Wijziging van de Winkeltijdenwet in verband met de toeristische aantrekkingskracht van een gemeente; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-24 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31728, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

27-01-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

31728 nr. 8

23-01-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31728Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 728Wijziging van de Winkeltijdenwet met het oog op inkadering van de bevoegdheid
om vrijstelling te verlenen of een ontheffingsbevoegdheid toe te kennen in
verband met de toeristische aantrekkingskracht van een gemeentenr. 8VERSLAGVastgesteld 23 januari 2009De vaste commissie voor Economische Zaken1,
belast met het voorbereidend onderzoek van bovengenoemd wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit verslag
afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de openbare behandeling
van het voorstel van wet voldoende voorbereid.Inhoudsopgave1.0. Algemeen 12.0. Evaluatie van de Winkeltijdenwet en huidige toepassing van de toerismebepaling
33.0. Aanleiding voor het wetsvoorstel 44.0. Decentrale uitvoering van de wet 55.0. Voorwaarden voor de benutting van de toerismebepaling om vrijstelling
of ontheffing te verlenen 76.0. Zorgvuldige afweging van belangen 97.0. Toetsingsmogelijkheid 128.0. Uitvoering 138.1. Mogelijk omzetverlies 138.2. Grensregio’s 148.3. Gevolgen op macro-economisch niveau 158.4. Uitvoeringskosten 168.4.1. Administratieve lasten 168.4.2. Gerechtelijke procedures 168.4.3. Handhaving 17II Artikelen 171.0. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden achten een wetswijziging noodzakelijk
om het oneigenlijke gebruik van de toerismebepaling tegen te gaan. Gebleken
is dat handhaving van de toerismebepaling onvoldoende mogelijk
is, omdat duidelijke criteria voor «toerisme» ontbreken. Deze
leden hechten grote waarde aan een zorgvuldige afweging van de verschillende
belangen die leven rond de opening van winkels op zondag. In de afweging dient
naar de mening van deze leden de zondagsrust, leefbaarheid, openbare orde,
werkgelegenheid en de economische belangen met elkaar in evenwicht te worden
beschouwd. Een 24-uurs economie past wat de leden van de CDA-fractie niet
binnen dit evenwicht. De intentie van de voorliggende wetswijziging is een
goede verhouding te vinden tussen alle belangen. Verduidelijking van de toerismebepaling
en voortzetting van de decentrale uitvoering van de wet geven hiermee een
duidelijke aanzet. Genoemde leden kunnen daarom instemmen met de intentie
van deze wetswijziging. Wel hebben zij nog een aantal vragen over het nu voorliggende
voorstel.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Zij hebben daarover nog enkele nadere vragen.
De toerismebepaling, om het aantal koopzondagen te verruimen, heeft tot verwarring
geleid bij een aantal gemeenten. Het Evaluatieonderzoek uit 2006 heeft dit
aangetoond. Sommige andere gemeenten hebben de toerismebepaling zonder argumentatie
toegepast. Verheldering van het begrip «toeristische gebied» is
daarom belangrijk. Over de bevoegdheid om gebieden in gemeenten aan te wijzen
is de regering duidelijk, die is en blijft decentraal. Daar hechten deze leden
in het bijzonder aan. Alle belanghebbenden, ondernemers, werknemers en consumenten
dienen samen met de gemeente te bepalen hoeveel koopzondagen er moeten zijn.Met enige teleurstelling hebben de leden van de SP-fractie, mede gezien
de aangekondigde wijziging van de Winkeltijdenwet in het coalitieakkoord,
het daadwerkelijke voorstel tot wijziging van de regering gadegeslagen. Zowel
het coalitieakkoord als de memorie van toelichting reppen van de ambitie om
het oneigenlijke gebruik van de toerismebepaling in de Winkeltijdenwet ter
verruiming van het aantal koopzondagen tegen te gaan. De leden van de SP-fractie
constateren echter dat het voorstel tot wijziging van de Winkeltijdenwet niet
of nauwelijks tegemoet komt aan deze ambitie, die overigens op warme steun
van deze leden kan rekenen.De leden van de VVD-fractie hebben ernstig teleurgesteld kennisgenomen
van de voorgestelde wijziging van de Winkeltijdenwet. Deze leden beschouwen
het wetsvoorstel als een oplossing voor een niet bestaand probleem en zien
in de uitvoering daarvan een beperking van de keuzevrijheid van winkeliers
en consumenten en vrezen voor werkgelegenheid en omzetdaling. Het laatste
achten zij in tijden van economische tegenspoed zeer bezwaarlijk, terwijl
zij het eerste op principiële gronden afwijzen. Om deze redenen zijn
deze leden er voorstander van het wetsvoorstel in te trekken.De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van het
voorstel tot wijziging van de Winkeltijdenwet. Het wetsvoorstel beoogt het
oneigenlijk gebruik van de toerismebepaling tegen te gaan door deze bepaling
te verduidelijken. Het toevoegen van kwetsbare belangen spreekt deze leden
in het bijzonder aan. Zij vinden het belangrijk dat dit wetsvoorstel bijdraagt
aan de realisatie van een evenwicht tussen de verschillende in het geding
zijnde belangen zoals die was beoogd bij de Winkeltijdenwet. De gemeenteraad
zal naast een betere weging van belangen ook de aanwezigheid van de autonome
toeristische aantrekkingskracht van de gemeente scherper moeten verantwoorden.
De leden van de fractie van de ChristenUnie stellen nog wel enkele vragen
bij het wetsvoorstel.De leden van de fractie van D66 hebben verontrust kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Zij maken bezwaar tegen het wetvoorstel om verschillende redenen.
Zij maken bezwaar tegen de inperking van vrijheid voor ondernemers en consumenten
om hun leven in te richten naar believen, zonder daarmee anderen te beperken.
Deze leden zien het wetsvoorstel als een bemoeizuchtig overheidsingrijpen.
Voorts doet het wetsvoorstel geen recht aan de decentrale belangenafweging
die mogelijk moet zijn in onze democratie.De leden van de SGP-fractie vinden het positief dat de regering met dit
wetsvoorstel beoogt een nadere inkadering van de toerismebepaling te geven.
Met de regering constateren ook zij dat de toerismebepaling steeds ruimer
wordt geïnterpreteerd. Het is in strijd met de bedoeling die de wetgever
destijds had wanneer van een uitzonderingsbepaling door zoveel gemeenten gebruik
wordt gemaakt. Voor deze leden is het terugdringen van de winkelopenstelling
op zondag een belangrijke waarde, vanwege godsdienstige en sociaal-maatschappelijke
redenen. De zondag als collectieve rustdag zien zij als een belangrijke voorwaarde
voor het goed functioneren van de samenleving. Terugdringing en afschaffing
van koopzondagen zien zij daarom als een belangrijke na te streven doelstelling.
Daarmee sluiten deze leden ook aan bij de hoofdregel van de wet dat winkels
op zondag gesloten zijn. Hoewel de leden van de SGP-fractie positieve punten
zien in het voorliggende wetsvoorstel, vragen zij in hoeverre dit voorstel
een wezenlijke verbetering van de handhaving van de hoofdregel van de wet
zal betekenen. Zij hebben er twijfels over of de gekozen vormgeving in de
praktijk wel echt het terugdringen van het aantal koopzondagen zal betekenen
en daarmee een goede uitvoering van het gesloten regeerakkoord is.2.0. Evaluatie van de Winkeltijdenwet en huidige
toepassing van de toerismebepalingDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom de evaluatie van de Winkeltijdenwet
uit 2006 nog steeds niet is besproken met de Kamer. Wat is de reactie van
de regering op de knelpunten en andere aandachtspunten die in dit rapport
naar voren zijn gebracht?Deze leden hebben over de Evaluatie ook een aantal specifieke vragen die
zij aan de regering voorleggen. Wat is de reactie van de regering op de (gegevens
over) de invloed van koopzondagen op de omzet van winkeliers? Kan de regering
een update verschaffen van de gegevens die worden gepresenteerd in het rapport?
Hoe luidt de definitie van een «avondwinkel»? Hoeveel gemeenten
kennen zondagopenstelling op grond van de toerismebepaling én hebben
avondwinkels? Hoeveel gemeenten hebben 12 koopzondagen én avondwinkels?
Hoeveel gemeenten hebben vrijstelling verleend voor avondwinkels die alleen
op zondag open zijn? Is dit oneigenlijk gebruik van de avondwinkelvrijstelling?
In welke mate is er sprake van regionale concurrentie in de desbetreffende
gemeenten? Welke gemeenten hebben aangegeven niet uit de voeten te kunnen
met de mogelijkheden die het vrijstellingenbesluit biedt? Welke knelpunten
geven die gemeenten aan?Uit de evaluatie van 2006 kwam ook naar voren dat er veel weerstand was
tegen verdere verruiming van de zondagopenstelling. Van de consumenten zou
66% geen prijs stellen op verdere verruiming, van de winkeliers zou
75% dit vinden en van de werknemers zou 80% deze mening zijn
toegedaan. Zijn deze cijfers nog als actueel te zien, of zijn deze na 2,5
jaar veroudert? Hoe zijn deze cijfers te zien in relatie tot cijfers van latere
datum, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Van de 443 gemeenten maken er 157 gebruik van de toerismebepaling. De
leden van de PvdA-fractie vragen hoeveel gemeenten op welke manier tot het besluit zijn gekomen. In hoeverre hebben deze gemeenten een beargumenteerd
besluit genomen? Kan de regering een overzicht verschaffen van de gehanteerde
argumenteringen die duidelijk maken dat er sprake is van een toeristisch gebied?
Hoe zijn de gemeenten over Nederland verdeeld?Kan de regering, zo vragen deze leden verder, een beknopt maar helder
overzicht verschaffen van de wijzigingen ten opzichte van de huidige mogelijkheden
die de winkelsluitingswet biedt, inclusief het vrijstellingenbesluit, als
het gaat om openstelling op zondagen en de overige mogelijkheden voor extra
openstelling? Welke veranderingen worden doorgevoerd en wat is daarvan precies
het effect op (de bevoegdheid van) een kleine, middelgrote en grote gemeente?
Welke extra/nieuwe handelingen moet de gemeente verrichten?3.0. Aanleiding voor het wetsvoorstelDe leden van de CDA-fractie hechten waarde aan een Winkeltijdenwet die
voor alle betrokken partijen transparant is en onzekerheid voor ondernemers
over winkeltijden ook in de toekomst zoveel mogelijk wegneemt. Met name MKB-Nederland
heeft kritiek geuit op de houdbaarheid van de Winkeltijdenwet voor de toekomst.
Hoe beoordeelt de regering deze kritiek? Is zij het met genoemde leden eens
dat wijzigingen in de wet mede in het licht van toekomstige houdbaarheid moeten
worden bezien? Zo ja, hoe heeft de regering dit argument laten meewegen bij
deze wetswijziging?De regering geeft aan dat het toenemende aantal koopzondagen in Nederland
de belangrijkste reden is voor de wetswijziging
en in tweede instantie de interpretatie van de toerismebepaling. De leden
van de PvdA-fractie vragen of dat betekent dat het aantal koopzondagen niet
verder mag toenemen of dat de regering bedoelt dat het aantal koopzondagen
hoe dan ook terug moet worden gebracht?De regering geeft voorts aan, zo merken deze leden verder op, dat er een «toegenomen
druk» is om over te gaan tot een ruimere zondagopening. Waarop is deze
uitspraak op gebaseerd? Wie oefent druk uit op wie? Kan de regering daarover
cijfers verschaffen? Het Utrecht model (een referendum) laat zien, zo menen
de aan het woord zijnde leden, dat die vermeende druk ook de andere kant kan
uitwerken en niet leidt tot extra zondagen open.De regering stelt dat twee ontwikkelingen te noemen zijn die aanleiding
geven voor dit voorstel tot wetswijziging. Enerzijds is er de forse toename
van het aantal winkelopenstellingen op zondag, 33% van de gemeenten
maakt gebruik van een uitzonderingsbepaling, wat deze bepaling steeds minder
uitzonderlijk maakt. Anderzijds is er de wens van verduidelijking van de criteria
voor gebruik van de toerismebepaling. De leden van de SP-fractie zijn het
ermee eens dat de criteria momenteel niet altijd even duidelijk zijn, maar
vragen of dit wetsvoorstel hierin verandering brengt. Zij constateren dat
er criteria worden toegevoegd, maar dat de reeds bestaande criteria niet worden
verduidelijkt of vooraf kunnen worden getoetst. Zij vragen dan ook naar de
afwegingen van de regering in deze.De voorgestelde wetswijziging, zo merken de leden van de VVD-fractie op,
is een uitvoering van het in het coalitieakkoord opgenomen voornemen om «oneigenlijk»
gebruik van de toerismebepaling tegen te gaan. Het cijfermateriaal uit de
Evaluatie Winkeltijdenwet 2006 rechtvaardigt die term niet. Wat is voor de
regering oneigenlijk gebruik?Er wordt gesteld dat wanneer winkels vaker open zijn dit ten koste kan
gaan van de zondagsrust, de leefbaarheid, de veiligheid en de openbare orde.
Wat is de definitie van zondagsrust, zo vragen deze leden? Zij
menen dat winkelen voor veel mensen ook een vorm van zondagsrust is en delen
de mening van de Raad van State dat het cijfermateriaal uit eerder genoemde
evaluatie dit niet voldoende motiveert. Waar baseert de regering dit op?Als eerste aanleiding voor het wetsvoorstel, zo vervolgen de leden van
de VVD-fractie, wordt genoemd het toenemende aantal koopzondagen. De cijfers
uit de Evaluatie Winkeltijdenwet 2006 spreken dit tegen, slechts 3%
van de gemeenten hanteren het meest ruime gebruik van de toerismebepaling.
Als het dan al zo is, welk kwaad schuilt daar in? De gemeenten bepalen dat,
zijn die dan niet meer bekwaam? De aan het woord zijnde leden zien de toename
van het aantal koopzondagen als een maatschappelijke trend. De regering stelt
dat door de toename van het aantal gemeenten kwetsbare belangen worden geraakt.
Waaruit blijkt dat die belangen kwetsbaar zijn? Er wordt gesproken over toegenomen
druk om over te gaan tot ruimere zondagsopening? Waar bestaat die druk uit
en welke partijen ervaren die druk?De leden van de fractie van D66 zien geen overtuigende en sluitende argumentatie
waarom het openstellen van winkels op zondagen de zondagsrust van diegene
die niet van de gelegenheid tot winkelen of werken gebruik willen maken, verstoort.
Daarnaast kan niet worden aangegeven waarom de openstelling van winkels op
zondag, anders dan op maandag of bijvoorbeeld dinsdag, een gevaar is voor
openbare orde en veiligheid, alsmede de leefbaarheid zal verminderen. Deze
leden willen hierop van de regering een nadere toelichting. Deze leden zien
juist een verbetering van leverbaarheid wanneer ondernemers naar wens op zondag
kunnen werken en daarmee hun economische positie versterken. Voorts worden
burgers beter in staat gesteld een evenwicht brengen te brengen, tussen privé
en werk, en de aankopen die ze moeten doen, gezien de tijd hiervoor beperkt
is vanwege de werkweek die doorgaans van maandag tot en met vrijdag is georganiseerd.
Deze leden vragen aan de regering een onderbouwing waarom zij hen deze vrijheid
met hun voorstel wil misgunnen.Tot slot vragen de leden van de fractie van D66 de regering om met een
onafhankelijke recente studie te onderbouwen welke problemen er precies leven
ten aanzien van de verstoring van de zondagrust. Eenzelfde recente studie
zien deze leden graag tegemoet ten aanzien van leefbaarheid, openbare orde
en veiligheid. Dergelijke studies zouden, naar de mening van de leden van
de fractie van D66, meer inzicht kunnen geven in de problematiek die door
middel van het wetsvoorstel volgens de regering wordt opgelost.4.0. Decentrale uitvoering van de wetGemeenten hebben via de Vereniging van Gemeenten (VNG) aangegeven, zo
merken de leden van de CDA-fractie op, problemen te hebben met de voorgestelde
wetswijziging. De VNG stelt juist een verruiming voor naar 20 koopzondagen.
De Raad van State heeft gewezen op het belang van het draagvlak onder de gemeenten.
Kan de regering aangeven op welke manier rekening is gehouden met de belangen
van de gemeenten, zoals zij in haar antwoord op de opmerkingen van de Raad
van State aangeeft?De leden van de PvdA-fractie stellen dat het cruciaal is dat binnen een
gemeente, dus decentraal, overleg plaatsvindt over de wenselijkheid van extra
openstelling op zondagen. Daar zou het wetsvoorstel zich op moeten richten.
Een referendum is daarbij een goed instrument. De reden van (extra) zondagopenstelling,
toeristisch gebied of anderszins, moet wel duidelijk worden beargumenteerd
en vervolgens gecommuniceerd, maar is minder belangrijk dan een groot draagvlak.
In feite lijkt de toerismebepaling dan niet meer nodig. Wat is
de reactie van de regering op deze redenering?De regering geeft voorts aan dat de beslissing over de toepassing van
de toerismebepaling op gemeentelijk niveau blijft rusten, zo merken de leden
van de PvdA-fractie verder op. Aan wie komt die bevoegdheid toe in gemeenten
die stadsdelen of deelgemeenten kennen? Wie heeft dan de eindbevoegdheid om
te beslissen over extra openstelling op zondag? Kan de deelgemeente/het stadsdeel
worden «overruled» door de (centrale) gemeente? Hoe ligt de bevoegdheid
in die gemeenten die een indeling in wijken kennen? Welke knelpunten hebben
gemeenten gemeld met betrekking tot de toerismepaling?Hoe kwalificeert de regering het initiatiefvoorstel, zo vragen deze leden
verder, dat voorligt in de Amsterdamse gemeenteraad, dat voorziet in een volledige
zondagopenstelling in heel Amsterdam? Zijn alle winkels in Amsterdam ondersteunend
aan het toerisme van substantiële omvang? Zijn in dit initiatiefvoorstel
alle belangen gewogen op de manier die het wetsvoorstel beoogt?Kan de regering ook ingaan op de punten die genoemd worden in de brief
van Amsterdam, Rotterdam en Den Haag van 16 januari 2009? Kan de regering
ingaan op de brief van de Gemeente Rotterdam van 3 december 2008? Is
de beroepsprocedure te zien als een «bestuurlijk wangedrocht»?
Zo neen, waarom niet?Kan de regering ingaan op de uitlatingen van wethouder Kool van Den Haag,
die heeft aangegeven nationale wetgeving niet te willen handhaven? Waarom
heeft de gemeente Utrecht deze brief niet ondertekend? Houdt dat verband met
het referendum van 2005, waarin 66% van de bevolking extra zondagopenstellingen
afgewezen heeft?Is het Utrechtse model (het houden van een referendum) niet de ultieme
oplossing voor alle extra procedures en discussies? En wat is in dit verband
het oordeel van de regering over het voorstel van de VNG, waarin het idee
van 20 koopzondagen centraal staat, waar ook veel gemeenten de voorkeur voor
hebben, zo vragen de leden van de PvdA-fractie op dit punt tenslotte.De leden van de SP-fractie onderschrijven de analyse van de regering aangaande
het decentrale karakter van de Winkeltijdenwet en de afweging die op lokaal
niveau gemaakt dient te worden. Echter, naar de mening van deze leden ontslaat
dit de centrale wetgever niet van de verantwoordelijkheid om dit decentrale
toetsingskader op centraal niveau te wegen. De keuze om af te zien van enige
vorm van centraal toezicht stuit dan ook op het nodige onbegrip van de leden
van de SP-fractie, die deze keuze gaarne verder toegelicht zouden zien. Naar
de mening van deze leden mag een algemene sturingsfilosofie, hoe lovenswaardig
en nastrevenswaardig ook, nimmer als excuus worden aangedragen om de naleving
van een democratisch aangenomen wet op zijn beloop te laten.De VNG pleit voor volledige decentralisatie van de winkeltijdenwet en
ziet de koppeling tussen winkelopening op zondag en toerisme als achterhaald.
Het draagvlak bij de gemeenten, die moeten gaan uitvoeren, is dus nihil, zo
stellen de leden van de VVD-fractie. Hoe denkt de regering dit draagvlak te
gaan creëren?De leden van de fractie van D66 maken er bezwaar tegen dat lokale overheid
beperkt wordt in de ruimte om een eigen afweging te maken in het winkeltijdenbeleid.
Naar de mening van de leden van de D66-fractie heeft juist de lokale overheid
het best zicht op de behoeftes van de lokale economie en bevolking. Een generiek
instrument om winkeltijden te beperken komt niet tegemoet aan lokale belangen.
Hoe verhoudt dit wetsvoorstel zich tot het uitgangspunt van de regering dat
gemeenten een eigenstandige rol hebben? Markeert dit wetsvoorstel
een keerpunt in de zienswijze van de regering?De regering stelt met dit wetsvoorstel geen centralisering te beogen.
Met deze stelling is naar de mening van de leden van de SGP-fractie onvoldoende
rekening gehouden met de hoofdregel van de wet dat winkels op zondag gesloten
zijn. Zij zijn van mening dat juist nu gemeenten zo gemakkelijk gebruik maken
van de vrijstelling op basis van toerisme, een zekere uniformering nodig is.
In een dergelijke benadering zouden gemeenten nog steeds zelf de vrijheid
hebben om gebruik te maken van de in de wet geboden mogelijkheden, maar dient
er wel een landelijke toetsing plaats te vinden. Is de regering niet bang
dat gemeenten anders te gemakkelijk onder de verplichtingen van deze wet uitkomen?5.0. Voorwaarden voor de benutting van de toerismebepaling
om vrijstelling of ontheffing te verlenenDe invulling van de zogenaamde toerismebepaling, de bepaling die gemeenten
de mogelijkheid geeft winkels vaker dan 12 zondagen per jaar open te laten
zijn, en de handhaving hiervan zijn voor de regering reden om nadere voorwaarden
te stellen. Voor de leden van de CDA-fractie is onduidelijk of de genoemde
bepaling betrekking heeft op de opening van winkels in de gehele gemeente,
of op slechts dat gedeelte van de gemeente dat zich rond de toeristische trekpleister
bevindt. Kan de regering dit nader uitleggen?Kan de regering tevens aangeven hoeveel gemeenten als gevolg van de voorliggende
wetswijziging zullen besluiten tot een vermindering van het aantal koopzondagen?
Voorziet de regering, zo vragen de leden van de CDA-fractie verder, een sluiting
van één van de outlet centres of megamalls in Nederland als
gevolg van deze wetswijziging?De gemeenteraad beoordeelt of er sprake is van substantieel toerisme.
Hoe zal deze discussie in de gemeenteraad naar de verwachting van de regering
verlopen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Moet er altijd een onderzoek
gedaan worden naar de mate van «substantieel toerisme»? Welke
administratieve lasten brengt het afwegingsproces met zich mee? Kan de regering
daarvan een inschatting maken naar grootte/klasse van gemeenten? Kan de regering
ingaan op de stelling van de drie grote gemeenten, verwoord in hun brief van
16 januari 2009, dat de zorgvuldige behandeling van aanvragen veel meer
tijd gaat kosten dan de door de regering genoemde 10 minuten?De leden van de PvdA-fractie willen voorts weten of en hoe er omgegaan
moet worden met het aanwijzen van deelgebieden in een gemeente. Is daar een
bijzondere, uitgebreidere procedure voor nodig met meer aandacht voor afweging
van deelbelangen? En hoe moet worden omgegaan met regionale effecten, met
name in de grensstreek?Deze leden vragen verder of gemeenten die voor de totstandkoming van het
huidige kabinet (7 februari 2007) de toerismebepaling al hebben toegepast,
al dan niet volgens de geest van wet, niet te maken met een verworven recht?
Kan het toegestane aantal koopzondagen op grond van de voorgestelde wetswijziging
verminderd of zelfs tot nul teruggebracht worden? In gemeenten waar het aantal
koopzondagen op grond van de wetswijziging zouden moeten worden teruggebracht,
omdat niet aan de criteria is voldaan, zal naar de mening van de aan het woord
zijnde leden een «ingesleten gewoonte» abrupt worden afgekapt.
Ook worden deze gemeenten opgezadeld met onnodige interbestuurlijke lasten
als gevolg van de herbeoordeling van het toerisme in de desbetreffende gemeente.
Hebben de belanghebbenden daar belang bij? Zij vragen de regering om in overweging
te nemen de gemeenten die vóór 7 februari 2007 het aantal
koopzondagen uitbreidden op grond van de toerismebepaling uit te zonderen
van de wetswijziging. Hoe staat de regering tegenover dit voorstel, zo vragen
zij.Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie op dit onderwerp welke definitie
een gemeente moet hanteren voor het begrip «toeristisch»? Is fun
shoppen in een andere gemeente in de ogen van de regering een toeristische
activiteit aangezien, zoals het CBS aangeeft, het dan gaat om bezoeken die
langer duren dan twee uur buiten de «normale» omgeving?Voorwaarde voor toepassing van de toerismebepaling is dat sprake is van
op de gemeente gericht toerisme, waarvoor de aantrekkingskracht ligt buiten
de verkoopactiviteiten die door de vrijstelling of ontheffing mogelijk worden
gemaakt. Uit de gecombineerde feiten dat het aantal gemeenten waarin meer
dan twaalf zondagen de winkels worden geopend in tien jaar ruimschoots is
verdubbeld en dat de omvang van het toerisme deze stijging nauwelijks bijhoudt,
leiden de leden van de SP-fractie af dat gemeenten blijkbaar met enige regelmaat
op onzorgvuldige wijze met de toerismebepaling omgaan, hetgeen strijdig is
met het algemene uitgangspunt van de Winkeltijdenwet dat winkels op zondag
gesloten zijn.De voorgestelde wetswijziging heeft tot doel dat de bevoegdheid uitsluitend
mag worden aangewend voor toerisme met substantiële omvang. Hoe kan iedere
gemeente afzonderlijk bepalen wat substantieel is, zo vragen de leden van
de VVD-fractie. Op welke gronden bepaalt de gemeente dat? Zou het dan zo kunnen
zijn dat wat voor de ene gemeente substantieel is, voor de andere gemeente
dat niet is? Als dat zo is, welk nut dient het dan om die bepaling op te nemen?
Deze leden zien dit als een rekbaar en subjectief begrip.De regering maakt onderscheid in toeristische aantrekkingskracht tussen
delen van de gemeente en tussen bepaalde seizoenen. De leden van de fractie
van de ChristenUnie vragen of het afgebakend toeristisch seizoen en het afgebakend
toeristisch gebied expliciet moet worden aangegeven in de gemeentelijke verordening.Deze leden stellen verder vast dat in het wetsvoorstel de decentrale beoordeling
van de toeristische aantrekkingskracht in de gemeente wordt gehandhaafd. Op
zich zelf genomen past dit bij de verhouding tussen rijk en gemeenten. Zij
achten het van belang dat op decentraal niveau onderbouwd en weloverwogen
besluiten tot stand komen. In dat licht vragen deze leden of het geen aanbeveling
verdient een lijst met indicatoren ter beoordeling van de substantiële
omvang van toerisme in de gemeentelijke verordening op te nemen zodat besluiten
beter getoetst kunnen worden.De toeristische aantrekkingskracht van de gemeente moet autonoom zijn
en daarom losstaan van de van de winkelopening op zondag. Deze eis was al
van kracht en blijft volgens het wijzigingsvoorstel gelden. In hoeverre wordt
door gemeenten op dit punt oneigenlijk gebruik gemaakt van de uitzonderingsbepaling,
zo vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie voorts. Het wetsvoorstel
moet leiden tot een vermindering van oneigenlijk gebruik in het geval van
een aan de zondagsopenstelling gerelateerde (niet autonome) toeristische aantrekkingskracht.
Kan de regering een onderbouwde inschatting geven van het verminderen van
oneigenlijk gebruik op dit specifieke punt?De leden van de fractie van de ChristenUnie wijzen op de verschillende
voorbeelden van oneigenlijk gebruik van de individuele ontheffing, zoals de
winkelopenstelling op zondag op grond van in Nederland (vrijwel) onbekende
feestdagen (artikel 4) of op grond van het aanmerken van de winkel als avondwinkel
op zondag (artikel 3, vierde lid). Het minder tot toepassing verklaren van
de toerismebepaling door gemeenten zou een toename in aanvragen voor de individuele
ontheffing tot gevolg kunnen hebben, zo lezen deze leden. Kan de regering
nader toelichten wat op dit punt de vooruitzichten zijn en op
basis van welke artikelen een toename van deze aanvragen wordt verwacht? Hoe
wordt oneigenlijk gebruik van de individuele ontheffing tegengegaan? Hoe staat
de regering tegenover de suggestie om winkels die op zondag als avondwinkel
opengaan, ook door de week alleen in de avond open te laten zijn, zoals eind
2007 in Apeldoorn is besloten?De leden van de fractie van D66 vinden de huidige toerismebepaling in
de wet achterhaald. Liever zien zij een andere bepaling, namelijk dat het
gemeenten mogelijk wordt gemaakt om de opening van winkels op zondag toe te
staan. Deze leden vinden de toerismebepaling achterhaald omdat het begrip «toerisme»
zeer breed uitlegbaar is. Er zijn immers veel mensen die een dagje uit winkelen
ook onder toerisme verstaan. Toerisme en winkelen kunnen en zijn vaak elkaars
verlengde, met elkaar verknoopt. Het verbaasd deze leden dan ook dat de regering
deze semantische discussie verder willen aanwakkeren om het «toeristisch»
element een nog grotere rol te geven, dan die nu al heeft. Deze leden vragen
hiervoor een verklaring en onderbouwing.De leden van de SGP-fractie waarderen het dat expliciet wordt gesteld
dat enig toerisme niet voldoende is om van de regels voor toerisme gebruik
te maken. Ook vinden zij het positief dat uitdrukkelijk wordt bevestigd dat
de toeristische aantrekkingskracht van de gemeente autonoom moet zijn en los
moet staan van de winkelopening op zondag. Er moet sprake zijn van een duidelijk
verband tussen de aantrekkingskracht van het toerisme en de winkelopenstelling.
Kan hiermee worden gesteld dat bijvoorbeeld de openstelling van een woonboulevard
of een tuincentrum op basis van de bepalingen voor toerisme dus in de redenering
van de regering niet als zodanig en autonoom als toeristische trekpleister
gezien kan worden en dat daarom binnen de twaalf koopzondagen gebleven moet
worden? Wat is anders de precieze zeggingskracht van de eis dat de aantrekkingskracht
gelegen dient te zijn buiten de verkoopactiviteiten? Is de regering met deze
leden van mening dat het daarom niet logisch is wanneer bijvoorbeeld autobedrijven
of woonwinkels of outletcenters op basis van de vrijstellingen of ontheffingen
voor toerisme geopend kunnen zijn, aangezien de openstelling in dergelijke
gevallen voornamelijk gericht is op de verkoopactiviteiten als zodanig?Graag zouden de aan het woord zijnde leden ook zien dat de regering een
voorstel opgenomen zou hebben om het gebruik van de regels voor avondwinkels
op zondag door supermarkten die doordeweeks op de gebruikelijke tijden open
zijn, aan te pakken. Is de regering het met deze leden eens dat die regel
destijds niet bedoeld is voor gewone supermarkten, maar voor winkels die ook
doordeweeks alleen na 16.00 uur open zijn? Heeft de regering nog overwogen
op dit punt wijzigingen voor te stellen?6.0. Zorgvuldige afweging van belangenDe leden van de CDA-fractie vinden dat winkels en andere bedrijven in
steden en wijken niet alleen een economische, maar ook een sociale functie
hebben. Wijken met winkels zijn in het algemeen bijvoorbeeld veiliger dan
wijken zonder winkels. Kleine MKB bedrijven in steden en dorpen vervullen
deze functie beter dan grote winkels langs de snelweg. Kleine ondernemers
kunnen, onder meer omdat zij minder personeel in dienst hebben, niet altijd
dezelfde ruime openingstijden bieden als grote winkels. Is de regering het
eens met deze redenering?In het rapport Evaluatie Winkeltijdenwet van 2006 wordt ook aangegeven
dat grotere bedrijven beter kunnen inspelen op de mogelijkheden die verruiming
biedt dan kleinere bedrijven. Op welke manier heeft de regering
de positie van kleine ondernemers meegewogen in deze wetswijziging, zo vragen
de aan het woord zijnde leden.De leden van de PvdA-fractie vragen in het algemeen hoe een gemeenteraad
omgaat met «autonome toeristische aantrekkingskracht» versus omzet-
en werkgelegenheidseffecten en vervolgens de overige belangen. Denkt de regering
dat het mogelijk is voor een gemeente stap voor stap de procedure te volgen
en elke fase/alle belangen individueel en even zwaar te wegen en te beoordelen?
Kan de regering een schematisch beslismodel verschaffen waarin ook alle eisen
per fase vermeld staan? Wat vindt de regering van het idee om werknemersbelangen
(het recht op een vrije zondag) expliciet in de wet op te nemen als één
van de mee te wegen belangen? Welke andere belangen zouden een expliciete
vermelding in het wetsvoorstel verdienen? Bijvoorbeeld het consumentenbelang?Kan de regering ingaan op de beweringen van FNV en CNV, geuit tijdens
het rondetafelgesprek georganiseerd door de vaste commissie voor Economische
Zaken Tweede Kamer d.d. 4 december 2008, dat er wel degelijk signalen
zijn dat werknemers onder druk worden gezet om op zondag te komen werken,
ook als zij dat eigenlijk niet willen? Betekent dit dat de wet Bussemaker/Van
Dijke in de praktijk niet goed werkt, zo vragen de leden van de PvdA-fractie
verder?Is er ook sprake van een milieueffect en daarmee van een milieubelang
bij het sluiten van winkels op zondag? Zo ja, hoe groot is dit belang en hoe
gaat dit op decentraal niveau meegewogen worden? Verdient het aanbeveling
om het milieubelang ook in de wet op te nemen als één van de
mee te wegen belangen? Geldt dit ook voor de belangen van de sociale cohesie», «lichamelijke
ontwikkeling en sportbeoefening», «levendigheid van stadskernen
op zondag» en «recreatie»?De leden van de SP-fractie onderschrijven de analyse van de regering dat
de indruk bestaat dat gemeenten steeds lakser omgaan met de uitleg van de
toerismebepaling en dat dit leidt tot oneigenlijk gebruik van de toerismebepaling.
Ook zijn zij het eens met de door de regering genoemde gevolgen namelijk het
onder druk komen van de zondagsrust, de leefbaarheid, de veiligheid en de
openbare orde in de omgeving van de winkel. Wel missen deze leden in deze
opsomming de benarde positie van de kleine ondernemer en het winkelpersoneel,
zoals ook voor het voetlicht werd gebracht door de diverse vakbonden tijdens
het rondetafelgesprek dat de vaste commissie voor Economische Zaken op 4 december
jl. organiseerde.De voorgestelde wijziging heeft mede tot doel de weging van bepaalde belangen
te waarborgen. Uit de signalen die de leden van de SP-fractie hebben opgevangen
blijkt een soortgelijk iets waarneembaar als waar de regering op wijst, namelijk
dat meer immateriële afwegingen op lokaal niveau vaak het onderspit delven.
De manier waarop deze belangen gewogen moet worden stelt deze leden echter
nauwelijks gerust. De regering volstaat met de melding dat consultaties, enquêtes
en economisch onderzoek goed mogelijk zouden kunnen zijn en vermeldt daarbij
dat dit reeds in vele gemeenten gebeurt. De situatie zoals deze nu is, met
de toename van het aantal gemeenten wat op dubieuze gronden gebruik maakt
van de toerismebepaling, geeft naar de mening van de leden van de SP-fractie
juist aan dat dit een onvoldoende waarborg is. Zij zijn dan ook benieuwd naar
de door de regering verwachte inperking van het aantal opengestelde winkels
op zondag.De regering vraagt volgens de leden van de fractie van de ChristenUnie
terecht aandacht voor de ontwikkeling dat in een steeds groter deel van Nederland
belangen als de zondagsrust, de leefbaarheid, de veiligheid en de openbare
orde worden geraakt. Rekent de regering onder deze belangen ook
de belangen van kleine ondernemingen en van werknemers? FNV en CNV pleiten
voor het betrekken van werknemersbelangen in de lokale afweging. Kleine ondernemers,
met name de familiebedrijven, kunnen onder omstandigheden aanspraak maken
op bescherming van hun belangen ten opzichte van grote ondernemingen, omdat
zij niet per definitie in staat zijn op eigen kracht hun belangen te behartigen
op het punt van de openstellingtijden. Hoe wordt, in de overweging om van
de toerismebepaling gebruik te maken, specifiek met de belangen van deze groepen
rekening gehouden, zo vragen deze leden. Is de regering bereid deze belangen
op te nemen in artikel 3?Door middel van consultatie van belanghebbenden kan worden ingeschat welke
gevolgen de beoogde winkelopening op zondag heeft voor de meer immateriële
belangen. Hoe vaak wordt consultatie van belanghebbenden toegepast, zo vragen
de leden van de fractie van de ChristenUnie tot slot. Op welke manier is de
regering bereid deze consultaties van belanghebbenden te bevorderen?De leden van de SGP-fractie vinden het van fundamenteel belang dat de
belangen van werknemers en kleine winkeliers expliciet in de wet worden genoemd
en meegewogen. Dit is niet gebeurd. De belangen van werknemers, zoals aangedragen
door CNV, FNV en RMU, komen zelfs helemaal niet aan de orde. Deze leden zien
dit als een belangrijk gemis. Waarom wordt er in dit wetsvoorstel geen aandacht
aan dit belangrijke thema besteed? Genoemde vakbonden zijn immers collectief
van mening dat er een grote druk is op werknemers om meer op zondagen te gaan
werken, of zelfs de toeslagen af te schaffen. Is de regering met deze leden
van mening dat deze belangen door gemeenten meegewogen moeten worden? Is de
regering bereid om deze dan ook expliciet in de wet te benoemen?Het is deze leden opgevallen dat de toelichting wel spreekt over de mogelijkheid
om de gevolgen voor grote en kleine ondernemers mee te wegen, maar dat het
wetsvoorstel zelf hierover zwijgt. Waarom is dit niet meegenomen in de tekst
van het voorstel? In dit verband wijzen zij ook nog op de reeds eerder door
hen genoemde belangen van werknemers om niet op zondag te hoeven werken.De aan het woord zijnde leden vinden het positief dat er diverse belangen,
zij zouden zelf liever spreken over waarden, worden benoemd in het wetsvoorstel
die bij de overwegingen een rol dienen te spelen. Zorgvuldige afweging van
belangen is noodzakelijk. Zeker nu de economische argumenten vaak op de voorgrond
staan bij voorstellen tot toepassing van de toerismebepaling. Andere wezenlijke
waarden worden hierbij gemakkelijk uit het oog verloren. Zij vinden het alleen
wel opmerkelijk dat in het wetsvoorstel als eerste belang wordt genoemd de
werkgelegenheid en de economische bedrijvigheid. Hiermee lijkt in hun ogen
de economische invalshoek toch leidend te zijn, hoewel de regering stelt dat
er niet op voorhand een rangorde wordt aangebracht. Hun twijfels over de al
dan niet bedoelde rangorde zijn versterkt door de opmerkingen van de minister
in het spoeddebat van 21 januari 2009. Zij leek toen te suggereren dat
deze economische belangen voor haar op de eerste plaats staan. Is die constatering
juist? Gezien de toelichting dat het niet de bedoeling is op voorhand de kwetsbare
belangen voorrang toe te kennen, vragen deze leden of daarmee niet tekort
wordt gedaan aan de hoofdregel van de Winkeltijdenwet dat winkels op zondag
gesloten zijn?Nu het bij de toepassing van de bepalingen voor toerisme dient te gaan
om aantrekkingskracht buiten de verkoopactiviteiten, zou het naar de mening
van de leden van de SGP-fractie voor de hand liggen om juist die waarden die
onder b en c in het nieuwe zesde lid van artikel 3 genoemd worden voorop te
stellen. Wat is de opvatting van de regering hierover? In hoeverre ondergraaft
een dergelijke rangorde waarbij de economische aspecten eerst
genoemd worden de handhaving van de eis dat de winkelopenstelling zelf niet
de basis is voor het toerisme?7.0. ToetsingsmogelijkheidTegen gemeentelijke besluiten over de invoering van het toeristisch regime
kunnen belanghebbenden beroep instellen bij het College van Beroep (CBB) voor
het bedrijfsleven, een onafhankelijke rechter. Belanghebbenden kunnen winkeliers
zijn, maar ook inwoners. Komt deze figuur, waar binnen belanghebbenden kunnen
procederen tegen een algemeen verbindend besluit vaker voor, zo vragen de
leden van de CDA-fractie. Kan de regering ingaan op de kritiek van de Raad
van State? Wat zijn de voor- en nadelen van deze procedure? Welke alternatieven
heeft de regering overwogen? De leden van de CDA-fractie zijn op voorhand
niet ervan overtuigd dat bestaande juridische procedures niet afdoende zouden
zijn.Hoe gaat, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, bij het instellen van
beroep de toetsing door het CBB er naar de inschatting van de regering uitzien?
Zal slechts sprake zijn van een marginale toetsing van de «redelijkheid
van de belangenafweging» of kan het CBB tot een meer inhoudelijke toets
komen als zij vindt dat er sprake is van «kennelijke onredelijkheid»?
Als dat laatste het geval is, komt er dan naar inschatting van de regering
ook een door het CBB ontwikkelde centrale norm voor criteria van «toerisme
met een substantiële omvang», de «autonome aantrekkingskracht»
en het «ondersteunend zijn aan het toerisme»? Komt er een door
het CBB ontwikkelde centrale norm voor de kwaliteit van de belangenafweging
door de gemeenteraad? Wat is het juridische gevolg van een negatief oordeel
van het CBB? Is dan de gemeenteraad opnieuw aan zet, om met een verbeterde
verordening te komen? Of kan het CBB een definitieve afwijzing van de zondagopenstelling
uitspreken, bijvoorbeeld omdat er geen sprake is van «substantiële
omvang» van het toerisme? Hoe kan eventuele juridisering worden beperkt?
Is het wel zo’n goed idee om beroep open te stellen tegen individuele
ontheffingen? Is het niet beter om beroep open te stellen tegen het besluit
van de gemeenteraad om het college de ontheffingsbevoegdheid te geven? Is
anders niet een lawine aan beroepsprocedures te verwachten?De leden van de SP-fractie vragen de regering aan te geven waarom zij
voornemens is gemeenten op te leggen dat de toerismebepaling alleen gebruikt
mag worden indien sprake is van substantieel toerisme, terwijl de afweging
of hier sprake van is bij de gemeenteraad komt te liggen. Zij zien het nut
van het aandragen van toetsingscriteria niet, wanneer gemeenten deze naast
zich neer kunnen leggen, zoals nu reeds gebeurt. De enige stap die dan overblijft
is een gang naar de rechter, hetgeen een ongewenste juridisering met zich
meebrengt. Verder is de vraag hoe groot de slagingskans van een dergelijke
gang zal zijn, juist vanwege de decentrale bewegingsvrijheid die deze wet
de gemeenten biedt. De leden van de SP-fractie vragen dan ook aan de regering
aan te geven op welke wijze de rechter een gemeenteraad «op de vingers
kan tikken» aangezien de regering vermeldt dat de rechter de beoordelingsvrijheid
van de gemeenteraad dient te respecteren. Op welke gronden kan de rechter
de zondagsopenstelling dan nog ongegrond verklaren?De gemeenteraad heeft beoordelingsvrijheid die gerespecteerd moet worden
door rechter, zo merken de leden van de VVD-fractie op. Zorgt dat niet voor
rechtsongelijkheid? Waarom kiest de regering ervoor dat deze gemeentelijke
verordeningen als uitzondering op regels uit de Algemene wet bestuursrecht
(Awb) voor beroep open te stellen?De rechter kan volgens het wijzigingsvoorstel de redelijkheid van de inhoudelijke
afweging van de belangen slechts marginaal toetsen. Dit is op zichzelf genomen
inherent aan het gekozen instrument van toetsing door de bestuursrechter.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen de regering om nader uit
een te zetten welke plaats deze marginale toetsing kan hebben in het tegengaan
van oneigenlijk gebruik. Wanneer een burger naar de rechter stapt, zal de
rechter zich ook uit moeten spreken of de gemeente in redelijkheid tot het
genomen besluit kon komen. De inhoudelijke motivering speelt dan op de achtergrond
een rol. Kan de regering onderbouwen dat de kwetsbare belangen, als genoemd,
in de toekomst in deze procedure afdoende aan bod komen?De Raad van State is van mening dat er inbreuk wordt gedaan op de Awb,
zo vervolgen de leden van de fractie van de ChristenUnie, door toevoeging
van het tweede lid van artikel 10. Kan de regering motiveren waarom geen sprake
is van een verstoring van het evenwicht tussen de decentrale wetgever en de
rechter, zo vragen zij?Verwacht de regering in de toekomst gebruik te moeten maken van de bestuurlijke
aanwijzingsbevoegdheid en welke eventuele gevolgen zal zij hieraan verbinden?
Is de regering bereid de effecten van de wetswijziging te evalueren, zo vragen
deze leden tenslotte.De leden van de SGP-fractie constateren dat er ook wordt gesproken over
de behoefte aan een juridische toets. Zij kunnen zich dat voorstellen. Dat
die behoefte er is, blijkt ook reeds uit de zaak die is aangespannen door
de Stichting Keerpunt tegen de gemeente Roosendaal, waar op 21 januari
2009 een uitspraak over is verschenen. Toch vragen deze leden in hoeverre
de in het wetsvoorstel geboden toetsingsmogelijkheden door de rechter nu werkelijk
wat veranderen aan de mogelijkheden van belanghebbenden om in beroep te gaan.
Wil de regering een juridische analyse geven van de mogelijkheden die er nu
zijn tegen besluiten inzake vrijstellingen en ontheffingen en wat de extra
mogelijkheden worden? Kan dit worden gedaan aan de hand van een «voorbeeld»,
verordening of voorbeeldontheffing waarin sprake is van een hybride karakter?
Welke onderdelen zouden daarbij door de bestuursrechter en welke door de civiele
rechter getoetst dienen te worden en op basis van welke rechtsregels?8.0. Uitvoering8.1. Mogelijk omzetverliesDe regering wijst op het mogelijke omzetverlies van een aantal branches,
zo merken de leden van de CDA-fractie op, als gevolg van de voorliggende wetswijziging.
Kan de regering aangeven welke materiële gevolgen de wetswijziging heeft,
bijvoorbeeld door de gevolgen in de genoemde branches te kwantificeren? Welke
juridische mogelijkheden hebben ondernemingen die, als gevolg van deze wetswijziging,
omzetten zien dalen? Hoe beoordeelt de regering in dit kader, de voorspelling
van zowel de (VNG) als de Raad Nederlandse Detailhandel (RND) dat claims zullen
worden ingediend ten aanzien van de overheid?De huidige wet bevat mogelijkheden voor landelijk geldende vrijstellingen
voor openingstijden voor 16 typen verkooppunten of gelegenheden (artikel 10
vrijstellingenbesluit), zo merken de leden van de PvdA-fractie op. Eén
daarvan zijn de videotheken. Deze branche moet sterk innoveren om het hoofd
te bieden aan veranderende marktomstandigheden, waardoor het werkgebied niet
meer strikt die van «videotheek» kan omvatten. Vindt de regering
het met de leden van de PvdA-fractie niet zinvol om artikel 10 van het vrijstellingsbesluit
aan te passen aan dit gegeven, vooral om te voorkómen dat winkels moeten
sluiten omdat zij niet meer onder het vrijstellingsbesluit mogen
vallen? Videotheken zijn immers in het algemeen sterk afhankelijk van de openstelling
op zondag. Speelt dit probleem ook in anderen branches? Zo ja om welke branches
gaat het en in welke mate doet dit verschijnsel zich voor? Welke oplossing
kiest de regering?Kan de regering aangeven, zo vragen de aan het woord zijnde leden verder,
in welke mate er op dit moment sprake is van beleidsconcurrentie tussen gemeenten?
Verliezen winkeliers in gemeente A omzet als gemeente B op zondag de winkels
openstelt? Zijn er voorbeelden bekend dat gemeente A zich vervolgens gedwongen
voelt om ook de winkels open te stellen? Is er kortom sprake van een intensieve
beleidsconcurrentie zoals die bekend is van bijvoorbeeld de bedrijventerreinen?8.2. Grensregio’sHeeft de regering, zo vragen de leden van de CDA-fractie, overwogen grensgemeenten
meer ruimte te geven voor de opening van winkels op zondag, gezien het grensoverschrijdende
karakter van het toerisme in deze gemeenten?Kan de regering ook aangeven, zo vragen de leden van de PvdA-fractie,
in welke mate er op dit moment sprake is van beleidsconcurrentie tussen landen?
Is de zondagopenstelling in België en Duitsland concurrerend voor de
grensregio’s? En, zo ja, kunnen ondernemers in de grensregio’s
gecompenseerd worden?In branches en/of regio’s waar veel gebruik wordt gemaakt van de
zondagsopening kan concurrentie door ruimere zondagopenstelling plaatsvinden,
stelt de regering. Is in de grensregio’s een (extra) effect merkbaar
van zondagsopenstelling? De aan het woord zijnde leden vinden dat de grensregio’s
een aparte benadering vragen. Is het niet zinvol om het zondagregime aan de
andere kant van de grens en de economische effecten daarvan op Nederlandse
ondernemingen extra zwaar te laten meewegen? Wil de regering overwegen het
gebied uit te breiden dat nu wordt aangeduid als «grensoverschrijdende
doorgaande wegen» in de grensregio’s? Naar de mening van de aan
het woord zijnde leden leidt de huidige formulering tot oneerlijke concurrentie,
vooral voor de ondernemers die net buiten deze strikte afbakening gevestigd
zijn. Hoe luidt de wetgeving op het gebied van koopzondagen in Duitsland en
België? En hoe verloopt in die landen de afweging om te komen tot (extra)
koopzondagen? Is het waar dat de Belgische benadering gebaseerd is op harde
kwantitatieve criteria, zoals het aantal toeristen en het aantal hotelovernachtingen?Voor gemeenten in de grensstreken voorzien de leden van de VVD-fractie
een ongelijk speelveld ten opzichte van ondernemers over de Nederlandse grens
en daarmee omzetdaling en negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid. Kan
de regering hier feitelijk nader op ingaan?De leden van de fractie van D66 vragen de regering om in te gaan op het
verlies aan gelijk speelveld voor ondernemers en winkeliers in de grensregio.
Deze winkeliers zullen klanten verliezen die zich naar het buitenland vervoegen
waardoor deze klanten ook op andere momenten niet zullen winkelen bij de Nederlandse
winkels. Deze leden vragen de regering hoe deze winkeliers om moeten gaan
met het verlies aan inkomsten. Kan de regering specifiek ingaan op de problemen
die met name in Zeeland en Zuid Limburg worden voorzien? Op welke wijze wil
de regering verlies aan inkomen en werkgelegenheid compenseren?8.3. Gevolgen op macro-economisch niveauEen aantal betrokken partijen heeft er op gewezen dat het moment van wijziging
van de Winkeltijdenwet samenvalt met een periode van verslechterende economische
omstandigheden. Inmiddels is duidelijk dat ook de reële economie niet
ontkomt aan de gevolgen van de kredietcrisis, zo merken de leden van de CDA-fractie
op. Kan de regering aangeven, in het licht van de kredietcrisis, wat de economische
gevolgen (werkgelegenheid, omzet, faillissementen etc.) zijn van de wijziging
van de Winkeltijdenwet? De Raad van de Nederlandse Detailhandel duidt op een
banenverlies van 15 000–20 000 arbeidsplaatsen. Kan de regering,
zo vragen deze leden, aangeven hoe reëel deze verwachting is? Heeft de
regering overwogen gehoor te geven aan de wens van onder andere de Raad van
de Nederlandse Detailhandel om de wetswijziging later te laten ingaan? Zo,
ja welke overwegingen speelden daarbij een rol?Kan de regering aangeven wat het macro-effect is van de zondagopenstelling
op de consumptieve bestedingen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie. Indien
er een macro-effect is, is het dan waar dat er een tegengesteld effect is
op de nationale besparingen? Waaraan heeft de Nederlandse economie op dit
moment meer behoefte, meer consumptieve bestedingen of meer besparingen?Kan de regering aangeven wat het macro-effect is van de zondagopenstelling
op de werkgelegenheid? Kan de regering reageren op de bewering van het Platform
Detailhandel, dat een beperking van de zondagopenstelling leidt tot een banenverlies
van 20 000 arbeidsplaatsen? Schuilt in deze uitspraken van het Platform
Detailhandel de veronderstelling dat er in veel gemeenten eigenlijk geen sprake
is van toerisme van substantiële omvang, dan wel dat de diverse belangen
in het verleden niet goed zijn afgewogen bij de totstandkoming van de diverse
openstellingverordeningen, zo vragen de aan het woord zijnde leden.De regering geeft aan dat als winkels als gevolg van de wetswijziging
op zondag moeten sluiten, de werkgelegenheid in de detailhandel enigszins
zal afnemen. Hoe groot is «enigszins», zo vragen de leden van
de PvdA-fractie verder. Hoeveel winkels, en in welke sectoren, zullen naar
verwachting van de regering de deuren op zondag moeten gaan sluiten als gevolg
van de wetswijziging? Deze leden vinden het, zeker in deze tijden van recessie,
niet verantwoord werkgelegenheid «op te offeren», en zeker niet
van vrouwen en jongeren. Bovendien, zo menen zij, dienen zoveel mogelijk vrouwen
en jongeren op de arbeidsmarkt te blijven. De zondagen bieden voor deze groepen
werknemers bijzonder goede mogelijkheden om werk en zorg te combineren, dan
wel toe te treden tot de arbeidsmarkt. Kan de regering hierop ingaan?De stelling dat het effect op macro-economisch niveau beperkt zal zijn,
vinden de leden van de VVD-fractie naïef. Waaruit blijkt dat de omzet
naar een ander deel van de week zal verplaatsen zeker als ondernemers aangeven
30% omzetdaling te verwachten? De zondag is nu vaak de dag waar de
hoogste omzet wordt behaald. De leden van de VVD-fractie vragen ook op dit
punt een gedegen onderbouwing van de regering.De leden van de fractie van D66 vragen hoe onderhavig wetsvoorstel zich
verhoudt met de economische neergang. Acht de regering deze maatregel als
een positieve impuls voor de economische bedrijvigheid of niet? Deze leden
verzoeken de regering om op deze vraag slechts met een ja of een nee te antwoorden.Voorts vragen deze leden van de regering een recente onafhankelijke cijfermatige
analyse van de effecten van dit wetsvoorstel voor de inkomsten van winkeliers
uitgesplitst naar regio en branche, alsmede de effecten op de werkgelegenheid.
Kan de regering daarnaast reageren op de onderzoeken van het
Platform Detailhandel Nederland en de drie grootste Nederlandse gemeenten,
die hebben berekend, dat wanneer de regering besluit om de winkeltijden te
beperken, direct 15 000 tot 20 000 mensen hun baan verliezen? De
regering heeft in het spoeddebat op 21 januari 2009 de cijfers in twijfel
getrokken, zo menen deze leden. Welke verlies van werkgelegenheid is voor
de regering aanvaardbaar?In het bijzonder vragen de leden van de fractie van D66 aandacht voor
consumenten die werken in de zorgsector en mantelzorgers. Deze consumenten
ervaren dat zij door hun onregelmatige werktijden extra problemen ervaren
wanneer winkeltijden niet ook buiten de reguliere werktijden open zijn.8.4. Uitvoeringskosten8.4.1. Administratieve lastenHet voorstel is niet voorgelegd aan Actal, zo constateren de leden van
de PvdA-fractie. Het herbeoordelen en onderbouwen van een toeristisch aantrekkelijke
gemeente vergt de nodige administratieve inspanningen van ondernemers en gemeenten.
Waarom is het voorstel dan toch niet voorgelegd aan Actal ter beoordeling?
Worden gemeenten die een herbeoordeling moeten ondergaan daarvoor gecompenseerd?Ook het voorstel om gemeenten die overgegaan zijn tot 52 koopzondagen
per jaar een herbeoordeling te laten doen leidt tot extra bestuurlijke lasten.
Hoe groot schat de regering deze lasten in voor een gemeente, zo vragen deze
leden.In het wetsvoorstel wordt gesuggereerd dat de administratieve lasten voor
bedrijfsleven mee zouden vallen. De leden van de VVD-fractie vinden dit niet
reëel en vragen de regering om hier gedegen onderzoek naar te doen.De leden van D66-fractie vragen hoeveel fte’s aan ambtenaren het
schrijven van dit wetsvoorstel heeft gekost en hoeveel fte’s de verdere
behandeling van dit wetsvoorstel zal gaan kosten. Ook verzoeken deze leden
om de werktijd van de minister die wordt besteed aan dit voorstel in kaart
te brengen. Deze leden vragen voorts welke andere wetgeving of initiatieven
om de economie te versterken hierdoor zijn blijven liggen. Immers een uur
kan maar één keer besteed worden.8.4.2. Gerechtelijke proceduresDe toerismebepaling mag volgens de voorstellen nog uitsluitend worden
aangewend voor (gemeenten met) toerisme van substantiële omvang. De leden
van de PvdA-fractie vinden deze verwoording nog altijd arbitrair en laat ruimte
voor discussie of zelfs een gang naar de rechter. In welke mate zal de rechter
eraan te pas komen om discussies te beslechten, zo vragen deze leden. Hoe
vaak is het in de afgelopen vijf jaar voorgekomen dat de rechter moest ingrijpen?
Deze leden vragen voorts of de wijziging van de wet aanleiding zal zijn tot
een toename van de gang naar de rechter? Welke interbestuurlijke lasten brengt
het voorstel met zich mee?Tegen vrijstellingsbesluiten kan de rechtsgang naar de bestuursrechter
worden gemaakt. Welke druk levert dat op richting de rechtsgang, zo vragen
de leden van de VVD-fractie.Mogelijk oneigenlijk gebruik van de toerismebepaling leidde tot rechterlijke
procedures. Dit wijst volgens de regering op de onduidelijkheid van de criteria
in de toerismebepaling. Leidt de wetswijziging tot minder rechterlijke procedures,
zo vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie. De regering
verzekert dat tegen vrijstellingsbesluiten een rechtsgang bij de bestuursrechter
openstaat. Wat is de verwachting met betrekking tot rechterlijke procedures
na de wetswijziging?8.4.3. HandhavingUit het Evaluatierapport over de Winkeltijdenwet blijkt dat de handhaving
in gemeenten weinig aandacht krijgt. Kan de regering aangeven op welke manier
er voor zal worden gezorgd dat de nieuwe wet dadelijk wel voldoende wordt
gehandhaafd, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de SGP-fractie missen exacte gegevens over de handhaving
door gemeenten op dit moment. Zij vinden het positief dat er meer aandacht
voor gekomen is, maar zijn er niet van overtuigd dat dit overal gebeurt. Kan
hier meer inzicht in worden gegeven? Heeft elke gemeente een handhavingsbeleid?
Waaruit blijkt de genoemde effectiviteit? Is ook nog overwogen om nadere voorwaarden
te stellen ten aanzien van de handhaving?II ArtikelenArtikel 1Onderdeel ADe regering heeft er niet voor gekozen om de vrijstellingen of ontheffingen
voor toeristische gemeenten te beperken tot het toeristische gebied. De leden
van de SGP-fractie vragen in hoeverre bijvoorbeeld de openstelling van een
winkelcentrum in een woonwijk op alle zondagen ondersteunend kan zijn voor
het toerisme in de desbetreffende gemeente. Zou het daarom niet logischer
zijn om, gezien de hoofdregel van de wet, de vrijstellingen en ontheffingen
alleen mogelijk te maken in het daadwerkelijk toeristische gebied?Deze leden hebben de indruk dat het zevende lid niet eenvoudig leesbaar
is. Is het niet mogelijk te kiezen voor een kortere formulering of een formulering
waarbij dit lid in meer onderdelen wordt gesplitst?Onderdeel BOp pagina 12 van de memorie van toelichting staat, zo merken de leden
van de PvdA-fractie op, dat er nu nog «geen zaken bekend zijn waarin
werd geprocedeerd tegen een toeristische bepaling als zodanig». Nu wordt
er een verruimde beroepsmogelijkheid ingesteld. Leidt dit niet tot juridisering
en bureaucratisering? Zal naar de opvatting van de regering veel gebruik gemaakt
worden van de beroepsmogelijkheid? Wat is het essentiële verschil tussen
de huidige en de toekomstige beroepsmogelijkheid? En indien dit verschil beperkt
is, valt dat niet te verwachten dat ook in de toekomst er nauwelijks gebruik
van zal worden gemaakt? Of is naar de inschatting van de regering een toename
van de beroepsprocedures te verwachten?Wie wordt precies als belanghebbend gezien in de zin van dit wetsvoorstel,
zo vragen deze leden verder. Op welke gronden kan het CBB een beroepsprocedure
niet-ontvankelijk verklaren? Is ook een bezwaar mogelijk bij de gemeente?
Zo ja, bij het college of bij de gemeenteraad? Geldt voor de bezwaarmogelijkheid
hetzelfde belanghebbendenbegrip?Kan bijvoorbeeld een winkelier uit een naburige gemeente beroep instellen
tegen de gemeente waar de verordening wordt vastgesteld? Kan een individuele
bewoner of een individueel bedrijf bezwaar en beroep instellen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, in welke gevallen?Artikel IIWaarom is er niet voor gekozen, zo vragen de leden van de SGP-fractie,
om de overgangsregeling in te laten gaan met ingang van de datum van indiening
van het wetsvoorstel, om daarmee te voorkomen dat er nog nieuwe besluiten
worden genomen die in strijd zijn met de nieuwe regels?De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,TichelaarDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,FrankeXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GL), Ten
Hoopen (CDA), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Hessels (CDA), ondervoorzitter,
Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Samsom (PvdA),
Irrgang (SP), Jansen (SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink
(PvdA), Gesthuizen (SP), Ouwehand (PvdD), Vos (PvdA), De Rouwe (CDA) en Elias
(VVD).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Dijk (CDA), Sap (GL), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Blom (PvdA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Koşer Kaya (D66),
Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Boelhouwer (PvdA), Kalma (PvdA), Karabulut (SP),
Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA), Wiegman-van Meppelen Scheppink
(CU), Atsma (CDA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Madlener (PVV),
Vacature (VVD), Van Dam (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD), Heerts (PvdA),
Uitslag (CDA) en Weekers (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31728-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl