Vaststelling begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2005; Brief minister over uitbreiding strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VII, nr. 44

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

30-06-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VII nr. 44

21-06-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Ministeriële verantwoordelijkheid: begripsbepaling2. Betekenis van de (strafrechtelijke) ministeriële
verantwoordelijkheid3. Uitbreiding strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
wenselijk?4. Geen zwarte lijst voor voormalige bewindslieden5. ConclusiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIIToon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 29436Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 200529 436Wijziging van de Ambtenarenwet en enkele andere wetten in verband met
goed ambtelijk handelen, goed werkgeverschap en algemene regels over integriteitnr. 44BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BESTUURLIJKE VERNIEUWING EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 21 juni 2005Tijdens de begrotingsbehandeling van het Ministerie van BZK voor 2005
is kort met uw Kamer van gedachten gewisseld over de vraag of aanleiding bestaat
de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid uit te breiden
voor gevallen van opzettelijke misleiding van het parlement. Mijn ambtsvoorganger
heeft uw Kamer toen, naar aanleiding van een vraag van het lid De Wit, toegezegd
dit vraagstuk nader uit te werken1. Die nadere
uitwerking treft u onderstaand aan. Behalve op het aspect van de strafrechtelijke
ministeriële verantwoordelijkheid, gaat deze brief zoals aangekondigd
ook in op de vraag of voormalige bewindslieden wier optreden door het parlement
is veroordeeld zouden moeten worden uitgesloten van benoeming in publieke
functies. De hierboven bedoelde toezegging van mijn ambtsvoorganger had ook
betrekking op de positie van ambtenaren die gevraagd wordt mee te werken aan
misleiding van het parlement. Over dat specifieke onderwerp heeft inmiddels
een uitvoerige gedachtewisseling plaatsgevonden tussen uw Kamer en mijn ambtsgenoot
van BZK in het kader van het wetsvoorstel Wijziging van de Ambtenarenwet en
enkele andere wetten in verband met goed ambtelijk handelen, goed werkgeverschap
en algemene regels over integriteit2. Gaarne volsta
ik op dat punt met een verwijzing naar die gedachtewisseling en de uitkomst
daarvan.1. Ministeriële verantwoordelijkheid: begripsbepalingIn deze brief staat het fenomeen van de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid centraal. Deze moet wel worden
onderscheiden van de politieke ministeriële
verantwoordelijkheid, welke in de praktijk van het politieke bestaan een veel
belangrijker plaats inneemt. Beide vormen van ministeriële verantwoordelijkheid
kunnen overigens niet los van elkaar gezien worden. Op hun onderlinge verhouding
wordt hieronder nog nader ingegaan. In de recente geschiedenis is bij verschillende gelegenheden intensief
gedebatteerd tussen regering en parlement over de betekenis en de reikwijdte
van de politieke ministeriële verantwoordelijkheid. Ik wijs bijvoorbeeld
op het rapport Steekhoudend ministerschap van de externe commissie Ministeriële
verantwoording (beter bekend als de Commissie-Scheltema) van 1 juni 19931 en naar de nota Vertrouwen in verantwoordelijkheid van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
17 september 19992. Voor een korte omschrijving
van het begrip politieke ministeriële verantwoordelijkheid sluit ik aan
bij laatst genoemde nota, kort gezegd: de jegens het parlement bestaande plicht
tot het geven van inlichtingen en het motiveren, rechtvaardigen en verdedigen
van het gevoerde beleid.Bij de politieke ministeriële verantwoordelijkheid gaat het niet
uitsluitend om de rechtmatigheid van het handelen of nalaten van de minister.
De politieke verantwoordelijkheid is volledig: ook de doelmatigheid van het
handelen of nalaten staat ter toetsing3. De beoordeling
van het handelen of nalaten is politiek van aard.Voor wat betreft de positie van de minister instrafrechtelijke context kunnen twee deelaspecten worden onderscheiden. Enerzijds
is de minister vanouds4 – en net als iedere
andere ambtsdrager – strafrechtelijk aansprakelijk voor «algemene»
ambtsmisdrijven als verduistering, het aannemen van steekpenningen en misbruik
van gezag (zie titel 28 van het Wetboek van Strafrecht). Voor wat betreft
de toepasselijke procedure (zie nader hieronder) gelden ook als ambtsmisdrijven
«gewone» strafbare feiten gepleegd door de minister waarbij hij
gebruik heeft gemaakt van«macht, gelegenheid of middel hem door zijn
ambt geschonken» (artikel 44 Sr en artikel 483 Wetboek van Strafvordering).Anderzijds is er meer specifiek de strafrechtelijke
ministeriële verantwoordelijkheid, die kan worden omschreven
als de zorgplicht van ministers om uitvoering te geven aan de Grondwet en
andere wetten en de (mogelijke) aansprakelijkheid voor de strafrechter indien
bij de uitvoering van deze zorgplicht wet en Grondwet worden geschonden of
niet worden nagevolgd5. Deze strafrechtelijke
aansprakelijkheid voor regeringshandelingen gaat terug tot de Grondwet van
1840. Artikel 355 Sr stelt kort gezegd strafbaar het opzettelijk door «hoofden
van ministeriële departementen» medewerking verlenen aan bestuurshandelingen
waardoor de Grondwet of andere wetten of algemene maatregelen van bestuur
worden geschonden, dan wel het opzettelijk geen uitvoering geven aan genoemde
regelingen. Ook strafbaar is dat laatste indien geen sprake is van opzet maar
van «grove schuld» (artikel 356 Sr). De hier bedoelde ambtsmisdrijven
kunnen per definitie alleen door ministers worden gepleegd.Voor «algemene» ambtsmisdrijven gepleegd door ministers en
voor de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid kent de wet
met het oog op de vervolging een bijzondere, met de nodige waarborgen omklede
procedure. Zo geschiedt vervolging niet op initiatief van het Openbaar Ministerie,
maar in opdracht gegeven bij Koninklijk Besluit of bij besluit van de Tweede
Kamer (zie artikel 119 Grondwet)6. In dat laatste
geval heeft de Tweede Kamer bovendien uitvoerige onderzoeksbevoegdheden. Deze
zijn uitgewerkt in de Wet ministeriële verantwoordelijkheid7. Berechting vindt vervolgens in eerste en enige instantie plaats door
de Hoge Raad (artikel 483 Sv). Deze bijzondere procedure is overigens gelijkelijk
van toepassing wanneer het gaat om (algemene) ambtsmisdrijven gepleegd door
staatssecretarissen en leden van de Staten-Generaal.De strafrechter toetst alleen de rechtmatigheid van het handelen of nalaten
van de minister. Of de Tweede Kamer daaraan voorafgaand in een concreet
geval besluit een opdracht tot vervolging te geven, zal echter mede kunnen
worden bepaald door politieke overwegingen1.In deze brief staat de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
van de artikelen 355 en 356 Sr en de verhouding tot haar politieke pendant
centraal. De strafrechtelijke aansprakelijkheid voor «algemene»
ambtsmisdrijven gepleegd door ministers blijft verder buiten beschouwing.2. Betekenis van de (strafrechtelijke) ministeriële
verantwoordelijkheidDe ministeriële verantwoordelijkheid als zodanig is niet meer weg
te denken uit het Nederlandse staatsbestel: zij vormt één van
de hoekstenen van het parlementaire stelsel2.
Afzonderlijk van en tezamen met de vertrouwensregel stelt het beginsel van
ministeriële verantwoordelijkheid het parlement in staat zijn controlerende
taak uit te voeren. Het beginsel van ministeriële verantwoordelijkheid
is daarmee een essentieel aspect van de «checks and balances»
van het Nederlandse staatsbestel.De in deze bewoordingen omschreven ministeriële verantwoordelijkheid
heeft betrekking op de politieke ministeriële
verantwoordelijkheid. Aan de wieg van dit fundamentele beginsel heeft echter
de strafrechtelijke vorm van ministeriële
verantwoordelijkheid gestaan. In 1840 vormde de invoering daarvan een eerste
stap in de richting van een parlementair stelsel: de positie van het parlement
ten opzichte van de regering kon worden versterkt door enerzijds de Koning
te verplichten zijn besluiten door ministers te laten «contrasigneren»
en anderzijds ministers strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor door
hen mede ondertekende besluiten die strijdig waren met de wet. Invoering van
de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid had zo bezien niet
primair tot doel ministers in rechte te kunnen vervolgen. Het eerste doel
was gelegen in beperking van de macht van de Koning3.Daarmee was de ruimte geschapen voor de ontwikkeling van de politieke
ministeriële verantwoordelijkheid. Die vorm van ministeriële verantwoordelijkheid
heeft in de loop der tijd een steeds ruimere betekenis gekregen. Behalve op
het handelen van de Koning (zie artikel 42 Gw), heeft zij ook betrekking op
het eigen handelen en nalaten van de minister en het handelen en nalaten van
de onder zijn gezag werkzame ambtenaren. De minister is volledig politiek
verantwoordelijk voor regeringsbeleid en openbaar bestuur in volle omvang,
voor zover hij ter zake bevoegdheden heeft4.De ontwikkeling van de politieke ministeriële
verantwoordelijkheid is zodanig geweest, dat haarstrafrechtelijke pendant – zoals in de staatsrechtelijke literatuur wel wordt
omschreven – «tot een zijspoor»5
is geworden. Anders dan de politieke verantwoordelijkheid, speelt zij in de
dagelijkse praktijk nauwelijks een rol. Van vervolging wegens strafrechtelijke
ministeriële verantwoordelijkheid is het nog nooit gekomen6. Met andere woorden: feitelijk heeft de politieke ministeriële verantwoordelijkheid zonder twijfel het primaat.Deze verhouding tussen beide vormen van ministeriële verantwoordelijkheid
komt mij juist voor. In een normaal functionerend parlementair stelsel behoort
de controle op en de verantwoording door ministers voor regering en bestuur
in de eerste plaats te geschieden in het politieke discours met het parlement.
Het strafrecht behoort in beginsel pas in tweede instantie een rol te spelen7. Schiet de politieke ministeriële verantwoordelijkheid
tekort of is om andere redenen strafrechtelijke vervolging opportuun, dan
bestaat de mogelijkheid daartoe onverkort op grond van de huidige
delictsomschrijvingen en overeenkomstig de geldende procedure. Het politieke
forum is echter de primair aangewezen plaats is voor rekenschap en verantwoording,
zonodig met toepassing van de sanctie die de vertrouwensregel kent. In het
huidige bestel vervult de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
naar mijn mening dan ook een restfunctie ten opzichte van de politieke ministeriële
verantwoordelijkheid. Die restfunctie is in de praktijk slechts van marginaal
belang.De restfunctie van de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
ten opzichte van haar politieke pendant wordt bevestigd bij nadere beschouwing
van de inhoud van de artikelen 355 en 356 Sr. De daar omschreven delicten
houden als gezegd in het opzettelijk (artikel 355 Sr) of culpoos (artikel
356 Sr) tekort schieten van de minister in de naleving en uitvoering van Grondwet
of andere wetten. Het gaat hier om verplichtingen die bij uitstek politiek-bestuurlijk
van aard zijn1. De schending van die verplichtingen
is dus ook naar haar aard ten volle onderworpen aan controle en beoordeling
in het kader van de politieke ministeriële
verantwoordelijkheid.Voor de goede orde merk ik overigens op dat hiermee niet gezegd wil zijn
dat de delicten van de artikelen 355 en 356 Sr niet langer zinvol zouden zijn.
Voor hun oorspronkelijke doel (beperking van de macht van de Koning) zijn
deze bepalingen inderdaad niet meer nodig. Ook in de huidige tijd markeren
deze bepalingen echter het rechtstatelijke beginsel dat (ook) de ministers
in hun ambtsuitoefening gebonden zijn aan Grondwet en andere wetten. Daarin
schuilt nog altijd het belang van deze strafbepalingen.3. Uitbreiding strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
wenselijk?Daarmee kom ik toe aan de vraag of uitbreiding van de strafrechtelijke
ministeriële verantwoordelijkheid aangewezen is. Op grond van het voorgaande
ben ik van oordeel dat deze vraag ontkennend moet worden beantwoord. Een uitbreiding
van de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid zou de suggestie
wekken dat de beoordeling van het handelen en nalaten van ministers primair
bij de strafrechter thuishoort. Uit bovenstaande uiteenzetting volgt dat die
suggestie onwenselijk is. Ter toelichting het volgende.Concrete aanleiding voor de gedachtewisseling met de Kamer over dit onderwerp
vormde het hierboven al genoemde voorbeeld waarin de juistheid en volledigheid
van de door een minister aan het parlement verstrekte informatie ter discussie
komt te staan. Een dergelijk voorval is onlosmakelijk verbonden met de kern
van de staatkundige en politieke betrekkingen tussen regering en parlement,
en hoort dus ook naar zijn aard thuis in het politieke debat. Dat zou alleen
anders zijn indien bijvoorbeeld tevens sprake is van valsheid in geschrifte,
maar in dat laatste geval biedt het huidige strafrechtelijke kader al de mogelijkheid
in strafrechtelijke zin tegen een (voormalig) minister op te treden (artikel
225 e.v. Sr). In andere gevallen rondom informatieverschaffing zal de volledigheid
en juistheid ervan – en dus het handelen of nalaten van de minister –
bij uitstek in het politieke forum kunnen en moeten worden beoordeeld. Een
rol voor de strafrechter ligt veel minder voor de hand, nog daargelaten of
in dit soort gevallen tot een delictsomschrijving kan worden gekomen die aan
de daarvoor geldende normen voldoet. De strafrechter kan hoe dan ook alleen
oog hebben voor de rechtmatigheid van het handelen, terwijl het in gevallen
als hier bedoeld juist primair gaat om de politieke taxatie. Het daarmee ontstane
risico van vermenging van politieke en strafrechtelijke oordelen zou voorkomen
moeten worden. In de tweede plaats moet goed in het oog worden gehouden dat het bij handelen
of nalaten van een minister waarvan de beoordeling politiek van aard is –
zoals bij (al dan niet) misleidende informatieverstrekking aan de Kamer –
gaat om gedragingen in functie: die politieke beoordeling kleeft aan het ambt,
niet aan de persoon van de minister. Ook vanwege dit uitgangspunt acht ik
uitbreiding van de strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
voor «politieke feiten» ongewenst. Het is ongewenst een minister
ook na zijn defungeren verantwoordelijk te houden voor gedragingen als hier
aan de orde. Dat zou immers betekenen dat iemand die niet langer een politiek
ambt bekleedt niettemin nog altijd onderworpen is aan een politieke beoordeling.Ten slotte meen ik dat uitbreiding van de strafrechtelijke ministeriële
verantwoordelijkheid ook onnodig is, juist vanwege genoemd uitgangspunt dat
de politieke beoordeling van het handelen en nalaten van ministers niet met
de persoon maar met het ambt is verbonden. Dat uitgangspunt brengt mee dat
het parlement in gevallen als hier aan de orde nooit met lege handen staat:
steeds kan het parlement de minister rekenschap en verantwoording vragen en
daaraan zonodig publiekelijk de sanctie te verbinden die de vertrouwensregel
mogelijk maakt – ook in het geval de minister wiens handelen ter discussie
staat inmiddels is opgevolgd door een ander. Een minister is immers ook politiek
verantwoordelijk als het gaat om handelen of nalaten van zijn ambtsvoorganger1. Met het aftreden van een minister is de mogelijkheid
van politieke verantwoording en rekenschap dus niet komen te vervallen2. De parlementaire geschiedenis laat zien dat deze regel
niet zonder betekenis is. Waar dus altijd een ambtsdrager politiek ter verantwoording
geroepen kan worden, bestaat te minder aanleiding het middel van de strafrechtelijke
verantwoordelijkheid uit te breiden voor gedragingen die juist politiek-bestuurlijk
van aard zijn.4. Geen zwarte lijst voor voormalige bewindsliedenIk ga thans nog in op de vraag of een zogenaamde «zwarte lijst»
moet worden geïntroduceerd voor voormalige bewindslieden die zich in
de betrekkingen met het parlement hebben schuldig gemaakt aan het verstrekken
van misleidende informatie.Ik ben daar geen voorstander van. Daarvoor zie ik de volgende redenen.In de eerste plaats kent het Nederlandse strafrecht al de mogelijkheid
dat de betrokkene in geval van veroordeling wegens een ambtsmisdrijf bij wijze
van bijkomende straf wordt ontzet van het recht bepaalde ambten te bekleden
(artikel 29 Sr). Het behoeft daarbij niet noodzakelijkerwijs te gaan om het
ambt waarbinnen het ambtsmisdrijf is gepleegd3.
Binnen de huidige grenzen van strafrechtelijke aansprakelijkheid voor ambtsmisdrijven
en strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid is voorkoming van
verder uitoefening van publieke ambten dus al mogelijk.Verder ontbreekt voor een zwarte lijst buiten de strafrechtelijke kaders
een wettelijke grondslag. Invoering van zo'n grondslag leidt onvermijdelijk
tot vermenging van politieke beoordelingen en juridische sancties. Of de Tweede
Kamer het vertrouwen opzegt in een minister wegens het verstrekken van onjuiste
of onvolledige informatie vergt een beoordeling die geheel en al politiek
van aard is. Een louter politieke taxatie krijgt dan juridische consequenties
die verder gaan dan het enkele aftreden als minister. Dat is onwenselijk.
Daarbij komt nog dat een veroordeling in het politieke debat van bepaald handelen
of nalaten van een minister lang niet altijd louter op dat specifieke handelen
of nalaten ziet, maar vaak betrekking heeft op een veelheid van gebeurtenissen.
Het daaraan koppelen van een veto voor elke toekomstige benoeming
is dan niet proportioneel1.Juist omdat het bij een zwarte lijst als hier bedoeld zou gaan om vermenging
van politieke en juridische instrumenten zouden zich bij introductie van zo'n
lijst ook tal van uitvoeringsproblemen voordoen. Te denken valt niet in de
laatste plaats aan het vaststellen van zuivere criteria voor plaatsing op
de lijst en aan juridische procedures die het gevolg zullen zijn van die plaatsing.
Wanneer is sprake van een politieke veroordeling die leidt tot plaatsing op
de lijst? Hoe moet de situatie getaxeerd worden waarin een minister eigener
beweging aftreedt en het niet laat aankomen op een motie van wantrouwen?De onderhavige kwestie – benoemingen in publieke functies van voormalige
bewindslieden wier handelen door het parlement is veroordeeld – zal
zich naar mijn oordeel moeten oplossen langs een andere route, die meer recht
doet aan de staatsrechtelijke verhoudingen. Voor veel van die benoemingen
is de desbetreffende minister volledig politiek verantwoordelijk. De minister
kan dus door het parlement ter verantwoording worden geroepen, zo het parlement
zich in de benoeming niet kan vinden. Het gegeven dat de minister op zijn
benoemingsbeleid kan worden aangesproken zal van invloed zijn bij de afweging
al dan niet tot benoeming over te gaan van een voormalig bewindspersoon wiens
handelen eerder door het parlement is veroordeeld. Gaat het om benoemingen
door lagere overheden, dan vindt de democratische controle daarop ook binnen
die autonome organen plaats. In beide gevallen vindt het debat hoe dan ook
plaats waar het thuishoort: in het politieke discours tussen bestuur en volksvertegenwoordiging.5. ConclusiesUitbreiding van strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid
voor «politieke feiten» acht ik ongewenst en onnodig. In de staatkundige
praktijk komt het meeste gewicht toe aan de politieke ministeriële verantwoordelijkheid,
en langs die lijnen behoort het handelen en nalaten van ministers ook primair
te worden beoordeeld.Evenmin ben ik er een voorstander van voormalige bewindslieden wier optreden
door het parlement is afgekeurd uit te sluiten van benoemingen op publieke
functies, buiten de mogelijkheden die het strafrecht nu al biedt in geval
van veroordeling wegens een ambtsmisdrijf. De politieke verantwoordelijkheid
van de benoemende minister is het juiste instrument om bezwaren aan de orde
te stellen.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,A. Pechtold XNoot1Handelingen II 2004/2005, p. 1596, 1633 en 1644.XNoot2Kamerstukken II 2004/2005, 29 436, nr. 2. Het wetsvoorstel is inmiddels
met algemene stemmen aangenomen; zie Handelingen II 2004/2005, 59 3814. Met
name zij gewezen op de brief van de Minister van BZK van 7 maart 2005,
Kamerstukken II 2004/2005, 29 436, nr. 12.XNoot1Kamerstukken II 1992/1993, 21 427, nr. 41.XNoot2Kamerstukken II 1999/2000, 26 806, nr. 1.XNoot3Vgl. P.P.T. Bovend'Eert, Ministeriële verantwoordelijkheid, Nijmegen
2002, p. 27.XNoot4Reeds de eerste grondwetten van het Koninkrijk stelden dat buiten twijfel.
Zie bijv. het overzicht in P.W.C. Akkermans en A.K. Koekkoek (red.), De Grondwet;
een artikelsgewijs commentaar, Zwolle 1992, p. 1045 en 1046.XNoot5Zie bijv. Bovend'Eert, a.w., p. 22 en 23 en J.L.W. Broeksteeg, Verantwoordelijkheid
en aansprakelijkheid in het staatsrecht, diss. Groningen, Deventer 2004, p.
130 en 131.XNoot6In de staatsrechtelijke literatuur wordt in deze initiatiefbevoegdheid
van de Tweede Kamer wel de kern van de strafrechtelijke ministeriële
verantwoordelijkheid gezien. Zie bijv. P.J. Oud, Het constitutioneel recht
van het Koninkrijk der Nederlanden, Zwolle 1967, p. 254 en D.J. Elzinga, De
strafrechtelijke ministeriële verantwoordelijkheid, in: D.J. Elzinga
(red.), Ministeriële verantwoordelijkheid in Nederland, Zwolle 1994,
p. 65.XNoot7Wet van 22 april 1855, Stb. 33. Zie uitvoerig over die procedure
Broeksteeg, a.w., p. 142 e.v. en – kritisch – J.L. de Wijkerslooth
en J. Simons, De vervolgbaarheid van ministers en staatssecretarissen, NJB
2004, p. 672–678.XNoot1Idem Oud, a.w., p. 345.XNoot2Zie ook reeds de regering bij gelegenheid van de Grondwetsherziening van
1983: Kamerstukken II 1979/1980, 16 035, nr. 3, p. 6. In dezelfde zin
Commissie-Scheltema, a.w., p. 7.XNoot3Van der Pot/Donner, Handboek van het Nederlandse Staatsrecht, Deventer
2001, p. 429 en Broeksteeg, a.w., p. 167 en 168.XNoot4Zie uitvoerig Commissie-Scheltema, a.w., p. 7–9.XNoot5Van der Pot/Donner, a.w., p. 430.XNoot6Ook voor een «algemeen» ambtsmisdrijf is een minister nog
nooit vervolgd. Deze notitie gaat niet in op de vraag naar de mogelijke oorzaken
van een en ander. Zie daarover o.a. Broeksteeg, a.w., p. 166 met ook een weergave
van opvattingen van anderen.XNoot7Zie ook het standpunt van kabinet in de Nota Strafrechtelijke aansprakelijkheid
van overheidsorganen, Kamerstukken II, 1996/1997, 25 294, nr. 2, p. 3.
Daarin wijst het kabinet op de politieke controle door vertegenwoordigende
organen als één van de «primair aangewezen controlemechanismen».XNoot1Zie ook Broeksteeg, a.w., p. 168.XNoot1Zie bijv. A.H.M. Dölle en D.J. Elzinga, Ministeriële verantwoordelijkheid
voor niet-functioneel handelen, in D.J. Elzinga (red.), a.w., p. 124 en 125
en Broeksteeg, a.w., p. 50 en 51. Anders P.P.T. Bovend'Eert, a.w., p. 39.XNoot2Of in een dergelijk geval aanleiding bestaat ten opzichte van de opvolgend
minister de sanctie van de vertrouwensregel toe te passen is daarmee uiteraard
niet gezegd. Dat is afhankelijk van een politieke afweging van het parlement.XNoot3Vegter 2002 (T&C Sr), aant. 1 bij art. 29.XNoot1Zie ook Handelingen II 2004/2005, p. 1596. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VII-44.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl