Belastingplan 2008; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31205, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

07-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31205 nr. 9

02-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingAlgemeenInleidingEen innovatieve, concurrerende en ondernemende economie
(pijler II) Verschuiving BPM naar MRBTabel 1. Verkopen nieuwe personenauto’s*Een duurzame leefomgevingInvoering vliegbelastingInternalisering maatschappelijke kostenEmissiehandelInternationale verdragen en Europese regelgevingVerdrag van ChicagoEuropese aspectenBelgië, Verenigd Koninkrijk en MaltaDifferentiatie naar milieukenmerken, afstand en vervoersklasseSpecifieke milieumaatregel, compensatie voor CO2-uitstoot en BTWTransfer en vrachtInzet om internationale beperkingen voor heffing van accijnzen
en BTW over de luchtvaart weg te nemenTariefdifferentiatieAdministratieve lastenConcurrentiepositie/groei vliegverkeerMinimumgewicht vliegtuigMilieudifferentiatie schoon en zuinigInleidingDifferentiatie naar schoon en zuinigTabel 2. Effecten varianten GroenLinks CO2-toeslag
BPMDifferentiatie bijtelling auto van de zaakTabel 3. Variant bijtelling PvdATaakstellende verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen
en energieVerhoging van de accijns op blanke dieselVerhoging van de accijns op rode dieselVerhoging van de energiebelasting van elektriciteitInvoering verpakkingenbelastingEnergiebelastingVerlaagd tarief glastuinbouwSalderen energiebelasting bij duurzame opwekking elektriciteit
door kleinverbruikersSociale samenhang (pijler IV)Tabel 4. Niet verrekende heffingkortingen, raming
2008 Versobering uitbetaling algemene heffingskortingVersterking inkomensafhankelijkheid arbeidskortingVersterking inkomensafhankelijkheid aanvullende combinatiekortingAchterwege laten indexatie algemene heffingskortingLastenverdelingAftopping pensioenopbouwAanpassing eigenwoningforfaitKoopkrachtbeeld 2008Beperking en afschaffing buitengewone uitgavenregelingTabel 5. Voorbeeld effect buitengewone uitgaven op
AOW alleenstaand, in intramurale AWBZ instelling, bruto inkomen 2007 € 15 000 Tabel 6. Voorbeelden financiële effecten 2007–2008Tabel 7. Langjarig overzicht aftrek buitengewone
uitgaven (€ mln, tenzij anders vermeld)Tabel 8. Cijfers buitengewone uitgaven 2002–2004Tabel 9. Cijfers aftrek hypotheekrente 1995–2008*Invoering integrale vennootschapsbelastingplicht woningcorporatiesTabel 10. Uitgaven voor wonen en wijken WWI-begrotingOverheid en dienstbare publieke sector (pijler VI)Verhoging drank- en tabaksaccijnzenPremixen – consumptie in hectoliters:Tabel 11. Overzicht accijnstarievenTabel 12. Consumentenprijs en accijns op sigarettenToepassing kansspelbelasting gokautomatenBudgettaire aspectenTabel 13. Ontwikkeling inkomstenindicator*Tabel 14. Microlastenontwikkeling 2008–2011Tabel 15. Aansluiting CPBTen slotteOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31205Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 227 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 205Wijziging van enkele belastingwetten (Belastingplan 2008)nr. 9NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 2 november 2007InleidingHet kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP, de VVD, de PVV, GroenLinks, de
ChristenUnie, D66 en de SGP. Het kabinet deelt de door de leden van de fractie
van het CDA genoemde doelstellingen. De kracht van de Nederlandse economie,
bevordering van duurzaamheid en het stimuleren van participatie zijn van groot
belang. Ook de leden van de fractie van de PvdA benadrukken het belang van
vergroening en participatie. Deze leden en de leden van de fractie van GroenLinks
spreekt het leggen van de zwaarste lasten op de sterkste schouders ook aan.
Het verheugt het kabinet dat ook de leden van de fracties van de SP, GroenLinks
en ChristenUnie de nieuwe impuls in de vergroening van het fiscale beleid
waarderen.Bij de beantwoording van de vragen is zo veel mogelijk de volgorde van
het verslag aangehouden. Voorzover hiervan is afgeweken, is op de oorspronkelijke
plaats van de vraag in het verslag een verwijzing opgenomen naar het onderdeel
waar die vraag is beantwoord.AlgemeenDe leden van de fractie van de PVV vragen of de (neven)effecten van de
voorgenomen belastingmaatregelen zijn doorgerekend en op welke operationele
doelstellingen het kabinet kan worden afgerekend.In september heeft het Centraal Planbureau (CPB) de «Actualisatie
Economische Verkenning 2008–2011» gepubliceerd. In dit document
wordt een scenario voor de economische groei, de koopkrachtontwikkeling en
de overheidsfinanciën geschetst. Hierin is het beleid van dit kabinet
verwerkt. Tegelijk met dit document is ook de Macro Economische Verkenning
2008 gepubliceerd. Dat betekent dat ook de kabinetsbesluiten van eind augustus
zijn verwerkt. Het kabinet zal in diverse beleidsdocumenten, zoals de begrotingen
en jaarverslagen verantwoording afleggen over het gevoerde beleid.De leden van de fractie van GroenLinks vragen op een aantal terreinen
of het kabinet voornemens is maatregelen te treffen. Zij noemen hierbij de hypotheekrenteaftrek, buitensporige beloningen van topmanagers, de
AOW en verzilvering. In het Coalitieakkoord is afgesproken dat de hypotheekrenteaftrek
ongewijzigd blijft, evenals het huurbeleid. Voor beloningen van topmanagers
wordt verwezen naar de brief over de tijdens de Algemene financiële beschouwingen
genoemde maatregelen op het terrein van topinkomens. Wat betreft verzilvering
wordt verwezen naar de antwoorden onder Sociale samenhang (pijler IV).Ook de leden van de fractie van D66 vragen naar aanleiding van de opmerkingen
in het nader rapport naar maatregelen in het kader van de houdbaarheid van
de AOW. Zoals tijdens de Algemene politieke beschouwingen ook is aangekondigd,
zal het kabinet in het voorjaar met voorstellen komen voor maatregelen. De
bijdrage aan de houdbaarheid van de overheidsfinanciën acht het kabinet
daarbij, net als de leden van de fractie van D66, een belangrijk criterium.De leden van de fractie van D66 verzoeken toe te zeggen dat bij de uitvoering
van de voorgestelde maatregelen, waar dat passend is, mediation wordt ingezet.
Ook vragen deze leden in welke mate mediation in de afgelopen jaren is toegepast.Medio 2005 is mediation (conflictbemiddeling) in fiscale geschillen toegevoegd
aan het instrumentarium van de Belastingdienst. In elke regio is een regiocoördinator
aangesteld die het proces in de regio inricht en begeleidt. In de periode
van medio 2005 tot eind 2006 zijn 51 zaken vanuit de regio’s voor mediation
aangemeld. Het slagingspercentage van afgeronde mediations is 70%.
Partijen zijn over het algemeen zeer tevreden over de mediator, een ruime
meerderheid geeft aan een volgende keer opnieuw te kiezen voor mediation.
In 2007 zijn tot op heden 25 zaken aangemeld. Daarnaast participeert de Belastingdienst
in mediations die in fiscale zaken in de beroepsfase door de rechter worden
voorgesteld.Naast het instrument mediation wordt geïnvesteerd in de communicatieve
en sociale vaardigheden van medewerkers in het toezichtproces. Voor hen is
een cursus conflictvaardigheden ontwikkeld. Mediationvaardigheden en mediation
zullen ook bij de uitvoering van de voorgestelde maatregelen, waar dat passend
is, worden ingezet.InleidingDe leden van de fractie van het CDA vragen of bij de voorgestelde fiscale
maatregelen rekening is gehouden met de uitvoerbaarheid door de Belastingdienst.
Deze leden vragen hierbij garanties. Alle maatregelen die worden voorgesteld
in het Belastingplan zijn door de Belastingdienst getoetst op uitvoerbaarheid.
Daarbij is rekening gehouden met de gevolgen voor het personeel, de processen
en de systemen van de Belastingdienst. Het kabinet gaat er van uit dat de
maatregelen tijdig en zonder fouten kunnen worden ingevoerd in de ICT-omgeving
van de Belastingdienst. Een garantie dat er geen problemen zullen optreden,
kan natuurlijk niet worden gegeven. Indien dergelijke problemen zich voordoen,
zullen deze zo wel snel mogelijk worden opgelost.De leden van de fractie van de VVD vragen naar het met betrekking tot
de vormgeving van bepaalde maatregelen genoemde overleg met betrokken partijen.
Ook de leden van de fractie van het CDA vragen naar het overleg met de praktijk.
Zoals in de toelichting is gemeld, is met name bij de maatregelen die in het
kader van vergroening worden voorgesteld, uitgebreid overlegd met de betrokken
partijen. Over de autobelastingen is bijvoorbeeld gesproken met BOVAG, RAI
en ANWB. Bij de verpakkingenbelasting zijn VNO-NCW en MKB-Nederland een belangrijke
gesprekspartner geweest. Met behulp van deze organisaties is uitvoerig gesproken
met de bedrijven uit de verpakkingswereld. De uitkomsten van deze overleggen zijn zoveel mogelijk zichtbaar in de vormgeving van deze maatregelen.
Zo sluit de verpakkingenbelasting naar aanleiding van het overleg zoveel mogelijk
aan bij de bestaande collectieve bedrijfsheffing en is deze heffing uiteindelijk
in de verpakkingenbelasting geïncorporeerd. Het kabinet zet in op verdere
vergroening in deze kabinetsperiode. Daarbij zal weer uitgebreid worden gesproken
met de betrokken partijen.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen hoe het onderhavige
wetsvoorstel bijdraagt aan vereenvoudiging. Vereenvoudiging is één
van de speerpunten voor de komende kabinetsperiode. Het kabinet heeft ook
andere speerpunten. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de verschuiving
van de lasten op arbeid en winst naar lasten op milieugrondslag. De lasten
op milieugrondslag worden met name vormgegeven bij producten waar de milieudruk
nu niet of onvoldoende in de prijs tot uitdrukking komt. Gegeven deze voornemens
is steeds gezocht naar de eenvoudigst mogelijke vormgeving. Zo is bij de verpakkingenbelasting
aangesloten bij een bestaande heffing. Ook is zowel bij de verpakkingen- als
de vliegbelasting een vormgeving gekozen die het aantal belastingplichtigen
zo beperkt mogelijk houdt. In het kader van vereenvoudiging kan in dit wetsvoorstel
bijvoorbeeld worden gewezen op de afschaffing van de buitengewone uitgavenregeling.
Deze fiscale regeling is steeds complexer geworden. Het afschaffen ervan gaat
gepaard met een substantiële administratieve lastenverlichting voor burgers.
De regeling zal worden vervangen door een beter sluitende regeling voor gehandicapten
en chronisch zieken. Ook de leden van de fractie van de SGP vragen in dit
kader naar de voorgenomen vereenvoudiging van regelgeving. Zoals in het plan
van aanpak vereenvoudigingsoperatie Belastingdienst is aangegeven, is vereenvoudiging
van wetgeving van belang om een soepele uitvoeringspraktijk te kunnen bieden.1 In dat plan van aanpak zijn drie thema’s genoemd
die thans verantwoordelijk zijn voor onevenredige complexiteit. Het gaat om:
de huurtoeslag en de kinderopvangtoeslag, de buitengewone uitgaven en de arbeidsrelaties
(loon, resultaat overige werkzaamheden en winst). Voor elk van deze thema’s
geldt dat om tot vereenvoudiging te komen regelgeving noodzakelijk is. Voor
huur- en kinderopvangtoeslag is daarbij uitvoerig overleg nodig met de beleidsverantwoordelijke
bewindslieden van Wonen, Wijken en Integratie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
terwijl voor de arbeidsrelaties eerst sprake zal zijn van een technische exercitie
naar de mogelijkheden en effecten van een dergelijke vereenvoudiging.2 In beide gevallen geldt dus dat de vraag of uiteindelijk
een vereenvoudiging gerealiseerd gaat worden nog afhankelijk is van een aantal
factoren. Met betrekking tot de buitengewone uitgavenregeling wordt verwezen
naar hetgeen hierboven is opgemerkt.Ook vragen de leden van de fractie van de VVD of het onderhavige belastingplan
bijdraagt aan de bevordering van ondernemerschap, een ander belangrijk speerpunt.
Deze leden vragen in dit kader ook hoe het kabinet de overstap van werknemerschap
naar ondernemerschap en omgekeerd wil vergemakkelijken en het starten van
een eigen onderneming fiscaal stimuleren. In het wetsvoorstel Overige fiscale
maatregelen 2008 is een eerste lastenverlichting van voor ondernemers opgenomen
(in de vennootschapsbelasting). Hier wordt € 200 miljoen voor ingezet.
De lastenverlichting wordt ingevuld in het MKB-deel van de vennootschapsbelasting,
via de schijven en tarieven aan de onderzijde. De bovengrens van de eerste
schijf in de vennootschapsbelasting wordt verhoogd van € 25 000
naar € 40 000. De bovengrens van de tweede schijf wordt verhoogd
van € 60 000 naar € 200 000. Daarnaast wordt
het tarief van de tweede schijf verlaagd met 0,5%-punt naar 23%.
Verder wordt er door het kabinet momenteel gewerkt aan voorstellen ter bevordering
van het ondernemerschap, waarbij de samenhang en het evenwicht tussen de verschillende fiscale verschijningsvormen van ondernemerschap, de begeleiding
bij de start van een onderneming (deeltijdondernemers, urencriterium) en de
complexiteit van ook fiscale regelgeving nader wordt bezien. Er zijn ook middelen
beschikbaar voor deze voorstellen, een deel van de lastenenveloppe voor economische
structuurversterking uit het Coalitieakkoord zal hiervoor worden ingezet.In het nader rapport wordt toegelicht waarom de vliegbelasting en de verpakkingenbelasting
onderdeel zijn van dit belastingplan en geen separate wetsvoorstellen zijn.
Eén van de redenen daarvoor is de samenhang met andere onderdelen van
het belastingplan. De leden van de fractie van de VVD vragen verder in te
gaan op deze toelichting. De samenhang ziet op de bijdrage van deze maatregelen
aan het budgettaire en lastenbeeld zoals dat is weergegeven in dit belastingplan.
De leden van de fractie van de VVD vragen verder naar de inwerkingtredingsdata
van verschillende maatregelen. Hierbij noemen zij als voorbeeld de invoering
van de verpakkingenbelasting per 1 januari 2008. Bij de inwerkingtredingsdata
van de maatregelen in dit belastingplan is aandacht besteed aan de implementatietijd
die voor de Belastingdienst vereist is, maar zijn uiteraard ook de aanpassingen
die het bedrijfsleven moet doen in ogenschouw genomen. Zo treedt de aftopping
van de pensioengrondslag per 1 januari 2009 in werking om de praktijk
de tijd te geven om de vereiste aanpassingen te doen. Bij de versterking van
de inkomensafhankelijkheid van de arbeidskorting en aanvullende combinatiekorting
is het de Belastingdienst die systemen moet aanpassen. Voor deze aanpassingen
is tijd en duidelijkheid vereist. Ook bij de vormgeving van de verpakkingenbelasting
is zoveel mogelijk rekening gehouden met de praktijk door waar mogelijk aan
te sluiten bij de al bestaande heffing op basis van het verpakkingenbesluit.De leden van de fractie van de VVD vragen welke concrete maatregelen het
kabinet voor ogen heeft om de grondslag in de WBSO te verbreden, zodat er
bijvoorbeeld meer ruimte komt voor procesinnovatie en ICT.Het kabinet onderzoekt thans de mogelijkheden om de huidige definitie
van speur- en ontwikkelingswerk uit te breiden met innovatieve ICT-gebaseerde
product- en dienstenontwikkeling. Hiermee wil het kabinet inspelen op het
toenemende economische belang van diensten, het belang van ICT daarbij en
de toenemende rol van software voor innovatie. Hoe de nieuwe definitie eruit
komt te zien en welke voorwaarden daarbij worden gesteld, is afhankelijk van
diverse factoren, zoals het beschikbare budget voor intensivering van de WBSO,
het Europeesrechtelijke steunkader en de beheersbaarheid van het budget bij
een uitbreiding van de definitie. Thans onderzoekt een werkgroep de mogelijkheden,
waarbij ook diverse bedrijven uit de branche en belangenorganisaties zijn
betrokken.Een innovatieve, concurrerende en ondernemende economie
(pijler II) Verschuiving BPM naar MRBDe vragen van de leden van de fractie van het CDA over het langere termijnperspectief
van de zuinigheidslabels en de differentiatie naar uitstoot van auto’s
komen aan de orde onder Milieudifferentiatie schoon en zuinig. De vragen van
deze leden over verdere differentiatie in de toekomst van de bijtelling en
de administratieve lastendruk van de bijtelling worden beantwoord onder Differentiatie
bijtelling auto van de zaak.De leden van de fractie van het CDA vinden de verschuiving van BPM naar
MRB met het oog op de invoering van de kilometerheffing te begrijpen. Wel
hebben deze leden evenals de leden van de fracties van de PvdA, de VVD
en de ChristenUnie enkele vragen met betrekking tot de omvang en tempo van
deze verschuiving.Uitgangspunt voor het kabinet is het Coalitieakkoord waarin is aangekondigd
dat de kilometerheffing vanaf 2011 stapsgewijs wordt geïntroduceerd.
In verband daarmee zullen de belasting van personenauto’s en motorrijwielen
(BPM) en de motorrijtuigenbelasting (MRB) naar rato worden verlaagd. Daarnaast
speelt op Europees niveau de wens om de werking van de interne Europese automarkt
te verbeteren door het verlagen van de registratiebelastingen.De BPM is een eenmalige belasting die verschuldigd is bij de aankoop van
een nieuwe auto of de invoer van een gebruikte auto. De BPM komt tot uitdrukking
in de catalogusprijs van de auto. Rechtstreekse omzetting van een groot deel
van de BPM in kilometerbeprijzing zou schokeffecten veroorzaken. Dit komt
doordat de prijs van nieuwe auto’s dan aanmerkelijk daalt, waardoor
ook de waarde van het bestaande autopark daalt. Deze problematiek speelt bij
omzetting van de MRB in kilometerbeprijzing nauwelijks aangezien de MRB een
terugkerende belasting is die in principe per kwartaal is verschuldigd. Waar
een verlaging van de BPM alleen neerslaat bij auto’s die na de verlaging
zijn gekocht, slaat een verlaging van de MRB neer bij het gehele wagenpark.Om schokeffecten door een abrupte omzetting van de BPM in kilometerbeprijzing
tegen te gaan, is gekozen voor de tussenstap van het geleidelijk omzetten
van een deel van de BPM in de MRB. De omvang en het tempo van deze verschuiving
kunnen niet los worden gezien van de effecten die zo’n verschuiving
kan hebben. Het kabinet acht het niet wenselijk om de BPM, in lijn met de
voorstellen van het platform Nouwen, in een tijdsbestek van acht jaar volledig
af te bouwen, daarbij spelen mee de mogelijke effecten op de waarde van het
bestaande wagenpark en de daarmee gepaard gaande snellere stijging van de
MRB. Daarom wordt voorgesteld de BPM in 2008 met ruim 6% te verlagen
onder gelijktijdige verhoging van de MRB. In de jaren 2009, 2010, 2011 en
2012 zal een verdere verschuiving van BPM naar MRB plaatsvinden van 5%
per jaar. In dit belastingplan is de verschuiving voor 2008 opgenomen. Of
en in welke mate na 2012 een verdere afbouw van de BPM zal plaatsvinden, is
mede afhankelijk van de ontwikkelingen rondom de kilometerbeprijzing.Verschillende fracties hebben vragen en opmerkingen ten aanzien van de
effecten van de thans voorgestelde verschuiving. Zo vragen de leden van de
fractie van het CDA zich af wat de effecten van deze maatregel zijn op het
consumentengedrag, op de prijs van auto’s op de tweedehands markt en
op de gepercipieerde kosten van mobiliteit. In het verlengde hiervan vragen
zij of kan worden aangeven hoe deze aspecten zijn beoordeeld. De leden van
de fractie van de ChristenUnie willen weten of het verschuiven van de lastendruk
op nieuwe auto’s naar de lastendruk op reeds aangeschafte auto’s
ook onwenselijke effecten kan hebben.Indien een BPM-verlaging met 5% één op één
zou doorwerken in de autoprijzen, zou de gemiddelde prijs van een auto met
1,25% dalen. Dit staat in een relatie tot een gemiddelde prijsstijging
van personenauto’s van 2,5% de afgelopen drie jaar.1 Hierbij zij bedacht dat de verlaging van de BPM niet op zichzelf staat.
Als gevolg van het autopakket (aanpassing bonus/malusbedragen, CO2-toeslag,
fijnstofdifferentiatie) kan de BPM-druk hoger of lager uitvallen. Daarbij
is ook van belang in welke mate de BPM-wijzigingen in de catalogusprijs worden
doorberekend.De verlagingen van de BPM in de komende jaren werken ook door in de prijsvorming
op de tweedehandsmarkt aangezien de resterende BPM-druk op een gebruikte auto
eveneens afneemt. Vrijwel elke autorijder is op een gegeven moment ook autokoper.
Het is dan ook niet zo dat de verschuiving van BPM naar MRB vooral gunstig
uitpakt voor mensen die zich een nieuwe auto kunnen permitteren, dit als antwoord
op de vraag daarnaar van de leden van de fractie van de SP. Wel
ondervindt elke autorijder in eerste instantie de last van een hogere MRB.De leden van de fractie van de PvdA vragen of overwogen is het negatieve
milieueffect te compenseren, bijvoorbeeld door variabilisatie in de MRB. Het
antwoord hierop luidt dat milieueffecten van de verschuiving van de BPM naar
de MRB niet op zichzelf mogen worden beoordeeld maar in samenhang moeten worden
bezien met de milieueffecten van de nog in te voeren kilometerbeprijzing.
Wel is in het werkprogramma «Schoon en zuinig» aangekondigd dat
de mogelijkheden voor variabilisatie in de MRB worden onderzocht.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van GroenLinks
of uitgebreid kan worden ingaan op de milieueffecten van deze maatregel, merk
ik op dat de voor 2008 voorgestelde verschuiving van de BPM naar MRB op zichzelf
genomen leidt tot een negatief milieueffect volgens het Milieu- en Natuurplanbureau
(MNP). De verschuiving van de BPM naar de MRB is echter primair een tussenstap
om de invoering van de kilometerbeprijzing soepel te laten verlopen. Het MNP
erkent dat de milieueffecten van deze maatregel aan de kilometerheffing moeten
worden toegerekend en tekent in het rapport aan dat de reductie van de CO2-uitstoot bij een kilometerheffing naar schatting substantieel groter
zal zijn dan de geschatte toename van de CO2-uitstoot als gevolg
van de verschuiving van BPM naar MRB. De exacte milieueffecten van de invoering
van een kilometerheffing zijn uiteraard sterk afhankelijk van de gekozen vormgeving.
Het antwoord op de vraag van deze leden of dit negatieve milieueffect een
rol heeft gespeeld bij de uiteindelijke keuze van het kabinet luidt bevestigend.Voorts vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie of het kabinet
kan aangeven wat het effect is van de kilometerheffing op het autogebruik,
autobezit, ruimtebeslag, filedruk en milieudruk, waarbij de BPM-hoogte de
variabele is.Daarop kan ik het volgende antwoorden. De effecten van de kilometerprijs
zijn afhankelijk van de vormgeving van het systeem. Binnenkort zal de minister
van Verkeer en Waterstaat richting de Tweede Kamer aangeven wat zijn plannen
zijn voor de kilometerprijs.Ook bij de voorgestelde verschuiving van BPM naar MRB in 2008 en latere
jaren – zo kan ik de leden van de fractie van de SP geruststellen –
blijft een milieudifferentiatie in de BPM mogelijk; alleen het basistarief
wordt verlaagd.De leden van de fractie van de SP vragen of door het verschuiven van de
BPM naar de MRB het aannemen van werk ontmoedigd wordt waarvoor met de auto
gereisd moet worden met betrekking tot het woon-werkverkeer. De MRB is een
belasting onafhankelijk van het aantal gereden kilometers. De afstand tussen
de woon- en werkplaats heeft dan ook geen invloed op de hoogte van de MRB.
Het aannemen van werk waarvoor per auto gereisd moet worden, wordt dus niet
negatief beïnvloed door de MRB.Ook vragen de leden van de fractie van het CDA naar de effecten van deze
maatregel op de balanspositie van leasemaatschappijen. De leden van de fractie
van de VVD informeren of er een raming van de waardedaling van het wagenpark
van leasemaatschappijen is te geven en of de bereidheid bestaat die schade
te compenseren of deze branche anderszins tegemoet te komen.Het is zeer de vraag of de waarde van het wagenpark van leasemaatschappijen
aanzienlijk zal dalen. Allereerst wordt de verlaging van de BPM over meerdere
jaren uitgesmeerd waardoor een eventuele waardedaling stapsgewijs
plaatsvindt. Daarnaast wordt gekozen voor een gematiger BPM-verlaging dan
12,5% per jaar die door het Platform Nouwen was geadviseerd.Hierbij dient ook bedacht te worden dat het BPM-deel in de prijs van personenauto’s
na 3 à 4 jaar (de gemiddelde omlooptijd van leaseauto’s) al voor
circa de helft is afgeschreven. Ook komt de restwaarde niet primair tot stand
als resultante van het BPM-deel in de auto maar door vraag en aanbod van occasions.
De waardedaling van een personenauto na afloop van de in de leasebranche gebruikelijke
contractperiode van 4 jaar blijft aldus beperkt. Op de langere termijn zal
de waarde van het wagenpark van leasemaatschappijen zich aanpassen aan de
nieuwe situatie waarvan de BPM-belasting één onderdeel is. Uiteraard
zouden we het toejuichen als leasemaatschappijen anticiperen op de maatregelen
in dit Belastingplan en een groter deel van hun wagenpark laten bestaan uit
schone en zuinige auto’s waarvoor bijvoorbeeld ook een verlaagde leasebijtelling
gaat gelden van 14%. Dit type personenauto’s zal ook in de MRB
tegemoet worden gekomen door halvering van het basistarief. Deze voordelen
zullen ook tot uiting kunnen komen in de restwaarde. Overigens is het juist
denkbaar dat bepaalde typen auto’s in het wagenpark van leasemaatschappijen
(namelijk onzuinige/vervuilende) hun waarde behouden of zelfs zien stijgen
op korte termijn. Soortgelijke nieuwe personenauto’s worden namelijk
duurder door de fijnstofdifferentiatie en CO2-toeslag in de BPM.De leden van de fractie van de VVD stellen een nadere beschouwing op prijs
over de vraag waarom het kabinet het advies van de Raad van State inzake de
verschuiving van de BPM naar MRB niet heeft overgenomen.De Raad van State meent dat door de recente invoering in de BPM van de
teruggaafregeling bij uitvoer de BPM een heffing is geworden ter zake van
het gebruik in Nederland van de weg (tijdvakbelasting). Derhalve stelt de
Raad voor dat de verschuiving beperkt blijft tot die nieuw aangeschafte of
ingevoerde auto’s die hebben geprofiteerd van de verlaging van de BPM.Het kabinet is van mening dat de BPM door de invoering van de teruggaafregeling
bij uitvoer het karakter van een aankoopbelasting niet heeft verloren. Dat
betekent ook dat er geen aanleiding is een directe koppeling te leggen tussen
lagere BPM en hogere MRB zoals de Raad voorstelt. Dit nog los van andere ernstige
bezwaren, bijvoorbeeld gelijke behandeling binnen de MRB en de uitvoerbaarheid.
Ook het budgettaire aspect kan hierbij niet uit het oog worden verloren. Indien
het voorstel van de Raad zou worden overgenomen, zou de voor 2008 voorgestelde
verschuiving van € 220 miljoen gepaard gaan met een forse budgettaire
derving in 2008 en de daarop volgende jaren. De compensatie vindt immers niet
langer binnen hetzelfde jaar plaats maar vindt plaats door alleen de MRB voor
nieuw aangeschafte of ingevoerde auto’s te verhogen gedurende hun gebruiksperiode.
Daarbij rijzen moeilijke vraagstukken. Voor welke periode zou de MRB voor
zo’n auto hoger moeten zijn, tot de sloop of tot de verkoop aan een
derde? Indien deze hogere MRB ook na verkoop van de auto zou gelden voor de
kopende partij, is de vraag of dit niet zou neerkomen op een verkapte BPM.
Indien de hogere MRB zou vervallen na verkoop van de auto (derhalve gekoppeld
aan de eerste koper) dan is er alle reden om deze auto na de aankoop weer
snel te verkopen.De leden van de fractie van de VVD vragen om een overzicht van de aantallen
nieuw verkochte personenauto’s gedurende de afgelopen jaren. In tabel
1 treft u de gevraagde aantallen.Tabel 1. Verkopen nieuwe personenauto’s* 200120022003200420052006 Verkopen personenauto’s530 000511 000489 000484 000465 000484 000wv benzine73,4%75,6%76,1%73,9%72,3%70,4%wv diesel22,8%21,6%22,3%24,8%26,5%28,4%wv overig3,8%2,8%1,6%1,3%1,2%1,2%* Bron: www.bovag.nl.Het is verheugend dat de leden van de fractie van de VVD onderkennen dat
de voorgestelde verschuiving van BPM naar MRB in macrotermen budgettair neutraal
is. Deze leden vragen of het kabinet bereid is de transportsector financieel
tegemoet te komen. VNO-NCW en MKB-Nederland bepleiten dat zowel om principiële
als nationaal economische redenen de verschuiving van BPM naar MRB voor de
transportsector lastenneutraal wordt uitgevoerd. Ook Rijdend Nederland –
een initiatief van RAI, BOVAG, TLN, EVO en VNA – die de afbouw van de
vaste autobelastingen en de invoering van de kilometerprijs ondersteunt, wijst
erop dat de verhoging van de MRB voor het goederenvervoer tot hogere lasten
leidt. De voorgestelde MRB-verhoging van ruwweg 7,2% voor 2008 is ook
voor de transportsector alleszins te overzien. Hierbij zij bedacht dat de
MRB niet veel meer dan 1% van de kostprijs van de transportsector uitmaakt.1 De MRB-verhoging in de aanloop naar de kilometerheffing
acht het kabinet verantwoord.Een duurzame leefomgevingDe leden van de fractie van D66 verzoeken het kabinet om per (milieu)lastenverzwarende
maatregel te kwantificeren wat het milieueffect ervan is op zowel de korte
als de langere termijn. Daarbij denken zij in het bijzonder aan cijfers ten
aanzien van de CO2-reductie, de energiebesparing en het gebruik
van duurzame energie.Het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) heeft de effecten van de milieumaatregelen
op de emissies van CO2, NOx en PM10 (fijnstof)
doorgerekend.2 Deze berekening is voor de jaren
2011 en 2020 gedaan. Onderstaand is een overzicht opgenomen van de maatregelen
die volgens het MNP een becijferbaar milieueffect hebben.InstrumentCO2 (mton)NOx (mln kg)PM10 (mln kg) 201120202011202020112020 Milieudifferentiatie Schoon en Zuinig– 0,05/– 0,06– 0,1/– 0,300– 0,06/– 0,08– 0,02/– 0,02       Taakstellende verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen– 0,1/– 0,2– 0,3/– 0,50,4/– 0,9– 0,6/– 1,2– 0,02/– 0,05– 0,03/– 0,07       Vliegbelasting00– 0,2/– 0,20– 0,01/– 0,010Totaal– 0,15/0,26– 0,4/– 0,8– 0,6/– 1,1– 0,6/– 1,2– 0,09/– 0,14– 0,05/– 0,09De voorgestelde saldering van de energiebelasting bij duurzame opwekking
van elektriciteit door kleinverbruikers leidt volgens MNP tot een gering milieueffect
dat niet in cijfers is uit te drukken. De milieueffecten van de voorgestelde
verhoging van de bijtelling voor auto’s van de zaak, de voorgestelde
verpakkingenbelasting en de voorgestelde tariefsaanpassing in de afvalstoffenbelasting
voor shredderafval zijn door het MNP niet te ramen (hetgeen overigens niet
betekent dat uitgegaan moet worden van geringe effecten). Met betrekking tot
de CO2-effecten van de vliegbelasting kan nog worden opgemerkt
dat het MNP alleen kijkt naar de effecten op de binnenlandse emissies. Worden
de effecten op de mondiale emissies meegenomen dan zal de vermindering
in 2011 tussen de 1 en 1,5 megaton CO2 bedragen. Dat effect is
ongeveer gelijk aan de uitstoot van 500 000 auto’s op jaarbasis.
Dit effect wordt echter volgens internationale conventies niet aan Nederland
toegerekend.Het kabinet wil de uitstoot van CO2 met 30% verlagen
ten opzichte van 1990. Dit betekent volgens het werkprogramma Schoon en Zuinig
een verlaging van de uitstoot CO2 met 96 megaton ten opzichte van
ongewijzigd beleid. Bezien vanuit de effecten op uitsluitend binnenlandse
emissies van CO2 dragen de voorstellen uit dit belastingplan, waarvan
de milieueffecten op voorhand te becijferen zijn, derhalve voor 0,8%
mee aan deze reductiedoelstelling.Voor wat betreft de effecten op de energiebesparing en het gebruik van
duurzame energie kan het volgende worden opgemerkt. De voorstellen in het
kader van de milieudifferentiatie Schoon en Zuinig leiden volgens het ECN
en de MNP tot een energiebesparing van 3–7 petajoule in 2011 en 8–14
petajoule in 2020.1 De voorstellen in het kader
van de taakstellende verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen zullen ook
kunnen bijdragen tot een hogere energiebesparing. Immers, er ontstaat door
de voorstellen een extra prijsprikkel om het verbruik van diesel en elektriciteit
te verminderen. Op dit moment bestaan over dit effect echter geen cijfers.
Het is niet de verwachting dat de milieumaatregelen uit dit belastingplan
zullen bijdragen aan een toename van de hoeveelheid duurzame energie.Overigens ben ik van mening dat de voorgestelde milieumaatregelen niet
alleen moeten worden beoordeeld op hun milieueffect. De voorstellen zijn ook
te onderbouwen vanuit de gedachte dat de «vervuiler betaalt».
Het kabinet kiest voor een schuif van de lasten op arbeid en winst naar lasten
op milieuvervuilend gedrag. Het verheugt mij dat de leden van de fractie van
D66 deze mening delen. Zoals aangekondigd in de memorie van toelichting zal
ik in het komende jaar op basis van dit uitgangspunt verkennen op wat voor
wijze het belastingstelsel verder kan worden vergroend. Uitgangspunt daarbij
is dat ik het rechtvaardig acht milieubelastend gedrag als belastinggrondslag
te nemen en andere belastingen te verlagen. Hiermee komen milieukosten ook
beter tot uitdrukking in de prijs op de markt. Waarbij gedragsverandering
een positief effect kan zijn (en dat veelal ook is blijkens de hier aangehaalde
onderzoeken) maar geen hoofddoelstelling: dat is beter richten van belastingheffing
op vervuilend gedrag in combinatie met bevordering van participatie.Desgevraagd kan ik de leden van de fractie van D66 verzekeren dat –
over de hele kabinetsperiode bezien – tegenover de verhoging van de
lasten op milieugrondslag een verlaging van de lasten op arbeid en winst komt
te staan. Dat past in de toekomstgerichte oriëntatie van het kabinet.
In de tabel waar leden van de fractie van D66 naar verwijzen, zijn uitsluitend
de budgettaire effecten te vinden van de maatregelen die in het onderhavige
wetsvoorstel worden uitgewerkt. Voor een overzicht van de totale lastenontwikkeling
in de periode 2008 tot en met 2011 verwijs ik de leden van de fractie van
D66 naar pagina 52 van de Miljoenennota.Invoering vliegbelastingHet verheugt mij dat de leden van de fractie van het CDA in het kader
van de invoering van een vliegbelasting het streven onderschrijven om maatschappelijke
kosten van activiteiten in de marktprijzen tot uitdrukking te laten komen.
Dat geldt evenzeer voor de instemmende woorden met de voorstellen voor de
invoering van een vliegbelasting van de leden van de fracties van de PvdA,
de SP, GroenLinks en de ChristenUnie. Het is spijtig dat de leden van de fractie
van de VVD aangeven niet overtuigd te zijn van nut en noodzaak van het voorstel
voor een vliegbelasting. Hierna zal worden ingegaan op de specifieke vragen
en opmerkingen van alle hiervoor genoemde fracties en van de fracties van
de PVV en de SGP.Internalisering maatschappelijke kostenDe leden van de fractie van het CDA vragen in welke mate de voorgestelde
vliegbelasting de volledige milieukosten van vervoer per vliegtuig reflecteren.
Ook de leden van de fractie van de VVD vragen naar de omvang van de maatschappelijke
kosten die geïnternaliseerd moeten worden. Allereerst merk ik op dat
het niet zo is dat met de vliegbelasting een precieze en volledige compensatie
wordt beoogd van maatschappelijke kosten die het luchtvervoer met zich brengt.
Het gaat, zeker in de nu voorgestelde eenvoudige vorm, met name om de notie
dat de burger bewust wordt gemaakt dat vliegen, in verhouding tot andere vormen
van vervoer, door het ontbreken van enige vorm van verbruiksbelastingen (accijns
en BTW) in de internationale luchtvaart, te goedkoop is. Terwijl het net als
andere vormen van vervoer wel degelijk – en vaak meer – maatschappelijke
kosten veroorzaakt. Het gaat bij luchtvaart onder andere om de externe effecten
van geluid, luchtverontreiniging en klimaatverandering. De omvang van de effecten
is mede afhankelijk van het vliegtuigtype en de gevlogen afstand. In een studie
van CE Delft uit 2002 is een inschatting gemaakt van deze effecten per passagierskilometer.1 In het middenscenario bedragen de milieukosten voor
de gemiddelde vloot volgens deze studie 6,4 cent per passagier per kilometer
(voor een vliegtuig met 50 stoelen, over een afstand van 200 kilometer) tot
0,7 cent per passagier per kilometer (400 stoelen, 6000 kilometer).EmissiehandelDe leden van de fractie van het CDA vragen naar de implicatie voor de
vliegbelasting als de luchtvaartsector te zijner tijd onder de Europese emissiehandel
(Emission Trading System, ETS) wordt gebracht. Het kabinet staat positief
tegenover het inzetten van andere economische instrumenten, zoals emissiehandel.
De vliegbelasting is niet afhankelijk gesteld van een invoering van het EU-ETS.
Het is voorbarig om nu al te spreken over de mogelijke implicaties van de
totstandkoming van een Europese emissiehandel voor de luchtvaart die voorzien
is vanaf 2011. De Europese Commissie heeft een voorstel ingediend om
ETS uit te breiden tot de luchtvaart. Dit is thans in discussie in de Raad
en het Europees Parlement. Op dit moment is nog niet aan te geven wanneer
exact ETS in de luchtvaart wordt ingevoerd, wat de vormgeving zal zijn en
welke bedragen dan met de handel in emissierechten gemoeid zullen zijn.Wel wil ik wijzen op de reactie van het kabinet op het plan dat Schiphol
en KLM als alternatief voor de vliegbelasting hebben voorgesteld en waarover
ook de leden van de fractie van de VVD een vraag stellen. Dit alternatief
houdt in dat de Nederlandse luchtvaart al vanaf 2008 de CO2-uitstoot
die gerelateerd is aan de luchtvaart in Nederland voor een deel zou compenseren.
Daarmee zou Nederland vooruitlopen op de invoering in Europees verband van
het verhandelen van emissierechten voor de luchtvaart. In de brief van 1 oktober
2007 bij de aanbieding van het rapport «Effecten van verschillende heffingsvarianten
op de Nederlandse luchtvaart» is daarover opgemerkt dat de betrokken
departementen van Verkeer en Waterstaat en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieu met KLM en Schiphol over hun alternatieve voorstel hebben gesproken
en dat gebleken is dat dit voorstel niet zodanig concreet is uitgewerkt dat
een goede inschatting van de effecten is te geven, maar dat wel duidelijk
is dat dit voorstel in fiscale zin geen alternatief voor de vliegbelasting
kan bieden.2Internationale verdragen en Europese regelgevingDe leden van de fractie van het CDA vragen of het kabinet zich ervan heeft
verzekerd dat de vliegbelasting past binnen de context van de Europese en internationale verdragen, en hoe de voorgestelde belasting zich
in dit verband verhoudt met vergelijkbare maatregelen in andere EU-landen.
De voorgestelde vliegbelasting is zodanig vorm gegeven dat geen strijdigheid
optreedt met zowel de relevante multilaterale verdragen (het Verdrag van Chicago1 en het EG-verdrag) als met de diverse bilaterale luchtvaartverdragen.
Verder is gekeken naar het nog niet geratificeerde luchtvaartverdrag tussen
de EU, de EU-lidstaten en de Verenigde Staten (Open Skies) dat vanaf 30 maart
2008 voorlopige toepassing zal vinden.2 Geen
van deze verdragen verzet zich tegen een passagiersbelasting als de onderhavige.
Binnen de EU zijn er twee lidstaten die een vergelijkbare belasting kennen
voor – uitsluitend – vertrekkende passagiers, namelijk het Verenigd
Koninkrijk (sinds 1994) en Frankrijk (sinds 2006). Ook ten aanzien van deze
belastingen is niet gebleken van strijdigheid met enig verdrag.De leden van de fractie van de PvdA wijzen op de stelling van verschillende
commentatoren dat een heffing bij vertrek van een Nederlandse luchthaven strijdig
zou zijn met artikel 15 van het Verdrag van Chicago of een verboden belemmering
zou opleveren ingevolge artikel 49 van het EG-verdrag, en vragen om een reactie
op dit punt. Zij vragen in het antwoord de lopende inbreukprocedure tegen
Malta te betrekken, alsook het feit dat het Verenigd Koninkrijk voornemens
is de daar bestaande passagiersbelasting om te zetten in een belasting per
vliegtuig.De leden van de fractie van de VVD wijzen er op dat de Raad van State
en andere organisaties spanning signaleren met onder meer het Verdrag van
Chicago. Deze leden merken op dat het niet ongebruikelijk is dat in dit soort
gevallen enige sondering vooraf plaats zou vinden bij ICAO. Heeft dat ook
bij dit voorstel plaatsgevonden en wat waren de resultaten, zo vragen zij
zich af. Verder vragen deze leden naar de juridische stand van zaken in het
Verenigd Koninkrijk, België en Malta in verband met procedures in die
landen tegen vormen van vliegbelasting.Verdrag van ChicagoZoals ook aangegeven in het nader rapport is er naar mijn oordeel geen
sprake van strijdigheid met artikel 15 van het Verdrag van Chicago. Het verdrag
beoogt niet het toekennen van fiscale privileges aan de luchtvaartsector,
maar het bevorderen van een veilige en economisch verantwoorde ontwikkeling
van de burgerluchtvaart. In artikel 15, Airport and similar charges, zijn
een aantal regels van non-discriminatie gegeven voor het vaststellen van luchthaventarieven
en vergelijkbare heffingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om start- en landingsgelden,
beveiligingsheffingen, passenger services charges en vergoedingen voor navigatiefaciliteiten.
Vliegtuigen van andere verdragslanden mogen bij de vaststelling van dergelijke
tarieven niet ongunstiger worden behandeld dan vliegtuigen van nationale maatschappijen.
Nu zouden verdragslanden in theorie kunnen besluiten non-discriminatoire luchthaventarieven
te hanteren bij het doorberekenen van verleende diensten, maar buitenlandse
vliegtuigen toch ongunstiger te behandelen door aan deze vliegtuigen (of de
mensen en goederen aan boord) een heffing op te leggen uitsluitend voor het
overvliegen, binnenvliegen of verlaten van het grondgebied van dat land. Feiten
waar geen dienst tegenoverstaat. Om deze weg af te snijden is aan het eind
van artikel 15 zekerheidshalve opgenomen dat ook dit niet is toegestaan. Deze
afsluitende zin ziet evenmin als de rest van artikel 15 op nationale belastingen.
In dit verband kan ook worden verwezen naar de ontstaansgeschiedenis van het
verdrag, waarin aanwijzingen voor een fiscale bijbedoeling van artikel 15
ontbreken. De enige fiscale faciliteit die met het verdrag werd beoogd, is
helder en ondubbelzinnig neergelegd in artikel 24, Customs duty. In artikel
24 wordt een beperkte vrijstelling van douanerechten geregeld voor buitenlandse vliegtuigen bij het vliegen naar, van of over een ander verdragsland.
Deze vrijstelling bij tijdelijke invoer geldt voor de vliegtuigen zelf, alsook
voor enkele limitatief opgesomde categorieën goederen die ten dienste
staan aan het functioneren van het vliegtuig, zoals brandstof en reserve-onderdelen.Het Verdrag van Chicago ligt ten grondslag aan de Internationale Organisatie
voor Burgerluchtvaart, ICAO (International Civil Aviation Organisation). ICAO
is geen voorstander van belastingheffing in de luchtvaart omdat daarmee de
kosten van het luchtverkeer stijgen, wat de ontwikkeling kan vertragen. Bij
passagiersbelastingen speelt bovendien de eventuele hinder mee van een heffing
aan de gate. In een resolutie uit 1993 wordt verdragslanden gevraagd zoveel
mogelijk van dit soort belastingen af te zien, en te melden welke belastingen
over luchtvaartactiviteiten worden geheven. ICAO heeft echter nooit gesteld
dat een passagiersbelasting strijdig zou zijn met het Verdrag van Chicago.
Omdat het standpunt van ICAO duidelijk is, en er naar het oordeel van het
Nederlandse kabinet ook overigens geen reden is te veronderstellen dat het
Verdrag van Chicago in de weg zou staan aan nationale passagiersbelastingen,
is het naar mijn oordeel niet zinvol ICAO vooraf te sonderen over de voorgenomen
vliegbelasting.Europese aspectenEen andere vraag is, of een passagiersbelasting strijdigheid kan opleveren
met artikel 49 van het EG-verdrag. In beginsel is dat denkbaar, namelijk wanneer
vliegmaatschappijen die gevestigd zijn in andere lidstaten slechter zouden
worden behandeld dan eigen vliegmaatschappijen. Daarvan is echter bij de voorgestelde
vliegbelasting geen sprake. Voor vliegmaatschappijen uit andere lidstaten
gelden dezelfde objectieve criteria als voor Nederlandse vliegmaatschappijen.
Het feit dat de prijs van een dienst, in casu luchtvervoer, in een lidstaat
hoger wordt door heffing van een nationale belasting, vormt geen belemmering
in de zin van artikel 49 van het EG-verdrag. Ook op andere punten past de
belasting binnen de Europese kaders: er wordt geen onderscheid gemaakt naar
nationaliteit of woonplaats van de passagiers, en de gestelde criteria en
tarieven gelden gelijkelijk voor alle luchthavens in Nederland.België, Verenigd Koninkrijk en MaltaBinnen Europa zijn er voorzover bekend drie recente of nog lopende procedures
waarbij het onderwerp een heffing van luchtvaartpassagiers is.In België heeft een procedure gespeeld rond een directe belasting
die de gemeente Zaventhem oplegde aan vliegtuigexploitanten op basis van de
globale aantallen vervoerde passagiers. In mei 2005 oordeelde de Belgische
Raad van State dat deze gemeentelijke heffing strijdig was met het Verdrag
van Chicago. Deze uitspraak, die op het onderhavige punt bondig is geformuleerd,
biedt naar mijn oordeel geen onderbouwing voor de opvatting dat het Verdrag
van Chicago in de weg zou staan aan een passagiersbelasting zoals voorgesteld.In het Verenigd Koninkrijk is in september 2007 uitspraak gedaan in een
nationale procedure, waarbij de Air Passenger Tax niet strijdig werd geoordeeld
met het Verdrag van Chicago en het EG-verdrag.De Europese Commissie ten slotte is een inbreukprocedure begonnen tegen
Malta in verband met de ongelijke behandeling van passagiers in een op Malta
geheven luchthavenheffing. Deze heffing geldt wel voor passagiers die van
Malta vertrekken op de heenreis (meest inwoners van Malta), maar niet voor
passagiers die van Malta vertrekken op de terugreis (meest toeristen). Deze
procedure raakt de voorgestelde vliegbelasting niet, omdat het
in Malta gemaakte onderscheid niet speelt in de vliegbelasting.In het Verenigd Koninkrijk bestaan sinds kort plannen om de bestaande
Air Passenger Duty per november 2009 om te vormen naar een vertrekbelasting
per vliegtuig. Voor de internationaalrechtelijke aspecten van de Nederlandse
vliegbelasting maakt dit geen verschil. Wel kan het aanleiding vormen tot
overleg met het VK, bijvoorbeeld over aspecten van dubbele heffing. In de
huidige systematiek wordt voor vluchten tussen het VK en Nederland dubbele
heffing over transfervluchten voorkomen, doordat zowel in het VK als in de
voorgestelde vliegbelasting uitsluitend in het land van vertrek wordt geheven,
naar het tarief van de eindbestemming. Het is nog niet duidelijk hoe dit aspect
vorm zal krijgen in de toekomstige opzet in het VK. Op korte termijn zal in
ieder geval contact worden opgenomen met het VK teneinde meer duidelijkheid
te verkrijgen over de voorgenomen omvorming.De leden van de fractie van de VVD vragen verder of het kabinet een vergelijkend
overzicht kan geven van heffingen en belastingen op Nederlandse, Belgische
en Duitse luchthavens. Op dit moment laat het ministerie van Verkeer en Waterstaat
een vergelijkend onderzoek uitvoeren naar luchthavengelden en overheidsheffingen
op een aantal belangrijke Europese luchthavens. De resultaten worden naar
verwachting eind van dit jaar naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze benchmark
is eerder uitgevoerd in 2006. Daar was geen Belgische luchthaven in opgenomen,
maar wel Frankfurt (en verder de belangrijkste luchthavens van Parijs en Londen).
Gekeken is naar wat de totale kosten voor een voor Schiphol representatieve
vloot op die luchthavens zouden zijn. Deze benchmark over 2006 liet zien dat
Schiphol een concurrerend prijsniveau had. Alleen op Londen Gatwick lagen
de totale kosten lager. Een vergelijking van afzonderlijke heffingen is lastig
omdat sommige kosten, bijvoorbeeld security kosten, op bepaalde luchthavens
in een afzonderlijke heffing worden doorberekend en op andere luchthaven onderdeel
zijn van een brede heffing. Ook zijn het op sommige luchthavens overheidsheffingen
en op andere onderdeel van de luchthavengelden die de luchthaven zelf in rekening
brengt.De leden van de fractie van de SGP vragen wat de motivatie is achter de
accijnsvrijstelling voor vliegtuigbrandstof in Europese regelgeving en internationale
verdragen. De bijzondere regelingen voor de luchtvaart moeten worden gezien
tegen de achtergrond van de periode waarin ze zijn ontstaan. De luchtvaart
was destijds sterk in ontwikkeling en veel consumenten konden zich nog geen
vliegreizen veroorloven. Met faciliteiten voor de luchtvaart werd vaak expliciet
ook de economische ontwikkeling van de sector beoogd.Differentiatie naar milieukenmerken, afstand en vervoersklasseDe leden van de fractie van het CDA vragen met het oog op verdere milieudifferentie
van de vliegbelasting of gegevens over type vliegtuig, specifieke afstand
tot de bestemming en de vervoersklasse niet immer beschikbaar zijn bij vertrekkende
vliegtuigen. Deze gegevens zijn inderdaad beschikbaar, zij het dat de vervoersklasse
alleen bekend is bij de luchtvaartmaatschappij, die dat gegeven dan –
net als bij de informatie betreffende de eindbestemming – moet doorgeven
aan de belastingplichtige, zijnde de luchthaven. Verder vragen deze leden
op welke termijn het kabinet voorstellen kan doen voor een milieudifferentiatie
binnen de vliegbelasting. Ook de leden van de fractie van de PvdA zijn hier
benieuwd naar en zij vragen of invoering daarvan al in 2008 mogelijk is. De
leden van de fractie van de SP pleiten voor een nu in te voeren heffing op
basis van geschatte emissies en geschat aantal kilometers. De leden van de fractie van de VVD ontgaat het waarom niet gezocht is naar een vormgeving
met een veel meer rechtstreeks verband tussen CO2-emissie en heffing.
Zoals is aangegeven in de memorie van toelichting hecht het kabinet aan een
snel in te voeren, vrij eenvoudig vormgegeven heffing per 2008 maar is het
kabinet ook zeker van plan om de mogelijkheden van een milieudifferentiatie
in beeld te brengen. Aangezien bij een milieudifferentiatie zich verschillende
criteria aandienen (schoon, zuinig, stil), zal nagegaan moeten worden welke
criteria zullen worden meegenomen en hoe deze onderling zullen worden gewogen.
Daarnaast zal ook bezien moeten worden of het mogelijk is deze differentiatie
te vertalen in de tariefstelling op zodanige manier dat passagiers ook kunnen
kiezen voor minder belast vervoer omdat met schonere, zuiniger, stillere vliegtuigen
wordt gevlogen. Een en ander vergt overleg met de luchtvaartmaatschappijen.
Verder zal ook met het VK worden afgestemd in hoeverre milieudifferentiatie
in hun Air Passengers Tax – die naar verwachting met ingang van november
2009 ingrijpend zal worden gewijzigd – een rol kan spelen. De aansluiting
tussen beide systemen – de leden van de PvdA-fractie vragen daarnaar –
zal daarbij ook zeker aandacht krijgen. Het streven is om in de loop van 2008,
maar uiterlijk bij het Belastingplan 2009, duidelijkheid te hebben of daarvoor
concrete voorstellen kunnen worden gedaan. Een invoering daarvan in 2008 acht
ik, gelet op de benodigde tijd voor overleg en gelet op eventuele noodzakelijke
aanpassing van de nu voorliggende vormgeving, niet realistisch. Dit te meer
omdat mij ook geen andere landen bekend zijn – de leden van de fractie
van de PvdA vragen daarnaar – die een belasting gedifferentieerd naar
vervuilingsgraad en (precieze) afstand hebben of op korte termijn willen invoeren.Specifieke milieumaatregel, compensatie voor CO2-uitstoot en BTWDe leden van de fractie van de PvdA vragen of het mogelijk is de heffing
op vliegtickets te definiëren als een specifieke milieumaatregel zodat
de heffing te zien is als een compensatie voor CO2-uitstoot, en
zo ja, of het dan mogelijk is om de CO2-compensatie van vliegreizen
vrij te stellen van BTW, net als de vliegtickets zelf.Zoals is opgemerkt in de memorie van toelichting zal de in te voeren vliegbelasting –
een fiscale maatregel waarvan de opbrengsten niet geoormerkt zijn voor klimaatcompensatiemaatregelen
of anderszins – naar verwachting door de luchtvaartmaatschappijen, zoals
vele andere kosten, als kosten in de prijs van de vliegtickets worden opgenomen.
Op grond van de BTW-richtlijn 2006 is voor het internationale personenvervoer
door de lucht het zogenoemde nultarief van toepassing. Dat nultarief wordt
derhalve toegepast op de prijs die de individuele reiziger voor zijn internationale
vliegticket betaalt. Bij binnenlandse vluchten is het algemene BTW-tarief
van toepassing. Het maakt in dit kader niet uit – anders dan de leden
van de fractie van de PvdA lijken te veronderstellen – of de vliegbelasting
al dan niet is aan te merken als een compensatie voor CO2-uitstoot.Bij de bekende vormen van CO2-compensatie gaat het normaliter
om een vrijwillige betaling door de individuele reiziger zelf, niet aan de
vervoerder, maar aan een op CO2-compensatie gericht bedrijf of
instelling voor de CO2-compensatie van zijn individuele vliegreis.
Met betrekking tot de BTW-behandeling van deze betalingen kan het volgende
worden opgemerkt. Als deze betaling een vergoeding vormt voor een prestatie
is sprake van een afzonderlijke, van het vervoer door de lucht van personen
te onderscheiden, handeling door een andere ondernemer dan de luchtvaartmaatschappij.
De BTW-richtlijn geeft niet de ruimte daarop het nultarief voor internationaal
personenvervoer toe te passen.Indien echter de CO2-compensatie niet door een afzonderlijke
ondernemer aan de reiziger wordt aangeboden – en er geen relatie ontstaat
tussen de reiziger en de instelling die de feitelijke CO2-compensatie
verricht – maar door een luchtvaartmaatschappij of reisorganisatie
zelf als integraal onderdeel van de verstrekking van en de betaling voor een
vliegticket, zou in beginsel op de totale ticketprijs wel dat nultarief kunnen
worden toegepast. Het in die ticketprijs besloten bedrag aan CO2-compensatie
zou dan, evenals andere in die prijs opgenomen kostenposten, een integraal
onderdeel vormen van de vergoeding voor de vervoersdienst.Transfer en vrachtDe leden van de fracties van de SP en GroenLinks vragen om te beargumenteren
waarom transfer buiten de heffing worden gelaten. De leden van de fractie
van de SGP vragen of ook bezien is wat de effecten van een lagere heffing
op transfer zouden zijn.Het door Significance uitgevoerde onderzoek (rapport «Effecten van
verschillende heffingsvarianten op de Nederlandse luchtvaart») laat
zien dat een belasting op transfervervoer een sterk negatief effect op dit
vervoer heeft (tot 39% minder passagiers in 2011 ten opzichte van een
situatie zonder belasting). Dat ontstaat niet alleen doordat hier sprake is
van het twee maal heffen (zowel op de heen- als terugreis betaalt een transferpassagier
bij reizen via Schiphol) maar ook doordat transfervervoer sterk prijsgevoelig
is. Deze passagiers kunnen immers de belasting gemakkelijk ontwijken door
te reizen via een overstap op een alternatieve, buitenlandse, luchthaven of
door een rechtstreekse vlucht te nemen. Een belasting op transfervervoer zou
daardoor de mainportpositie, het netwerk op Schiphol en de positie van de
luchtvaartmaatschappijen die dit netwerk onderhouden sterk schaden.De vraag van de leden van de fractie van de SGP of dubbele heffing bij
belaste transfer zou kunnen worden voorkomen door per land te bekijken of
er al een milieuheffing is betaald, wordt ontkennend beantwoord. Een degelijke
verfijnde benadering, waarbij nog de vraag is welke heffingen als milieuheffing
zouden moeten worden meegenomen, zou tot onevenredig hoge uitvoeringslasten
leiden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de SGP over
een mogelijk lagere heffing voor transferpassagiers merk ik op dat in het
genoemde rapport ook is gekeken naar een variant waarbij de belasting qua
effecten zo evenwichtig mogelijk over alle vervoerssegmenten is verdeeld.
De resultaten van die variant gaven aan dat zelfs een heffing op transferpassagiers
van € 2,50 op zowel heen als terugreis zou leiden tot 11 tot 13%
minder transferpassagiers in 2011 ten opzichte van een situatie zonder belasting.Met betrekking tot het buiten de heffing laten van vracht, waar de leden
van de fracties van de SP en GroenLinks vragen over stellen, laat het rapport
van Significance zien dat ook het vrachtvervoer sterk geraakt zou worden door
belastingheffing (tot 31%). Ook dit vervoer is sterk prijsgevoelig.
Luchtvrachtstromen kunnen gemakkelijk worden verlegd naar buitenlandse luchthavens
en per truck naar iedere willekeurige Europese bestemming worden vervoerd.
In de onderzoeksvariant waarbij de belasting qua effecten zo evenwichtig mogelijk
over alle vervoerssegmenten wordt verdeeld, bleek ook voor vracht een zeer
bescheiden heffing van € 2,40 per 100 kilogram vracht al te leiden
tot een vraaguitval van circa 12%. Overigens kan nog worden opgemerkt
dat luchtvracht, anders dan het internationale passagiersvervoer, de facto
al wordt betrokken in de heffing van een verbruiksbelasting, namelijk de BTW.
Dit hangt samen met het feit dat aan het einde van de handelsketen BTW in
rekening wordt gebracht over de totale vergoeding van geleverde goederen,
inclusief eventuele doorberekende luchtvrachtkosten.Aan de leden van de fractie van GroenLinks, die vragen of het de bedoeling
van het kabinet was om de variant te kiezen die de minste effecten heeft op
milieu, economie en luchtvaart kan worden geantwoord dat rekening houdend
met de effecten op de luchtvaart en de economie is gekozen voor
een variant die in de modellen naar onze mening draagbare effecten heeft voor
de sector terwijl er eveneens positieve milieueffecten worden gegenereerd.Inzet om internationale beperkingen voor heffing van accijnzen
en BTW over de luchtvaart weg te nemenDe leden van de fractie van de VVD memoreren dat het kabinet er op wijst
dat Europese regelgeving en internationale verdragen in de weg staan aan het
belasten van de luchtvaart met accijns en BTW. Zij vragen of aangegeven kan
worden op welke momenten en bij welke gelegenheid de afgelopen jaren pogingen
zijn ondernomen om die internationale belemmeringen weg te nemen. Ook de leden
van de fractie van de SGP stellen de mogelijkheid van belastingheffing op
Europees niveau aan de orde.Nederland heeft de afgelopen jaren bij verschillende internationale gelegenheden
uitgedragen voorstander te zijn van een kerosinebelasting. Gewezen kan bijvoorbeeld
worden op de discussies over de totstandkoming van de richtlijn energiebelastingen
in 2000/2003.1 Het meest recent heeft de toenmalige
minister van Financiën op de Ecofin van 11 en 12 april 2005 aangegeven
dat een kerosinebelasting wenselijk is om de bestaande verstoringen tussen
de verschillende vormen van transport te verhelpen. Bij verschillende discussies
is echter gebleken dat noch een mondiale noch een Europese kerosinebelasting
een haalbare kaart is.TariefdifferentiatieTen aanzien van de voorgestelde tariefdifferentiatie vragen de leden van
de fractie van de VVD zich af, of dit er niet aan voorbij gaat dat juist bij
intercontinentale bestemmingen de passagier geen keuzemogelijkheid heeft.
Zij willen graag een reactie van het kabinet daarop.In het nu voorliggende voorstel is gekozen voor een eenvoudige onderverdeling
in «Europese» bestemmingen en overige. De aan de vraag van deze
leden ten grondslag liggende veronderstelling dat een (hogere) heffing alleen
zou moeten worden toegepast in gevallen dat de passagier de keuze heeft voor
een andere (minder milieubelastende?) vorm van vervoer, is echter geen uitgangspunt
geweest. Ook wanneer er geen keuze voor een andere vervoersmogelijkheid is,
vindt het kabinet het een goede zaak dat de maatschappelijke kosten die tot
nog toe onvoldoende in de prijs tot uitdrukking komen door middel van een
(hogere) heffing bij grotere vliegafstanden door de nu voorgestelde vliegbelasting
enigermate worden geïnternaliseerd. Zoals eerder aangegeven vormen gedragseffecten
niet de hoofddoelstelling van belasting op milieugrondslag.Administratieve lastenDe leden van fractie van de VVD vragen waarom voor de vliegbelasting de
aanbeveling van Actal om de administratieve lasten voor de hele keten in beeld
te brengen niet is gevolgd. In de memorie van toelichting is als reactie op
de Actal-aanbeveling onder meer aangegeven dat tariefmaatregelen om praktische
redenen in de huidige praktijk voor de bedrijfseffectentoets en andere toetsen
buiten beschouwing blijven. Dat geldt a fortiori als het gaat om door of naar
derden doorgewentelde tariefeffecten. In de toelichting op de administratieve
lasten bedrijfsleven heb ik mij geconcentreerd op de administratieve lasten
zoals deze zijn gedefinieerd in het kader van de nulmeting administratieve
lasten bedrijfsleven 2002. Uitwisseling van gegevens tussen bedrijven onderling
waarvoor geen expliciete verplichting van overheidswege is geformuleerd, blijft
in dat kader buiten beschouwing. Uitwisseling waarbij zo’n verplichting
wel aanwezig is, wordt in beginsel wel in de beschouwing betrokken voor directe
effecten. In het kader van de nieuwe nulmeting voor de periode vanaf 1 maart
2007 wordt de metingsproblematiek bij dergelijke gegevensuitwisseling verder
uitgewerkt. Eenvoudig is dit niet omdat hierbij vrijwel steeds gemengde kostenproblematiek
aanwezig is die zonder overleg met het betrokken bedrijfsleven niet goed in
kaart kan worden gebracht. In het kader van de vliegbelasting is er onder
meer gezien het beperkte belang voor de luchtvaartmaatschappijen van afgezien
om een en ander anders dan globaal in kaart te brengen. Ook bij nader inzien
lijkt het niet zinvol de beperkte structurele uitbreiding van de informatie-uitwisseling
voor de luchtvaartmaatschappijen en anderen te kwantificeren.Concurrentiepositie/groei vliegverkeerDe leden van de fractie van de PVV vragen of de concurrentiepositie van
Nederlandse luchthavens niet in gevaar komt door de voorgestelde vliegbelasting,
terwijl de leden van de fractie van de SGP vragen of de verwachte lagere groei
van het vliegverkeer als gevolg van de vliegbelasting kan worden gekwantificeerd.De vliegbelasting zal volgens de gebruikte modelberekeningen effect hebben
op het aantal vliegbewegingen en aantal passagiers op de Nederlandse luchthavens.
Signifcance schat in het al eerder genoemde rapport het aantal passagiers
op Schiphol in 2011 in op 8 tot 10% minder dan in een situatie zonder
belasting. Op de regionale luchthavens is dat 11 tot 13%. Daar staat
echter een autonome groei van de luchtvaart tegenover van circa 4%
per jaar, zodat per saldo de belasting neerkomt op een groeivertraging van
enkele jaren. Naar verwachting zal hiermee het effect op de concurrentiepositie
beperkt zijn.Minimumgewicht vliegtuigDe leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat er voor is
gekozen de vliegbelasting op te leggen bij vliegtuigen met een maximaal toegelaten
startgewicht (MTOW) van 8616 kilogram of meer. Zij vragen of hierbij het gevaar
bestaat dat er een verschuiving gaat optreden naar privé-vluchten met
kleinere toestellen, aangezien daar geen belasting over hoeft te worden betaald.Dat verwacht ik niet. De kosten van privé-vluchten met kleinere
toestellen zijn zodanig hoog dat het niet voor de hand ligt dat men daarvan
gebruik zal maken alleen om de belasting te ontlopen. Daar komt nog bij dat
veel van dergelijke privé-vluchten relatief korte afstanden betreffen,
waarbij een relatief lage belasting van toepassing zou zijn van € 11,25.Milieudifferentiatie schoon en zuinigInleidingMet de leden van de fractie van het CDA zijn we het eens dat een langere
termijn perspectief gewenst is waar het gaat om vergroeningsmaatregelen. Met
betrekking tot de vraag van deze leden of kan worden aangegeven welke ontwikkeling
voor de zuinigheidslabels van auto’s in de toekomst wordt voorzien,
wordt opgemerkt dat nog dit jaar wordt gestart met de evaluatie van de werking
van het energielabel en de daaraan gekoppelde BPM-differentiatie. Op basis
van de resultaten van de evaluatie zal in 2008 worden bezien of en zo ja,
op welke wijze een aanpassing daarvan wenselijk is. Daarbij wordt ook gekeken
naar een systeem gebaseerd op absolute zuinigheid, zoals de CO2-toeslag.Tevens vragen deze leden welk perspectief wordt voorzien voor verdere
differentiatie van de fiscale behandeling van auto’s naar uitstoot.
Het antwoord op deze vraag kan kort zijn. Een verdere differentiatie van de fiscale behandeling van auto’s naar uitstoot ligt in de rede.
De eerste stappen op deze weg worden al gezet met het voorstel van een CO2-toeslag in de BPM, fijnstofdifferentiatie in de BPM en halvering van
het MRB-tarief voor zeer zuinige auto’s. Bij verkenning van een verdere
milieudifferentiatie zal worden gekeken naar de verschillende heffingen –
de BPM, MRB en te zijner tijd de kilometerbeprijzing –, de verschillende
voertuigcategorieën en de verschillende uitstootsoorten. Daarbij zal
ook de uitvoeringstechnische haalbaarheid een grote rol spelen; niet van elke
auto zijn op dit moment (alle) uitstootgegevens voorhanden.De leden van de fractie van de VVD vernemen uit het bedrijfsleven dat
de wettelijke overgangstermijn van 2 maanden (artikel 16a BPM) te kort zou
zijn in verband met de lengte van aanschaf- en bestelprocedures. Dit pleidooi
klinkt die leden redelijk in de oren. Derhalve vragen zij of het kabinet bereid
is die termijn te verruimen, zodanig dat het bedrijfsleven daarmee uit de
voeten kan.Naar aanleiding hiervan wordt opgemerkt op dat de BPM-maatregelen per
1 februari 2008 ingaan. In combinatie met genoemde wettelijke overgangstermijn
van 2 maanden betekent dit dat het bedrijfsleven in voorkomende gevallen nog
tot 1 april 2008 de «oude» BPM in rekening kan brengen. Uit
het overleg met BOVAG en RAI is gebleken dat dit niet tot onoverkomelijke
problemen hoeft te leiden. Wel geeft de branche aan dat een ingangsdatum van
1 februari 2008 voor de fijnstofdifferentiatie te kort zou zijn. Ik ben
daarover nog in gesprek met de branche. Uitstel van de invoering van de fijnstofdifferentiatie
heeft echter als bezwaar dat er een langere tijd vuilere dieselauto’s
worden gekocht waarin nog jaren wordt gereden.De leden van de fractie van de VVD vragen of toetsbare doelstellingen
kunnen worden geformuleerd van de voorstellen op het gebied van de autobelastingen.
Deze voorstellen zijn er, naast het verkrijgen van een belastingopbrengst,
op gericht de aanschaf van vervuilende en (energie-)onzuinige auto’s
zwaarder te belasten en tegelijkertijd de aanschaf van schone en zuinige auto’s
te stimuleren. Met het versterken van verschillende milieucomponenten in de
autobelastingen wordt de hoogte van deze belastingen sterker afhankelijk van
de milieukenmerken van de auto. De invloed die dit heeft op de te betalen
BPM zal door de consumenten worden ervaren als een prikkel om bij aanschaf
meer dan tot nu toe te kiezen voor schoon en zuinig. Het MNP verwacht de volgende
milieueffecten van de milieudifferentiatie BPM en MRB naar schoon en zuinig: CO2 (miljoen ton)Nox (miljoen kg)fijn stof (miljoen kg)Jaar201120202011202020112020Effect– 0,05/– 0,06– 0,1/– 0,300– 0,06/– 0,08– 0,02/– 0,02Het verheugt mij dat de leden van de fractie van GroenLinks de door het
kabinet ingeslagen weg om mobiliteit wat zwaarder te belasten en meer te differentiëren
naar milieukenmerken waarderen. Vanzelfsprekend zullen – dit in antwoord
op hun vraag daarnaar – eventuele alternatieven waarmee BOVAG en RAI
komen, serieus worden bezien. Overigens is er bij de uitwerking van de voornemens
uit het Coalitieakkoord op dit terrein overleg gevoerd met verschillende brancheorganisaties.Differentiatie naar schoon en zuinigDe indeling in het energielabel blijft, anders dan de leden van de fractie
van de SP kennelijk veronderstellen, ongewijzigd. Sinds het jaar 2001 is de
indeling in energielabels voor 75% gebaseerd op de relatieve zuinigheid (de zuinigheid van de auto afgezet tegen de gemiddelde zuinigheid
van andere nieuwe auto’s van dezelfde grootte) en voor 25% op
absolute zuinigheid. Toen de bonus/malusregeling in de BPM in 2006 werd geïntroduceerd,
is aangesloten bij deze reeds bestaande indeling. Er zijn nu nog geen gegevens
beschikbaar over de milieueffectiviteit. Nog dit jaar wordt gestart met de
evaluatie van de werking van het energielabel en de daaraan gekoppelde BPM-differentiatie.
Op basis van de resultaten van deze evaluatie zal de BPM-differentiatie eventueel
worden aangepast.Ik dank de leden van de fractie van de ChristenUnie voor hun complimenten
bij de milieudifferentiatie in de BPM. Wel spreken zij daarbij hun teleurstelling
uit dat het in de motie Huizinga-Heringa c.s. voorgestelde systeem van absolute
zuinigheid nog niet wordt ingevoerd.1 Daarom
vragen zij of ik bereid ben om als tussenoplossing het verschil in bonussen
en malussen voor auto’s in de kleinere klassen kleiner te maken en in
de grotere klassen groter.In de eerste plaats merk ik op dat met de voorgestelde CO2-toeslag
voor de zeer onzuinige auto’s al wel een stevige aanzet is gegeven aan
de invulling van dit absolute element van de motie Huizinga-Heringa c.s.Een differentiatie van de bonus- en malusbedragen naar grootteklasse van
de auto zou het systeem fors gecompliceerder maken. Wel zou bij een verdere
fiscale differentiatie bezien kunnen worden of het toepasselijke tarief wordt
gedifferentieerd in plaats van het bonus/malus systeem met vaste bedragen.
En dit op basis van absolute in plaats van relatieve uitstoot. Ik ben bereid
om deze aspecten mee te nemen in de verkenning in 2008.Deze leden willen de toezegging dat het komend jaar in de geest van het
eerste deel van de motie Huizinga-Heringa c.s. wordt gehandeld en dat er in
overleg wordt gegaan met de autobranche om te komen tot een beter systeem
dan het huidige.We kunnen deze leden toezeggen dat nog dit jaar wordt gestart met de evaluatie
van de werking van het energielabel en de daaraan gekoppelde BPM-differentiatie.
Hierbij zullen de verschillende belangenorganisaties zoals RAI, BOVAG en de
ANWB nauw worden betrokken. Op basis van de resultaten van de evaluatie, die
in het voorjaar van 2008 worden verwacht, zal de BPM-differentiatie eventueel
worden aangepast.De leden van de fractie van de SGP zijn voorstander van de bonus/malusregeling
gebaseerd op het energielabel voor personenauto’s. Deze leden vragen
of er voldoende rekening gehouden is met de financiële consequenties
die de verhoging van de malus van € 540 naar € 1600 voor
auto’s met een G-label heeft op garages die dergelijke auto’s
verkopen. Uitgangspunt voor de gekozen vormgeving is de vergroting van de
prikkel om te kiezen voor een zuiniger auto door het beïnvloeden van
de prijsvorming van auto’s. Daarbij speelt mee dat auto’s met
ongunstige labels in de meeste gevallen auto’s met een zwaardere motor
zijn die zich veelal in een hoger prijssegment bevinden. In veel gevallen
verkoopt een dealer overigens zowel zuinige als onzuinige uitvoeringen en
modellen.Voorts vragen deze leden een toelichting op het soort auto’s dat
geen energielabel heeft omdat deze bij de toelating in Nederland niet aan
een Europese typegoedkeuring kunnen worden gekoppeld en daardoor op grond
van het voorstel automatisch in de categorie voor de meest onzuinige auto’s
vallen (G-label).Een voorbeeld van dit soort auto’s is een voor de Amerikaanse markt
geproduceerde auto met tankachtige proporties die naar Nederland wordt geïmporteerd.
Daarbij heeft de belastingplichtige wel de mogelijkheid om aannemelijk te
maken dat zijn auto in een ander energielabel dan het G-label thuishoort.
Indien de desbetreffende personenauto voorkomt in het brandstofverbruikboekje
dat jaarlijks door de RDW wordt uitgebracht, geldt de daarin opgenomen energie-efficiëntieklasse.
Indien de desbetreffende personenauto daarin niet voorkomt, wordt de energie-efficiëntieklasse
van de daarmee best vergelijkbare – in termen van brandstofsoort, energieverbruik
en lengte en breedte – personenauto genomen.De leden van de fractie van D66 verzoeken een BPM-differentiatie naar
absoluut brandstofgebruik (en daarmee CO2-emissie) te overwegen
aangezien wel degelijk duidelijk is dat dat het milieu ten goede komt. De
doorrekening door het MNP van de D66-tegenbegroting 2008 waarnaar deze leden
in dit verband verwijzen, ziet echter op een combinatie van prijsinstrumenten.Deze combinatie heeft betrekking op omzetting van de MRB en een jaarlijks
toenemend deel van de BPM in een kilometerheffing gedifferentieerd naar plaats,
tijd en CO2-emissies van het voertuig. In 2020 is in deze MNP-doorrekening
van de D66-begroting uiteindelijk de volledige BPM afgebouwd. Tot 2020 wordt
de BPM sterk gedifferentieerd naar CO2-emissie, namelijk een korting
op de verkoopprijs van maximaal 33% voor zeer zuinige auto’s
en een toeslag van maximaal 40% op de verkoopprijs voor onzuinige auto’s.
Daarnaast wordt de fiscale bijtelling voor de zakenauto’s verhoogd.
Deze combinatie leidt tot het door de leden genoemde milieueffect. Het is
uit de doorrekening echter niet duidelijk welk milieueffect de BPM-differentiatie
op zich zelf bezien oplevert. Daarnaast kan een korting op de verkoopprijs
van 33% de verschuldigde BPM te boven gaan.Het kabinet is van mening dat een dergelijke ingrijpende wijziging van
de BPM-differentiatie zo kort na inwerkingtreding van de huidige differentiatie
(1 juli 2006) slechts moet worden doorgevoerd wanneer duidelijk is dat
dit het milieu ten goede komt. Aangezien de huidige differentiatie net een
jaar in werking is, zijn er nog geen gegevens over de milieueffectiviteit.
Daarom is de keuze gemaakt om zo snel als mogelijk de werking van het energielabel
en de daaraan gekoppelde BPM differentiatie te evalueren (één
jaar na inwerkingtreding) waarbij de verschillende belangenorganisaties worden
betrokken. Nog dit jaar wordt met de evaluatie gestart. Naar aanleiding van
de resultaten uit de evaluatie kan goed onderbouwd de keuze worden gemaakt
voor de meest effectieve BPM-differentiatie. Daarbij moet ook worden gekeken
naar de uitvoerbaarheid en budgettaire effecten. In dit belastingplan wordt
al wel een toeslag voorgesteld op basis van absolute zuinigheid (CO2-uitstoot) voor de groep zeer onzuinige auto’s. Hiermee krijgt
de differentiatie naar zuinigheid al een meer absoluut karakter, in de geest
van de motie Huizinga-Heringa c.s. Hiermee is tevens de vraag van de leden
van de fractie van de SP beantwoord waarom de motie Huizinga-Heringa thans
slechts deels wordt uitgevoerd.De leden van de fractie van de SGP vragen waarom de opbrengst van de CO2-toeslag voor zeer onzuinige auto’s niet wordt omgezet in een
generieke kortingsmaatregel. Met de opbrengst van de CO2-toeslag
wordt de in het Coalitieakkoord ingeboekte € 150 miljoen uit de «BPM
differentiatie schoon en zuinig» gerealiseerd.De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar de effecten van het
aanscherpen van de grenswaarde van de CO2-toeslag in de BPM.In dit belastingplan wordt een CO2-toeslag voorgesteld van € 110
per gram per kilometer vanaf een uitstoot van 240 gram per kilometer voor
benzineauto’s en 200 gram per kilometer voor dieselauto’s. In
de gelijktijdig met deze nota aan u toegezonden nota van wijziging worden
deze grenswaarden in twee stappen aangescherpt als gevolg van de motie Van
Geel c.s.1 en in 2008 als de dekking voor de éénmalige
bevriezing van de energielabelindeling. In 2010 zal de situatie
bereikt zijn waarbij de grenswaarde 222 gram per kilometer bedraagt voor benzineauto’s
en 184 gram per kilometer voor dieselauto’s.In tabel 2 worden de door de leden van de fractie van GroenLinks gevraagde
effecten weergegeven bij de twee gevraagde varianten.De CO2-effecten van deze varianten zijn afhankelijk van de
keuze van de koper van een nieuwe auto. De aanname is dat indien een koper
een ongeveer even grote auto kan kopen zonder CO2-heffing, de kans
groot is dat hij overgaat tot de aanschaf van een zuiniger auto (hij heeft
dan een reëel handelingsperspectief).Tabel 2. Effecten varianten GroenLinks CO2-toeslag
BPM Grenswaarde 2010 CO2-heffing in gram per
kilometerOpbrengst 2010 (€ mln) Idem t.o.v. stand nota van wijziging (€ mln)Aandeel personenauto’s
met CO2-toeslag BenzineDiesel  BenzineDieselBelastingplan 2008240200107nvt 3,3%14,9%Na nota van wijziging222184177nvt 6,6%20,7%GroenLinks variant 116016080362653,6%39,8% GroenLinks variant 216014096578853,6%70,3%De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen waarom er bonussen
voor de hybride techniek worden gegeven. De leden van de fractie van de SGP
daarentegen vragen zich af of het een goed signaal is om de BPM-korting voor
hybride auto’s te verlagen, zeker omdat dit soort auto’s minder
milieubelastend zijn. Ook de leden van de fractie van de VVD vragen waarom
de BPM korting voor hybride A-label auto’s wordt verlaagd van € 6 000
naar € 5 000. Voorts vragen de leden van de fractie van de
VVD of het niet voor de hand ligt om de fiscale facilitering van de hybride
technologie tot 2012 (beoogde inwerkingtredingsdatum van de Europese eisen
met betrekking tot de CO2-uitstoot) in stand te laten.De hybride voertuigaandrijving (elektromotor en verbrandingsmotor) is
een veelbelovende technologie, die een grote potentie heeft om auto’s
aanzienlijk zuiniger en schoner te maken. Met de BPM-korting van € 5 000
en € 2 500 voor respectievelijk de A- en B-label hybride auto’s
wordt echter niet alleen op techniek gestimuleerd maar wordt ook een prestatienorm
opgelegd. Zo krijgt een hybride auto met een C-label de extra korting niet.In dit belastingplan wordt voorgesteld om de specifieke korting voor hybride
auto’s te verlagen naar respectievelijk € 5 000 en € 2 500
voor een hybride auto met A- of B-label (nu € 6 000 en € 3 000).
Daar staat tegenover dat hybrides voortaan ook in aanmerking zullen komen
voor de generieke bonusbedragen voor auto’s met een A- of B-label. Op
deze wijze lopen ook de hybride A- en B-labelauto’s mee in de voorgestelde
vergroting van deze bonusbedragen. De cumulatieve BPM-korting voor hybride
auto’s komt hiermee op € 6 400 respectievelijk € 3 200.De extra ondersteuning van de zuinige hybrides is echter wel van tijdelijk
aard aangezien op termijn ook veelbelovende technologieën tegen een marktconforme
prijs moeten kunnen worden aangeboden. Met de verlenging van de korting voor
de hybride A- en B-labelauto’s met twee jaar tot 1 juli 2010 kan
tegen die tijd op basis van technologische en marktontwikkelingen opnieuw
worden afgewogen of een verlenging van de faciliteit voor hybrides in de geldende
maatvoering wenselijk is.Overigens kan worden opgemerkt dat de halvering van het MRB-tarief voor
zeer zuinige auto’s is gebaseerd op de CO2-uitstoot en derhalve
technologie-onafhankelijk is.De leden van de fractie van de VVD vinden het ongerijmd dat nieuwe, schonere
dieselauto’s zwaarder worden belast. Met de voorgestelde BPM-maatregelen
in dit belastingplan worden zeer schone dieselauto’s niet duurder maar
zelfs goedkoper. Zo krijgt een dieselauto met een fijnstofuitstoot van 0 mg
per kilometer een korting op de BPM van € 1000 in plaats van de
bestaande € 600 korting. Over mogelijke maatregelen om oude dieselauto’s
versneld van de weg te halen vindt overleg plaats met de branche, dit in reactie
op de vraag hierover van deze leden. Met de invoering van dergelijke maatregelen
voor het bestaande wagenpark verdwijnt echter niet de noodzaak om ook de aankoop
van schonere nieuwe dieselauto’s te stimuleren.Aangezien vanaf 1 januari 2011 op grond van de Europese verordening
voor nieuwe auto’s een maximale uitstoot van fijn stof gaat gelden van
5 milligram per kilometer lijkt het de leden van de fractie van de VVD logisch
de voorgestelde malus te schrappen.1 Deze leden
vragen een reactie op dit punt. De leden van de fractie van de SGP vragen
zich af waarom de voorgestelde fijnstofdifferentiatie al per 1 februari
2008 wordt ingevoerd. Nederland heeft met name in de stedelijke gebieden een
groot fijnstofprobleem dat zo snel mogelijk moet worden aangepakt. Het schoner
krijgen van het wagenpark speelt daarbij een belangrijke rol. Om dit te bereiken
wordt in dit belastingplan voorgesteld om mensen door middel van een BPM-differentiatie
te prikkelen om bij de aankoop van een nieuwe dieselauto te kiezen voor een
model met een lage fijnstofuitstoot. Aangezien de nu aangeschafte nieuwe dieselauto’s
nog heel wat jaren rondrijden is het van belang om de differentiatie zo snel
als redelijkerwijs mogelijk is te laten ingaan. De vormgeving van de fijnstofdifferentiatie
zal overigens in de komende jaren worden bezien in het licht van de communautaire
en technologische ontwikkelingen.De leden van de fractie van de SGP vragen of rekening is gehouden met
de gevolgen van de BPM-differentiatie voor bepaalde dealers die auto’s
verkopen die worden geconfronteerd met een forse BPM-stijging. Naar aanleiding
hiervan merk ik op dat de in het belastingplan voorgestelde milieudifferentiatie
in de autobelastingen er op is gericht om zowel de aspirant-koper als de importeurs
en dealers ertoe aan te zetten om te kiezen voor zuinige en schone auto’s.
Zuinige en schone auto’s worden met de voorgestelde maatregelen lager
belast dan in de huidige situatie. In veel gevallen verkoopt een dealer zowel
zuinige als onzuinige modellen en zal hij als gevolg van de voorgestelde milieudifferentiatie
naar verwachting meer zuinige en minder onzuinige auto’s verkopen. Een
dealer die alleen zeer onzuinige en/of vieze auto’s verkoopt, ziet zijn
omzet wellicht dalen wanneer hij niet zorgt dat hij ook zuinigere en schonere
modellen in de showroom heeft staan. Zo kunnen bijvoorbeeld veel dieselauto’s
met zodanig lage CO2- en fijnstofuitstoot worden geleverd dat in
plaats van een BPM-verhoging een forse BPM-korting kan worden verkregen. De
belasting op deze dieselauto’s wordt dankzij dit belastingplan dus juist
lager. Het is onvermijdelijk dat een dealer die alleen onzuinige en/of vieze
auto’s verkoopt, nadeel van deze maatregelen ondervindt. In veel gevallen
verkoopt een dealer overigens zowel schone/zuinige als vieze/onzuinige uitvoeringen
en modellen.De leden van de fractie van de SGP zijn voorstander van het plaatsen van
zoveel mogelijk roetfilters op dieselauto’s. Deze leden en de leden
van de fractie van de ChristenUnie hebben echter begrepen dat de beschikbaarheid
van roetfilters voor alle auto’s nog een probleem vormt hetgeen als
neveneffect kan hebben dat minder zuinige modellen met grotere dieselmotoren
(die door fabrikanten als eerste met een roetfilter worden uitgerust) goedkoper
worden dan dezelfde modellen met kleinere, zuinigere dieselmotoren zonder
roetfilters.Het is mij niet bekend dat er problemen zijn met de beschikbaarheid van
affabriekroetfilters. Wel is het zo dat nog niet alle modellen en uitvoeringen
van de verschillende merken zijn voorzien van een affabriekroetfilter, dit
is een keuze van de fabrikant. Een groot deel van de nieuwe personenauto’s,
waaronder ook modellen met kleinere motoren, heeft echter al wel een affabriekroetfilter
en dit aandeel neemt gestaag toe. Verder merk ik op dat een minder zuinig
model met een grotere dieselmotor voorzien van een affabriekroetfilter niet
altijd goedkoper zal zijn dan een model met kleinere motor aangezien ook het
energielabel en de CO2-toeslag van invloed hierop zijn. Daarnaast
zijn dergelijke auto’s duurder in gebruik. Het is dan ook niet gezegd
dat dit de concurrentiepositie van de kleinere auto’s verslechtert.Differentiatie bijtelling auto van de zaakDe leden van de fractie van het CDA vragen of het mogelijk is dat in de
toekomst de bijtellingspercentages voor de auto van de zaak een grotere differentiatie
laten zien.Een verdere differentiatie in de toekomst is, zo beantwoord ik de vraag
van deze leden, denkbaar mits dit juridisch haalbaar en praktisch uitvoerbaar
is. Hierbij is onder andere van belang dat CO2-uitstoot gegevens
beschikbaar zijn.De leden van de fractie van het CDA informeren naar de administratieve
lastendruk in verband met de bijtelling als gevolg van de bestelauto van de
zaak. Het kabinet streeft ernaar om de administratieve lastendruk verder te
beperken. De Belastingdienst is momenteel in gesprek met brancheorganisaties
om samen te bekijken hoe deze lasten kunnen worden verminderd. Bekeken wordt
bijvoorbeeld of een projectadministratie ook gebruikt kan worden als rittenregistratie.
Dit zou voor veel bedrijven nuttig kunnen zijn. Het bedrijfsleven heeft ook
aangegeven dat het baat heeft bij het landelijk aanspreekpunt bij de Belastingdienst
voor de auto van de zaak. De Belastingdienst zal in 2008 via zijn website
een database beschikbaar stellen waarmee op eenvoudige wijze kan worden vastgesteld
welke catalogusprijs hoort bij een bepaald merk en type (bestel)auto. Ook
dit maakt het inhoudingsplichtige werkgevers eenvoudiger om aan hun verplichtingen
te voldoen.De leden van de fractie van de PvdA vragen het kabinet aan te geven waarom
bij het lage tarief voor de bijtelling auto van de zaak gekozen is voor een
zeer beperkte categorie auto’s. De leden van de fractie van de SGP vragen
zich af of de lat voor de eisen aan de auto niet wat hoog is gelegd, aangezien
slechts weinig auto’s op de markt zijn waarvoor de berijder in aanmerking
komt voor het lage bijtellingspercentage. Bij de vormgeving van de maatregel
is om twee redenen er voor gekozen het lage percentage slechts op zeer zuinige
auto’s toe te passen. De eerste reden is dat berijders van een auto
van de zaak op deze manier gestimuleerd worden om voor een zeer zuinige auto
te kiezen. Een significante prikkel die past bij auto’s die ook navenant
minder milieubelastend zijn. De tweede reden komt voort uit een budgettaire
overweging. Met eenzelfde budgettair beslag zou het verlaagde percentage nauwelijks
onder het normale percentage gesteld kunnen worden indien voor een grotere
groep auto’s gekozen was, hetgeen de impact van de financiële prikkel
wegneemt.De leden van de fractie van de SGP begrijpen dat van het lage percentage
voor de bijtelling auto van de zaak een prikkel uitgaat voor het produceren
van milieubewuste auto’s. De leden vragen zich af of deze doelstelling
op korte termijn behaald zal worden.Het doel van het lage percentage is om mensen met een auto van de zaak
die ook wordt gebruikt voor privékilometers te stimuleren om voor een zeer zuinige auto te kiezen. Het kabinet verwacht niet dat speciaal
naar aanleiding van dit voorstel fabrikanten auto’s gaan ontwikkelen
waarbij de auto in aanmerking komt voor de verlaagde bijtelling. Daarvoor
is de Nederlandse markt te klein. Met dit voorstel wordt wel een signaal afgegeven
naar autofabrikanten. Als meerdere landen met regelingen komen voor zeer zuinige
auto’s, stimuleert dit de ontwikkeling van zeer zuinige auto’s.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het kabinet verwacht dat
veel mensen zullen overstappen naar auto’s in het lage tarief. Het kabinet
verwacht dat leaserijders zich door de maatregel realiseren dat het rijden
van zuinige auto’s een forse korting oplevert op de bijtelling. In de
categorie zuinige benzine auto zal het voordeel circa € 450 netto
per jaar bedragen, voor de categorie hybride auto’s is dit ruim € 1 000.De leden van de fractie van de PvdA vragen, afgezien van het 14%-tarief
voor zeer zuinige auto’s, naar de vormgeving van een budgetneutrale
differentiatie van de bijtelling naar label. Hierbij neemt, zoals door de
leden verzocht, de bijtelling per onzuinig label toe met 2%. In tabel
3 is de bijtelling weergegeven die nodig is voor de door de leden van de PvdA
gevraagde budgettair neutrale variant voor de bijtelling. Een kanttekening
hierbij is dat een differentiatie louter op basis van het label in dit belastingplan
nadrukkelijk niet is gekozen, omdat het label per klasse geldt. Bij differentiatie
op basis van het label zou niet belast worden op basis van absolute uitstoot.
Het label is namelijk grotendeels gebaseerd op relatieve zuinigheid. Het is
mogelijk dat een zuinig label in een klasse van grotere auto’s een hogere
uitstoot kent dan een onzuiniger label in een klasse van relatief kleine,
zuinigere auto’s. Bovendien kan het label van een auto van jaar tot
jaar veranderen aangezien er zuinigere auto’s op de markt komen. Een
en ander zou ertoe leiden dat van jaar tot jaar bezien moet worden of de betreffende
labelindeling is veranderd hetgeen leidt tot een toename van de uitvoeringskosten
en administratieve lasten. Tevens geldt als praktisch probleem dat een labelindeling
ontbreekt van bestelauto’s en oudere auto’s. Gelet op het vorenstaande
is in dit belastingplan nadrukkelijk gekozen voor een absolute grens in de
CO2-uitstoot.Tabel 3. Variant bijtelling PvdALabelbijtelling A/B zeer zuinig14% A20% B22% C24% D26%E28% F30% G32%De leden van de fractie van de PvdA informeren naar het aantal werknemers
dat rijdt in een auto van de zaak. Ook zijn ze benieuwd naar het effect van
de controleacties van de Belastingdienst naar onterecht privé gebruik
in dit verband.Er zijn drie categorieën werknemers met een auto van de zaak: werknemers
die de auto van de zaak niet privé mogen gebruiken, werknemers die
per jaar minder dan 500 kilometer privé rijden en werknemers voor wie
een bijtelling geldt. Ongeveer 200 000 werknemers hebben een verklaring
ingeleverd bij de Belastingdienst dat zij per jaar minder dan 500 kilometer
privé rijden. Daarom is de bijtelling niet op hen van toepassing, terwijl
ze zelf verantwoordelijk zijn voor het bijhouden van de rittenregistratie.
Daarnaast is er ook nog een aantal werknemers voor wie een verbod
geldt op privé gebruik. Hun werkgever ziet toe op de naleving van dat
verbod. Ook zullen er werknemers zijn die beneden de 500 kilometer privé
gebruik blijven en die geen verklaring hebben ingediend. Ten aanzien van die
categorie werknemers is de werkgever verantwoordelijk voor het (doen) bijhouden
van de rittenregistratie. Het aantal werknemers voor wie een bijtelling geldt
wordt geraamd op 490 000.De Belastingdienst controleert de naleving van de bijtelling door onder
andere met mobiele flitsauto’s op momenten waarop doorgaans niet gewerkt
wordt (weekeinde, vakantietijd) de kentekens te registreren. Wanneer een auto
op verschillende van dergelijke momenten wordt waargenomen wordt aan de berijder
gevraagd zijn rittenregistratie te overleggen. Als dan blijkt dat die registratie
niet klopt en de werknemer toch meer dan 500 kilometer privé rijdt,
volgt een correctie. In de praktijk blijkt dat dit tot nu toe in circa 28%
van de gecontroleerde gevallen aan de orde is.Met ingang van 2004 is het bijtellingspercentage verlaagd naar 22. De
leden van de fractie van de VVD vragen het kabinet in het licht van de toen
beargumenteerde verlaging nader in te gaan op de nu gehanteerde verhogingsargumenten.
Voorts vragen de leden het voorgestelde percentage van 25 te onderbouwen.Met ingang van 1 januari 2004 is ter vermindering van administratieve
lasten het gestaffelde tarief, met een maximumtarief van 25% bij een
privégebruik van meer dan 8000 kilometer, omgezet in een uniform tarief
van 22%. Hierdoor hoefde minder vaak een rittenregistratie bijgehouden
te worden. Met de thans voorgestelde maatregel wordt teruggekeerd naar het
voorheen geldende maximum. Een verhoging van het bijtellingspercentage is
ook aan de orde omdat andere maatregelen in het onderhavige wetsvoorstel de
gebruikskosten voor particulier autogebruik hoger maken en de catalogusprijs
(als grondslag voor de bijtelling) juist lager kan worden in verband met de
verschuiving van BPM naar MRB.De leden van de fractie van de VVD vragen of het lage percentage voor
de bijtelling auto van de zaak geldt ongeacht de werkelijke mate van privégebruik.
Ook de NOB en de redactie van de Vakstudie Nieuws maken hier opmerkingen over.Voor auto’s waarvoor het lage percentage voor de bijtelling toegepast
kan worden, geldt het «ten minste criterium» niet. Dit houdt in
dat voor de bijtelling geen hoger percentage dan 14 toegepast hoeft te worden
indien het werkelijke privévoordeel hoger is dan de bijtelling. Indien
het «ten minste criterium» toegepast zou worden, zou de prikkel
die uit gaat van het lagere percentage in de meeste gevallen geheel of gedeeltelijk
teniet worden gedaan. Dit komt doordat het werkelijke privévoordeel
van een auto van de zaak in de meeste gevallen hoger is dan 14% van
de cataloguswaarde. Met andere woorden, de subsidie die ligt besloten in de
toepassing van het lagere percentage kan geheel of gedeeltelijk ongedaan worden
gemaakt omdat de werkelijke waarde van het privégebruik hoger is dan
het eerdergenoemde lagere percentage. Het ligt in de rede dat de werkgever
die de auto ter beschikking stelt in het kader van een behoorlijke vervulling
van de dienstbetrekking een beperkende invloed zal hebben op het privégebruik.De leden van de fractie van de VVD vragen naar een benadering van de aantallen
auto’s waarop de berekeningen voor het lage tarief van de bijtelling
zijn gebaseerd. Tevens vragen ze of er een toetsbare doelstelling gehanteerd
wordt bij de differentiatie van de bijtelling.Het kabinet heeft bij deze maatregel als doelstelling om het gebruik van
zuinige auto’s óók onder leaserijders aan te moedigen.
Een kwantitatief doel zou alleen toetsbaar zijn indien werkgevers
worden verplicht regulier bij de aangifte loonbelasting op te geven welk deel
van de leaseauto’s onder het 14% tarief valt. Uit oogpunt van
administratieve lasten is het onwenselijk om werkgevers een dergelijke verplichting
op te leggen. Wel is het mogelijk om in de loop der jaren aan de hand van
verkoopcijfers van nieuwe personenauto’s te kijken of de populariteit
van de desbetreffende voertuigen toeneemt. Voor de budgettaire berekeningen
is aan de hand van verkoopcijfers van nieuwe personenauto’s verondersteld
dat van de auto’s die onder de bijtelling vallen er in 2011 circa 20 000
onder het aparte tarief van 14% vallen.De vraag van de leden van de fractie van de VVD over de accijnsverhoging
voor LPG in relatie tot de motie van Geel wordt beantwoord in onder Taakstellende
verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen en energie.Taakstellende verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen
en energieDe leden van de fractie van de PvdA kunnen instemmen met verhogingen van
de accijns op milieuonvriendelijke brandstoffen en energie. Zij vragen echter
aandacht voor een accijnsvrijstelling voor biobrandstoffen van een hogere
generatie. De stimulering van biobrandstoffen vindt plaats via de bijmengverplichting.
Deze leden merken op dat er binnen dit systeem behoefte is om de biobrandstoffen
van een hogere generatie – met meer CO2-winst en minder belasting
van oerbos elders – te bevoordelen ten opzichte van de «klassieke»
ethanol en palmoliediesels. Deze leden vragen of het mogelijk is om –
op basis van CO2-balans – een (gedeeltelijke) accijnsvrijstelling
voor biobrandstoffen in te voeren en welke praktische en budgettaire consequenties
zo’n maatregel zou hebben.Het vorige kabinet heeft ter uitvoering van de biobrandstoffenrichtlijn
gekozen voor het hierna genoemde beleid.1 Het
kabinet stimuleert biobrandstoffen met twee instrumenten. Met ingang van 1 januari
2007 geldt een wettelijke verplichting voor de brandstofleveranciers om een
deel van hun brandstoffen (benzine en diesel) te leveren in de vorm van biobrandstoffen.2 Vanaf 2007 geldt een percentage van 2%,
oplopend naar 5,75% in 2010. Ter invulling van de verplichting kunnen
de leveranciers ook brandstoffen met hoge percentages biobrandstoffen, zoals
E-85, inzetten. Het betreft hier overigens niet een bijmengverplichting.Daarnaast is er een subsidieregeling voor specifieke projecten die bijdragen
aan de ontwikkeling van de volgende generatie biobrandstoffen.Het toepassen van een (gedeeltelijke) accijnsvrijstelling vereist dat
er een nauwkeurige definitie is van «biobrandstoffen van een hogere
generatie». Het is nog niet zover dat dit onderscheid op verifieerbare
wijze kan worden gemaakt. Kortheidshalve wordt in dit verband verwezen naar
de brief van de minister van Ruimte en Milieu over de stimulering van duurzame
biomassa van 18 oktober 2007.3 Daarbij speelt
mede een rol dat we in afwachting zijn van Europese regelgeving voor biobrandstoffen,
daarin begrepen de regels met betrekking tot duurzaamheid. Voorts is van belang
dat de toepassing van een accijnskorting in verband met EU- en WTO-regelgeving
niet kan worden beperkt tot in Nederland geproduceerde biobrandstoffen. Dit
kan ertoe leiden dat accijnskorting moet worden verleend voor in andere landen
geproduceerde biobrandstoffen. Dit raakt direct aan het probleem van de controle
op een zodanige regeling. Als er al een nauwkeurige definitie kan worden bepaald,
rijst vervolgens de vraag hoe kan worden gecontroleerd of biobrandstoffen
die uit het buitenland komen inderdaad«van een hogere generatie»
zijn. Mogelijke budgettaire consequenties zijn uiteraard afhankelijk van de
mate waarin een beroep zal worden gedaan op een accijnskorting. Dit is op voorhand niet te zeggen. Een budgettaire derving zal overigens op
de een of andere wijze wel moeten worden gecompenseerd, bij voorbeeld door
een verhoging van de accijns op benzine en diesel. Daarnaast wordt opgemerkt
dat biobrandstoffen die in aanmerking komen voor een accijnskorting buiten
beschouwing blijven bij de toepassing van de vorenbedoelde verplichtingregeling.1 Deze beperking is opgenomen, omdat de hogere marktwaarde
die voortvloeit uit de inzetbaarheid van biobrandstoffen in de verplichtingregeling,
samen met het fiscale voordeel een reëel risico van ongeoorloofde staatssteun
met zich brengt. Het kabinet geeft er om bovenstaande redenen vooralsnog de
voorkeur aan het ingezette beleid voort te zetten. Wel zal in het kader van
de in het werkprogramma Schoon en Zuinig aangekondigde verkenning van fiscale
vergroeningsmaatregelen voor 2009 en verder de fiscale behandeling van brandstoffen
met hogere aandelen ethanol worden betrokken.De leden van de fractie van de VVD vragen of onderzocht is wat de economische
effecten zijn van de maatregelen uit het pakket «Taakstellende verhoging
milieuonvriendelijke brandstoffen en energie», met name in de agrarische
sector en de bouw (rode diesel).De algemene economische effecten van vorenbedoelde maatregelen maken onderdeel
uit van de doorrekening van het totale kabinetsbeleid zoals opgenomen in de
Macro Economische Verkenning 2008 door het CPB.De leden van de fractie van de VVD stellen dat de hogere elektriciteitstarieven
bij het bedrijfsleven met name bij het MKB zullen neerslaan en zij vragen
of op enigerlei wijze is voorzien in compenserende maatregelen en of bij benadering
ook aangegeven kan worden wat de gevolgen zijn voor de woonlasten.De leden van de fractie van GroenLinks zijn het tot mijn genoegen eens
met de meeste maatregelen die het kabinet neemt om de belasting op milieuonvriendelijke
brandstoffen te verhogen. Wel zijn deze leden benieuwd waarom het kabinet
gekozen heeft om de eerste schijf van de energiebelasting op elektriciteit
te verhogen en niet alle schijven. Zij vragen of het kabinet heeft overwogen
ook de andere schijven te verhogen en of deze optie voor de verdere vergroening
voor het kabinet wel open ligt. De leden van de fractie van de SGP vragen
wat de redenen waren om de energiebelasting te verhogen.Bij de invulling van de in het Coalitieakkoord opgenomen taakstellende
verhoging van € 350 miljoen op milieuonvriendelijke brandstoffen
en energie is ervoor gekozen het zwaartepunt te leggen bij de verhoging van
de brandstofaccijnzen. Daarnaast wordt ook de energiebelasting in de eerste
schijf voor elektriciteit verhoogd. De effecten van deze maatregel werken
door naar alle verbruikers van elektriciteit, dus zowel naar consumenten als
bedrijven, waaronder ook energie-intensieve bedrijven. Dit omdat iedere elektriciteitsverbruiker
over de eerste 10 000 kWh het tarief van de eerste schijf betaalt. De
keuze voor een verhoging van de eerste schijf van de energiebelasting op elektriciteit
draagt binnen het totale pakket van maatregelen voor vorenbedoelde taakstellende
verhoging van € 350 miljoen bij aan een evenwichtig lastenbeeld
voor huishoudens en bedrijven. Er is niet voorzien in specifieke compenserende
maatregelen voor de onderhavige verhoging, omdat de lastenverzwaring hooguit € 25
per aansluiting kan bedragen. Het effect van de verhoging met 0,25 cent per
kWh op de woonlasten is bij een gemiddeld elektriciteitsverbruik van 3425
kWh in totaal € 8,56 per jaar.In het kader van de in het werkprogramma Schoon en Zuinig aangekondigde
verkenning van fiscale vergroeningsmaatregelen voor 2009 en verder zal ook
de energiebelasting worden betrokken.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de VVD wordt
opgemerkt dat het achterwege laten van de verhoging van de dieselaccijns per
1 januari 2009 overeenkomstig de motie Van Geel c.s. ook ziet op LPG.1Verhoging van de accijns op blanke dieselDe leden van de fractie van de PvdA vragen of kan worden aangegeven hoe
groot de kostenstijging bij het spoor- en busvervoer is die voortvloeit uit
de voorgenomen verhoging van de dieselaccijns.Bussen gebruiken blanke diesel, terwijl in het spoorvervoer gebruik wordt
gemaakt van de zogenoemde rode diesel. De accijns op blanke diesel stijgt
met 3 cent per liter per 1 juli 2008. Het is niet bekend hoeveel blanke
diesel specifiek door busmaatschappijen wordt gebruikt. Een inschatting van
de kostenstijging is daarom niet beschikbaar.De accijns op rode diesel stijgt met 3 cent per liter per 1 juli
2008. De teruggaafregeling voor grootverbruikers van rode gasolie in de energiebelasting
wordt afgebouwd in jaarlijkse stappen van 3 cent per liter per 1 juli
2008, en vervolgens per 1 januari 2009, 2010 en 2011. De bedrijven die
goederen per spoor vervoeren zijn meestal grootverbruikers van rode gasolie.
Indien zij meer dan 153 000 liter per jaar verbruiken, komen zij in aanmerking
voor vorenbedoelde teruggaafregeling. Voor het totale spoorvervoer wordt de
lastenverzwaring van beide maatregelen in 2008 geschat op € 1 à
2 miljoen.Verhoging van de accijns op rode dieselDe leden van de fractie van de SGP vragen hoe het kabinet de belangen
van de gebruiker van rode diesel heeft afgewogen ten opzichte van het milieu.De afwegingen die het kabinet heeft gemaakt bij de invulling van de taakstellende
verhoging van € 350 miljoen zijn ruimer dan de door deze leden bedoelde
afweging. Uitgaande van een gewenste opbrengst en gelet op de omschrijving
in het Coalitieakkoord – milieuonvriendelijke brandstoffen en energie –
is bij de keuze van de maatregelen primair gedacht aan de accijns op zowel
de zogenoemde «blanke» diesel (voor het wegverkeer) als de zogenoemde «rode»
diesel (voor andere doeleinden dan het wegverkeer). Vanuit milieuoogpunt ligt
een meer gelijke behandeling van rode en blanke diesel voor de hand. Het gaat
immers om dezelfde brandstof, zij het dat het zwavelgehalte van rode diesel
(nu 2000 mg/kg; met ingang van 1 januari 2008: 1000 mg/kg) veel hoger
is dan dat van blanke diesel (10 mg/kg). Naast het milieuargument zijn andere
aspecten in de afweging betrokken. Het hanteren van verschillende tarieven
voor in wezen dezelfde brandstof leidt tot fraude, extra administratieve lasten
en uitvoeringskosten voor de Belastingdienst. Alles afwegende heeft het kabinet
er daarom voor gekozen het tariefverschil stapsgewijs en via verschillende «instrumenten»
te verkleinen.Verhoging van de energiebelasting van elektriciteitDe vraag van de leden van de fractie van de SGP over de achtergrond van
de verhoging van de energiebelasting van elektriciteit is beantwoord onder
Taakstellende verhoging milieuonvriendelijke brandstoffen en energie.Invoering verpakkingenbelastingHet doet mij genoegen dat de leden van de fractie van het CDA met tevredenheid
constateren dat de vormgeving van de verpakkingenbelasting tot stand is gekomen
in overleg met het bedrijfsleven. Toch, zo constateren deze leden,
zijn er negatieve commentaren in de pers verschenen over de uitvoerbaarheid
en de administratieve lasten. Het is hen ter ore gekomen dat de in het bedrijfsleven
gebruikelijke administratieve systemen niet toegerust zijn om verpakkingsgegevens
tot in het gevraagde detail te administreren en dat aanpassing van deze systemen
kostbaar en tijdrovend is. Zij vragen dan ook hoe het kabinet verwacht dat
het bedrijfsleven de administratieve verplichtingen voor de verpakkingenbelasting
zal vormgeven. Tevens vragen deze leden of bij de bepaling van de administratieve
lasten rekening is gehouden met eventuele aanpassingen van systemen.De leden van de fractie van de VVD stellen in dit verband eveneens enkele
vragen. Waar zij het op zich eens zijn met de integrale vormgeving van het
Impulsprogramma zwerfafval, het Verpakkingenbesluit en de verpakkingenbelasting,
vragen deze leden of met ondernemers over de administratieve lasten is gesproken,
wat daarvan de resultaten waren en of het kabinet bereid is samen met het
bedrijfsleven te zoeken naar een eenvoudiger uit te voeren regeling. Tevens
vragen deze leden wat het kabinet denkt te doen aan het signaal dat zij hebben
ontvangen vanuit het bedrijfsleven, dat het onmogelijk is om tijdig de administratieve
systemen aan te passen.Ook in de opmerkingen van NOB en van VNO-NCW en MKB-Nederland wordt aangegeven
dat er veel onduidelijkheid bestaat over de administratieve vereisten voor
de verpakkingenbelasting.Graag merk ik daar het volgende over op. In de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel is aangegeven dat de uitvoering van de verpakkingenbelasting
zo zal worden vormgegeven dat maximaal wordt voortgebouwd op de uitvoering
van het reeds bestaande Verpakkingenbesluit. De hierbij betrokken ondernemingen
zijn al met deze systematiek bekend en hebben reeds hun administratie daarop
ingericht. Voor hen zullen er dus geen wezenlijke veranderingen optreden.
Daarbij speelt mee dat de ondernemingen in eerste instantie zelf beslissen
op wat voor wijze zij hun administratie willen inrichten om daaruit de aangifte
voor de verpakkingenbelasting te kunnen onderbouwen. Zij kunnen daarom zelf
de wijze kiezen die het beste bij hun bedrijfsvoering past. Door de collectieve
bedrijfsorganisaties als Nedvang zijn bovendien brochures naar buiten gebracht
hoe de onderbouwing van de hoeveelheid verpakkingen door ondernemingen zou
kunnen worden geadministreerd. Ook kunnen ondernemingen of branches over de
inrichting van de administratie afspraken maken met de Belastingdienst.Daarnaast zal de uitvoering door de Belastingdienst zodanig worden ingericht
dat zo nauw mogelijk wordt aangesloten bij de bestaande informatiestromen
en administratieve werkwijze van ondernemingen, zodat zij zo min mogelijk
extra administratieve lasten ervaren. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de
werkwijze volgens de uitgangspunten van horizontaal toezicht. Voor de belastingheffing
betekent het bijvoorbeeld dat de vorm van toezicht samen met een betrokken
onderneming of branche kan worden bepaald. Administratieve eenvoud en transparantie
in het gedrag van de betrokken ondernemingen en de Belastingdienst staan hierbij
voorop.Tegen deze achtergrond is het streven erop gericht om, naast de algemene
verplichting tot het doen van (eenvoudige) elektronische aangifte, géén
specifieke administratieve verplichtingen voor de verpakkingenbelasting in
de regelgeving vast te leggen. Het is dan ook op voorhand niet aan de orde
dat administratieve systemen bij ondernemingen om deze reden moeten worden
aangepast. Bij de bepaling van de structurele effecten voor de administratieve
lasten is dit dan ook niet meegenomen. Voor een groot aantal ondernemingen
(te weten de ondernemingen die onder de 15 000 kilogramdrempel blijven)
zal daarnaast van meet af aan zonder meer duidelijk zijn dat zij niet aan
verschuldigdheid toekomen en dus geen aangifte hoeven te doen
(zie ook hierna). Aanpassing van administratieve systemen is voor die ondernemingen
dan ook niet aan de orde.Met het bedrijfsleven is overleg gevoerd over de voornemens rondom de
verpakkingenbelasting; de administratieve aspecten zijn daarbij op hoofdlijnen
aan de orde gekomen. De komende tijd zal door de Belastingdienst met de betrokken
ondernemingsorganisaties verder overleg worden gevoerd, waarbij aan de hand
van concrete voorbeelden de samenhang tussen de verpakkingenbelasting enerzijds
en de bedrijfsadministratie en bedrijfsvoering anderzijds, in beeld wordt
gebracht.De leden van de fractie van het CDA constateren terecht dat de verpakkingenbelasting
een vrijstelling, in de vorm van een belastingvermindering, kent voor ondernemingen
die op jaarbasis minder dan 15 000 kilogram verpakkingsmateriaal verbruiken
(ter beschikking stellen). Zij vragen hoe de Belastingdienst dit verbruik
verwacht te kunnen beoordelen en of van alle MKB-bedrijven in Nederland wordt
verwacht dat zij administratieve handelingen gaan verrichten om aan te tonen
dat hun verbruik onder die grens ligt.Ook de leden van de fractie van de VVD informeren naar deze bewijslast.
Waar zij zich in principe kunnen vinden in de systematiek van de vrijstellingsgrens,
vragen zij zich af of de gepresenteerde administratieve lasten voor ondernemers
die onder de grens blijven, wel zal stroken met de fiscale werkelijkheid.Ten slotte vraagt ook NOB zich af op wat voor wijze ondernemingen die
minder dan 15 000 kilogram verpakkingsmaterialen ter beschikking stellen,
hun administratie moeten bijhouden.Om te beginnen zij opgemerkt dat voor veel ondernemingen de grens van
15 000 kilogram geen onbekende grens is omdat deze ook al wordt gehanteerd
in de reeds bestaande collectieve bedrijfsheffingen (ter uitvoering van de
verplichtingen ingevolge het Verpakkingenbesluit). Het hanteren van die 15 000
kilogrens in de verpakkingenbelasting reduceert het aantal belastingplichtigen
dat daadwerkelijk met de heffing te maken krijgt (omdat ze meer dan 15 000
kilogram op de markt zetten), van ongeveer 400 000 potentiële belastingplichtige
ondernemingen tot – naar verwachting – 8 000 á 10 000
ondernemingen. Deze ondernemingen zullen hun administratie zodanig moeten
inrichten dat daarmee de aangegeven hoeveelheden verpakkingsmateriaal kunnen
worden onderbouwd, zoals hiervoor al is aangeduid. Voor de overige ondernemingen
(die minder dan 15 000 kilogram verpakkingsmateriaal ter beschikking
stellen) geldt het volgende. Zoals in de artikelsgewijze toelichting op artikel
36sh al is aangegeven, hoeft voor de verpakkingenbelasting «geen administratie
van verpakkingsgegevens te worden gevoerd indien van belastingheffing geen
sprake zal zijn doordat, door de toe te passen belastingvermindering, geen
te betalen belastingbedrag resteert». Voor een groot aantal ondernemingen –
bijvoorbeeld detaillisten – zal over het algemeen zonder meer duidelijk
zijn, ook voor de Belastingdienst, dat zij niet aan verschuldigdheid toekomen
en geen aangifte verpakkingenbelasting hoeven te doen. Hierbij speelt een
rol dat de belasting hoog in de keten aangrijpt – het gaat immers om
de eerste terbeschikkingstelling – en dat daar dus al geheven is. Bij
ondernemingen lager in de keten zal dan normaliter bijna geen sprake zijn
van belastbare feiten. Voor de verpakkingenbelasting hoeven zij dan niets
speciaals te doen in hun administratie. Het eventueel aan de Belastingdienst
duidelijk maken dat men niet belastingplichtig is, zal bijvoorbeeld kunnen
geschieden op basis van branche-informatie of met behulp van de in de gewone
boekhouding vastgelegde gegevens. Zoals in de memorie van toelichting is aangegeven
zullen ongeveer 2000 ondernemingen in de buurt van de 15 000 kilogramdrempel
komen. Deze ondernemingen zullen meer aandacht moeten besteden aan hun administratie
zodat duidelijk is dat zij onder de gewichtsdrempel blijven. Voor deze kleine
groep ondernemingen zijn er dus wel administratieve lasten. Omdat
alleen hoeft te worden aangetoond dat de onderneming onder de drempel blijft,
hoeft de administratie minder gedetailleerd te zijn dan de administratie van
ondernemingen die boven de drempel komen (immers, alleen de totale hoeveelheid
verpakkingsmateriaal is van belang en bijvoorbeeld niet de verdeling naar
soorten materiaal). Om die reden zijn de administratieve lasten voor ondernemingen
die in de buurt komen van de drempel geringer dan de administratieve lasten
van ondernemingen die boven de drempel uitkomen. De Belastingdienst zal bekijken
of het mogelijk is op een gestandaardiseerde simpele wijze te bepalen of een
onderneming wel of niet boven de drempel uitkomt.De leden van de fractie van het CDA vragen zich af op grond van welke
overwegingen het kabinet heeft gekozen voor een concernbepaling bij de bepaling
van de vrijstelling onder de drempel van 15 000 kilogram en waarom daarbij
ook bedrijven uit een franchiseformule als concern worden behandeld. Verder
vragen zij zich af – met de leden van de fractie van de PVV –
of door die keuze rechtsongelijkheid bestaat tussen kleinere ondernemingen
die wel, en kleinere ondernemingen die niet tot een concern of een franchiseconcept
behoren.De leden van de fractie van de PVV merken daarover nog op dat ondernemingen
die minder dan 15 000 kilogram aan verpakkingen op de Nederlandse markt
zetten, zowel door het te betalen bedrag als door de administratieve lasten,
zwaarder worden belast indien zij deel uitmaken van een concern dan wanneer
dat niet het geval is.De leden van de fractie van de VVD vragen – in lijn met het verzoek
van VNO-NCW en MKB-Nederland – of het kabinet, uit een oogpunt van level
playing field, bereid is voor bedrijven die tot een concern of franchiseorganisatie
behoren, het 15 000-kilogramcriterium te hanteren.Uitgangspunt bij het vormgeven van de verpakkingenbelasting is geweest
om het bestaande systeem van collectieve heffingen zoveel mogelijk te continueren.
In dat systeem werd ook gewerkt met een concernbegrip en de essentie daarvan
is vervolgens dan ook in de verpakkingenbelasting overgenomen. De gedachte
daarachter is om het aantal ondernemers dat met een aangifte verpakkingenbelasting
(en bijbehorende voorlopige betalingen) zou worden geconfronteerd, zoveel
mogelijk te beperken. Bovendien hoeven interne leveringen niet te worden opgegeven.
Daarmee is tegelijkertijd gevolg gegeven aan de in de besprekingen met het
bedrijfsleven gedane suggestie dat naar een versimpeling zou kunnen worden
gezocht door de heffing toe te spitsen op grote ketens. Over de definitie
van concern is overleg geweest met het bedrijfsleven, waarbij uiteindelijk
is gekozen de definitie aangaande franchiseorganisaties iets strikter te maken
zodat er onder de verpakkingenbelasting minder snel sprake is van een concern
dan onder de collectieve bedrijfsheffing. Het gaat bij een concern om zodanige
samenwerkingsverbanden tussen partijen – tot uitdrukking komend in een
gezamenlijk optreden naar buiten toe door het gebruik van eenzelfde handels-/merknaam,
gelijkend logo, soortgelijke winkelindeling, soortgelijk imago en veelal een
gezamenlijke inkoop – dat het daarbij past een dergelijk verband als één
belastingplichtige aan te merken. Eén belastingplichtige, met één
aangifte en dus ook met één keer de toepassing van de grens
van 15 000 kilogram.Bij de toepassing van de grens van 15 000 kilogram speelt daarnaast
het aspect van doelmatigheid een rol, aangezien met de toepassing ervan de «groten»
van de «kleinen» worden gescheiden. De kleine zelfstandige, niet
tot een concern behorende, winkel op de hoek kan aldus buiten de heffing blijven.
Van rechtsongelijkheid of een ongelijk speelveld is daarbij, naar ik meen,
geen sprake aangezien de posities van al dan niet tot een concern behorende
ondernemingen nu eenmaal verschillend zijn. Ondernemingen die tot een concern
behoren, hebben schaalvoordelen die kleine zelfstandige ondernemers niet hebben.
Ik merk daarbij nog op dat het onder de collectieve bedrijfsheffing
ook niet zo was dat – op grond van een level playing field – alle
tot het concern behorende ondernemingen de drempel van 15 000 kilogram
mochten toepassen. Gelet op het vorenstaande acht ik het toekennen van een
vermindering aan alle tot een concern behorende bedrijven niet opportuun.De leden van de fractie van het CDA vragen of een uitzondering voor retourverpakkingen
niet voor de hand ligt en hoe er wordt omgegaan met statiegeldverpakkingen
die in het buitenland opnieuw worden gevuld en daarna terugkomen naar Nederland.
NOB alsmede VNO-NCW en MKB-Nederland hebben vergelijkbare opmerkingen gemaakt.Over retourverpakkingen wordt slechts eenmaal verpakkingenbelasting betaald,
namelijk de eerste keer dat zij aan een ander in Nederland ter beschikking
worden gesteld. De volgende keren dat een retourverpakking wordt gebruikt,
hoeft geen belasting te worden betaald. Hierdoor bevat de verpakkingenbelasting
al een stimulans voor het gebruik van retourverpakkingen. Een algemene vrijstelling
is daarom niet nodig. Bovendien ligt een vrijstelling om twee andere redenen
niet voor de hand. Ten eerste kan een vrijstelling zorgen voor een bevoordeling
van Nederlandse producenten die makkelijker een systeem van retourverpakkingen
kunnen opzetten. Voor buitenlandse producenten is dit lastiger. Zo’n
bevoordeling van binnenlandse producenten staat op gespannen voet met de beginselen
van de interne markt. In België heeft de rechter om die reden al enkele
keren geconcludeerd dat een vrijstelling of 0%-tarief in de Belgische
drankverpakkingenbelasting, voor statiegeldflessen niet is toegestaan vanwege
strijdigheid met het Europese recht. Ten tweede zorgen ook retourverpakkingen
voor milieukosten. Met een vrijstelling zouden deze milieukosten niet tot
uitdrukking komen in de prijs. Dit is in strijd met een van de redenen achter
de verpakkingenbelasting.Over het voorbeeld aangaande statiegeldverpakkingen merk ik het volgende
op. Daarbij moet bedacht worden dat statiegeldverpakkingen een vorm van retourverpakkingen
zijn. Indien statiegeldverpakkingen in het buitenland worden gevuld en vervolgens
opnieuw in Nederland ter beschikking worden gesteld, is over deze verpakking
geen verpakkingenbelasting verschuldigd. Immers, de verpakking wordt dan niet
voor het eerst aan een ander in Nederland ter beschikking gesteld. De belastingplichtige
zal zijn administratie zodanig moeten inrichten dat kan worden onderbouwd
welk deel van de verpakkingen niet voor het eerst in Nederland ter beschikking
wordt gesteld en welk deel wel. De komende tijd zal in overleg met het bedrijfsleven
worden bekeken in hoeverre er voor dit soort gevallen in de praktijk behoefte
is aan nadere aanwijzingen door de Belastingdienst.Het verheugt mij zeer dat de leden van de fractie van de PvdA het doel
van de verpakkingenbelasting alleen maar kunnen onderschrijven. Zij constateren
dat er blijkens de commentaren nog wel onduidelijkheden en knelpunten bestaan
met betrekking tot de voorgestelde verpakkingenbelasting en vragen een reactie
op de brieven van NOB en van VNO-NCW en MKB-Nederland.In deze nota is op verschillende punten aandacht besteed aan de door NOB
alsmede VNO-NCW en MKB-Nederland gesignaleerde onduidelijkheden en knelpunten.De leden van de fractie van de SP vragen of er inzicht kan worden gegeven
in de berekening van de beoogde opbrengst.De verpakkingenbelasting kent een zevental categorieën verpakkingsmaterialen
met ieder een eigen tarief. Verder wordt er een tariefonderscheid gemaakt
tussen primaire verpakkingen en secundaire/tertiaire verpakkingen. De berekening
van de tarieven is voornamelijk gebaseerd op de milieudruk van verpakkingen
en een inschatting van hun respectievelijke aandelen in de verschillende
soorten verpakkingen (primaire enerzijds en secundaire/tertiaire anderzijds).
De tarieven vormen geen precieze afspiegeling van de milieudruk. Er hebben
ook andere overwegingen een rol gespeeld, zoals de voorkoming van misbruik
en het uitgangspunt dat elk materiaal betaalt. De milieudruk is gebaseerd
op een milieuanalyse die is uitgevoerd door CE Delft en de resultaten zijn
opgenomen in het rapport «Milieukentallen van verpakkingen voor de verpakkingenbelasting
in Nederland».1 De aandelen van de verschillende
soorten verpakkingen zijn in samenspraak met het bedrijfsleven ingeschat.
Wat betreft de volumina verpakkingsmaterialen is aangesloten bij het laatste
jaarverslag van de Commissie Verpakkingen (2005).2Met genoegen constateer ik dat de leden van de fractie van GroenLinks
verheugd zijn dat een verpakkingenbelasting wordt ingevoerd. Deze leden vragen
waarom ervoor is gekozen om in 2008 eenmalig lagere tarieven te laten gelden
en willen weten hoeveel de inflatie in 2008 hoger wordt indien al in 2008
volledige invoering plaatsvindt. De leden van de fractie van de SP vragen
in dit kader ook welke tarieven de komende jaren worden gehanteerd.De opbrengst van de verpakkingenbelasting bedraagt voor de jaren 2009,
2010 en 2011 € 365 miljoen per jaar (€ 250 miljoen ingevolge
het Coalitieakkoord en € 115 miljoen in verband met het integreren
van de bestaande bijdragen op grond van het Verpakkingenbesluit en het Impulsprogramma
Zwerfafval). Om het effect op de inflatie in 2008 te beperken, zal in 2008
slechts de helft van de in het Coalitieakkoord beoogde opbrengst worden gerealiseerd
(totaalopbrengst in 2008 is daarmee € 240 miljoen, namelijk € 125
miljoen plus € 115 miljoen). De daardoor eenmalig lagere tarieven
in 2008 zijn weergegeven in het tariefartikel van de verpakkingenbelasting
(artikel 36sf). De tarieven met ingang van 2009 zullen worden vastgesteld
op de bedragen 2008 na aanpassing ervan aan de inflatie over het jaar 2008
en – teneinde de € 125 miljoen hogere opbrengst te realiseren –
na verhoging met de in artikel XIV vermelde bedragen. Omdat de inflatie over
2008 uiteraard nog niet vaststaat zijn, zijn thans voor 2009 en volgende jaren
nog geen concrete tarieven te geven.Wanneer departementen het effect op de inflatie van inflatoire maatregelen
schatten, gebruiken ze hiervoor een vuistregel. De uitkomst hiervan komt niet
altijd overeen met de uiteindelijke uitkomst uit het CPB-model omdat in dat
model ook rekening wordt gehouden met macro-economische terugkoppelingen.
De effecten zijn echter wel een goede indicatie. Als gevolg van de invoering
van de verpakkingenbelasting in 2008 zal de inflatie in 2008 naar schatting
circa 0,03% hoger uitvallen en in 2009 aanvullend circa 0,03%
hoger. Wanneer de verpakkingenbelasting in 2008 volledig wordt ingevoerd,
zal de invloed op de inflatie van de verpakkingenbelasting in 2009 al in 2008
plaatsvinden. Hierdoor zal de inflatie in 2008 circa 0,03% hoger uitvallen.
Het totale effect zal dan circa 0,06% zijn.Ten slotte vragen de leden van de fractie van de SP of er ook omzetbelasting
over de verpakkingenbelasting wordt geheven.Verpakkingenbelasting is verschuldigd door ondernemers die voor het eerst
producten in een verpakking aan een ander ter beschikking stellen. Het staat
hen daarbij vrij om wel of niet die belasting in de prijs door te berekenen
aan hun afnemers. Doen zij dit dan behoort het doorberekende bedrag tot de –
Europeesrechtelijk voorgeschreven – maatstaf van heffing voor de omzetbelasting.
Er wordt dan dus inderdaad omzetbelasting geheven over de doorberekende verpakkingenbelasting,
net zoals dat het geval is met betrekking tot andere doorberekende belastingen,
zoals accijnzen of andere milieubelastingen.De leden van de fractie van de VVD onderschrijven het uitgangspunt van
de voorgestelde «beprijzing» als middel om vervuiling terug te
dringen, maar dringen er met de Raad van State, Actal en het
bedrijfsleven op aan de differentiatie en tariefstelling van de verpakkingenbelasting
opnieuw te bezien.De gekozen differentiatie van tarieven is zoveel mogelijk gebaseerd op
de al gebruikte differentiatie in de collectieve bedrijfsheffingen. Er is
een nieuwe materiaalsoort toegevoegd, te weten aluminium, en er wordt een
uitsplitsing gemaakt tussen primaire verpakkingen en secundaire/tertiaire
verpakkingen. Beide aanpassingen zijn in overleg met het bedrijfsleven tot
stand gekomen en hebben een duidelijke milieuachtergrond. Aluminium heeft
een veel hogere milieudruk dan andere metalen en primaire verpakkingen zijn
ook meer milieubelastend dan secundaire/tertiaire verpakkingen. Om die reden
past bij beide een hogere belastingdruk. Van andere aanpassingen is afgezien.
Wel zal er in de evaluatie van de verpakkingenbelasting, die reeds is aangekondigd
in de memorie van toelichting, bekeken worden of er behoefte is aan verdergaande
differentiatie. Voor de hoogte van de tarieven is gebruik gemaakt van milieudrukcijfers
die zijn berekend door het onderzoeksbureau CE Delft. De tarieven zijn echter
geen precieze afspiegeling van deze cijfers. Naast de milieudruk hebben ook
andere overwegingen een rol gespeeld bij de vaststelling van de hoogte van
de tarieven, te weten het voorkomen van eventuele mogelijkheden van misbruik
en het meebetalen van alle materialen.De leden van de fractie van de PVV vragen waarom samengestelde verpakkingen
als laminaten niet als een aparte categorie zijn meegenomen en in hoeverre
de milieudruk van laminaten in dit belastingplan tot uiting komt (in de wetenschap
dat laminaten in de afvalverwerkingsinstallatie worden verbrand en niet worden
gerecycled). VNO-NCW en MKB-Nederland verzoeken om laminaten niet uit te splitsen
naar de gebruikte materialen maar op te geven onder de materiaalsoort die
het grootste deel van het laminaat uitmaakt.De introductie van een aparte categorie laminaatverpakkingen zou betekenen
dat er in de administratie van belastingplichtigen een extra categorie verpakkingen
zou moeten worden opgenomen, of zelfs meerdere categorieën. Immers, er
zijn niet alleen laminaatverpakkingen van bijvoorbeeld papier en kunststof,
maar ook van papier en aluminium, van kunststof en aluminium, en van papier,
aluminium en kunststof. Vermoedelijk is dit nog niet eens een uitputtende
opsomming. Deze combinaties hebben alle hun eigen milieudruk, hetgeen een
onderscheid in verschillende categorieën met daaraan gekoppeld verschillende
tarieven, zou rechtvaardigen. Gezien de behoefte aan een snelle invoering
van de verpakkingenbelasting, heb ik ervoor gekozen – mede op verzoek
van het bedrijfsleven – om de belasting zoveel mogelijk te baseren op
de bestaande bedrijfsheffing. Die heffing kent geen afzonderlijke categorie
voor laminaatverpakkingen. Gelet op het vorenstaande acht ik op dit moment
een aparte categorie niet wenselijk. Wel is het een gedachte die zou kunnen
worden meegenomen in de evaluatie van de verpakkingenbelasting die reeds is
aangekondigd. Om de milieudruk op laminaatverpakkingen niettemin tot uitdrukking
te laten komen, heb ik ervoor gekozen dat de onderscheiden materialen waaruit
de laminaatverpakking is samengesteld, apart moeten worden opgegeven. Zo zal
bij een laminaatverpakking bestaande uit karton en kunststof, het aandeel
karton onder karton moeten worden opgegeven en het aandeel kunststof onder
kunststof. Indien, zoals VNO-NCW en MKB-Nederland wensen, laminaatverpakkingen
worden opgegeven onder het materiaal dat het grootste aandeel vormt van de
verpakking, komt de milieudruk van een laminaatverpakking niet in het tarief
tot uitdrukking. Dit acht ik ongewenst.Ten slotte vragen de leden van de fractie van de PVV naar de effecten
op de tarieven zoals die gelden voor de huidige zeven verpakkingsmaterialen,
indien laminaten wél als aparte categorie zouden worden meegenomen.Gegevens over het aandeel van laminaatverpakkingen in het totaal aan verpakkingsmaterialen
zijn niet bekend. De mogelijke effecten op de tarieven van een of meer aparte
categorieën zijn derhalve niet in beeld te brengen.Graag neem ik de complimenten in ontvangst van de leden van de ChristenUnie
met de wijze waarop de verpakkingenbelasting wordt vormgegeven. Zij constateren
blij te zijn dat de verpakkingenbelasting wordt ingevoerd conform de manier
waarop zij het altijd hebben voorgestaan, namelijk op basis van milieudruk.
Deze leden zijn van mening dat door de maatregel een verschuiving kan gaan
plaatsvinden van meer naar minder milieubelastende verpakkingen en dat het
gebruik van verpakkingsmateriaal kan worden teruggedrongen. Wel vragen deze
leden – nu tot een concern behorende ondernemingen niet ieder voor zich
ook nog gebruik kunnen maken van de 15 000 kilogram belastingvermindering –
wat het budgettaire effect is wanneer zij toch ieder van die vermindering
kunnen profiteren (en daarmee de facto alleen over het meerdere boven 15 000
kilogram opgave doen en betalen).Zoals hiervoor is aangegeven acht ik het ik niet opportuun dat alle onderdelen
van een concern de belastingvermindering van 15 000 kilogram mogen toepassen.
In welke mate het toch uitbreiden van de vermindering naar de onderdelen binnen
een concern invloed heeft op de grondslag van de verpakkingenbelasting, is
niet bekend.Het verheugt mij ten slotte dat de leden van de fractie van de SGP de
intentie van de invoering van belastingheffing op verpakkingsmateriaal –
zij noemen met name het terugdringen van de hoeveelheid verpakkingen en een
verschuiving naar verpakkingsmaterialen met een minder schadelijke invloed
op het milieu – onderschrijven. Ook constateer ik met genoegen dat deze
leden het onderscheid tussen primaire verpakkingen enerzijds en secundaire/tertiaire
verpakkingen anderzijds, goed gemotiveerd vinden vanuit een oogpunt van milieudruk
en dat zij van mening zijn dat het onderscheid naar de zeven materiaalsoorten
een eerlijke lastendruk met zich brengt.EnergiebelastingVerlaagd tarief glastuinbouwDe leden van de fractie van D66 raden het kabinet aan het verlaagde tarief
voor de glastuinbouw stapsgewijs af te bouwen, zodat er sowieso geen sprake
meer is van staatssteun. Deze leden merken op dat dit temeer geldt aangezien
zij het weinig aannemelijk achten dat de staatssteun aan de glastuinbouw ten
goede komt aan het milieu.Op 31 december 2007 loopt de goedkeurende beschikking af op grond
waarvan de verlaagde energiebelastingtarieven voor de glastuinbouwsector worden
gehanteerd. De Europese Commissie heeft deze goedkeuring destijds verleend
onder de voorwaarde dat de glastuinbouwsector een tegenprestatie levert die
het milieu ten goede komt. De tegenprestatie voor de verlaagde tarieven bestaat
uit afspraken tussen de overheid en de glastuinbouwsector over milieudoelstellingen
die zijn vastgelegd in het Convenant Glastuinbouw en Milieu. Het betreft onder
meer afspraken over de verbetering van de energie-efficiëntie en het
gebruik van alternatieve warmtebronnen. Aangezien de tegenprestatie onderdeel
is van de goedkeurende beschikking komt de steunmaatregel, anders dan deze
leden vermoeden, het milieu ten goede.Voorts wordt de vraag gesteld of het kabinet invloed kan uitoefenen op
een tijdige beslissing van de Europese Commissie over de aanvraag voor verlenging
van de verlaagde energiebelastingtarieven voor de glastuinbouw.De termijn waarbinnen de Europese Commissie een beslissing op een aanvraag
moet nemen ligt vast. Vanaf ontvangst van de aanvraag heeft de Europese Commissie
twee maanden reactietijd. Deze periode kan met enige maanden worden verlengd
indien de Europese Commissie nadere vragen stelt over de aanvraag. Er zijn
inmiddels nadere vragen gesteld over de aanvraag voor een verlenging van de
verlaagde energiebelastingtarieven voor de glastuinbouwsector. Een tijdige
beslissing is bevorderd door deze vragen met spoed te beantwoorden. Indien
er geen nieuwe vragen meer worden gesteld, loopt de termijn waarbinnen de
Europese Commissie een beslissing moet nemen af op 9 december 2007.Salderen energiebelasting bij duurzame opwekking elektriciteit
door kleinverbruikersDe leden van de fractie van de PvdA zijn ingenomen met dit voorstel. Zij
wijzen er echter op dat eenzelfde probleem zich voordoet bij de BTW over deze
energie. Zij vragen of en hoe snel een ontheffing zou kunnen worden verkregen
in Brussel, zodat ook de BTW gesaldeerd zou kunnen worden.Voor de levering van elektriciteit aan een particuliere kleinverbruiker
is het energiebedrijf BTW verschuldigd. Particuliere kleinverbruikers zijn
in beginsel geen ondernemer voor de BTW, zodat de in rekening gebrachte BTW
niet aftrekbaar is. Indien de particuliere kleinverbruiker zelf elektriciteit
produceert en overtollige elektriciteit op het elektriciteitsnet brengt, is
daarvoor dus ook geen BTW verschuldigd. Op grond van de BTW-Richtlijn is het
niet toegestaan de maatstaf van heffing bij de levering van elektriciteit
door het energiebedrijf te verlagen met de waarde van de overtollige elektriciteit
van de particuliere eindverbruiker. Het is evenmin mogelijk een bijzondere
machtiging vanuit Brussel te verkrijgen om wel te mogen salderen.Sociale samenhang (pijler IV)Er is een aantal vragen gesteld over de vormgeving van de arbeidskorting
en de aanvullende combinatiekorting vanaf 2009. De leden van de fractie
van GroenLinks hebben aangegeven dat zij van oordeel zijn dat de keuzes voor
2009 nog niet vastgelegd moeten worden, zodat het pakket voor 2009 als een
geheel moet kunnen worden bezien. De leden van de fractie van de VVD vragen
om een nadere onderbouwing waarom voorstellen die niet in 2008 ingaan in dit
belastingplan zijn opgenomen. De vormgeving van de arbeidskorting en de aanvullende
combinatiekorting vanaf 2009 zijn in dit belastingplan opgenomen zodat
de Belastingdienst kan starten met het gereed maken van de systemen voor deze
kortingen. Hiervoor is het nodig dat bepaald wordt hoe de vorm van deze instrumenten
eruit komt te zien (is er een opbouw en afbouw bijvoorbeeld). Wat betreft
de uiteindelijke invulling (opbouwpercentage, maximale hoogte, mate van afbouw
en dergelijke), zal in aanloop naar 2009 (bijvoorbeeld in het Belastingplan
2009) definitieve besluitvorming plaatsvinden aan de hand van de dan bestaande
vooruitzichten rond arbeidsmarkt en inkomensontwikkelingen.De leden van de fracties van het CDA en de PvdA hebben gevraagd om meer
informatie over de effecten van de voorgestelde veranderingen in de fiscale
kortingen op de armoedeval. In de SZW-begroting wordt een overzicht gegeven
van de veranderingen in de armoedeval (werkloosheidsval, herintredersval en
deeltijdval).1 Voor de meeste huishoudens is
er in 2008 een gelijke of grotere vooruitgang wanneer er meer gewerkt wordt
dan in 2007. Overigens zijn de effecten van de versterking van
de inkomensafhankelijkheid van de arbeidskorting en de aanvullende combinatiekorting
pas zichtbaar vanaf 2009.De leden van de fractie van GroenLinks vragen wat de plannen van het kabinet
zijn met betrekking tot verzilvering en vragen, evenals de leden van de fractie
van het CDA, om een overzicht van hetgeen niet verzilverd wordt in 2008. In
2008 zal de kinderkorting worden omgezet in de kindertoeslag. In de loop van
deze kabinetsperiode komen hiervoor additionele middelen beschikbaar. In 2008
is het effect van deze maatregel direct zichtbaar in een koopkrachtplus van
6% voor werkende alleenstaande ouders met een minimumloon (ca. 5%
hiervan wordt veroorzaakt door de omzetting). In tabel 4 treft u de gevraagde
cijfers met betrekking tot het niet verrekende heffingskorting aan. Hierbij
wordt opgemerkt dat de aantallen in de tweede kolom niet zondermeer bij elkaar
opgeteld kunnen worden.Tabel 4. Niet verrekende heffingkortingen, raming
2008  Aantal dat (gedeeltelijk) niet kan verrekenenBudgettair belang (in € mln) Combinatiekorting63 0007 Aanvullende combinatiekorting41 00019Alleenstaande-ouderkorting51 00051 Aanvullende alleenstaande ouderkorting44 00019Jonggehandicaptenkorting5 0001Ouderenkorting125 00033 Alleenstaande ouderenkorting45 00016Versobering uitbetaling algemene heffingskortingDe leden van de fracties van de VVD, de SP en GroenLinks vragen naar de
achtergrond van de leeftijdsgrens bij de uitzondering op de versobering van
de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting. Van de zijde van de
fractie van de SP is verder voorgesteld de gehele overdraagbaarheid van de
algemene heffingskorting af te schaffen.Vooropgesteld dient te worden dat deze maatregel hoofdzakelijk bedoeld
is als een arbeidsmarktinstrument om de minstverdienende partner te stimuleren
zich op de arbeidsmarkt te begeven dan wel meer betaald werk te gaan verrichten.
De uitbetaling van de algemene heffingskorting aan de minstverdienende partner
vormde daarvoor een belemmering. Met deze maatregel wordt, met het oog op
de verbetering van de arbeidsparticipatie van de niet of minstverdienende
partner, deze belemmering geleidelijk weggenomen.Bij de vormgeving heeft het kabinet ervoor gekozen belastingplichtigen
die geboren zijn vóór 1 januari 1972 van deze maatregel
uit te zonderen.Voor de mensen die in 2009 37 jaar worden of al zijn geldt, in versterkte
mate, dat zij de verdeling van werk en inkomen hebben vastgelegd ervan uitgaande
dat de algemene heffingskorting overdraagbaar is. Het kabinet vindt dat deze
maatregel er niet toe mag leiden dat mensen, om een inkomensachteruitgang
te voorkomen, hun vaak sinds jaar en dag bestaande verdeling van werk en inkomen
moeten aanpassen. Het kabinet acht het voorts niet wenselijk deze groep te
confronteren met een achteruitgang in inkomen in die gevallen waar een aanpassing
van de verdeling niet mogelijk is. Om deze redenen heeft het kabinet voor
deze groep een overgangsmaatregel getroffen. Daarbij moest een grens gesteld
worden en die is gesteld op 1 januari 1972. Het kabinet is zich ervan
bewust dat deze grens, evenals overigens andere mogelijke grenzen, arbitrair
is.Het volledig afschaffen van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting, zoals de leden van de fractie van de SP voorstellen,
is in het licht van het voorgaande voor het kabinet geen optie.De leden van de fractie van GroenLinks vragen voorts wat het budgettaire
effect is indien de uitzonderingsgroep wordt beperkt tot partners geboren
voor 1 januari 1960. Het structurele budgettaire beslag van deze maatregel
van € 1,4 miljard zal niet wijzigen maar wel eerder bereikt worden
namelijk in 2024 in plaats van 2037. Dit komt omdat belastingplichtigen geboren
voor 1 januari 1960 uiterlijk in 2024 65 jaar worden. Bij het bereiken
van de 65-jarige leeftijd is er doorgaans sprake van een eigen inkomen (AOW)
waardoor overdraagbaarheid na die leeftijd nagenoeg geen rol meer speelt.
De gevraagde aanscherping van de uitzonderingsgroep zal in de jaren 2009–2036
wel meer opleveren dan de voorgestelde maatregel. Dit budgettaire effect bedraagt
gemiddeld € 250 miljoen per jaar.De leden van de fracties van de ChristenUnie en D66 vragen naar de bijdrage
aan de houdbaarheid van de beperking van de uitbetaling van de algemene heffingskorting.
Deze maatregel is in de augustusbesluitvorming als onderdeel van een breder
pakket aangescherpt. De precieze opbrengst van deze individuele, aangescherpte
maatregel is onbekend.In respons op de vraag van D66: de precieze opbrengst van de maatregel
zonder uitzonderingen is onbekend. Ter indicatie kunnen we wel aangeven dat
de maximale opbrengst van het volledig beperken van de uitbetaling van de
algemene heffingskorting binnen de kabinetsperiode zonder uitzonderingen 0,4%
BBP is.1De leden van de fractie van de SGP vragen waarom de uitbetaling van de
algemene heffingskorting wordt beperkt. In relatie daarmee vragen deze leden
of het kabinet voornemens is alleenverdieners te compenseren. Tevens wordt
een overzicht gevraagd van de belastingdruk vóór en na deze
maatregel voor alleen- en tweeverdieners.De redenen voor de beperking van de overdraagbaarheid van de algemene
heffingskorting zijn hierboven toegelicht. Compensatie van alleenverdieners
specifiek voor deze maatregel zou de effectiviteit van de maatregel deels
teniet doen. Het is uiteraard wel het streven van het kabinet dat ook de koopkracht
van de alleenverdieners die door deze maatregel nadeel ondervinden een gezonde
vooruitgang laat zien. In de SZW-begroting is weergegeven dat de gemiddelde
koopkrachtverbetering over de kabinetsperiode voor alleenverdieners die niet
door deze maatregel getroffen worden per jaar op 1¼% geraamd
wordt bij een modaal inkomen en op ¾% bij een inkomen van twee
keer modaal.2 Deze jaarlijkse koopkrachtvooruitgang
is bij alleenverdieners die door de maatregel getroffen worden 0,5%
per jaar minder bij een modaal inkomen en 0,3% per jaar bij een inkomen
van twee keer modaal. Zodoende is de verwachting dat ook na het effect van
deze maatregel de jaarlijkse koopkrachtmutatie voor deze alleenverdieners
positief blijft.Door de beperking zullen alleenverdieners die niet worden uitgezonderd
van deze maatregel in 2011 € 409 minder voordeel hebben dan anders
het geval zou zijn. Bij een modaal bruto inkomen (in 2011 circa € 34 072)
betekent dit een verhoging van de gemiddelde belastingdruk voor de alleenverdiener
met ruim 1%-punt, naar 26%. De belastingdruk voor tweeverdieners
waarbij de minstverdiener voldoende verdient om de algemene heffingskorting
te verzilveren verandert niet door deze maatregel. De hoogte van de druk is
afhankelijk van de verdeling van het gezinsinkomen over de twee partners.
Wanneer het een gezin met kinderen betreft en een partner een baan heeft waarmee
hij 1/3 modaal verdient en de andere partner 2/3 modaal verdient is de gemiddelde
druk in 2011 circa 17%.Versterking inkomensafhankelijkheid arbeidskortingDe leden van de fractie van de SP stellen enkele specifieke vragen over
de figuren 1 en 2 uit de memorie van toelichting. Deze leden vragen een toelichting
op de steilheid van de lijn (de richtingscoëfficiënt) tot het wettelijk
minimumloon (€ 17 000). Ook vragen deze leden naar de verklaringen
voor de knik bij ongeveer € 9 000.De vormgeving van de arbeidskorting is sinds de invoering in 2001 zodanig
vormgegeven dat een maximaal effect optreedt voor mensen die vanuit een uitkeringssituatie,
een baan op of net boven het minimumloonniveau accepteren. Tevens wordt het
hierdoor aantrekkelijker gemaakt om bij (deeltijd) werk tussen 50–100%
WML meer te gaan werken/verdienen zodat economische zelfstandigheid bereikt
wordt. Technisch ziet de arbeidskorting er als volgt uit (cijfers 2008)• Over de eerste € 8 600 per jaar (= 50% minimumloon)
bedraagt de arbeidskorting 1,75% van het inkomen uit werk met een maximum
van € 151.• Vanaf 50% minimumloon loopt de arbeidskorting steiler
op met ongeveer 12,4% tot iets boven het minimumloon tot het maximum
van € 1 443 is behaald.De leden van de fracties van de PvdA en GroenLinks vragen in hoeverre
de versterking van de inkomensafhankelijkheid van de arbeidskorting nog sterker
gericht kan worden, bijvoorbeeld door de korting bij een hoog inkomen af te
laten bouwen.Het afbouwen van de versterkt inkomensafhankelijke arbeidskorting bij
hoge inkomens is om uitvoeringstechnische redenen pas mogelijk vanaf 2009.
In de vormgeving zoals nu wordt voorgesteld is een afbouw bij hogere inkomens
opgenomen. Wat betreft de precieze invulling van dit instrument vanaf 2009
zal – zoals hierboven toegelicht – in aanloop naar 2009 (bijvoorbeeld
in het belastingplan 2009) definitieve besluitvorming aan de hand van de dan
bestaande vooruitzichten rond arbeidsmarkt en inkomensontwikkelingen, plaatsvinden.De leden van fractie van D66 vragen naar het effect van de voorgenomen
invoering van een inkomensafhankelijke arbeidskorting op de armoedeval, de
marginale wig en het arbeidsaanbod. Ook vragen deze leden in te gaan op de
uiteindelijk resulterende marginale wig en de koopkrachteffecten voor bepaalde
inkomensgroepen.De versterking van de inkomensafhankelijkheid van de arbeidskorting wordt
pas vanaf 2009 ingevoerd. Over de arbeidskorting die in dit wetsvoorstel
is opgenomen voor 2011 kan onderstaande gezegd worden (in vergelijking met
de huidige arbeidskorting).• Het opbouwpercentage ligt 0,6% hoger dan bij de arbeidskorting
in 2007. Hierdoor neemt de marginale wig in het opbouwtraject met 0,6%
af.• De opbouw loopt iets langer door: tot 105,3% WML in plaats
van 102,6% WML. Hierdoor wordt de marginale druk over een iets langer
inkomenstraject verlaagd met 13,0%.• Er wordt een nieuw afbouwtraject ingevoerd dat zorgt voor een extra
marginale druk van 1,25% voor inkomens tussen 225% WML (= € 40 000)
en 275% WML (= € 50 000).• Voor mensen die vanuit een uitkeringssituatie een baan vinden waarbij
recht op de volledige arbeidskorting bestaat (verdiensten van 105,3%
WML of meer) verbetert de inkomenspositie met € 152.• Voor mensen met een inkomen tussen het einde van het opbouwtraject
(105,3% WML) en het begin van het afbouwtraject (225% WML) verandert er niets aan de marginale druk. Zij ondervinden wel een
positief koopkracht effect van de € 152 hogere arbeidskorting in
2011.• Voor mensen met een inkomen dat hoger is dan het einde van het
afbouwtraject (275% WML) verandert er niets aan de marginale druk.
Zij hebben geen koopkrachtvoordeel omdat hun arbeidskorting dezelfde hoogte
heeft als de huidige arbeidskorting.• Bovenstaande vormgeving heeft een positief effect op de arbeidsdeelname
aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Daartegenover staat een negatieve prikkel
voor het arbeidsaanbod in uren bij de inkomens die in het afbouwtraject vallen.Versterking inkomensafhankelijkheid aanvullende combinatiekortingDe leden van de fracties van het CDA en de SP vragen naar de effecten
van de aanpassing van de (aanvullende) combinatiekorting, de maatvoering en
de reden voor de stapsgewijze invoer. In 2008 zal er een uitruil plaatsvinden
tussen de combinatiekorting (-/- € 40) en de aanvullende combinatiekorting
(+ € 35). Deze mutaties zijn verwerkt in het koopkrachtbeeld
voor 2008 dat in de SZW-begroting gepresenteerd is.1 Voor 2009 tot en met 2011 komen er gefaseerd additionele middelen
uit de enveloppe arbeidsparticipatie beschikbaar voor de aanvullende combinatiekorting.
Hierdoor kan de inkomensafhankelijkheid van de aanvullende combinatiekorting
verstrekt worden door vanaf het huidige basisniveau van € 746 (cijfers
2008), dat bereikt wordt bij een inkomen uit arbeid van € 4 542,
de aanvullende combinatiekorting met 3,1% te laten oplopen. Gezien
de fasering van de beschikbare middelen zal in 2011 het maximum van € 1 540
bereikt worden bij een inkomen rond modaal. Het effect per huishouden hangt
af van het inkomen van de minst verdienende partner of alleenstaande ouder.
Bij een inkomen van € 20 000 is de aanvullende combinatiekorting
in 2011 dan bijvoorbeeld € 479 hoger (3,1% * (€ 20 000
-/-€ 4 542)).De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet het met hen
eens is dat het vooral van belang is dat zoveel mogelijk vrouwen economisch
zelfstandig worden. Zij zijn van mening dat economische zelfstandigheid effectiever
wordt bevorderd als het maximum van de aanvullende combinatiekorting rond
het WML komt te liggen.Voorts vragen de leden van de fractie van GroenLinks of het kabinet het
met hen eens is dat het in het kader van effectiviteit van het instrument
en eenvoud van het fiscale stelsel goed zou zijn om de gewone combinatiekorting
af te schaffen en het budget volledig te gebruiken voor de inkomensafhankelijke
combinatiekorting. De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet
aan het CPB kan vragen wat de arbeidsmarkteffecten van een dergelijke schuif
zijn.Ten slotte vragen de leden van de fractie van GroenLinks hoeveel van het
uiteindelijke budget van de aanvullende combinatiekorting in 2011 terecht
komt bij meer dan twee keer modaal verdienende tweeverdienershuishoudens.Het kabinet deelt de mening van de leden van de fractie van GroenLinks
dat het van belang is dat de arbeidsparticipatie van vrouwen wordt bevorderd.
De inkomensafhankelijke aanvullende combinatiekorting draagt daaraan bij.
Van belang daarbij is dat een evenwicht gevonden wordt tussen prikkels om
meer vrouwen deel te laten nemen op de arbeidsmarkt, prikkels om vrouwen die
actief zijn meer uren te laten werken en het koopkrachtbeeld. Door het maximum
bij een lager inkomen te leggen zal de prikkel om een baan te zoeken voor
minstverdienende partners die nu inactief zijn toenemen maar zal de prikkel
om meer uren te gaan werken voor veel minstverdienende partners afnemen. Uit
cijfers van het CBS blijkt dat de helft van de werkende vrouwen
een inkomen heeft dat op jaarbasis lager is dan het WML. Dat betekent dat
een substantiële groep werkende vrouwen een inkomen heeft dat op jaarbasis
hoger is dan het WML. Om ook deze vrouwen een prikkel te geven om meer uren
te gaan werken zou het maximum hoger gelegd moeten worden dan het WML.Het CPB heeft in januari van dit jaar een analyse gemaakt van maatregelen
gericht op de arbeidsparticipatie van vrouwen.1
Daarin is ook een variant doorgerekend waarbij de aanvullende combinatiekorting
wordt verhoogd met € 465, met een opbouw tussen 50% en 100%
WML, gefinancierd door afschaffing van de gewone combinatiekorting. Deze variant
leidt tot een beperkt positief effect op het arbeidsaanbod en werkgelegenheid
in arbeidsjaren (0,1%) en heeft geen effect op de participatiegraad
van partners in personen (0%). Het kabinet heeft voor het jaar 2008
besloten tot een verlaging van de combinatiekorting en een verhoging van de
aanvullende combinatiekorting.Het door de leden van de fractie van GroenLinks gevraagde budgettaire
beslag van de intensivering van de aanvullende combinatiekorting dat in 2011
terecht komt bij meer dan 2x modaal verdiende tweeverdienershuishoudens bedraagt € 215
miljoen. Bedacht moet worden dat de aanvullende combinatiekorting, net als
de arbeidskorting, een instrument is dat bedoeld is om de arbeidsparticipatie
te verhogen. Het sluit daarom aan bij het individuele inkomen van de werknemer
en niet bij het huishoudinkomen.Achterwege laten indexatie algemene heffingskortingDe leden van de fractie van de SP vragen wat naast versterking van de
inkomensafhankelijkheid van arbeidskorting en de aanvullende combinatiekorting,
wordt beoogd met het verminderd indexeren van de algemene heffingskorting
in deze kabinetsperiode. De opbrengst van het verminderd indexeren van de
algemene heffingskorting wordt verder in het kader van het algemene participatiebevorderende
beleid ingezet. De vraag van de leden van de fractie van de VVD of het koopkrachtbeeld
voor de jaren 2009, 2010 en 2011 (op dit moment) de ruimte biedt voor deze
maatregel, wordt bevestigend beantwoord. Uiteraard zal het koopkrachtbeeld
2009, 2010, 2011 te zijner tijd worden bezien.De leden van de fractie van de SP vragen welke inkomensgroepen het meest
getroffen worden door het achterwege laten van de indexatie van de algemene
heffingskorting. Deze leden vragen ook naar een koopkrachtanalyse hiervan
voor de verschillende inkomensgroepen.In 2008 wordt de algemene heffingskorting geïndexeerd. Het budget
dat vanaf 2009 wordt bespaard met de bevriezing van de algemene heffingskorting
wordt gericht ingezet om de arbeidsparticipatie te vergroten.De inkomenseffecten van het bevriezen van de algemene heffingskorting
en de verhoging en versterking van de inkomensafhankelijkheid van de arbeidskorting
en de aanvullende combinatiekorting die in dit wetsvoorstel zijn opgenomen,
zijn meegenomen in de «prognose gemiddelde standaardkoopkracht 2008–2011»
die te vinden is in de SZW-begroting.2LastenverdelingDe vragen in deze paragraaf worden beantwoord onder Aftopping pensioenopbouw.Aftopping pensioenopbouwDe leden van de fractie van de VVD vragen of het kabinet nadere argumenten
kan aangeven die tot de keuze hebben geleid om de pensioenopbouw af te toppen.Het kabinet is van mening dat pensioenopbouw vanaf een bepaalde grondslag
niet meer als hoofddoel heeft het bieden van een oudedagsvoorziening maar
meer het karakter heeft van vermogensopbouw. Voorzover sprake is van vermogensopbouw,
ligt de toepassing van een fiscale faciliteit naar het oordeel van het kabinet
niet voor de hand. Daarnaast levert deze maatregel een bijdrage aan houdbare
overheidsfinanciën. In dit kader wordt tevens verwezen naar de brief
die u binnenkort zult ontvangen met betrekking tot topinkomens.De leden van de fractie van de PvdA vragen een onderbouwing van de budgettaire
opbrengst van deze maatregel. Daarbij vragen zij tevens wat de (financiële)
gevolgen op de korte en de lange termijn zijn. De leden van de fractie van
de VVD vragen of bij deze maatregel uiteindelijk geen sprake is van extra
belastinginkomsten, maar slechts van het naar voren halen van belastingheffing.De voorgestelde maatregel heeft een budgettaire opbrengst omdat de omkeerregel
een fiscaal voordeel biedt. De voorgestelde maatregel beperkt dit fiscale
voordeel voor inkomens boven de € 185 000. De voorgestelde
maatregel leidt in de eerste jaren uitsluitend tot een opbrengst, omdat een
deel van de premies niet meer aftrekbaar is. In latere jaren staat daar tegenover
dat over een deel van de pensioenuitkeringen geen belasting meer wordt geheven.
Daarnaast is er een extra belastingopbrengst in box 3, omdat het vermogen
dat wordt gevormd uit het niet meer aftrekbare deel van de pensioenpremie
niet meer vrijgesteld is van de forfaitaire rendementsheffing.Bij een maatregel als deze, waarbij het budgettaire effect van jaar tot
jaar verschilt, worden de jaareffecten op één noemer gebracht
door het begrip netto contante waarde. Dit bedrag is te beschouwen als de
ruimte die er is voor lastenverlichting waarbij op lange termijn de overheidsschuld
gelijk blijft. De netto contante waarde van deze maatregel is € 60
miljoen. Dit is de budgettaire opbrengst van de maatregel.De leden van de fractie van de SP vragen waarom de grens van € 185 000
is gekozen. Zij vragen zich af of dit een willekeurige grens is of dat er
een specifieke onderbouwing is. Ook de leden van de fractie van de VVD vragen
waarop dit bedrag is gebaseerd.Voor de aftopmaatregel van pensioenen is gezocht naar een bedrag waarboven
het hoofddoel van de voorziening niet meer overwegend bestaat uit het bieden
van een oudedagsvoorziening maar meer sprake is van vermogensopbouw. Daarbij
wil het kabinet een ruime marge geven aan sociale partners om afspraken te
maken over de vormgeving van de pensioenregeling. De grens van € 185 000
komt overeen met een inkomen van ongeveer zes keer modaal en voldoet daarmee
volgens het kabinet aan die uitgangspunten. Maar het kabinet beseft dat elke
grens een arbitrair karakter heeft. Het ten principale voeren van de discussie
over de verhouding tussen vermogensopbouw en oudedagsvoorziening, zoals de
leden van de fractie van de VVD vragen, zou aan dat besef niet veel toevoegen.Verder zien de leden van de fractie van de VVD door de introductie van
een aftopgrens een gevaar van precedentwerking in de zin van een (steeds)
verdere verlaging van de aftopgrens.Naar aanleiding van de vraag van deze leden wil ik in de eerste plaats
opmerken dat er uiteraard nooit een garantie is dat wetgeving in de toekomst
niet wordt gewijzigd. Het maakt daarbij echter geen wezenlijk verschil
of het gaat om de introductie van een grensbedrag of om een verlaging van
een grensbedrag. De omstandigheid dat er straks sprake is van een grensbedrag,
maakt de ruimte voor een lager grensbedrag in de toekomst in zoverre niet
groter of kleiner dan in de situatie dat er nog helemaal geen grensbedrag
zou zijn ingevoerd. Dit omdat beide wetswijziging vergen. Ik kan de leden
van de fractie van de VVD echter meedelen dat er geen enkel voornemen is tot
verlaging van de aftopgrens.Tot slot vragen de leden van de fractie van de VVD of het kabinet kan
aangeven of het voorstel tot aftopping van pensioen een positieve bijdrage
levert aan de ambitie onder de vlag «Holland Financial Center».
Deze leden vragen verder of dit voorstel bij verhuizing naar het buitenland
niet tot dubbele belasting kan leiden.Belastingverzwarende maatregelen zullen per definitie geen positieve invloed
hebben op de ambities onder de vlag «Holland Financial Center»
en het vestigingsklimaat. Dit geldt dus ook voor de aftopmaatregel. Dat wil
niet zeggen dat ik de ambities om Nederland aantrekkelijk te houden als vestigingsplaats
voor ondernemingen en financiële instellingen niet deel. Om die reden
zijn de afgelopen tijd meerdere maatregelen genomen die aan het vestigingsklimaat
een directe, positieve bijdrage leveren. Daarbij valt onder meer te denken
aan de verlaging van het tarief voor de vennootschapbelasting, de afschaffing
van de kapitaalsbelasting en de introductie van de vrijgestelde beleggingsinstelling.
Alhoewel het kabinet de ambities van Holland Financial Centre deelt, laat
dat onverlet dat bij de bredere belangenafwegingen waar het kabinet voor staat,
het vestigingsklimaat niet altijd de enige toetssteen kan zijn voor iedere
afzonderlijke maatregel.De vraag of dit voorstel bij verhuizing naar het buitenland tot dubbele
belasting kan leiden, ziet op de situatie dat pensioen wordt opgebouwd over
een loon hoger dan € 185 000. Het antwoord op die vraag is
afhankelijk van het belastingverdrag en de nationale wetgeving van het nieuwe
woonland. Van dubbele heffing zal in ieder geval geen sprake zijn als het
woonland dergelijke uitkeringen op dezelfde wijze behandelt als Nederland.
Op grond van de Nederlandse wetgeving worden pensioenuitkeringen uit een buitenlandse
pensioenregeling namelijk alleen belast indien en voorzover over de aanspraak
nog geen belasting is geheven die naar aard en strekking overeenkomt met de
loonbelasting of de inkomstenbelasting. Doorgaans zal in het buitenland op
de pensioenuitkering de saldomethode, zoals in Nederland, van toepassing zijn.
Indien de heffing is toegewezen aan het woonland, zal daarbij rekening worden
gehouden met de reeds in Nederland belaste aanspraken door een aftrek daarvan
toe te staan op de pensioenuitkering. Dubbele belasting zal zich in die gevallen
dan ook niet voordoen.De leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen of een raming is
te geven van de administratieve lasten voor de pensioenuitvoerders in verband
met de splitsingsproblematiek.Aan de aftopping van de pensioenopbouw zijn naar verwachting geen structurele
administratieve lasten verbonden. Daaraan ligt de veronderstelling ten grondslag
dat van de mogelijkheid van splitsing slechts in uitzonderingsgevallen gebruik
zal worden gemaakt. Er is uiteraard wel sprake van een eenmalige verzwaring
van de administratieve lasten bedrijfsleven in 2009 omdat een groot aantal
pensioenregelingen moet worden aangepast. Deze verzwaring bedraagt € 0,75
miljoen. De indirecte gevolgen van de aftopping liggen naar verwachting in
de heroverweging van beloningen. Een dergelijke heroverweging wordt echter
niet tot de administratieve lasten gerekend.Aanpassing eigenwoningforfaitDe leden van de fractie van de SP vragen hoe het kabinet het advies van
de VROM-raad over de hypotheekrenteaftrek ziet.In het Coalitieakkoord is afgesproken dat de hypotheekrenteaftrek ongewijzigd
blijft, evenals het huurbeleid.De leden van de fractie van de VVD vragen of het kabinet het percentage
van 2,35% in het voorstel tot aanpassing van het eigenwoningforfait
nader kan motiveren vanuit de «mix van beleggen en besteden».Hierop kan ik genoemde leden antwoorden dat in het algemeen geldt dat
aan een eigen woning economisch gezien zowel een bestedingsaspect te onderkennen
valt (verkrijging van woongenot) als een beleggingsaspect. Het eigenwoningforfait
geeft forfaitair uitdrukking aan het totale voordeel dat iemand heeft van
zijn eigen woning. In het kader van een evenwichtig pakket aan maatregelen
is gekeken of hele dure woningen op basis van de huidige regeling rond het
eigenwoningforfait fiscaal reëel worden behandeld. Dat is niet het geval.
In 2007 geldt een bijtelling (eigenwoningforfait) van 0,55% van de
WOZ-waarde. Die bijtelling heeft een maximum van € 9 150. Dat
betekent dat iemand met een woning van € 2 miljoen in 2007 een bijtelling
krijgt van € 9 150 maar iemand met een woning van € 5
miljoen ook. Dure woningen worden op deze manier niet op een reële manier
in de heffing betrokken. De eventuele extra renteaftrek wordt wel verleend,
maar de bijtelling wordt niet hoger. Het kabinet stelt daarom twee maatregelen
voor: vanaf 2009 vervalt het plafond in het eigenwoningforfait. Verder
geldt dan voor het deel van de waarde van een woning boven € 1 miljoen
een eigenwoningforfait van 2,35% van de WOZ-waarde.De leden van de fractie van de VVD vragen naar het aantal woningen (waaronder
boerderijen) waarop het voorstel tot aanpassing van het eigenwoningforfait
van toepassing is. Ook vragen deze leden naar de relatie tussen de waarde
van de woningen en topinkomens.In de raming op basis van gegevens van de Belastingdienst zijn er in 2009
16 000 huishoudens met een eigenwoningwaarde van boven de € 1
miljoen WOZ-waarde. Van deze 16 000 woningen zijn er wegens dezelfde
raming 9000 waarbij geen eigenwoningschuld bestaat en er als gevolg van de
aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld (ook wel de Hillen-maatregel
genoemd) per saldo ook geen bijtelling van het eigenwoningforfait is. Er blijven
dan 7000 woningen over waarvoor deze maatregel effect heeft. Met deze maatregel
worden in het algemeen de hogere inkomens geraakt.Over boerderijen zij nog het volgende opgemerkt. Tijdens de Algemene financiële
beschouwingen werd van de zijde van de fractie van het CDA gevraagd naar het
aantal boerderijen met een WOZ-waarde van meer dan € 1 miljoen.
Uit de belastingaangiften kan dit aantal niet worden afgeleid. Wel moet worden
bedacht dat in het geval de aanhorigheden worden aangewend in een onderneming,
alleen het woongedeelte en niet het bedrijfsgedeelte van de boerderij relevant
is voor de WOZ-waarde. De verhoging van het eigenwoningforfait vanwege een
WOZ-waarde van meer dan € 1 miljoen van het woongedeelte van boerderijen,
heeft derhalve dezelfde rechtvaardiging als de verhoging voor andere woningen
met een WOZ-waarde van meer dan € 1 miljoen. Voorts geldt uiteraard
ook voor tot het privé-vermogen behorende woongedeelte van boerderijen
dat geen bijtelling van het eigenwoningforfait plaatsvindt als er geen eigenwoningschuld
bestaat.De leden van de fractie van de VVD vragen of het kabinet nader kan ingaan
op de ingeschatte effecten van verhoging van het eigenwoningforfait op de
woningmarkt. Zij vragen of dit voorstel wel voldoende onderkent
dat er in ons land sprake is van verschillende woningmarkten met verschillende
huizenprijzen.Ik veronderstel dat deze leden met hun vraag doelen op mogelijke effecten
van de voorgestelde maatregel op de doorstromingsmogelijkheden tussen de verschillende
segmenten van de woningmarkt. Op dit punt kan ik de leden van de fractie van
de VVD geruststellen. Het aantal woningen met een waarde boven € 1
miljoen is relatief zo gering dat, mocht er al sprake zijn van een verminderde
doorstroming naar deze categorie huizen, het effect op de woningmarkt als
geheel te verwaarlozen is.Koopkrachtbeeld 2008De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet bekend is
met het gegeven dat een meerderheid van de Nederlandse bevolking voorstander
is van nivellering. Het kabinet is op de hoogte van het op 10 oktober
2007 gepubliceerde onderzoek van het CBS waaruit blijkt dat bijna tweederde
van de stemgerechtigden voor kleinere inkomensverschillen is. Het kabinet
zet in op een evenwichtige ontwikkeling van inkomens. Dit komt tot uiting
in het kabinetsbeleid.De vraag van de leden van de fractie van GroenLinks met betrekking tot
de verzilvering is beantwoord onder Sociale samenhang.De leden van de fractie van GroenLinks vragen zich af of het kabinet het
met deze leden eens is dat de verzilveringsproblematiek vergroot wordt in
2008 door de verhoging van de ouderenkorting en de verlaging van het tarief
eerste schijf. Het is juist dat door een lagere belasting voor lagere inkomens
heffingskortingen moeilijker verzilverd kunnen worden. Daartegenover staan
echter ook maatregelen die de verzilveringproblematiek doen afnemen (naast
de omzetting van de kinderkorting bijvoorbeeld de verhoging van de AOW-tegemoetkoming).
In het totale koopkrachtbeeld wordt rekening gehouden met verzilvering.Beperking en afschaffing buitengewone uitgavenregelingDe leden van de fractie van het CDA vragen of zij een overzicht kunnen
ontvangen van de financiële middelen uit de buitengewone uitgaven die
beschikbaar zijn voor de nieuwe regeling. Daarbij zien zij graag verduidelijkt
hoeveel geld er beschikbaar is en hoeveel geld er totaal begroot is voor de
nieuwe regeling.Vanaf 2009 wordt de buitengewone uitgavenregeling afgeschaft, dit
brengt in 2009 € 1,6 miljard op. Hiervan is voorlopig € 1,2
miljard voor 2009 beschikbaar aan de uitgavenkant, de resterende € 400
miljoen is daarmee beschikbaar voor nog in te vullen compenserende lastenverlichting.
Zoals ik heb aangegeven tijdens het debat bij de Algemene financiële
beschouwingen wordt voorlopig geraamd dat er circa € 700 tot 800
miljoen benodigd is voor deze regeling. Als gevolg van de motie Van Geel c.s.
zal van de € 1,2 miljard aan de uitgavenkant, € 250 miljoen
worden aangewend ten behoeve van onder meer armoedebestrijding van kinderen
en thuiszorg.1 Per saldo is er naast de nieuwe
regeling van € 700 tot 800 miljoen en de€ 250 miljoen
van de motie Van Geel nog € 550 tot 650 miljoen beschikbaar voor
compenserende maatregelen in de lasten- en uitgavensfeer. Het kabinet zal
bij de indiening van de voorstellen voor de nieuwe regeling voor chronisch
zieken en gehandicapten aangeven hoe dit budget precies besteed wordt.De in de memorie van toelichting opgenomen ramingen voor 2006 tot en met
2008 wijzigen naar huidige inzichten niet, zo beantwoorden we de vraag van
de leden van de fractie van de CDA naar een update van de buitengewone uitgaven
voor de belastingjaren 2006, 2007 en 2008.De leden van de fractie van het CDA vragen naar enkele voorbeeldberekeningen
van het effect van de wijziging en afschaffing van de buitengewone uitgaven.
Hierbij vragen ze specifiek naar de aftrek van buitengewone uitgaven voor
2007, 2008 en 2009 voor een echtpaar dat ouder is dan 65 jaar met een inkomen
van in totaal € 100 000 en een aanvullende verzekering van € 300
per persoon per jaar.Omwille van het voorbeeld wordt ervan uitgegaan dat dit echtpaar verder
geen uitgaven doet die binnen de buitengewone uitgavenregeling in aanmerking
genomen kunnen worden. In dit zeer hypothetische voorbeeld zou de aftrek van
buitengewone uitgaven in 2007 nihil bedragen en in 2008 circa € 600.
In 2009 is er geen buitengewone uitgavenregeling meer. Indien één
van beiden chronisch ziek of gehandicapt is zal er in 2009 recht bestaan op
een vergoeding uit hoofde van de nieuwe regeling.Tevens vragen de leden van de fractie van het CDA naar het effect voor
een alleenstaande, die intramuraal is opgenomen in een AWBZ-instelling, de
hoge eigen bijdrage betaalt en een inkomen heeft van € 15 000
per jaar. Er wordt vanuit gegaan dat deze persoon ook ouder dan 65 jaar is.
In tabel 5 wordt het gevraagde voorbeeld weergegeven. Per saldo zal deze persoon
in 2008 een nagenoeg gelijke aftrek en daarmee netto voordeel behouden.Tabel 5. Voorbeeld effect buitengewone uitgaven op
AOW alleenstaand, in intramurale AWBZ instelling, bruto inkomen 2007 € 15 000  20072008 In aanmerking te nemen uitgaven  Procentuele premie9750 Standaardpremie -/- zorgtoeslag6270Ouderdomsforfait808820 Huisapotheek (+ vermenigvuldigingsfactor (VF))4949 Eigen bijdrage AWBZ* (+VF)4 8564 961 Totaal kosten7 3155 830Drempel1 725253 Aftrek buitengewone uitgaven5 5905 577 Netto voordeel (T)BU880876Verschil – 4* Bij dit inkomen bedraagt in 2007 de eigen bijdrage AWBZ intramuraal € 9 120,
hiervan is 25% aftrekbaar binnen de buitengewone uitgaven. Indien het
inkomen lager is dan € 31 122 kan het vermenigvuldigd worden
met 2,13 (vermenigvuldigingsfactor). De eigen bijdrage 2008 is nog niet bekend,
verondersteld is een stijging conform de stijging van het inkomen (2,15%).Ook de leden van de fractie van de PvdA vragen om enkele concrete cijfervoorbeelden
van de financiële effecten van de maatregelen in de buitengewone uitgaven.
Deze voorbeelden zijn opgenomen in tabel 6.Voor de vijf standaardhuishoudens die een effect ondervinden van de bezuiniging
worden de mutaties in de buitengewone uitgaven weergegeven. Hierbij is rekening
gehouden met de verplichte premies Zorgverzekeringswet, het ouderdomsforfait,
de huisapotheek en de vermenigvuldigingsfactor. Uiteraard kunnen afwijkingen
van deze standaardaannames voor een ander beeld zorgen.1 Bij 4 van de 5 huishoudens daalt de aftrek van buitengewone uitgaven.
Door additionele maatregelen blijft de koopkracht wel op peil of stijgt zelfs
iets.2 De leden van de fractie van de PvdA vragen
daarbij tevens de effecten van de tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven
(TBU) weer te geven. Voor belastingplichtigen die niet voldoende belasting
betalen om de aftrek buitengewone uitgaven fiscaal te verzilveren, wordt automatisch
berekend welk deel niet verzilverd kan worden. Dit wordt vervolgens
op grond van de op de VWS-begroting verantwoorde TBU-regeling overgemaakt
aan de betrokkenen. Het hier gepresenteerde netto voordeel van de buitengewone
uitgaven is inclusief het TBU deel.Tabel 6. Voorbeelden financiële effecten 2007–2008 AOW-er alleenstaandeAOW-echtpaarPaar mk minima Alleen AOWAOW + 10 000Alleen AOWAOW + 10 000   2007200820072008200720082007200820072008 In aanmerking te nemen uitgaven                     Procentuele premie80201 24201 10601 54601 0940Standaardpremie -/- zorgtoeslag6270829089501 27508950Ouderdomsforfait8088208088201 6161 6401 6161 64000Huisapotheek (+VF)4949494998989898196196Totale kosten2 2868692 9478693 7151 7384 6101 7382 185196Drempel1 4182102 5683781 9562893 1064572 061305Aftrek buitengewone uitgaven8686593784911 7591 4491 5041 2811240Netto voordeel (T)BU13710489118277227329307420Verschil 2007–2008 – 33 29 – 50 – 22 – 42           Koopkrachtmutatie inclusief aanvullende maatregelen. 1/4% 0% 0% 0% 1/4%De leden van de fractie van de SP stellen dat juist de kwetsbare groepen
(chronisch zieken, ouderen en gehandicapten) door de afschaffing van de buitengewone
uitgavenregeling en de wijzigingen in 2008 worden getroffen.Ik deel de mening van deze leden niet. Daar waar het de afschaffing van
de buitengewone uitgaven betreft zullen juist chronisch zieken en gehandicapten
onder de nieuwe regeling per 2009 gerichter worden gecompenseerd voor hun
meerkosten dan nu het geval is onder de buitengewone uitgaven. De buitengewone
uitgavenregeling wordt in 2008 meer toegespitst op de bijzondere ziektekosten
doordat de algemene en voor iedereen geldende kosten (basispremies) niet langer
aftrekbaar zijn. Hierdoor worden ouderen en chronisch zieken en gehandicapten
niet zwaarder getroffen dan andere gebruikers van de buitengewone uitgaven.
Naast de buitengewone uitgaven zijn er voor 2008 andere maatregelen getroffen
die de door de leden genoemde groepen ten goede komen. Zo worden de AOW-tegemoetkoming
en de ouderenkorting verhoogd, waardoor ouderen er in het standaardkoopkrachtbeeld
per saldo niet op achteruit gaan. Ook wordt de uitkering voor volledig arbeidsongeschikten
verhoogd. En mensen met hoge meerjarige onvermijdbare zorgkosten profiteren
van de omzetting van de no-claim in een eigen risico en van de bijbehorende
compensatieregeling.De leden van de fractie van de VVD vragen of het kabinet nader in kan
gaan op de «contouren voor een decentrale regeling voor chronisch zieken
en gehandicapten». Daarbij gaan die leden er van uit dat het kabinet
ook zicht biedt op aanpak van het niet-gebruik en de verzilveringsproblematiek
in 2008. Ook de leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe de nieuwe regeling
per 2009 eruit zal zien, wat daarbij het structurele budget wordt, hoe de
budgettaire verantwoordelijkheid geregeld wordt en of de besluitvorming over
de uitvoering van de nieuwe regeling definitief is. Daarnaast vragen zij hoe
de doelgroep zal worden afgebakend, wie zal indiceren en wie de regeling zal
uitvoeren. In het kader van de nieuwe regeling vragen de leden
van de van D66 een garantie van het kabinet dat de mensen die behoefte hebben
aan een tegemoetkoming deze ook krijgen.Wat betreft de contouren voor de nieuwe regeling verwijs ik naar de brief
van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en mijzelf.
Deze nieuwe regeling wordt van kracht met ingang van 1 januari 2009.
Tot die tijd blijft de huidige buitengewone uitgavenregeling van toepassing.
De buitengewone uitgavenregeling heeft een aantal belangrijke tekortkomingen,
waaronder het niet-gebruik onder chronisch zieken en gehandicapten. Deze tekortkomingen
zijn mede de aanleiding geweest voor het voornemen de buitengewone uitgavenregeling
af te schaffen. De nieuwe regeling, toegespitst op chronisch zieken en gehandicapten,
zal het niet-gebruik wel zoveel mogelijk wegnemen. Aan de zogenoemde verzilveringsproblematiek
van de buitengewone uitgaven wordt tegemoet gekomen door de Tegemoetkomingsregeling
buitengewone uitgaven (TBU). Deze blijft (vanzelfsprekend) niet alleen in
2008 van toepassing, maar ook in de jaren daarna omdat in die jaren nog aanspraak
kan worden gemaakt op de TBU op basis van aangiften over 2008 of de daaraan
voorafgaande jaren. De indiening en afwikkeling van de belastingaangiften
over die jaren vinden namelijk niet noodzakelijk in 2009 plaats.In genoemde brief wordt ook ingegaan op de gedachten met betrekking tot
het afbakenen van de doelgroep en de uitvoerende instantie. Ten aanzien van
de vormgeving van de regeling wordt gezocht naar een qua uitvoering eenvoudige
regeling die bovendien maximaal toegankelijk voor de doelgroep moet zijn.
Vóór 1 april 2008 zal het kabinet een voorstel voor de
nieuwe regeling aan de Tweede Kamer doen toekomen.Over het budgettaire beslag van de nieuwe regeling is al bij verschillende
gelegenheden met de Tweede Kamer van gedachten gewisseld. Ik verwijs in dit
verband naar mijn brief van 4 oktober 2007 waarin ik inga op de budgettaire
aspecten van de in het coalitieakkoord afgesproken overheveling van de buitengewone
uitgaven naar de WMO en naar het spoeddebat over deze overheveling dat heeft
plaatsgevonden op 11 oktober 2007.1 Bij
beide gelegenheden is als indicatief budgettair beslag van de nieuwe regeling
het bedrag het bedrag van € 700 à € 800 miljoen
genoemd.De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar een nadere onderbouwing
van de groei van de buitengewone uitgavenregeling. Deze leden vragen welke
maatregelen uit het recente verleden verantwoordelijk zijn voor de stijging
van de buitengewone uitgaven. Voorts vragen de leden van de fractie van GroenLinks
of de samenstellende delen van de buitengewone uitgaven, zoals weergeven in
het rapport van de ambtelijke werkgroep (september 2006) kunnen worden gegeven
voor de periode 2001 tot en met 2008. Zij vragen daarbij aan welke delen de
groei van het budget met name wordt toegeschreven. Voorts vragen zij naar
de oploop van het budget in 2002 tot en met 2004, de stabilisatie van het
budget in 2005 tot en met 2007 en waarom voor 2008 en latere jaren projectie
wordt gehanteerd. Deze leden vragen zich af of de brillen de oorzaak van de
stijging zijn.In tabel 6 wordt de gevraagde uitsplitsing van de gegevens met betrekking
tot de buitengewone uitgaven gegeven. Hierbij dient opgemerkt te worden dat
de beschikbaarheid van gedetailleerde informatie rondom de buitengewone uitgaven
in de loop der jaren is toegenomen doordat steeds meer belastingplichtigen
elektronische aangifte doen. Vanuit de papieren aangifte is tot en met 2003
per belastingplichtige slechts het totale bedrag aan aftrek buitengewone uitgaven
beschikbaar en geen verdere specificering. Vanaf 2004 heeft de buitengewone
uitgavenregeling zijn huidige vorm gekregen waarbij er bijvoorbeeld een vermenigvuldigingsfactor
wordt toegepast op specifieke uitgaven. Gezien de beschikbaarheid van gedetailleerde
informatie en de vergelijkbaarheid van de cijfers worden in tabel 6 de buitengewone
uitgavengegevens met betrekking tot de jaren 2004 tot en met
2008 weergegeven. Hierbij dient opgemerkt te worden dat uitsluitend 2004 een
realisatie is en de overige jaren voorlopige realisaties of ramingen zijn
op basis van aangiften 2004, 2005 en 2006 en de te verwachten premieontwikkeling.
Aan de hand van tabel 6 kunnen in antwoord op de vragen van de leden van de
fractie van GroenLinks de volgende observaties gemaakt worden:• De groei van het budget is mede gelegen in de forse groei van de
aftrek van mensen die jonger zijn dan 65 jaar.• De stijging van het budget (zonder maatregelen) van 2007 op 2008
is zoals de leden van de fractie van GroenLinks ook vermoedden vooral te wijten
aan de stijging van de premie Zorgverzekeringswet van 6,5% naar 7,2%.• De stabilisatie van de groei tussen 2005 en 2007 kan samenhangen
met de wijziging in 2006 waarbij de maximale drempel in de buitengewone uitgaven
geschrapt is, waardoor voor alle inkomenscategorieën de drempel 11,5%
van het inkomen bedraagt. Hierdoor kan de groei van het aantal huishoudens
dat gebruik maakt van de buitengewone uitgavenregeling afgeremd zijn doordat
hogere inkomens minder snel voor aftrek in aanmerking komen. Tevens is voor
2007 (en 2008) geen groei van het aantal gebruikers van de buitengewone uitgavenregeling
verondersteld, deze is constant verondersteld op het geraamde niveau van 2006.• De aftrek van brillen wordt niet apart geadministreerd maar valt
onder de post hulpmiddelen. Zoals zichtbaar in tabel 7 is deze aftrekpost
de laatste jaren gestegen met € 100 miljoen. Inclusief de doorwerking
naar zowel de vermenigvuldigingsfactor als het recht op het chronisch ziekenforfait
zal deze stijging hebben bijgedragen aan de groei van het budgettaire beslag.1Waar het betreft de recente maatregelen die verantwoordelijk zijn voor
de stijging van de buitengewone uitgaven wordt (mede) gedoeld op de verschillende
maatregelen die als doel hebben gehad de regeling meer te richten op chronisch
zieken en gehandicapten. Vanaf 2004 zijn er specifieke uitgaven gedefinieerd
waarop de vermenigvuldigingsfactor van toepassing is (bij een laag inkomen)
en waarvoor recht kan bestaan op het chronisch ziekenforfait. Deze maatregelen
hebben ook tot gevolg gehad dat de regeling toegankelijker werd voor anderen
dan de genoemde doelgroep. Tevens zijn diverse maatregelen genomen om de buitengewone
uitgaven onder de aandacht te brengen van de desbetreffende doelgroepen. Een
voorbeeld hiervan is het gericht aanschrijven door de Belastingdienst van
belastingplichtigen waarvan vermoed wordt dat ze gezien hun inkomen recht
hebben op aftrek van buitengewone uitgaven maar daar (nog) geen gebruik van
maken. Dit zal mede de oorzaak zijn van het toegenomen gebruik tussen 2003
en 2005.Tabel 7. Langjarig overzicht aftrek buitengewone
uitgaven (€ mln, tenzij anders vermeld) 20042005200620072008 excl. beleid2008
incl. beleidStandaardpremie ZVWnvtnvt5 9246 1817 0620 Af; ontvangen minus terugbetaalde zorgtoeslagnvtnvt– 1 204– 1 255– 1 7000Premies aanvullende verzekeringnvtnvt1 6501 7711 6981 698Inkomensafhankelijke bijdrage ZVWnvtnvt5 8786 0706 9730 Vaste aftrek voor arbeidsongeschikten389428521529538538Vaste aftrek wegens ouderdom1 1081 1951 1691 1881 2071 207Premie nominaal en aanv ZFW verzekering (04–05)2 4712 672nvtnvtnvtnvt Premie ZFW op loon ingehouden (2004–2005)4 4244 658nvtnvtnvtnvt Premie particuliere verzekering (2004–2005)2 0882 253nvtnvtnvtnvt Totaal van de algemene uitgaven10 48011 20613 93814 48415 7783 443       Vaste aftrek huisap (€ 23 pp)108131144144144144 Uitg voor voorgeschreven medicijnen124120113114116116Uitg voor verzorg of verpleging241282304309313313 Uitg voor hulpmiddelen350342443449456456 Uitg aanpassing aan woning353526262727 Uitg mbt andere aanpassingen101512121212 Uitg vervoer zieke of invalide73127115117119119Uitg dieet op doktersvoorschrift96125154157159159 Extra uitgaven kleding en beddengoed596678798080Uitg voor extra gezinshulp8595116118120120Totaal specifieke uitgaven1 1811 3381 5051 5251 5461 546Vermenigvuldigingsfactor489436938951964964Totaal van de specifieke uitgaven1 6701 7742 4422 4762 5102 510       Vaste aftrek voor chronische ziekte224269317322328328 Totaal van de overige uitgaven9801 3391 0241 0391 0551 055       Totaal kosten BU13 35414 58817 72118 32119 6697 335Drempel buitengewone uitgaven8 5748 87412 02512 57413 1841 887       Aftrek buitengewone uitgaven4 7805 7145 7305 7886 5155 448waarvan 65+2 5752 8022 6292 6562 8162 851waarvan 65-2 2052 9123 1023 1323 6992 597       Kosten BU + TBU1 3241 7121 7561 7572 0261 626waarvan 65+478570537533570602 waarvan 65-8461 1431 2191 2241 4551 024       Aantal huishoudens met BU (*1000)2 4902 9833 4373 4373 4373 437waarvan 65+1 0091 0831 0201 0201 0201 020waarvan 65-1 4811 9012 4172 4172 4172 417Uit tabel 7 is geen verklaring af te leiden voor de stijging in de periode
2002 tot 2004. In tabel 8 is voor 2002 tot 2004 de aftrek buitengewone uitgaven
gespecificeerd naar aantallen en totale aftrek. De voornaamste reden voor
de forse groei betreft de groei van het aantal huishoudens met aftrek voor
buitengewone uitgaven vooral bij de groep die jonger is dan 65 jaar (+ 123%).Tabel 8. Cijfers buitengewone uitgaven 2002–2004 200220032004Aantal huishoudens met aftrek buitengewone uitgaven (*1000)1 4102 0312 490 waarvan 65+7478861 009 waarvan 65-6641 1461 481    Aftrek buitengewone uitgaven (€ mln)2 2593 6344 780 waarvan 65+1 4012 0282 575 waarvan 65-8581 6062 205De leden van de fractie van GroenLinks vragen of tabel 5 uit de memorie
van toelichting kan worden weergegeven voor de aftrek van hypotheekrente.
In tabel 9 treft u de gevraagde cijfers aan.Tabel 9. Cijfers aftrek hypotheekrente 1995–2008*JaarAantal huishoudens (*1000)Bedrag (€ mld)Budgettair beslag (€ mld) 19952 59311,15,220003 14716,97,9 20013 08818,37,920023 10520,58,8 20033 29323,310,020043 35423,910,3 20053 45525,611,020063 50026,911,6 20073 50028,512,320083 50029,412,7* Afgezien van eigenwoningforfait, tot en met 2004 realisaties, 2005
voorlopige realisaties, 2006–2008 ramingen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of een decentrale regeling
ter vervanging van de buitengewone uitgavenregeling betekent dat inkomensbeleid
voor chronisch zieken en gehandicapten ook op decentraal niveau komt te liggen.De buitengewone uitgavenregeling is niet bedoeld om inkomenspolitiek mee
te voeren maar is daartoe gedeeltelijk verworden. Juist het inkomenspolitieke
deel van de buitengewone uitgaven zal niet in de nieuwe regeling voor chronisch
zieken en gehandicapten worden opgenomen, maar zal (gedeeltelijk) verplaatst
worden naar andere inkomensinstrumenten op rijksniveau; bijvoorbeeld via verhoging
van de ouderenkorting. Inkomenspolitiek blijft daarmee voorbehouden aan het
Rijk. De bedoeling van de nieuwe regeling is dat chronisch zieken en gehandicapten
op adequate wijze worden tegemoetgekomen in de onvermijdbare meerkosten waarmee
deze groep als gevolg van hun beperking wordt geconfronteerd. Dat betekent
dus dat bepaalde groepen alleen financieel ondersteund worden wanneer bekend
is dat zij te maken hebben met onvermijdbare kosten. Bij de vormgeving van
die regeling zal – zoals ook in de brief met de contouren van de nieuwe
regeling uiteen wordt gezet – mede worden gelet op het voorkomen van
rechtsongelijkheid binnen de doelgroep.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom het kabinet kiest
voor een bezuiniging op het budget voor de regeling voor gehandicapten en
chronisch zieken.Het huidige gebruik van de buitengewone uitgaven is vanuit verschillende
gezichtspunten ongericht. Enerzijds wordt slechts een deel van de chronisch
zieken en gehandicapten bereikt (ongeveer 50% volgens een onderzoek
door NIVEL) terwijl de laatste jaren in nauwe samenspraak met uw Kamer vele
pogingen zijn ondernomen om de regeling op die groep te richten. Daarentegen
hebben anderen dan chronisch zieken en gehandicapten de weg naar de buitengewone
uitgaven gevonden. De stijging van het gebruik van de buitengewone uitgaven
is dan ook vooral een gevolg van het gebruik door anderen dan chronisch zieken
en gehandicapten. Het terugdringen van dat gebruik biedt de ruimte voor de
voorgestelde beperking van het budget ten opzichte van de huidige buitengewone
uitgavenregeling die, in combinatie met de voorgestelde vormgeving waardoor
de regeling meer wordt toegespitst op de (bijzondere) ziektekosten, de beoogde
doelgroep zoveel mogelijk ontziet.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom het Belastingplan
2008 al de overgang in 2009 regelt terwijl de nieuwe regeling nog ontbreekt.In het Coalitieakkoord is afgesproken dat de buitengewone uitgaven met
ingang van 1 januari 2008 wordt overgeheveld naar de Wet maatschappelijke
ondersteuning en wordt toegespitst op chronisch zieken en gehandicapten. De
introductie van de nieuwe regeling is uitgesteld tot 1 januari 2009;
daaraan gekoppeld is ook de afschaffing van de buitengewone uitgavenregeling
tot die datum uitgesteld. De contouren van de nieuwe regeling worden daar
waar mogelijk geschetst in de eerder aangehaalde brief. Voor 1 april
2008 zal het kabinet de nieuwe regeling aan de Tweede Kamer toezenden. Zie
in dit kader ook de toezegging van de minister van Financiën in het spoeddebat
over de overheveling van de buitengewone uitgaven naar de WMO op 11 oktober
2007.De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar de redenering dat zorgkosten
in de regel vergoed worden door ziektekostenverzekeringen. Deze leden vragen
waarom dit een legitimatie is om de buitengewone uitgaven geheel af te schaffen.
Zij vragen verder waarom de systematiek van de buitengewone uitgaven volgens
het kabinet nu ineens niet meer voldoet zodat volledige afschaffing de enige
mogelijkheid is.Het is inderdaad niet nieuw dat zorgkosten in de regel worden vergoed.
Nieuw is wel dat de huidige basisverzekering, met de daarin opgenomen compensatie
van zorgkosten, voor iedereen openstaat en dat niemand (op onderdelen) kan
worden geweigerd. Hoewel zou kunnen worden betoogd dat dit de noodzaak van
de buitengewone uitgaven (deels) vermindert, is dit niet de achterliggende
gedachte bij de afschaffing van de buitengewone uitgavenregeling. De buitengewone
uitgavenregeling wordt vooral afgeschaft omdat de regeling ongericht is en
niet zodanig kan worden verbeterd dat het niet-gebruik onder chronisch zieken
en gehandicapten af zal nemen. Bovendien gaat de regeling gepaard met hoge
uitvoeringslasten en leidt de regeling in sommige gevallen tot onbedoelde
overcompensatie.De ongerichtheid van de buitengewone uitgaven is al jaren een dilemma.
In de periode van 1998 tot en met 2005 zijn er ruim 100 amendementen en moties
ingediend die meer of minder tot doel hadden het op enigerlei wijze meer gericht
maken van de buitengewone uitgaven dat wil zeggen het toespitsen van de regeling
op chronisch zieken en gehandicapten. Deze pogingen, waarbij uw Kamer en het
kabinet samen verheldering hebben getracht te bereiken, hebben echter niet
geleid tot een meer gerichte regeling, maar wel tot een forse uitbreiding
van het aantal gebruikers en dan voornamelijk anderen dan chronisch zieken
en gehandicapten. Om die reden heeft het kabinet ervoor gekozen om chronisch
zieken en gehandicapten op een andere – meer gerichte wijze –
dan via de buitengewone uitgaven te compenseren voor de door hen gemaakte
meerkosten.De leden van de fractie van GroenLinks wijzen erop dat bepaalde zorgkosten
of kosten in verband met een (chronische) ziekte niet worden vergoed door
een zorgverzekering of niet verzekerbaar zijn. Deze leden vragen of het kabinet
deze uitgaven als «buitengewoon» blijft zien.Het kabinet onderkent dat bepaalde zorgkosten niet worden vergoed of niet
verzekerbaar zijn. Voorzover het onvermijdbare kosten betreft en er niet op
andere wijze wordt voorzien in compensatie zullen deze onderdeel uitmaken
van het onderzoek naar de kosten die op basis van de nieuwe – op chronisch
zieken en gehandicapten toegespitste – regeling voor een tegemoetkoming
in aanmerking komen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen hoe deze regeling zich verhoudt
tot de compensatieregeling eigen risico van de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Zij vragen of er sprake is van vereenvoudiging van het aantal
regelingen waar (ook) chronisch zieken en gehandicapten gebruik van maken.De nieuwe regeling voor chronisch zieken en gehandicapten staat in beginsel
los van de compensatieregeling eigen risico. Wel zijn beide regelingen gericht
op het compenseren van aan de zorg gerelateerde kosten. Het kabinet hecht
aan vereenvoudiging van het aantal regelingen waar chronisch zieken en gehandicapten
gebruik van kunnen maken. Daarbij dient echter ook de aard en uitvoerbaarheid
van de diverse regelingen in ogenschouw te worden genomen. De compensatieregeling
eigen risico is voor de betrokkenen een zeer eenvoudige regeling: Het is een
forfaitaire regeling waarbij de vergoeding zonder tussenkomst van de betrokken
persoon automatisch zal worden uitbetaald. Aangezien de betrokken persoon
voor deze regeling niet zelf actie hoeft te ondernemen, acht het kabinet het
geen belemmering dat deze blijft bestaan naast de nieuwe regeling voor chronisch
zieken en gehandicapten.De leden van de fractie van GroenLinks hebben bezwaren tegen de afschaffing
van adoptiekosten. Ook de leden van de fractie van de SGP verzoeken het kabinet
een alternatieve regeling toe te zeggen ter vervanging van de aftrek van adoptiekosten.
Deze leden vragen naar de samenhang met het beleid van het kabinet om adoptie
onder de aandacht te brengen.Wat betreft de samenhang met het beleid van het kabinet om adoptie onder
de aandacht te brengen, merk ik het volgende op. De desbetreffende passage
in het coalitieakkoord heeft betrekking op de verruiming van adoptiemogelijkheden
in Nederland als alternatief voor afbreking van zwangerschap in Nederland.
De aftrek van adoptiekosten in het kader van de buitengewone uitgavenregeling
speelt ten aanzien van de adopties binnen Nederland geen rol van betekenis.
De afschaffing van deze buitengewone uitgavenregeling en het daaraan gekoppelde
vervallen van de aftrek van adoptiekosten zal aan het in het coalitieakkoord
genoemde streven tot verruiming van de adoptiemogelijkheden dan ook geen afbreuk
doen. De aftrek van buitengewone uitgaven wegens adoptie is overigens in 1971
in het leven geroepen in het verlengde van de mogelijkheid de kosten van bevalling
als buitengewone uitgaven in aftrek te brengen. De gedachte daarachter was
de kosten van de invulling van een kinderwens via de juridische weg zoveel
mogelijk gelijk te behandelen met de kosten van bevalling. Met het vervallen
van de buitengewone uitgavenregeling en daarmee ook de mogelijkheid tot aftrek
van bevallingskosten ligt het – gelet op de achtergrond van deze aftrekpost –
niet voor de hand om de aftrek van uitgaven wegens adoptie nog op enigerlei
wijze fiscaal aftrekbaar te houden.De leden van de fractie van GroenLinks vragen waarom de wijziging in de
buitengewone uitgavenregeling in 2008 niet eerder is overwogen. Deze leden
vragen aan te geven op wie de bijbehorende bezuiniging van € 400
miljoen drukt (inkomensgroepen/huishoudtypen). Voorts vragen de leden wie
betaalt voor de bezuiniging per 2009 (de leden noemen € 650 miljoen).Het laten vervallen van de aftrek van de standaardpremie en inkomensafhankelijke
bijdrage Zorgverzekeringswet onder het gelijktijdig verlagen van de drempel
zorgt voor een opbrengst van € 400 miljoen in 2008. Deze opbrengst
komt overeen met de in het Coalitieakkoord afgesproken budgettaire taakstelling
van € 400 miljoen vanaf 2008. Uit tabel 7 is af te leiden dat
de beperking van het budget met € 400 miljoen per saldo geheel neerslaat
bij de groep mensen jonger dan 65 jaar. Het gebruik van de buitengewone uitgavenregeling
door deze groep is de afgelopen jaren fors gestegen. Bij afschaffing van de
buitengewone uitgavenregeling zal het totale budget van de buitengewone uitgavenregeling
worden ingezet voor uitgaven die verband houden met de nieuwe
regeling voor chronisch zieken en gehandicapten, voor aanvullende koopkrachtmaatregelen,
voor de motie Van Geel, daarnaast is er een taakstellende besparing van€ 400
miljoen.De leden van de fractie van GroenLinks vragen of het kabinet heeft overwogen
de aftrekpost buitengewone uitgaven een andere plaats in de inkomstenbelasting
te geven zodat het wel of niet hebben van een eigen huis niet meer van invloed
is op de hoogte van de drempel in vergelijkbare situaties.De buitengewone uitgavenregeling betreft een persoonsgebonden aftrekpost.
Binnen de systematiek van de Wet inkomstenbelasting 2001 is ervoor gekozen
de hoogte van de persoonsgebonden aftrek te relateren aan het verzamelinkomen
vóór toepassing van deze persoonsgebonden aftrek. De aftrek
kan in een vaste volgorde in mindering komen op het inkomen uit alle inkomensboxen
(1 tot en met 3). In het verzamelinkomen zijn de (negatieve) inkomsten uit
eigen woning (box 1) begrepen. Het kabinet heeft geen aanleiding gezien om
voor de buitengewone uitgaven een inbreuk te maken op deze eenduidige systematiek.De leden van de fractie van D66 vragen hoe het komt dat de raming van
het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de buitengewone uitgaven in de
jaren 2006 tot en met 2008 constant blijft, terwijl het budgettaire beslag
stijgt. Voor 2006 tot en met 2008 zijn slechts voorlopige realisaties beschikbaar
op basis van de aangifte 2006. Voor 2007 en 2008 (voor beleid) is de populatie
die gebruik maakt van de buitengewone uitgaven constant verondersteld, conform
de gebruikelijke ramingmethodiek waarbij gedragseffecten niet worden meegenomen.
Naar verwachting zal door de bezuiniging in 2008 het aantal rechthebbenden
op de BU niet wijzigen, dit is zichtbaar in de hiervoor gepresenteerde tabel
7. De stijging van het budgettaire beslag (voor beleid), waarnaar de leden
van de fractie van D66 vragen, is gelegen in het feit dat, afgezien van de
maatregelen in dit wetsvoorstel, de huidige groep gebruikers meer uitgaven
in aanmerking kan nemen in 2008 omdat de standaardpremies fors stijgen.De leden van de fractie van D66 vragen of mensen die plotseling ziek worden
of die vanwege de hoogte van hun inkomen en doorgaans geen beroep doen op
sociale voorzieningen bij afschaffing van de buitengewone uitgaven moeilijk
voor compensatie in aanmerking zullen komen. De leden van de fractie van de
SGP wijzen er daarbij op dat juist mensen die plotseling ziek worden, slecht
bekend zijn met de mogelijkheden een beroep te doen op allerlei sociale voorzieningen
en vragen of dit is meegenomen bij de besluitvorming.Het overgrote deel van de zorgkosten voor bijvoorbeeld mensen die plotseling
ziek worden, zal worden vergoed via de ziektekostenverzekering. Hierbij kan
worden gedacht aan de kosten van de huisarts en ziekenhuisopname. Hiervoor
is dus geen aanvullende compensatiemogelijkheid benodigd. Personen die chronisch
ziek worden of gehandicapt en daarbij (langdurig) aanvullende voorzieningen
nodig zullen hebben, vallen uiteindelijk binnen de doelgroep voor tegemoetkoming
via de nieuwe regeling. De huidige buitengewone uitgavenregeling blijkt deze
groep slechts beperkt te bereiken. Dit is mede de reden geweest om met ingang
van 2009 over te gaan op een meer gerichte regeling. Ten aanzien van de informatieverstrekking
omtrent de mogelijkheden van sociale voorzieningen kunnen personen terecht
bij hun huisarts, de plaatselijke GGD of de gemeente. Ook kunnen zij informatie
opvragen via patiëntenbelangenverenigingen.De leden van de fracties van D66 en de SGP vragen of het kabinet heeft
overwogen de buitengewone uitgaven in versoberde vorm te laten voortbestaan,
met een toekenning op basis van het ziektebeeld in plaats van de omvang van
de ziektekosten. Als ander alternatief stellen de leden van de fractie van
de SGP voor de aftrek te beperken tot onvermijdelijke uitgaven.Aan het afschaffen van de buitengewone uitgaven is uiteraard een gedegen
onderzoek voorafgegaan omtrent de mogelijkheden binnen de fiscaliteit en overige
alternatieven daarbuiten.1 Echter, zowel een
uitsluitend forfaitaire toekenning op basis van een ziektebeeld als invulling
van het begrip «onvermijdelijke uitgaven», leveren geen betere
varianten op om aan de bezwaren tegen de huidige regeling tegemoet te komen.De leden van de fractie van de SGP vragen of het kabinet heeft overwogen
dat sommige mensen vanuit principiële redenen geen verzekering willen
afsluiten (gemoedsbezwaarden). Zij vragen op welke manier deze groep tegemoet
wordt gekomen mede aangezien bij de parlementaire behandeling van de Zorgverzekeringswet
uitdrukkelijk gesteld is dat gemoedsbezwaarden ook via de buitengewone uitgaven
nog geld terug kunnen krijgen hetgeen als gevolg van de wetswijziging zou
komen te vervallen.Voor gemoedsbezwaarden die geen verzekering willen afsluiten heeft de
toenmalige minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ingestemd met een
regeling waarbij zij niet verzekerd behoeven te zijn, maar waarbij zij wel
een bijdragevervangende belasting verschuldigd zijn. Deze wordt gestort op
een rekening van waaruit de zorgkosten (kunnen) worden betaald.2 Ingeval deze rekening niet toereikend is, is de gemoedsbezwaarde gehouden
zelf voor betaling zorg te dragen. Deze «eigen betalingen» kunnen
thans in de buitengewone uitgavenregeling in aanmerking worden genomen omdat
het uitgaven voor ziektekosten betreft. Het vervallen van de buitengewone
uitgavenregeling betekent voor iedereen dat er geen tegemoetkoming voor ziektekosten
meer zal worden geboden via de fiscaliteit. Dit geldt dus ook voor gemoedsbezwaarden.
Het ligt niet voor de hand om voor deze groep in de fiscaliteit een compensatieregeling
te handhaven of te introduceren. Daarmee zou een rechtsongelijkheid worden
gecreëerd ten opzichte van mensen die zich wel verzekeren en die ook
(incidenteel) geconfronteerd kunnen worden met zorgkosten die niet worden
vergoed en die ook niet langer fiscaal gecompenseerd zullen worden. Uiteraard
is de tegemoetkoming ingevolge de nieuwe regeling ook van toepassing op gemoedsbezwaarden
die tot de door de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
te omschrijven doelgroep behoren.De leden van de fractie van de SGP vragen of een argumentatie gegeven
kan worden voor wat betreft de consequenties voor ouderen van de afschaffing
van de buitengewone uitgaven.Aangezien ouderen standaard het ouderdomsforfait van € 808 per
persoon (cijfers 2007) kunnen opvoeren hebben veel ouderen recht op aftrek
van buitengewone uitgaven. Bij de afschaffing van de buitengewone uitgavenregeling
in 2009 komen ouderen uiteraard ook in aanmerking voor de nieuwe regeling
voor chronisch zieken en gehandicapten als ze tot deze doelgroep behoren.
Daarnaast zal het kabinet ten behoeve van het totale koopkrachtbeeld voor
2009 uiteraard ook de positie van ouderen nauwgezet bezien en waar nodig met
de beschikbare middelen aanvullende maatregelen treffen.De leden van de fractie van de SGP vragen of het kabinet er rekening mee
gehouden heeft dat bij overheveling naar de WMO de aanvraag van ondersteuning
door chronisch zieken en gehandicapten complexer kan worden dan bij de buitengewone
uitgaven het geval is, omdat bij de buitengewone uitgaven ondersteunende software
beschikbaar is terwijl een aanvraag bij de gemeente zou kunnen leiden tot
administratieve barrières.Een van de redenen om over te gaan tot afschaffing van de buitengewone
uitgaven is dat deze als complex en ontoegankelijk wordt ervaren. Mede daarom
worden chronisch zieken en gehandicapten niet goed bereikt. Het kabinet streeft
er naar om de nieuwe regeling zodanig vorm te geven dat deze voor de doelgroep
wel op eenvoudige wijze toegankelijk en dus laagdrempelig is.De leden van de fractie van de SGP stellen dat door het verdwijnen van
de aftrek van buitengewone uitgaven ook voor ouders van gehandicapte kinderen
de aftrek van weekenduitgaven verdwijnt. Zij vragen of er een compensatie
voor deze doelgroep komt in de WMO of op een andere manier.De bezorgdheid van de leden van de fractie van de SGP berust op een misverstand.
De aftrek van weekenduitgaven voor gehandicapten komt niet te vervallen. Deze
aftrek die is opgenomen in afdeling 6.6 van de Wet inkomstenbelasting 2001
maakt geen onderdeel uit van de aftrek wegens buitengewone uitgaven (afdeling
6.5).De leden van de fractie van de SGP geven aan dat het beleid erop gericht
was mensen met een (verstandelijke) handicap zoveel mogelijk zelfstandig keuzes
te laten maken. Binnen de WMO wordt deze zelfstandigheid ontnomen en wordt
de betrokkene afhankelijk van besluitvorming door de lokale gemeente. De leden
vragen of het kabinet dit heeft meegenomen in de besluitvorming van de afschaffing
van de buitengewone uitgaven.De buitengewone uitgavenregeling is naar het oordeel van het kabinet geen
beleidsinstrument dat er op gericht is mensen met een handicap zoveel mogelijk
zelfstandig keuzes te laten maken. De buitengewone uitgavenregeling biedt
de mogelijkheid van aftrek van daadwerkelijk gemaakte kosten (naast enkele
forfaits), maar oefent daarbij geenszins invloed uit op het proces van totstandkoming
van de keuze die leidt tot bepaalde kosten. Voor de buitengewone uitgavenregeling
is dat een gegeven. Wel vindt er uiteraard ten aanzien van de hoogte van de
aftrek een beoordeling plaats of de kosten van bijvoorbeeld aanpassing van
een woning zorggerelateerd zijn en in verhouding staan tot het doel van de
aanpassing. Eenzelfde beoordeling zal plaatsvinden binnen de nieuwe regeling.De leden van de fractie van de SGP vragen het kabinet om een reactie op
het voorstel van de Centrale Samenwerkende Ouderenorganisaties om te onderzoeken
in hoeverre de kostenontwikkeling van de buitengewone uitgaven kan worden
beheerst door de vergoeding te beperken tot het tarief van de eerste belastingschijf.
Indien de aftrek van buitengewone uitgaven uitsluitend wordt vergolden tegen
het voor de belastingplichtige van toepassing zijnde tarief eerste schijf
(15,70% voor mensen van 65 en ouder en 33,60% voor mensen jonger
dan 65 jaar) zou, exclusief de wijzigingen in dit wetsvoorstel, € 340
miljoen bespaard worden op de buitengewone uitgaven. Zoals uit de eerder gepresenteerde
tabel 7 blijkt zal de besparing van € 400 miljoen op de buitengewone
uitgaven volledig voor rekening komen van mensen die jonger zijn dan 65 jaar.
De groep mensen ouder dan 65 jaar heeft per saldo zelfs een licht voordeel
van in totaal € 32 miljoen. Dit wordt mede veroorzaakt doordat mensen
die ouder zijn dan 65 jaar gemiddeld lagere standaardpremies betalen aangezien
over het aanvullend pensioen een korting van 2,1% op de premie voor
de Zorgverzekeringswet wordt gegeven. Tevens hebben ouderen standaard recht
op het ouderdomsforfait van € 821 (per persoon, cijfers 2008) zodat
een relatief kleiner deel van de aftrek buitengewone uitgaven gebaseerd is
op standaardzorgpremies waarvan de aftrek in 2008 vervalt. Indien de variant
met vergelding tegen de eerste schijf wordt doorgevoerd zouden ouderen er
in 2008 per saldo in totaal € 127 miljoen op achteruitgaan in plaats
van € 32 miljoen op vooruit.Invoering integrale vennootschapsbelastingplicht woningcorporatiesHet kabinet heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen die
in de Tweede Kamer leven over het voornemen de woningcorporaties integraal
belastingplichtig te maken voor de vennootschapsbelasting.De leden van de fractie van de PvdA vragen het kabinet te motiveren waarom
de corporaties ook na invoeren van de vennootschapsbelastingplicht binnen
het stelsel zullen blijven en zullen blijven opereren binnen het kader van
de huidige Woningwet en het Besluit beheer sociale-huursector. Deze leden
vragen het kabinet ook te motiveren waarom juridische procedures van corporaties
die uit het stelsel willen treden geen kans maken.De leden van de fractie van de SP vragen of het voor de corporaties juridisch
mogelijk is hun status van toegelaten instelling in te leveren en wat daarvan
dan de consequenties zijn, vooral betreffende het eigendom van het woningbezit.
Tevens vragen deze leden om een eventueel juridisch advies beschikbaar te
stellen over de consequenties van het inleveren van de status van toegelaten
instelling.Door de invoering van de vennootschapsbelastingplicht verandert niets
aan de doelstellingen, de missie, van de corporaties. Het kabinet verwacht
daarom dan ook dat de corporaties werkzaam zullen blijven binnen het huidige
wettelijke stelsel (Woningwet en Besluit beheer sociale-huursector).Het is niet mogelijk dat een corporatie zonder inmenging van de minister
voor Wonen, Wijken en Integratie het stelsel verlaat. Wanneer een corporatie
wil uittreden als gevolg van de invoering van de vennootschapsbelastingplicht,
dan zal de minister voor Wonen, Wijken en Integratie daarvoor in het belang
van de volkshuisvesting geen toestemming geven. Tegen het weigeren van deze
toestemming kan een corporatie naar de rechter stappen. Het kabinet is van
oordeel dat een dergelijke weigering de rechterlijke toets (onder meer aan
het Europees recht) kan doorstaan. Ook na de invoering van de vennootschapsbelastingplicht
blijven tegenover de verplichtingen die de corporaties op zich hebben genomen
(het voorzien in sociale woningbouw) voldoende andere daaraan gekoppelde voordelen
staan en wordt het evenwicht niet verstoord. Pas als er sprake zou zijn van
een cumulatie van maatregelen waarbij van de corporaties in redelijkheid niet
meer kan worden verlangd dat ze binnen het bestel blijven, zou dat anders
kunnen worden.Mocht de rechter onverhoopt tot het oordeel komen dat van een corporatie
onder de nieuwe omstandigheden niet kan worden verlangd dat deze binnen het
bestel blijft, dan zal bij uittreding verrekening van het vermogen van de
corporatie aan de orde zijn. Juridische adviezen komen tot stand in de vertrouwelijke
relatie tussen de landsadvocaat en de Staat als cliënt en bevatten informatie,
die niet losgemaakt kan worden van het belang van de Staat als mogelijke procespartij
in een toekomstige juridische procedure dan wel in onderhandelingen. Openbaarmaking
van deze adviezen kan, ook in het onderhavige geval, de (proces)positie van
de Staat onevenredig nadeel berokkenen. Om deze reden wordt er terughoudend
omgesprongen met het verstrekken van adviezen van de landsadvocaat aan het
parlement.In de gedachte van de leden van de fractie van het CDA kan de woningbouwcorporatie
bij uitstek gezien worden als een potentiële maatschappelijke onderneming.
Genoemde leden vragen of het juist is dat de keuze van het kabinet om woningbouwcorporaties
integraal onder de heffing van vennootschapsbelasting te brengen niet betekent
dat het kabinet principieel van mening is dat maatschappelijke ondernemingen per definitie integraal onder de vennootschapsbelasting zullen vallen.
Ook de leden van de fractie van de VVD verwijzen naar de discussie over de
fiscale behandeling van de maatschappelijke onderneming.Op dit moment bereidt het kabinet een wetsvoorstel voor op basis van het
rapport van de werkgroep maatschappelijke onderneming. Een proeve van een
wetsvoorstel is ter consultatie aan een aantal organisaties voorgelegd en
ook in openbare consultatie gebracht. In dat kader is een aantal vragen voorgelegd
aan sectoren die de maatschappelijke onderneming zouden kunnen gebruiken of
om andere redenen belang hebben bij de maatschappelijke onderneming. De consultatie
moet nog leiden tot antwoorden op principiële vragen als de rol van de
overheid, de noodzaak van toezicht door de overheid en de mogelijkheid tot
het doen van winstuitkeringen. De fiscale behandeling van de maatschappelijke
onderneming voor de vennootschapsbelasting hangt nauw samen met de discussie
of maatschappelijke ondernemingen winst mogen behalen met hun activiteiten
en of zij in concurrentie treden met andere ondernemers. Aan de hand van de
bij de consultatie binnengekomen reacties en opvattingen zullen deze onderwerpen,
waaronder de fiscale behandeling, bij de nadere voorbereiding en de besluitvorming
van een wetsvoorstel over de rechtsvorm van de maatschappelijke onderneming
aan de orde komen.De leden van fractie van de SP zijn van mening dat de corporaties zich
vervreemden van hun kerntaken en dat zij hun activiteiten hebben verbreed
en commerciële projecten ontwikkelen. Zij vinden dat de corporaties zich
juist op de kerntaken moet concentreren. De invoering van de integrale vennootschapsbelastingplicht
maakt volgens deze leden dat corporaties worden gedwongen nog commerciëler
te werken waardoor de kerntaken nog meer onder druk komen te staan. De leden
van de fractie van de SP zijn van mening dat de corporaties geen winst maken,
maar slechts een positief resultaat hebben waarmee zij schulden aflossen zodat
de financieringsruimte voor hun kerntaken groter wordt.Het kabinet merkt op dat er weliswaar sprake is van een geleidelijke verbreding
van de activiteiten van de woningcorporaties en dat zij daarmee ook concurreren
met marktpartijen, maar dat dit niet noodzakelijk betekent dat woningcorporaties
daarmee vervreemden van hun kerntaken.De meeste corporaties hebben alle kenmerken van een onderneming. De onderneming
omvat zowel de kernactiviteiten als de commerciële activiteiten. Zowel
met de kernactiviteiten als met de commerciële activiteiten behalen corporaties
over het algemeen bedrijfseconomisch gezien winst. Corporaties werken al zeer
bedrijfsmatig, in die zin verschillen zij niet van andere ondernemingen.Behaalde winst leidt primair – ook na belastingheffing – tot
een hoger vermogen voor de corporaties. Dit komt bovenop het vermogen van
de corporaties dat zeker al robuust genoeg is om alle kerntaken te vervullen.
Daar heeft de belastingheffing geen invloed op. De vennootschapsbelasting
is dan ook geen prikkel om commerciëler te gaan werken.Of een corporatie de winst gebruikt om schulden af te lossen, is ter beslissing
van het bestuur van de corporatie. Conform hun statuten zullen corporaties
winsten gebruiken voor de financiering van hun maatschappelijk activiteiten.
Daarbij zal een rol spelen hoe de corporatie het geheel van zijn activiteiten
wil financieren. Belastingheffing kan invloed hebben op de financieringsruimte,
maar dat geldt voor elke belastingplichtige organisatie.De leden van de fractie van de VVD wijzen erop dat nog niet lang geleden
de vrijstelling voor de woningcorporaties gedeeltelijk is opgeheven. Zij vragen
welke nadere politieke afwegingen in het kader van het Coalitieakkoord hebben
geleid tot de keuze de vrijstelling voor de woningcorporaties op te heffen.Na de gedeeltelijke opheffing van de vrijstelling is geleidelijk de overtuiging
ontstaan dat de vermogens van de woningcorporaties meer ingezet zouden moeten
worden voor maatschappelijke doeleinden. Dit is onder meer tot uiting gekomen
in veel van de programma’s bij de laatste verkiezingen voor de Tweede
Kamer.1 In het Coalitieakkoord heeft dit geleid
tot de afspraak dat het omvangrijke maatschappelijke vermogen van de corporaties
actief zal worden ingezet. Het kabinet heeft daarom met Aedes een onderhandelaarsakkoord
gesloten over een vrijwillige bijdrage van de corporaties aan de wijkaanpak.
Daarnaast heeft het kabinet gekozen voor het invoeren van integrale belastingplicht
voor de vennootschapsbelasting.De leden van de fractie van de PvdA willen weten of een belastingaanslag
toe of afneemt indien een corporatie meer sociale huurwoningen bouwt of sociale
koopwoningen verkoopt onder de marktprijs. Meer specifiek vragen de leden
welke prikkel uitgaat van de integrale vennootschapsbelastingplicht op onrendabele
investeringen en in het bijzonder op het bouwen van sociale huurwoningen met
een onrendabele top. Daarnaast vragen deze leden of het belastingplichtig
worden van corporaties een positieve, negatieve of neutrale prikkel vormt
voor de huurprijzen en voor de investeringen in huismeesters, brede scholen
en zorgcentra in achterstandswijken. Bovendien willen de leden van de fractie
van de PvdA voor al deze situaties weten of corporaties die extra investeren
of extra uitgaven plegen, meer of juist minder vennootschapsbelasting moeten
betalen als ze hun sociale taak waarmaken.De vennootschapsbelasting is een winstbelasting
hetgeen betekent dat er slechts vennootschapsbelasting verschuldigd is voorzover
er daadwerkelijk winst wordt gerealiseerd. De vennootschapsbelasting is een
neutrale belasting die niet als prikkel of als ontmoediging werkt voor beslissingen
om te investeren of kosten te maken. Dit geldt voor ondernemers in het algemeen
en daarmee ook voor corporaties. Kosten zijn in beginsel aftrekbaar, hierbij
valt te denken aan schilderwerk, dakreparaties, stucwerk, groenvoorziening,
schoonmaakkosten en de genoemde salariskosten van de huismeester. Voor sommige
uitgaven geldt dat deze moeten worden geactiveerd. Voor geactiveerde uitgaven
die aan een gebouw kunnen worden toegerekend gelden de normale fiscale afschrijvingsregels.Op investeringen in sociale huurwoningen zullen doorgaans lagere rendementen
worden gerealiseerd dan met commerciële activiteiten. Wel is het zo dat
corporaties nu feitelijk winst maken over hun totale sociale activiteiten,
zodat deze investeringen dus niet per definitie als verliesgevend kunnen worden
gekenmerkt.Een toename van het percentage laag renderende sociale huurwoningen zal
tot gevolg hebben dat het rendement op het door corporaties geïnvesteerde
vermogen zal dalen. Lagere huren en lagere rendementen zullen leiden tot lagere
winsten en daarmee tot minder verschuldigde vennootschapsbelasting.Ook als corporaties sociale koopwoningen verkopen tegen prijzen die lager
liggen dan de marktprijzen, maken zij minder winst dan zij zouden kunnen maken
op de vrije markt. Ook dit zal derhalve leiden tot minder verschuldigde vennootschapsbelasting.Als met sociale activiteiten verlies wordt gemaakt geldt in zijn algemeenheid
dat deze kunnen worden gesaldeerd met winsten uit andere activiteiten.Woningcorporaties plegen vaak te investeren in sociale huurwoningen waarvan
bij aanschaf reeds bekend is dat de huuropbrengsten relatief laag zijn in
verhouding tot de investeringen. Dit verwachte toekomstige lagere rendement
wordt in de administratie van de corporatie in het jaar van aanschaf van de
woningen als een verlies genomen, de zogenoemde onrendabele top. Fiscaal is
dit niet mogelijk maar wel zal een lager rendement jaarlijks tot uitdrukking
komen in lagere huuropbrengsten en daarmee in een lagere belastbare
winst en derhalve ook tot minder verschuldigde vennootschapsbelasting.Met betrekking tot de (extra) investeringen en de gevolgen daarvan voor
de huurprijzen merk ik op dat na de verzelfstandiging in 1995 de woningcorporaties
zich hebben ontwikkeld tot financieel krachtige, professionele organisaties.
De financiële positie van de sector is goed te noemen en laat, ook na
invoering van de integrale vennootschapsbelasting, een verdere vermogensgroei
voor de toekomst zien. Door de heffing van vennootschapsbelasting zal de nettowinst
over het geïnvesteerde vermogen en daarmee de trendmatige vermogensgroei
kleiner worden. De invoering van de integrale vennootschapsbelasting tast
echter het vermogen in fiscale zin van de woningcorporaties niet aan. Cijfers
van het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting gaan uit van structurele winst
in de sector. Het kabinet geen aanwijzingen voor de veronderstelling dat als
gevolg van deze maatregel de huurprijzen en de investeringen in huismeesters,
brede scholen en zorgcentra in achterstandswijken zullen wijzigen. Integendeel
corporaties hebben in het onderhandelaarsakkoord Rijk-Aedes afgesproken dat
zij extra uitgaven zullen doen om hun sociale taak waar te maken.De leden van de fractie van de PvdA vragen of de vennootschapsbelastingplicht
invloed heeft op het doen van investeringen en uitgaven die geen maatschappelijk
doel hebben en of de invoering van de vennootschapsbelasting een prikkel is
voor het over de balk gooien van geld of een prikkel om minder zuinig met
hun huurinkomsten om te gaan. De leden van de fractie van de PvdA signaleren
ook dat er corporaties zijn die vooruitlopend op de invoering van de vennootschapsbelastingplicht
per 1 januari 2008 veel grond boven de marktprijs kopen en op die manier
hun reserves opstoken. Deze leden vragen welk effect dit heeft op de aanslag
vennootschapsbelasting van deze corporaties.Het kabinet gaat ervan uit dat corporaties handelen vanuit hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid en statutaire doelstellingen. «Geld over de balk
smijten» past hier niet in. Het is ook moeilijk in te zien wat een corporatie
hiermee opschiet. Het is helder dat verkwisting ten koste gaat van de beschikbare
middelen. Indien verkwist wordt door kosten te maken die leiden tot lagere
belastingafdracht, dan weegt de verminderde belastingafdracht nooit op tegen
de kosten van de verkwisting (de verminderde afdracht kan immers hooguit 25,5%
van de kosten zijn).Net zo min is in te zien wat voor voordeel corporaties kunnen hebben van
het aankopen van grond boven marktprijs voor 1 januari 2008. Op de openingsbalans
per 1 januari 2008 zullen alle activa tegen de waarde in het economisch
verkeer moeten worden opgenomen. Deze zal dicht tegen de marktprijs aanliggen,
de teveel betaalde aankoopprijs is hier niet van op invloed. Het is dus bijvoorbeeld
niet mogelijk belastingvoordeel te behalen door de grond na 1 januari
af te waarderen van de (hoge) aankoopprijs naar de reële waarde. Het
aankopen van grond boven marktprijs voorafgaand aan 1 januari 2008 heeft
kortom geen invloed op de aanslag vennootschapsbelasting van deze corporaties.De leden van de fractie van de D66 verzoeken te reageren op twee conclusies
uit het Sovereign rapport. De conclusie dat het fiscaal niet accepteren van
de onrendabele top waarschijnlijk de geneigdheid van corporaties om meer risicovolle
projecten te starten in de sfeer van de herstructurering en de nieuwbouw van
huurwoningen zal verminderen en de conclusie die uitgaat van een afnemende
budgettaire ruimte voor bouw, exploitatie etcetera, van andere gebouwen dan
woongelegenheden bij invoering van integrale vennootschapsbelastingplicht.
De leden van de fractie van de SP vragen om in te gaan op de opmerkingen van
mr. G. J. den Hartog die stelt dat de integrale vennootschapsbelasting
leidt tot het bouwen van minder woningen.De vragen die de leden van de fracties stellen zien vooral op gedragseffecten
als gevolg van de invoering van integrale vennootschapsbelasting. Het is natuurlijk
moeilijk te voorspellen hoe individuele corporaties zullen reageren, maar
het ligt niet voor de hand dat zij het huidige investeringsbeleid ingrijpend
zullen wijzigen. Investeringen waar een zogenaamde onrendabele top in zit,
leiden zoals al eerder gezegd tot lagere rendementen en daarmee tot lagere
fiscale winst of een verlies. Naar verwachting zullen woningcorporaties ook
na invoering van integrale vennootschapsbelasting hun verantwoordelijkheid
nemen ten aanzien van hun maatschappelijke taken en blijven investeren in
sociale huisvesting. Overigens financieren corporaties hun investeringen ook
nu al voor het grootste deel uit verkopen en niet uit de lopende opbrengsten.
Dat betekent dat bij nieuwe investeringen feitelijk een deel van hun woningvoorraad
vervangen wordt. Het invoeren van integrale vennootschapsbelastingplicht heeft
hierop geen effect. Als een woningcorporatie een deel van haar sociale huurwoningen
verkoopt om daarmee in nieuwe projecten te kunnen investeren kan de boekwinst
op die verkopen onder voorwaarden fiscaal in een herinvesteringsreserve worden
ingebracht. Daardoor kunnen deze winsten onbelast voor nieuwe vergelijkbare
investeringen worden ingezet.De leden van de fractie van de VVD vragen welk deel van uitgaven ten behoeve
van leefbaarheid direct aftrekbaar is van de fiscale winst. Tevens vragen
zij waarom de onrendabele top niet ten laste van het resultaat mag worden
gebracht.De fiscale jaarwinst wordt bepaald op basis van goed koopmansgebruik.
Een van de uitgangspunten van goed koopmansgebruik is dat ondernemingskosten
moeten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Of uitgaven
gedaan in het kader van de onderneming dus in één keer ten laste
van de fiscale winst mogen komen of uitgesmeerd moeten worden over meerdere
jaren hangt voornamelijk af van de vraag hoe lang de uitgave zijn nut afwerpt
binnen de onderneming. Dit laat zich het makkelijkst uitleggen aan de hand
van een voorbeeld. Een ondernemer schaft een machine aan die hij verwacht
vijf jaar te gaan gebruiken. De uitgave die de ondernemer doet voor de aanschaf
van die machine mag dan niet in één keer ten laste van het resultaat
komen, maar moet worden uitgesmeerd over de vijf jaren die de ondernemer gebruikt
maakt van die machine. De jaarlijkse onderhoudsbeurt daarentegen mag in één
keer ten laste van de fiscale winst gebracht worden.Het is dus niet op voorhand te zeggen welke uitgaven in het kader van
de leefbaarheid direct aftrekbaar zijn van de winst en welke niet. Dit zal
afhangen van de feitelijke situatie. Zo zal het salaris van een huismeester
direct ten laste van de winst gebracht kunnen worden, maar de aanschaf van
een aantal speeltoestellen zal over meerdere jaren gespreid moeten worden.
Ondernemers nemen constant investeringsbeslissingen met het oog op de voortgang
van de onderneming. Niet elke investering levert een maximaal rendement op.
Fiscaal wordt de investering (ongeacht het rendement) voor de kostprijs op
de balans opgenomen en is het alleen mogelijk om een verlies te nemen op de
investering als dat lagere rendement omslaat in een negatief rendement en
een gevolg is van een bijzondere onvoorziene omstandigheid. Woningcorporaties
investeren in woningen terwijl duidelijk is dat het rendement dat zij met
dergelijke woningen behalen lager zal zijn dan het rendement dat zij op de
vrije markt zouden kunnen behalen. Dat is binnen het fiscale recht geen reden
tot afwaardering, wel leidt het lagere rendement tot een lagere winst en derhalve
tot minder verschuldigde vennootschapsbelasting. De voorgestelde maatregel
ten aanzien van de afwaardering naar lagere bedrijfswaarde heeft een algemene
werking en is dus niet beperkt tot de (onrendabele top van de) woningcorporaties.De leden van de fractie van D66 vragen waarom de opbrengst van de vennootschapsbelastingplicht
voor woningcorporaties niet apart in de Miljoenennota is vermeld. Deze leden
vragen tevens wat er gebeurt als de opbrengst van de invoering van de vennootschapsbelastingplicht
voor woningcorporaties anders blijkt te zijn dan € 500 miljoen.In de Miljoenennota staat op pagina 85 vermeld dat de invoering van de
vennootschapsbelastingplicht voor woningcorporaties in 2008 € 0,35
miljard oplevert en dat de structurele opbrengst € 0,5 miljard per
jaar bedraagt. Deze bedragen zijn op kasbasis. Het jaar 2008 betreft het eerste
jaar van invoering van de vennootschapsbelastingplicht. Omdat een deel van
de vennootschapsbelastingopbrengst over een jaar pas in latere jaren wordt
geïnd, komen de kasontvangsten in 2008 – het eerst jaar van invoering –
lager uit dan de structurele kasontvangsten.Conform de gebruikelijke budgettaire spelregels voor de inkomstenkant
van de begroting, komt een eventuele mee- of tegenvaller ten opzichte van
de geraamde opbrengst ten goede aan dan wel ten laste van het EMU-saldo.De leden van de fractie van de SP vragen om een recent voorbeeld te geven
van de ambitie van projectontwikkelaars om het segment van de sociale huursector
te betreden.De vereniging van institutionele beleggers van vastgoed in Nederland (IVBN)
en de vereniging voor ontwikkelaars en bouwondernemers (NVB) hebben in een
brief van 20 juni 2007 aangegeven dat het woningbezit van de leden voor
20% bestaat uit woningen die verhuurd worden voor een prijs onder de € 500
per maand en voor 47% uit woningen die verhuurd worden voor een prijs
tussen de € 500 en € 615 per maand.1 Deze cijfers geven aan dat de commerciële vastgoedpartijen een
substantieel deel van hun vastgoedposities in het segment van de sociale huursector
aanhouden.De leden van de fractie van de SP vragen zich voorts af op welke wijze
de corporaties op dit moment marktverstorend werken.Een van de argumenten voor de voorgestelde afschaffing van de partiële
vrijstelling van woningcorporaties vormt de constatering dat woningcorporaties
zich hebben ontwikkeld tot professionele organisaties met een maatschappelijke
doelstelling die ook – vaak door schaalvergroting en samenwerking –
krachtige spelers op de woningmarkt als geheel zijn geworden. Deze positie
hebben zij onder andere kunnen verwerven met het vermogen dat mede is opgebouwd
dankzij overheidsmaatregelen zoals subsidies, de vrijstelling van vennootschapsbelasting,
de mogelijkheid om tegen gunstige tarieven geld te lenen en daarbij behorende
overheidsgaranties. Aan de andere kant kan geconstateerd worden dat ook commerciële
vastgoedpartijen een substantieel deel van hun vastgoedposities aanhouden
in het segment van de sociale huursector. Wanneer deze ontwikkelingen tegen
elkaar worden afgezet, kan worden geconstateerd dat een fiscale vrijstelling
marktverstorend werkt. Door het afschaffen van de partiële vrijstelling
wordt fiscaal een meer gelijk speelveld gecreëerd.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het correct is dat, zoals
Aedes aangeeft, door invoering van de vennootschapsbelasting corporaties zwaarder
belast worden dan particuliere vastgoedbedrijven of ontwikkelaars.De particuliere vastgoedsector is een veelomvattende sector, hierbij valt
te denken aan verhuur, verkoop, projectontwikkeling, beleggen of exploiteren,
particuliere markt en zakelijke markt, woningen en bedrijfspanden.Voor de fiscale behandeling wordt een eerste verschil gemaakt tussen activiteiten
die fiscaal als beleggen kwalificeren en activiteiten die als ondernemen
worden aangemerkt. Zo ziet de particuliere verhuurder zijn opbrengsten belast
in box 1 als hij de opbrengsten als ondernemer of als resultaat uit overige
werkzaamheden geniet maar in box 3 als hij als belegger wordt aangemerkt.
In de vennootschapsbelasting speelt de vraag of er sprake is van beleggen
of ondernemen alleen voor de stichting en de vereniging. Voor deze rechtsvormen
geldt namelijk dat zij belastingplichtig zijn voorzover zij een onderneming
drijven. Voor de andere rechtsvormen die onder de vennootschapsbelasting vallen,
zoals de BV en NV, geldt dat alle opbrengsten behaald met vastgoedactiviteiten
in de heffing van vennootschapsbelasting worden betrokken.Voor pensioenfondsen, die zijn vrijgesteld van de vennootschapsbelasting,
ligt het iets gecompliceerder. Bij het pensioenfonds zelf vindt geen heffing
plaats, maar hier geldt dat de winst ten goede komt aan de pensioenuitkeringen
waartoe de pensioenfondsen verplicht zijn. Daarmee worden ook deze winsten één
keer belast, namelijk in de inkomstenbelasting op het moment van het uitkeren
van pensioengelden.Al met al wordt de winst behaald met vastgoed in beginsel altijd één
keer belast, hetzij in de vennootschapsbelasting, hetzij in de inkomstenbelasting.
Als enige uitzondering geldt het vastgoed van een stichting die passief in
woningen belegt; in dat geval worden de opbrengsten niet belast met vennootschapsbelasting
en evenmin met inkomstenbelasting. Woningcorporaties zijn in vrijwel alle
gevallen ook stichtingen of verenigingen maar kunnen niet als passieve beleggers
worden aangemerkt. Woningcorporaties beheren hun vastgoed actief, hetgeen
ook van hen verwacht wordt op grond van de aan hen opgelegde wettelijke taken
op het terrein van de volkshuisvesting. Door woningcorporaties integraal in
de belastingheffing te betrekken worden ook de winsten die zij met hun vastgoed
behalen één keer in de heffing betrokken. Daarmee worden zij
niet zwaarder belast dan andere actieve vastgoedbezitters, maar ontstaat fiscaal
juist een meer gelijk speelveld.De leden van de fractie van de PvdA vragen wat het betekent voor de te
betalen vennootschapsbelasting als corporaties een deel van hun huurwoningenbestand
in een fiscale beleggingsinstelling onderbrengen voor of na 1 januari
2008 en of dat een groot verschil uitmaakt. Tevens willen deze leden weten
wat in dat geval wordt gedaan om ontwijkgedrag te voorkomen. De leden van
de fractie van het CDA vragen of het kabinet van mening is dat de vrijstelling
van de fiscale beleggingsinstelling ook voor woningcorporaties van toepassing
zal zijn. De leden van de fractie van de VVD vragen of corporaties na 1 januari
2008 nog gebruik kunnen maken van de fiscale beleggingsinstelling en hoe dit
in de wet wordt geregeld. De leden van de fractie van de SP vragen of het
kabinet kan aangeven hoe de vastgoedmarkt in het kader van het gewenste gelijke
speelveld in de toekomst fiscaal zal worden behandeld, in de wetenschap dat
de vastgoedpoten van pensioenfondsen door middel van fiscale beleggingsinstellingen
0% vennootschapsbelasting betalen over hun winst. Deze leden vragen
tevens in te gaan op een brief van 10 oktober 2007 van PriceWaterhouseCoopers
betreffende het vestigingsklimaat voor de woningcorporaties.1Beleggers kunnen rechtstreeks beleggen in bijvoorbeeld aandelen, obligaties
of vastgoed. Het is ook mogelijk dat beleggers hun beleggingen niet rechtstreeks
aanhouden, maar via een intermediair (bijvoorbeeld via een beleggingsfonds).
De achterliggende gedachte van het regime van de fiscale beleggingsinstelling
is om rechtstreekse beleggingen fiscaal hetzelfde te behandelen als beleggingen
via een intermediair. Een vennootschap die zich uitsluitend bezig houdt met
beleggen voor haar aandeelhouders, kan op basis van dit regime kwalificeren
voor een vennootschapsbelastingtarief van 0%. Eén van de voorwaarden
voor de toepassing van dit tarief is dat de beleggingsinstelling jaarlijks
haar voor uitdeling beschikbare winst aan haar aandeelhouders
moet uitdelen. Verder worden er onder andere eisen gesteld aan de samenstelling
van het aandeelhoudersbestand en de wijze van financiering van de beleggingen.Een lichaam dat kwalificeert als fiscale beleggingsinstelling betaalt
dus geen vennootschapsbelasting. De resultaten van de beleggingsinstelling
worden wel bij de belegger belast volgens het bij hem vigerende fiscale regime.
Zo worden de beleggingsinkomsten van particulieren belast in box 3 en bij
NV’s en BV’s worden die inkomsten en resultaten belast met vennootschapsbelasting.
Beleggers die niet aan een belastingheffing zijn onderworpen (bijvoorbeeld
verenigingen en stichtingen die geen onderneming drijven) betalen geen belasting
over de beleggingsinkomsten die zij genieten via de beleggingsinstelling.
Dat is ook gewenst, omdat zij bij rechtstreekse belegging eveneens zonder
belastingheffing zouden kunnen beleggen. Woningcorporaties zijn tot 2008 partieel
vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Dat betekent dat een woningcorporatie
die uitsluitend sociale verhuuractiviteiten verricht, tot die datum geheel
is vrijgesteld van vennootschapsbelasting, en in beginsel eventuele beleggingen
onder kan brengen in een dochtervennootschap die kwalificeert als fiscale
beleggingsinstelling. De fiscale beleggingsinstelling geniet in dat geval
een tarief van 0% en de uitgedeelde winst is bij de woningcorporatie
onbelast. Er wordt dan dus niet geheven over de beleggingen. Dit is in lijn
met de gedachte dat wanneer de woningcorporatie rechtstreeks zou beleggen
deze beleggingen onder de bestaande partiële vrijstelling zouden vallen.Het voorstel is om met ingang van 2008 woningcorporaties integraal belastingplichtig
te maken waardoor al hun activiteiten onder de heffing van vennootschapsbelasting
gebracht worden. Het tarief bij de fiscale beleggingsinstelling is dan nog
steeds 0%, maar de uitgedeelde winst wordt bij de woningcorporatie
belast met vennootschapsbelasting. In het voorstel wordt geen wijziging aangebracht
in het regime voor fiscale beleggingsinstellingen. Woningcorporaties kunnen
dus onder dezelfde fiscale voorwaarden gebruik maken van vennootschappen met
de status van fiscale beleggingsinstelling als andere belastingplichtigen
die aan de vennootschapsbelasting zijn onderworpen. Er is dan geen reden voor
de veronderstelling uit de genoemde brief van PriceWaterhouseCoopers dat het
fiscale vestigingsklimaat negatief wordt beïnvloed. Voorzover woningcorporaties
indirect beleggen via een fiscale beleggingsinstelling, betalen zij per saldo
ook één keer vennootschapsbelasting over de desbetreffende inkomsten.
Dat is hetzelfde resultaat als wanneer zij na 1 januari 2008 rechtstreeks
beleggen. En dat resultaat is ook hetzelfde als bijvoorbeeld bij verzekeraars
die in woningen beleggen. Ook voor hen geldt dat zij één keer
belasting betalen, ongeacht of zij direct of indirect beleggen. Pensioenfondsen
zijn in die zin bijzonder dat winst behaald met de verhuur niet direct belast
wordt bij het fonds, maar indirect in de inkomstenbelasting bij de pensioengerechtigden.
Ook dit geldt ongeacht of pensioenfondsen direct of indirect beleggen. Er
is dus een verschil in de manier waarop de winsten van de woningcorporaties
en de pensioenfondsen in de belastingheffing worden betrokken. Bij de woningcorporaties
vindt directe heffing plaats tegen het vennootschapsbelastingtarief en bij
pensioenfondsen een indirecte heffing op termijn tegen het inkomstenbelastingtarief.
De manier van belastingheffen is anders, het is daarom lastig aan te geven
of de ene situatie gunstiger is dan de andere.De leden van de fracties van de PvdA, de SP, de VVD en D66 vragen een
onderbouwing van de geraamde opbrengst van € 500 miljoen voor de
integrale vennootschapsbelastingheffing voor de woningcorporaties. De leden
van de fracties van de SP, de VVD en D66 vragen waarom deze raming hoger is
dan een eerdere raming zoals die werd gepresenteerd in een rapport van Sovereign
Consultancy uit 2005 dat gemaakt is op verzoek van het ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.Op basis van gegevens van het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) wordt
de belastbare winst van corporaties geschat op € 2,2 miljard. Die
bestaat uit € 2,1 miljard netto huuropbrengsten (saldo van € 12,9
miljard aan huur- en andere opbrengsten en € 10,8 miljard bedrijfslasten
en netto rentelasten) en € 0,1 miljard winst op verkoop van nieuw
gebouwde koopwoningen.Op twee punten wijkt de berekening van de fiscale
winst af van de winst- en verliesrekening volgens het CFV. Ten eerste wordt
in bovenstaande berekening de winst op verkoop van bestaande huurwoningen
niet meegenomen. De totale winst op verkoop van woningen door corporaties
ligt jaarlijks op een niveau van circa € 1,5 miljard. Het overgrote
deel van deze winst wordt naar verwachting echter in een herinvesteringsreserve
ondergebracht, en valt daardoor niet onder de heffing van vennootschapsbelasting.
De belasting over de winst uit verkoop van huurwoningen kan op die manier
(lang) worden vooruitgeschoven en wordt derhalve voorzichtigheidshalve voor
de raming van de belastingopbrengst niet meegeteld.Ten tweede wordt voor bepaling van de fiscale winst afgeweken van de winst-
en verliesrekening volgens het CFV, daar waar het CFV toekomstige verlies
op onrendabele investeringen boekt in het jaar waarin de investeringen plaatsvindt.
In de fiscale winst- en verliesrekening komt het lagere rendement pas tot
uitdrukking op het moment dat dit lagere rendement zich voordoet, in de vorm
van een lagere huur dan de markthuur.In de € 2,2 miljard belastbare winst zit een bedrag van € 0,2
miljard dat al wordt belast op grond van de heffing van vennootschapsbelasting
over commerciële activiteiten van corporaties. De overige € 2
miljard winst wordt behaald met de sociale activiteiten. Die activiteiten
worden nu ook de in heffing van vennootschapsbelasting betrokken, hetgeen
leidt tot de geraamde extra vennootschapsbelastingopbrengst van € 500
miljoen.In een rapport van 2005 komt Sovereign Consultancy op een meeropbrengst
van maximaal € 94 miljoen van een integrale heffing van vennootschapsbelasting
voor woningcorporaties. De raming van Sovereign gaat op een aantal punten
uit van inmiddels achterhaalde veronderstellingen en komt daarom tot andere
cijfers. Het belangrijkste verschil is dat Sovereign ervan uit gaat dat woningen
na opstelling van de openingsbalans fiscaal kunnen worden afgeschreven tot
restwaarde. Deze afschrijvingsmogelijkheid voor verhuurde gebouwen bestaat
echter sinds 1 januari 2007 (Wet werken aan winst) in zijn algemeenheid
niet meer. Een ander belangrijk verschil is dat Sovereign zich baseert op
winst- en verliesgegevens over 2003, terwijl de huidige raming uitgaat van
(de door het CFV geraamde) veel hogere winst- en verliesgegevens voor het
jaar 2008.De leden van de fractie van de VVD vragen daarnaast of bij de berekening
rekening is gehouden met gedragseffecten.In de regel wordt bij budgettaire ramingen van belastingmaatregelen geen
rekening gehouden met gedragseffecten. Bij de raming van vennootschapsbelastingopbrengst
is dat in dit geval ook niet gebeurd.De leden van de fractie van de PvdA vragen op basis van cijfers van het
Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting aan te geven wat het invoeren van
de vennootschapsbelastingplicht betekent voor het zogenaamde weerstandsvermogen
van de corporaties in 2011, 2016 en 2021. Ook willen zij weten hoe hoog het
weerstandsvermogen is in 2006 en wat het effect is van een jaarlijkse huurverhoging
van 1% boven inflatie en 1% onder inflatie op het weerstandsvermogen
in 2011, 2016 en 2021.Op dit moment wordt nog gerekend door het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting
aan de uitkomsten van het sectorbeeld over het verslagjaar 2006.
Ook worden de effecten geanalyseerd van verschillende ontwikkelingen die van
belang zijn voor de financiële positie van de corporaties in de komende
jaren, zoals ten aanzien van de huur- en lastenontwikkeling en de investeringen.
De uitkomsten van deze analyses zullen eind van het jaar afgerond en beschikbaar
zijn.De leden van de fractie van de PvdA willen weten hoeveel geld er op de
rijksbegroting is gereserveerd voor uitgaven ten behoeve van het wonen en
het versterken en opknappen van wijken.Op de WWI-begroting 2008 zijn de uitgaven voor wonen en wijken samengevoegd.
In tabel 10 is een totaaloverzicht opgenomen. De totale uitgaven in 2008 tellen
op tot in totaal € 3,2 miljard.Tabel 10. Uitgaven voor wonen en wijken WWI-begrotingBeleidsartikel € mln1Stimuleren krachtige steden en vitale wijken9202Stimuleren van voldoende woningbouw en duurzame
kwaliteit164 3Garanderen van keuzemogelijkheden en betaalbaarheid
op de woningmarkt2 1505Randvoorwaarden voor integratie
en een goed werkende woningmarkt13 Totaal3 247Naast deze uitgaven worden, al dan niet direct, financiële impulsen
gegeven door de bij de wijkenaanpak betrokken departementen. De minister voor
Wonen, Wijken en Integratie heeft u hierover reeds eerder geïnformeerd
in haar brief van 9 oktober 2007.1De leden van verschillende fracties vragen naar de Europese aspecten van
het invoeren van integrale belastingplicht voor de woningcorporaties. De leden
van de fractie van de PvdA willen weten wat de consequenties zijn voor de
discussie in de EU over ons volkshuisvestingsbestel. De leden van de fractie
van de SP maken zich tevens zorgen over wat Europa gaat vinden van de fiscale
situatie op 1 januari 2008.Zoals in het voorstel is aangegeven heeft de Europese Commissie in een
eerder stadium het bestaan van een vrijstelling van de vennootschapsbelasting
voor woningcorporaties in beginsel als staatssteun aangemerkt. De Europese
Commissie beschouwt een vrijstelling van een belastingplicht voor een specifieke
sector als een verlichting van lasten die de begunstigde onderneming normaal
gesproken zou moeten dragen en dus als verstoring van de mededinging. Het
wegnemen van deze vrijstelling betekent dat deze staatssteunmaatregel vervalt.
In antwoord op de vragen van de fracties van de PvdA en de SP kan dus opgemerkt
worden dat door dit voorstel één van de door de Commissie genoemde
steunmaatregelen voor corporaties wordt afgeschaft.Sociale huisvesting valt onder het begrip dienst van algemeen economisch
belang (DAEB), zo stellen de leden van de fracties van de VVD, de SP en D66.Hoe verdraagt zich dit met dit fiscale voorstel, waarin corporaties als
gewone ondernemingen worden behandeld, zo vragen de leden van de fractie van
de VVD zich af.Het concept van een zogenaamde dienst van algemeen economisch belang (DAEB)
biedt de mogelijkheid om «gewone» ondernemingen die functioneren
in een concurrerende markt bepaalde gedefinieerde publieke taken (in dit dossier
betreft het sociale activiteiten) te laten uitvoeren. De compensatie die een
onderneming verstrekt wordt om een dergelijke DAEB te kunnen uitvoeren zal
onder bepaalde voorwaarden niet als staatssteun beschouwd worden. Het concept
van een DAEB is dus juist in het leven geroepen om (gewone) ondernemingen
in staat te stellen publieke taken uit te voeren zonder dat de mededinging
wordt verstoord.Het invoeren van belastingplicht voor de vennootschapsbelasting heeft
geen gevolgen voor de status van de sociale activiteiten van de corporaties
als dienst van algemeen economisch belang.De leden van de fractie van het CDA stellen vast dat de invoering van
de integrale belastingplicht voor de vennootschapsbelasting zal leiden tot
het opstellen van een fiscale openingsbalans waarbij activa geactiveerd moeten
worden tegen de waarde in het economisch verkeer. Zij vragen of het kabinet
een standaardrichtlijn overweegt voor de waardering van de onroerende zaken
op basis van (een percentage van) de WOZ-waarde en of voor nog onvoltooide
ontwikkelingsprojecten een standaardwaardering tegen de fiscale kostprijs
uitkomst kan brengen. De leden van de fractie van de PvdA willen uitgelegd
krijgen welke regels voor de fiscale openingsbalans gelden en zouden graag
voorbeelden van een openingsbalans willen zien. Tevens vragen zij hoe de onroerende
zaken worden gewaardeerd die deel uitmaken van het «te woonconcept»
of andere vormen van maatschappelijk gebonden eigendom. Voorts willen deze
leden weten hoe huurwoningen worden behandeld die verkocht worden aan de zittende
huurder en hoe huurwoningen worden behandeld die verkocht worden aan nieuwe
bewoners. De leden van de fractie van de VVD vragen om in te gaan op de waardering
van de overige activa en passiva op de openingsbalans. Zij willen tevens verduidelijking
ten aanzien van de waardering van sociale huurwoningen en projectontwikkeling.Bij de invoering van een integrale belastingplicht voor de vennootschapsbelasting
voor woningcorporaties is sprake van een overgang van de vrijgestelde naar
de belaste sfeer. Om de totaalwinst in de belaste periode juist te bepalen,
worden bij het opstellen van de fiscale openingsbalans (per 1 januari
2008) de bezittingen (activa) en schulden (passiva) gewaardeerd tegen de waarde
in het economische verkeer. Het algemene uitgangspunt van de waardering op
de openingsbalans tegen de waarde in het economische verkeer geldt derhalve
ook voor de waardering van de belangrijkste activa van woningcorporaties,
onroerende zaken. Het geldt dus ook voor sociale huurwoningen, onvoltooide
ontwikkelingsprojecten en tussenvormwoningen, zoals het zogenoemde «te
woonconcept».Deze waardering is afhankelijk van de relevante feiten en omstandigheden
van het desbetreffende object. Daarbij moet rekening worden gehouden met factoren
zoals de mutatiegraad (huurwijziging of verkoop), toekomstige huurstijgingen,
vervuiling, bestemmingsplannen, het al dan niet behoren tot een herstructureringswijk,
probleemwijk, (voorgenomen) sloop etc. Het formuleren van standaardrichtlijnen
voor de waardering van de activa is in beginsel niet nodig. Het waardebegrip
is de waarde in het economische verkeer en dat begrip kent een rijke traditie.
Er zijn in de taxatiepraktijk verscheidene gangbare methodieken voorhanden
waarmee men de waarde in het economische verkeer kan bepalen.Bij de bepaling van de waarde in het economische verkeer van sociale woningen
zal onder andere rekening moeten worden gehouden met het feit dat deze woningen
een lagere huur genereren dan commercieel verhuurde woningen. De WOZ-waarde
is in dit geval geen goede afspiegeling van het fiscale begrip «waarde
in het economische verkeer». Bij de WOZ-waarde wordt namelijk van een
tweetal veronderstellingen uitgegaan. Ten eerste dat de volle en onbezwaarde
eigendom van de onroerende zaak wordt overgedragen (overdrachtsfictie) en
ten tweede dat de verkrijger de onroerende zaak in de staat waarin deze zich
bevindt onmiddellijk en in volle omvang in gebruik kan nemen (verkrijgingsfictie;
dus waarde vrij van huur). Uitgaan van de WOZ-waarde zou tot verkeerde, vermoedelijke te hoge, vaststelling van de waarde in het economisch
verkeer leiden ten aanzien van verhuurde woningen.Het vaststellen van de waarde in het economisch verkeer is in beginsel
een zaak tussen de individuele woningcorporatie en de Belastingdienst. Niettemin
kunnen net als bij de invoering van de beperkte belastingplicht van woningcorporaties
ingaande 1 januari 2006, in overleg tussen de branche en de Belastingdienst,
op praktische gronden en om doelmatigheidsoverwegingen afspraken worden gemaakt
over de waardering van onroerende zaken voor de openingsbalans van 1 januari
2008. Het is denkbaar dat daarbij een verband wordt gelegd met de WOZ-waarde.Ter voorkoming van misverstanden wordt opgemerkt op dat indien voor de
openingsbalans de waarde in het economische verkeer lager is dan de WOZ-waarde
dit voor de bepaling van de jaarwinst geen direct belang heeft. Voor de jaarwinstbepaling
geldt dat per 1 januari 2007 een beperking van de fiscale afschrijvingsmogelijkheden
op gebouwen in de wet is opgenomen. Vanaf 1 januari 2007 mag de
boekwaarde (die in casu gelijk is aan de waardering volgens de openingsbalans)
niet dalen beneden de bodemwaarde (omdat het om verhuurde gebouwen gaat: de
WOZ-waarde). Dit betekent in zijn algemeenheid dat de woningcorporaties geen
afschrijvingen op gebouwen ten laste van hun fiscale (jaar)winst kunnen brengen.Ook onvoltooide ontwikkelingprojecten moeten worden gewaardeerd tegen
de waarde in het economische verkeer. Deze problematiek heeft overigens ook
gespeeld bij de invoering van de beperkte belastingplicht. In de tussen Aedes
en de Belastingdienst afgesloten vaststellingsovereenkomst (hierna: VSO) is
ten aanzien van onvoltooide projecten een waardebepaling opgenomen. Mogelijkerwijs
kan in overleg met de branche hierbij aansluiting worden gezocht bij de invoering
van de integrale belastingplicht.Bij het zogenoemde «te woonconcept» heeft een nieuwe bewoner
van een corporatiewoning de mogelijkheid tot huur of koop. Bij koop geldt
veelal bij latere verkoop een aanbiedingsplicht van de koper aan de woningcorporatie,
terwijl soms een afnameplicht geldt voor de woningcorporatie. De koper kan
de woning beneden de marktwaarde kopen en de waardeontwikkeling gedurende
de eigendomsperiode van de koper komt deels ten goede aan de eigenaar en deels
aan de woningcorporatie. Het «te woonconcept» kent verschillende
contractvormen. Deze worden in de praktijk tussenvormen of maatschappelijk
gebonden eigendom genoemd. Ook hiervoor geldt dat deze woningen op de openingsbalans
moeten worden gewaardeerd op de waarde in het economische verkeer. Gelet op
de diversiteit aan contracten is geen eenduidig antwoord te geven op de vraag
hoe de waardering op de openingsbalans luidt van dergelijke woningen die nog
niet zijn verkocht, maar waarbij de huurder wel mogelijkheid heeft tot koop.
Daarbij komt ook de vraag op of in deze situatie de woning kwalificeert als
bedrijfsmiddel dan wel als voorraad. Het antwoord is afhankelijk van feiten
en omstandigheden. Als sprake is van een bedrijfsmiddel kan, mits aan de overige
wettelijke vereisten is voldaan, bij vervreemding van de woning een herinvesteringsreserve
worden gevormd.De leden van de fractie van de PvdA vragen of het gevaar bestaat dat woningcorporaties
in de grensstreek geneigd zullen zijn bouwprojecten aan te gaan in het buitenland
om zo hun winst in dat andere land te laten neerslaan.De Woningwet en het Besluit beheer sociale-huursector beperken het werkgebied
van de corporatie tot Nederland. Het is daarom de corporaties niet toegestaan
om buiten Nederland te investeren in bouwprojecten.De leden van de fractie van de CDA vragen hoe het kabinet verwacht om
te gaan met de beëindiging van de tussen Aedes en de Belastingdienst afgesloten VSO. Ook vragen zij zich af hoe het kabinet invulling denkt
te geven aan de afspraken die in de VSO zijn gemaakt voor de jaren 2006–2007
en of een zekere mate van flexibiliteit in de uitvoering voor die periode
voor de hand ligt. De leden van de fractie van de VVD vragen of de VSO door
de Belastingdienst na aanvaarding van dit voorstel zal worden opgezegd.Sinds 1 januari 2006 geldt voor woningcorporaties een beperkte vrijstelling
voor de vennootschapsbelasting. Deze vrijstelling, die in essentie betrekking
heeft op de verhuur van sociale huurwoningen, is opgenomen in het huidige
artikel 5, eerste lid, onderdeel d, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969. Van diverse kanten zijn vragen gesteld over opzegging van de VSO en
de daarbij in acht te nemen redelijke opzegtermijn. In dat kader merk ik het
volgende op. De VSO dient ter beëindiging van onzekerheid als gevolg
van de wijziging van artikel 5, eerste lid, onderdeel d, van de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969 (van volledige vrijstelling naar een beperkte
vrijstelling) per 1 januari 2006. De VSO ziet voornamelijk op afspraken
ten aanzien van de vast te stellen waarde in het economische verkeer van de
activa en passiva die behoren bij de commerciële activiteiten en op afspraken
over het (administratief) scheiden van de sociale activiteiten en de commerciële
activiteiten.Wanneer het huidige voorstel tot wet is verheven, komt de vrijstelling
voor woningcorporaties geheel te vervallen. Daarmee ontvalt ook de basis aan
de VSO. Ik ben dan ook van mening dat de VSO vanaf 1 januari 2008
voor latere jaren haar werking verliest en van rechtswege komt te vervallen.
De VSO behoudt wel haar werking voor de jaren 2006 en 2007. Dit brengt mee
dat een opzegging van de VSO feitelijk niet aan de orde is. Overigens mag
worden aangenomen dat de betrokken woningcorporaties in ieder geval vanaf 18 september
2007 (datum indiening wetsvoorstel belastingplan 2008) op de hoogte zijn van
de voorgenomen integrale belastingplicht. Van een gerechtvaardigd vertrouwen
dat de VSO ook na 1 januari 2008 zijn werking behoudt, kan dan ook geen
sprake zijn. Niettemin zal de Belastingdienst de betrokken woningcorporaties
schriftelijk van het vorenstaande op de hoogte te stellen.De VSO bindt partijen, dit betekent dat zowel de Belastingdienst als de
woningcorporaties daaraan gebonden zijn. Op zichzelf sta ik niet afwijzend
tegenover een soepele oplossing als er zich praktische problemen voordoen.
Deze kent echter zijn begrenzing daar waar contra legem zou worden gehandeld
of aan doel en strekking van de VSO geweld zou worden aangedaan.Ten aanzien van de VSO merk ik verder nog het volgende op. Woningcorporaties
die een VSO hebben gesloten, moesten de VSO uiterlijk 30 maart 2007 ondertekenen.
Volgens de VSO moest vóór 1 september 2007 worden gekozen
voor model 1 (juridische scheiding) dan wel model 2 (administratieve scheiding).
Omdat het wetsvoorstel inzake integrale belastingplicht van woningcorporaties
deze modelkeuze mede beïnvloedt, is de termijn van modelkeuze uitgesteld
tot 1 december 2007. Dit is met de branche gecommuniceerd. Ik realiseer
mij dat dit tijdpad erg strak is en ben daarom bereid onder voorwaarden de
termijn voor de modelkeuze verder op te rekken tot 1 februari 2008.De leden van de fractie van de SP vinden ook dat het vrij besteedbare
vermogen van de corporaties geactiveerd moet worden. De leden vinden dat dit
geld moet worden ingezet voor de bouw van nieuwe betaalbare woningen en aan
modernisering en onderhoud van de huidige woningvoorraad van corporaties.
De SP heeft gevraagd te reageren op een uitgewerkt plan waarin wordt afgezien
van de integrale vennootschapsbelastingplicht en het wooninvesteringsfonds
waarover de minister van Wonen, Wijken en Integratie afspraken heeft gemaakt
met Aedes anders wordt ingericht en wordt vergroot.Het eerste voorstel van de SP houdt in dat de grondslag voor de investeringsverplichting
wordt bepaald op grond van de vermogensovermaat van de corporaties per 1 januari
2007, verminderd met de investeringsopgave waarvoor op dat moment verplichtingen
waren aangegaan.Over de dekking via het investeringsfonds worden nadere afspraken gemaakt
tussen het Rijk en Aedes. Vooralsnog wordt daarbij uitgegaan van de WOZ-waarde.
Deze heeft als voordeel dat deze objectief is vast te stellen. Als nadeel
van het voorstel van de SP geldt dat de berekening van de overmaat een deels
subjectief karakter heeft, omdat deze zich baseert op gegevens die corporaties
zelf aanleveren.Als tweede stelt de SP voor de integrale vennootschapsbelasting over de
sociale activiteiten te vervangen door een verhoogde bijdrage aan het Wooninvesteringsfonds.Het kabinet heeft er voor gekozen over de financiering van de wijkaanpak
afspraken te maken met Aedes. Daarbij is afgesproken dat er 10 maal 250 miljoen
zal worden ingezet in de 40 wijken. De belastinginkomsten uit de vennootschapsbelasting
staan los van de uitgaven aan de wijkaanpak. Dit betekent ook dat de eventuele
schommelingen in de opbrengst ten opzichte van de raming geen repercussies
hebben voor de financiering van de wijkaanpak.Wat betreft negatieve reacties op sociaal gedrag, waar de SP aan refereert,
scoort vennootschapsbelasting beter dan de door de SP voorgestelde verplichte
bijdrage aan het Wooninvesteringsfonds. Vennootschapsbelasting is immers een winstbelasting, die alleen hoeft te worden voldaan als
er daadwerkelijk winst gemaakt wordt.Het derde voorstel van de SP is om alle corporaties, met uitzondering
van die zonder vermogensoverschot, op basis van draagkracht bij te laten dragen
aan het Wooninvesteringsfonds.Het kabinet is van mening dat de corporaties die 10 jaar lang € 250
miljoen extra moeten inzetten voor de wijkaanpak, gesteund moeten worden door
de andere corporaties en dus ontzien moeten worden bij de bijdrageheffing.
De precieze manier waarop dat gebeurt staat nog niet vast. Dat wordt op dit
moment uitgewerkt.Het vierde voorstel van de SP houdt in dat projecten die aangemeld worden
bij het Wooninvesteringsfonds worden getoetst op basis van transparante criteria
die het maatschappelijk rendement bepalen. Indien er méér aanvragen
zijn dan het fonds over middelen beschikt gaan de projecten in aandachtswijken
voor en vervolgens wordt de volgorde bepaald aan de hand van de maatschappelijke
score. Het vijfde voorstel van de SP is dat alle corporaties een beroep kunnen
doen op het wooninvesteringsfonds.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie heeft aangegeven dat met
Aedes gekeken wordt naar mogelijkheden om corporaties buiten de 40 wijken
te laten profiteren van de financieringsmogelijkheden van het fonds.Wat betreft toetsing: er is wel degelijk sprake van toetsing op maatschappelijk
rendement, namelijk op lokaal niveau. De wethouder maakt met lokale partners
een wijkactieplan. Dit wijkactieplan vormt de basis voor het doen van uitgaven,
ook wat betreft de inzet van corporaties. Projecten die in orde zijn bevonden
via een wijkactieplan, hoeven vervolgens inderdaad niet nog eens getoetst
te worden. Immers: een landelijk opererend privaat fonds moet daar niet een
ander oordeel over willen vellen. Ook zou het een dubbele administratieve
last opleveren.Het zesde voorstel van de SP houdt in dat investeringen van het fonds –
tenzij de aanvragende corporatie daarmee instemt – alleen kunnen worden
aangewend voor projecten die passen binnen de kerntaken van corporaties, zoals
omschreven in het Besluit Beheer Sociale Huurwoningen.Dit is ook het geval in het voorstel van het kabinet. Over de activiteiten
die passen binnen het BBSH wordt door het Rijk en Aedes een afsprakenkader
opgesteld. Het is echter niet zo dat het Rijk of gemeenten daarmee een terugtrekkende
beweging maken. Het gaat om aanvullende middelen. Primaire uitgaven (lerarensalarissen,
politie, etc.) zijn en blijven een overheidsverantwoordelijkheid. Overigens
worden uitgaven aan de wijkaanpak gedaan uit hoofde van de wijkactieplannen.
De wijkactieplannen worden door de gemeenten in overleg met de corporaties
en andere betrokkenen opgesteld.De leden van de fractie van de VVD vragen of toegelaten instellingen een
fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting kunnen vormen met hun dochterondernemingen.Naar aanleiding van deze vraag heeft het kabinet zich gerealiseerd dat
nu deze instellingen met hun gehele vermogen belastingplichtig worden voor
de vennootschapsbelasting, het ook in de rede ligt hen deze mogelijkheid te
bieden. In de bijgevoegde nota van wijziging is hierin voorzien.De leden van de fractie van de SP informeren naar de benodigde capaciteit
bij de Belastingdienst om in het kader van de vennootschapsbelastingplicht
van woningbouwcorporaties de openingsbalans vast te stellen en controles in
te stellen. Bij het bepalen van de gevolgen voor de uitvoering van deze maatregel
is geraamd dat voor de extra werkzaamheden die voortvloeien uit dit voorstel
in 2008 ca. 10 extra fte nodig zijn en in latere jaren 5 fte. De extra kosten
bedragen ongeveer € 1 miljoen in 2008 en € 0,5 miljoen
in latere jaren.De leden van de fractie van de PvdA hebben gevraagd in te gaan op het
commentaar van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB). Het grootste
deel van het commentaar van de NOB is in het vorenstaande aan de orde gekomen.
De NOB vraagt wel nog expliciet aandacht voor de positie van de stadsherstellichamen.Aan de vrijstelling voor de sociale activiteiten van woningcorporaties
is een vrijstelling gekoppeld voor daarmee gelijkgestelde instellingen werkzaam
in het belang van de volkshuisvesting (stadsherstellichamen) of de monumentenzorg.
In tegenstelling tot de NOB ben ik van mening dat het niet voor de hand ligt
om bij het vervallen van de hoofdvrijstelling de afgeleide vrijstelling in
stand te laten. Daar komt bij dat de activiteit van zulke restaurerende instellingen
vaak zal kunnen worden aangemerkt als het behartigen van een algemeen maatschappelijk
belang, zodat zij in principe in aanmerking kunnen komen voor de vrijstelling
van artikel 6 van de Wet op de vennootschapsbelasting. Voorwaarde daarvoor
is wel dat hun winst niet uitkomt boven de grens die voor die vrijstelling
wordt gesteld.Tevens vraagt de NOB nog of bijzondere regelingen ten aanzien van de BTW
en de overdrachtsbelasting zoals die in de VSO zijn opgenomen in stand kunnen
blijven.Woningcorporaties kunnen zich voor wat betreft de overdrachtsbelasting
na het vervallen van de VSO beroepen op vergelijkbaar beleid zoals is gepubliceerd
bij het besluit van 26 juni 2007.1 Daarmee
zal hetgeen door de NOB wordt opgemerkt over de mogelijkheid van een beroep
op de interne reorganisatievrijstelling ook na 1 januari 2008 niet tot
problemen aanleiding hoeven te geven.Voor de totstandkoming van een fiscale eenheid in de omzetbelasting evenals
voor het afzien van de integratieheffing voor (onder meer) woningcorporaties
gelden op grond van de wet c.q. een administratief besluit een aantal voorwaarden.
Deze voorwaarden zijn verbijzonderd voor woningcorporaties die deelnemen in
de VSO om hun toetreding tot deze overeenkomst niet te frustreren.
Bij het opzeggen van de VSO ontvalt de bestaansreden voor de verbijzonderingen.
Ik zie geen aanleiding om opnieuw voor woningcorporaties een van de wet en
van het besluit afwijkende regeling te creëren. Uiteraard kunnen woningcorporaties,
net als andere ondernemers, een beroep blijven doen op de gewone wettelijke
regels voor het al dan niet het bestaan van een fiscale eenheid en op het
bedoelde administratieve besluit voor het afzien van de integratieheffing.Overheid en dienstbare publieke sector (pijler VI)De leden van de fractie van de PvdA vragen wat de hefboomfunctie van groenbeleggen
op dit moment is (hoeveel geïnvesteerd vermogen wordt aangetrokken per
subsidieerde euro). Samen met de fiscale regelingen MIA en Vamil is de fiscale
faciliteit Groen Beleggen recentelijk geëvalueerd. Het evaluatierapport
zal door de minister van Ruimte en Milieu een dezer dagen naar de Tweede Kamer
verzonden worden. Hierin komt ook de effectiviteit van de regeling aan de
orde.Verder kan worden vermeld, dat in 2006 € 803 miljoen aan vermogen
toegekend is voor projectaanvragen. Ultimo 2006 is in totaal € 5,9
miljard belegd in Groenfondsen. Het budgettaire beslag voor de vrijstelling
en heffingskorting is in 2006 € 117 miljoen. Uit deze gegevens mag
niet worden afgeleid dat er een hefboomwerking is van € 50 belegd
vermogen per euro budgettair beslag, omdat niet bekend is in hoeverre het
belegde vermogen volledig verklaard kan worden uit het budgettaire beslag.Verhoging drank- en tabaksaccijnzenDe leden van de fractie van het CDA vragen zich af in hoeverre de verhoging
van de accijns werkelijk bijdraagt aan een vermindering van het drankmisbruik
onder de jeugd en of het kabinet kwantitatieve gegevens heeft hieromtrent.
Tevens vragen zij of het kabinet over gegevens beschikt waaruit blijkt dat
het gebruik van bier in het algemeen, dan wel onder jongeren in het bijzonder
toeneemt.De accijnsverhogingen op bier, sigaretten en shag zijn primair budgettaire
maatregelen. Deze verhogingen hebben als neveneffect dat zij het ontmoedigingsbeleid
ten aanzien van tabak en alcohol ondersteunen en versterken. Bij de nadere
invulling van de accijnsmaatregelen op alcohol en tabak is dit neveneffect
in de overwegingen meegenomen. Hoewel de consumptie van bier in het algemeen
niet is toegenomen, speelt bier wel een belangrijke rol waar het drankmisbruik
onder jongeren betreft. Jongeren beginnen op vroege leeftijd met drinken en
drinken steeds meer. In de beleidsbrief Alcohol en Jongeren van 24 maart
2005 werden deze trends al genoemd.1 Uit het
onderzoeksrapport «Het gebruik van alcohol door jongeren en de rol van
ouders: Resultaten van twee metingen» in opdracht van het Nationaal
Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie van juli 2007 blijkt
dat onder jongeren bier nog steeds het populairst is en dat de consumptie
van bier onder jongeren in de leeftijdscategorie 12 tot en met 15 jaar in
de periode 2004–2006 verder is toegenomen.In het kader van bestrijding van maatschappelijke problemen zoals drankmisbruik
en tabakconsumptie moeten maatregelen niet geïsoleerd worden bezien.
Het kabinet onderstreept het belang van een integrale en samenhangende visie
op de aanpak van onder andere roken en alcoholmisbruik. Het gaat om een pakket
van maatregelen waar wet- en regelgeving en prijsmaatregelen elkaar versterken
en aanvullend zijn op de al bestaande wet- en regelgeving. Daarbij gaat het
om combinaties van rookverbod, versterking van de handhaving en accijnsverhogingen.
Voor nadere informatie over maatregelen en toezeggingen ten aanzien van het
beleid gezondheid en preventie wordt verwezen naar de «Kaderbrief 2007–2011
visie op gezondheid en preventie» van de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport.1 Wat betreft kwantitatieve
gegevens wordt opgemerkt dat de prijselasticiteit van belang is om inzicht
te krijgen in de gedragseffecten. Het CPB gaat voor de prijselasticiteit van
bier uit van een schatting van – 0,35.2
Bij een prijsverhoging van 10% daalt de consumptie van bier dus naar
verwachting met circa 3,5%. Hierbij wordt opgemerkt dat een accijnsverhoging
alle gebruikers (jong en oud) treft.De leden van de fractie van het CDA vragen of de analyse van de grenseffecten
van een eventuele verhoging van accijns op bier met betrekking tot Duitsland
is gebaseerd op de prijs per verpakkingseenheid of per liter. De leden van
de fractie van de VVD hebben ook een vraag gesteld met betrekking tot de prijs
van bier in Nederland, Duitsland en België. De analyse in de toelichting
op het belastingplan is onder andere gebaseerd op de gemiddelde consumentenprijs
per liter. In het rapport «The contribution made by beer to the European
economy» van Ernst & Young van januari 2006 zijn onder andere de
gemiddelde verkoopprijzen in supermarkten en andere winkels binnen Europa
opgenomen. Uit het rapport blijkt dat Duitsland een hogere gemiddelde consumentenprijs
per liter kent dan Nederland. Overigens is het goed denkbaar dat de in het
rapport genoemde gemiddelde verkoopprijzen sinds de publicatie van het rapport
iets zijn veranderd of in de komende tijd nog zullen veranderen als gevolg
van gestegen grondstofkosten zowel in Nederland als in de omringende landen.
Voorzover nu bekend liggen de (gemiddelde) prijzen in Nederland op dit moment
nog steeds lager dan in de omringende landen.De leden van de fractie van het CDA vragen of het kabinet wellicht heeft
overwogen om bij de accijnsverhoging ook wijn te betrekken, dan wel die alcoholhoudende
dranken zoals Breezers die specifiek met het oog op consumptie door jongeren
op de markt worden gebracht. In het Coalitieakkoord is een accijnsverhoging
op alcohol aangekondigd. Bij de nadere invulling van deze maatregel is bezien
bij welke alcoholhoudende dranken de verhoging zou moeten neerslaan. De keuze
is daarbij gevallen op bier omdat bier een belangrijke rol speelt bij het
drankmisbruik onder (voornamelijk) jongeren. Er zijn geen aanwijzingen dat
wijn in belangrijke mate bijdraagt aan drankmisbruik onder jongeren. De gedistilleerde
dranken zijn in een tijdsbestek van drie jaar verhoogd en weer verlaagd als
gevolg van de opgetreden grenseffecten en teruglopende verkopen. Mixdranken
zoals Breezers vallen wat betreft de alcoholaccijns onder de categorie gedistilleerde
dranken. Het is niet mogelijk om alleen voor mixdranken de gedistilleerd-accijns
te verhogen. Indien men mixdranken zwaarder zou willen belasten, zal een afzonderlijke
verbruiksbelasting moeten worden geïntroduceerd. Bij de effectiviteit
van een dergelijke maatregel kunnen op dit moment vraagtekens worden geplaatst.
De afzet van alcoholhoudende mixdranken is de afgelopen jaren reeds sterk
teruggelopen. Een afzonderlijke belasting op mixdranken gaat gepaard met administratieve
lasten en uitvoeringskosten die moeten worden afgezet tegen de relatief geringe
opbrengst als gevolg van de toch al teruglopende consumptie. Onderstaand een
overzicht van de afzet van mixdranken in de jaren 2002 tot en met 2006.Premixen – consumptie in hectoliters:Jaar20022003200420052006Consumptie309 252204 117203 176140 980114 746Bron: Productschap Dranken; Commissie Gedistilleerd.Naast het feit dat afzet van de mixdranken steeds verder terugloopt, leidt
een (hoge) heffing op mixdranken voorts tot substitutie. Men stapt over op sterke drank (puur) of gaat zelf mixen. In Duitsland is, als gevolg
van een afzonderlijke heffing op mixdranken, de afzet van die mixdranken sterk
teruggelopen. De consumptie van andere alcoholhoudende dranken is onder jongeren
in Duitsland echter gestegen.De leden van de fractie van het CDA vragen hoe de gezondheidsinvloed van
sigaretten zich verhoudt tot die van shag. Tevens vragen zij of er vanuit
dit perspectief goede argumenten zijn om de verschillen in relatieve accijnsdruk
op sigaretten versus shag te rechtvaardigen. Ook de leden van de fractie van
de ChristenUnie vragen waarom er voor gekozen is het verschil in accijns tussen
sigaretten en shag niet op te heffen.Er bestaat geen verschil van mening over het feit dat zowel sigaretten
als shag een schadelijke invloed hebben op de gezondheid. De gezondheidsinvloed
kan worden bepaald aan de hand van het teer- en nicotinegehalte in beide producten.
Van sigaretten, een kant en klaar product, kan vrij eenvoudig het teer- en
nicotinegehalte worden bepaald. Voor shag geldt dat een en ander sterk afhankelijk
is van de hoeveelheid shag die voor een shagje wordt gebruikt en het soort
vloeipapier. Om die reden wordt voor een vergelijking uitgegaan van het gemiddelde
shagje. Ten aanzien van die vergelijking kan worden gesteld dat de gezondheidsinvloed
van sigaretten en shag op basis van het teer- en nicotinegehalte vergelijkbaar
is.Van oudsher kan het verschil in aard en verschijningsvorm van beide producten
een verschil in relatieve accijnsdruk verklaren.De leden van de fractie van het CDA vragen wat de mogelijke grenseffecten
zijn met betrekking tot sigaretten en shag. Daarnaast vragen de leden van
de fractie van de PVV om een inschatting van de (prijs)verschillen van een
pakje sigaretten respectievelijk pakje shag in vergelijking met België
en Duitsland met ingang van 2008.Grenseffecten ontstaan wanneer de prijsverschillen tussen de landen van
dien aard zijn dat het lonend is om over de grens het betreffende product
aan te schaffen. Voor Nederland zijn hoofdzakelijk de verschillen met België
en Duitsland van belang. In onderstaand overzicht wordt een vergelijking gemaakt
van de prijzen voor sigaretten en shag in die landen op dit moment met de
waarschijnlijke prijzen in Nederland na de in het belastingplan voorgestelde
verhoging. Wat de verkoopprijzen in Nederland precies zullen zijn na de voorgestelde
accijnsverhoging, is nu niet exact op voorhand aan te geven; dit is uiteraard
aan de branche.PrijzenSigaretten
19 stuksShag 50 gram België€ 4,30€  4,95Duitsland€ 4,47€  5,88 Nederland (na verhogingen in 2008)€ 4,30€  5,55 Verenigd Koninkrijk€ 7,62€ 15,78Voor sigaretten geldt dat de Nederlandse prijs na de voorgestelde verhoging
naar verwachting nog steeds lager zal zijn dan die in Duitsland en slechts
beperkt hoger dan in België. De prijs in het Verenigd Koninkrijk is en
blijft fors hoger. Voor sigaretten zullen zich dan ook naar verwachting geen
grenseffecten voordoen. Voor shag geldt dat ook na de verhoging Nederland
nog steeds een lagere prijs hanteert dan in Duitsland maar dat met België
een prijsverschil (Nederland duurder) zal ontstaan van ongeveer € 0,60
per pakje van 50 gram. Wellicht dat dit verschil aanleiding zal geven tot
(overigens veelal legale) grenseffecten. Deze effecten acht het kabinet verantwoord
indien deze worden afgezet tegen de nagestreefde doelen, namelijk het bereiken
van de opbrengst van € 200 miljoen en het bijdragen aan het terugdringen
van de tabaksconsumptie.In dit verband heeft VNO-NCW in zijn commentaar op het belastingplan opgemerkt
dat illegale handel en verkoop van namaakproducten een mogelijk
resultaat is van hoge accijnzen. Daarbij gaat het niet alleen om het relatieve
prijsniveau, maar ook om het absolute niveau. Dit is zonder meer juist. De
hoogte van de accijns in absolute zin beïnvloedt de kans op smokkel en
namaak. Smokkel moet overigens niet worden verward met de hiervoor beschreven
(legale) grenseffecten. Bij smokkel worden de accijnzen ontdoken (veelal ook
in het land van aankoop). Smokkel is echter nu al winstgevend omdat sigaretten
vrijwel overal hoog worden belast. De thans voorgestelde verhoging zal de
winstgevendheid wellicht verhogen, het zal naar verwachting geen aanleiding
zijn tot een toename van de smokkel.Met de leden van de fractie van de SP is het kabinet van mening dat voorzover
het aanpakken van de maatschappelijke problemen van drankmisbruik en roken
wordt beoogd ook andere maatregelen dan prijsmaatregelen mogelijk en zelfs
noodzakelijk zijn. Bovendien kunnen verschillende maatregelen elkaar versterken
en aanvullend werken. In de «Kaderbrief 2007–2011 visie op
gezondheid en preventie» van de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport is aangegeven welke maatregelen genomen zullen worden in 2008 en
op welke terreinen er nog aanvullend beleid zal komen in deze kabinetsperiode.
Zo wordt onder andere naast de voorgestelde onderhavige verhoging van de drank-
en tabakaccijns, ook het voornemen genoemd om de capaciteit bij de Voedsel
en Waren Autoriteit in 2008 voor enkele jaren uit te breiden om het toezicht
op de naleving van de leeftijdsgrenzen uit de Drank- en Horecawet te verscherpen,
in afwachting van een wijziging van die wet waarin gemeenten als toezichthouders
worden aangewezen.De leden van de fractie van de VVD vragen het kabinet om nader in te gaan
op de prijselasticiteit van sigaretten en bier. Over de prijselasticiteiten
van sigaretten en bier (de mate waarin de vraag naar sigaretten en bier verandert
als gevolg van prijswijzigingen) lopen de meningen uiteen. Naar de elasticiteitcoëfficient
van sigaretten en bier is zowel in Nederland als in het buitenland meermaals
onderzoek gedaan. In de evaluatie tabaksontmoediging wordt uitgegaan van een
schatting voor sigaretten van – 0,4.1
Dit betekent dat de vraag naar sigaretten met 4% daalt als de prijs
met 10% stijgt. Voor wat betreft bier gaat het CPB bijvoorbeeld uit
van een schatting van – 0,35.2De leden van de fractie van D66 vragen om een vergelijking van de alcoholaccijns
in Nederland en die in de omringende landen. Aangezien de leden van de fractie
van D66 doelen op de voorgestelde verhoging van de accijns op bier, is het
overzicht toegespitst op een vergelijking van de accijns op bier in Nederland
en omringende landen. Ook de leden van de fractie van de VVD verzoeken om
een vergelijkend overzicht van Nederland met Duitsland en België met
betrekking tot de geheven accijns op bier.Tabel 11 geeft de accijnstarieven op bier (categorie pils; per hectoliter)
in Nederland en omringende landen weer per 1 juli 2007.Tabel 11. Overzicht accijnstarievenBuurlandenAccijns op bierNederland25,11 België20,53 Duitsland9,45Luxemburg9,51 Verenigd Koninkrijk101,11Bron: Excise Duty Tables July 2007.Voorts hebben de leden van de fractie van de VVD ook gevraagd naar de
consumentenprijs en de geheven accijns op sigaretten. In tabel 12 wordt de
gevraagde informatie weergegeven. Hierbij wordt de prijs van sigaretten weergegeven
per pakje van 20 stuks en de accijns aan de hand van een specifiek bedrag
per 1000 stuks plus een percentage van de kleinhandelsprijs.Tabel 12. Consumentenprijs en accijns op sigarettenSigaretten Prijs/20 stuksAccijns Nederland€ 4,00€ 72,97 + 20,52% België€ 3,77€ 15,93 + 52,41%Duitsland€ 4,70€ 82,70 + 24,66%Hierbij moet worden opmerkt dat de Belgische meest gevraagde prijsklasse
een gewogen prijsgemiddelde is. Vandaar dat dit een relatief lagere prijs
vergeleken met Nederland en Duitsland laat zien.Volgens de leden van de fractie van de PVV is de belangrijkste reden van
de verhoging van de accijns op drank en tabak om een gedragseffect bij consumenten
te bewerkstelligen zodanig dat de consumptie van alcohol en tabak afneemt.
Voorts vragen de leden van de fractie van de PVV of dit gedragseffect is meegenomen
in de raming van de opbrengst van de accijnzen op bier, sigaretten en rooktabak.
De accijnsverhogingen op bier, sigaretten en shag zijn in eerste instantie
budgettaire maatregelen met als neveneffect dat deze maatregelen het ontmoedigingsbeleid
ten aanzien van tabak en alcohol ondersteunen en versterken. In de ramingssystematiek
van belastingmaatregelen worden mogelijke gedragseffecten niet meegenomen.
De endogene effecten worden wel verdisconteerd in het economisch beeld zoals
opgenomen in de Macro-economische verkenningen van het CPB. Tevens vragen
de leden van de fractie van de PVV of het kabinet van plan is de feitelijke
daling in de komende jaren te meten en te vergelijken met de huidige veronderstellingen.
Het is lastig om te voorspellen in hoeverre drankmisbruik en tabakconsumptie,
onder andere door jongeren, zullen dalen als gevolg van de accijnsverhogingen.
Aan de hand van de prijselasticiteit voor sigaretten (– 0,4) en
bier (– 0,35) zou een globale inschatting gemaakt kunnen worden.
Een kanttekening hierbij is dat de genoemde prijselasticiteit van sigaretten
en bier geen onderscheid maakt naar leeftijd. Bovendien zal de consumptie
niet alleen als gevolg van prijsmaatregelen kunnen afnemen, maar ook als gevolg
van andere maatregelen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het rookverbod
in de horeca. Indien blijkt dat de consumptie is gedaald, is het niet mogelijk
om de daling toe te schrijven aan afzonderlijke, specifieke maatregelen.De leden van de fractie van de PVV geven aan dat in 2004 de accijnzen
op tabaksproducten zijn verhoogd waarbij een extra accijnsopbrengst van € 400
miljoen werd begroot. De leden van de fractie van de PVV vragen wat de feitelijke
gerealiseerde extra accijnsopbrengst in 2004 is geweest.De opbrengst van de tabaksaccijns bedroeg in 2004 € 1 924
miljoen. De autonome accijnsverhoging van € 400 miljoen maakt hiervan
onderdeel uit. De vraag van de leden van de fractie van de PVV hoeveel van
deze € 400 miljoen feitelijk als gevolg van de autonome accijnsverhoging
is opgehaald, is niet te beantwoorden. Een wijziging van de accijnzen leidt
immers mogelijk ook tot gedragseffecten.In 2004 is naast de autonome accijnsverhoging van € 400 miljoen
een endogene daling van € 195 miljoen opgetreden. De oorzaken van
deze daling waren, naast de accijnsverhoging, mede gelegen in de introductie
van het rookverbod op de werkplek alsook de doorwerking van een afnemende
trend van het gebruik van sigaretten. Daarnaast heeft de branche van de gelegenheid
gebruik gemaakt om prijs exclusief belasting (fors) meer te verhogen dan noodzakelijk
was als gevolg van de accijnsverhoging. Al deze ontwikkelingen samen hebben
geleid tot de totaalopbrengst van de tabaksaccijns in 2004.De leden van de fractie van de PVV vragen of het zogenoemde multipliereffect
tot gevolg heeft dat de introductie van de verpakkingenbelasting en verhoging
van de BTW met 1%-punt als een veelvoud in de kleinhandelsprijs wordt
vertaald. Zij vragen voorts of de sigaretten in dit kader een uitzondering
vormen ten opzichte van andere consumptiegoederen. In dit verband vragen deze
leden tevens naar de extra accijnsopbrengsten van de BTW-verhoging op sigaretten.De eis dat de accijns ten minste 57% dient te bedragen van de kleinhandelsprijs
van de meest gevraagde prijsklasse kan met zich meebrengen dat een verhoging
van een van de componenten van de kleinhandelsprijs, niet zijnde de accijns
zelf, leidt tot een prijsverhoging die een veelvoud is van de «oorspronkelijke»
verhoging. Dit zogenoemde multipliereffect doet zich voor indien de accijnsdruk
van de meest gevraagde prijsklasse vóór de verhoging gelijk
is aan de hiervoor genoemde 57%. In dat geval daalt zonder nadere aanpassing
de accijnsdruk als gevolg van de prijsverhoging tot onder de 57%. De
Wet op de accijns verplicht in dat geval tot een aanpassing van de accijns.
Een verhoging van bijvoorbeeld het aandeel van de handel en de industrie leidt
in dat geval tot een prijsverhoging die ongeveer het drievoudige daarvan bedraagt.
Hetzelfde doet zich voor indien de introductie van de verpakkingenbelasting
of een BTW-verhoging leiden tot een verhoging van de kleinhandelsprijs van
de meest gevraagde prijsklasse doordat de fabrikant deze belastingen doorberekent
in de prijs. Sigaretten vormen hier inderdaad een uitzondering op de andere
consumptiegoederen. Indien overigens de accijnsdruk hoger is dan 57%
treedt het multipliereffect niet of in mindere mate op. De extra (overigens
endogene) accijnsopbrengsten als gevolg van de BTW-verhoging met 1%-punt
op sigaretten zijn – mits en voorzover deze leiden tot een verhoging
van de kleinhandelsprijs – circa € 5 miljoen zonder rekening
te houden met het multipliereffect. Indien dat multipliereffect zich wel voordoet
kan de accijnsopbrengst oplopen tot € 15 à € 20
miljoen.Toepassing kansspelbelasting gokautomatenDe leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP, de VVD en de PVV
hebben vragen gesteld over het opheffen van de uitzondering van kansspelautomaten
van de kansspelbelasting. De eerste vragen betreffen de gevolgen van de voorgestelde
maatregel voor de branche en het naar deze gevolgen verrichte onderzoek. Het
kabinet heeft zich bij het voorbereiden van de maatregel onder meer gebaseerd
op de rapportage over kengetallen van de speelautomatenbranche die door KPMG
is uitgebracht en het jaarverslag 2006 van het College van Toezicht op de
kansspelen. Op basis van deze gegevens is een beeld gevormd van de uitbreiding
van de grondslag van de kansspelbelasting en van de draagkracht van de sector.
Een additionele opdracht aan een onderzoeksbureau, zoals de leden van de fractie
van de PVV voorstellen, is dan ook niet nodig. Voor de openbaarmaking van
het onderhavige wetsvoorstel is geen overleg gevoerd met de branche of het
College van Toezicht op de kansspelen. Nadien heeft er op coöperatieve
wijze uitwisseling van informatie tussen het ministerie en de branche plaatsgevonden.De berekening van de uitbreiding van de grondslag van de kansspelbelasting
vormt het uitgangspunt van de opbrengstberekening. Bij het berekenen van de
meeropbrengst is rekening gehouden met de BTW die de sector op dit moment
feitelijk afdraagt. Dit is het saldo van de verschuldigde BTW over de afzet
en de verrekende vooraftrek. De incidentele meeropbrengst door herziening
van BTW-aftrek over eerdere investeringen is niet meegenomen in deze berekening.In de budgettaire effecten van het Belastingplan 2008 zijn de opbrengsten
conform de bestaande berekeningssystematiek, opgenomen zonder rekening te
houden met tweede orde-effecten en gedragseffecten. De totale effecten (waar
onder tweede orde en gedragseffecten) van het totale kabinetsbeleid voor het
komende jaar zijn opgenomen in de Macro Economische Verkenning 2008 (MEV)
van het CPB. De optredende derving aan vennootschapsbelasting, zowel van de
automatenbranche als van de mede-exploitanten, wordt tot de tweede orde gerekend
en is daarom niet in de budgettaire effecten opgenomen. Hetzelfde geldt voor
de mogelijke effecten op de afzet en de omvang van de branche. Over dit laatste
hebben de leden van de fractie van de SP een vraag gesteld. Genoemde effecten
maken wel deel uit van de berekening van de belastinginkomsten en het financieringssaldo
van de overheid in genoemde MEV.Indien er vraaguitval in de automatenbranche zou optreden, zo antwoord
ik laatstgenoemde leden, ligt het voor de hand dat het geld dat eerder in
de automatenbranche werd uitgegeven, nu zal worden uitgegeven aan andere goederen
of diensten. Aangezien deze goederen of diensten in hun algemeenheid ook aan
de BTW onderworpen zijn, hoeft een omzetdaling in een bepaalde sector macro-economisch
dus niet tot een daling van de BTW-opbrengst te leiden.De fracties van het CDA, de PvdA, de SP en de VVD vragen ook naar de relatie
met het kansspelbeleid en het voorkomen van gokverslaving. Het kansspelbeleid
in Nederland heeft tot doel het reguleren en beheersen van kansspelen, met
bijzondere aandacht voor het tegengaan van kansspelverslaving, het beschermen
van de consument en het tegengaan van illegaliteit en criminaliteit. Het kabinet
is het met de leden van de fractie van het CDA eens dat een verschuiving van
kansspelautomaten naar de illegaliteit niet wenselijk is. De in dit belastingplan
voorgestelde maatregel maakt een einde aan een uitzondering in de fiscale
wetgeving en daarbij heeft het kabinet geen wijziging van het kansspelbeleid
in de zin. Mij zijn geen onderzoeken bekend die een relatie leggen tussen
gokverslaving en het uitkeringspercentage van de automaten, de leden van de
fractie van de SP vragen hiernaar. De leden van de fractie van de VVD spraken
de vrees uit dat het gevolg van deze maatregel een toename zal zijn van het
illegale gokcircuit. We zullen de ontwikkelingen wat dit betreft nauwlettend
binnen de reguliere handhaving van het kansspelbeleid blijven volgen. De zin «Spelers
die een bepaalde tijd willen spelen moeten dan meer inzetten» in de
brief van 15 oktober die de leden van de fractie van de VVD is opgevallen,
heeft de bedoeling door te exerceren wat er zou gebeuren als de exploitanten
een deel van de lastenverhoging zouden afwentelen op de spelers door het uitkeringspercentage
van de automaat te verlagen. Uiteraard zal een dergelijke verlaging van het
uitkeringspercentage binnen de kaders van het speelautomatenbesluit moeten
plaatsvinden, zodat geen spanning ontstaat met het kansspelbeleid.De leden van de PvdA-fractie vragen verder wat de voorstellen betekenen
voor de brutowinstverdeling tussen de automatenbranche en de mede-exploitanten.
In de voorstellen die in het Belastingplan 2008 zijn vervat, wordt
de exploitant van de automaat belastingplichtig voor de kansspelbelasting.
De grondslag voor de kansspelbelasting is het bruto spelresultaat, het verschil
tussen de inleg en de uitgekeerde prijzen. Het bruto spelresultaat wordt volgens
een bepaalde sleutel tussen de exploitant en de mede-exploitant verdeeld.
De grondslagverbreding van de kansspelbelasting leidt ertoe dat de lasten
voor de exploitant stijgen.1 Het ligt dan in
de rede dat de verdeling van de opbrengst tussen exploitant en mede-exploitant
zal worden aangepast.Op de vraag van de leden van de SP-fractie naar een reactie op de argumenten
van de automatenbranche dat het niet nodig is om speelautomaten onder het
zogenoemde casinoregime te brengen, is het antwoord dat het spelen op kansspelautomaten
in onze ogen een grotere gelijkenis met casinospelen vertoont, met name op
het punt van het onmiddellijke resultaat en de mogelijkheid meteen verder
te spelen, dan met de overige spelen (loterijen, prijsvragen) die onder de
kansspelbelasting vallen.Ten slotte vroegen de leden van de fracties van het CDA en de VVD naar
de invloed van de maatregel op individuele bedrijven, met name Holland Casino,
respectievelijk JVH Gaming BV. Over individuele belastingplichtigen kan ik
echter geen mededeling doen.Budgettaire aspectenDe leden van de fractie van D66 vragen naar de lastenontwikkeling in de
periode 2008–2011. Zij vragen daarbij tevens inzicht in de definitieverschillen
tussen het kabinet en het CPB. Tabel 13 geeft een overzicht van de lastenontwikkeling
in de periode 2008–2011 naar oorzaak. Deze tabel staat ook in de Miljoenennota
2008.Tabel 13. Ontwikkeling inkomstenindicator*(* 1 mrd lopende prijzen)2008200920102011cumulatief Zorg (inclusief zorgtoeslag)4,30,30,30,75,6 w.v. zorgpremies5,20,40,40,96,8w.v. zorgtoeslag– 0,9– 0,1– 0,1– 0,2– 1,2Milieupakket1,00,60,00,01,6 Bevriezen algemene heffingskorting0,00,50,50,51,5Bevordering arbeidsparticipatie en koopkracht– 0,50,0– 0,5– 1,0– 2,0Economische structuurversterking0,0– 0,1– 0,1– 0,2– 0,4Bezuiniging Buitengewone Uitgavenaftrek0,40,00,00,00,4Overig0,1– 0,20,20,00,1       Totaal inkomstenindicator5,31,10,40,06,8      w.v. burgers3,11,40,40,35,2w.v. bedrijven2,2– 0,30,0– 0,21,6* De inkomstenindicator meet in feite de beleidsmatige EMU-saldo
relevante mutaties aan de inkomstenkant. Dit begrip wijkt daarmee af van het
lastenbegrip van het CPB (microlastenontwikkeling – MLO). Belangrijkste
verschillen zijn het feit dat financieringsverschuivingen tussen publiek en
privaat niet gecorrigeerd worden en dat de zorgtoeslag meegenomen wordt. Ook
uitgaven lopen niet mee in de inkomstenindicator (de reeks arbeidsparticipatie
en koopkracht zou bijv. hoger (meer lastenverlichting) uitvallen als ook uitgaven
meegenomen zouden worden).Voor nadere toelichting wordt verwezen naar het
Twaalfde rapport Studiegroep Begrotingsruimte, annex 3.Tabel 14 betreft de microlastenontwikkeling 2008–2011 zoals CPB
deze presenteert in de Actualisatie Economische Verkenning 2008–2011.2Tabel 14. Microlastenontwikkeling 2008–2011 2008200920102011cumulatief Indirecte belastingen12¾003¾ Directe belastingen¼¾– ¼– ¾¼ Totaal rijksbelastingen1¼3½– ¼– ¾3¾OPL-belastingen0000– ¼ Totaal belastingen1¼3½– ¼– ¾3¾ Sociale premies3¾– 1¾½¾3¼ Heffingen00000      Totaal microlastendruk51¾¼07      w.v. bedrijven1¾00– ¼1¼w.v. gezinnen31¾¼¼5¼ w.v. overheid¼000¼Tabel 15 ten slotte geeft de aansluiting tussen de microlastenontwikkeling
van het CPB en de ontwikkeling van de inkomstenindicator zoals gepresenteerd
in de Miljoenennota 2008 en laat zien wat de oorzaak is van de verschillen.Tabel 15. Aansluiting CPBAansluiting Fin Beeld met CPB beeld2008200920102011cumulatiefTotaal verschil (+ CPB hoger)– 0,30,7– 0,1– 0,10,2ramingsverschillen– 0,30,0– 0,1– 0,3– 0,7w.v. autokostenfictie– 0,20,2   w.v. verpakkingenbelasting– 0,1   – 0,1w.v. AWF premie verlaging0,00,00,0– 0,1– 0,1w.v. VPL pakket vorige kabinet0,1– 0,1– 0,1– 0,2– 0,3w.v. overig– 0,1– 0,10,0– 0,1– 0,2definitieverschillen– 0,10,70,10,20,9w.v. zorg– 0,90,00,00,0– 0,9w.v. zorgtoeslag0,90,10,10,21,2w.v. BU 1,2  1,2w.v. pseudo WW premie – 0,5  – 0,5w.v. overig– 0,1– 0,10,00,0– 0,2Het cumulatieve verschil tussen CPB en Fin raming is zeer beperkt (ca.
0,2 mrd). Een deel hiervan wordt verklaard door ramingsverschillen. Naast
de ramingsverschillen bestaat een verschil door de verschillende definities
die gehanteerd worden. De belangrijkste betreffen:• de zorg: nominale premiestijging als gevolg van een lager eigen
risico en pakketuitbreiding wordt door CPB als neutraal geboekt; In de inkomstenindicator
wordt dit als lastenverzwaring geboekt.• De zorgtoeslag loopt niet mee in de CPB boekhouding; wel in de
inkomstenindicator.• Bij de overheveling BU is er door het kabinet voor gekozen deze
buiten de boekhouding te houden: deze middelen worden aan de uitgavenkant
weer ingezet voor eenzelfde doelgroep. CPB heeft deze wel geboekt als lastenverzwaring.• De lagere WW premie als gevolg van het BTW pakket leidt bij het
CPB tot een grotere lastenverlichting. Dat komt omdat de lagere WW premie
voor overheidswerknemers door het CPB wel als lastenverlichting wordt betiteld,
terwijl onder de inkomstenindicator geen sprake is van lastenverlichting.
Dit loopt in de door het kabinet gehanteerde systematiek via de uitgavenkant.Ten slotteDe leden van de fractie van het CDA vragen ten slotte om een reactie op
het commentaar van de NOB. De leden van de fractie van de PvdA vragen een
reactie op de commentaren van de NOB, VNO-NCW en MKB-Nederland en de redactie
van de Vakstudie Nieuws. Hierna wordt ingegaan op het commentaar van de NOB
evenals op de commentaren van het VNO-NCW voorzover het punten betreft die
hiervoor nog niet aan de orde zijn gekomen.In het commentaar van VNO-NCW en MKB Nederland wordt bij de kansspelbelasting
opgemerkt dat de verschuiving van heffing over de uitgekeerde prijs naar de
heffing op het brutospelresultaat logica zou ontberen, omdat het buitenkansbeginsel
hiermee zou worden verlaten, waardoor het wezen van de kansspelbelasting gewijzigd
zou worden. In het commentaar van de NOB wordt opgemerkt dat het buitenkansbeginsel
voor de exploitatie van speelautomaten niet als rechtsgrond kan dienen.In reactie hierop wordt het volgende opgemerkt. De verlegging van de belastingplicht
naar de organisator is reeds ingezet met de introductie van het regime voor
de tafelspelen (belastingheffing over het brutospelresultaat) in 1981. Met
het voorstel van wet houdende Wijziging van de Wet op de kansspelbelasting
in verband met kansspelen via internet dat door de Tweede Kamer met algemene
stemmen is aangenomen (wetsvoorstel ligt thans in de Eerste Kamer), wordt
deze verschuiving van de belastingplicht naar de organisator uitgebreid tot
de categorie internetkansspelen.1 Met de voorgestelde
maatregel om ook de fysieke kansspelautomaten op basis van hetzelfde regime
in de kansspelbelasting te betrekken, wordt de reeds ingezette verschuiving
in het subject van de belastingplichtige verder doorgezet.Voorts wordt opgemerkt dat de voorgestelde kansspelbelasting in strijd
zou zijn met artikel 401 van de Europese BTW-richtlijn aangezien er sprake
zou zijn van een verboden omzetbelasting. Zoals reeds aangegeven bij brief
van 15 oktober 20072 heeft het Hof van Justitie
van de Europese Gemeenschappen aangegeven dat van een verboden belasting pas
sprake is indien die belasting wezenlijke kenmerken bevat van de BTW. Bij
voorgestelde regeling is dit niet het geval zodat geen sprake kan zijn van
een verboden omzetbelasting. Kortheidshalve wordt verder verwezen naar vorenstaande
brief.De herziening van de vooraftrek op gokautomaten waar de NOB en VNO-NCW
en MKB Nederland op doelen door de overgang van het regime van de gokautomaten
van de omzetbelasting naar de kansspelbelasting is ingegeven door dwingend
EU-recht. Het is de lidstaten niet toegestaan hiervan af te wijken. Wanneer
activiteiten niet langer in de BTW-heffing worden betrokken, is het niet mogelijk
van de herzieningsregels af te wijken.De meeste aantekeningen van de redactie van de Vakstudie Nieuws spreken
voor zich en behoeven geen nader commentaar.De NOB vindt het opmerkelijk dat de aftoppingsmaatregel voor pensioenopbouw
beperkt is tot pensioenopbouw in de tweede pijler en geeft het kabinet, om
een evenwichtig oudedagsmodel te creëren, in overweging om bij de invulling
van onderhavige regeling ook de oudedagsfaciliteiten in de derde pijler (lijfrenten)
en de levensloopregeling in de beschouwing te betrekken.Daarop kan worden gezegd dat voor de oudedagsvoorzieningen in de derde
pijler reeds een aftopping van de maximaal in aanmerking te nemen premiegrondslag
geldt. Het feit dat er niet voor is gekozen om de maximumgrondslag
in de tweede pijler gelijk te stellen aan de (lagere) maximumgrondslag in
de derde pijler, hangt samen met het uitgangspunt in de tweede pijler dat
de vormgeving van de pensioenregeling zoveel mogelijk aan sociale partners
wordt overgelaten en dat in de tweede pijler tegengestelde belangen een rol
spelen die in beginsel een natuurlijke rem op mogelijke bovenmatigheid vormen.
De levensloopregeling, die geen maximumgrondslag kent, is thans onderwerp
van een verkenning naar aanleiding van de plannen tot verbreding van die regeling
zoals opgenomen in het Coalitieakkoord.In de opvatting van VNO-NCW en MKB-Nederland behoort de omkeerregel tot
de primaire heffingsstructuur van belastingheffing en zou als basisregel dus
moeten gelden dat opbouw van pensioen als uitgesteld loon daadwerkelijk niet
wordt genoten.Een pensioenaanspraak vormt loon in de zin van de Wet op de loonbelasting
1964 en is dus in beginsel belast met loonbelasting. Alleen bij pensioenaanspraken
die blijven binnen bepaalde in deze wet opgenomen begrenzingen, is –
als uitzondering op deze hoofdregel – bepaald dat niet de aanspraak
wordt belast, maar de uitkering (omkeerregel). Anders dan VNO-NCW en MKB-Nederland
stellen, is het dus volledig in overeenstemming met de structuur van de Wet
op de loonbelasting 1964 dat alleen voor aanspraken die aan bepaalde voorwaarden
(het zogenoemde Witteveenkader) voldoen de omkeerregel wordt toegepast.De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen wanneer de financiële
compensatie voor pleegzorgouders en ouders met gehandicapte kinderen wordt
ingevoerd.Conform de afspraak in het Coalitieakkoord zal er met ingang van 2009
een financiële ondersteuning komen voor alleenverdienerhuishoudens die
de zorg hebben voor gehandicapte kinderen of pleegkinderen. Op dit moment
wordt onderzocht wat de meest geschikte vorm is van een dergelijke financiële
ondersteuning.De staatssecretaris van Financiën,J. C. de JagerXNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 066, nr. 2.XNoot2Zie bijvoorbeeld Kamerstukken II 2007/08, 31 236, nr. 1.XNoot1Bron; www.bovag.nl.XNoot1Nederlands beroepsgoederenvervoer over de weg, 1,2% van de kostprijs
binnenlands vervoer en 1,1% kostprijs internationaal vervoer (bron:
NEA 2006).XNoot2Zie MNP (2008), Beoordeling van milieumaatregelen in het Belastingplan
2008.XNoot1Zie bladzijde 42 van de bijlage bij Kamerstukken 2007/08, 31 209,
nr. 2.XNoot1CE Delft (2002), External costs of aviation.XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 205, nr. 5, p. 6.XNoot1Convention on International Civil Aviation (Stb. 1947/H 165).XNoot2Overeenkomst inzake luchtvervoer tussen de Europese Gemeenschap en haar
lidstaten, enerzijds, en de Verenigde Staten van Amerika, anderzijds; Washington,
30 april 2007 (Trb. 2007, 156).XNoot1Richtlijn 2003/96/EG van de Raad van 27 oktober 2003 tot herstructurering
van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten en elektriciteit
(PbEG L 283).XNoot1Kamerstukken II 2006/07, 30 800 XI, nr. 61.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200, nr. 16.XNoot1Verordening EG nr. 715/2007 van 20 juni 2007 betreffende de typegoedkeuring
van motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen
(euro 5 en 6) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie.XNoot1Richtlijn 2003/30/EG.XNoot2Besluit biobrandstoffen wegverkeer 2007, Stb. 2006, 542.XNoot3Kamerstukken II 2007/08, 30 305, nr. 36.XNoot1Artikel 2, tweede lid, Besluit biobrandstoffen wegverkeer 2007.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200, nr. 16.XNoot1CE Delft (2007), Milieukentallen van verpakkingen voor
de verpakkingenbelasting in Nederland.XNoot2Bijlage bij Kamerstukken II 2006/07, 28 694, nr. 36.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV, nr. 2 (tabel 41.3).XNoot1Bron: 12e rapport van de studiegroep begrotingsruimte en nota «CPB
corrigeert budgettair effect van individualiseren heffingskortingen».XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV, nr. 2 (tabel 41.2).XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV, nr. 2, p. 24–26.XNoot1«Een analyse van maatregelen gericht op de arbeidsparticipatie van
vrouwen», 17 januari 2007.XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV (artikel 41).XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200, nr. 16.XNoot1Zie de begroting van SZW; Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV, nr.
2, p. 187–187.XNoot2Zie de begroting van SZW; Kamerstukken II 2007/08, 31 200 XV, nr.
2, p. 24–26.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 31 200, nr. 51.XNoot1Recht op het chronisch ziekenforfait (€ 808 in 2007) bestaat
indien per persoon er minimaal € 320 aan zogenaamde specifieke uitgaven
worden opgevoerd.XNoot1Bijlage bij Kamerstukken II 2005/06, 29 689, nr. 112.XNoot2Artikel 70 Zorgverzekeringswet.XNoot1Voor alle partijen die hun verkiezingsprogramma hebben laten analyseren
door het CPB (CDA, PvdA, VVD, SP, GroenLinks, D66, ChristenUnie en SGP) geldt
dat zij de woningcorporaties aanslaan voor een financiële bijdrage (CPB,
2006, Keuzes in kaart 2008–2011).XNoot1Brief aan de staatssecretaris van Financiën van 20 juni 2007,
briefnummer 2007 145. Tevens in afschrift verzonden aan de vaste commissies
van WWI en Financiën uit de Tweede Kamer.XNoot1Brief van PriceWaterhouseCoopers aan de vaste commissie voor Financiën
uit de Tweede Kamer van 10 oktober 2007, briefnummer WB/RB/DVG/2007–10.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 30 995 nr. 15.XNoot1Nr. CPP2007/265M, Stcrt. nr. 131.XNoot1Kamerstukken II 2005/06, 27 565, nr. 29.XNoot1Kamerstukken II 2007/08, 22 894, nr. 134.XNoot2CPB Discussion Paper 76, «Alcohol Taxation and Regulation in the
European Union».XNoot1Kamerstukken II 2004/05, 22 894, nr. 61.XNoot2CPB Discussion Paper 76, «Alcohol Taxation and Regulation in the
European Union».XNoot1De exploitant is belastingplichtig voor de kansspelbelasting, terwijl
in het huidige systeem de btw wordt gedragen door zowel de exploitant als
door de mede-exploitant, ieder voor zijn deel in de bruto spelopbrengst.XNoot2CPB-Document 151, september 2007.XNoot1Kamerstukken 30 583.XNoot2Kamerstukken II 2007/08, 31 205, nr. 7. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31205-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl