Wijziging van de Kieswet en enkele andere wetten houdende invoering van het stemmen met een stempas in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente ; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30569, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

30-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30569 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN1. Inleiding2. Inhoud van het voorstel3. Administratieve lasten4. Invoering en evaluatieARTIKELSGEWIJSArtikel IA en BCDEFGHIJKLMNOP, Q en SRTUVWXYZAABBCCDDGGHHIIArtikel IIArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30569Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 569Wijziging van de Kieswet en enkele andere wetten houdende invoering
van het stemmen met een stempas in een stembureau naar keuze binnen de eigen
gemeentenr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGALGEMEEN1. InleidingIn 1999 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
het project Kiezen op Afstand (KoA) ter hand genomen. Dit project is in het
leven geroepen in verband met het voornemen van de regering het stemproces
minder plaatsafhankelijk te maken. Daarmee wordt aan de kiesgerechtigden meer
mogelijkheden geboden om gebruik te maken van het actief kiesrecht en wordt
het hun gemakkelijker gemaakt om hun stem uit te brengen op de dag dat er
verkiezingen plaatsvinden. Doel van KoA is het stapsgewijs plaatsonafhankelijk
maken van het stemproces in Nederland, met name door inzet van informatie-
en communicatietechnologie. Grote efficiencywinst en de politiek dichter bij
de burger brengen zijn daarvan het einddoel. Op weg naar de realisatie van
dit einddoel wordt gewerkt aan de hand van een groeipad, waarbij na elke fase
op basis van de uitkomst van experimenten wordt geëvalueerd en wordt
bezien of en hoe verder wordt gegaan met de volgende voorziene fase.Eén van de in het kader van het project KoA voorziene deelprojecten
is het project Stemmen in een Willekeurig Stembureau (hierna: SWS), dat ziet
op het stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente. Dit
project is er op gericht om uiteindelijk elke kiezer in Nederland de mogelijkheid
te bieden dat hij bij verkiezingen in elk stembureau naar keuze in Nederland
zijn stem kan uitbrengen. Zoals hiervoor is gesteld, wordt de invoering van
het stemmen in een stembureau van eigen keuze aan de hand van een groeipad
beproefd. De eerste stap hierin betreft het stemmen in een stembureau naar
keuze binnen de eigen gemeente. Hoewel deze stap in vergelijking met het beoogde
einddoel nog bescheiden is, zijn experimenten in vier gemeenten hiermee waardevol
gebleken. Bij stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente
kan onder meer worden gedacht aan stemmen in mobiele stembureaus en aan stembureaus,
die kunnen worden ingericht in drukbezochte plaatsen als stations of op locaties
waar veel mensen werken maar niet wonen, zoals bedrijfsterreinen. In dat verband
is het meer dan thans van belang dat de adressen van de stemlokalen
en de openingstijden kenbaar zijn aan de kiezer.In de Experimentenwet Kiezen op Afstand en het daarop gebaseerde Tijdelijk
experimentenbesluit Kiezen op Afstand zijn de wettelijke grondslagen gecreëerd
voor het houden van experimenten tot 1 januari 2008 in het kader van
het project KoA, waaronder het deelproject SWS. Op basis van de Experimentenwet
hebben tijdens de verkiezing van de leden van het Europees Parlement, in juni
2004, in de gemeenten Assen, Deventer, Heerlen en Nieuwegein experimenten
plaatsgevonden, waarbij de kiezer kon stemmen in een stembureau van eigen
keuze binnen de gemeente waar hij in het kiezersregister was opgenomen. Met
dit experiment is deze nieuwe wijze van stemmen onderzocht op wenselijkheid
en invoertechnische aspecten. Op verzoek van de betrokken gemeenten is het
experiment in alle vier gemeenten herhaald bij het referendum over het Europese
Grondwettelijk Verdrag in juni 2005, alsmede bij de herindelingsverkiezing
op 17 november 2004 in de gemeenten Deventer en Bathmen.Bij brief van 11 november 2004 heeft mijn ambtsvoorganger de Tweede
Kamer er over geïnformeerd dat de evaluaties van de bovenbedoelde experimenten
bij de Europese verkiezingen hebben uitgewezen dat het project SWS in de deelnemende
gemeenten succesvol is verlopen1. De tevredenheid
bij de gemeenten, de stembureauleden en de kiezers blijkt groot te zijn. De
kiezers zijn van mening dat het stemmen hierdoor toegankelijker is geworden.
De leden van de stembureaus hebben hun taak zonder problemen kunnen uitvoeren.
Op basis van de uitkomsten van de evaluatie blijken de organisatorische consequenties
en de financiële en administratieve lasten voor de overheid relatief
zeer beperkt te zijn in relatie tot de voordelen die het stemmen in een stembureau
naar keuze binnen de eigen gemeente heeft voor de kiezer. De voorlopige bevindingen
van de experimenten in het kader van SWS met betrekking tot het referendum
over het Europese Grondwettelijk Verdrag, waarover de Tweede Kamer nog zal
worden geïnformeerd, bevestigen dit beeld.Op basis van de positieve uitkomsten van de in de bovenvermelde gemeenten
gehouden experimenten meen ik dat het wenselijk is het stemmen in een stembureau
naar keuze landelijk in te voeren, althans voor zover het gaat om stembureaus
binnen de eigen gemeente. Ik acht een voortzetting van de experimenten voor
een weloverwogen oordeel over dit onderdeel van KoA niet langer noodzakelijk.
Wel heeft bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 nog een grootscheeps experiment
plaats gevonden; dit was al aangekondigd en wijziging van de Kieswet voor
deze verkiezingen was niet meer haalbaar.Aan dit experiment hebben 239 gemeenten deelgenomen en ruim 7,3 miljoen
kiesgerechtigden konden onder dit regime hun stem uitbrengen.Ten behoeve van de evaluatie heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties Interview-NSS gevraagd om een onderzoek te doen onder
kiesgerechtigden, stembureauleden en gemeenten over het verloop van het experiment.
Hieronder staan enkele bevindingen over het verloop van het experiment. Deze
zijn enerzijds gebaseerd op de bevindingen van het evaluatierapport en anderzijds
op materiaal dat door het ministerie is verzameld. Een uitgebreider evaluatierapport
zal nog aan de Kamer worden aangeboden.Op de dag van stemming hebben zich geen grote problemen voor gedaan. In
het traject naar de verkiezingen toe is er bij het drukken en distribueren
van de stempas een enkele keer een probleem opgetreden. Deze zijn door de
betreffende gemeente steeds adequaat opgelost. Bij de verkiezingen van 7 maart 2006 heeft veertien procent van de
stemmers die op de hoogte waren van de mogelijkheid, gestemd in een ander
stembureau. De voornaamste informatiebron was hierbij voor veel kiesgerechtigden
de stempas, terwijl eenderde van de kiezers niet op de hoogte bleek van de
mogelijkheid om in een ander stembureau te stemmen.De voornaamste reden om te stemmen in een ander stembureau was dat het
andere stembureau op de route lag. Vooral centraal gelegen stembureaus trekken
veel kiezers uit een ander stemdistrict.Verreweg de stembureauleden vinden de nieuwe werkwijze een verbetering.
De meeste medewerkers geven verder aan dat ze minder tijd per kiezer besteden.
Voor een enkel stembureaulid was het werk hierdoor minder uitdagend.Een meerderheid van de kiesgerechtigden en van de stembureauleden gaf
aan dat ze het stemmen in een willekeurig stembureau sterk prefereren boven
het op de dag van stemming nog kunnen aanvragen van een vervangende oproepingskaart.Verder blijkt dat een aantal kiesgerechtigden en stembureauleden de stempas
niet genoeg vonden verschillen van de oproepingskaart. Voor een kwart van
de kiezers voldeed de oproepingskaart niet aan hun verwachtingen.De meerkosten van het experiment waren vooral zichtbaar in stedelijke
gebieden. De grootste kostenpost is vaak de intensievere voorlichting, die
veelal niet specifiek aan SWS is gekoppeld.Ten aanzien van het gebruik van het register van ingetrokken stempassen
(RIS) zijn geen wezenlijke problemen geconstateerd. Een meerderheid van de
gemeenten heeft gebruik gemaakt van een GBA-applicatie of van Excel om het
RIS vorm te geven.Aangezien de voordelen van SWS inmiddels evident zijn geworden, behoeft
landelijke invoering niet te worden opgehouden totdat de Experimentenwet is
uitgewerkt.De keuze om SWS landelijk in te voeren staat overigens los van de KoA-experimenten
met betrekking tot stemmen met behulp van internet of telefoon, die hun eigen
dynamiek en groeipad kennen. Over de laatstgenoemde experimenten is de Tweede
Kamer afgelopen najaar nader geïnformeerd1.De Kiesraad, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Nederlandse
Vereniging voor Burgerzaken zijn verzocht over de landelijke invoering van
SWS te adviseren. Zij hebben alle drie een advies uitgebracht2. Naar aanleiding van die adviezen zijn het wetsvoorstel en deze toelichting
op een aantal punten aangepast. Daarnaast heeft het Adviescollege toetsing
administratieve lasten het voorstel getoetst op de administratieve lasten
voor burgers3. Het college adviseert om het voorstel
in te dienen.2. Inhoud van het voorstelMomenteel ontvangt elke stemgerechtigde voorafgaande aan de verkiezingen
een oproepingskaart, die ook gebruikt kan worden voor volmachtverlening door
overdracht aan een andere kiezer binnen hetzelfde stemdistrict. Volmachtverlening
aan een kiezer, die in een ander stemdistrict is ingeschreven, kan plaatsvinden
op schriftelijke aanvraag bij de burgemeester van de desbetreffende gemeente.
Kiezers die momenteel hun stem willen uitbrengen in een stembureau naar keuze
binnen het gebied van het orgaan waarvoor de verkiezing wordt gehouden, moeten
daarvoor een kiezerspas aanvragen. Dit systeem verandert met de invoering van het stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente.Bij het stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente
maakt de kiezer gebruik van een oproepingskaart nieuwe stijl, voorzien van
echtheidskenmerken. Dit document wordt «stempas» genoemd. Deze
stempas wordt (anders dan een «gewone» kiezerspas, die uitsluitend
op aanvraag wordt verstrekt) aan iedere kiesgerechtigde binnen de desbetreffende
gemeente toegezonden. Met deze stempas kan de kiezer zijn stem uitbrengen
in ieder stembureau binnen zijn gemeente, zonder vooraf een «gewone»
kiezerspas te moeten aanvragen. Het gebied, waarbinnen de stempas kan worden
gebruikt, is beperkt tot de gemeente waar de kiezer is geregistreerd. Op het
model van de stempas zal in elk geval uitdrukkelijk vermeld moeten worden
dat de kiezer in elk stembureau binnen de gemeente zijn stem kan uitbrengen.
De stemdistricten komen te vervallen, omdat deze als zodanig geen betekenis
meer hebben.Gemeenten stellen stembureaus in binnen de eigen gemeentegrenzen. De burgemeester
brengt de adressen van de stembureaus en eventuele afwijkende openingstijden
daarvan ter openbare kennis. Een goede kenbaarheid daarvan bij de kiezer is
van groot belang. Meer in het algemeen heeft het onderhavige voorstel tot
doel de toegankelijkheid van het stemmen te bevorderen. In dat verband onderschrijft
de regering het advies van de Kiesraad dat het een ongewenste ontwikkeling
zou zijn als gemeentebesturen minder stembureaus zouden inrichten en zouden
vervangen door mobiele stembureaus die slechts enkele uren zitting houden
op een bepaalde locatie. De uitkomsten van de experimenten wijzen daar overigens
niet op. Met de Kiesraad is de regering van opvatting dat gemeenten ook bij
verkiezingen in het algemeen zeer servicegericht te werk gaan. Vrees voor
een beperking van de toegankelijkheid van het stemmen door het sluiten van
bestaande stembureaus is dan ook niet gerechtvaardigd.Overigens zou het voorstelbaar zijn als gemeenten aan de hand van het
verloop van een aantal verkiezingen zouden bezien op welke wijze het aantal
in te stellen stembureaus en de locaties waar deze zullen worden ingericht
kan worden geoptimaliseerd. Ook het instellen van eventuele afwijkende openingstijden
met het oog op de plaats waar stembureaus zitting houden, dient in samenhang
met het voorgaande te worden beoordeeld. Zo zal het op een treinstation gewenst
kunnen zijn een stembureau al om 7.00 uur open te stellen, terwijl het in
een winkelcentrum voor de hand ligt om de openingstijden van de stembureau
aan te sluiten aan de winkeltijden. Om die reden is in het wetsvoorstel de
mogelijkheid opgenomen voor burgemeester en wethouders om voor stembureaus
op dit soort locaties afwijkende openingstijden vast te stellen. De hoofdregel
blijft echter dat stembureaus van 7.30 uur tot 21.00 uur geopend zijn.Daarnaast wordt op advies van de Kiesraad de regeling van mobiele stembureaus
uit het hoofdstuk K gehaald en verplaatst naar het hoofdstuk J. De huidige
wet biedt alleen de mogelijkheid om mobiele stembureaus in te stellen voor
het stemmen met een kiezerspas. Voorgesteld wordt om deze beperking te laten
vervallen, zodat ook met de stempas in een mobiel stembureau gestemd kan worden.
Op die manier kunnen gemeenten deze mobiele stembureaus zo optimaal mogelijk
inzetten.Het voorstel ziet uitsluitend op het stemmen met een stempas in een stembureau
naar keuze binnen de eigen gemeente. Voor het stemmen buiten de eigen gemeente
zou het nodig zijn om landelijk een negatief kiezersregister samen te stellen.
Bovendien is het bij de gemeenteraad- en statenverkiezingen met de stemmachines
die op dit moment in Nederland worden gebruikt en de wijze van
vaststelling van de uitslag niet mogelijk om in elke willekeurige andere gemeente
in Nederland te stemmen.Aan de kenmerken voor de stempas worden eisen gesteld, teneinde enerzijds
het namaken van stempassen te voorkomen en anderzijds controle op de echtheid
relatief eenvoudig te maken. Een van die eisen is dat de kenmerken «voor
leken te herkennen te zijn». Het is de bedoeling om een zinvolle controle
mogelijk te maken binnen de mogelijkheden die er zijn in het stembureau. Hoewel
er bij de experimenten nog gewerkt is met meerdere modellen is het uitgangspunt
bij landelijke invoering dat er één model stempas met dezelfde
echtheidskenmerken zal worden voorgeschreven. Dit model en de echtheidskenmerken
zullen bij ministeriële regeling worden vastgesteld.Behalve een nieuw type kiezerspas is voor het stemmen in een stembureau
naar keuze ook een aanpassing nodig van de wijze waarop door de leden van
het stembureau wordt gecontroleerd of een persoon bevoegd is om aan de verkiezing
deel te nemen. Ieder stembureau beschikt thans over een lijst van kiezers
die bevoegd zijn in het desbetreffende stemdistrict aan de verkiezing deel
te nemen. In het geval van stemmen in een stembureau naar keuze is zo’n
lijst echter niet adequaat. Zo’n lijst zou namelijk alle kiezers moeten
bevatten, die bevoegd zijn te stemmen in de desbetreffende gemeente, hetgeen
de lijst zeer omvangrijk zou maken. Een bezwaar dat prangender wordt naarmate
een gemeente groter is. Behalve dat een dergelijk register op papier te omvangrijk
zou zijn om te hanteren, zou het ook geen sluitend middel zijn om te registreren
dat een kiezer al heeft gestemd. Een elektronisch positief kiezersregister
op een computernetwerk zou daartoe wel geschikt zijn. Een dergelijke voorziening
is op korte termijn om technische en financiële redenen echter niet haalbaar.
Mogelijkheden tot ontwikkeling van een dergelijk register zullen evenwel verder
worden verkend.De Kiesraad wijst er in zijn advies op dat eerdere pogingen om een landelijk
raadpleegbaar kiezersregister te ontwikkelen onhaalbaar bleken te zijn en
vraagt zich af waarom er nu opnieuw pogingen ondernomen gaan worden. Bij de
eerdere pogingen betrof het de bouw van een landelijk register. Voor de invoering
van SWS is echter alleen een positief register op gemeentelijk niveau nodig.
De gemeente Enschede heeft al in de aanloop naar het experiment in 2006 aangegeven
dat zij graag zou experimenteren met een gemeentelijk kiezersregister. Blijkbaar
ziet zij dus wel mogelijkheden hiervoor. Deze mogelijkheden zullen verder
onderzocht moeten worden om te zien of zij voldoen aan de eisen van betrouwbaarheid
die aan een dergelijk register gesteld moeten worden.Handmatige controle van de kiesgerechtigdheid door het stembureau met
behulp van een papieren lijst van kiesgerechtigden, zoals nu gebruikelijk,
zou de doorlooptijden in de stembureaus vergroten. Een wellicht belangrijker
bezwaar is echter, dat controle aan de hand van een lijst van kiesgerechtigden
op zichzelf niet kan voorkomen dat een kiezer meer dan één keer
zijn stem uitbrengt. Thans is het immers mogelijk dat de kiesgerechtigde die
geen oproepingskaart (meer) heeft, in het stembureau op zijn verzoek een vervangende
oproepingskaart krijgt uitgereikt (artikel J 8 van de Kieswet). Zou de kiezer
deze mogelijkheid bij het stemmen in een stembureau naar keuze ook hebben,
dan zou hij in beginsel meer dan één keer kunnen stemmen. In
de nieuwe situatie wordt daarom de kiezer slechts tot de stemming toegelaten,
indien hij in het bezit is van de stempas met echtheidskenmerken (of van een
kiezerspas of een volmachtbewijs, zie de artikelsgewijze toelichting). Indien
hij geen stempas heeft ontvangen, of deze in het ongerede is geraakt, kan
de kiezer tot in beginsel vijf dagen vóór de dag van stemming
een vervangende stempas verkrijgen bij de burgemeester van de gemeente waar
hij als kiezer is geregistreerd. Zijn oorspronkelijke stempas
wordt daarbij ongeldig, hetgeen wordt aangetekend.Een hiermee samenhangende verandering ten opzichte van het huidige stemproces
is de gang van zaken rondom het verlies van een stempas. In de huidige praktijk
kan een kiezer die geen oproepingskaart heeft in zijn «eigen»
stembureau (waar hij op de lijst van kiesgerechtigden staat), zonodig een
vervangende oproepingskaart krijgen. Het nieuwe stemproces heeft tot gevolg
dat het niet meer mogelijk zal zijn om op de verkiezingsdag in het stembureau
een vervangende stempas te krijgen. Immers, met een vervangende stempas zou
de kiezer dubbel kunnen stemmen.Hetzelfde geldt voor de kiezer die een onderhandse volmacht heeft verleend
en zijn stempas heeft overgedragen aan een andere kiezer, die van deze volmacht
geen gebruik maakt. Met de Kiesraad ben ik van mening dat het onwenselijk
zou zijn als de wet zou verhinderen dat deze kiezer dan toch zelf zijn stem
kan uitbrengen.Voor dit laatste geval is in het wetsvoorstel een voorziening getroffen;
een onderhandse volmacht kan worden ingetrokken tot het moment dat de gemachtigde
hiermee een stem gaat uitbrengen. Indien de volmachtgever zijn volmacht wenst
in te trekken, moet hij zijn in een volmachtbewijs omgezette stempas aan de
gemachtigde terugvragen, waarna hij er zelf mee aan de stemming kan deelnemen.Een lijst met gegevens over ongeldige stempassen (inclusief stempassen
die om een andere reden dan vervanging ongeldig zijn), wordt aan ieder stembureau
beschikbaar gesteld (op papier of elektronisch). Het stembureau beschikt derhalve
niet langer over een lijst met kiesgerechtigden (positief register), maar
over een lijst van ingetrokken stempassen (negatief register). Dat negatieve
register is veel minder omvangrijk dan een positief register van alle kiesgerechtigden.Tegenover het relatieve nadeel dat door het stembureau geen vervangende
stempas kan worden verstrekt, staat het voordeel dat de stempas het mogelijk
maakt om zonder verdere handelingen in ieder stembureau naar keuze binnen
de eigen gemeente te kunnen stemmen. Uit de evaluatie van 2004 blijkt dat
een substantieel aantal kiezers (tussen de 6 en 22%) tijdens de gehouden
experimenten gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid in een ander stembureau
te stemmen. Ook heeft een niet te verwaarlozen aantal geënquêteerde
kiezers (tussen de 2 en 6%) aangegeven dat zij hun stem niet zouden
hebben uitgebracht zonder stempas. Daarentegen is het aantal kiezers dat dacht
te kunnen stemmen zonder stempas bijzonder laag gebleken (tussen de 0,1 en
0,2%). Het aantal mensen dat boos of teleurgesteld reageerde op de
constatering dat zij niet konden stemmen, was nihil. Verder waren de kiezers
zelf overwegend positief over deze gang van zaken en waren zij van mening
dat de voordelen van het stemmen in een stembureau naar keuze opwegen tegen
het niet kunnen stemmen zonder stempas.Het stemmen met de thans bestaande kiezerspas wordt beperkt tot het stemmen
buiten de eigen gemeente. Voor het stemmen binnen de eigen gemeente wordt
voortaan van de stempas gebruik gemaakt, ongeacht het stembureau waar de stem
wordt uitgebracht.3. Administratieve lastenÉén van de uitgangspunten van dit kabinet is het streven
naar een vermindering van de administratieve lasten voor burgers. Om deze
vermindering te kunnen meten is er een nulmeting gehouden bij elk ministerie.
In deze nulmeting is onder andere berekend hoeveel administratieve
lasten de huidige Kieswet voor burgers oplevert. Daarbij is het gaan stemmen
als administratieve last bestempeld. De administratieve lasten in tijd van
het gaan stemmen bij een verkiezing van de leden van de Tweede Kamer zijn
in de nulmeting vastgesteld op 1 089 471 uur. Deze lasten zijn opgebouwd
uit de tijd die het kost om naar een stembureau te gaan (30 minuten) en de
tijd dit het kost om te stemmen (1 minuut). Daarnaast levert de Kieswet op
enkele andere punten ook nog administratieve lasten op. Van belang bij dit
wetsvoorstel zijn de lasten die verbonden zijn aan het aanvragen van kiezerspassen
en regelen van volmachten. Deze handelingen leveren een totaal aan administratieve
lasten van 22 076 uur en € 5 966 op. Het landelijk invoeren
van SWS levert op een aantal punten reductie op van deze administratieve lasten.Enige reductie van tijd voor het bezoek aan het stembureau wordt gerealiseerd
door de burger de mogelijkheid te bieden om te stemmen in een willekeurig
stembureau binnen de eigen gemeente. De tijdsbesparing die dit oplevert is
nog niet te becijferen, dit hangt sterk af van de mate waarin gemeenten voorzieningen
zullen treffen om stemmen op bijvoorbeeld treinstations mogelijk te maken.Voor de lasten die veroorzaakt worden door het aanvragen van kiezerspassen
en volmachten levert het voorstel een reductie op. Kiezers die in een ander
stembureau binnen de eigen gemeente willen stemmen hoeven immers geen kiezerspas
meer aan te vragen. Daarnaast kunnen kiezers makkelijker een onderhandse machtiging
afgeven, dit kan immers voortaan aan alle kiezers binnen de eigen gemeente
en niet meer uitsluitend binnen het eigen stemdistrict. Aangezien de lasten
voor een schriftelijke machtiging hoger liggen dan die voor een onderhandse
machtiging, is dit een reductie van lasten.Uit berekeningen van de projectgroep administratieve lasten burger van
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties blijkt dat de
administratieve lasten voor de burger die voortvloeien uit het aanvragen van
kiezerspassen en volmachten door dit voorstel met 6 912 uur en € 4 609
verminderen.Daarnaast is het project SWS een onmisbare stap in het KoA-traject, dat
uiteindelijk zowel de Nederlandse overheid als de samenleving naar verwachting
aanzienlijke besparingen zal opleveren. Het wetsvoorstel levert geen extra
uitgaven op voor de gemeenten.4. Invoering en evaluatieZoals ik de Tweede Kamer bij mijn brief van 11 augustus 2005 heb
bericht, heb ik in de uitkomsten van de experimenten aanleiding gezien alle
gemeenten uit te nodigen om ter gelegenheid van de gemeenteraadsverkiezingen
van 7 maart 2006 deel te nemen aan het experiment SWS. Ongeveer de helft
van de gemeenten heeft hieraan deelgenomen. Dit experiment heeft nog plaatsgevonden
op basis van de Experimentenwet. De inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel
is gepland voor de verkiezingen voor Provinciale Staten van 7 maart 2007.Bij de inwerkingtreding van het onderhavige voorstel is het van belang
de kiezer goed te informeren over het stemmen met een stempas in een willekeurig
stembureau. De voorlichtingscampagne zal in het bijzonder moeten worden gericht
op het feit dat met de stempas in elk stembureau binnen de eigen gemeente
kan worden gestemd, dat in het stembureau geen vervangende stempas kan worden
verkregen en dat stemmen zonder stempas niet mogelijk is. Verder moet ruime
aandacht worden besteed aan de procedure voor het aanvragen van een vervangende stempas. Deze voorlichting zal worden meegenomen in de landelijke voorlichtingscampagne
over de verkiezingen.Daarnaast zal veel aandacht moeten worden besteed aan de voorlichting
aan stembureauleden. Het wetsvoorstel geeft deze leden de taak om de stempas
te controleren op echtheidskenmerken. Bij het vermoeden van een vervalsing
moeten zij deze stempas innemen en het openbaar ministerie van de vervalsing
op de hoogte brengen. Over de precieze handelswijze die hierbij gevolgd moet
worden zal nog overleg plaatsvinden met de gemeenten. Aan de hand van dit
overleg wordt een instructie voor leden van het stembureau vastgesteld. Tevens
zal bij het vaststellen van de echtheidskenmerken waaraan de pas moet voldoen
bekeken worden of deze door een lid van het stembureau voldoende te herkennen
zijn.Gemeenten met deelraden die de verkiezingen daarvan gelijktijdig houden
met de gemeenteraadsverkiezingen moeten voor de deelraadsverkiezingen een
keuze maken. Deze verkiezingen worden niet geregeld in de Kieswet; voor deze
verkiezingen is invoering van SWS daarom ook niet verplicht voorgeschreven.
Bij gelijktijdige verkiezingen zou dit echter betekenen dat, indien een gemeente
SWS niet invoert voor de deelraadsverkiezingen, een kiezer wel in de hele
gemeente mag stemmen voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar alleen in zijn
eigen stemdistrict voor de deelraadsverkiezingen. Dit zou de opkomst voor
de deelraadsverkiezingen kunnen verlagen. Gemeenten mogen SWS ook invoeren
voor de deelraadsverkiezingen. Voor gemeenten met veel deelraden kan dit echter
om financiële en organisatorische redenen moeilijk zijn. In overleg met
deze gemeenten zal worden bekeken of voor 2010, wanneer de volgende gemeenteraadsverkiezingen
gehouden worden, hiervoor een oplossing gevonden kan worden die kiezers de
mogelijkheid geeft om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden die dit
wetsvoorstel biedt.Op advies van de Kiesraad is in het wetsvoorstel een evaluatiebepaling
opgenomen. Deze bepaling schrijft voor dat de invoering van SWS een aantal
malen geëvalueerd moet worden. Deze evaluatie kan de Kiesraad meenemen
in zijn reguliere evaluatie van de verkiezingen, maar door de bepaling op
te nemen moet hier specifiek aandacht aan worden besteed.ARTIKELSGEWIJSArtikel IA en BDe verdeling van een gemeente in stemdistricten heeft geen betekenis meer
na de invoering van het stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen
gemeente. Kiezers zijn immers niet langer gebonden aan een bepaald stembureau.
Ook zal niet langer gewerkt kunnen worden met een positief kiezersregister
van een stemdistrict dat op het stembureau aanwezig is. In het vervolg zal
een negatief kiezersregister dat de gehele gemeente omvat op elk stembureau
aanwezig zijn (zie ook onderdeel J, de wijziging van artikel J 17, eerste
lid). De administratieve indeling in stemdistricten is niet langer nodig.
Paragraaf 2 van hoofdstuk E kan dan ook vervallen.CDe omvang van de stemdistricten is tot op heden over het algemeen gebaseerd
op het aantal kiezers dat binnen het district woont. Door de introductie van
het stemmen met stemmachines en stemcomputers is in de meeste gemeenten het
gehanteerde maximum aantal kiezers per district steeds verder
toegenomen. Als de stemdistricten worden afgeschaft en het is voor kiezers
mogelijk om te stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente,
is het aantal stemmers in een stembureau niet eenvoudig meer te voorspellen
aan de hand van het aantal kiesgerechtigden dat in de buurt van het stembureau
woont. Het ligt voor de hand dat mensen zullen stemmen in een stembureau dat
in de buurt ligt van de plaats waarop hun dagelijkse bezigheden op de verkiezingsdag
plaatsvinden. Dat kan zijn nabij het woonhuis, maar ook bij het werk, de winkels,
het station etc. De gemeente kan stembureaus instellen aan de hand van de
te verwachten behoefte daaraan op verschillende locaties. Ook kunnen mobiele
stembureaus worden ingezet.DNaar aanleiding van het advies van de Kiesraad wordt artikel J 1 gewijzigd
om aan burgemeester en wethouders de mogelijkheid te bieden om voor bepaalde
stembureaus afwijkende openingstijden vast te stellen. Deze regeling is bedoeld
voor stembureaus waar dit met het oog op de plaats waar deze zitting houden
wenselijk is. Hierbij moet bijvoorbeeld worden gedacht aan een stembureau
in een winkelcentrum dat om 18.00 uur zijn deuren sluit. Het openhouden van
het bureau tot 21.00 uur is dan niet echt zinvol. Ook kan er reden zijn om
een stembureau eerder te openen, bijvoorbeeld op een treinstation. De hoofdregel
blijft echter dat stembureaus van 7.30 uur tot 21.00 uur geopend zijn. Het
vierde lid bepaalt dat de stemopneming van bureaus die eerder stemmen pas
om 21.00 uur mag plaatsvinden. Dit is bepaald om te voorkomen dat binnen een
gemeente van sommige stembureaus de uitslag al vastgesteld is, terwijl er
in andere nog gestemd kan worden.EDe inhoud van dit artikel is opgenomen in het nieuwe artikel J 5. Het
artikel kan daarom vervallenFArtikel J 4 betreft de stemlokalen. In het eerste lid wordt «stemdistrict»
vervangen door «stembureau» omdat de stemdistricten opgeheven
worden. Daarnaast wordt voorgeschreven dat de adressen van de stemlokalen
ter openbare kennis moeten worden gebracht. Om de kiezer de mogelijkheid te
geven optimaal gebruik te maken van het feit dat hij niet meer gebonden is
aan een vaste stemlocatie is het van groot belang dat hij weet op welke plaatsten
binnen de gemeente hij kan stemmen. In het Kiesbesluit zal worden geregeld
dat de lijst met locaties samen met de kandidatenlijsten verspreid zullen
worden.In het tweede lid is het niet langer nodig om kiezers erop te wijzen dat
zij gebruik kunnen maken van de mogelijkheid om door middel van een kiezerspas
te stemmen in een stemlokaal dat geschikt is voor kiezers met lichamelijke
gebreken. Het is in de toekomst immers mogelijk om met de stempas in elk stembureau
van de gemeente de stem uit te brengen. De verplichting voor het college van
B&W om de adressen van de voor gehandicapten toegankelijke stemlokalen
bekend te maken, blijft wel bestaan.GHet nieuwe artikel J 4a bevat de regeling over mobiele stembureaus. De
huidige regeling voor mobiele stembureaus is opgenomen in artikel K 13 en
geldt alleen voor het stemmen met een kiezerspas. Door de regeling op te nemen
in het algemene hoofdstuk over stemmen en de beperking overkiezerspassen
eruit te halen, wordt mogelijk gemaakt dat alle kiezers voortaan in een eventueel
ingesteld mobiel stembureau kunnen stemmen.HDe voorgestelde wijziging van artikel J 5 vormt de kern van het voorstel
tot invoering van stemmen in een stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente.
Een kiezer is niet langer gebonden aan zijn eigen stemdistrict.IDe oproepingskaart wordt vervangen door een stempas, waarmee in elk stembureau
binnen de eigen gemeente gestemd kan worden.JIndien een kiezer zijn stempas zou kunnen kopiëren, zou hij eenvoudig
meerdere malen zijn stem kunnen uitbrengen in verschillende stembureaus binnen
de gemeente. De stembureaus beschikken immers niet langer over een kiezersregister
waarin geregistreerd staat welke kiezer zijn stem al heeft uitgebracht. Het
is dan ook noodzakelijk dat de stempas, anders dan de huidige oproepingskaart,
beveiligd wordt tegen kopiëren. Daartoe worden bij ministeriële
regeling echtheidskenmerken voor de stempas vastgesteld. Daarbij kan gedacht
worden aan kleurendruk, speciaal papier, watermerken etc. Daarnaast wordt
er bij ministeriële regeling een model vastgesteld voor de stempas. In
dit model wordt voorgeschreven welke informatie er op de stempas moet worden
vermeld. Hierbij zal ondermeer worden voorgeschreven dat de adressen van één
of meerdere stemlokalen moeten worden vermeld op de stempas.Op de stempas moet in ieder geval een volgnummer worden vermeld, dit is
immers nodig bij de handelingen die in artikel J 25, vierde en vijfde lid,
voorgeschreven worden. Dit vereiste is daarom vastgelegd in de wet.KHet negatieve kiezersregister, zoals voorgeschreven in het nieuwe eerste
lid van artikel J 17 bevat een opgave van de ongeldige stempassen. De burgemeester
stelt deze opgave vast. Het nieuwe artikel J 7a regelt de gevallen waarin
stempassen ongeldig zijn. Daarbij worden de volgende gevallen onderscheiden:– stempassen in de plaats waarvan een kiezerspas, een briefstembewijs
of een volmachtbewijs is afgegeven;– stempassen waarvoor op verzoek van de kiezer een vervangende stempas
is uitgereikt, bijvoorbeeld omdat hij zijn stempas is kwijtgeraakt of omdat
de stempas hem nooit heeft bereikt;– stempassen die ten onrechte zijn verstrekt of die zijn verstrekt
aan personen die tussen de dag van verzending en de dag van stemming zijn
overleden;– stempassen die zijn ontvreemd, dan wel anderszins onrechtmatig
in omloop zijn, bijvoorbeeld door een fout tijdens productie of distributie.LDe kiezer die ten onrechte geen stempas heeft ontvangen of wiens stempas
in het ongerede is geraakt, kan uiterlijk op de vijfde dag vóór
de dag van stemming mondeling of schriftelijk een vervangende stempas aanvragen.
Op advies van de Kiesraad, de VNG en de NVVB is deze termijn gewijzigd ten
opzichte van de termijn van drie dagen uit de Experimentenwet. Bij een verkiezing
op woensdag eindigde deze namelijk in het weekend, wat bij tot onduidelijkheid
leidde bij gemeenten en kiezers. Een beperking is noodzakelijk
om de gemeente de gelegenheid te geven, de lijst van ongeldige stempassen
(artikel J 17, eerste lid) te kunnen aanmaken en distribueren. Het is van
belang dat de kiezer nog tot een zo laat mogelijke datum op het gemeentehuis
een vervangende stempas kan verkrijgen, omdat dit in het stembureau niet kan.
De burgemeester is daarom bevoegd om, indien dit mogelijk en gewenst is, de
termijn hiervoor te verlengen; hij kan bepalen dat tot de dag voor de stemming
nog vervangende passen kunnen worden verkregen. Tijdens de experimenten die
zijn gehouden met SWS, hebben sommige gemeenten inderdaad besloten tot een
verkorte termijn voor het aanvragen van een vervangende stempas. De gemeente
Nieuwegein heeft voor de Europese verkiezingen de mogelijkheid tot het aanvragen
van een vervangende stempas opengelaten tot 20.00 uur op de avond voor de
verkiezingen. Voorlichting aan de kiezers moet waarborgen dat de kiezers alert
zijn op de tijdige ontvangst van hun stempas. Door afgifte van een vervangende
stempas wordt de oorspronkelijke stempas ongeldig (artikel J7a, onderdeel
b). Bij het aanvragen van een vervangende stempas dient de aanvrager voldoende
van zijn identiteit te doen blijken. Hij dient zich daartoe te identificeren
met behulp van een document als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht.
Aangezien een ieder tegenwoordig verplicht is een dergelijk identificatiebewijs
bij zich te hebben, is dit geen onoverkomelijke drempel.Het vijfde lid van het nieuwe artikel J 8 bepaalt dat aan een kiezer wiens
stempas ongeldig is, geen nieuwe stempas wordt verstrekt. Deze bepaling expliciteert
dat kiezers aan wie bijvoorbeeld een volmachtbewijs of een kiezerspas is verstrekt,
geen nieuwe stempas kunnen krijgen. Op dit moment wordt van het verstrekken
van volmachten en kiezerspassen aantekening gemaakt in het kiezersregister
dat op het stembureau ligt (artikel J 17). Onder de nieuwe regeling vervalt
dit register echter en wordt enkel het nummer van de ongeldige stempas opgenomen
in het negatief kiezersregister. Aan welke personen geen nieuwe stempas meer
wordt verstrekt is daarmee niet langer eenvoudig na te zoeken. Vandaar dat
de explicitering in artikel J 8 gewenst is.MArtikel J 11 hoeft niet langer een regeling te bevatten voor stembureauleden
die als kiesgerechtigde zijn geregistreerd in de gemeente waarin zich het
stembureau bevindt waarvan zij lid zijn. Deze kunnen immers in alle gevallen
met hun eigen stempas een stem uitbrengen in dat stembureau. Wel is het nodig
om voor verkiezingen van provinciale staten, de Tweede Kamer en het Europees
Parlement, te regelen dat stembureauleden ook buiten hun eigen gemeente een
stem kunnen uitbrengen in het stembureau waarvan zij lid zijn. Dat is ook
op dit moment mogelijk. Artikel J 11 is daartoe aangepast aan de situatie
waarin binnen de eigen gemeente gestemd kan worden in een stembureau naar
keuze.NGegevens (zoals volgnummers) van stempassen, die op grond van het nieuwe
artikel J 7a ongeldig zijn, worden door de burgemeester geregistreerd, zodat
aan alle stembureaus een afschrift van de opgave kan worden verstrekt van
de stempassen die door het stembureau niet als zodanig mogen worden geaccepteerd.
In plaats van een lijst met alle kiesgerechtigden in een stemdistrict, zoals
bedoeld in het huidige artikel J 17, eerste lid, van de Kieswet, dient ieder
stembureau te beschikken over een opgave van ongeldige stempassen, aan de
hand waarvan kan worden vastgesteld of personen die zich bij het stembureau
vervoegen, mogen worden toegelaten tot de stemming. De opgave van ongeldige
stempassen bevat niet alleen gegevens betreffende stempassen
die op verzoek van de kiezer vervangen zijn, maar ook gegevens over stempassen
die om een andere in artikel J 7a genoemde reden ongeldig zijn verklaard.ODe procedure in het stembureau vóór het uitbrengen van de
stem, vergt enkele aanpassingen ten opzichte van de huidige situatie. Aan
de hand van onder meer de echtheidskenmerken controleert de voorzitter de
echtheid van de stempas. Indien de controle mede of uitsluitend met behulp
van elektronische hulpmiddelen plaatsvindt, draagt de voorzitter de kaart
daartoe over aan het tweede lid van het stembureau. Met een valse stempas
wordt de kiezer uiteraard niet tot de stemming toegelaten. Het stembureau
dient in dat geval maatregelen te treffen opdat het openbaar ministerie wordt
verwittigd. In de voorlichting aan gemeenten over de instructie voor stembureauleden
zal hier aandacht aan worden besteed.Is de overgelegde stempas echt, dan wordt vervolgens aan de hand van het
volgnummer dat vermeld is op de stempas nagegaan of de stempas geldig is.
Dat volgnummer wordt door de voorzitter genoemd, zodat het tweede lid het
volgnummer kan opzoeken in de opgave van ongeldige stempassen. Indien de controle
elektronisch plaatsvindt, bijvoorbeeld met behulp van een op de stempas afgedrukte
streepjescode, overhandigt de voorzitter de stempas daartoe aan het tweede
lid, na het volgnummer te hebben genoemd.Ingenomen ongeldige stempassen worden onbruikbaar gemaakt, zodat zij niet
opnieuw kunnen worden gebruikt.P, Q en SHoofdstuk K, dat de procedure voor het aanvragen van en het stemmen met
een kiezerspas bevat, krijgt een beperktere betekenis. Slechts indien men
buiten de eigen gemeente wil stemmen, is het nog noodzakelijk een kiezerspas
aan te vragen. Bij gemeenteraadsverkiezingen is hoofdstuk K niet langer van
toepassing. Bij verkiezingen voor provinciale staten, Tweede Kamer of het
Europees Parlement kan zich wel de situatie voordoen dat iemand buiten de
eigen gemeente een stem wil uitbrengen. Omdat het huidige opschrift van het
hoofdstuk, artikel K 1 en artikel K 7 verwarring kunnen oproepen nu hoofdstuk
J al de mogelijkheid biedt tot stemmen in een stembureau naar keuze binnen
de eigen gemeente zijn deze aangepast. Zij verwijzen nu naar een alternatieve
wijze van stemmen dan het stemmen met de stempas.ROmdat het positief kiezersregister verdwijnt, heeft artikel K 5 geen betekenis
meer en kan het vervallen.TDe oproepingskaart is vervangen door de stempas. Ook de verwijzing naar
die «kaart» moet daarom vervangen worden met een «pas».UZoals de Kiesraad in zijn advies opmerkt kan de regeling van artikel K
12 komen te vervallen omdat in de nieuwe situatie elke kiezer, hetzij in het
bezit van een stempas, hetzij in het bezit van een kiezerspas, in elk willekeurig
stembureau binnen de gemeente kan stemmen. De regeling over mobiele stembureaus
is opgenomen in het nieuwe artikel J 4a, waardoor artikel K 13 kan vervallen. VHet tweede lid van artikel L 2 en onderdeel b van artikel L 10 is niet
langer van toepassing op kiezers aan wie het is toegestaan te stemmen in een
stembureau van zijn keuze binnen de eigen gemeente. Dat is immers aan alle
kiezers toegestaan. Volmachten kunnen niet worden aangevraagd door kiezers
aan wie een kiezerspas is verstrekt of die per brief mogen stemmen. De artikelen
zijn aldus aangepast. Daarbij is ervoor gekozen ook de terminologie aan te
passen. Niet langer wordt gesproken van «de kiezer aan wie is toegestaan
in een stembureau van zijn keuze of per brief te stemmen», maar van «de
kiezer aan wie een kiezerspas of een briefstembewijs is verstrekt. De huidige
formulering zou door de toevoeging van de woorden «buiten de eigen gemeente»
nodeloos ingewikkeld worden. Vervolgens is vanwege de uniformiteit ook voor
de briefstemmers een nieuwe formulering gekozen.WEen volmachtgever die zijn volmacht schriftelijk heeft verleend kan in
de toekomst zijn stem niet langer ook zelf uitbrengen. Het is immers niet
langer mogelijk een vervangende stempas bij het stembureau te verkrijgen.
De volmachtgever heeft zijn stempas afgegeven indien hij zijn volmacht heeft
verleend door overdracht van de stempas overeenkomstig paragraaf 3 van
hoofdstuk L. Indien hij de volmacht schriftelijk heeft aangevraagd wordt zijn
stempas, indien die al is uitgereikt, ongeldig verklaard op grond van artikel
J 7a. Op grond van artikel J 17, eerste lid, wordt het volgnummer van zijn
stempas vervolgens op de lijst van ongeldige stempassen geplaatst, waardoor
het niet langer mogelijk is dat de volmachtgever zijn stem nog uitbrengt.Wel zou het zo kunnen zijn dat een volmachtgever die zijn volmacht onderhands
heeft verleend aan een andere kiezer alsnog in de gelegenheid blijkt te zijn
om te gaan stemmen. Daarom wordt geregeld dat voor onderhandse volmachten
voortaan de mogelijkheid bestaat deze in te trekken. In dat geval moet de
volmachtgever zijn tot volmacht omgezette stempas terug vragen bij de gemachtigde.
Met deze stempas wordt hij tot de stemming toegelaten. Zonder stempas zal
hij niet kunnen stemmen.XOmdat het positief kiezersregister verdwijnt, heeft het tweede lid van
artikel L 13 geen betekenis meer en kan het vervallen.YAls de oproepingskaart wordt vervangen door de stempas zal ook de onderhandse
volmacht door overdracht van de stempas gebeuren.ZDe volmacht door middel van overdracht van de stempas beperkt zich in
de toekomst niet langer tot het eigen stemdistrict. De gemachtigde, die immers
ook in elk stembureau binnen de eigen gemeente kan stemmen, kan ook de machtiging
in elk stembureau naar keuze binnen de eigen gemeente gebruiken.AADe artikelen L 15 en L 16 kunnen vervallen omdat het niet langer mogelijk is dat de volmachtgever voor of na de gevolmachtigde toch zelf zijn
stem uitbrengt. Zie ook de toelichting bij onderdeel W.BBDe stemming door de gevolmachtigde vindt op dezelfde wijze plaats als
de stemming door een kiezer met zijn eigen stempas. Omdat het positief kiezersregister
verdwijnt, heeft het derde lid van artikel L 17 geen betekenis meer en kan
het vervallen.CCOmdat het positief kiezersregister verdwijnt, heeft artikel M 5 geen betekenis
meer en kan het vervallen.DDArtikel N 2 wordt aangepast aan de afschaffing van afschrift van het kiezersregister,
als bedoeld in het huidige artikel J 17, eerste lid en aan de vervanging van
oproepingskaarten door stempassen.GGAangezien de stemdistricten zullen verdwijnen, is het in de toekomst niet
langer mogelijk na een ongeldige stemming voor één stemdistrict
een herstemming te organiseren, of de stemmen in één stemdistrict
te hertellen. De wijziging van artikel V 7 strekt ertoe een herstemming te
beperken tot de desbetreffende stembureaus, waar een stemming ongeldig is
verklaard. Daarmee wordt voorkomen dat als gevolg van een ongeldige stemming
in één stembureau herstemming in de gehele gemeente zou moeten
plaatsvinden.De consequentie van deze keuze is dat de kring van kiesgerechtigden bij
een herstemming wordt beperkt tot diegenen die ook bij de ongeldige stemming
hun stem op het desbetreffende stembureau hebben uitgebracht. Deze beperking
is naar het oordeel van de regering verdedigbaar, mede gelet op het sporadische
karakter van herstemming.In het tweede lid is een voorziening opgenomen voor het geval dat er aanleiding
is om de herstemming voor iedereen open te stellen en dus niet alleen voor
de kiezers die bij de ongeldige stemming hun stem hebben uitgebracht. Dit
kan bijvoorbeeld gewenst zijn indien door een gifwolk of een terroristische
dreiging een grote groep kiezers niet in staat is om naar een stembureau te
komen.HHStempassen worden toegevoegd aan het lijstje documenten waarvan de handelingen
uit de artikelen Z 1, Z 2 en Z 3 strafbaar zijn gesteld. Stempassen vervangen
de kiezerspassen voor het stemmen in een stembureau naar keuze binnen de gemeente
en het ligt daarom voor de hand dat deze categorie documenten wordt toegevoegd
aan de genoemde artikelen. Voor zover de stempassen op dezelfde wijze gebruikt
worden als voorheen de oproepingskaarten, betekent deze wijziging een uitbreiding
van de strafbepalingen omdat oproepingskaarten op dit moment niet opgenomen
zijn in de lijstjes van Z 1, Z 2 en Z 3. Deze uitbreiding is gerechtvaardigd
door het nieuwe karakter van de stempas. Met de oude oproepingskaart kon een
kiezer alleen in zijn eigen stemdistrict een stem uitbrengen. Een gekopieerde
stempas kan echter in alle stemlokalen van een gemeente gebruikt
worden en kan op die manier leiden tot dubbele of anderszins onrechtmatig
uitgebrachte stemmen.IIOmdat het technisch niet langer mogelijk is om alsnog aan de stemming
deel te nemen nadat een machtiging is verleend (zie toelichting bij onderdeel
Q) heeft de strafbepaling van artikel Z 7 in de toekomst geen betekenis meer.
Zij kan dan ook vervallen.Artikel IIIn verband met het afschaffen van de stemdistricten moet de Wet algemene
regels herindeling hieraan worden aangepast.Artikel IIIEr is gekozen voor inwerkingtreding bij koninklijk besluit zodat de noodzakelijke
wijzigingen in het Kiesbesluit en het Tijdelijk experimentenbesluit Kiezen
op Afstand op hetzelfde moment in werking kunnen treden.De Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties,A. PechtoldXNoot1Brief van de Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties
van 11 november 2004, BPR2004/U79957, met bijlagen.XNoot1Brief van de Minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties
van 5 december 2005, Kamerstukken II 2005–06, 30 300 VII,
nr. 45.XNoot2Advies van de Kiesraad over het voorstel van wet houdende invoering van
het stemmen in een stemlokaal naar keuze binnen de eigen gemeente van 9 december
2005, advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over de invoering
van SWS van 22 december 2005 en advies van de Nederlandse Vereniging
voor Burgerzaken over de invoering van het stemmen in een willekeurig stembureau
van 30 november 2005.XNoot3Advies van het Adviescollege toetsing administratieve lasten over het
wetsvoorstel tot wijziging van de Kieswet (stemmen in een stemlokaal naar
keuze binnen de eigen gemeente) van 10 november 2005, RL/EA/2005/298. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30569-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl