Terugkeerbeleid; Verslag algemeen overleg van 6 december 2005 over de brief van 13 oktober 2005 inzake het inspectierapport themaonderzoek 'Ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring' (29344, nr. 48)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29344, nr. 56

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-01-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29344 nr. 56

23-01-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29344Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 344Terugkeerbeleidnr. 56VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 januari 2006De vaste commissie voor Justitie1 heeft op
6 december 2005 overleg gevoerd met minister Donner van Justitie en minister
Verdonk van Vreemdelingenzaken en Integratie over:– de brief d.d. 13 oktober 2005 inzake het
inspectierapport themaonderzoek «Ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring»
(29 344, nr. 48).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Fessem (CDA) spreekt lof uit voor
het rapport Ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring van de Inspectie
voor de sanctietoepassing (ISt). De daarin genoemde betrokkenheid van de medewerkers
van het Grenshospitium (GH) en het Uitzetcentrum Rotterdam (UCR) bij vooral
kinderen is hem ook bij de werkbezoeken gebleken. Hij vindt het jammer dat
in de publiciteit vaak het tegenovergestelde wordt gesuggereerd, alsof alles
wat met het asielbeleid samenhangt niet deugt.Op de aanbeveling van de ISt om ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring
te categoriseren als een bijzondere doelgroep, antwoordt minister Donner in
zijn brief (29 344, nr. 48) dat hij hiermee rekening zal houden, mocht
worden overgegaan tot het aanpassen van de desbetreffende regelgeving. Is
de minister dan van plan de regelgeving aan te passen, en zo ja, wanneer?
Verder schrijft de minister te «bezien» of nadere voorlichting
gegeven kan worden. Ook al zo’n waterige respons. Het lijkt de heer
Van Fessem dat een brochure niet te veel moeite kan kosten. Voorts wil de
minister «bezien» of ouders met minderjarigen met voorrang kunnen
worden behandeld en hierover overleggen met degenen die betrokken zijn bij
het uitzettingsproces. Wanneer is de uitslag van dat overleg bekend?De formule die in het vertrekcentrum Ter Apel wordt gehanteerd, is volgens
de ISt buitengewoon kindvriendelijk. De minister schetst echter het dilemma
van enerzijds de hoge financiële en personele inspanningen die bij deze
formule horen en anderzijds de keuze voor vreemdelingenbewaring als ultimum
remedium. Een (toekomstige) meldplicht of de kinderen elders onderbrengen
zijn andere mogelijkheden. De heer Van Fessem vindt de hoge kosten voldoende
reden om niet direct over te stappen op een formule zoals in Ter
Apel. Wordt een grotere toestroom van ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring
verwacht, dan is het wellicht wel zinvol om hiertoe over te gaan.Een periodieke toetsing door de GGD op veiligheid en hygiëne is een
goede zaak. De heer Van Fessem kan zich vinden in de opmerkingen van de minister
in de genoemde brief over het verblijfsplan, het verstrekken van achtergrondinformatie
aan de instelling en het niet maximeren van het verblijf in vreemdelingenbewaring
voor ouders met minderjarigen. De uitwisseling van informatie lijkt al goed
te verlopen door de TULP-selectie. Is dat juist? Kinderen tijdelijk buiten
de instelling laten verblijven voor een ontmoeting is een sympathieke gedachte.
Waarom vindt de minister die onuitvoerbaar? Wanneer zijn de resultaten bekend
van het onderzoek naar de bibliotheekvoorzieningen en hoe is het gesteld met
de brandveiligheid in het GH en het UCR?De heer De Wit (SP) onderschrijft de waarschuwing
van de UNHCR, Vluchtelingenwerk Nederland en Amnesty International dat detentie
voor een kind ingrijpend is en een mogelijke dreiging kan vormen voor zijn
of haar geestelijke ontwikkeling. Kinderen horen niet te verblijven in een
UCR, frisse lucht te krijgen in een luchtkooi, slechts twee uurtjes per dag
buiten te kunnen spelen en omringd te worden door geüniformeerde beveiligingsmedewerkers
waarvoor zij bang zijn. Aan het opsluiten van kinderen in centra voor vreemdelingenbewaring
moet daarom zo snel mogelijk een eind worden gemaakt. De bewindslieden stellen
zich op het standpunt dat vreemdelingenbewaring te voorkomen is doordat de
ouders vertrekken of door de kinderen elders onder te brengen, maar dat vindt
de heer De Wit geen reële keuze. Het is moeilijk voorstelbaar dat ouders
die elk moment kunnen worden uitgezet, zich laten scheiden van hun kinderen.
Het is ook niet in het belang van het kind als het in deze situatie de ouders
moet missen. Kinderen mogen niet gedwongen worden te kiezen tussen vrijheid
en de aanwezigheid van de ouders en ouders mogen niet gedwongen worden te
kiezen tussen vrijheid voor hun kinderen en het bij elkaar houden van het
gezin. De heer De Wit roept de bewindslieden daarom op snel alternatieven
te vinden die een einde maken aan de vreemdelingenbewaring van ouders met
kinderen. De aanbevelingen van de ISt waardeert de heer De Wit zeer.De inspectie beveelt in haar rapport aan, ouders met minderjarigen als
een aparte groep te beschouwen voor wie een aparte regeling en een op hen
afgestemde accommodatie noodzakelijk zijn. Het is van belang om de meer beschermende
internationale wet- en regelgeving, waaronder het IVRK (Internationaal Verdrag
inzake de Rechten van het Kind) en de Havana Rules, te verwerken in specifieke
wetgeving voor deze groep. De heer De Wit is teleurgesteld over de afwachtende
opstelling van de minister van Justitie tegenover deze aanbeveling. Op deelaspecten –
voorlichting, verblijfsplan, onderwijs, bibliotheek en sport – voldoet
de vreemdelingenbewaring van ouders met minderjarigen niet aan de Havana Rules
en het IVRK. De minister wil alleen maar onderzoeken of verbeteringen mogelijk
zijn, terwijl hij in feite concrete maatregelen moet nemen om de situatie
in overeenstemming te brengen met deze wet- en regelgeving. Wat gaat hij doen
om de praktijk op deze aspecten te verbeteren? Werknemers in het GH en UCR
dringen aan op extra scholing in het omgaan en begeleiden van minderjarigen.
Deze scholing wordt in de Havana Rules voorgeschreven. De heer De Wit dringt
er daarom bij de minister op aan die scholing mogelijk te maken. Een oplossing
voor de angst voor blauwe uniformen, ligt voor de hand: zorg ervoor dat de
werknemers anders gekleed gaan. Hoe korter de kinderen in vreemdelingenbewaring
zijn, hoe beter. De bewindslieden zeggen dat de termijn vanzelf korter wordt
als de ouders meewerken aan vertrek, maar iedereen weet dat het vaak veel
tijd in beslag neemt om de papieren in orde te maken, waardoor het verblijf
onverantwoord lang duurt.De UNHCR doet drie suggesties om meer vrijheid voor kinderen in vreemdelingenbewaring
te creëren en neemt daarbij het vertrekcentrum Ter Apel als uitgangspunt:
een straffere meldplicht, elektronische bewaking en uitbreiding van de doelgroep
van het vertrekcentrum. Kunnen de bewindslieden hierop uitdrukkelijk ingaan?
De inzet moet zijn om de huidige detentieomstandigheden in overeenstemming
te brengen met het aanbod in Ter Apel. Het zoveel mogelijk opheffen van de
interne beperkingen en het uitbreiden van voorzieningen voor kinderen is daarbij
een stap in de goede richting.De heer Visser (VVD) vindt dat te allen tijde
moet worden voorkomen dat kinderen in vreemdelingenbewaring komen. Die oplossing
is een ultimum remedium. In feite gaat het om het terugkeerbeleid: hoe moet
hieraan zo vorm worden gegeven dat vreemdelingen vrijwillig terugkeren naar
het land van herkomst? In de praktijk werkt de vreemdeling niet altijd mee
aan terugkeer; ook vertelt hij niet altijd de waarheid. Gaat het daarbij om
ouders met kinderen, dan wordt de overheid met een serieus probleem geconfronteerd.
De verantwoordelijkheid van de ouders verdwijnt daarbij wel eens uit beeld.
Dat is niet goed, want de sleutel ligt juist bij de ouders. Vreemdelingenbewaring
gebeurt ter fine van uitzetting. Werkt de vreemdeling mee, of wendt hij zich
tot de Internationale Organisatie voor Migratie, dan is vreemdelingenbewaring
meestal niet nodig. Dat de inspectie hierover rapporteert, toont aan dat de
overheid het probleem van ouders en minderjarigen in vreemdelingenbewaring
serieus neemt. Het feit dat een van nature kritische inspectie een aantal
punten, waaronder de betrokkenheid en medewerking van personeel in de uitzetcentra,
als positief beoordeelt, moet meewegen in het oordeel over de vreem-delingenbewaring.In de reactie van het kabinet om niet te kiezen voor een constructie zoals
in Ter Apel kan de heer Visser zich vinden. Hierdoor wordt het probleem immers
alleen maar verschoven. Hem is nog onduidelijk of de ouders altijd op de hoogte
worden gesteld het beschikbaar zijn van voorzieningen zoals een internaat.
Maken de ouders hiervan gebruik als dit hun bekend is? Het IVRK neemt enerzijds
als uitgangspunt dat ouders en kinderen niet moeten worden gescheiden, maar
vindt aan de andere kant dat het belang van het kind voorop moet staan. Dat
lijkt soms te botsen. Is dit verdrag nog wel adequaat en hanteerbaar als ouders
een langere periode niet meewerken?Is vreemdelingenbewaring nodig, dan moet de bewaringsinstelling geschikt
zijn voor een kort verblijf. Worden ook kinderen in bewaring gesteld, dan
moeten ouders en kinderen samen kunnen zijn. Daarvoor is nodig dat er aanpalende
vertrekken zijn, internaatmogelijkheden en school- en bibliotheekvoorzieningen.
Een instelling hoeft niet afgestemd te zijn op een lang verblijf. Dat moet
immers worden voorkomen. Wat is overigens de reactie van het Grenshospitium
en het UCR op het rapport van de ISt? Overlegt het ministerie van Justitie
met de betrokken werknemers over aanpassingen?Bij de terugkeer zijn niet alleen het COA, de IND en de Kmar betrokken,
maar ook andere organisaties zoals Vluchtelingenwerk, advocaten, gemeenten
en particulieren. Het blijft de vraag hoe moet worden omgegaan met vreemdelingen
die weigeren rechterlijke uitspraken te volgen. Kan het kabinet daarnaar een
onderzoek te doen, waarbij de rol van alle actoren in beeld wordt gebracht?
Neemt het aantal ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring toe, dan
is het aan te bevelen om ook dat aspect bij dat onderzoek te betrekken.Mevrouw Vos (GroenLinks) vindt de omstandigheden
waarin ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring worden gehouden,
niet langer houdbaar. Zij noemt voorbeelden waaruit blijkt dat kinderen in
het UCR in Zestienhoven geen onderwijs krijgen. Bezoek wordt lastig gemaakt, cadeautjes worden gescreend en onschuldige dingen zoals pennen en knutseldingen
worden helemaal niet overhandigd. De kinderen mogen af en toe in een luchtkooi
naar buiten. Dat is onduldbaar. Het rapport van de ISt is niet alleen maar
negatief. Veel medewerkers spannen zich in om er het beste van te maken. Dat
mag genoteerd worden, maar het is de vraag of dat voldoende is. Mensen in
vreemdelingenbewaring zijn opgesloten en afhankelijk van bijzondere zorgen
door de overheid. Kinderen zijn in die situatie uitermate kwetsbaar. Het inspectierapport
noemt een aantal zaken waaraan het bij de bewaring schort.Mevrouw Vos vraagt de minister vreemdelingenbewaring van minderjarigen
onmogelijk te maken. De belangrijkste conclusie van de inspectie is immers
dat vreemdelingenbewaring van ouders met minderjarigen geen recht doet aan
het belang van het kind. Deze ernstige constatering kan de minister niet afdoen
met de opmerking dat de inspectie overwegend positief is. De minister stelt
zich formalistisch op tegenover de aanbeveling van de inspectie om de vreemdelingen
beter te informeren over de omstandigheden en de detentieduur. Het is treurig
dat de minister vindt dat de verantwoordelijkheid van de overheid eindig is
en dat het daarom niet uit te sluiten is dat mensen op straat belanden. De
verantwoordelijkheid van de overheid voor kinderen houdt nooit op. Kunnen
de bewindslieden hierop geen beter antwoord geven? Een voorstel om kinderen
in een vriendelijker regime te plaatsen wordt terzijde geschoven. Mevrouw
Vos is niet erg enthousiast over het regime in Ter Apel, maar dat biedt wel
meer vrijheid dan het regime in Zestienhoven. Waarom wil de minister dat niet?
Ook is niet duidelijk waarom vreemdelingen niet beter geïnformeerd kunnen
worden, zoals de inspectie aanbeveelt. Een korte detentieduur is in het belang
van ieder. Wat doet de overheid om de duur van de detentie zo kort mogelijk
te houden?Tot slot stelt mevrouw Vos nog een aantal vragen. Wat is volgens de toegepaste
regimes van vrijheidsontneming de maximale termijn voor verblijf van ouders
met minderjarigen? Het belang van het kind moet doorslaggevend zijn voor de
toepassing van de vreemdelingenbewaring, niet het vluchtgevaar als dat niet
concretiseerbaar is. Is de minister het daarmee eens? Wat vindt de minister
van het feit dat het onderwijs op Zestienhoven ernstig tekortschiet en gaat
hij daar iets aan doen? Zijn al processen-verbaal opgemaakt wegens schending
van de Leerplichtwet? Waarom blijft de minister erbij dat verblijfsplannen
zinloos zijn?Dat mensen met onbekende bestemming vertrekken en in de illegaliteit geraken,
is realiteit. Als daar kinderen bij betrokken zijn, is dat onhoudbaar. Dan
is niet alleen de verantwoordelijkheid van de ouder in het geding. Illegaliteit
kan niet vroeg genoeg voorkomen worden door intensieve terugkeertrajecten,
maar ook door de ruiterlijke erkenning van het feit dat terugkeer niet altijd
in het verschiet ligt, bijvoorbeeld door gebrek aan medewerking van de herkomstlanden.
Daarvan mag de vreemdeling niet de rekening gepresenteerd krijgen.Mevrouw Lambrechts (D66) vindt het goed nieuws
dat de opvang in Nederland in algemene zin aansluit bij de desbetreffende
nationale en internationale normen. Slechts nieuws is dat daaraan slechts
minimaal wordt voldaan. Het is haar niet duidelijk of de regering de ISt om
het advies heeft gevraagd. Als om advies is gevraagd, begrijpt zij niet waarom
de regering niets met de aanbevelingen doet. Is echt goed gekeken naar de
alternatieven – frequenter toepassen van de meldplicht, tagging, Ter
Apel – of is meteen besloten om daar niet voor te kiezen? De alternatieven
lijken haar wel degelijk uitvoerbaar en maken de situatie zeker voor kinderen
veel draaglijker.Van de aanbeveling van de inspectie om een maximale verblijfsduur van
drie maanden in te stellen, is mevrouw Lambrechts geschrokken. Dat is wel
heel erg lang, zeker voor een kind. Hoelang zitten vreemdelingen gemiddeld
in bewaring? Is het wel nodig om bij de vreemdelingenbewaring
de kamers van negen uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends op
slot te doen? Een ouder kan dat nog beredeneren, maar voor een kind dat geen
straf heeft verdiend, is dat niet begrijpelijk. Is serieus bekeken of dit
kan worden veranderd?Als het waar is dat minderjarigen in vreemdelingenbewaring maar één
dagdeel per week onderwijs krijgen, wordt de Leerplichtwet overschreden. Dat
moet veranderen, zeker als de minderjarigen langer dan drie maanden in bewaring
worden gehouden. Kunnen de bewindslieden zich hier niet meer voor inspannen?
Mevrouw Lambrechts is het ermee eens dat de ouders hierbij een rol spelen,
maar ook de overheid is voor deze kinderen verantwoordelijk.De heer Klaas de Vries (PvdA) refereert aan
een brief van de UNHCR waarin wordt gesteld dat zowel het Grenshospitium als
het Uitzetcentrum Rotterdam ongeschikt zijn voor de detentie van kinderen.
Vooral de faciliteiten in het UCR beantwoorden niet aan de minimumeisen voor
een acceptabele leefomgeving voor kinderen. Zal dat de regering een zorg zijn,
of vindt zij dat buitengewoon treurig en wil zij daar iets aan doen? De reactie
op het rapport van de ISt geeft de heer De Vries eerder de indruk dat de regering
juist niet al het mogelijke wil doen om aan de nationale en zeker de internationale
eisen te voldoen. Met de aanbeveling van de inspectie om voor ouders met minderjarigen
in vreemdelingenbewaring aparte regelgeving op te stellen, wordt «rekening
gehouden, mocht worden overgegaan tot het aanpassen van regelgeving».
Waarom wordt deze aanbeveling niet zonder meer onderschreven door te stellen
dat het uiterste zal worden gedaan om dat te realiseren? Daaruit zou een geheel
andere houding van de regering spreken.De inspectie schrijft in haar rapport dat de vrijheidsbenemende maatregel
kan worden opgeheven zonder dat het vertrek van de vreemdeling is gerealiseerd.
Voor kinderen wordt dan wel voedsel meegegeven voor de eerste 24 uur, maar
voor de rest moet de vreemdeling er zelf maar voor zorgen. Hoe stelt de regering
zich dat voor? Als het in de tijd van de bewaring al niet gelukt is om de
papieren voor elkaar te krijgen of om de vreemdeling uit te zetten, hoe kan
dan worden verwacht dat dit wel lukt in de daarop volgende 24 uur? Hoe gaat
het dan met de kinderen? Moeten de vreemdelingen die geen geld hebben dan
maar gaan stelen, of zijn ze dan afhankelijk van de liefdadigheid van anderen?
Dit probleem mag niet weggemoffeld worden. De heer De Vries wil hierop een
serieus antwoord van de bewindslieden.Het is op z’n minst onoprecht om te schrijven dat een verblijfsplan
geen zin heeft omdat het verblijf van kinderen in een inrichting geschiedt
op basis van de vrijwillige keuze van de ouders. Ongetwijfeld worden zij gedwongen
om in vreemdelingenbewaring te gaan. Om dan te zeggen dat het verblijf berust
op een vrijwillige keuze is niet terecht. De heer De Vries roept de bewindslieden
op om met de vluchtelingenorganisaties te overleggen over de vraag hoe kan
worden voldaan aan de internationale normen terzake.De heer Van der Staaij (SGP) vindt dat het
rapport van de inspectie een genuanceerd en zakelijk beeld geeft van de situatie
in het Grenshospitium en het UCR. De diagnose is helder. Op tal van punten
wordt gehandeld in overeenstemming met de internationale normen, maar niet
op alle. Er kan wel degelijk het nodige verbeterd worden.Vreemdelingenbewaring moet, zeker voor kinderen, een ultimum remedium
zijn. Het is van belang dat de verblijfsduur zo kort mogelijk is en de omgeving
moet voor kinderen zo vriendelijk mogelijk zijn. Op de aanbevelingen van de
inspectie moet dan ook zo ruimhartig mogelijk worden ingegaan, ruimhartiger
dan de minimalistische formuleringen van het kabinet op een aantal punten.1. De aanbeveling om voor ouders met minderjarigen aparte regelgeving
op te stellen, moet gewoon worden opgevolgd.2. Aan gezinnen die in vreemdelingenbewaring komen, moet duidelijker voorlichting
worden gegeven over de omstandigheden en de voorzieningen in de centra.3. Bekeken moet worden of meer kan worden gedaan om gezinnen met voorrang
uit te zetten.4. De situatie waarin een gezin terechtkomt na verblijfsbeëindiging
verdient structurele en persoonlijke aandacht.5. Personeel moet worden geschoold voor omgang met kinderen.Wat kan worden gedaan om kinderen meer bewegingsvrijheid en recreatiemogelijkheden
te geven binnen de gesloten opvang? De inspectie stelt voor om een combinatie
te realiseren met andersoortige voorzieningen, waarvan de kinderen in het
uitzendcentrum dan ook gebruik kunnen maken. Zijn daar mogelijkheden voor?De inspectie zegt in haar rapport dat haar bevindingen kunnen bijdragen
aan de besluitvorming over de inrichting van nieuwe centra. Wordt bij de bouw
van nieuwe capaciteit voor vreemdelingenbewaring rekening gehouden met de
aanbevelingen in dit rapport?Antwoord van de bewindsliedenDe minister van Justitie benadrukt dat de
ISt mede op basis van thema’s een programma voor inspectie opstelt.
Ouders met minderjarigen in vreemdelingenbewaring is een van de thema’s
die door het departement zijn aangedragen, maar de inspectie kiest zelf de
onderwerpen voor inspectie. Het rapport is dus niet verschenen omdat daarom
is gevraagd; het berust op het programma van de inspectie.Het rapport is besproken met het Grenshospitium en met het UCR. De aanbevelingen
in het rapport hebben vaak betrekking op slechts een van beide instellingen.
Zo is de bibliotheekvoorziening in Amsterdam uitstekend, maar ontbreekt deze
in Zestienhoven. De punten die in het rapport worden genoemd, zijn alle ter
hand genomen.Binnen de centra verblijven de kinderen in gezelschap van de ouders. Het
zijn de ouders die in bewaring worden gehouden. In een normale penitentiaire
situatie zouden de kinderen naar een voogdij-instelling gaan. De ouders kunnen
er bij de vreemdelingenbewaring voor kiezen om dat niet te doen en de kinderen
bij zich te houden. Deze keuze is aan de ouders en wordt hun niet door de
overheid opgelegd. De kinderen kunnen ook elders worden opgevangen, bij familie
buiten de inrichting of anderszins. Kiezen de ouders ervoor de kinderen bij
zich te houden, dan is de overheid verantwoordelijk voor een adequate opvang.
Uit het rapport van de inspectie blijkt dat die er ook is, maar dat de inspectie
op een aantal punten bedenkingen had gelet op internationale regelgeving en
de Havana Rules. Op die punten zijn de voorzieningen aangepast aan de aanbevelingen.
Het oordeel van de inspectie is dat de voorzieningen aan de vereisten voldoen.
De ISt en Defence for Children constateren enerzijds dat de omgeving niet
de gunstigste omgeving is om een kind in op te voeden, maar anderzijds vinden
zij het nog veel slechter om het kind van de ouder te scheiden. Dat is de
keuze waar men voor staat. Het kan in ieder geval niet zo zijn dat de vreemdelingenrechtelijke
positie van de ouders verandert omdat zij ervoor kiezen de kinderen bij zich
te houden. Formeel worden de kinderen dus niet in bewaring gehouden; zij verblijven
in een dergelijke omgeving omdat de ouders wel in bewaring worden gehouden.
De minister wil kennisnemen van de brief van de UNHCR en bezien wat hij daarmee
zal doen, maar vooralsnog houdt hij vast aan het oordeel van de inspectie.Getracht is om voor de ouders en de kinderen een zo groot mogelijke bewegingsvrijheid
te creëren. Van 08.00 uur tot 21.00 uur zijn de deuren geopend en kunnen
de gezinnen zich vrij door de afdeling en de luchtplaats bewegen.
Er is een luchtkooi waarvan de ouders en de kinderen gebruik kúnnen
maken, maar er is ook een open ruimte met twee chalets erop. De minister toont
foto’s van de instellingen, waarop de luchtplaats te zien is. Dit is
ook de situatie die de inspectie heeft aangetroffen. Voorts is er een gemeenschappelijke
verblijfsruimte, met een aparte kinderkamer waarin kleine stoeltjes staan
en speelgoed en een tv aanwezig zijn. Het is nodig om de deuren om 21.00 uur
te sluiten omdat er in de nacht minder personeel is. Moet een deur om speciale
redenen wel openblijven, dan kan dat in overweging genomen worden. De inspectie
vindt wel dat de voorzieningen voor lichamelijke training verbeterd kunnen
worden. Dat hiervoor onder andere in Rotterdam geen voorzieningen waren, komt
omdat de groep kinderen die daar verblijft klein is en er gemiddeld kort verblijft.
Omdat er sprake is van een vlottende populatie kunnen ook geen protocollen
en programma’s opgesteld worden.Het onderwijsaanbod is om dezelfde reden in Amsterdam en Rotterdam verschillend.
In het Grenshospitium zitten personen die aan de grens worden opgepikt. De
onderwijsbehoefte is voor ieder van hen totaal verschillend, zodat het GH
al verschillende onderwijzers heeft. Daar is een onderwijzer voor 16 uur beschikbaar.
Gemiddeld wordt twee dagen per week onderwijs gegeven, met huiswerkopdrachten.
Personen die worden opgevangen, vallen overigens niet onder de Nederlandse
Leerplichtwet omdat zij feitelijk nog niet de grens gepasseerd zijn en zich
daarom dus nog niet op Nederlandse bodem bevinden. De groep die in Rotterdam
wordt opgevangen was voorheen zo klein en verbleef er zulke korte perioden
dat er geen specifieke onderwijsdeskundige was, maar er werd wel rekening
gehouden met educatie. Omdat de populatie in Rotterdam steeds groter wordt,
is eerst getracht om in samenwerking met de gemeente Rotterdam het regulier
onderwijs in Rotterdam in te schakelen. Dat is niet gelukt. In het UCR is
derhalve, mede door de aanbeveling van de inspectie, vanaf volgende week een
onderwijskundige voor 36 uur aanwezig voor het geven van onderwijs aan 20
personen. De minister wijst erop dat het in de loop van het jaar kan gaan
om kinderen met 66 verschillende nationaliteiten in verschillende leeftijdscategorieën.
Gepoogd wordt om het probleem aan te pakken naarmate het verschijnt. De inspectie
is positief over de manier waarop dit gebeurt, maar heeft in het rapport een
aantal punten ter verbetering aangegeven.De aanbeveling tot differentiatie gaat om een aanpassing binnen het hele
concept van detentie op maat waarin wordt gewerkt met categorieën en
doelgroepen en waarbij de ouders met kinderen in vreemdelingenbewaring als
een bijzondere groep wordt aangemerkt. Thans wordt onderzocht wat dit inhoudt
voor de regelgeving. Bij een aanpassing van de wetgeving wordt hiermee rekening
gehouden. Op de aanbeveling van de inspectie te bezien wat de geestelijke
zorg kan betekenen voor minderjarigen, is met de Dienst Geestelijke Verzorging
afgesproken dat er speciale gespreksgroepen komen voor kinderen vanaf een
leeftijd van zes jaar. De medische zorg is onderzocht door de Inspectie voor
de Gezondheidszorg, die tot de conclusie is gekomen dat deze bevredigend is.
Hoewel het steeds zo is dat de ouders verantwoordelijk zijn voor de zorg voor
en de verzorging van de kinderen, wordt naar een vast team gestreefd, met
vast onderwijs en een vaste begeleiding van de kinderen, ook gedurende de
dagdelen, zodat op een eventuele behoefte aan zorg kan worden ingespeeld.
De reactie van kinderen op personen met uniformen is niet altijd hetzelfde.
Het beeld kan bestaan dat uniformen kinderen angstig maken, maar die angst
kan binnen korte tijd verdwenen zijn als zij kennismaken met de persoon in
het uniform.In Zestienhoven wordt uitgekeken naar een andere locatie. Vanaf het begin
wordt daarbij rekening gehouden met een meer permanent karakter van dit soort
voorzieningen.Ook de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie wijst erop dat het de keuze en de verantwoordelijkheid van de ouders
is dat zij met hun kinderen in bewaring worden gesteld. Willen de ouders teruggaan
naar het land van herkomst, dan kan dat door de opzet van het Project 26 000
gezichten, maar ook al daarvoor, al veel vroeger in het traject. Is men eenmaal
uitgeprocedeerd, dan begint de eerste fase van acht weken waarin mensen afscheid
kunnen nemen van de omgeving waarin zij wonen. Kinderen kunnen dan afscheid
nemen van de school. In de tweede fase van acht weken wordt men overgeplaatst
naar een vertrekcentrum, waar verder wordt ingezet op de terugkeer naar het
land van herkomst. Vindt de Kamer dat MOB voor niemand toelaatbaar is, dan
is de consequentie daarvan dat om de terugkeerlocaties, ook in Vlagtwedde,
een groot hek wordt geplaatst. Vlagtwedde is nu open. Wil men van daaruit
niet vertrekken, dan volgt een gedwongen situatie met een gesloten bewaring
in bijvoorbeeld Zestienhoven. Nemen ouders eerder hun verantwoordelijkheid,
dan is het onnodig dat zij in vreemdelingenbewaring gaan en besluiten hun
kinderen bij zich te houden.Ook de duur van het verblijf hebben de ouders in feite zelf in de hand.
Als zij meewerken aan terugkeer en bij de eigen ambassade de identiteit en
nationaliteit bekendmaken, kan het overgrote deel van hen snel daarna terug
naar het land van herkomst. Zij die objectief aantonen niet terug te kunnen
het land van herkomst, komen in aanmerking voor het buitenschuldcriterium.
Tot nu toe zijn op basis van dit criterium vijftig vergunningen afgegeven.
In oktober 2003 heeft de ACVZ (Adviescommissie voor vreemdelingenzaken) in
haar advies gesteld dat zij de praktijk van de vreemdelingenbewaring van minderjarigen
niet onaanvaardbaar acht. De ACVZ was wel van mening dat de termijn beperkt
dient te blijven tot maximaal drie maanden. In de Vreemdelingenwet en in het
beleid is deze maximale termijn van drie maanden niet opgenomen. Het kabinet
vindt dat ook niet wenselijk omdat de huidige wet- en regelgeving voldoende
waarborgen bevat om te voorkomen dat de vrijheidsontneming van jongeren disproportioneel
is. De rechter toetst steeds of nog zicht is op uitzetting. In januari was
het aantal kinderen in vreemdelingenbewaring 11, in februari 18 en in maart
25. De gemiddelde verblijfsduur was respectievelijk 8,9 dagen, 9,3 dagen en
28,8 dagen. Het is mogelijk dat het verblijf langer duurt doordat ouders de
uitzetting telkens frustreren door steeds weer asiel aan te vragen of door
niet duidelijk te maken wie zij zijn en waar zij vandaan komen. Een mevrouw
heeft bijvoorbeeld 133 dagen in het UCR verbleven. Er zijn ook moeders met
kinderen die er op dit moment al 100 dagen, 98 dagen en 97 dagen zijn. Op
het moment dat zij zeggen terug te willen naar het land van herkomst, worden
de papieren in orde gemaakt en komt er een einde aan het verblijf. Overigens
kunnen ouders een voogdijvereniging inschakelen, waarna in samenspraak met
de Raad voor de Kinderbescherming voogdij wordt geregeld en de kinderen elders
worden ondergebracht.Het is de minister bekend dat er een aantal landen is waarnaar terugkeer
niet zo makkelijk is. Met het oog daarop is in het Project 26 000 gezichten
gekozen voor een nulde fase. In deze fase, waaraan geen termijn is verbonden,
wordt al het mogelijke gedaan om de papieren in orde te krijgen. De betrokkene
wordt al in deze fase gevraagd, daaraan mee te werken. Op het moment dat de
eerste fase begint, is er ook zicht op uitzetting. Lukt dat niet, dan wordt
in de eerste fase nog heftiger met de betrokkene samengewerkt, die bijvoorbeeld
door werknemers van de IND naar de ambassade worden meegenomen voor het verkrijgen
van een laissez-passer. Dat mensen van alles doen om maar niet terug te hoeven
kan geen reden zijn om hen niet op een bepaald moment in vreemdelingenbewaring
te zetten. Dat is wel het laatste middel. Het uitgangspunt van de Vreemdelingenwet
is dat het meewerken aan terugkeer de eigen verantwoordelijkheid is van de
vreemdeling. De minister gaat er daarom van uit dat zij die verantwoordelijkheid
nemen. Als het mogelijk is om mensen ter fine van uitzetting in
bewaring te zetten, wordt daarvoor gekozen. Het is de rechter die steeds toetst
of die keuze nog terecht is.Mensen die in een (open) vertrekcentrum verblijven en ervoor kiezen om
niet langer mee te werken aan uitzetting, worden op straat gezet. Met de VNG
is hierover afgesproken dat deze mensen niet meer worden opgevangen. De rechter
heeft immers uitgesproken dat zij terug moeten naar het land van herkomst.
Gemeenten, particulieren of instanties die deze mensen dan toch opvangen,
geven hun in feite valse hoop.In november 1999 heeft de Kamer van de staatssecretaris van Justitie een
nota ontvangen over instrumenten bij vreemdelingenbewaring. De meldingsplicht
wordt daarin als alternatief genoemd, maar dit instrument is niet afdoende
bij vreemdelingen die voornemens zijn om zich te onttrekken aan het toezicht.
In die gevallen is er voor de vreemdelingenbewaring geen alternatief.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Fessem (CDA) vraagt de minister
nogmaals wanneer de uitslag bekend is van het overleg met degenen die betrokken
zijn bij het uitzettingsproces. Verder is de minister nog niet ingegaan op
de brandveiligheid in de centra.Hij benadrukt dat de inspectie in haar rapport aangeeft dat de kinderen
steeds voorkomend en met warmte worden bejegend. Het welzijn van de kinderen
lijkt hem dan ook gegarandeerd.De heer De Wit (SP) vindt de uitkomst van
dit debat hoogst onbevredigend. In het rapport staat op blz. 42 dat de inspectie
de huidige voorzieningen voor ouders met kinderen niet beschouwt als een omgeving
waar het belang van het kind mee is gediend. Zij beveelt daarom aan ouders
met minderjarigen op te vangen in een andersoortige voorziening. Deze conclusie
wordt door allerlei organisaties gedeeld zoals VluchtelingenWerk Nederland
en de UNHCR. De UNHCR biedt drie alternatieven voor de huidige vorm van opsluiting.
Waarom gaan de ministers daar niet op in? Waarom kijken zij niet naar de mogelijkheden
van een frequentere meldplicht of elektronische bewaking? Het gevolg is dat
de huidige vorm van opsluiting hoogst onbevredigend is. Het onderwijs is niet
goed geregeld; hetzelfde geldt voor bibliotheek- en sportvoorzieningen. De
heer De Wit betreurt deze benadering door de regering.De heer Visser (VVD) wijst op de relatie tussen
het voorzieningenniveau en de tijd waarin mensen in een centrum verblijven.
Het inspectierapport meldt duidelijk dat de huidige voorzieningen voldoen
aan de gestelde regels in de Havana Rules, het IVRK, de EPR en het EVRM. Hij
vindt het vreemd dat de UNHCR enerzijds stelt dat de mensen ondergebracht
moeten worden in een omgeving die zo min mogelijk op een gevangenis lijkt,
maar anderzijds aangeeft dat het UCR geen penitentiair hekwerk heeft en van
buiten af niet herkenbaar is als een accommodatie waarin personen gedwongen
verblijven.De verblijfsduur is over het algemeen kort, maar het gemiddelde wordt
opgeschroefd door de enkelen die langer blijven. Kan de minister duidelijk
aangeven welke actoren de lengte van het verblijf bepalen? Het is buitengewoon
onbevredigend dat in een debat maar enkele van de partijen in de vreemdelingenketen
geadresseerd kunnen worden.Mevrouw Vos (GroenLinks) vindt het rapport
kritisch. De inspectie doet daarin een aantal aanbevelingen, maar het kabinet
zegt gewoon dat het goed gaat en dat het niks hoeft te doen. Dat is ongelooflijk
teleurstellend. De inspectie beschouwt de huidige voorzieningen niet als een
omgeving waar het belang van het kind mee is gediend en beveelt aan om ouders
met minderjarigen op te vangen in een andersoortige voorziening. Dat is de belangrijkste opdracht voor het kabinet. De Kamer zal het kabinet
moeten corrigeren als het dat niet zelf doet. Tal van aanbevelingen worden
niet opgevolgd: bezoekregelingen worden niet uitgebreid, protocollen worden
niet uitgebreid of aangepast, verblijfsplannen vindt het kabinet niet zinvol,
de begeleiding hoeft niet veranderd te worden. In feite legt het kabinet de
aanbevelingen naast zich neer.Mensen mogen alleen maar worden vastgezet als er zicht is op uitzetting.
De minister voor Vreemdelingenzaken stelt dat de mensen niet meewerken aan
hun uitzetting. Daarom worden ze vastgehouden, net zo lang tot zij wel gaan.
Uiteindelijk corrigeert de rechter en worden de mensen op straat gezet, maar
zo staat het niet in de wet. Mevrouw Vos roept de minister op de wet preciezer
toe te passen. Hoe weet de minister zo zeker dat de gezinnen zich zullen onttrekken
aan het toezicht? Uit tal van voorbeelden blijkt dat mensen vanuit een asielzoekerscentrum
wel degelijk pogingen doen om terug te keren. De minister moet proberen voor
deze mensen een ander regime te regelen.Mevrouw Lambrechts (D66) bespeurt vooral bij
de minister van Justitie dat hij erover verbaasd is dat de Kamer de brief
(29 344, nr. 48) als terughoudend ervaart. De maatregelen die de minister
in dit debat heeft genoemd, had hij toch ook al in de brief kunnen zetten?
Ook de erkenning van deze groep als een eigenstandige doelgroep heeft de minister
niet terughoudend bedoeld, maar uit de brief wordt dat toch minder duidelijk.
Gaat de minister verkennen wat op dit punt mogelijk is?Het lijkt erop dat de verblijfsduur in de centra toeneemt. Is dat juist?
De minister voor Vreemdelingenzaken heeft vijftig vergunningen afgegeven op
basis van het buitenschuldcriterium. Waren hier ook ouders met kinderen bij
die al een langere tijd in vreemdelingenbewaring zaten? Als dat zo is, waarom
heeft de IND dat dan niet eerder opgemerkt? Verder verzoekt mevrouw Lambrechts
de bewindslieden om toch nog eens te kijken naar de mogelijkheden van tagging.
Gezinnen krijgen daardoor immers de ruimte, terwijl toezicht toch mogelijk
is.De heer Klaas de Vries (PvdA) hecht eraan
dat bij dit soort onderwerpen wordt voldaan aan de internationale normen.
De inspectie wijst erop dat zowel het vertrek als het verblijf niet helemaal
voldoen aan de Havana Rules en de IVRK. De UNHCR vindt de centra ongeschikt.
Voorts beschouwt de inspectie de huidige voorzieningen niet als een omgeving
waarmee het belang van het kind is gediend. Zij vindt dat ouders met minderjarigen
in een andersoortige voorziening moeten worden opgevangen. Het kabinet zou
de ambitie moeten hebben om aan de verdragen te voldoen. Een serieuze dialoog
met de UNHCR hoort daar in elk geval bij. Kennelijk heeft die nog niet plaatsgevonden.
Waarom trekken de bewindslieden zich de kritiek van de inspectie, de UNHCR
en de Kamer niet aan?De heer Van der Staaij (SGP) heeft het gevoel
dat het rapport twee lagen heeft. In de eerste plaats wordt gezegd dat de
huidige tenuitvoerlegging van de vreemdelingenbewaring grotendeels aan de
internationale normen voldoet. De bewindslieden zeggen hier ruimhartiger dan
in de brief toe dat zij de dingen die nu nog niet in orde zijn, in orde maken.
In de tweede plaats wordt in het rapport gezegd dat onvrijwillig vertrek van
vreemdelingen ook kan vanuit een centrum dat er minder als een gevangenis
uitziet. Kan niet worden gestreefd naar een situatie zoals die in Ter Apel
is, of is dat te duur?De minister van Justitie meent al te zijn
ingegaan op de uitslag van het overleg met degenen die betrokken zijn bij
de uitzetting: in Rotterdam is een voorziening getroffen voor het onderwijs,
er is een sportinstructeur aangetrokken en er is gezorgd voor een bibliotheekvoorziening,
maar voor het opzetten van protocollen is de verblijfsduur te
kort. Aan de internationale regels inzake het verblijf wordt volgens de minister
nu voldaan. Gelet op de conclusie op blz. 42 van het inspectierapport is het
inderdaad de vraag of de bewaring in een bewaringssetting moet plaatsvinden
dan wel of gebruik kan worden gemaakt van een vertrekcentrum. Dat betreft
de besluitvorming over de regimes, maar dat laat het oordeel van de inspectie
onverlet dat bij de bewaring slechts op enkele punten aanmerkingen gemaakt
kunnen worden.Na de brand op Schiphol hebben in bijna alle centra extra controles op
brandveiligheid plaatsgevonden, ook in het GH en het UCR. Ook hierbij waren
punten waar extra aandacht naar uit moest gaan, maar deze zijn inmiddels opgelost.Mede in het kader van de veranderingen binnen de Dienst Justitiële
Inrichtingen wordt bekeken hoe zoveel mogelijk op maat gewerkt kan worden.
Daarbij worden verschillende categorieën onderscheiden. Ook wordt een
onderscheid gemaakt naar doelgroepen. Vervolgens wordt bekeken hoe de interne
regelgeving daarop kan worden aangepast. De enige vraag die rest is of ook
in de wetgeving veranderingen nodig zijn. Daarvoor wordt nu geen speciaal
traject gestart omdat eerst geconstateerd moet worden waar eventueel problemen
zijn.De minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
vindt elektronisch toezicht geen alternatief voor vreemdelingenbewaring omdat
daarbij juist mensen onder controle gehouden moeten worden. De suggestie om
elektronisch toezicht toe te passen in een vertrekcentrum wil zij wel onderzoeken
omdat daarmee wellicht MOB kan worden tegengegaan.In de eerstvolgende vreemdelingenrapportage zal uitsluitsel worden gegeven
over de verblijfsduur en de actoren die een rol spelen bij de lengte van het
verblijf.De Havana Rules en de richtlijnen van de UNHCR zijn geen verdragen, maar
aanbevelingen waaraan dus geen verdragsrechtelijke verplichtingen zijn verbonden.
Dat betekent overigens niet dat het kabinet daar niet serieus naar wil kijken,
maar het is niet gehouden deze aanbevelingen op te volgen.De voorzitter van de vaste commissie voor Justitie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de vaste commissie voor Justitie,BeukerXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Klaas de Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos
(GroenLinks), Rouvoet (ChristenUnie), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld
(VVD), Wilders (Groep Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA),
voorzitter, Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), ondervoorzitter,
Wolfsen (PvdA), Jan de Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF),
Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Nawijn
(Groep Nawijn), Van der Laan (D66), Visser (VVD), Azough (GroenLinks) en Van
Egerschot (VVD).Plv. leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA), Van
Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA),
Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA), Kraneveldt
(LPF), Joldersma (CDA), Van As (LPF), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Lambrechts
(D66), Van Schijndel (VVD), Karimi (GroenLinks), Örgü (VVD), Kalsbeek
(PvdA) en Vergeer (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29344-56.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl