Wet tot teruggave cultuurgoederen afkomstig uit bezet gebied; Voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20052006-30165, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-05-2006

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30165 nr. B

19-05-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingTerugwerkende kracht?BegripsdefinitieCultuurgoederenGewapend conflictRechtszekerheid rechtsverkeerBescherming verkrijger te goeder trouw – bewijslastWerkingsgebiedConflicterende regelingenReciprociteitBewaringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30165Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 165Regels over inbewaringneming en instelling van een vordering tot teruggave
van cultuurgoederen afkomstig uit een tijdens een gewapend conflict bezet
gebied (Wet tot teruggave cultuurgoederen afkomstig uit bezet gebied)BVOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIES VOOR JUSTITIE EN VOOR CULTUUR1Vastgesteld 19 mei 2006Het voorbereidend onderzoek heeft de commissies aanleiding gegeven tot
het maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.InleidingDe leden van de CDA-fractie en van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel. De VVD-fractie vindt het interessant
te constateren dat thans implementatie van het Protocol bij het Verdrag inzake
de bescherming van cultuurgoederen in geval van gewapend conflict noodzakelijk
blijkt te zijn. Het Verdrag is tot stand gekomen op 14 mei 1954 en het
Protocol is in Nederland in werking getreden op 14 januari 1959. Pas
in 1997 heeft voor de eerste keer een buitenlandse autoriteit, Cyprus, met
een beroep op het Protocol, een verzoek tot teruggave van cultuurgoederen
bij de Nederlandse regering ingediend. De rechtbank in Rotterdam oordeelde
dat art. 1.4 van het Protocol niet een ieder verbindende bepaling is op grond
van art. 94 van de Grondwet. Het Gerechtshof in Den Haag heeft vervolgens
in hoger beroep deze uitspraak in stand gelaten.De leden van de fracties van de ChristenUnie
en de SGP had het bevreemd dat zolang na ratificatie
van het zgn. Protocol alsnog tot implementatiewetgeving wordt overgegaan.De leden van deze fracties hebben een aantal vragen over het wetsvoorstel.Terugwerkende kracht?Het ware ook gewenst, naar de mening van de CDA-fractie,
dat de staatssecretaris zich uitlaat over de inhoud van het begrip «cultuurgoed»,
in het bijzonder of hieronder ook de cultuurgoederen afkomstig uit conflicten
uit het verleden moeten worden begrepen, anders gezegd, impliceert de verwijzing
naar het protocol bij het Verdrag van het noemen van het jaartal 1959 enige
terugwerkende kracht voor het wetsontwerp, en zo ja, had dit dan niet expliciet
moeten worden vermeld?In de memorie van toelichting staat te lezen op pagina 6: «Onder
een bezet gebied zijn voorts alleen die gebieden te verstaan die met ingang
van de datum van inwerkingtreding van het Protocol voor Nederland, dus op
of na 14 januari 1959, zijn bezet.» Blijkens de uitspraak van de
rechtbank Rotterdam, in stand gelaten door het Gerechtshof Den Haag, moet
ervan worden uitgegaan dat de bepalingen van het Protocol geen directe werking
voor de burger hebben en dat dus implementatiewetgeving noodzakelijk is. De
leden van de VVD-fractie vernemen graag wat dit
betekent voor de hierboven vermelde zinsnede. Betekent dit dat pas ná
de inwerkingtreding van het Protocol, wanneer het onderhavige wetsvoorstel
tot wet verheven zou zijn, de dán bezette gebieden als bezet gebied
worden verstaan?Wat is, nu is gebleken dat het Protocol geen directe werking voor de burger
blijkt te hebben, al die jaren de betekenis van het Protocol geweest, zo vragen
de leden van de fracties van ChristenUnie en SGP. Moet na het feit van de in de toelichting genoemde
rechterlijke uitspraken geconcludeerd worden dat de regering zelf op geen
enkele wijze uitvoering had kunnen geven aan de verplichtingen vermeld in
het Protocol? Met verwijzing naar de genoemde casus van de Grieks-orthodoxe
iconen stelden deze leden de vraag wat de regering zelf zou hebben gedaan
resp. had kunnen doen in het geval de Cyprische overheid zich niet tot de
rechtbank maar rechtstreeks tot de regering had gewend met een verzoek tot
teruggave en met een verwijzing naar de verdragsverplichtingen op grond van
het Protocol. Had de regering dan moeten concluderen dat het Protocol voor
de bedoelde gevallen de jure en de facto geheel tandeloos blijkt te zijn?
Kortom, deze leden wilden beter overtuigd worden van de opportuniteit van
de voorgestelde wettelijke regeling. Daaraan gekoppeld en voor een moment
blijvend bij het voorbeeld van de iconen vroegen deze leden wat, gesteld dat
de onderhavige regeling reeds in werking was getreden, de verantwoordelijkheid
zou zijn geweest van de Turkse bezetter, die immers de eerstverantwoordelijk
is geweest voor de vervreemding van de iconen. Gaat hier de dief en wellicht
ook de heler geheel vrij?BegripsdefinitieCultuurgoederenEen heldere definitie van het begrip «cultuurgoederen» ontbreekt
naar de mening van de leden van de VVD-fractie;
verwezen wordt naar art. 1 sub a van het Verdrag. Deze definitie biedt veel
ruimte voor interpretatie, zoals ook de Memorie van Toelichting (p. 5) stelt.
De definitie bevat echter ook onduidelijkheden. Wat wordt bijvoorbeeld bedoeld
met afbeeldingen van goederen als omschreven in art. 1 sub a? Vallen foto’s
van kunstwerken hieronder? Wat is de verhouding tussen de definitie van het
begrip «cultuurgoederen» van art. 1 sub a van het Verdrag en de
definitie van het begrip «cultuurgoed» van art. 1 sub 1 van Richtlijn
93/7/EEG (zie ook art. 3: 86a BW)? Waarom is er niet voor gekozen aansluiting
te zoeken bij de concrete omschrijving die Richtlijn 93/7/EEG geeft? Per slot
van rekening heeft iedere verdragspartij, binnen het door art. 1 van het Verdrag
gegeven kader, veel vrijheid om zelf te bepalen welke zaken feitelijk door
haar als cultuurgoederen worden beschouwd (zie de memorie van toelichting
p.5).Gewapend conflictDe leden van de fracties van de ChristenUnie en
de SGP wensen nadere verduidelijking van de constatering
(MVT, blz. 5) dat cultuurgoederen vervreemd tijdens zgn. vredesmissies niet
onder het bereik van deze wetgeving zal vallen. Zij wezen erop
dat in de periode na de Tweede Wereldoorlog het humanitaire oorlogsrecht weliswaar
formeel juridisch slechts van toepassing is geweest op Nederlandse militairen
in de oorlog in Korea, de Golfoorlog, de operatie Allied Force en Operation
Freedom (ontleend aan notitie 30 300 X, A, blz. 4), maar dat de Secretaris-Generaal
van de Verenigde Naties na het zgn. Brahimi-rapport als richtlijn hanteert
dat bij VN-operaties al snel sprake is van toepasselijkheid van het humanitaire
oorlogsrecht. De essentie is dat in zulke situaties bijzondere regels gelden
voor de omgang met burgers in het gebied van operatie. Is het dan niet logisch
dit ook te laten gelden als het gaat om cultuurgoederen? In genoemde notitie
van de minister van Defensie wordt ook gewezen op de omschrijving van het
begrip gewapend conflict, die relevant is voor het bepalen of er sprake is
van toepassing van het humanitaire oorlogsrecht. Gewezen wordt op de relevante
bepalingen van artikel 2 van de Verdragen van Genève en artikel 1,
derde en vierde lid, van het Eerste Aanvullend Protocol bij die Verdragen.
Deze leden begrijpen dan ook niet waarom in de toelichting op blz. 6 van het
wetsvoorstel met zoveel woorden wordt gesteld dat het begrip gewapend conflict
nergens wordt gedefinieerd. Zij vroegen of e.e.a. kan worden verhelderd.Rechtszekerheid rechtsverkeerGelet op het feit dat de Hoge Raad in 1998 nog anticipatie op implementatiewetgeving
m.b.t. verdragsartikelen afwees, is naar de mening van de leden van de CDA-fractie (tot op de inwerkingtreding van de genoemde
implementatiewet) naar Nederlands recht zowel de rechtsbescherming van de
derde verkrijger te goede trouw als ook het instituut van de extincitieve
verjaring ondubbelzinnig ook op roofkunst (Beutekunst,
looted art), toepasselijk, zelfs als de desbetreffende cultuurgoederen
verkregen zijn door roof en plundering door een bezettingsleger, al dan niet
gevolgd door een of meer grensoverschrijdingen en een verwerving niet te goeder
trouw. De rechtsontwikkeling ten aanzien van oorlogsmisdaden respectievelijk
op het gebied van eigendom en revindicatie van gestolen kunstvoorwerpen en
cultuurgoederen, kunnen zonder wetswijziging niet leiden tot een wijziging
van het toepasselijke recht ten nadele van hem aan wie de zaak ontstolen is.Het bezwaar dat de eigenaar aldus de revindicatie kan verliezen voordat
hij deze daadwerkelijk tegen die persoon heeft kunnen instellen, is niet doorslaggevend
tegenover de eisen van de rechtszekerheid in het rechtsverkeer, die het instituut
van de verjaring mede beoogt te dienen en die verlangen dat na het verstrijken
van een vanaf een vast tijdstip lopende, vaste termijn de zaak niet meer kan
worden opgeëist op grond van vóór de aanvang van die termijn
bestaande feiten1.In dit ontwerp van wet, zonder welke van een wijziging van het te dezen
geldende recht geen sprake zal zijn, worden gelijk het CDA constateerde, beide beginselen wel terzijde geschoven met betrekking
tot de cultuurgoederen afkomstig uit tijdens een gewapend conflict bezet gebied.
Blijkens de nota naar aanleiding van het verslag2
is de rechtsbescherming de verkrijger te goeder trouw zelfs nog «na
lange tijd» (pagina 4, derde regel van onderen) in geval van deze cultuurgoederen
beperkt tot zijn«schadeloosstelling dan wel billijke vergoeding».
Dit geldt kennelijk ook voor de kunsthandel; het enige belang dat genoemd
wordt (pagina 4, regel 4) is het belang dat de kunsthandelaren, als te goeder
trouw is verkregen, maar men niettemin het cultuurgoed moet afstaan, erop
zal kunnen vertrouwen dat er recht op schadeloosstelling, dan wel een billijke
vergoeding bestaat. Deze reductie van het belang van de kunsthandel bij een
ordentelijk verloop van het handelsverkeer tot het belang bij een schadeloosstelling
dan wel een billijke schadevergoeding roept de vraag op naar de ervaringen
ten aanzien van de kunsthandel in andere landen die op een vergelijkbare
manier ten aanzien van bepaalde goederen de bescherming hebben opgeheven van
de rechtverkrijgende te goeder trouw dan wel van degene die is afgegaan op
de schijn van ongestoord bezit gedurende de tijd van de extinctieve verjaring
van de revindicatie. Op dit moment rijst naar aanleiding van de memorie van
toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag de vraag of de eisen
van een ongestoord handelsverkeer en de (internationale) reputatie van de
Nederlandse kunsthandel voldoende gewicht in de schaal gelegd hebben bij de
afweging van de belangen die aan het wetsontwerp ten grondslag liggen. In
dit verband verdient ook opmerking dat het Oostenrijkse Allgemeines Bürgerliches
Gesetzbuch in paragraaf 367 de verkrijger te goeder trouw bescherming
verleent, wanneer deze het cultuur voorwerp verkregen heeft op een veiling,
van een handelaar, of van iemand aan wie de eigenaar het voorwerp had toevertrouwd.
Een dergelijke uitzondering is in het onderhavige wetsontwerp niet te vinden.
Evenmin is een beschouwing gewijd aan de mogelijkheid dat degene onder wie
het cultuurvoorwerp in beslag is genomen zijn rechtsvoorganger in vrijwaring
roept, gelijk die zijn rechtsvoorganger. Doordat een beroep op verjaring in
deze zaken is uitgesloten lijkt een in beginsel oneindige keten van vrijwaringprocedures
denkbaar. Is een dergelijke gang van zaken door de Staatssecretaris overwogen
en heeft zij bij haar overwegingen ook de werkdruk op de rechtelijke macht
betrokken? De CDA-fractie verzoekt de Staatssecretaris
hieromtrent nadere uitleg!Bescherming verkrijger te goeder trouw – bewijslastDe CDA-fractie is kritisch ten aanzien van
de bepalingen van art. 7 lid 3. sub a en sub b. Reeds het UNIDROIT-verdrag
voorziet in «fair and reasonable compensation» ten gunste van
de verkrijger te goeder trouw (art. 4). Bij de vaststelling daarvan moet volgens
dit verdrag rekening gehouden worden met de marktwaarde van het object, de
door de bezitter betaalde prijs, èn de draagkracht van de eiser(!).
Een van de doorslaggevende bezwaren tegen het UNIDROIT-verdrag is wel dat
het bijzonder zware eisen stelt aan de goede trouw van de verkrijger (met
name door bij hem het bewijs van «due diligence» te leggen). De
kans dat de bestolen eigenaar de verkrijger een schadevergoeding zal moeten
betalen, moet dan ook buitengewoon klein worden geacht, zoals in de toelichting
(nr. 63) wordt opgemerkt1. Naar Nederlands recht
wordt echter aangenomen dat«goede trouw wordt voorondersteld, kwade
trouw moet worden bewezen». De Nederlandse rechtspraak heeft het in
dit verband onveranderlijk over de «regel»2, dus over een beginsel dat zo hecht in onze rechtsorde is verankerd
dat het zich leent voor rechtstreekse en dadelijke toepassing op andere gevallen.
Er rijst de vraag of de huidige formulering van art. 3 niet op gespannen voet
staat met dit uitgangspunt; in dit verband overtuigt de verwijzing naar art.
150 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering niet aanstonds. Nadere
onderbouwing door de Staatssecretaris lijkt hier gewenst, waarbij met name
aandacht te besteden ware aan de ervaringen die inmiddels zijn opgedaan met
de bewijslastverdeling in gedingen waarbij artikel 3:86a BW aan de orde was.Op pagina 9 van de memorie van toelichting lezen de leden van de VVD-fractie dat het verbod om cultuurgoederen die uit
een bezet gebied afkomstig zijn Nederland binnen te brengen of in Nederland
onder zich te houden alleen ziet op cultuurgoederen die afkomstig zijn uit
bezet gebied. «Cultuurgoederen die voor of na de bezetting van een bepaald
gebied dat gebied zijn uitgevoerd, vallen dus niet onder het verbod.»
In de praktijk zal het dikwijls lastig blijken om aan te tonen of een cultuurgoed
voor of na een bepaalde datum is uitgevoerd. Op dit punt dient de bewijslast
duidelijk omschreven te worden en over partijen verdeeld te worden. Welke
is de visie van de minister hierover?WerkingsgebiedOok vroegen de leden van de fracties van de ChristenUnie en de SGP waarom niet voor een Rijkswet
is gekozen. Op grond van welke overwegingen is kennelijk besloten deze regelgeving
uitsluitend op Nederland en niet op de Nederlandse Antillen en Aruba van toepassing
te doen zijn? Was de wet waarmee destijds het protocol is goedgekeurd eveneens
uitsluitend goedgekeurd voor Nederland? Is daarvoor dan een redengeving gegeven?
Betekent dit dat de eigenaar of bezitter van een cultuurgoed, die kan vermoeden
dat hij met teruggave wordt geconfronteerd, kan worden gevrijwaard van problemen
wanneer hij het cultuurgoed overbrengt naar de Nederlandse Antillen of Aruba?
Zal dat internationaal geen vreemde indruk wekken?Het wetsvoorstel gaat niet in op de toepasselijkheid in geval van burgeroorlogen,
zie bijvoorbeeld de problematiek in het voormalig Joegoslavië. Is hiervoor
bewust niet gekozen, vragen de leden van de VVD-fractie?Conflicterende regelingenDe diverse regelingen voor restitutie van onrechtmatig uitgevoerde cultuurgoederen
kunnen botsen. Als bijvoorbeeld een aantal staten hetzelfde cultuurgoed opeist,
ontstaat het probleem welke regeling voorrang krijgt, de (geïmplementeerde)
EU-regeling (Richtlijn 93/7/EEG van de Raad van 15 maart 1993 betreffende
de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied
van een Lid-Staat zijn gebracht) of het Protocol? Ott en Tijhuis wijzen hierop
in hun bijdrage in het Nederlands Juristenblad, 2005, nr 41 «Bescherming
van cultuurgoederen in oorlogstijd: een hele kunst». Kan de minister
de leden van de VVD-fractie hierover duidelijkheid
verschaffen?ReciprociteitDe leden van de fracties van de ChristenUnie en
de SGP vroegen vervolgens of het beginsel van
de reciprociteit bij deze regeling een rol speelt. Het moet toch onbevredigend
worden genoemd wanneer de overheid van een land hier rechtens cultuurgoederen
kan opeisen, maar dat dit omgekeerd niet mogelijk zou zijn? Deze leden wezen
op de mededeling in de toelichting (blz. 4) dat tot dusver geen andere verdragspartijen
het Protocol hebben geïmplementeerd op een wijze zoals Nederland nu doet.BewaringDe leden van de fracties van de ChristenUnie
en de SGP constateren dat in gevolge artikel 3
cultuurgoederen in bewaring worden genomen door de minister. Er wordt ook
op gewezen dat deze bewaartermijn relatief lang kan zijn. In dit verband vroegen
deze leden hoe in deze bewaarperiode de aansprakelijkheid van de cultuurgoederen
juridisch is geregeld. Te denken valt aan diefstal, brand etc. Het kan ook
voorkomen dat het gaat om goederen die met bijzondere zorgvuldigheid moeten
worden beheerd, waarvoor specifieke deskundigheid is vereist. Kan daarin in
voorkomende gevallen worden voorzien?In artikel 3, lid 1 onder b wordt bepaald dat de minister tot bewaring
kan worden overgegaan op verzoek van de autoriteiten van het desbetreffende
gebied of eertijds gebied. Betekent dit dat een rechtstreeks verzoek door
particulieren, te denken valt aan kerkelijke beheerders in geval van kerkschatten, is uitgesloten en dat in een dergelijk geval altijd de
medewerking is vereist van de overheid van het desbetreffende gebied?De voorzitter van de commissie voor Justitie,Van de BeetenDe voorzitter van de commissie voor Cultuur,WittemanDe griffier voor dit verslag,Van DoorenXNoot1Samenstelling:Justitie:Leden: Holdijk (SGP), Wagemakers (CDA), Witteveen (PvdA), De Wolff (GL),
Van de Beeten (CDA), (voorzitter), Broekers-Knol
(VVD), De Graaf (VVD), Kox (SP), Westerveld (PvdA), Engels (D66) en Franken
(CDA).Plv. leden: Schuurman (CU), Pruiksma (CDA), Jurgens (PvdA), Thissen (GL),
Dölle (CDA), Rosenthal (VVD), Biermans (VVD), Van Raak (SP), Tan (PvdA),
Schuyer (D66) en Russell (CDA).Cultuur:Leden: Van den Broek-Laman Trip (VVD), Woldring (CDA), Tan (PvdA), Van
der Lans (GL), Kalsbeek-Schimmelpenninck van der Oije (VVD), Witteman (PvdA), (voorzitter), Nap-Borger (CDA), Doek (CDA), Van Middelkoop
(CU), Schouw (D66) en Van Raak (SP).Plv leden: Biermans (VVD), Pastoor (CDA), De Wolff (GL), Luijten (VVD),
Dölle (CDA), V. Dalen-Schiphorst (CDA), Holdijk (SGP), Engels (D66) en
Slagter-Roukema (SP).XNoot1HR 3 november 1995, NJ 1998, 380.XNoot230 165, nr. 6.XNoot1Voor een kritische bespreking van de artikelen 3 en 4 («Restitution
of stolen cultural objects»), zie M.S. van Galen & A.J. Verheij,
NJB 1997, p. 193–201, waar ook de tekst van deze bepalingen is afgedrukt.XNoot210 juni 1983, NJ 1984, 294 m.nt. WMK; HR 15 januari 1993, NJ
1993, 178; HR 3 mei 1996, NJ 1996, 501. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20052006-30165-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl