Bestrijding internationaal terrorisme; Brief minister met reactie op het advies 'Vreemdelingenbeleid en terrorismebestrijding' van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27925, nr. 103

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

27925 nr. 103

03-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamSamenvatting van het adviesDe internationale contextDe nationale contextAlgemene reactie op het adviesReacties op de aanbevelingenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27925Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 925Bestrijding internationaal terrorismenr. 103BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 3 november 2003In mei 2003 zond ik uw Kamer het aan mij uitgebrachte advies «Vreemdelingenbeleid
en terrorismebestrijding» van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken
(ACVZ) (Just03-476 en Just03-807). De ACVZ is een bij (de Vreemdelingen)wet
ingesteld adviesorgaan in de zin van de kaderwet adviescolleges, dat tot taak
heeft de regering te adviseren over het vreemdelingenrecht en vreemdelingenbeleid.In deze brief treft uw Kamer mijn reactie op dit advies aan, mede namens
mijn ambtgenoten van Buitenlandse Zaken, Justitie, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en Defensie. Hieronder volgt een samenvatting van het advies, een korte algemene
reactie en de reactie op de aanbevelingen uit het advies.Samenvatting van het adviesDe ACVZ heeft in haar advies de mogelijkheden bezien om via de Vreemdelingenwet,
het vreemdelingenbeleid en de uitvoering daarvan een optimale bijdrage te
leveren aan de bestrijding en voorkoming van terrorisme. Daartoe is de internationale
context geschetst. Zo zijn de reacties van de VS, Canada en de EU op de aanslagen
van 11 september 2001 in ogenschouw genomen. Daarnaast is de nationale context
aan bod gekomen.De ACVZ hanteert in haar advies twee uitgangspunten. De commissie meent
dat het vreemdelingbeleid een serieuze bijdrage kan leveren aan het voorkomen
en bestrijden van terrorisme doordat potentiële terroristen uit Nederland
kunnen worden geweerd dan wel verwijderd. Tegelijk tekent zij daarbij aan
dat het vreemdelingenbeleid uiteraard niet het enige instrument is om terrorisme
tegen te gaan. Bovendien realiseert de commissie zich dat maatregelen op het
terrein van het vreemdelingenbeleid de binnenkomst of aanwezigheid van terroristen
in Nederland niet onmogelijk maakt. Een tweede uitgangpunt van de commissie
is dat de bestaande reële dreiging van terrorisme een (bescheiden) proportionele
en doelmatige inperking van de rechten van het individu in het
vreemdelingenrecht rechtvaardigt ten gunste van de bescherming van de democratische
rechtsstaat.De internationale contextOnder het thema de internationale rechtsorde behandelt de commissie de
maatregelen die in VN verband zijn genomen tegen het terrorisme. Aandacht
krijgt met name de Veiligheidsraad resolutie 1373, waarin de lidstaten worden
opgeroepen alles in het werk te stellen terrorisme te voorkomen en de daders
te berechten. In deze resolutie worden degenen die terroristische daden financieren,
voorbereiden of ondersteunen op gelijke voet gesteld met hen die de daden
plegen. Verder is ingegaan op de zogenaamde sanctielijsten van de Verenigde
Naties. Op deze lijsten kunnen namen van personen, groepen en landen vermeld
worden die worden verdacht van terroristische activiteiten. Lidstaten zijn
onder andere verplicht hun saldo's te blokkeren en inreisverboden op te leggen.
Voor personen, groeperingen of landen op de lijsten bestaan geen directe juridische
mogelijkheden tot verweer. De commissie doet de aanbeveling dat Nederland
zich strikt houdt aan de resolutie 1373, maar dat Nederland voorbereid is
eventuele foutieve vermeldingen op de sanctielijsten te herstellen via een
snelle procedure bij de VN. Ook het internationale vluchtelingenrecht passeert
de revue. De commissie constateert dat het Vluchtelingenverdrag niet van toepassing
is op een persoon van wie er «ernstige redenen bestaan hem te beschouwen
als een gevaar voor de veiligheid van het land waar hij zich bevindt, of die,
bij gewijsde veroordeeld wegens een bijzonder ernstig misdrijf, een gevaar
oplevert voor de gemeenschap van dat land». Een terroristische daad
kan vrijwel per definitie als zodanig worden gekwalificeerd, aldus de commissie.
Uitzetting of uitlevering van deze persoon kan echter problematisch zijn indien
er gevaar is dat betrokkene wordt blootgesteld aan folteringen of aan onmenselijke
of vernederende behandeling (artikel 3 EVRM en Anti-Folterverdrag). De ACVZ
pleit ervoor in deze gevallen na te gaan of door de Europese Unie afspraken
kunnen worden gemaakt met landen van origine (of een derde land) over waarborgen
waardoor de uitzetting of uitlevering wel kan plaatsvinden.De commissie stelt vervolgens de maatregelen die in de Verenigde Staten
en Canada zijn genomen naar aanleiding van de aanslagen van 11 september aan
de orde. Daarbij wordt aandacht besteed aan de instelling van het zogenoemde
Department of Homeland Security en uitbreiding van opsporings- inlichtingenbevoegdheden
in de zogenoemde USA-PATRIOT-wet. Ten aanzien van Canada wordt aandacht besteed
aan het door dat land gehanteerde concentrische grenzenconcept. In dit concept,
waarvan de ACVZ in haar advies een warm pleitbezorger is, wordt de opvatting
van de fysieke grens als een lijn tussen twee staten losgelaten. Het tegengaan
van terrorisme vereist een ander concept waarbij het begrip grenzen wordt
opgevat als een reeks concentrische cirkels. De buitenste cirkel wordt gevormd
door de inlichtingendiensten, die informatie over mogelijke dreiging moeten
verzamelen en deze vooral ook moeten delen met andere organisaties. Daarbinnen
valt een cirkel van consulaire diensten, waar voor het eerst een fysiek contact
met de vreemdeling is. Een volgende cirkel is de pre-boarding check door zogenoemde
Immigration Control Officers bij vluchten die als risicovol worden aangemerkt.
De fysieke grens is slechts de binnenste cirkel, waar met behulp van gerichte
«profiling» de schaarse middelen op de meest risicovolle vreemdelingen
kunnen worden ingezet. Tenslotte is er nog het binnenlandse vreemdelingentoezicht. De Commissie beschrijft ook de reactie van de Europese Unie op de aanslagen
in de VS. Op het gebied van het vreemdelingenbeleid bepleitte de Europese
Raad enkele maatregelen: intensivering van de grensbewaking, verhoogde waakzaamheid
bij de afgifte van verblijfstitels en identiteitsdocumenten, betere controle
van echtheid van documenten, striktere toepassing van procedures voor visumverlening
en versterking van consulaire samenwerking. Op het gebied van visaverstrekking
zijn belangrijke stappen gezet. Een Uniebrede visumsticker, met verscherpte
veiligheidskenmerken, is in ontwikkeling. Een haalbaarheidsonderzoek naar
een Europese visadatabank, waarin afgifte van visa en inreis van visumhouders
moet worden geregistreerd, is opgestart. De ACVZ concludeert ten aanzien van
de Europese aanpak dat er veel in gang is gezet, maar twijfelt aan de samenhang
en de doeltreffendheid van de maatregelen. Dit omdat de zorg voor de nationale
veiligheid een onderwerp is dat voornamelijk binnen de bevoegdheidssfeer van
de lidstaten valt. De ACVZ acht een beter gestructureerde en geïntegreerde
aanpak in de Unie onontbeerlijk voor de bestrijding van terrorisme.De nationale contextVan de maatregelen die Nederland na 11 september 2001 nam, noemt de commissie
er vijf op het terrein van het vreemdelingenbeleid. Te weten de ontwikkeling
van centraal vingerafdrukkensysteem voor vreemdelingen en de afname van een
biometrisch kenmerk van visumaanvragers, het streven naar een Europese harmonisering
van het visumbeleid, de oprichting van een tweede 1F-unit, de versterking
van zowel de buitengrenscontroles als het mobiel vreemdelingentoezicht (MTV),
en op het terrein van de regelgeving de implementatie van EU-kaderbesluiten
betreffende terrorisme en het Europees aanhoudingsbevel.De ACVZ beoordeelt de genomen maatregelen als een waardevolle bijdrage
aan de bestrijding van terrorisme, maar maakt enkele kanttekeningen. Ten eerste
acht zij het wenselijk dat de regering de concrete voortgang bij de uitvoering
van deze maatregelen aangeeft. Ten tweede vindt de ACVZ dat achter de genomen
maatregelen geen systematische analyse van het vreemdelingrechtelijke instrumentarium
ten grondslag ligt. Zij vindt de maatregelen conventioneel en voortbordurend
op maatregelen die zich «in de pen» of in voorbereiding bevonden.De ACVZ stelt dat er meer en onconventionelere maatregelen nodig zijn.Zij heeft daartoe systematisch de interventie momenten in kaart gebracht
waarop de overheid met een vreemdeling wordt geconfronteerd en waarin de mogelijkheid
zich voordoet om met behulp van het vreemdelingrechtelijke instrumentarium
de binnenkomst van een «verdachte» vreemdeling te verhinderen
of, indien hij zich reeds in Nederland bevindt, zijn verblijf te beëindigen.
Naar het oordeel van de ACVZ zijn er momenten waarop stelselmatig moet worden
nagegaan of informatie voorhanden is die het vermoeden wettigt dat een vreemdeling
betrokken is of kan zijn (geweest) bij terrorisme. Naar aanleiding daarvan
stelt de ACVZ een aantal wijzigingen in wet- en regelgeving voor. Ook een
verbetering van de rechtsbescherming tegen het overheidsoptreden op dit terrein
wordt voorgesteld. Verder bepleit de commissie de invoering van het eerder
genoemde concentrische grenzen concept door Nederland, verbeteringen op het
gebied van informatie-uitwisseling en opleiding en maatregelen op het terrein
van visa en biometrie.De in de bovenstaande samenvatting genoemde aanbevelingen komen in hun
concrete, letterlijke vorm, aan de orde bij de puntsgewijze behandeling van
de aanbevelingen in het advies. Algemene reactie op het adviesIk heb met belangstelling en waardering kennisgenomen van de systematische
analyse van de relatie tussen het vreemdelingenbeleid en de bestrijding van
terrorisme van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken. De ACVZ benoemt
op het raakvlak tussen het Vreemdelingenbeleid en de bestrijding van terrorisme
een aantal wezenlijk kwesties. Dit en de door de ACVZ aangedragen oplossingsrichtingen
hebben voor mij de aanleiding gevormd het bestaande beleid onder de loep te
nemen. Ik heb daaruit geconcludeerd dat met een meer structurele aandacht
voor de veiligheidsaspecten van het vreemdelingenbeleid nog veel te winnen
is. Het advies geeft mij daarom aanleiding om een aantal voorgestelde maatregelen
voortvarend uit te voeren en bovendien om bij de uitvoering van al voorgenomen
maatregelen rekening te houden met de aanbevelingen van de ACVZ.Het kabinet is van mening dat het voorkomen en de bestrijding van terrorisme
een breed scala aan maatregelen vergt op een groot aantal beleidsterreinen.
Ieder van deze maatregelen afzonderlijk is van beperkte waarde, maar gezamenlijk
kan een wezenlijke beperking van de risico's op terroristische incidenten
worden bereikt. Het is deze opvatting die ten grondslag ligt aan de beleidsvisie
op de bestrijding van terrorisme van het kabinet in de notitie «Terrorisme
en de bescherming van de samenleving» (Kamerstukken II 2002/2003, 27 925,
nr 94). Het pleidooi van de ACVZ voor een meer nadrukkelijke en systematische
inzet van het instrumentarium uit het vreemdelingenbeleid sluit op deze visie
aan.De aanbevelingen uit het ACVZ-advies raken een groot aantal overheidsinstanties
in zowel vreemdelingen- als veiligheidsketen die ressorteren onder meerdere
ministeries. Zoals voorgesteld in de genoemde nota «terrorisme en bescherming
van de samenleving», is de minister van Justitie coördinerend minister
op het (brede) terrein van terrorismebestrijding. De minister van Justitie
wordt in deze coördinerende rol ondersteund door het Gezamenlijk Comité
Terrorismebestrijding (GCT). In dit comité zijn alle betrokken departementen,
inclusief de vreemdelingen- en veiligheidsketen vertegenwoordigd. Deze reactie
op het ACVZ advies is voorbereid in het GCT. De verantwoordelijkheid voor
de uitvoering van de overgenomen aanbevelingen ligt bij de vakminister die
het aangaat. Ambtelijk zal die verantwoordelijkheid worden bewaakt door het
GCT. Het GCT zal ook de rapportage over voortgang van de uitvoering van aanbevelingen
aan de Tweede Kamer voorbereiden. Verder kan in het algemeen nog opgemerkt
worden dat in reactie op aanbevelingen die nieuwe financiële en juridische
consequenties hebben, consequent een haalbaarheidsonderzoek
zal plaatsvinden.Tot slot nog een algemene opmerking. Het vreemdelingenbeleid dient mede
de bescherming van de openbare orde en nationale veiligheid in Nederland.
Dat is de grondslag voor de inzet van het instrumentarium van het vreemdelingenbeleid
tegen het terrorisme. Ik hecht eraan te benadrukken dat uiteraard in het overgrote
deel van de gevallen een vreemdelingtoegang wordt verleend of een aanvraag
van een verblijfsvergunning doet, de openbare orde of de nationale veiligheid
geenszins in het geding is.Reacties op de aanbevelingenPer aanbeveling volgt hieronder een reactie op het advies van de ACVZ.
De aanbevelingen zijn letterlijk overgenomen uit het rapport en zijn cursief
gezet. 1. Nederland dient zich aan de VN en Europese sanctielijsten
te houden en conform de bij die lijsten behorende verplichtingen te handelen
ook indien een Nederlander of zich in Nederland verblijvende vreemdeling op
zo'n sanctielijst staat. Deze verplichting geldt ook indien de betrokkene
lid is geweest of anderszins steun heeft geboden aan een op die lijst genoemde
organisatie. De ACVZ beveelt de Minister aan nader onderzoek te (laten) doen,
naar de gevolgen en procedures rond de besluitvorming ter zake, daarbij uitgaande
van de status van de Veiligheidsraad en de bindende werking van haar resoluties;
daarbij dient ook een procedure te worden ontwikkeld hoe te handelen als een
zich in Nederland bevindende persoon stelt ten onrechte op een sanctielijst
terecht te zijn gekomen.Dit is een waardevolle aanbeveling. Op grond van internationaal recht
hebben VN Veiligheidsraad sanctieresoluties een bindend karakter. Mocht de
Nederlandse regering evenwel op grond van aan haar bekende feiten en omstandigheden
of anderszins tot het oordeel komen dat de grond voor vermelding van een persoon
of een organisatie op een VN sanctielijst ontbreekt of in hoge mate betwistbaar
is, dan ligt het in de rede dat de Nederlandse regering het desbetreffende
VN-sanctiecomité van haar bevindingen op de hoogte stelt, teneinde
een heroverweging en in voorkomend geval een aanpassing van de lijst te bevorderen.
De Nederlandse regering is op een dergelijke procedure voorbereid.Uit de tekst op pagina 76 van het advies valt op te maken dat de ACVZ
in het recente verleden gevallen aanwijst waarin de Sanctiewet had kunnen
worden toegepast om een (vermoedelijke) terrorist te weren of zijn verblijfsvergunning
in te trekken. Het is de Vreemdelingenwet 2000 die de mogelijkheid biedt om
een dergelijk persoon de toegang te weigeren, op basis van het gevaar dat
de aanwezigheid van deze persoon voor de openbare orde of de nationale veiligheid
mee zou brengen. Alleen indien het gevaar voor de openbare orde of nationale
veiligheid in Nederland niet kan worden aangenomen
biedt de vreemdelingenwet geen grond tot toegangsweigering. In die gevallen
biedt sinds de inwerkingtreding van de Sanctiewet van 16 mei 2002 deze laatste
wet in aanvulling op of in afwijking van de Vreemdelingenwet 2000 een grond
tot toegangs- of verblijfsweigering op grond van bindende besluiten van volkenrechtelijke
organisaties, (zoals VNVR resoluties). Daartoe wordt een ministeriële
regeling vastgesteld.Mij is echter niet gebleken dat zich al dergelijke gevallen hebben voorgedaan.
De ACVZ noemt in dit verband de zaken Krekar en Öçalan. In deze
beide gevallen bood de Vreemdelingenwet 2000 de grond de betrokkene toegang
tot Nederland te ontzeggen. In het geval Öçalan heeft de betrokkene
overigens Nederland feitelijk niet bereikt en is het dus niet gekomen tot
een toegangsweigering tot het Nederlandse grondgebied.2. De ACVZ acht het wenselijk dat Nederland zo spoedig
mogelijk het Palermo Verdrag en de drie Protocollen over grensoverschrijdende
misdrijven ratificeert.Het kabinet heeft deze intentie. Het in december 2000 te Palermo gesloten
Verdrag tegen transnationale georganiseerde misdaad, en de bijbehorende protocollen
inzake de preventie, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder
vrouwenhandel en kinderhandel, tegen de smokkel van migranten over land, over
de zee en door de lucht, en tegen illegale wapenproductie en wapensmokkel
worden naar verwachting in 2004 geratificeerd. Een wetsvoorstel ter uitvoering
van internationale regelgeving ter bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel
is door het kabinet om advies aan de Raad van State gezonden. Naar verwachting
zal het voorstel het komend jaar bij de Tweede Kamer worden ingediend.3. De VR resolutie 1373(2001) heeft de kring van betrokkenen
uitgebreid tot diegenen die terroristische daden steunen hetgeen verder lijkt
te gaan dan wat voorheen verdragsrechtelijk was vastgelegd. Om
die reden zou de«personal and knowing participation test» moeten
worden aangevuld.Het ondersteunen/faciliteren van 1F-misdrijven (waaronder terrorisme)
valt reeds binnen het huidige kader van de zogenoemde «personal en knowing
participation»- toets, zoals neergelegd in de Vreemdelingencirculaire
2000(C1/5.13.3).In resoluties 1269 en 1373 van de Veiligheidsraad van de VN is bepaald
dat deelnemers aan en ondersteuners van terrorisme moeten worden uitgesloten
van het Vluchtelingenverdrag. Op grond hiervan is in de Vreemdelingencirculaire
2000 bepaald dat deze personen op grond van artikel 1F kunnen worden uitgesloten
van het Vluchtelingenverdrag. Het plegen en/of ondersteunen van terroristische
activiteiten moet in beginsel worden opgevat als een ernstig niet-politiek
misdrijf in de zin van artikel 1F onder b.Teneinde te kunnen bepalen of iemand individueel verantwoordelijk kan
worden gehouden voor 1F-handelingen dient de «personal en knowing participation
test» te worden toegepast. Dit wil zeggen dat aan de hand van een aantal
vragen moet worden bezien of ten aanzien van betrokkene kan worden aangenomen
dat hij weet heeft gehad of had behoren te hebben van het plegen van het betreffende
misdrijf («knowing participation») én of hij op enige wijze
hieraan persoonlijk heeft deelgenomen («personal participation»).
Indien hiervan sprake is kan aan betrokkene artikel 1F worden tegengeworpen.
Onder «personal participation» wordt hier niet slechts verstaan
het door betrokkene zelf of in diens opdracht plegen van het misdrijf, maar
ook het door betrokkene direct faciliteren of ondersteunen hiervan.4. Nederland dient het initiatief te nemen om in die
gevallen waarbij uitzetting, ondanks toepasbaarheid van artikel 1F op problemen
met betrekking tot mensenrechten stuit (EVRM, AFV artikel 3), te komen tot
afspraken tussen de EU en het land van origine of een mogelijk derde land,
over een rechtmatige rechtsgang, een behandeling in overeenstemming met het
EVRM, met toegang tot het proces door EU waarnemers, de mogelijkheid van monitoring
van de tenuitvoerlegging van de opgelegde (gevangenis) straf en de uitsluiting
van de oplegging van de doodstraf of van een andere wrede of onmenselijke
behandeling als straf.Indien zich een concreet geval voordoet waarbij het belang van verwijdering
van de illegale vreemdeling groot is, en er een gerede kans op een dergelijke
overname bestaat, zal Nederland pogen dergelijke afspraken te maken met het
land van herkomst of een derde land.De gedachte om in Europees verband te bezien of de door de ACVZ genoemde
mogelijkheid bestaat is een waardevolle omdat zij biedt wellicht een grotere
kans op succes biedt dan wanneer Nederland alleen een dergelijk initiatief
neemt.Er moet wel aangetekend worden dat het juist voor vreemdelingen op wie
artikel 1F van toepassing is verklaard zeer moeilijk is afspraken te maken
met het land van herkomst dat artikel 3 EVRM niet zal worden geschonden. Dan
wel met een derde land de afspraak te maken dat de betrokkene niet zal worden
teruggezonden naar het land van herkomst waar het gevaar van deze schending
bestaat. Indien artikel 1F van toepassing is, dient in het kader van de uitzetting
te worden onderzocht of terugzending naar het land van herkomst een reëel
risico van schending van artikel 3 EVRM met zich meebrengt. Dikwijls valt
dit voor vreemdelingen op wie artikel 1F van toepassing is verklaard niet
uit te sluiten. In dergelijke gevallen kan een vreemdeling niet worden uitgezet
naar het land van herkomst.Om straffeloosheid te voorkomen kan in een voorkomend geval strafvervolging
in Nederland aan de orde zijn. 5. Om een meer afgestemde en geïntegreerde aanpak
van de relatie vreemdelingenbeleid en terrorismebestrijding in Europa te bewerkstelligen,
dient door het Nederlands EU voorzitterschap in de tweede helft van 2004 dat
onderwerp op de agenda voor de betreffende periode te worden geplaatst. Daarbij
is bijzondere aandacht nodig voor een verbetering van de verslaglegging van
de ondernomen activiteiten, waarbij de concrete resultaten worden vermeld;Nederland maakt onderdeel uit van Europa. Binnen het Schengengebied bestaan
geen binnengrenscontroles. Dat alleen al maakt dat een effectieve aanpak van
de dreiging van terrorisme in Nederland slechts mogelijk is in internationaal,
meer in het bijzonder Europees, verband. In de Nota «Terrorisme en de
bescherming van de samenleving» is door het kabinet aangekondigd te
bevorderen dat het onderwerp terrorismebestrijding in EU kader als prioriteit
wordt aangemerkt voor versterkte samenwerking. Gezien de brede benadering
van de voorkoming en bestrijding van terrorisme die Nederland voorstaat, raakt
dat ook het vreemdelingenbeleid. Verder figureert het onderwerp prominent
in de Europese samenwerking op de terreinen van grensbeheer, visa en biometrie.6. De ACVZ beveelt aan dat Nederland (alsnog) voorstelt
om in de voorgestelde definitierichtlijn een uitzonderingsartikel gebaseerd
op artikel 33 lid 2 Vluchtelingenverdrag op te laten nemen, dat van toepassing
is op alle beschermingsvormen (asiel en subsidiair), zodat in het voorkomende
geval bescherming kan worden geweigerd indien sprake is van ernstige redenen
dat de vreemdeling een gevaar is (of gaat opleveren) voor de nationale veiligheid.Ik deel de opvatting van de ACVZ dat in dit richtlijnvoorstel een uitzonderingsbepaling
dient te worden opgenomen. Hiermee is rekening gehouden in de huidige tekst
van het voorstel voor een definitierichtlijn («richtlijn van de Raad
betreffende minimumnormen voor de erkenning en de status van onderdanen van
derde landen en staatlozen als vluchtelingen of als personen die anderszins
internationale bescherming behoeven»). De zogenaamde exclusion-clauses
zijn voor vluchtelingen neergelegd in artikel 14 van de ontwerp-richtlijn.
Artikel 14b bepaalt verder dat de vluchtelingenstatus in bepaalde gevallen
kan worden onthouden, ingetrokken, beëindigd of niet verlengd indien
de vreemdeling een gevaar vormt voor de openbare of de nationale veiligheid.
In artikel 17 zijn exclusion-clauses voor subsidiair beschermden opgenomen.
Hieronder is ook begrepen de situatie dat een vreemdeling een gevaar vormt
voor de openbare orde of de nationale veiligheid.7. Leg in de Vreemdelingenwet 2000 dan wel het Vreemdelingenbesluit
2000 vast dat het plegen van terroristische activiteiten, waaronder begrepen
de voorbereiding en ondersteuning ervan, hetzij in Nederland dan wel in het
buitenland gepleegd, geacht wordt een bedreiging te zijn voor de nationale
veiligheid in Nederland. De uitwerking hiervan dient in de Vreemdelingencirculaire
2000 te worden neergelegd.In de ogen van de Nederlandse regering vormt betrokkenheid bij het plegen
van terroristische daden inderdaad een bedreiging van de nationale veiligheid.
Dergelijke personen dient de toegang tot Nederland te worden geweigerd en
hun verblijfsaanvragen dienen te worden afgewezen.In de uitvoeringspraktijk wordt van geval tot geval bezien of een vreemdeling
een gevaar vormt voor de nationale veiligheid. Thans bestaat op grond van
het Vreemdelingenbesluit 2000 de mogelijkheid om verblijfsaanvragen –
zowel bij eerste toelating als bij voortgezet verblijf – af te wijzen
indien zwaarwegende belangen naar het oordeel van de Minister daartoe nopen.
In gevallen waarop deze aanbeveling ziet, is in de praktijk met succes gebruikgemaakt
van de toepasselijke artikelen van het Vreemdelingenbesluit 2000
om verblijfsaanvragen af te wijzen. Daarom wordt het niet noodzakelijk geacht
in de vreemdelingenwet- en regelgeving nog eens expliciet vast te leggen dat
het plegen van terroristische activiteiten geacht wordt een bedreiging voor
de nationale veiligheid te zijn.8. Leg in de Vreemdelingenwet 2000 een bijzondere procedure
vast voor de situatie waarin de rechter, in geval van een gevaar voor de nationale
veiligheid, te maken krijgt met niet-openbare stukken in procedures met betrekking
tot verblijfsvergunningen, teneinde die stukken te kunnen betrekken in zijn
oordeel.De huidige praktijk komt er kort gezegd op neer dat in het geval van besluiten
die worden gemotiveerd met verwijzing naar ambtsberichten van de AIVD, de
rechter op grond van art 8:29 Awb jo art 87 Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(WIV) de minister van Binnenlandse Zaken om toestemming tot inzage van de
achterliggende stukken bij het ambtsbericht kan verzoeken. Indien die toestemming
wordt verleend kan de rechter slechts met instemming van de wederpartij op
grondslag van die achterliggende stukken recht doen. (art. 8:29 lid 5 Awb).
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State pleegt, in het geval
van weigering van de betrokkene om de rechter (mede) op grondslag van die
geheime stukken uitspraak te laten doen, te oordelen dat de gevolgen daarvan
bij de weigeraar berusten. Dat betekent dat het in de rede ligt, dat het ambtsbericht
dat op de geheime gegevens gebaseerd is voor feitelijk juist wordt gehouden.
Zo is ook onlangs – na het tijdstip waarop de ACVZ het onderhavige advies
uitbracht – door de Afdeling bestuursrecht van de Raad van State bepaald.Ondanks de huidige jurisprudentiële praktijk, merkt de ACVZ in haar
advies op dat het niet zeker is dat de rechter op deze wijze zal blijven oordelen.
Aanleiding voor twijfel is de verwachting dat in de toekomst vaker reeds verleende
verblijfsvergunningen zullen worden ingetrokken. Dergelijke besluiten zijn,
in vergelijking met de afwijzing van een aanvraag voor de (mogelijk al lange
tijd legaal in Nederland verblijvende vreemdeling) ingrijpend. Dientengevolge
zou de toetsing van dergelijke besluiten door de rechter zwaarder kunnen worden.
Dat roept de vraag op of niet een bijzondere wettelijke procedure moet worden
geïntroduceerd om onafhankelijk van instemming van de partijen, inzage
door een rechter van geheime achterliggende stukken mogelijk te maken, zonder
dat die stukken op de zitting in de openbaarheid worden gebracht.Het kabinet is evenwel van oordeel dat de procedure van art 8:29 Awb een
toereikende mogelijkheid biedt om niet-openbare stukken buiten de openbaarheid
te houden maar desalniettemin aan de bestuurlijke beslissing omtrent verblijfsbeëindiging
en uitzetting ten grondslag te mogen leggen. Uiteraard wordt de nationale
en Europese jurisprudentie op dit vlak nauwgezet gevolgd.9. Vervang in het Vreemdelingenbesluit 2000 de toetsingsmaatstaf
«concrete aanwijzingen voor het vormen van een gevaar voor de nationale
veiligheid» door de toetsingsmaatstaf «ernstige redenen voor het
bestaan van een gevaar voor de nationale veiligheid». Hanteer deze toetsingsmaatstaf
zowel voor de weigering van de binnenkomst als voor de intrekking of niet
verlenging van een verleende verblijfsvergunning met betrekking tot asielzoekers
en diegenen die op basis van een verblijfsvergunning in Nederland (willen)
verblijven.Het stelsel van de Vreemdelingenwet 2000 en de daarop gebaseerde regelingen
laat het bestuur optimale ruimte om daar waar zulks wenselijk is vreemdelingenrechtelijke
gevolgen te verbinden aan gevaar voor de nationale veiligheid in individuele
zaken. Indien een vreemdeling een gevaar voor de nationale veiligheid vormt,
is zulks op zichzelf voldoende grond voor toegangsweigering (artikel 3, eerste
lid, onder b, Vw 2000), voor beëindiging van de zogeheten
vrije termijn na inreis (artikel 12, eerste lid, onder d, Vw 2000), voor weigering
van de verblijfsvergunning voor bepaalde tijd (artikelen 16, eerste lid, onder
d, Vw 2000 en 31, tweede lid, onder k, Vw 2000), voor weigering van verlenging
en voor intrekking van zo'n vergunning (artikelen 18, eerste lid, onder e,
en 32, eerste lid, onder b, Vw 2000), voor weigering van de verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd (artikelen 21, eerste lid, onder d, en 34 jo 18, eerste
lid, onder b, Vw 2000) voor een intrekking van zo'n vergunning (artikelen
22, eerste lid, onder d, en 35, eerste lid, onder d, Vw 2000), en mitsdien
voor uitzetting.In haar advies gaat de ACVZ er kennelijk van uit dat gevaar voor de nationale
veiligheid – bij toegangsweigering – niet zou kunnen worden tegengeworpen
jegens een vreemdeling ten aanzien van wie «slechts» sprake is
van ernstige redenen. Daarmee miskent zij het imperatieve karakter van artikel
3, eerste lid, onder b, van de Vreemdelingenwet 2000 dat toegangsweigering
voorschrijft indien de vreemdeling een gevaar vormt voor de nationale veiligheid.
Daarvan kan niet worden afgeweken – en wordt ook niet afgeweken –
bij algemene maatregel van bestuur of lagere regeling. Artikel 2.9, eerste
lid, aanhef en onder a, van het Vreemdelingenbesluit 2000, dat bepaalt dat
de toegang in ieder geval wordt geweigerd bij concrete aanwijzingen dat de
vreemdeling een inbreuk op de nationale veiligheid heeft gepleegd of zal plegen,
is, zoals ook in de Nota van Toelichting bij het Besluit (Stb. 2000, 497)
is aangegeven, niet limitatief wat betreft de weigering van toegang op grond
van gevaar voor de openbare orde of de nationale veiligheid. Artikel 2.9,
eerste lid, regelt slechts in welke gevallen de toegang in ieder geval moet
worden geweigerd. Dit komt tot uiting in de woorden «in ieder geval»
in de aanhef. Naast de gevallen waarin sprake is van «concrete aanwijzingen»
die tot toegangsweigering dwingen, laat het stelsel het bestuur dus voldoende
ruimte om ook bij «ernstige redenen om te vermoeden» dat sprake
is van gevaar voor de nationale veiligheid de toegang te weigeren. Het stelsel
bevat evenmin belemmeringen om bij «redelijke vermoedens» de verblijfsvergunning
te weigeren of in te trekken. Voor zover de ACVZ bepleit in algemeen verbindende
voorschriften een alomvattende beschrijving op te nemen van de gevallen waarin
sprake is van «gevaar voor de openbare orde» als bedoeld in de
hiervoor genoemde bepalingen, acht ik zulks onwenselijk en onnodig. Voorkomen
moet worden dat met een te nauwe omschrijving toekomstige gevallen waarin
redelijkerwijs kan worden gesproken van gevaar voor de nationale veiligheid
worden uitgesloten van het toepassingsbereik van genoemde bepalingen, om de
enkele reden dat zij niet aan de omschrijving voldoen. Dat zou daadkrachtig
optreden tegen terrorisme niet ten goede komen. Overigens is mij niet is gebleken
dat er zich in de praktijk gevallen hebben voorgedaan waarin wel sprake was
van «ernstige redenen» om aan te nemen dat de vreemdeling een
gevaar voor de nationale veiligheid vormt, maar niet van «concrete aanwijzingen»
in die richting. Overigens zal ik de met de grensbewakingbelaste diensten
betrekken bij het onderzoek naar een veiligheidscheck en veiligheidsprofielen
in het kader van toelatingsaanvragen zoals dat bij aanbeveling 11 aan de orde
komt. In dat verband kan er dan ook meer concreet invulling worden gegeven
aan de toetsingsmaatstaven in het vreemdelingenbesluit, bijvoorbeeld door
meer dan in het verleden aandacht te besteden aan doel en duur van het verblijf
van de aanvrager.10. In het geval van niet uitzetbaarheid van een vreemdeling,
ondanks gebleken gevaar voor de openbare orde en/of nationale veiligheid,
dient aan hem vrijheidsbeperkende maatregelen te worden opgelegd in de vorm
van het aangeven van een verblijfplaats en een periodieke meldingsplicht bij
de Vreemdelingendienst.Ingevolge het Vreemdelingenbesluit 2000 heeft een uitgeprocedeerde vreemdeling
van rechtswege een wekelijkse meldplicht tot het moment van feitelijk vertrek.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid een vrijheidsbeperkende maatregel
op te leggen. Dit kabinet is voornemens om in het kader van een algemene intensivering
van het vreemdelingentoezicht strikter de hand te gaan houden aan de meldplicht.Gelet op het feit dat het hier gaat om vreemdelingen van wie reeds is
vastgesteld dat zij een gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale
veiligheid, zullen veelal gronden aanwezig zijn om deze vreemdelingen ongewenst
te verklaren ingevolge ingevolge art 67 lid 1 onder c Vw 2000. Na ongewenstverklaring
van de vreemdeling is voortgezet feitelijk verblijf ingevolge het Wetboek
van Strafrecht strafbaar. Het enkele feit dat een vreemdeling niet door de
overheid uitgezet kan worden, staat ongewenstverklaring niet in de weg. Ten
aanzien van de vreemdeling op wie artikel 1F van toepassing is, worden de
mogelijkheden bezien hem of haar ongewenst te verklaren. Het doel hiervan
is te bevorderen dat een dergelijke vreemdeling zelfstandig vertrekt.Als wordt gekozen voor de ongewenstverklaring is het opleggen van een
vrijheidsbeperkende maatregel met een meldplicht niet mogelijk. Dit zou immers
op gespannen voet staat met het feit dat voortgezet feitelijk verblijf van
deze vreemdeling in beginsel een misdrijf is.11. Voer de werkwijze in zoals door de Canadese immigratie-autoriteiten
in samenwerking met de Canadese veiligheidsdiensten thans in praktijk wordt
gebracht ten aanzien van het werken met risicoprofielen en het uitvoeren van
veiligheidschecks bij toelatingsaanvragen (visum/regulier/asiel).De aanbeveling om naar het voorbeeld van Canada een werkwijze te implementeren
waarbij gewerkt wordt met risicoprofielen en het uitvoeren van veiligheidschecks
biedt waardevolle perspectieven. Ik zal de uitvoering van deze aanbeveling
nader onderzoeken. Daartoe zal een interdepartementale projectgroep aan het
werk gaan.Gesteld zij dat tussen de vreemdelingenketen en veiligheidsketen ook nu
reeds samenwerking plaatsvindt. Verdere structurering en systematisering wordt
door het Kabinet echter wenselijk geacht.Het werken met risicoprofielen en het uitvoeren van veiligheidschecks
houdt in de ogen van de ACVZ in dat bij alle toelatingsaanvragen getoetst
wordt op de risico's voor de nationale veiligheid die de toelating van een
bepaalde persoon met zich brengt. Dat dient te gebeuren door op grond van
profielen personen te selecteren die in aanmerking komen voor een interview
en in geval van twijfel over een persoon de inlichtingendiensten te raadplegen.
Dit vereist een nauwe samenwerking tussen de organisaties die onderdeel uitmaken
van de vreemdelingenketen en organisaties die onderdeel uitmaken van de veiligheidsketen
(AIVD, politie, MIVD, Koninklijke Marechaussee).Het is van groot belang dat profielen die worden opgesteld door veiligheidsdiensten
voldoende specifiek zijn, om doelmatig en effectief gebruik ervan door ambtenaren
werkzaam in de vreemdelingenketen mogelijk te maken. Tevens moeten deze ambtenaren
door de veiligheidsdiensten gedegen worden opgeleid en deugdelijke werkinstructies
ontvangen.De invoering van het Canadese systeem in Nederland is niet onverkort mogelijk.
Canada kent een andere situatie dan Nederland waar het grensbeheer betreft.
Nederland is niet autonoom ten aanzien van zijn grenzen. Nederland is partij
bij de Schengen Uitvoeringovereenkomst (SUO) waar het opheffen van de binnengrenscontroles
in het Schengengebied deel van uitmaakt. Dat betekent dat maatregelen pas
echt effectief kunnen worden uitgevoerd als ze in Schengenverband
worden genomen. Om de systematiek betrouwbaar te doen zijn zouden ook de archieven
van de organisaties in de veiligheidketen (politie, civiele en militaire inlichtingen-
en veiligheidsdiensten) van de overige Schengenlanden integraal bij de check
betrokken moeten worden. Het belang van intensieve Europese samenwerking tegen
terrorisme is hiermee onderstreept (zie ook aanbeveling 5).Het opstellen van effectieve risicoprofielen is niet eenvoudig en vereist
veel onderzoek. Zogenoemde persoonsprofielen zijn vaak onderdeel van risicoprofielen.
Bestudering van de aanslagen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden
maakt duidelijk dat het steeds moeilijker wordt om dergelijke profielen op
te stellen. De relevante categorie wordt namelijk steeds ruimer. Ook het achterhalen
en hanteren van effectieve en efficiënte onderscheidende indicatoren
om personen te herkennen die mogelijk betrokken zijn bij de ondersteuning
of uitvoering van terroristische activiteiten, is moeilijk en vereist veel
onderzoek.Daarnaast bestaat het risico dat risicoprofielen en indicatoren kunnen
leiden tot een blikvernauwing bij degenen die ze hanteren. Deze instrumenten
dienen te worden gebruikt als eerste hulpmiddel om een indicatie te krijgen
of een vreemdeling een mogelijk gevaar vormt voor de nationale veiligheid.
Nadere stappen, bijvoorbeeld in de vorm van een nader onderzoek of een tweede
interview, zijn noodzakelijk om vast te stellen of zulks ook daadwerkelijk
het geval is. Voorkomen moet worden dat risicoprofielen worden gebruikt als
een soort black list. Er dient derhalve zeer zorgvuldig en genuanceerd met
risicoprofielen te worden omgegaan.Voor het doen van veiligheidschecks zal ook moeten worden onderzocht welk
beslag dit legt op de taken van de Immigration Liaison Officers (ILO's) en
wat voor gevolgen dit heeft voor de werkwijze en bevoegdheden van de ILO's.Concluderend kan worden gesteld dat het maken van nadere afspraken over
processen, procedures en verantwoordelijkheden tussen partijen in de vreemdelingenketen
en veiligheidsketen in dit verband noodzakelijk is. Om de haalbaarheid van
invoering van een nationale veiligheidstoets – omvattende een gesystematiseerde
bestandsvergelijking van gegevens uit de vreemdelingenketen (zie aanbeveling
15) en het gebruik van risicoprofielen (indicatorenlijsten en persoonsprofielen) –
nader te bestuderen zal onder coördinatie van het ministerie van Justitie
met voortvarendheid een interdepartementale projectgroep worden ingericht.
Alle relevante organisaties in de vreemdelingenketen en veiligheidsketen zullen
bij deze projectgroep worden betrokken. Onder meer zullen de financiële
en juridische haalbaarheid – waaronder het belang van de bescherming
van de privacy – expliciet aan de orde komen. Zie ook aanbeveling 15.12. Breid het aantal, op ambassades gestationeerde,
Immigration Liaison Officers (ILO) in alle risicolanden uit en zet hen gericht
in op het signaleren en voorkomen van (illegale) immigratie van potentiële
terroristen.Ik erken het belang van uitbreiding van aantal Immigration Liaison Officers
in risicolanden. De meest effectieve wijze dit te realiseren is de uitbreiding
van ILO capaciteit tot stand te brengen in Europees verband. In de Europese
Unie is recentelijk politieke overeenstemming bereikt een voorstel voor een
zogenoemde ILO-verordening. Deze verordening moet leiden tot een Europees
Netwerk van ILO's. Daartoe worden taken, bevoegdheden en de mogelijkheden
tot informatie uitwisseling op Europees niveau in kaart gebracht en uiteindelijk
geharmoniseerd. Nederland ondersteunt dit streven naar een Europees ILO-netwerk en meent
dat de bundeling van nationale ILO-netwerken, effectiever en efficiënter
is bij de bestrijding van illegale immigratie. Niet alleen kan de informatiepositie
sterk worden verbeterd, ook wereldwijd zullen veel meer luchthavens kunnen
worden bediend dan thans het geval is. De Europese Unie heeft meer mogelijkheden
tot haar beschikking om met landen overeenstemming te bereiken om op hun luchthavens
een ILO te stationeren.Het huidige Nederlandse ILO netwerk is primair een instrument bij het
tegengaan van illegale immigratie. In tegenstelling tot de Canadese ICO'ers
hebben de Nederlandse ambtenaren geen politieachtergrond en bevoegdheden.
De Immigration Liaison Officers zoals Nederland ze kent, zijn ambtenaren van
de Immigratie en Naturalisatiedienst en hebben onder meer als taak luchtvaartmaatschappijen
te ondersteunen en adviseren met betrekking tot de geldigheid van de reisdocumenten
van de passagiers. Uitbreiding van de taken van de Nederlandse ILO gepaard
gaande met aanpassing van de status en specifieke training op het gebied van
terrorismebestrijding kan aan de orde komen in het streven om te komen tot
een Europees netwerk.13. Voer het aantal pre-boarding checks door de KMar
op waarbij deze vorm van persoonscontrole minder incidenteel dan nu dient
te worden ingevuld en laat deze controles planmatig plaatsvinden, gericht
op risicogebieden.Ik ben het eens met de opvatting van de ACVZ dat persoonscontrole vóór
dat passagiers aan boord gaan van hun vlucht naar Nederland een belangrijk
veiligheidsinstrument is en dat dergelijke controle planmatiger moeten plaatsvinden.
Ten aanzien van het opvoeren van het aantal pre-boarding checks door de Koninklijke
Marechaussee is het van belang te wijzen op de richtlijnen die bestaan voor
vervoerders, in het bijzonder die voor de luchtvaartmaatschappijen. Deze richtlijnen
zijn nauw verbonden met het concept van de concentrische grensbewaking en
het instrument van pre-boarding checks. Zij hebben tot doel de vervoerder
aan te spreken op zijn eigen verantwoordelijkheid voor het terugdringen van
de aanvoer naar Nederlands grondgebied van het aantal niet of onjuist gedocumenteerden.De vervoerder die niet of onjuist gedocumenteerde passagiers heeft vervoerd,
kan hiervoor worden beboet. Verder is de vervoerder vertrekkend vanaf een
luchthaven die als risicoluchthaven is aangemerkt naar een bestemming in Nederland,
wettelijk verplicht om van alle reisdocumenten van alle passagiers kopieën
te maken. Naast deze wettelijke verplichtingen zoekt de overheid ook actief
de samenwerking met de vervoerders en biedt waar mogelijk actieve ondersteuning
bij hierop gebaseerde pre-boarding checks door de luchtvaartmaatschappijen.
Deze ondersteuning bestaat onder andere uit het verzorgen van documenttrainingen
aan personeel van de vervoerder op luchthavens elders op de wereld.Juist om op een effectieve wijze structurele vormen van een pre boarding
check te realiseren is de verantwoordelijkheid daarvoor gelegd bij de luchtvaartmaatschappen.
Daarbij speelt een rol dat veel landen waar structureel checks uitgevoerd
dienen te worden, zeer terughoudend zijn bij een structurele inzet van buitenlandse
overheidsfunctionarissen op hun grondgebied. Een dergelijk bezwaar geld niet
bij checks door de luchtvaartmaatschappij. In tegenstelling tot de pre-boarding
checks door Nederlandse overheidsfunctionarissen, is de controle op documenten
door de vervoerder dus structureel en overal. De bewegingsvrijheid van terroristen
die gebruik wil maken van valse of vervalste reisdocumenten wordt daarmee
dus effectiever beperkt. 14. Geef de samenwerking tussen de KMar en de ILO een
formele status waarbij met name de wijze van informatie-uitwisseling is geregeld.De verbetering van de praktijk van de informatie-uitwisseling tussen Koninklijke
Marechaussee en Immigration Liaison Officers heeft mijn aandacht en past ook
binnen de versterking van het concept van de concentrische grensbewaking.
Bij de totstandkoming in Europees verband van de ILO-verordening komt ook
vraag naar een nieuwe basis voor informatie uitwisseling aan de orde. Overigens
bestaan er op dit moment mogelijkheden voor informatieuitwisseling tussen
KMar en ILO'ers in het kader van de grensbewaking en bestrijding van illegale
immigratie15. Overweeg een koppeling van alle relevante gegevensverzamelingen
van de overheidsorganen die deel uitmaken van de vreemdelingenketen, zodat
er een zogenaamde kruispuntdatabank tot stand komt, die (uitsluitend) beschikbaar
komt voor de AIVD. Creëer een wettelijke basis voor deze kruispuntdatabank
en zorg voor borging van de bescherming van de privacy.Ik ben met de ACVZ van mening dat een gesystematiseerde bestandsvergelijking
van gegevens verwerkt door overheidsinstanties uit de vreemdelingenketen met
bestanden van organisaties in de veiligheidsketen een bijdragekan leveren
aan de bestrijding van terrorisme. Een eerste aanzet daartoe is het toegang
verlenen aan de AIVD tot het gegevensbestand basisvoorziening Vreemdelingen
(BVV).Overigens merk ik op dat de AIVD niet de enige organisatie is binnen de
veiligheidsketen voor wie inzage in de relevante gegevensbestanden van de
organisaties in de vreemdelingenketen relevant zou kunnen zijn. Ook aan de
MIVD en de politie zou inzage kunnen worden verleend, om van een volledige
veiligheidstoets te kunnen spreken.Het is in dezen voorts van belang te benadrukken dat het inrichten, onderhouden,
koppelen en doorzoeken van de relevante gegevensbestanden een verantwoordelijkheid
is van alle betrokken partijen in de vreemdelingen en veiligheidsketen.Nog meer dan bij aanbeveling 11 reeds is opgemerkt, geldt bij deze aanbeveling
dat dit alles slechts een beperkte veiligheidstoets in de vreemdelingenketen
kan betekenen, tot het moment dat alle relevante organisaties in de vreemdelingen-
en veiligheidsketen van de Schengenlanden gezamenlijk een Schengenbrede gegevensuitwisseling
op dit punt realiseren. Nederland zal deze opvatting ook naar andere Schengenpartners
uitdragen.Om duidelijkheid te verkrijgen over de haalbaarheid van invoering van
een nationale veiligheidstoets in de vreemdelingenketen – omvattende
een gesystematiseerde bestandsvergelijking en het gebruik van risicoprofielen
(indicatorenlijst en persoonsprofielenzie ook aanbeveling 11) – zal
met voortvarendheid onder coördinatie van het ministerie van Justitie
een interdepartementale projectgroep worden ingesteld. Alle relevante organisaties
in de vreemdelingen- en veiligheidsketen zullen bij deze projectgroep worden
betrokken. Ondermeer zullen de financiële en juridische haalbaarheid –
waaronder het belang van de bescherming van de privacy – expliciet aan
de orde komen.16. Voeg in de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
2002 de IND toe aan de in artikel 62 genoemde overheidsdiensten, waarvan de
medewerkers verplicht zijn om ongevraagd mededeling aan de AIVD te doen van
hen ter kennis gekomen informatie, de nationale veiligheid aangaande.Verstrekking van relevante informatie uit de vreemdelingenketen aan de
AIVD is in het kader van terrorismebestrijding essentieel. Ik deel ook de
opvatting van de ACVZ dat de verstrekking van deze informatie gewaarborgd
moet zijn. Dat is als volgt het geval. In de huidige praktijk is de IND een
belangrijke partner van de AIVD. Vanuit de IND wordt zo vaak als dat ten behoeve
van de AIVD noodzakelijk is informatie verschaft. Deze informatieverstrekking
vindt plaats op grond van de Wet op de inlichtingen en veiligheidsdiensten
(WIV). Tussen beide diensten bestaat een intensieve samenwerking die recentelijk
is vastgelegd en verduidelijkt in een convenant tussen beide diensten.Een wettelijke meldingplicht voor de IND is in de onlangs in werking getreden
Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten niet opgenomen. De ambtenaren
waarvoor deze meldingsplicht wel geldt, behoren tot de diensten die volgens
dezelfde wet ook gehouden zijn werkzaamheden ten behoeve van de AIVD of de
Militaire Inlichtingendienst te verrichten. Deze taak heeft de IND niet. Een
wettelijke meldingsplicht voor haar ambtenaren ligt dan ook niet voor de hand.17. Realiseer de mogelijkheid om in zogenoemde themaregisters,
die ingevolge een reeds voorgenomen wijziging van de Wet Politieregisters,
in de nabije toekomst zullen worden opgezet, ook vreemdelingrechtelijke informatie
op te nemen en om de informatie uit deze themaregisters beschikbaar te stellen
voor beslissingen inzake de toelating, het verblijf en/of de verwijdering
van vreemdelingen.De Minister van Justitie heeft op 13 juni jongstleden bij brief aan uw
Kamer (Kamerstukken II 2002–03, 28 600 VI, nr. 134) gemeld dat
de aanbeveling van de werkgroep gegevensverwerking en terrorismebestrijding
zal worden betrokken bij de komende herziening van de Wet Politieregisters.
Die herziening zal onder meer betrekking hebben op de mogelijkheid van verwerking
van gegevens over (onder meer) onverdachte personen met als doel zicht te
verkrijgen op bepaalde maatschappelijke verschijnselen die samenhangen met
criminaliteit. Voor zover het privacyrecht dat toelaat kan ook vreemdelingrechtelijke
informatie daartoe behoren. Wat betreft verstrekking van dergelijke gegevens
aan derden, zoals ambtenaren belast met beslissingen inzake toelating, het
verblijf en/of de verwijdering van vreemdelingen, is het voornemen deze mogelijk
te maken indien er een zwaarwegend algemeen belang aan de orde is. Daarbij
kan onder meer worden gedacht aan de bestrijding van terrorisme.18. Bevorder dat gegevens van politiediensten, die
zijn verzameld in het kader van het opsporingsonderzoek naar terroristische
misdrijven, in gevallen die niet leiden tot een strafrechtelijke vervolging,
in nauw overleg met de IND op gestructureerde wijze worden gescreend op bruikbaarheid
voor het treffen van bestuursrechtelijke maatregelen, bijvoorbeeld tot ongewenstverklaring
van de vreemdeling.De politie dient in het kader van VRIS (vreemdelingen in de strafrechtsketen)
altijd attent te zijn op de vreemdelingrechtelijke follow-up na een strafrechtelijke
procedure. De IND beziet vervolgens of een bestuursrechtelijke maatregel genomen
kan worden op grond van een gevaar voor de openbare orde. Daarbij dient opgemerkt
te worden dat het treffen van bestuursrechtelijke maatregelen zoals ongewenstverklaring
in de regel worden gebaseerd op een strafrechtelijke veroordeling.19. Verbeter de training van immigratie-ambtenaren
in het binnen- en buitenland op het gebied van terroristische dreiging.Gelet op de ervaringen in het buitenland acht ik het van groot belang
dat ook de medewerkers die zich bezighouden met immigratie alert zijn op veiligheidsrisico's.
De IND heeft een convenant met de AIVD gesloten waarin voorzien is in wederzijdse
opleiding van medewerkers. 20. Bevorder in Europees verband (alsnog) een verplichte
opname van een biometrisch gegeven (met name de vingerafdruk) op verblijfsdocumenten.De aanbeveling om binnen Europees verband verplichte opname van biometrische
gegevens in verblijfsdocumenten te bevorderen, sluit aan bij de huidige inspanningen
van Nederland. Op initiatief van Nederland is er een Benelux-voorstel gekomen
dat ertoe strekt opneming van biometrische gegevens in verblijfsdocumenten
mogelijk te maken. De Europese Commissie is voornemens dit initiatief over
te nemen en hierbij ook de visa te betrekken21. Streef in Europees verband naar een regeling waarbij
verstrekte visa vergezeld gaan van een aan het paspoort gehecht inreisbewijs,
met daarop een uiterste vertrekdatum, dat bij uitreis wordt verwijderd.De afgifte van een afzonderlijk inreisbewijs aan visumplichtige vreemdelingen,
ter ondervanging van het ontbreken van een binnen Schengenverband sluitend
«entry and exit» systeem, is naar verwachting geen adequaat en
reëel alternatief. Gezien de miljoenen grensoverschrijdingen van visumplichtige
vreemdelingen in het gehele Schengengebied, zal de invoering van dergelijke
papieren inreisbewijzen een enorme bureaucratie en registratie met zich mee
brengen. Dit is gezien de schaarse middelen niet wenselijk en zou een stap
terug zijn in de initiatieven om processen en procedures zo veel mogelijk
te automatiseren. Overigens blijft het vinden van een oplossing voor de «entry
en exit»-problematiek in EU-verband een voortdurend punt van aandacht.
Ik verwacht in dit verband veel van het gebruik in de nabije toekomst van
het gebruik van biometrische kenmerken op visa en reisdocumenten.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. Verdonk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27925-103.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl