Europese Conventie; Brief minister en staatssecretaris met notitie regering over de stand van zaken in de Conventie, meer in het bijzonder de herziene tekst van het ontwerp-verdrag van de EU
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28473, nr. 30

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

19-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28473 nr. 30

06-06-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamDE CONVENTIE: DE EINDFASEEen eerste appreciatie van de ontwerp-grondwet van de
UnieInhoudsopgaveINLEIDING1. Verloop van de Conventie (sedert maart 2003)1.1 Tot op heden verricht werk1.2 Presentatie eindresultaat aan Europese Raad1.3 Karakter Conventie1.4 Actief optreden Nederland1.5 Tweede Kamer1.6 Verwachtbare resultaten (met steun Nederland)1.7 Compromissen1.8 Europese Raad Thessaloniki; timing en modaliteiten
IGC2. Eerste appreciatie op hoofdlijnen van nieuw ontwerp-verdrag2.1 Preambule2.2 Constitutioneel gedeelte (Deel I ontwerp-verdrag)2.2.1 Doelstellingen van de Unie (artt. 1–6)2.2.2. Grondrechten (Handvest Grondrechten) en Burgerschap
van de Unie (artt. 7–8)2.2.3. Bevoegdheden en optreden van de Unie (artt. 9–17)2.2.4 Instellingen (artt. 18–31)2.2.5. Uitoefening bevoegdheden Unie en instrumenten (artt.
32–43)2.2.6 Democratisch leven (artt. 44–51)2.2.7 De financiën van de Unie (artt. 52–55)2.2.8. Lidmaatschap van de Unie (uittredingsclausule,
artt. 57–59)2.2.9. Protocol Nationale Parlementen2.2.10. Protocol Subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel2.3. Beleidsgedeelte (Deel III ontwerp-verdrag)2.3.1 Diensten van algemeen belang2.3.2 Sociaal beleid2.3.3 Economisch en monetair beleid2.3.4. Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
(artt. 153–173)Grenscontrole, asiel en migratieJustitiële samenwerking in civiele zakenSamenwerking op het gebied van materieel strafrecht en
strafprocesrecht2.3.5 Extern beleid2.3.6. Overig beleid2.3.7 De werking van de UnieHet Hof van Justitie (artt. 254–285)Algemene bepalingen inzake ProceduresNauwere samenwerking2.4 Slotbepalingen (deel IV ontwerp-verdrag)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28473Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 57 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 473Europese Conventienr. 30BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 6 juni 2003Hierbij hebben wij de eer u, conform uw verzoek en het verzoek van de
voorzitter van de Eerste Kamer van 28 mei jl. met kenmerk 50-EU-2003, de notitie
van de regering aan te bieden over de stand van zaken in de Conventie, meer
in het bijzonder over de herziene tekst van het ontwerp-verdrag van de Unie,
zoals op 26 mei jl. door het Praesidium van de Conventie is gepresenteerd.De Minister van Buitenlandse Zaken,J. G. de Hoop SchefferDe Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,A. NicolaïDE CONVENTIE: DE EINDFASEEen eerste appreciatie van de ontwerp-grondwet van de
UnieInhoudsopgave INLEIDING3   1.VERLOOP VAN DE CONVENTIE (SEDERT
MAART 2003)3    1.1TOT OP HEDEN VERRICHT WERK3 1.2PRESENTATIE EINDRESULTAAT AAN EUROPESE
RAAD5 1.3KARAKTER CONVENTIE51.4ACTIEF OPTREDEN NEDERLAND5 1.5TWEEDE KAMER6 1.6VERWACHTBARE RESULTATEN (MET STEUN
NEDERLAND)6 1.7COMPROMISSEN71.8EUROPESE RAAD THESSALONIKI; TIMING
EN MODALITEITEN IGC7    2.EERSTE APPRECIATIE OP HOOFDLIJNEN VAN NIEUW ONTWERP-VERDRAG82.1PREAMBULE82.2CONSTITUTIONEEL GEDEELTE (DEEL
I ONTWERP-VERDRAG)82.2.1Doelstellingen van de Unie (artt.1–6)82.2.2.Grondrechten (Handvest Grondrechten)
en Burgerschap van de Unie (artt. 7–8)8 2.2.3.Bevoegdheden en optreden van
de Unie (artt. 9–17) 8 2.2.4Instellingen (artt. 18–31)9 2.2.5.Uitoefening bevoegdheden Unie
en instrumenten (artt. 32–43) 10 2.2.6Democratisch leven (artt. 44–51)11 2.2.7De financiën van de Unie
(artt. 52–55)11 2.2.8.Lidmaatschap van de Unie (uittredingsclausule,
artt. 57–59)12 2.2.9.Protocol Nationale Parlementen12 2.2.10.Protocol Subsidiariteits- en
evenredigheidsbeginsel 122.3.BELEIDSGEDEELTE (DEEL III ONTWERP-VERDRAG)132.3.1Diensten van algemeen belang132.3.2Sociaal beleid13 2.3.3Economisch en monetair beleid14 2.3.4.Ruimte van vrijheid, veiligheid
en rechtvaardigheid (artt. 153–173)142.3.5Extern beleid15 2.3.6.Overig beleid16 2.3.7De werking van de Unie172.4SLOTBEPALINGEN (DEEL IV ONTWERP-VERDRAG)18INLEIDINGDe Conventie over de toekomst van Europa is bijna anderhalf jaar geleden
gestart en bevindt zich thans in de eindfase. De voorzitter van de Conventie,
Giscard d'Estaing, is voornemens op de Europese Raad in Thessaloniki op 20
juni een ontwerp-grondwet voor de Unie te presenteren die de huidige verdragen
vervangt en op veel onderdelen vernieuwt. Een verdragsherziening van een dergelijk
formaat is zonder precedent in de geschiedenis van de Europese integratie.Op 7 maart van dit jaar ging U een brief toe, «De Conventie: een
tussenstand», waarin een overzicht werd gegeven van de stand van zaken
in de Conventie en die tevens het oordeel van de regering bevatte over de
wijze waarop en richting waarin de Conventie zich bewoog. Hierover heeft op
12 maart een plenair debat met de Kamer plaatsgevonden. In de twee en halve
maand sindsdien is de Conventie in een stroomversnelling geraakt. In een hoog
tempo heeft het Praesidium in zes tranches ontwerp-artikelen aan de leden
van de Conventie voorgelegd. Daarop zijn vervolgens duizenden amendementen
ingediend (amendementen van de Nederlandse regering zijn u telkens toegestuurd).
Gelijktijdig hebben expert-werkgroepen zich over verschillende thema's gebogen
en aanbevelingen aan de Conventie gedaan. Op 26 en 27 mei jl. heeft het Praesdium
een nieuwe, geconsolideerde verdragstekst aan de Conventie voorgelegd. Voor
onderhandelingen hierover zijn hooguit drie weken beschikbaar; in de derde
week van juni zal het Praesidium het aan de Europese Raad aan te bieden eindresultaat
van de Conventie voorbereiden. De Europese Raad zal het eindresultaat in ontvangst
nemen en tevens besluiten over het vervolgtraject.Naar het zich laat aanzien, zal de Conventie na de Europese Raad van Thessaloniki
nog enige weken doorwerken. Het beleidsgedeelte van het ontwerp-verdrag zal
gedurende deze periode nader worden besproken. De gehele verdragstekst zal
vervolgens medio juli aan het Italiaanse voorzitterschap worden aangeboden.
De modaliteiten van deze «post-Thessaloniki» fase zijn bij het
schrijven van deze brief nog niet bekend.In deze brief wil de regering U informeren over de laatste ontwikkelingen
in de Conventie en over de verwachtingen van de regering inzake het proces
gedurende de komende weken.De regering hecht er uiteraard aan ook in deze belangrijke laatste fase
de goede samenwerking met de Nederlandse parlementaire vertegenwoordigers
in de Conventie te continueren en haar visie op het ontwerp-verdrag in goed
overleg met het Parlement te blijven ontwikkelen.Hieronder treft u aan (I) een overzicht van het verloop van de Conventie
sedert maart jl., inclusief een korte vooruitblik naar de Europese Raad van
Thessaloniki op 20 juni 2003 en de daarop volgende IGC en (II) een eerste
appreciatie op hoofdlijnen van het ontwerp-verdrag zoals gepresenteerd door
het Praesidium eind mei.1. Verloop van de Conventie (sedert maart 2003)1.1 Tot op heden verricht werkTijdens de eerste acht maanden zijn elf werkgroepen actief geweest, waarvan sommige inhoudelijke beleidsterreinen (o.a.
sociaal en economisch beleid, extern beleid, JBZ) en andere institutionele
thema's (o.a bevoegdheden, subsidiariteit, nationale parlementen) hebben besproken.
De rapporten van de werkgroepen vormen de basis voor de ontwerp-artikelen
die het Praesidium het laatste halve jaar in afzonderlijke tranches aan de
Conventie heeft voorgelegd.Er zijn zes tranches ontwerp-artikelen gepresenteerd.
Deze dekken het constitutionele gedeelte van het verdrag alsmede de slotbepalingen.
Uit het beleidsgedeelte zijn slechts JBZ en Extern Beleid aan de orde geweest.
Sociaal en economisch beleid zijn niet in aparte tranches voorgelegd aan de
Conventie; de voorstellen van het praesidium op deze terreinen zijn voor het
eerst verschenen in de integrale tekst voor het beleidsgedeelte op 27 mei
jl. Andere beleidsterreinen zijn niet of alleen zijdelings aan de orde gekomen
(GLB, interne markt, mededinging, volksgezondheid, onderwijs, milieu). Conventievoorzitter
Giscard heeft toegelicht niet van plan te zijn voor deze artikelen nieuwe
voorstellen te doen, aangezien het mandaat van de Conventie (zoals geformuleerd
door de Europese Raad van Laken) zijns inziens daartoe geen ruimte laat. Ook
is reeds een eerste proeve van het beleidsgedeelte van het verdrag voorgelegd,
die vooral technisch-juridische aanpassingen bevat (schrapping verouderde
bepalingen en logischer ordening van artikelen). Elke tranche ontwerp-artikelen
is, nadat amendementen zijn ingediend, plenair door de Conventie besproken.Parallel aan de presentatie en behandeling van de verschillende tranches
hebben expert-werkgroepen – onder meer over
het Hof van Justitie en de begroting van de Unie – zich over verschillende
onderwerpen gebogen. De aanbevelingen van deze expert-werkgroepen hebben ook
als basis gediend voor de ontwerp-artikelen van het Praesidium.Het Praesidium heeft tijdens zijn conclaaf (21–24 mei) eennieuwe, geconsolideerde verdragstekst voorbereid; deze
is op 26 en 27 mei aan de Conventie voorgelegd en is tijdens de plenaire van
30–31 mei besproken. Het aldus ontstane ontwerp-verdrag bestaat uit
vier delen; Deel I: Fundamentele beginselen Deel II: Handvest GrondrechtenDeel III: Politieken van de Unie (Beleidsgedeelte) Deel IV: Algemene en slotbepalingenOpvallend – en veelzeggend – is dat het Praesidium aanvankelijk
geen wijzigingen heeft aangebracht op de ontwerp-artikelen met betrekking
tot de instellingen van de Unie, zoals voorgelegd aan de plenaire op 23 april
jl., ondanks de vele amendementen die daarop zijn ingediend. Het Praesidium
was te zeer verdeeld op dit punt. Het Praesidium heeft toegelicht dat vanwege
de zeer uiteenlopende visies op dit onderwerp, nadere discussies dienen te
worden gevoerd tussen de president en de vice-presidenten van het Praesidium
en vertegenwoordigers van de verschillende «groepen» in de Conventie
(nationale parlementariërs, europarlementariërs, regeringsvertegenwoordigers).
Deze gesprekken hebben op 4 juni plaatsgevonden. Ter voorbereiding daarop
heeft het Praesidium op 2 juni jl. alsnog een herziene versie van de institutionele
artikelen aan de Conventie voorgelegd. Daarin is toch een aantal wijzigingen
opgenomen. Het Praesidium zet daarbij uiteen dat de wijzigingen ofwel punten
betreffen waarover overeenstemming bestaat, ofwel punten die niet contentieus
zijn (o.a. verwijzing naar de begrotingsbevoegdheden van het Europees Parlement,
bevoegdheden voorzitter Europese Raad doen geen afbreuk aan de EU Minister
voor Buitenlandse Zaken, de regeling voor de omvang van de Commissie gaat
niet in werking voor 2009). De kernonderwerpen (voorzitterschap Europese Raad,
stemmenweging in de Raad, omvang Commissie, aantal leden Europees Parlement)
zijn daarin ongemoeid gelaten. Opvallend is wel dat het artikel inzake de
instelling van een Congres is geschrapt. Het verzet van Nederland, gesteund
door velen, lijkt derhalve op dit punt vooralsnog vruchten te
hebben afgeworpen. Het consultatief overleg dat voorzitter Giscard en vice-voorzitters
Dehaene en Amato met de regeringsvertegenwoordigers op 4 juni jl. voerde,
leverde geen nieuwe inzichten op. Zoals voorgenomen hebben de regeringsvertegenwoordigers
van de Benelux de bekende standpunten uiteengezet. Op verschillende punten
kregen zij bijval van gelijkgezinde kleinere lidstaten. Ook de grote lidstaten
intervenieerden langs inmiddels bekende lijnen.1.2 Presentatie eindresultaat aan Europese RaadDe plenaire van 30–31 mei is gebruikt om te identificeren op welke
terreinen nader werk moet worden verricht. Voor onderhandelingen binnen de
Conventie zijn vervolgens de eerste twee weken van juni beschikbaar (plenaires
op 4–5–6 juni en 11–12–13 juni). In de derde week
van juni zal het Praesidium het aan de ER aan te bieden eindresultaat voorbereiden.
Dit resultaat kan in beginsel drie verschijningsvormen hebben:1. Een eenvormige tekst die een consensus-resultaat vertegenwoordigt;2. Een tekst waarin op een aantal punten opties (gelijkwaardige alternatieven
waartussen de Conventie niet heeft gekozen) staan vermeld;3. Een tekst die suggereert min of meer consensus te weerspiegelen waarin
geen opties staan vermeld, maar met een begeleidend rapport waarin het praesidium
aangeeft dat op een aantal punten ook andersluidende meningen bestaan onder
de Conventie-leden.In de Conventie wordt gemeend dat het praesidium aan de ER op 20 juni
wellicht alleen deel I (constitutioneel), deel II (Handvest) en deel IV (slotbepalingen)
en besproken delen van het beleidsgedeelte, zal voorleggen. Verscheidene leden
van de Conventie hebben verzocht om uitstel van indiening van het eindresultaat
zodat eerst ook het beleidsgedeelte kan worden besproken. In dat geval moet
in juni/juli worden onderhandeld over het beleidsgedeelte. Er is reeds een
Conventie-vergadering voorzien op 9–11 juli. De complete verdragstekst
zal in dat geval vermoedelijk worden aangeboden aan het Italiaanse voorzitterschap
op 18 juli. De regering is van mening dat wanneer het eindresultaat van de
Conventie in Thessaloniki ter tafel ligt, in ieder geval ook overeenstemming
bestaat over de politieke hoofdlijnen in het beleidsgedeelte van het ontwerp-verdrag
(o.a. besluitvormingsmodaliteiten: gekwalificeerde meerderheid of unanimiteit).1.3 Karakter ConventieNaarmate de ambities van de Conventie duidelijker werden, hebben de regeringen
van de lidstaten getracht meer invloed te krijgen op de gang van zaken. Sommige
hebben na verloop van tijd ministers aangewezen als hun regeringsvertegenwoordiger.
Dat heeft een extra politiek gewicht gegeven aan de Conventie. Van een onderhandelingssituatie
is in de Conventie nog altijd niet echt sprake. Er is hoofdzakelijk een dialoog
tussen de individuele Conventieleden (deels georganiseerd optredend: politieke
families, regeringsvertegenwoordigers, parlementaire vertegenwoordigers, kleine
landen) en het praesidium. Binnen het Praesidium is sprake van intensieve
onderhandelingen. Nederland staat daar, als bekend, buiten. Dat is een groot
nadeel.1.4 Actief optreden NederlandVertrekpunt voor de Nederlandse regering is naast hetHoofdlijnenakkoord, de eerdere notitie «Europa in de Steigers» (september 2002); hierin is de Nederlandse beleidslijn neergelegd.
Nederland heeft, ook in de laatste maanden, een actieve rol gespeeld
in de Conventie. Een belangrijk vehikel daarbij vormt onverminderd de samenwerking
met de Benelux. De positie van de Benelux aangaande
met name het kernvraagstuk van de institutionele verhoudingen is vastgelegd
in het memorandum dat op 4 december 2002 werd ingebracht. Dat heeft veel aandacht
en steun gekregen. Dat geldt ook voor de gezamenlijke Benelux-reactie op de
Frans-Duitse voorstellen voor een institutionele architectuur van de Unie.
Het meest recente wapenfeit van de Benelux betreft de gezamenlijk ingediende
set alternatieve ontwerp-artikelen inzake de instellingen van de Unie. Kern
van de inzet van de Benelux is de uitbreiding van de communautaire methode,
versterking van de positie van de Commissie en het EP en een waarborg van
de gelijkwaardigheid van de lidstaten. De samenwerking staat niet op zichzelf;
regelmatig zijn er bijeenkomsten gehouden met gelijkgezinde lidstaten en kandidaat-lidstaten die zich willen aansluiten bij de
Benelux-positie. Daarnaast bestaat er verder veel overeenstemming tussen het
gedachtegoed van de Benelux en de door de Commissie ingenomen standpunten.
De Benelux heeft intensieve besprekingen gevoerd met de Commissie. Verder
heeft de Benelux ook met grote lidstaten overleg gevoerd over verschillende
kwesties.Ook bilateraal zijn er door Nederland verschillende
bijdragen geleverd aan het debat in de Conventie; met Frankrijk over de versterking
van de Commissie, met Spanje over het Europese Hof van Justitie, met het Verenigd
Koninkrijk over het Handvest en met Zweden over de begroting. De Nederlandse
regeringsvertegenwoordiger heeft verder regelmatig bilaterale ontmoetingen
gehad om steun te winnen voor de Nederlandse standpunten. Op 5 maart 2003
heeft Giscard d'Estaing een bezoek aan Nederland gebracht en met de minister-president
en andere leden van de regering, alsmede de regeringsvertegenwoordiger gesproken.
Nederland heeft toen onder meer benadrukt dat voor een werkelijk consensus
het noodzakelijk is dat alle conventieleden zich kunnen herkennen in het eindresultaat.
Dat vergt van het Praesidium de bereidheid actief op zoek te gaan naar het
compromis.1.5 Tweede KamerHet contact met de Tweede Kamer is intensief. Naast debatten over de notitie
«Europa in de Steigers» en het Benelux-memorandum, is in maart
2002 op basis van de brief aan de Kamer «De conventie; een tussenstand»
gesproken over de ontwikkelingen in de Conventie. Daarnaast is dit onderwerp
herhaaldelijk aan de orde gekomen in reguliere AO's. De amendementen van de
regering op de ontwerp-artikelen zijn steeds aan de Kamer verstuurd en de
daarop volgende schriftelijke Kamervragen zijn steeds uitvoerig beantwoord.
De Nederlandse regeringsvertegenwoordiger heeft regelmatig overleg met de
overige Nederlandse Conventieleden. Waar mogelijk wordt samen opgetrokken.1.6 Verwachtbare resultaten (met steun Nederland)Hoewel op belangrijke punten de meningen nog sterk verdeeld zijn, lijkt
zich in de Conventie consensus af te tekenen over een aantal onderwerpen;
afschaffing pijlerstructuur, rechtspersoonlijkheid van de Unie, eenvormig
en vereenvoudigd rechtsinstrumentarium, vergrote parlementaire betrokkenheid
van zowel nationale parlementen (rol bij toetsing subsidiariteitsbeginsel)
als het Europees Parlement (aanvaarding principe dat indien de Raad met gekwalificeerde
meerderheid beslist de codecisieprocedure van toepassing is) en vergroting
van de openbaarheid (Raad vergadert gedurende gehele wetgevingsprocedure in
openbaarheid). Nederland heeft actief en constructief aan deze ontwikkelingen
bijgedragen.1.7 CompromissenVeel landen vinden dat de Conventie een consensusresultaat moet presenteren;
zij menen niet alleen dat het mogelijk is een breed aanvaardbaar compromis
te formuleren, maar ook dat een mislukking van de Conventie onvermijdelijk
leidt tot een mislukken van de IGC. Met name Duitsland, maar ook Frankrijk
en Italië, benadrukken dat het «momentum» van Conventie gebruikt
dient te worden. Nederland heeft steeds het standpunt ingenomen dat een consensus
eindresultaat wenselijk is. Daarvoor is nodig dat de belangen van alle lidstaten,
groot én klein, op bevredigende wijze zijn verdisconteerd. Daarbij
moet worden bedacht dat de onderhandelingen over de institutionele bepalingen
niet los kunnen worden gezien van de discussie over de beleidsbepalingen.
Een eventueel compromis over de institutionele machtsverhoudingen kan ook
beleidsimplicaties hebben. Dat compromissen gesloten zullen moeten worden
voor een resultaat dat op consensus kan rekenen, is wel duidelijk. Gebleken
is dat zowel de institutionalia als onderwerpen zoals besluitvormingsmodaliteiten
op het gebied van GBVB, JBZ of fiscaliteiten de leden van de Conventie en
de lidstaten zeer verdeeld houdt. Nederland zal dan ook niet al zijn wensen
in vervulling zien gaan; elke lidstaat zal keuzes moeten maken en water bij
de wijn moeten doen. Van belang is dat het eindresultaat recht doet aan de
Nederlandse basisprincipes. Ingeval er geen consensus is, zal het eindresultaat
opties moeten bevatten. Of het krachtenveld voor Nederland er in de IGC gunstiger
op wordt, is evenwel nog zeer de vraag.1.8 Europese Raad Thessaloniki; timing en modaliteiten
IGCVoorzitter Giscard zal vermoedelijk kort voor de Europese Raad van Thessaloniki
de integrale tekst van het ontwerp-verdrag aan de leden van de Conventie ter
ondertekening voorleggen. De Europese Raad zal, nadat het eindresultaat van
de Conventie in ontvangst is genomen, hoofdzakelijk spreken over follow-up
van de Conventie. Daarbij zullen met name de timing van de IGC en de reikwijdte
van de IGC aan de orde worden gesteld.Het ligt in de rede dat de IGC op korte termijn na de start van het Italiaanse
voorzitterschap aanvangt. Enkele kandidaat-lidstaten hebben erop aangedrongen
dat de IGC aanvangt nadat het laatste referendum over de toetreding is gehouden
(september). Ook Zweden heeft een dergelijk verzoek gedaan in verband met
een eind september te houden referendum over de Euro. Vermoedelijk zal worden
besloten dat de IGC in oktober van start gaat. Nederland kan zich daarin vinden.
Er lijkt overeenstemming te bestaan over het feit dat het resultaat van de
IGC pas zal worden ondertekend, nadat de tien nieuwe leden daadwerkelijk tot
de Unie zijn toegetreden (1 mei 2004). Verscheidene lidstaten menen dat de
IGC afgerond dient te zijn voordat de verkiezingen van het Europees Parlement
(juni 2004) plaatsvinden. Het is waarschijnlijk dat de afronding onder Iers
voorzitterschap geschiedt. Nederland heeft tot op heden het standpunt ingenomen
dat een einddatum van de IGC niet nu al dient te worden vastgelegd; de IGC
moet zo lang duren als nodig is voor een goed eindresultaat. Dat zal dus ook
voor een groot deel afhankelijk zijn van het eindresultaat van de Conventie.
Indien in de Conventie op politieke hoofdlijnen werkelijk consensus bestaat,
zal dit de duur van de IGC aanzienlijk kunnen besperken. In ieder geval stelt
Nederland zich op het standpunt dat werkelijke consensus in principe in de
IGC niet meer opengebroken zou moeten (kunnen) worden. Op 10 juni zal het
Griekse Voorzitterschap Nederland aandoen en spreken over de aanvang, duur
en modaliteiten van de IGC.2. Eerste appreciatie op hoofdlijnen van nieuw ontwerp-verdrag2.1 PreambuleInmiddels is ook de ontwerp-preambule door het Praesidium gepresenteerd.
Daarvoor werd nog niet eerder een ontwerp-tekst gepresenteerd. In de preambule
wordt het karakter van de Unie als waardengemeenschap tot uitdrukking gebracht.
In het bijzonder worden de culturele, religieuze en humanistische waarden
van Europa genoemd. Het debat in de Conventie hierover is nog niet afgerond.
Veel leden van de Conventie menen dat in plaats van religieuze waarden de
preambule een verwijzing naar Joods-Chriselijke waarden zou moeten bevatten.
De regering meent dat een verwijzing naar het drieluik Joods-Christelijk-Humanistisch
objectief verdedigbaar voorkomt.2.2 Constitutioneel gedeelte (Deel I ontwerp-verdrag)2.2.1 Doelstellingen van de Unie (artt. 1–6)In de bepaling over de doelstellingen van de Unie (art. 3) is, in tegenstelling
tot het huidige verdrag, milieu niet langer als een van de drie pijlers van
duurzame ontwikkeling opgenomen. De regering heeft een amendement ingediend
om deze omissie te herstellen.2.2.2. Grondrechten (Handvest Grondrechten) en Burgerschap
van de Unie (artt. 7–8)In het vorige tekstvoorstel van het Praesidium was een aantal elementen
opengelaten. Deze elementen zijn nu ingevuld. Dat schept duidelijkheid over
welke kant het Praesidium op wil. In de herziene tekst wordt uitdrukkelijk
de keuze gemaakt het Handvest in deel II van het Verdrag te plaatsen (art.
7, eerste lid, Deel 1). De bepaling inzake de toetreding tot het EVRM is zodanig
aangepast, dat niet meer wordt gesproken over een mogelijkheid om toe te treden,
maar over een uitdrukkelijke opdracht aan elke lidstaat om naar toetreding
te streven (art. 7, tweede lid, Deel 1).In deel II van het verdrag is in de herziene tekst het Handvest integraal
opgenomen. Daarbij zijn de horizontale bepalingen aangepast conform de conclusies
van de werkgroep Handvest.De Nederlandse inzet was erop gericht de horizontale bepalingen, zoals
voorgesteld door de werkgroep Handvest, integraal onderdeel uit te laten maken
van de tekst van het Handvest, alsmede in het commentaar op het Handvest duidelijk
verwoord te krijgen dat de bepalingen 14 (kosteloos onderwijs), 15 (arbeidsvoorwaarden),
29 (gratis arbeidsbemiddeling) en 35 (gezondheidszorg) geen afdwingbare rechten
doch slechts beginselen zijn. Dit commentaar zou bij voorkeur in de vorm van
een gemeenschappelijke verklaring aan het Verdrag moeten worden gehecht. Wat
betreft de horizontale bepalingen is aan de Nederlandse wensen voldaan. Of
aan de verlangens met betrekking tot het commentaar op het Handvest tegemoet
wordt gekomen, zal pas blijken als de voorzitter van de werkgroep Handvest
zijn voorstellen voor het aangepaste commentaar aan de leden van de werkgroep
zal hebben voorgelegd.De regering is voorstander van toetreding van de EU tot het EVRM. De aangescherpte
tekst van het tweede lid heeft daarom haar steun.2.2.3. Bevoegdheden en optreden van de Unie (artt. 9–17)De ontwerp-artikelen zijn op verschillende punten verduidelijkt. In het
bijzonder geldt dit voor de definitie van het attributiebeginsel (art. 9). Bepaald wordt dat het attributiebeginsel alleen ziet op de afbakening van bevoegdheden, terwijl subsidiariteit en
evenredigheid juist zien op de uitoefening van
bevoegdheden. Ook is explicieter gesteld dat het de lidstaten zijn die bevoegdheden
aan de Unie toewijzen door middel van de Grondwet en niet dat de Grondwet
zelf bevoegdheden aan de Unie toebedeelt. Inzake de gebieden landbouw en visserij,
sociaal beleid en volksgezondheid (art. 11) is de tekst verhelderd (beoogt
geen wijziging huidige situatie). Een aantal amendementen van de regering
is niet, of niet juist, overgenomen.Het Praesidium heeft ten slotte gehoor gegeven aan een meerderheid van
de Conventie het huidige flexibiliteitsartikel, dat strikt genomen alleen
betrekking heeft op de interne markt (art. 308), uit te breiden naar alle
beleidsgebieden zoals deze zijn opgenomen in het beleidsgedeelte van het ontwerp-verdrag.
Nederland is daarvan voorstander.2.2.4 Instellingen (artt. 18–31)Het heetste hangijzer in de Conventie wordt gevormd door de institutionalia.
Deze kwestie is van groot belang voor Nederland; het raakt aan de mogelijke
invloed van Nederland op de Europese besluitvorming en daarmee direct aan
de belangen van Nederland. Nederlandse materiële belangen liggen op beleidsterreinen
en financiële terreinen; institutionele en beleidsbelangen kunnen daarom
niet geheel los van elkaar worden gezien. Daarmee zal rekening moeten worden
gehouden bij het sluiten van eventuele compromissen.Op 24 april heeft het Praesidium ontwerp-artikelen over de instellingen
van de Unie gepresenteerd. Daarin is een duidelijke keuze gemaakt voor een
intergouvernementele Unie. De macht concentreert zich in deze voorstellen
bij de Europese Raad, in het bijzonder bij diens vaste voorzitter. De voorzitter
krijgt een veel ruimer takenpakket dan tot op heden het geval is, met de mogelijkheid
van ondersteuning door een bureau – een soort dagelijks bestuur –
waarin drie leden van de Europese Raad zitting nemen. Het roulerend voorzitterschap
lijkt in de voorstellen geheel te zijn verdwenen. De traditionele coördinerende
functie van de Algemene Raad lijkt te verschuiven naar de Europese Raad. Daarnaast
krijgen grotere lidstaten meer zetels in het Europees Parlement ten nadele
van kleinere lidstaten en komt er een kleinere Commissie zonder dat gelijkwaardige
rotatie is zeker gesteld. Nederland meent dat zijn belangen in een dergelijke
institutionele structuur minder goed kunnen worden behartigd en verdedigd.Het Praesidium heeft in dit opzicht niet de rol van «honest arbiter»
gespeeld. De voorstellen weerspiegelen niet de discussie in de Conventie;
het is geen gemene deler van de verschillende opvattingen die door de leden
van de Conventie zijn gehuldigd. De voorstellen zijn dan ook geen goede basis
voor een compromis.In het licht daarvan hebben de Benelux-landen in een gezamenlijk initiatief
alternatieve voorstellen ingediend. De voorstellen beogen in de kern een uitbreiding
van de communautaire methode, een versterking van de positie van de Commissie
en het Europees Parlement en een waarborging van het principe van gelijkwaardigheid
van lidstaten. Belangrijke elementen zijn de verkiezing van de voorzitter
van de Commissie door het Europees Parlement, behoud van het aantal zetels
van het Europees Parlement conform het verdrag van Nice (732), een sterke
taakomschrijving van de Commissie en een Commissiesamenstelling van 15 leden
van de Commissie en 15 gedelegeerde commissarissen zonder stemrecht, waarbij
een egalitaire rotatie tussen deze twee «rangen» plaatsvindt.
De regeling dient in te gaan per 2009; elke lidstaat, ook de
tien toetreders, zal tot die tijd een onderdaan als lid in de Commissie hebben.
De voorstellen, die een uitwerking vormen van hetgeen in Nice is bepaald over
de samenstelling van de Commissie, passen overigens geheel binnen het kader
van het eerder gepresenteerde Benelux-memorandum.De institutionele ontwerp-artikelen zijn plenair besproken op 15 en 16
mei jl. De Benelux heeft lof geoogst met de ingediende alternatieve set artikelen.
Ook grote lidstaten als Frankrijk en Duitsland en voorzitter Giscard hebben
hieraan op positieve wijze gerefereerd.Het is niet eenvoudig te voorspellen welke kant het uitgaat in de discussie
hierover. De posities van de lidstaten beginnen langzamerhand te schuiven
binnen een complex krachtenveld. De grote lidstaten lijken minder eensgezind
dan aanvankelijk werd gedacht (met name Spanje neemt radicale standpunten
in die niet op Frans/Duitse lijn zitten). Duidelijk is wel dat zij allen zullen
vasthouden aan een vaste Europese Raad-voorzitter. Het front van de gelijkgezinden
lijkt minder gesloten; Griekenland lijkt bijvoorbeeld het voorstel voor een
vaste Europese Raad-voorzitter te hebben omarmd. Het is nog onduidelijk in
hoeverre het Praesidium opvattingen van anderen wil verdisconteren in het
nieuwe voorstel. Er heerst grote interne verdeeldheid in het Praesidium over
dit onderwerp; tot op de dag van vandaag zijn de leden het over de kernonderdelen
niet eens (zie hiervoor onder paragraaf 2). Het is al met al niet te
voorspellen welke institutionele structuur uiteindelijk zal worden voorgelegd
aan de Europese Raad.De Benelux-amendementen geven de voor Nederland meest wenselijk institutionele
structuur weer. Het is niet waarschijnlijk dat alle lidstaten daarmee instemmen.
Nederland blijft de Benelux-positie met verve uitdragen en zal tegelijkertijd
de ogen voor andere voorstellen – Frans/Duitse of Praesidium voorstellen –
niet sluiten. Bekeken zal moeten worden welke elementen, al dan niet met aanpassingen,
van die voorstellen passen binnen de kernuitgangspunten van de Benelux zoals
hierboven geformuleerd. Nederland spreekt daarover met verschillende lidstaten,
groot en klein. Wat telt is dat het eindresultaat, hoe dit er ook uit moge
zien, beantwoordt aan de basisiprincipes die in het Benelux-memorandum uiteen
gezet zijn.2.2.5. Uitoefening bevoegdheden Unie en instrumenten (artt.
32–43)Het ontwerp-verdrag voorziet in nieuwe vormen van wetgeving ten opzichte
van het huidige verdrag. Ingevoerd worden Europese wetten (huidige verordeningen)
en Europese kaderwetten (huidige richtlijnen), alsmede de Europese verordeningen
(uitwerking van wetten en kaderwetten) en Europese besluiten (uitvoering van
wetten en kaderwetten). De artikelen in deel I die de instrumenten beschrijven
hebben geen substantiële wijzigingen ondergaan ten aanzien van de eerdere
versie van deze artikelen. Wel zijn op enkele punten verduidelijkingen aangebracht.
Verschillende amendementen van Nederland zijn overgenomen.De artikelen met betrekking tot de uitoefening van de bevoegdheden van
de Unie hebben in het nieuwe voorstel van het praesidium enkele wijzigingen
ondergaan. Inzake de rechtshandelingen van de Unie (art. 32) is verduidelijkt
dat de gedelegeerde wetgeving (de zogenoemde Europese verordening ) niet alleen
als «gedelegeerde wet» rechtstreeks toepasselijk kan zijn, maar
ook als «gedelegeerde kaderwet» de lidstaat kan binden ten aanzien
van het te bereiken resultaat. In het laatste geval komt de Europese verordening
dus overeen met de huidige richtlijn. Deze verduidelijking was ook door Nederland
gewenst. Ten aanzien van wetgevingshandelingen (art.33) is nu
duidelijk aangegeven dat de codecisie-procedure de gewone wetgevingsprocedure
is, zowel voor Europese wetten als voor kaderwetten. De codecisieprocedure
die in deel III van het verdrag is vastgelegd, heeft als zodanig geen wijzigingen
ondergaan. Standaard wordt daarbij gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming
toegepast. Ingeval een andere besluitvormingsmodaliteit moet worden toegepast,
wordt dat uitdrukkelijk in de desbetreffende bepaling vermeld.Inzake de niet-wetgevingshandelingen (art. 34) wordt nader gespecificeerd
dat dit artikel niet alleen betrekking heeft op de Europese verordeningen
en Europese besluiten, maar ook op Europese verordeningen en Europese besluiten
uitgevaardigd door de Europese Centrale Bank. Daarvoor is wel een expliciete
rechtsbasis in de Grondwet vereist. In het artikel dat ziet op de gedelegeerde
verordeningen (art. 35) en de technieken waarvan de wetgever gebruik kan maken
om een bepaalde regelingsbevoegdheid weer zelf uit te oefenen (call-back)
is, met steun van Nederland, de mogelijkheid geschrapt dat een voorschrift
automatisch zijn geldigheid verliest na verloop van een bepaalde tijd (sunsetclause).
Deze bepaling ging uit van een vervaldatum voor de geldigheid van de gedelegeerde
wetgeving.2.2.6 Democratisch leven (artt. 44–51)De voorstellen zijn op diverse punten verbeterd. Er is een nieuwe bepaling
opgenomen inzake representatieve democratie (art. 45). Positief element daarin
is de toevoeging in het derde lid dat besluitvorming dient plaats te vinden
op een zo open mogelijke wijze en zo dicht bij de burger als mogelijk is.
Daarnaast is de bepaling inzake openbaarheid ( art. 49) op basis van een door
Zweden – met steun van onder andere Nederland – ingediende tekst
in positieve zin bijgesteld; de eis van openbaarheid van documenten geldt
nu voor alle instellingen en organen van de Unie
(voorheen alleen Europees Parlement, Commissie en Raad).In de Nederlandse amendementen op de titel over het Democratisch leven
is op verschillende punten aangegeven dat er doublures zullen ontstaan, indien
het Handvest integraal in het verdrag wordt opgenomen. Dat is niet wenselijk.
De Nederlandse amendementen zijn vooralsnog niet overgenomen. Het Nederlandse
amendement om het derde lid van artikel 51 (dialoog met kerken en niet-confessionele
organisaties) te schrappen, is niet overgenomen.2.2.7 De financiën van de Unie (artt. 52–55)In het nieuwe ontwerpverdrag worden voor de gehele hiërarchie van
financiële bepalingen – Eigen Middelen Besluit, Financiële
Perspectieven en de jaarlijkse begrotingsprocedure – voorstellen gedaan.
Het onderwerp is technisch en complex. De belangen zijn groot. Het institutionele
evenwicht tussen Raad, Europees Parlement en Commissie is in het geding, alsmede
de zeggenschap van de lidstaten over de ontwikkelingen en hoogte van de afdrachten
aan en de ontvangsten vanuit de Unie. Als relatief grootste netto-betaler
aan de Unie (uitgedrukt in percentage BNI), zijn ook voor Nederland de belangen
groot.Met de voorstellen van het Presidium is sprake van volledig budgetrecht
voor het Europees Parlement over de uitgavenkant van de jaarlijkse begroting
(inclusief de landbouwuitgaven), een vereenvoudiging van de begrotingsprocedure,
opname van de Financiële Perspectieven in het Verdrag en splitsing in
de besluitvormingsprocedure voor het Eigen Middelen Besluit. Voor dit laatste
besluit wordt voorgesteld om over de hoogte en de samenstelling van de «eigen
middelen» de huidige regels (Art. 269 EG) te handhaven: unanimiteit
Raad, ratificatie door lidstaten en raadpleging Europees Parlement.
Voor de uitvoeringsbepalingen wordt voorgesteld om gekwalificeerde meerderheid
en instemmingsrecht van het Europees Parlement te introduceren.In de Conventie heeft Nederland steeds betoogd dat versterking van de
positie van het Europees Parlement in de begrotingsprocedure gekoppeld moet
worden aan het behoud van het institutionele evenwicht. Dit door binnen het
samenspel van Eigen Middelen, Financiële Perspectieven en Begroting de
posities van Raad, Europees Parlement en Commissie steeds goed in onderling
verband te blijven zien. Op basis van dit uitgangspunt komt de Regering tot
de conclusie dat voor de Financiële Perspectieven (Art. 54) de besluitvorming
zoals door het Presidium voorgesteld (QMV-Raad, instemming EP) niet voldoet.
Nederland wenst unanimiteit te behouden. Voorts is Nederland van mening dat
het artikel over het Eigen Middelen Besluit zoals oorspronkelijk door het
Presidium voorgesteld (derde tranche Art. 38, ex-Art. 269 EG) duidelijker
is in zijn reikwijdte en betekenis. Met het thans voorliggende voorstel onstaat
onduidelijkheid over wat de (financiële) gevolgen voor Nederland kunnen
zijn van een splitsing tussen hoogte en samenstelling van de eigen middelen
(Art. 53 para 3) en de uitvoeringsbepalingen (Art. 53 para 4) zoals door het
Presidium voorgesteld. Nederland zal dus inzetten op het herinvoeren van het
oorspronkelijke voorstel van het Presidium.2.2.8. Lidmaatschap van de Unie (uittredingsclausule,
artt. 57–59)Het ontwerp-artikel dat bepaalt dat lidstaten vrijwillig uit de Unie kunnen
treden is praktisch ongewijzigd: de enige verandering is dat niet langer de
Raad, maar de Europese Raad de uittredingsovereenkomst met de betreffende
lidstaat sluit. Nederland heeft zich verzet tegen een dergelijke bepaling
omdat het een verkeerd signaal afgeeft. De regering zal zich echter niet blijven
verzetten tegen de opname van een dergelijk artikel omdat, wil een lidstaat
uitreden, dat uiteindelijk altijd mogelijk zal zijn: met of zonder een uittredingsclausule.2.2.9. Protocol Nationale ParlementenDe nieuwe voorstellen bevatten op een aantal punten wijzigingen. De meeste
daarvan verhelderen de tekst en zijn nuttig. In het algemeen kan worden gesteld
dat de informatieplicht van de Commissie richting nationale parlementen, conform
Nederlandse wens, sterk is uitgebreid. In lid 1 wordt explicieter gesteld
dat niet alleen discussiedocumenten van de Commissie, maar ook het jaarlijkse
wetgevingsprogramma en alle andere wetgevingsvoorstellen die aan de Raad en
het Europees Parlement worden gestuurd, tegelijkertijd worden verzonden aan
de nationale parlementen. Dat vergroot de controlemogelijkheden van nationale
parlementen. In lid 4 wordt beoogd termijnen aan te scherpen die gelden voor
beschikbaarstelling van wetgevingsvoorstellen aan nationale parlementenen
en het sluiten van akkoorden. Het amendement van Nederland dat beoogt dat
de agenda van Raadszittingen tenminste 21 dagen van te
voren aan de nationale parlementen ter beschikking worden gesteld,
is niet overgenomen. In lid 9 wordt de rol van de COSAC meer uitgebreid omschreven,
meer in het bijzonder om de samenwerking tussen nationale parlementen onderling
en met het EP te kunnen versterken. Dat is conform Nederlandse wens.2.2.10. Protocol Subsidiariteits- en evenredigheidsbeginselHet Protocol is op verschillende punten verduidelijkt. Een aantal door
Nederland ingediende amendementen is niet overgenomen. Dat betreft onder meer
de amendementen die voorzien in een lagere drempel van stemmen
van nationale parlementen (1/4 als algemene regel i.p.v. 1/3 en 1/5 voor de
ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid i.p.v. 1/4) inzake de
verplichting van de Commissie voorstellen opnieuw te bezien vanwege strijdigheid
met het subsidiariteitsbeginsel. Wel is overgenomen het amendement dat betrokkenheid
van nationale parlementen in de codecisieprocedure uitsluit. Nederland heeft
zich daartegen verzet, omdat betrokkenheid van nationale parlementen in de
op zich zelf al niet eenvoudige codecisieprocedure het risico in zich heeft
dat Europese wetgevingsprocedures nog complexer en langduriger worden.Wat het beroepsrecht van nationale parlementen bij het Hof betreft ingeval
van schending van het subsidiariteitsbeginsel, wordt het aan de nationale
rechtsorde overgelaten of een dergelijk beroepsrecht wordt toegestaan (lid
8). Overigens betreft dit geen zelfstandig beroepsrecht: het nationale parlement
kan alleen de eigen regering verzoeken een dergelijk beroep in te stellen namens het parlement. Verder wordt voorgesteld dat ook
het Comité van de Regio's beroep kan instellen wegens schending van
een wetgevingsvoorstel aan het subsidiariteitsbeginsel. Nederland is daarvan
geen voorstander. Het gaat evenwel om een beperkt beroepsrecht (wetgevingshandelingen
waarover Comité van de Regio's moet worden geraadpleegd).2.3. Beleidsgedeelte (Deel III ontwerp-verdrag)2.3.1 Diensten van algemeen belangHet artikel in het huidige Verdrag over de diensten van algemeen belang
(art. 16) bevat volgens de regering een juiste balans tussen het element van
voorzieningszekerheid in diensten van algemeen belang en de toepassing van
de Europese mededingingsregels om het functioneren van de Interne Markt zeker
te stellen. Nu in het ontwerp-verdrag (art. 3 Deel III) de verwijzing naar
de mededingingsregels tussen haken is geplaatst, dreigt bovenvermelde balans
te verdwijnen ten nadele van het fucntioneren van de Interne Markt. De regering
is mitsdien voorstander van het behoud van de bestaande specifieke verwijzing
naar de mededingingsregels in het artikel over de diensten van algemeen belang. 2.3.2 Sociaal beleidMet betrekking tot het sociale beleid (art. 18 en 98–107 deel III)
constateert de regering met instemming dat codecisie en gekwalificeerde meerderheid
uitgebreid zijn naar alle vormen van het sociale beleid met uitzondering van
besluitvorming over de sociale zekerheid en de sociale bescherming van werknemers.
De regering acht codecisie en gekwalificeerde meerderheid ook op laatstgenoemd
beleidsterrein wenselijk. Algemene beperkende voorwaarde hiervoor is dat de
in het huidige verdrag (art. 99, vijfde lid) opgenomen waarborg voor de nationale
soevereiniteit ten aanzien van inrichting en financiering van de sociale zekerheidsstelsels
gehandhaafd blijft.De artikelen inzake het structuurbeleid hebben in vergelijking met het
huidige verdrag een aantal wijzigingen ondergaan. In de eerste plaats is in
artikel 111 (158 oud) naast de economische en sociale cohesie ook de territoriale
cohesie toegevoegd. In het licht van het Nederlands regeringsstandpunt over
de toekomst van het Europees structuur- en cohesiebeleid is Nederland geen
voorstander van het toevoegen van territoriale cohesie aan dit artikel. Het
feit dat Nederland wenst dat de Unie een ondersteunende bevoegdheid krijgt
op het gebied van territoriale cohesie dient niet tot gevolg te hebben dat
territoriale cohesie ook via Europese middelen gefinancierd wordt.Verder is de besluitvorming over het structuur- en cohesiebeleid (art.
112) gewijzigd van unanimiteit naar codecisie en gekwalificeerde meerderheid.
Voor de uitvoeringsverordeningen van structuurfondsen (art. 113) wordt de
wijziging naar codecisie en gekwalificeerde meerderheid per 1 januari 2007
ingevoerd. Nederland steunt de uitbreiding van codecisie en gekwalificeerde
meerderheid voor het structuur en cohesiebeleid.2.3.3 Economisch en monetair beleidHet economisch en monetair beleid van de Unie is uitvoerig besproken in
de Conventie Werkgroep «Gouvernement Economique», die in november 2002 zijn conclusies aan de Conventie presenteerde.
Daaruit bleek dat de werkgroep tot de slotsom was gekomen dat het economische
en monetaire beleid van de Unie op hoofdlijnen dichtbij de status quo zou
moeten blijven. Op hoofdlijnen weerspiegelt de ontwerpconstitutie inderdaad
de status quo, maar versterkt volgens de regering de rol van de Commissie
in beperkte mate en waarborgt de onafhankelijke positie van de Europese Centrale
Bank (ECB) onvoldoende. Nederland zal er derhalve op aandringen de rol van
de Commissie te versterken inzake de economische beleidscoördinatie in
de Unie en de buitensporige tekortprocedure (art. 73.7 Deel III). Voorts zal
de regering aandringen op betere waarborging van de onafhankelijke positie
van de ECB artt. 76, lid 5 en 80 Deel III).2.3.4. Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
(artt. 153–173)De artikelen over Justitie en Binnenlandse Zaken zijn slechts licht gewijzigd
ten opzichte van de vorige versie. Verschillende Nederlandse amendementen
zijn overgenomen; de meeste echter niet. Deze bepalingen zijn op de meeste
punten acceptabel.Grenscontrole, asiel en migratieDe artikelen over grenscontrole, asiel en migratie zijn nauwelijks gewijzigd
ten opzichte van de vorige versie. De Nederlandse suggestie voor de opname
van partnerschap met derde landen met het oog op migratiebeheer is overgenomen.
Het voorgestelde beleid strekt tot een verdere communautarisering van het
grensbewakings-, asiel- en immigratiebeleid door de invoering van besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid en codecisie over
de gehele linie. Daarnaast wordt ook een inhoudelijke verbreding voorzien
op alle drie de terreinen, hetgeen een weerslag is van de conclusies van de
bijeenkomsten van de Europese Raad in Tampere, Laken en Sevilla. De regering
juicht deze verbreding toe. Ook wordt het beginsel van onderlinge (financiële)
solidariteit geïntroduceerd. De regering is niet op voorhand gekant tegen
het solidariteitsvoorstel: het betreffen beleidsterreinen waar grote gemeenschappelijke
belangen in het spel zijn, te meer daar er geen personencontroles aan de binnengrenzen
bestaan. Wel moet als uitgangspunt blijven gelden dat lidstaten primair zelf
beleidsverantwoordelijk zijn. Dat moet ook in de financiering van het beleid
tot uitdrukking blijven komen. De regering blijft er dan ook naar streven
de verwijzing naar financiële lastenverdeling te laten vervallen.Justitiële samenwerking in civiele zakenHet artikel over justitiële samenwerking in civiele zaken is, in
lijn met de Nederlandse amendementen, op enkele punten gewijzigd. Zo wordt
de reikwijdte van de civielrechtelijke samenwerking beperkt tot onderwerpen
die grensoverschrijdende gevolgen hebben. Ook is het Nederlands amendement
voor niet-limitatieve opsomming overgenomen. Besluitvorming vindt plaats met
QMV en co-decisie, behalve met betrekking tot familierecht waarbij, overeenkomstig
de Nederlandse wens, unanimiteit gehandhaafd blijft. Nederland kan evenwel
instemmen met de passerellebepaling, waardoor de Raad de mogelijkheid heeft
om met unanimiteit over te gaan tot besluitvorming met QMV en
co-decisie voor (onderdelen van) het familierecht.Samenwerking op het gebied van materieel strafrecht en
strafprocesrechtHet Praesidium blijft bij zijn oorspronkelijke voorstel om op een aantal
specifieke strafrechtterreinen besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid
in te voeren. Nederland is daarvan in principe geen voorstander. Niet omdat
Nederland de noodzaak van verdergaande samenwerking bij de bestrijding van
ernstige, grensoverschrijdende criminaliteit of fraude tegen de belangen van
de Unie niet onderschrijft, maar omdat naar het oordeel van Nederland harmonisatie
van strafrecht en strafprocesrecht niet steeds de meest juiste methode is.
Daarom wil Nederland de mogelijkheid behouden om te toetsen welke aanpak van
een probleem het meest geëigend is. De regering kan wel instemmen met
andere voorstellen op strafrechtelijk gebied zoals het in het verdrag verankeren
van het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijk uitspraken in zaken
met een grensoverschrijdende dimensie, het opnemen van een rechtsbasis voor
de onderlinge aanpassing van wetgeving op het gebied van strafprocesrecht
en de beperking van de rechtsbasis voor minimum normen op het gebied van materieel
strafrecht tot bepaalde bijzonder ernstige delicten met een grensoverschrijdende
dimensie en misdrijven die een gemeenschappelijk belang raken dat onderwerp
is van Uniebeleid. Een element dat nieuw is ten opzichte van de vorige voorstellen
van het Presidium is de bepaling dat de lidstaten in hun nationale wetgeving
verder mogen gaan dan de op basis van dit artikel vast te leggen minimumnormen.
Nederland kan dat voorstel steunen.De voorstellen voor de bepalingen t.a.v. Eurojust, politiesamenwerking
en Europol zijn grotendeels aanvaardbaar, met als uitzondering het voorstel
om gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in te voeren. Het Presidium
heeft het voorstel voor het opnemen van een rechtsbasis voor de oprichting
bij Europese wet van een Europees Openbaar Ministerie gehandhaafd. De regering
blijft bedenkingen houden tegen een rechtsbasis voor een Europees Openbaar
Ministerie in deze vorm.2.3.5 Extern beleidIn het concept-verdrag worden de GBVB-artikelen uit het huidige VEU en
de communautaire artikelen over het externe beleid uit het EG-verdrag (1ste
pijler onderwerpen als hulp en handel) in één verdragstitel
gebundeld. De regering oordeelt positief over deze stroomlijning.De regering is ook positief over de instelling van een Europees Minister
van Buitenlandse Zaken (de personele fusie van de Hoge Vertegenwoordiger en
de Commissaris voor externe betrekkingen). De Minister behoudt de bestaande
bevoegdheden van de Hoge Vertegenwoordiger van het GBVB en is lid van de Commissie
voor zover het om communautaire onderwerpen gaat. Hij is alleen op deze onderwerpen
gebonden aan de regels van collegialiteit. De Minister zit de Raad Externe
Betrekkingen voor (vaste voorzitter), heeft een uitgebreid initiatiefrecht
en is voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de uitvoering van het
GBVB-beleid. De Minister wordt aangemoedigd «gezamenlijke» voorstellen
te doen met de Commissie. In de dialoog met derde landen vervangt de Minister
de Trojka (incl. Voorzitterschap), hetgeen de zichtbaarheid van de Unie naar
buiten toe vergroot.In de voorstellen van het Praesidium blijft unanimiteit de regel in het
GBVB. Wel is een passerelle ingebouwd: de ER kan beleidsterreinen in het GBVB
waar de Raad met gekwalificeerde meerderheid stemt, uitbreiden. Het Nederlandse
amendement dat ertoe strekt besluitvorming met gekwalificeerde
meerderheid te introduceren op twee deelterreinen van het GBVB (sanctiebesluiten
en GBVB acties met bepaalde financiële consequenties) is niet overgenomen.
Verder is het oorspronkelijke voorstel van het Praesidium, waarbij de Raad
met gekwalificeerde meerderheid zou stemmen op gezamenlijke voorstellen van
Commissie en Europees Minister van Buitenlandse Zaken («QMV-bonus»),
verdwenen. Daarvoor komt in de plaats een nieuwe formule: de Raad besluit
met QMV op initiatieven van de Minister van BZ, indien hij deze ontplooit
op verzoek van de Europese Raad (art. 196). Nederland is niet overtuigd van
deze formule aangezien die het evenwicht tussen de instellingen aantast, doordat
de EU minster van Buitenlandse Zaken op aanwijzingen van de Europese Raad
zou kunnen gaan uitlokken zijn voorstellen aldus eenvoudiger door de Raad
geloodst te krijgen. De rol van de Europese Raad bij GBVB/EVDB mag niet ten
koste gaan van de Raad, Commissie en de Europees Minister van Buitenlandse
Zaken. De ER moet geen «besluiten» nemen over GBVB/EVDB, anders
dan algemene oriëntaties en de benoeming van de Minister van Buitenlandse
Zaken van de EU.Voor wat betreft het EVDB kan Nederland instemmen met de meeste voorstellen
van het Praesidium (onder meer met betrekking tot de instelling van een agentschap
voor capaciteitsversterking en materieel samenwerking). Met veel andere lidstaten
is Nederland echter wel tegenstander van de bepaling in art 40, deel I, waarbij
een bijstandsverplichting bij versterkte samenwerking is opgenomen, al is
er in tegenstelling tot eerdere versies van het Verdrag nu wel een verwijzing
naar de NAVO. De solidariteitsclausule is vooralsnog overeind gebleven. De
reikwijdte van de bijstandverplichting bij terrorismebestrijding is wel verengd.
Een Nederlands amendement voor een aangezet coherentie-artikel is niet overgenomen.
Daar staat tegenover dat het Praesidium alsnog de notie heeft verwerkt dat
de EU bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor ontwikkelingslanden
rekening houdt met de doelstelling van ontwikkelingssamenwerking (zie art.
213).Voor wat betreft de Gemeenschappelijke Handelspolitiek dient er naar inzicht
van de regering een proviso te komen zodat Investering Beschermingsovereenkomsten
en internationale vervoersovereenkomsten gesloten kunnen blijven worden door
lidstaten zoals dat thans ook het geval is, althans zolang voor wat betreft
de vervoersovereenkomsten, er geen gemeenschappelijk luchtvaartbeleid is.2.3.6. Overig beleidDe artikelen 116 tot en met 123 over Landbouw en Visserij zijn op enkele
plaatsen aangepast in vergelijking met de artikelen 32 tot en met 38 uit het
huidige verdrag. Het betreft hier voornamelijk technische aanpassingen. Wel
is er een nieuw artikel (art. 116 Deel III) opgesteld, waarin nu duidelijker
wordt vastgelegd dat de Unie een gemeenschappelijk landbouwen visserijbeleid
vaststelt en uitvoert.Een inhoudelijke wijziging betreft artikel II-122, lid 2 (oud artikel
37, lid 2), waarin wordt bepaald dat bij besluitvorming over alle GLB-gerelateerde
wetgeving overgegaan wordt van Raad met QMV en adviesrecht EP, naar Raad met
QMV, co-decisie EP. In lid 3 van dit artikel stelt de Raad op voorstel van
de Commissie Europese verordeningen en besluiten vast op het gebied van prijzen,
heffingen, steun, kwantitatieve beperkingen en vaststelling/verdeling vangstmogelijkheden.
Hier wordt het EP niet bij geraadpleegd/gehoord.Op het gebied van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid zou Nederland de
kans willen aangrijpen, indien deze zich in de Conventie nog voordoet, om de landbouwparagraaf te moderniseren door daarin ook aspecten op
te nemen als dierenwelzijn, milieu, voedselveiligheid.Voor wat betreft milieu, is Nederland voorstander van QMV voor de gehele
milieuparagraaf en in het bijzonder voor fiscale milieumaatregelen (art. 125,
tweede lid, sub a) en kwalitatief waterbeheer (tweede lid, sub b, punt 2).
Ook meent Nederland dat in de milieuparagraaf een specifieke bepaling dient
te worden opgenomen met betrekking tot biodiversiteit.Inzake het Euratom Verdrag; conform het voorstel van het Presidium wordt
het Euratom Verdrag geamendeerd, waarbij de amendementen zijn opgenomen in
een protocol. Dit protocol volgt het concept amendement dat bij het betreffende
voorstel was gevoegd. Er is slechts een wijziging: in de tekst van het amendement
is toegevoegd dat art. 3 van het Euratom Verdrag wordt afgebroken. Dit is
ook logisch, aangezien dit artikel aangeeft welke instituten de taken van
de Gemeenschap uitvoeren. Nederland kan hiermee derhalve instemmen.2.3.7 De werking van de UnieHet Hof van Justitie (artt. 254–285)Het Praesidium heeft het voorstel voor de tekst over het Hof van Justitie
op 12 mei jl. gepresenteerd. Er was niet voorzien in de mogelijkheid amendementen
op deze tekst in te dienen. De tekst in het eindvoorstel van het Praesidium
heeft geen wijzigingen ondergaan. In de voorgestelde artikelen zijn geen grote
veranderingen aangebracht ten opzichte van het huidige verdrag. De wijzigingen
komen in ieder geval in grote mate overeen met de Nederlandse wensen, zoals
ingebracht in de Conventie-discussiegroep inzake het Hof van Justitie. Ten
behoeve van de discussie in deze groep heeft Nederland twee schriftelijke
bijdragen geleverd, die in afschrift aan de kamer zijn gezonden (Spaans-Nederlandse
bijdrage en bijdrage inzake de werklast van het Hof op het gebied van JBZ).Nieuw ten opzichte van het bestaande verdrag is dat in de voorgestelde
bepalingen een adviesorgaan wordt ingesteld voor de benoeming van rechters
en Advocaten-Generaal bij het Hof van Justitie en de Rechtbank (dit is de
nieuwe naam voor het Gerecht van Eerste Aanleg). Dit is overeenkomstig het
voorstel in het Spaans-Nederlandse Paper over het Hof. Op diverse plaatsen
wordt eenparigheid van stemmen vervangen door besluitvorming bij gekwalificeerde
meerderheid eveneens overeenkomstig het Spaans-Nederlands voorstel (art. 260
inzake de instelling van speciale rechterlijke kamers, art. 265 inzake industriële
eigendomsrechten en art. 285 inzake besluitvorming over het statuut van het
Hof, met uitzondering van het immuniteitenregime en het talenregime). Het
voorstel van Nederland de Commissie een zelfstandige bevoegdheid te verlenen
tot het vaststellen van infracties, is niet gevolgd (art. 261). Het sanctiemechanisme
in het geval een Lidstaat een verdragsverplichting niet nakomt, is wel eenvoudiger
en doeltreffender gemaakt. Dit sluit aan bij de Spaans-Nederlandse voorstellen
terzake. In art. 266,vierde lid, wordt de beroepsmogelijkheid voor particulieren
uitgebreid; ook tegen regelgevende handelingen die hen rechtstreeks raken
én die geen uitvoeringsmaatregelen bevatten, kunnen particulieren beroep
instellen. Hiermee wordt een (kleine) lacune in rechtsbescherming gedicht,
evenwel zonder dat dit wezenlijke gevolgen heeft voor de werklast van het
Hof. In het artikel over prejudiciële beslissingen is naar aanleiding
van een Nederlands voorstel ingevoegd dat in geval sprake is van een gedetineerd
persoon het Hof van Justitie zo spoedig mogelijk
uitspraak doet. Het Nederlandse voorstel bevatte een termijn van drie maanden
en is niet alleen bedoeld voor strafzaken, maar ook voor asielzaken.Algemene bepalingen inzake ProceduresMet betrekking tot de procedures die beschreven staan in deel III kan
worden opgemerkt dat de systematiek enigszins gewijzigd is. Nederland kan
deze wijzigingen steunen. Voor de Raad geldt gekwalificeerde meerderheid als
besluitvormingsmodaliteit, tenzij in een specifiek artikel anders is bepaald.
Inzake het initiatiefrecht van de Commissie geldt als hoofdregel dat tenzij
in een specifiek artikel anders is bepaald, de Commissie het recht van initiatief
heeft wetgevingsvoorstellen in te dienen. Zoals hierboven reeds wordt vermeld,
is de gewone wetgevingsprocedure (co-decisie en besluitvorming met gekwalificeerde
meerderheid) de standaardprocedure. In afwijkende gevallen wordt hiervan expliciet
melding gemaakt (bijvoorbeeld in het geval de Raad besluit na raadpleging
van het Europees Parlement).Nauwere samenwerkingHet Praesidium heeft eerst in de eindfase van de Conventie ontwerp-artikelen
inzake nauwere samenwerking gepresenteerd (deel III). Een aantal inhoudelijke
wijzigingen wordt voorgesteld. De meeste bepalingen zijn voor Nederland acceptabel.
Het huidige onderscheid per pijler gaat verdwijnen; er komt nu dus één
algemene bepaling voor nauwere samenwerking. Dat komt de helderheid ten goede.
Er blijft wel een aparte procedure bestaan voor het aangaan van nauwere samenwerking
op GBVB en EVDB gebied. Nauwere samenwerking op het gebied van het EVDB wordt
aan bepaalde beperkingen onderworpen.Ook is de rol van de communautaire instellingen op enkele punten versterkt.
De regering zou echter een nog sterkere rol voor de Commissie bij het aangaan
van nauwere samenwerking willen zien.2.4 Slotbepalingen (deel IV ontwerp-verdrag)Het merendeel van de algemene en slotbepalingen is slechts tekstueel gewijzigd
of heeft wijzigingen ondergaan die in de lijn van de Nederlandse amendementen
liggen. Het voorstel van Nederland om lid 3 van art. G (nieuw art. 7) te schrappen
(dit lid ziet op de situatie dat een of meer lidstaten problemen ondervinden
bij ratificatie) is niet overgenomen.De bepaling inzake verdragsherzieningsprocedure (nieuw art. 6) is gewijzigd:
het Europees Parlement heeft initiatiefrecht verworven en de Conventiemethode,
ter voorbereiding van een IGC, is toegevoegd. Dat is voor Nederland acceptabel,
zij het dat het Nederlandse voorstel om onderscheid te maken in de wijzigingsprocedure
tussen enerzijds het constitutionele deel en anderzijds het beleidsdeel niet
is gevolgd. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28473-30.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl