Voetbalvandalisme; Notitie met standpuntbepaling over informatie-inwinning door de politie t.b.v. handhaving van de openbare orde
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25232, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

14-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

25232 nr. 18

05-10-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Achtergronden2. Informatie-inwinning door de politie ter handhaving
van de openbare orde in de praktijk 2.1. Doelen van informatie-inwinning door de politie ter
handhaving van de openbare orde2.2. Gehanteerde methodiekenObservatieGesprekscontacten/informantenPolitiële infiltrant (undercover)Telefoontap3. Is wetgeving nodig voor de informatie-inwinning door
de politie ter handhaving van de openbare orde?3.1. De betekenis van artikel 2 Politiewet 1993 voor de
inwinning van informatie4. HandleidingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25232Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 232Voetbalvandalismenr. 18BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
EN VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 oktober 1999Op 1 juli jl. is tijdens een algemeen overleg met de vaste commissies
voor Justitie en voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uit de Tweede
Kamer over de bestrijding van voetbalvandalisme en -geweld (25 232, nr. 17)
door ons toegezegd een standpuntbepaling inzake informatie-inwinning door
de politie ten behoeve van de handhaving van de openbare orde. In deze notitie
wordt het bedoelde standpunt weergegeven. Tevens geven wij onze voornemens
aan omtrent het ten behoeve van de praktijk inzichtelijker maken van de toepasbaarheid
van bepaalde methodieken van informatie-inwinning door de politie. 1. AchtergrondenIn het hiervoor genoemde algemeen overleg van 1 juli jl. is aan de orde
geweest de vraag of meer mogelijkheden moeten worden gecreëerd voor de
politie om meer ingrijpende onderzoeksmethoden toe te passen, zoals infiltratie
in en stelselmatige observatie van de harde kern van voetbalvandalen, het
gebruik van informanten en het inzetten van camera's. Bij brief van 15 april
1997 inzake de bestrijding van voetbalvandalisme engeweld hebben de toenmalige
Ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport aangekondigd dat bezien wordt of extra wettelijke bevoegdheden
nodig zijn om informatie in te winnen (kamerstukken II 1996/97, 25 232,
nr. 3, blz. 9–11). Mede naar aanleiding hiervan hebben in 1998
en 1999 twee expertmeetings plaatsgevonden. Deze hebben geresulteerd in een
eindverslag dat door het Korpsbeheerdersberaad, het Hoofdofficierenberaad
en de Raad van Hoofdcommissarissen op 26 april 1999 is aangeboden aan
de Ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(hierna: eindverslag expertmeetings). De kernaanbeveling in dit eindverslag
is dat in een wet in formele zin dient te worden opgenomen dat aan de politie
bepaalde middelen en methodieken ter inwinning van informatie ter beschikking
staan wanneer zij handelt in het kader van de openbare orde handhaving. Aandacht
wordt gevraagd voor de observatie, het gebruik van informanten
en van de politiële infiltrant («undercover»).Ook in het eindrapport van de Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethoden –
de commissie-Kalsbeek – van 9 juni 1999, wordt ingegaan op de informatieverzameling
in het kader van de openbare orde. In aanbeveling 23 beveelt de commissie
aan dat deze problematiek nader moet worden bezien en dat een wettelijke basis,
breder dan artikel 2 van de Politiewet 1993, noodzakelijk is voor de informatieverzameling
in het kader van de openbare orde (kamerstukken II 1998/99, 26 269, nrs.
4–5).Gelet op deze ontwikkelingen hebben wij onderzocht op welke wijze de informatie-inwinning
ten behoeve van de handhaving van de openbare orde in de praktijk plaatsvindt
en of op dit terrein nieuwe wetgeving nodig is.In paragraaf 2 gaan wij in op de praktijk. In paragaaf 3 gaan
wij in op het wettelijk kader. Onze conclusie is dat het huidige wettelijke
kader reeds veel ruimte biedt voor informatie-inwinning ten behoeve van de
handhaving van de openbare orde. In paragraaf 4 geven wij aan te zullen
komen met een handleiding voor de praktijk over de toepasbaarheid van methodieken
van informatie-inwinning door de politie, binnen het kader van artikel 2 Politiewet
1993.Ten einde het inzicht in de praktijk van informatie-inwinning in het kader
van de openbare-ordehandhaving te vergroten, zijn gesprekken gevoerd met politiefunctionarissen
die met deze taak zijn belast uit alle regio's. 2. Informatie-inwinning door de politie ter handhaving
van de openbare orde in de praktijk 2.1. Doelen van informatie-inwinning door de politie ter
handhaving van de openbare ordeTen behoeve van haar taak te zorgen voor de handhaving van de openbare
orde wint de politie informatie in. De politie wint informatie in om de burgemeester
in staat te stellen de door hem te nemen beslissingen ter handhaving van de
openbare orde te onderbouwen. Het kan hierbij gaan om beslissingen over de
polite-inzet, om logistieke maatregelen, en om (andere) toepassingen van de
artikelen van de 172–176 van de Gemeentewet. Op basis van de ingewonnen
informatie kan een risico-analyse worden gemaakt. Op basis van deze analyse
kan de burgemeester een beslissing nemen over bijvoorbeeld vergunningverlening,
tijdstip en duur van een evenement en bepaalde te nemen maatregelen voor de
orde en veiligheid. In het geval van evenementen of andere gebeurtenissen
waarbij de kans aanwezig is dat er verstoringen van de openbare orde zullen
plaatsvinden, kan een goede informatie-inwinning voorafgaand aan of tijdens
een evenement het mogelijk maken dat het politieoptreden kan verschuiven van
repressief naar een gewenst preventief optreden, zodat de kans op het plaatsvinden
van (grootschalige) ordeverstoringen kan worden teruggebracht, dan wel door
gerichte acties ernstiger verstoringen kunnen worden voorkomen. Verzameling
van informatie en een betrouwbare risicoanalyse kunnen leiden tot een meer
gerichte operationele sturing van het politiepersoneel met het oog op de voorkoming
of beëindiging van de ordeverstoring. Onder andere op het gebied van
het voorkomen van grootschalige ordeverstoringen, zoals ten gevolge van voetbalvandalisme
en -geweld, kan dit van groot belang zijn. In dit laatste voorbeeld kan het
gaan om informatie over de harde kernen van voetbalsupporters, hun interactie
en hun plannen. De trend dat de harde kern van voetbalsupporters van tevoren
acties plant met het uitsluitende doel confrontaties te zoeken en ordeverstoringen
uit te lokken, vergroot de behoefte aan een zo adequaat mogelijke inwinning van informatie, voorafgaand aan een bepaalde wedstrijd. Maar ook op
andere terreinen is de politie actief ter voorkoming van orde verstorende
acties als gevolg van bijvoorbeeld arbeidsonrust (boerenprotesten, schippers/slepersblokkades),
maatschappelijke onrust (protestacties, krakersontruiming, milieuactivisme)
of onrust als gevolg van internationale conflicten.Kenmerkend voor de te nemen beslissingen in het kader van de handhaving
van de openbare orde is dat informatie nodig is over de bewegingen en activiteiten
van groepen van personen en over de gevolgen die daaraan verbonden zouden
kunnen zijn voor de openbare orde. Uit het onderzoek naar de wijze waarop
in de praktijk informatie wordt ingewonnen blijkt ook dat de politie actief
op zoek is naar informatie over groepen. De politie streeft er naar een beeld
te krijgen van de bewegingen en activiteiten van groepen van personen. De
politie behoeft in het algemeen groepsgerichte en geen persoonsgerichte informatie.
Anders dan ten behoeve van de opsporing van strafbare feiten is de informatie-inwinning
er niet op gericht sluitende bewijzen tegen bepaalde personen te verkrijgen.
Ook anderszins wordt geen informatie ingewonnen die erop gericht is maatregelen
tegen individuele personen te kunnen treffen. Dit is een belangrijke constatering
voor de beantwoording van de vraag die in paragraaf 3 aan de orde komt,
of methodieken die ten behoeve van de informatie-inwinning worden gebruikt
een wettelijke regeling behoeven.De verzameling en het gebruik van openbare orde-informatie vinden plaats
onder de verantwoordelijkheid van de burgemeester. De burgemeester heeft het
gezag over de politie indien de politie optreedt ter handhaving van de openbare
orde (artikel 2 Politiewet 1993) en hij is belast met de handhaving van de
openbare orde in zijn gemeente (artikel 172 van de Gemeentewet). Met de vergaring
van informatie zijn binnen de politiekorpsen doorgaans belast de Regionale
Inlichtingendiensten (RID'en) die daarbij onder het gezag staan van de burgemeester.Inwinning van informatie door de RID ter handhaving van de openbare orde
vindt veelal plaats kort voorafgaand aan of tijdens een evenement of gebeurtenis,
waarbij sprake is van vrees voor aantasting van de veiligheid, voor ontregeling
van de (lokale) democratische besluitvorming of voor verstoring van het maatschappelijk
verkeer of aantasting van een lokaal vitaal belang. 2.2. Gehanteerde methodiekenDe politie maakt bij de inwinning van informatie ten behoeve van de handhaving
van de openbare orde gebruik van de volgende middelen:– open bronnen, zoals kranten, Internet en overige media en informatie
van deskundigen,– politiebestanden, zoals het Voetbal Volg Systeem (VVS) dat operationeel
is bij het centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme,– verschillende vormen van observatie, zoals het al dan niet met
camera's volgen van voetbalsupporters die onderweg zijn naar een voetbalwedstrijd,– gesprekscontacten en informanten die uit eigen beweging of op
verzoek informatie verstrekken of inwinnen.In het algemeen overleg van 1 juli jl. en in het eindverslag van de expertmeetings
wordt aandacht gevraagd voor de stelselmatige observatie, het gebruik van
informanten en de politiële infiltrant («undercover»). Daarom
wordt in het navolgende op deze drie methodieken ingegaan. Ook wordt kort
ingegaan op de telefoontap. ObservatieIn de praktijk komt het voor dat groepen van personen of één
of enkele individuele personen worden gevolgd. Het gaat om personen die betrokken
zijn bij een groep die zich bezig houdt met activiteiten die een groot risico
met zich brengen voor een verstoring van de openbare orde. Het volgen kan
gebeuren zonder en met gebruik van technische hulpmiddelen. Wanneer technische
hulpmiddelen worden ingezet gaat het meestal om camera's die als monitor worden
gebruikt, dus zonder dat beelden of gegevens worden geregistreerd. Tijdens
evenementen of ordeverstoringen worden ook camera's gebruikt waarmee beelden
worden geregistreerd.Het gaat over het algemeen om kortstondige, maar het kan ook om langduriger
observaties gaan. In alle gevallen wordt observatie toegepast om de bewegingen
van personen en groepen vast te stellen, bijvoorbeeld om na te gaan waar en
op welk tijdstip een groep gaat verzamelen, of om vast te stellen welke personen
bij de groep betrokken zijn. Het kan bijvoorbeeld van belang zijn om vast
te stellen of een persoon van wie bekend is dat hij tot de leidende figuren
in een groep behoort, bij een activiteit betrokken is.Het observeren van groepen van personen zonder en met de inzet van technische
hulpmiddelen wordt in alle regiokorpsen toegepast. In het bijzonder het monitoren
van supportersgroepen tijdens voetbalwedstrijden komt veel voor. Het gebruik
van technische hulpmiddelen die beelden of gegevens registreren tijdens ordeverstoringen
of evenementen, wordt door enkele korpsen toegepast en heeft meestal tot doel
de herkenning van personen, of de evaluatie van het politie-optreden.Het observeren van een of enkele personen die tot een groep behoren, wordt
door veel korpsen gedaan, met name om te achterhalen of en op welke tijdstippen
de betrokkene bij activiteiten aanwezig is. Hierbij worden in het algemeen
geen technische hulpmiddelen gebruikt. Gesprekscontacten/informantenIn de praktijk onderhoudt de politie gesprekscontacten en heeft contacten
met informanten. Het kan hierbij gaan om burgers die in de nabijheid verkeren
van een risicogroep (bijvoorbeeld mensen die in de horeca werkzaam zijn, of
die bij een voetbalvereniging actief zijn), dan wel om burgers die zelf van
de groep deel uitmaken. De politie vraagt deze burgers wat zij weten over
de handel en wandel van de groep, dan wel haar leden, in relatie tot de activiteiten
van de groep die mogelijk tot ordeverstoringen zullen leiden. Het kan gaan
om informatie over individuele personen, voor zover deze bijdraagt aan het
inzicht in wat de groep doet of van plan is.Burgers komen soms uit eigen beweging informatie geven. Dit doet zich
bijvoorbeeld voor wanneer bronnen bij een voetbalclub de politie uit eigen
beweging vertellen waar en wanneer een groep supporters van plan is rellen
te veroorzaken. Het komt ook voor dat de politie met een burger in contact
treedt om de informatie te vragen. Daarbij komt het voor dat de politie een
burger verzoekt gericht informatie te vergaren. Het verzoek aan de burger
kan bijvoorbeeld zijn om in contact te treden met één van de
drijvende krachten achter een groep en hem te vragen wanneer welke activiteiten
zijn gepland. Dit kan het beste gebeuren door iemand die zelf tot de groep
behoort en die daardoor toegang tot dergelijke informatie kan krijgen. Het
op pad sturen van een burger met het verzoek bepaalde informatie te vergaren
wordt vaak het inzetten van een informant genoemd. Verschillende korpsen maken
hiervan gebruik, ondanks de door hen gesignaleerde lacunes terzake van het
ontbreken van de mogelijkheid de betrokken informant af te schermen of een
vergoeding te verstrekken. De vragen waarmee burgers op pad worden
gestuurd betreffen opnieuw: de tijdstippen en plaatsen waar personen verblijven
of voornemens zijn elkaar te treffen en de door de groep op dat moment geplande
activiteiten.Het onderhouden van contacten met burgers is voor de politie een zeer
effectieve manier om aan informatie te komen.In de praktijk wordt aandacht gevraagd voor het ontbreken van regelingen
terzake van het verstrekken van vergoedingen aan informanten en voor de problemen
die zich kunnen voordoen bij het bewaren van de anonimiteit van een informant
voor de groep van personen waarover hij informatie verschaft. Ook in het advies
van de politieberaden was de wens geuit voor een mogelijkheid om de identiteit
af te schermen van de informatiebronnen van de politie (gesprekscontact of
informant). Politiële infiltrant (undercover)In het eindverslag expertmeetings is aandacht gevraagd voor de politiële
infiltrant (undercover). Een politiële undercover kan worden omschreven
als een politie-ambtenaar die zonder dat hij zich als opsporingsambtenaar
bekend maakt, in contact treedt met burgers. Gebleken is dat de meeste korpsen
geen behoefte hebben aan de inzet van een «traditionele» undercover:
een politieambtenaar die met het oog op informatievergaring infiltreert in
een groep van personen waarvan wordt aangenomen dat die betrokken is bij ordeverstoringen.
Een dergelijke undercover vergt een dusdanig grote investering, opleiding
en begeleiding dat die niet opwegen tegen het rendement dat ermee kan worden
verkregen. Daarnaast bestaat in dergelijke gevallen het risico dat de ingezette
politieambtenaar wordt ontdekt en repercussies vanuit de groep ondervindt.Een moderne vorm van undercover optreden is het verzamelen van informatie
op Internet door middel van chatten onder een valse naam. Op Internet wordt
veel onder pseudoniem gecommuniceerd. Het is mogelijk onder pseudoniem toegang
te verkrijgen tot een chatbox of nieuwsgroep. Deze methodiek wordt nog nauwelijks
toegepast, maar door enkele politiekorpsen is aangegeven dat met behulp hiervan
veel nuttige informatie zou kunnen worden verzameld. Deze methodiek kost relatief
weinig moeite om toe te passen en de risico's van ontdekking van de undercover
zijn kleiner dan in de traditionele situatie. De identiteit van de politie-ambtenaar
achter de computer behoeft immers niet snel te worden prijsgegeven. TelefoontapIn de praktijk wordt in het kader van de handhaving van de openbare orde
geen gebruik gemaakt van het tappen van (mobiele) telefoons. Een wettelijke
grondslag daarvoor ontbreekt namelijk. Gelet op artikel 13 Grondwet (bescherming
van het telefoongeheim) en het in artikel 139 WSr opgenomen verbod tot aftappen
van telecommunicatie is een wettelijke grondslag onontbeerlijk. In het eindverslag
van de expertmeetings is aangegeven dat aan de toepassing van de telefoontap
geen behoefte bestaat. Vanuit de praktijk wordt wel aangegeven dat toepassing
van dit middel zou kunnen bijdragen aan de informatiepositie van de politie.
Gelet evenwel op de bescherming die de Grondwet expliciet biedt aan het telefoonverkeer,
zijn wij van oordeel dat het niet opportuun is een specifieke wettelijke regeling
te treffen met het oog op een telefoontap in het kader van de openbare orde.
Het te dienen belang is onvoldoende zwaarwegend om een dergelijke ingrijpende
onderzoeksbevoegdheid toe te staan. 3. Is wetgeving nodig voor de informatie-inwinning door
de politie ter handhaving van de openbare orde?Uit het onderzoek naar de wijze waarop in de praktijk informatie wordt
ingewonnen ten behoeve van de handhaving van de openbare orde, is gebleken
dat geen behoefte bestaat aan andere methodieken dan die welke men thans hanteert,
maar dat wel de vraag bestaat of de gehanteerde methodieken passen binnen
het bestaande wettelijke kader. Zoals in paragraaf 1 al werd vermeld,
zijn er aanbevelingen gedaan om tot nieuwe wetgeving te komen, omdat de verwachting
is dat artikel 2 Politiewet 1993 een onvoldoende brede basis biedt voor de
thans gehanteerde methodieken van informatie-inwinning in het kader van de
handhaving van de openbare orde.In deze paragraaf wordt ingegaan op de vraag of het nodig is voor de toepassingsvormen
van de drie methodieken die in paragraaf 2 zijn besproken een bredere
wettelijke basis te scheppen. 3.1. De betekenis van artikel 2 Politiewet 1993 voor de
inwinning van informatieOp grond van artikel 2 Politiewet 1993 is het de politie toegestaan die
handelingen te verrichten die nodig zijn voor een goede taakuitoefening. Daaronder
vallen ook handelingen gericht op het inwinnen van informatie die van belang
is voor het optreden tijdens, dan wel het voorkomen van openbare orde verstoringen.
De politie kan, indien dat noodzakelijk is voor een goede taakuitoefening
personen in beeld brengen en persoonsgegevens opslaan. Wanneer gegevens over
een persoon worden opgeslagen, kan dit tot resultaat hebben dat een min of
meer volledig beeld wordt verkregen van bepaalde aspecten van het leven van
die persoon. De Wet politieregisters geeft regels voor welke doeleinden en
over welke personen gegevens mogen worden opgeslagen. Opslag van persoonsgegevens
dient noodzakelijk te zijn voor de goede uitvoering van de politietaak. Samen
met artikel 2 Politiewet 1993 biedt dit in het algemeen een afdoende regeling
voor het inwinnen en opslaan van gegevens omtrent personen. Wanneer de goede
uitvoering van de politietaak niet meer noopt tot het kunnen beschikken van
gegevens over een persoon, bepaalt de Wet politieregisters dat de gegevens
moeten worden verwijderd en vernietigd.Artikel 2 Politiewet 1993 biedt geen onbeperkte grondslag voor informatie-inwinning.
Zij biedt geen basis voor methodieken van informatie-inwinning waarvan de
toepassing als zodanig reeds kan resulteren in een min of meer volledig beeld
van bepaalde aspecten van iemands leven. Daarvoor is een afzonderlijke wettelijke
basis vereist. Artikel 10 van de Grondwet vereist een formeel-wettelijke grondslag
voor overheidsoptreden dat een inbreuk maakt op het recht op bescherming van
de persoonlijke levenssfeer. Op grond van artikel 8 van het EVRM dient een
inperking van dit recht voorzienbaar te zijn. De wetgeving moet aan de burger
voldoende inzicht verschaffen in overheidshandelen dat een inbreuk op zijn
grondrechten maakt.Ter beantwoording van de vraag of artikel 2 van de Politiewet 1993 een
voldoende wettelijke grondslag biedt voor informatie-inwinning als hier aan
de orde, moet daarom worden bezien of de hiervoor besproken toepassingsvormen
van methodieken van informatie-inwinning als zodanig reeds kunnen resulteren
in een min of meer volledig beeld van bepaalde aspecten van iemands leven.
Hierbij dient aansluiting te worden gezocht bij de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden.
De Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden hanteert als criterium hiervoor het
begrip stelselmatig. Alleen die toepassingsvormen van observatie, de inzet
van een informant en de inzet van een politiële under cover die gericht zijn op het stelselmatig inwinnen van informatie over een persoon,
kunnen een inbreuk op de privacy maken. Het begrip stelselmatig houdt in dat
de toepassingsvorm zodanig is dat zij tot resultaat kan hebben dat een min
of meer volledig beeld wordt verkregen van bepaalde aspecten van iemands leven
(kamerstukken 1996/97, 25 403, nr. 3, blz. 26). In de memorie van toelichting
op de Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden is met betrekking tot observatie
aangegeven dat voor de vraag of sprake is van een dergelijke vorm van observatie
een aantal elementen van belang is: de duur, de plaats, de intensiteit of
frequentie en het al dan niet toepassen van technische hulpmiddelen. Ieder
voor zich, maar met name in combinatie, zijn deze elementen bepalend voor
de vraag of een min of meer volledig beeld van bepaalde aspecten van iemands
leven kan worden verkregen (blz. 27 memorie van toelichting).Over de inzet van een informant vermeldt blz. 44 van de memorie van toelichting
op deze wet dat in zijn algemeenheid het gebruik van informanten geen inbreuk
maakt op de persoonlijke levenssfeer. Alleen bij het stelselmatig inwinnen
van inlichtingen over een persoon, is er een kans dat de privacy van die persoon
wordt geschonden. Ook hier betekent stelselmatig dat de toepassingsvorm zodanig
is dat zij tot resultaat kan hebben dat een min of meer volledig beeld wordt
verkregen van bepaalde aspecten van iemands leven.De Wet bijzondere opsporingsbevoegdheden kent de bevoegdheid tot het stelselmatig
undercover inwinnen van informatie (artikel 126j). Deze bevoegdheid is bijvoorbeeld
aan de orde wanneer de politie in het kader van de opsporing stelselmatig
undercover over de verdachte informatie inwint op Internet. Het undercover
optreden op zichzelf vormt nog geen inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.
Alleen wanneer stelselmatig undercover over een persoon informatie wordt ingewonnen,
is sprake van een inbreuk op de privacy.Vertaald naar het verzamelen van informatie ten behoeve van de handhaving
van de openbare orde betekent dit het volgende. Observatie van individuele
personen om vast te stellen of en hoe laat en met wie zij op bepaalde plaatsen
aanwezig zijn, past binnen dit kader. Kortstondige en niet intensieve observaties
van personen zijn niet stelselmatig en passen binnen artikel 2 Politiewet
1993. Het langdurig en ook op niet openbare plaatsen, dan wel kortstondig
maar zeer frequent en bij verschillende plaatsen en gelegenheden observeren
van een persoon om zijn contacten, verblijfsplaatsen, gedrag en activiteiten
in beeld te brengen, moet worden gezien als een vorm van observatie die niet
gebaseerd kan worden op artikel 2 Politiewet 1993. Verstrekking uit eigen
beweging of op verzoek van de politie door gesprekscontacten of informanten
van informatie over groepen of voorgenomen activiteiten die zij reeds hadden,
past binnen artikel 2 Politiewet 1993. Ook het verzoek aan een informant om
informatie in te winnen over de plannen van de groep, dan wel over de individuele
betrokken personen en de plaatsen en tijdstippen waarop die elkaar ontmoeten,
past binnen dit artikel. Gaat het echter om de situatie waarin de politie
een informant vraagt het gedrag en de contacten of activiteiten van de leider
van een beruchte groep geheel na te trekken waardoor een min of meer volledig
beeld van bepaalde aspecten van diens leven is verkregen, dan is de methode
stelselmatig en past niet binnen artikel 2 Politiewet 1993.In paragraaf 2 is naar voren gekomen dat de toepassingsvormen van
observatie, de inzet van informanten en de inzet van een politiële undercover
in het algemeen niet gericht zijn op het in beeld brengen van personen maar
op het in beeld brengen van de bewegingen en activiteiten van groepen van
personen. Ook als het gaat om het inwinnen van informatie over personen worden
in het algemeen toepassingsvormen gebruikt die niet tot een min of meer volledig
beeld van bepaalde aspecten van iemands leven leiden. Gebruik van technische hulpmiddelen die beelden of gegevens registreren,
vindt vrijwel uitsluitend plaats tijdens evenementen of ordeverstoringen.
In feite is daarbij geen sprake van heimelijke observatie, omdat algemeen
bekend is dat de politie bij evenementen waarbij het risico op ordeverstoringen
groot is, gebruik maakt van camera's. Het kenbaar inzetten van technische
hulpmiddelen verhoudt zich met de relevante wet- en regelgeving op het gebied
van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (zie ook kamerstukken II
1998/99, Aanhangsel van de Handelingen, nr. 1904).Er is vrijwel geen ervaring met het undercover communiceren via Internet.
De toepassingsvormen van deze methodiek zullen evenwel, evenals de andere,
gericht zijn op het vergaren van informatie over de bewegingen en activiteiten
van groepen en niet op het in beeld brengen van personen. Dit laatste is in
het kader van de openbare orde handhaving immers in het algemeen niet aan
de orde. Wel zal informatie over personen kunnen worden verkregen, maar de
enkele toepassing van de undercover-methodiek zal naar verwachting niet leiden
tot het volledig in beeld brengen van een persoon. Wel kan de vraag rijzen
in hoeverre het in het kader van de handhaving van de openbare orde is toegelaten
politie-ambtenaren deel te laten nemen aan een chatbox of nieuwsgroep waarbinnen
uitingsdelicten worden beraamd of gepleegd.Het bovenstaande leidt tot de conclusie dat de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer niet noopt tot een afzonderlijke regeling van de doorgaans in
de praktijk gehanteerde methodieken van informatie-inwinning in het kader
van de handhaving van de openbare orde. Wel dient aandacht gegeven te worden
aan mogelijkheden ter zake van het verstrekken van vergoedingen aan informanten
en aan de problemen die zich kunnen voordoen bij het bewaren van de anonimiteit
van een informant. Ook zal nader gekeken worden naar het door politie-ambtenaren
deelnemen aan een chatbox of nieuwsgroep. 4. HandleidingIn de praktijk bestaat onduidelijkheid over de vraag of de in de praktijk
gehanteerde toepassingsvormen van observatie en de inzet van een informant
passen binnen het bestaande wettelijke kader. Zoals in paragraaf 1 al
werd vermeld, zijn aanbevelingen gedaan om tot nieuwe wetgeving te komen,
omdat twijfel bestaat of artikel 2 Politiewet 1993 een onvoldoende basis biedt
voor de thans gehanteerde methodieken van informatie-inwinning in het kader
van de handhaving van de openbare orde.Uit de paragrafen 2 en 3 blijkt dat artikel 2 Politiewet 1993 in het algemeen
wel een voldoende wettelijke basis biedt voor de verschillende toepassingsvormen
van observatie en de inzet van een informant. Het is van belang ten behoeve
van de praktijk inzichtelijker te maken welke toepassingsvormen van de methodieken
van informatie-inwinning binnen dit kader door de politie toepasbaar zijn
ten behoeve van de handhaving van de openbare orde.Met het oog op onder andere het EK2000 is een voorziening op korte termijn
gewenst. Ten behoeve van de praktijk zal daarom op korte termijn een handleiding
worden opgesteld waarin wordt ingegaan op de methodieken van informatie-inwinning
door de politie ten behoeve van de handhaving van de openbare orde en de daarbij
te volgen procedures.In de handleiding zal worden ingegaan op de verantwoordelijkheid van de
burgemeester voor de inwinning van informatie ten behoeve van de handhaving
van de openbare orde.Ook zal aandacht worden besteed aan de mogelijkheden tot het verstrekken
van vergoedingen aan gesprekscontacten of informanten. De korpsbeheerder
kan op dit terrein besluiten nemen. In de handreiking zullen wij hiervoor
een kader opnemen.Bovendien zal daarin worden ingegaan op de mogelijkheden om de identiteit
af te schermen van de informatiebronnen van de politie (gesprekscontact of
informant).Op basis van deze handleiding kunnen ervaringen worden opgedaan. Wanneer
daarbij blijkt dat het bestaande wettelijke kader ontoereikend is, sluiten
wij niet uit dat wij komen tot aanvullende wetgeving.De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. PeperDe Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25232-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl