegd, om optimaal te profiteren van de huidige functie, taak
en werkwijze van de Raad van Europa.Ten slotte informeert de heer Van Winsen naar de stand van zaken rond
het volkscongres.Volgens de heer Van Gennip (CDA, Eerste Kamer)
is het niet de bedoeling dat artikel 25, over het beleid van de Unie in het
kader van de ontwikkelingssamenwerking, wordt geïnterpreteerd als een
instrumentalisering van ontwikkelingshulp voor buitenlandspolitieke doelstellingen
in enge zin. Hij geeft de voorkeur aan een benadering waarbij de armoedebestrijding,
de milieubescherming en de versterking van de internationale rechtsorde als
duidelijke doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking worden genoemd.Het is op zichzelf genomen geen onaantrekkelijke gedachte om de gelden
van het negende EOF, betreffende het financiële pakket van de ACS-verdragen,
in de algemene begroting van de EU op te nemen, gegeven het feit dat ACS een
erfenis is van het dekolonisatieproces van de 20ste eeuw. In de 21ste eeuw
gaat het meer om de overeengekomen «millenniumgoals» en de versterking
van de internationale rechtsorde.Op grond van artikel 30, lid 5, wordt er een Europees vrijwilligerscorps
voor humanitaire hulp opgericht. Dit herinnert hem aan het Peacecorps van
vijftig jaar geleden. Hoewel hij het een sympathieke gedachte vindt, vraagt
hij zich af of dit nu het antwoord van de 21ste eeuw is op de problematiek
van de humanitaire hulpverlening.Het is de heer Van de Beeten (CDA, Eerste
Kamer) opgevallen dat in de tekstvoorstellen wordt gerefereerd aan concrete
internationale organisaties. Wat is daarvan de achtergrond? Dit zou een debat
kunnen losmaken waarvan het resultaat uiteindelijk contraproductief zou kunnen
zijn. In de Nederlandse Grondwet wordt niet één internationale
organisatie bij name genoemd. Wel staat er in de Grondwet dat de regering
de internationale rechtsorde bevordert.De Nederlandse regering en de regeringsvertegenwoordiger hebben veel amendementen
ingediend op het terrein van de buitenlandse politiek. Kunnen de leden van
de Conventie dit toelichten?In het beleidsdeel van het verdrag zal voor een aantal terreinen worden
aangegeven of er al dan niet bij gekwalificeerde meerderheid kan worden beslist
over uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese Unie. Hij pleit
ervoor dat de Nederlandse regering en de vertegenwoordigers van het parlement
in de Conventie zich inzetten voor gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming.
Dit geldt ook voor het terrein van justitie. Hij is het eens met de opvatting
van de minister van Justitie dat het van groot belang is dat er in de Europese
Unie consensus wordt bereikt over het minimum aan beginselen op strafrechtelijk
gebied. Het gaat hem te ver om te stellen dat beslissingen over het overdragen
van bevoegdheden op dat terrein aan de Europese Unie uitsluitend op basis
van unanimiteit kunnen worden genomen.Institutioneel evenwicht heeft niet alleen betrekking op zaken als de
samenstelling van de Commissie en het voorzitterschap. Een heel belangrijk
element in het kader van de Conventie is de subsidiariteits- en proportionaliteitstoets.
De betekenis hiervan kan niet worden overschat. Het gaat niet alleen om de
verdeling van bevoegdheden tussen de Europese Unie, de lidstaten en de individuele
burger, maar ook om de vraag of het überhaupt nodig is dat de overheid
op bepaalde terreinen tot interventie overgaat. Daarmee komt dan de positie
van het maatschappelijk middenveld in beeld. Ook kan de vraag worden gesteld
of er wel maatregelen nodig zijn als bijvoorbeeld in de samenleving sociale
arrangementen tot stand kunnen komen, zoals in de zorg. Daarmee komt vervolgens
het principiële punt aan de orde van het losmaken van de Europese samenwerking
van de dominantie van het economische denken en van het pure marktdenken.
Hij beschouwt het als een groot winstpunt dat het denken in termen van proportionaliteit
ten principale de vraag aan de orde stelt of altijd het denken in termen van
markt en marktordening beslissend moet zijn voor de vraag of er tot Europese
wetgeving wordt overgegaan.Het Europese volkscongres zou een rol moeten krijgen bij de subsidiariteits-
en proportionaliteitstoets. Deze toets zou dan een zuiver politieke toets
worden, terwijl er in de huidige tekst van het protocol is voorzien in een
constitutionele toets bij het Europese Hof. De heer Van de Beeten geeft aan
deze laatste optie de voorkeur, gelet op het principiële karakter dat
hij aan de toets toekent.De heer Van Baalen (VVD, Tweede Kamer) is
het met de heer Timmermans eens dat de bestuurslaag van de nationale lidstaten
niet kan worden weggepoetst. In de Conventie en in de IGC vervullen de nationale
lidstaten een rol. Als een meerderheid van de lidstaten en kandidaat-lidstaten
zich keert tegen een vaste president van buiten de Europese Raad, moet dit
serieus worden genomen. Hij vindt dat Nederland op dit punt de rug recht moet
houden. In plaats van te luisteren naar een doorsnee van de lidstaten, houdt
de voorzitter van de Conventie vast aan zijn eigen voorstellen, welke overeenkomen
met die van de grote lidstaten. Als daartegen niets wordt gedaan, leveren
de kleinere landen zichzelf uit en dat is volstrekt onverstandig.De communautaire methode moet regel zijn. Uitzonderingen dienen te worden
gedefinieerd. Dit geldt voor de beleidsterreinen van de huidige drie pijlers.
Hij geeft de Conventieleden in overweging de mogelijkheid van vice-voorzitterschappen
nader te bezien, als alternatief voor permanente leden van de Commissie. Hij
is het eens met het Nederlandse voorstel inzake de benoeming van de voorzitter
van de Commissie door het Europees Parlement. Bekrachtiging door de Europese
Raad lijkt hem daarbij niet noodzakelijk.In hoeverre is het mogelijk dat de voorzitter van de Europese Commissie
tevens technisch voorzitter van de Europese Raad wordt? Daarmee zou het probleem
van de discontinuïteit worden opgelost zonder een vaste president van
buiten aan te stellen.Ten slotte informeert hij naar de mening van de leden van de Conventie
over de opvatting van de minister van Justitie inzake federaal strafrecht
versus nationaal strafrecht.De heer De Nerée tot Babberich (CDA,
Tweede Kamer), benadrukt dat de leden van de Conventie verslag uitbrengen
van hetgeen zij op persoonlijke titel in de Conventie doen. De leden van de
Eerste en Tweede Kamer zijn in genen dele gebonden door hetgeen de afgevaardigden
van het parlement in de Conventie inbrengen.Volgens hem wordt de tegenstelling tussen de grote en de kleine lidstaten
niet kunstmatig gecreëerd, maar ligt deze juist ten grondslag aan alle
problemen die nog moeten worden opgelost, zoals de vraag of het voorzitterschap
van de Raad wel of niet moet rouleren en de vraag of de Europese Commissie
al dan niet een vaste voorzitter moet krijgen. Het roulerende voorzitterschap
heeft grote voordelen, omdat dit de lidstaten betrekt bij hetgeen er in Europa
gebeurt. Lidstaten moeten zich immers voorbereiden op het voorzitterschap,
ook al vindt dit maar eens in de zoveel jaren plaats. De tegenstelling groot-klein
ligt ook ten grondslag aan de discussie over de vraag of de Commissie moet
bestaan uit één commissaris per lidstaat. De kleinere landen
houden daaraan vast, omdat zij vrezen weggespeeld te worden door de grote
lidstaten. De tegenstelling speelt ook een rol in de discussie over besluitvorming
bij unanimiteit versus gekwalificeerde meerderheid. Een land kiest voor unanimiteit
om er in elk geval voor te zorgen nog enige invloed op de Europese besluitvorming
te houden. Hij vraagt de heer Timmermans aan te geven hoe kleinere landen
binnen de Europese Unie tot hun recht kunnen komen als de grotere landen proberen
hun wil op te leggen. Bij gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming is dit
heel gemakkelijk, omdat dan veel kleine landen nodig zijn om een zaak tegen
te houden, terwijl daarvoor maar een klein aantal grote landen nodig is. Wat
het uitspreken van een veto betreft wijst hij erop dat internationaal onderhandelen
ook inhoudt dat je de punten waarop je nog concessies zou kunnen doen, achter
de hand houdt, om in het kader van de grote uitruil aan het einde van de rit
te bezien waar je eigen belangen liggen. Het is onverstandig om bij voorbaat
zaken weg te geven.Ten slotte vraagt hij wat er kan worden gedaan om de burger te betrekken
bij het Europese proces. Op welke wijze kan diens mening worden gepeild?Het antwoord van de leden en plaatsvervangende leden van
de Europese Conventie uit de Eerste en Tweede KamerDe heer Van der Linden herkent zich niet in
de tegenstelling tussen de grote en de kleine lidstaten. In hoeverre heeft
Nederland er belang bij dat op een aantal vitale beleidsterreinen geen besluiten
worden genomen omdat unanimiteit is vereist? Zelf kan hij slechts een paar
voorbeelden noemen van gebieden waar unanimiteit in het belang van Nederland
is, zoals de uitzending van militairen en bepaalde aspecten van financieel
en fiscaal beleid. Er is trouwens geen sprake van een gemeenschappelijk belang
van de grote lidstaten. Als dat wel het geval was, zou het Verenigd Koninkrijk
inzake Irak wel één lijn hebben getrokken samen met Frankrijk
en Duitsland. Het verheugt hem dat in de tekst van het verdrag een amendement
van de Nederlandse delegatie is opgenomen waarin staat dat de landen in de
toekomst constitutioneel verplicht worden om, voorafgaand aan het innemen
van een nationaal standpunt op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid,
te proberen een Europees standpunt tot stand te brengen. In het licht van
de grote vraagstukken ziet hij trouwens geen grote verschillen tussen de belangen
van burgers uit grote lidstaten en die van burgers uit kleinere landen. Verder
is hij van mening dat Nederland, gelet op parallelle opvattingen over het
Europese integratieproces, in een land als Duitsland een grotere bondgenoot
heeft dan in een groot aantal kleinere landen. Ook om die reden zou het geen
goede zaak zijn als Nederland zich «opsloot» in de tegenstelling
groot-klein.Hoewel hij zich bewust is van de weerstand die bestaat tegen het volkscongres,
zou hij instemming met de instelling daarvan als wisselgeld achter de hand
willen houden, mits op het punt van de verhouding tussen de Raad en de Commissie
de juiste besluiten worden genomen. Met betrekking tot het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid moet de Europese Unie dan echter niet de
gouvernementele weg inslaan; op dit terrein dient de groeiende betekenis en
rol van de Commissie vorm te krijgen.Ontwikkelingssamenwerking is bij uitstek een thema waar sprake is van
vervangend beleid op Europees vlak. De hoofddoelstelling van de ontwikkelingssamenwerking
mag niet ondergeschikt worden gemaakt aan de uitgangspunten van de buitenlandse
politiek van de Unie, want dat zou een stap achteruit betekenen.Dat de internationale instellingen bij name worden genoemd, vindt wellicht
zijn oorzaak in de omstandigheid dat het Constitutioneel Verdrag veel verder
is uitgewerkt dan de meeste nationale grondwetten. De heer Van der Linden
hecht veel belang aan de relatie met de Raad van Europa. De Europese Unie
groeit uit van een economische gemeenschap via een politieke gemeenschap naar
een waardengemeenschap. Juist de Raad van Europa kan hierin een centrale rol
vervullen. Tegen de achtergrond van de betekenis van de Raad van Europa op
het gebied van rechtstatelijkheid, democratie en mensenrechten is het welhaast
beschamend dat binnen de Europese Unie een discussie wordt gevoerd over de
verhoging van het budget van de Raad van Europa van 217 mln euro met 12 mln
euro.Hij is het op zichzelf genomen eens met het dubbele voorzitterschap en
met het opnemen van een bepaling daarover in het Constitutioneel Verdrag,
maar dit is een onderdeel van het onderhandelingsproces. Het dubbele voorzitterschap
beschouwt hij als het beste alternatief voor een vaste voorzitter van buiten
de Raad voor een periode van 2,5 jaar of zelfs voor 5 jaar.De opvattingen van de minister van Justitie over federaal strafrecht versus
nationaal strafrecht zijn zeer interessant, maar er is heel weinig tijd voor
langdurige discussies en het oplaten van proefballonnen in Europa. Er moeten
nu keuzes worden gemaakt en posities worden ingenomen.De heer Van der Linden vindt het prima dat de Kamer de regering in zekere
mate onder druk zet om een veto uit te spreken, zodat de regering daarmee
kan schermen in Parijs en in Berlijn. Hij zou het echter een kwalijke zaak
vinden als de regering zelf daarvoor koos, want dit zou betekenen dat Nederland
op veel terreinen met veto's van andere landen wordt geconfronteerd. Het is
maar de vraag wie dan de hoogste prijs betaalt. Een veto is hoe dan ook een
zwaktebod. Beter is het, om gelijkgezinden te zoeken.De heer Timmermans wijst erop dat in het voorstel
dat in de Conventie voorligt over besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid,
wordt uitgegaan van een meerderheid van de lidstaten, plus 60% van de bevolking.
Bij een aantal van 25 lidstaten zijn ook veel kleine lidstaten nodig voor
het vormen van een meerderheid.De conventie houdt zich bezig met de wijze waarop de Europese overheid
moet worden ingericht bij een aantal lidstaten van 25 of meer. De kernvraag
betreft de verdeling van de macht. In de discussies daarover gaat de heer
Timmermans uit van drie criteria: ten eerste het Nederlandse belang, ten tweede
het Nederlandse belang en ten derde het Nederlandse belang. Daarvoor is hij
namens de Tweede Kamer lid van de Europese Conventie. Hij gelooft echter niet
in de tegenstelling groot-klein. Er is namelijk geen sprake van een front
van 17 lidstaten die eensgezind de Europese president afwijzen. Als dat wel
het geval was, zou hij zich daarbij aansluiten. Er worden allerlei tactische
spelletjes gespeeld, en in de dynamiek van het onderhandelingsproces kun je
niet rekenen op een gesloten front van kleinere lidstaten. Het
Nederlandse belang is het beste gediend met een sterke Europese Commissie
en met zoveel mogelijk besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Stel
dat over financiële kwesties altijd een besluit zou moeten worden genomen
bij unanimiteit, dan zou dit betekenen dat de Europese Unie tot in het volgende
millennium vastzit aan het rondpompen van geld via de structuurfondsen. Er
zal dan altijd wel een lidstaat zijn die zijn veto uitspreekt over het afschaffen
daarvan. In een dergelijk geval is niet unanimiteit, maar gekwalificeerde-meerderheidsbesluitvorming
in het belang van de Nederlandse belastingbetaler. Het vasthouden aan unanimiteit
op het gebied van de derde pijler zou bijvoorbeeld betekenen dat er nooit
een Europees asiel- en migratiebeleid tot stand komt.Hij is het helemaal eens met de opvattingen van de minister van Justitie
over een Europees strafrecht, maar vermoedt dat de presentatie van diens plan
ervoor is bedoeld om niet te hoeven meegaan in de voorstellen die in de Conventie
aan de orde zijn. Nederland zal echter ook op het gebied van de strafrechtelijke
samenwerking compromissen moeten sluiten.Met de heer Van Gennip vreest de heer Timmermans dat de aspecten van buitenlands
beleid van de eerste pijler, te weten handel en ontwikkelingssamenwerking,
als het ware worden uitgehold, omdat deze worden samengevoegd met beleidsterreinen
die nog niet zijn gecommunautariseerd. De Nederlandse leden van de Conventie
zullen er de komende tijd goed op moeten letten dat de besluitvorming op deze
terreinen niet intergouvernementeel wordt gemaakt, want dat zou een stap terug
betekenen.Hij is het eens met de heer Van der Linden op het punt van het dubbele
voorzitterschap. Het lijkt echter weinig realistisch om dit nu binnen te halen.
Een risico bij het dubbele voorzitterschap is, dat dit zo uitpakt dat de voorzitter
van de Europese Raad tevens de Europese Commissie voorzit, in plaats van omgekeerd.
Daarmee zou de Europese Commissie worden «verintergouvernementaliseerd».
Hij spreekt overigens tegen dat de kleinere lidstaten niets inbrengen tegen
het voorstel voor een vaste president. Het voorstel dat in de Conventie voorligt,
is bovendien niet dat van de heer Giscard d'Estaing, want in het Praesidium
is dit flink geamendeerd. Naar de mening van de heer Timmermans biedt het
voorstel een basis voor discussie en vormt het geen aanleiding voor het aankondigen
van een veto, waarvan je weet dat dit, overeenkomstig de goede Nederlandse
traditie, in een latere fase toch weer van tafel zal worden gehaald. Wel is
het belangrijk om ervoor te zorgen dat de vaste voorzitter een «chairman»
wordt en geen «président». Betrokkene moet technisch voorzitter
zijn en geen nieuw ambtelijk apparaat krijgen. Verder moet hij bij voorkeur
afkomstig zijn uit de kring van regeringsleiders. Dit zijn allemaal punten
waarop krachtig moet worden ingezet. Vasthouden aan het roulerend voorzitterschap
leidt tot verzwakking van de positie van de Europese Unie. De heer Timmermans
vraagt zich af in hoeverre het eenmaal per vier parlementsperiodes bekleden
van het voorzitterschap bijdraagt tot de herkenbaarheid van Europa in eigen
land. Belangrijk is het bereiken van evenwicht tussen de instellingen. Als
daarbij in onvoldoende mate een ontwikkeling in communautaire zin mogelijk
wordt gemaakt, moet Nederland «nee» zeggen. Hij vindt het echter
geen goede manier van onderhandelen om ten aanzien van één aspect
een veto op tafel te leggen, want dan bereik je verder niets op alle andere
onderdelen. Het gaat om de beoordeling van het eindresultaat: is dit in het
belang van Nederland of niet? Daarbij moeten alle elementen in de afweging
worden betrokken.Op het punt van het defensiebeleid is communautarisering voor een groot
deel niet aan de orde en de heer Timmermans vindt dit een goede zaak. Het
is ondenkbaar dat de beslissing over het uitzenden van troepen door anderen
zou worden genomen dan de nationale lidstaat.De discussie over verdere samenwerking op defensiegebied is heel sterk in het licht komen te staan van de mini-defensietop. Hiermee is, terecht,
kwaad bloed gezet. Het is onzinnig om over verdergaande Europese defensiesamenwerking
te spreken zonder het Verenigd Koninkrijk. In Europa bestaat bepaald geen
behoefte aan nog weer een hoofdkwartier, want daarvan zijn er genoeg. Europa
beschikt echter over te weinig strategisch transport, inzetbare troepen, inlichtingencapaciteit
en dergelijke. Om de wanverhouding tussen de financiële input en de output
in de vorm van veiligheidspolitiek te veranderen, is meer samenwerking nodig.
Daarbij gaat het echter om afspraken tussen lidstaten. Het beleid op dit terrein
wordt niet gecommunautariseerd. Pas wanneer de afspraken succesvol blijken
te zijn en er tegelijkertijd sprake is van groei in het gemeenschappelijk
buitenlands en veiligheidsbeleid – defensie is immers niets anders dan
een instrument in handen van de buitenlandse politiek – zou op termijn
kunnen worden gedacht aan verdere communautarisering. Thans is dit echter
niet aan de orde. In de Conventie wordt op dit terrein een kader geschapen
waarbinnen landen verdere stappen kunnen zetten om, bilateraal dan wel met
andere gelijkgezinde landen, verdere samenwerking mogelijk te maken. De nationale
parlementariërs moeten oppassen dat dit kader niet leidt tot een vorm
van samenwerking waardoor de parlementaire controle verwatert of onmogelijk
wordt gemaakt. De heer Timmermans benadrukt dat de opmerkingen die hij tot
dusverre heeft gemaakt, betrekking hebben op de samenwerking tussen de krijgsmachten.
Wat het gezamenlijk uitvoeren van vredestaken betreft, is het de bedoeling
dat er een kader ontstaat waarbinnen gezamenlijk wordt besloten of er voor
Europa al dan niet een taak is weggelegd. Dit kader schept de mogelijkheid
voor de landen die dat willen en kunnen om aan een dergelijke missie invulling
te geven. Dit betreft een verdergaande vorm van samenwerking. De operatie
in Macedonië is een voorbeeld van zeer succesvol gezamenlijk Europees
optreden.Naar het oordeel van de heer Van Dijk was
er in de Conventie sprake van een gespannen sfeer naar aanleiding van de escapade
van de voorzitter. De heer Giscard d'Estaing heeft uitgesproken opvattingen
en het Praesidium is erin geslaagd om enkele scherpe kantjes van de voorstellen
af te halen. De strekking van de voorstellen is echter niet wezenlijk gewijzigd;
de tekst is eerder afgevlakt. Toen het voorstel over het volkscongres aan
de orde kwam, was de heer Giscard d'Estaing niet meer in de vergadering aanwezig.
Uit lankmoedigheid ten opzichte van de voorzitter heeft men het voorstel ongewijzigd
gelaten. Dit houdt in, dat er in het Praesidium eigenlijk geen goede discussie
over dit onderwerp heeft plaatsgevonden. Het is overigens wel zo, dat de echte
discussie over het hoofdstuk betreffende de institutionele verhoudingen nog
moet plaatsvinden. Er is een groot aantal amendementen ingediend en op 15
en 16 mei kan iedereen het woord voeren. De heer Van Dijk concludeert dat
de voorzitter van de Conventie de discussie over deze zaken in het Praesidium
in elk geval niet heeft verloren.De betekenis van het volkscongres is zeer beperkt. Het congres zal niets
doen aan de subsidiariteits- en proportionaliteitstoets. Op dit gebied is
een duidelijke rol voor de nationale parlementen weggelegd. In uiterste instantie
kan het Europese Hof eraan te pas komen.In een eerder gesprek is van gedachten gewisseld over de betrokkenheid
van de burger bij Europa. Thans gaat het om de vraag wat de beste manier is
om de belangen van de burger te verdedigen, niet alleen op het Europese, maar
ook op het nationale niveau.Tijdens een recent debat met de Tweede Kamer heeft de minister van Justitie
zijn ideeën over Europees strafrecht reeds ontvouwd. In de Kamer kreeg
hij over het algemeen steun voor zijn opvattingen, maar daarbij is wel de
vraag opgeworpen of het niet veel te laat is om deze opvattingen alsnog in
te brengen in de Europese Conventie. De heer Van Dijk vermoedt dat de minister
zich hiervan bewust is, maar dat hij wil voorkomen dat er onomkeerbare
stappen worden gezet, waardoor zijn visie niet meer kan worden verwezenlijkt.
Deze zaak zou nog eens goed moeten worden bezien.De hoofdregel van het tweede deel van het verdrag zou gekwalificeerde
meerderheidsbesluitvorming moeten zijn. Er zal echter stevig worden onderhandeld
over de vraag over welke onderwerpen bij unanimiteit dan wel gekwalificeerde
meerderheid moet worden besloten. Dit zal een lastige discussie worden, zowel
binnen de Conventie als daarna.Het is kunstmatig om net te doen alsof de tegenstelling tussen de grote
en de kleine landen niet bestaat. Voor de grote lidstaten vormt deze tegenstelling
een denkkader. Het is echter maar de vraag of het verstandig is daarin mee
te gaan. Belangrijker is, welke visie op de Europese eenwording men aanhangt,
en dan gaat het om de keuze tussen de communautaire en de intergouvernementele
methode. In elk geval getuigt het van realiteitszin om te erkennen dat er
een verschil is tussen grote en kleine lidstaten en dat dit een rol speelt
in de wijze waarop zowel binnen de Conventie als later binnen de IGC zal worden
onderhandeld.De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken van de Tweede
Kamer,DijksmaDe voorzitter van de commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties
van de Eerste Kamer,EversdijkDe griffier van de vaste commissie voor Europese Zaken van de Tweede
Kamer,MattijssenDe griffier van de commissie voor Europese Samenwerkingsorganisaties
van de Eerste Kamer,NieuwenhuizenXNoot1Samenstelling:Leden: Terpstra (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), De Graaf (D66), Dijksma
(PvdA), voorzitter, De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Buijs (CDA), Atsma (CDA),
Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak (PvdA),
Van der Staaij (SGP), Wilders (VVD), Waalkens (PvdA), Van Baalen (VVD), Van
Winsen (CDA), Van den Brink (LPF), Van den Brand (GroenLinks), Hessels (CDA),
Spies (CDA), Eerdmans (LPF), ondervoorzitter, Van Velzen (SP), De Nerée
tot Babberich (CDA) en Dubbelboer (PvdA).Plv. leden: De Vries (VVD), Duivesteijn (PvdA), Kruijsen (PvdA), Bruls
(CDA), Van Heteren (PvdA), Van Haersma Buma (CDA), Duyvendak (GroenLinks),
Bussemaker (PvdA), De Wit (SP), Eijsink (PvdA), Rouvoet (ChristenUnie), Griffith
(VVD), Douma (PvdA), Geluk (VVD), Algra (CDA), Vos (GroenLinks), Wijn (CDA),
Varela (LPF), Vergeer-Mudde (SP), Mastwijk (CDA), Fierens (PvdA), Hirsi Ali
(VVD), Van Aartsen (VVD) en Van der Laan (D66).XNoot2Samenstelling:Leden: Van de Beeten (CDA), De Blécourt-Maas (VVD), Castricum (PvdA),
Dupuis (VVD), Van Eekelen (VVD), Eversdijk (CDA), voorzitter, Groen (ChristenUnie),
Jurgens (PvdA), Ketting (VVD), Van der Linden (CDA), Ruers (SP) en Schuyer
(D66).Plv. leden: Baarda (CDA), Dees (VVD), Holdijk (SGP), Kneppers-Heijnert
(VVD), Lemstra (CDA), Platvoet (GroenLinks), Le Poole (PvdA), Rabbinge (PvdA),
Swenker (VVD), Terlouw (D66), Van Vugt (SP) en Walsma (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28473-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl