Vaststelling begroting van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2005; Nota 'Weerbaarheid tegen radicalisering van moslimjongeren'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-VI, nr. 117

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-04-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-VI nr. 117

25-03-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningNOTAWEERBAARHEID TEGEN RADICALISERING VAN MOSLIMJONGEREN1. Plaats in het beleid2. De radicale islam en de tegenstrategie3. Wie radicaliseren en waarom?4. Integreren en versterken van weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden5. Weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden: een actieprogramma
gericht op jongerenVergroten en verspreiden van kennisVerdiepen van competentiesVersterken van de sociale verbanden6. Actieplan netwerk veiligheid en sociale Cohesie7. Aansluiting bij de samenwerking tussen Rijk en gemeenten
en bij andere initiatieven
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Justitie
(VI) voor het jaar 2005nr. 117BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 25 maart 2005Hierbij bied ik u de nota «Weerbaarheid tegen radicalisering van
moslimjongeren» aan. De nota beschrijft een strategie gericht op de
preventie van islamitische radicalisering onder jongeren. Daarnaast wordt
een tweetal concrete plannen gepresenteerd om de weerbaarheid van de moslimgemeenschap
tegen radicalisering te versterken.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,M. C. F. Verdonk NOTAWEERBAARHEID TEGEN RADICALISERING VAN MOSLIMJONGERENMinister voor Vreemdelingenzaken en Integratie25 maart 20051. Plaats in het beleidOp 10 november 2004 heeft het kabinet aan de Tweede Kamer een brief
geschreven naar aanleiding van de moord op Theo Van Gogh. De brief schetst
een samenhangende aanpak van de gewelddadige islamitische radicalisering en
de daarmee verbonden terroristische dreiging waar de Nederlandse samenleving
in de afgelopen jaren mee te maken heeft gekregen (TK 29 854 nr. 3).
De aanpak bestaat uit verschillende sporen. In de eerste plaats is er het
spoor van de versterking van de slagkracht van de overheid in het opsporen
en strafrechtelijk vervolgen van terroristisch geweld. De brief van het kabinet
over de bestrijding van terrorisme van 24 januari jl. beschrijft de maatregelen
die het kabinet hiervoor heeft genomen (TK 29 754 nr.5). Een ander spoor
is erop gericht personen en groepen die gewelddadig radicalisme verbreiden
te hinderen in hun activiteiten.Naast deze beleidssporen ontwikkelt de minister voor V&I als coördinerend
bewindspersoon voor integratie, in samenspraak met andere departementen, een
aanpak die erop is gericht moslimjongeren die gevoelig zijn voor radicaliseringsinvloeden
ervan te weerhouden het pad naar radicalisering daadwerkelijk te kiezen. Daarvoor
worden actieprogramma's uitgewerkt die tot doel hebben moslimjongeren bewust
te maken van de gevaren van radicalisering, hun weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden
te vergroten en personen in hun omgeving zodanig toe te rusten dat zij tijdig
kunnen ingrijpen. Deze nota geeft nadere informatie over de achtergronden
en de uitwerking van dit beleidsspoor.De actieprogramma's die in deze nota worden gepresenteerd maken deel uit
van een meer algemeen beleid ten aanzien van onderscheiden vormen van radicalisme
en radicalisering. Dit omvat niet alleen het moslimradicalisme, maar betreft
ook andere vormen van radicalisme, meer in het bijzonder het dierenactivisme
en het rechtsradicalisme. Een nota hierover wordt voorbereid door de minister
van Justitie.De hier gepresenteerde aanpak vindt mede zijn basis in de reactie van
het kabinet op het rapport van de Commissie Blok, de nota Grondrechten in
een pluriforme samenleving en het AIVD-rapport «Van Dawa tot Jihad».In de kabinetsreactie op het Rapport Blok wordt een «gemeenschappelijke
frontvorming tegen radicalisering» aangekondigd. Deze nota geeft uitwerking
aan een specifiek onderdeel hiervan. De nota Grondrechten in een pluriforme
samenleving laat zien hoe de verschillende grondrechten zich tot elkaar verhouden
en biedt inzicht in het belang van democratie en rechtsstaat. De nota biedt
daarmee een breed juridisch kader waarbinnen de overheid moet opereren wanneer
zij optreedt tegen radicalisering. Duidelijk moet zijn dat radicalisme dat
geweld accepteert als middel om zijn doelen te bereiken een bedreiging vormt
voor de democratische rechtsorde en door de overheid met alle middelen die
tot haar beschikking staan moet worden bestreden.Het AIVD-rapport biedt een uitgebreide analyse van de verschillende vormen
waarin de radicale islam zich voordoet en welke bedreiging daarvan uitgaat;
het rapport levert ook het begrippenkader dat in deze nota wordt gehanteerd. Radicalisering vindt plaats in een lokale context, soms voor een deel
als reactie op specifieke lokale verhoudingen. Gemeenten hebben dit begrepen
en sommige gemeenten hebben de handschoen opgepakt. Inmiddels liggen er uitgewerkte
beleidsnota's van de gemeenten Amsterdam en Rotterdam. Het kabinet is er veel
aangelegen de eigen inspanningen en die van de gemeenten zodanig op elkaar
af te stemmen dat zij elkaar versterken.Radicalisering kan met zich meebrengen dat moslims en niet-moslims terecht
komen in een zichzelf versterkende spiraal van wantrouwen ten opzichte van
elkaar. Hier ligt een gemeenschappelijk belang van de onderkenning van de
gevaren van radicalisering. De programma's die in deze nota worden gepresenteerd
sluiten hierbij aan. Ze spelen in op de groeiende bereidheid onder moslims
om openlijk afstand te nemen van radicale tendensen en uitingen. Het kabinet
zal initiatieven ondersteunen vanuit de moslimgemeenschap die versterking
beogen van het bewustzijn van deze gevaren en van de weerbaarheid ertegen.Tegelijk met het ontwikkelen van een samenhangende aanpak van radicalisering
heeft het kabinet het initiatief genomen om de sociale cohesie in de samenleving
te versterken. Dit heeft geresulteerd in het Breed Initiatief Maatschappelijke
Binding. Met dit initiatief ondersteunt het kabinet acties van burgers en
maatschappelijke organisaties die erop zijn gericht het sociale klimaat en
de sociale samenhang in ons land te versterken. Over dit initiatief wordt
de Kamer geïnformeerd in een afzonderlijke nota.2. De radicale islam en de tegenstrategieDe afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de radicale islam ook in
Nederland voet aan de grond heeft gekregen. De al genoemde AIVD nota geeft
een uitgebreide analyse van de verschillende varianten waarin de radicale
islam zich voordoet. Sommige daarvan keren zich direct tegen de democratische
rechtsstaat, andere leggen het accent op de verderfelijkheid van de westerse
leefwijzen en ijveren voor een manier van leven die in overeenstemming is
met de zuivere islamitische leer. Binnen de hoofdvarianten zijn er nog grote
verschillen ten aanzien van de strategieën en de middelen die men voorstaat.
Belangrijk is de plaats die de gewelddadige strijd heeft in de strategie van
radicale groepen. Het meest directe gevaar valt te duchten van diegenen die
hun doelen willen bereiken door de inzet van geweld. Maar ook wanneer een
radicale groep geweld afwijst als middel om het doel te bereiken kan er sprake
zijn van een bedreiging van de democratische rechtsorde. De al genoemde AIVD
nota over de radicale islam geeft een uitvoerige onderbouwing van deze laatste
stelling.De verschillende varianten van de radicale islam die een bedreiging vormen
van de democratische rechtsorde vragen om een effectief antwoord vanuit diezelfde
rechtsorde. Zoals gezegd hanteert het kabinet een aantal elkaar aanvullende
beleidssporen. Waar sprake is van geweld of dreiging met geweld worden strafrechtelijke
instrumenten ingezet. Waar in de praktijk blijkt dat deze instrumenten onvoldoende
mogelijkheden bieden wordt het strafrechtelijke instrumentarium verruimd en
worden bestuursrechtelijke middelen ontwikkeld. Maar, niet alle bedreigingen
van de democratische rechtsorde zijn van dien aard dat er een rechtsgrond
is voor de inzet van deze middelen. Een uitsluitend straf- en bestuursrechtelijke
aanpak is dus ontoereikend.Het beleidsspoor dat in deze nota wordt gepresenteerd richt zich hierop.
Het bestaat uit een programma van acties die tot doel hebben personen en groepen
bewust te maken van de gevaren van de radicale islam en hun mentale
weerbaarheid ertegen te versterken. Een afzonderlijk onderdeel van het programma
is erop gericht negatieve ontwikkelingen op lokaal niveau die verband kunnen
houden met radicalisering tijdig te signaleren, zodat tegenactie mogelijk
is.De gedachte achter deze beleidsaanpak is dat gewelddadig radicalisme en
radicalisering zich alleen dan kunnen handhaven als een sociale omgeving die
hieraan actief tegenwicht biedt, ontbreekt. Radicalen kunnen zich gesteund
voelen door een als instemming geïnterpreteerd stilzwijgen over hun activiteiten.
Daarom is er winst te behalen in het activeren van expliciete afwijzing van
die vormen van radicalisme die een, al dan niet gewelddadige, bedreiging van
de democratische rechtsorde vormen.Voor de instandhouding van de democratische rechtsorde is een samenleving
nodig die de uitgangspunten van deze rechtsorde verdedigt en die zich teweer
stelt tegen een radicale afwijzing ervan. Personen die in zo'n samenleving
zijn geïntegreerd, zullen die uitgangspunten internaliseren, al was het
maar omdat ze daar individueel of als categorie voordeel van ondervinden.
Daar hoeft geen overheidsdwang aan te pas te komen. Het versterken van het
bewustzijn van het belang van de democratische rechtsorde (en de daarbij behorende
waarden en normen) onder groepen die het meest gevoelig zijn voor radicaliserende
invloeden is dan ook een belangrijk onderdeel van de tegenstrategie tegen
radicalisering. De inzet van straf- of bestuursrechtelijke middelen is alleen
dan nodig wanneer dit element faalt.3. Wie radicaliseren en waarom?Maar om wie gaat het en hoe pakken we dit aan? Voor antwoorden op deze
vragen is het nodig zicht te hebben op het proces van radicalisering. Gewelddadig
of niet gewelddadig, de radicale islam biedt in elk van zijn varianten een
zeer uitgesproken geheel van overtuigingen, opvattingen en gebruiksaanwijzingen
voor het leven. Als zodanig vormt de radicale islam een keuzealternatief voor
personen die op zoek zijn naar een alomvattend zingevingskader in hun bestaan.
Dat is precies de reden waarom sommige kinderen van migranten met een islamitische
achtergrond er vatbaar voor zijn. Dit geldt overigens ook voor sommige autochtone
jongeren die niet met de islam zijn opgegroeidDe integratie in de Nederlandse samenleving is voor veel kinderen van
moslimmigranten geen vanzelfsprekendheid en gaat ook niet vanzelf. Het overgrote
deel van hun ouders heeft zich in ons land gevestigd in de verwachting na
verloop van tijd terug te keren naar het herkomstland. Sociaal en cultureel
hebben veel moslimmigranten van de eerste generatie zich veel meer georiënteerd
op de eigen groep dan op de Nederlandse omgeving. Er zijn weinig meer diepgaande
contacten met de autochtone bevolking. Cultureel houden deze migranten vast
aan de lokale opvattingen, gewoonten en gebruiken die heersten in hun herkomstgebied
ten tijde van hun vertrek. Voor veel moslims van de eerste generatie is dat
het platteland van Turkije of Marokko.In economisch opzicht telt een groot deel van de eerste generatie van
de moslimmigranten niet mee. Van 45–55-jarige Turkse en Marokkaanse
mannen van de eerste generatie is 51% afhankelijk van een uitkering. Onder
de 55–64-jarigen is dit zelfs 80%. Onder autochtone mannen zijn de overeenkomstige
percentages 16% en 32%.De islam is voor de moslimmigranten van de eerste generatie vooral een
bron van voorschriften voor het dagelijks bestaan en bepaalt de kalender van
feestdagen en belangrijke gebeurtenissen, zoals de vastentijd. De wereld waarin een groot deel van de moslimmigranten van de eerste generatie
leeft, is een andere dan de wereld waarin hun kinderen opgroeien. De onaanzienlijke
maatschappelijk positie waar hun ouders in terecht zijn gekomen straalt af
op de kinderen en de islam waarin zij zijn grootgebracht wordt sinds «11–9»
en de gebeurtenissen die daarop zijn gevolgd door niet-moslims met toenemende
achterdocht bejegend. Veel moslimjongeren vinden hierin de inspiratie om voor
zichzelf een betere toekomst te creëren dan hun ouders. Ze maken gebruik
van de mogelijkheden die het onderwijs biedt om in ieder geval economisch
een grote sprong voorwaarts te maken. Ondanks een hogere werkloosheid onder
met name Marokkaanse jongeren slaagt het overgrote deel van de allochtone
jongeren die in Nederland een onderwijsdiploma hebben behaald erin om aan
het werk te komen. Van de 15–24-jarige Marokkaanse jongeren die deelnemen
aan de arbeidsmarkt is begin 2005 72% aan het werk. Bij hun Turkse leeftijdgenoten
is dit iets minder dan 80%. Van de autochtone jongeren die deelnemen aan de
arbeidsmarkt heeft 88% een baan.Maar niet iedereen is succesvol in onderwijs en beroep. Veel jongeren
krijgen te maken met tegenslag en gefrustreerde ambities. Soms overstijgt
het ambitieniveau de mogelijkheden die er zijn. Soms hebben zij teveel moeite
de leefwereld van thuis te verenigen met de verwachtingen waar ze buitenshuis
mee te maken hebben. Op zoek naar de oorzaken van hun tegenslag zijn deze
jongeren vatbaar voor argumentaties waarin de samenleving hiervan de schuld
krijgt. Ze komen terecht in een discours waarin niet de reële problemen
die de inpassing in de Nederlandse samenleving met zich brengt centraal staan,
maar waarin het in de eerste plaats gaat over discriminatie en uitsluiting
van moslims door een samenleving die de islam ziet als het kwaad van deze
tijd. Via internet, moskeeën en rondreizende imams komen ze in contact
met het gedachtegoed van de radicale islam. Sommigen die hiermee in aanraking
komen raken ervan overtuigd dat de radicale islam het antwoord is op de als
vijandig gepercipieerde samenleving waarin zij zijn opgegroeid, maar waarin
ze zich niet op hun plaats voelen.Let wel: het gaat hierbij om de beelden en argumentaties die door vertegenwoordigers
van de radicale islam naar voren worden gebracht. Het overgrote deel van de
moslims beschouwt de Nederlandse samenleving niet als de vijand van de islam.
Met recht menen zij dat zij in Nederland hun geloof in vrijheid moeten kunnen
beoefenen. De Nederlandse overheid steunt hen hierin. De bestrijding van de
radicale islam heeft juist tot doel de rechten van moslims die de Nederlandse
samenleving niet met geweld willen omvormen te waarborgen.Er is geen directe causale relatie tussen gefrustreerde ambities en het
omarmen van radicale denkbeelden. Veel jongeren die in hun ontwikkeling worden
geconfronteerd met tegenslagen komen deze te boven. Ze stellen hun aspiraties
bij of vinden nieuwe wegen om hun levensdoelen te bereiken. Een klein deel
kiest echter de andere weg. Zij zien zichzelf als slachtoffer van een islamvijandige
westerse wereld en een deel van hen opteert voor het radicale antwoord hierop.Niet alleen jongeren die van huis uit vertrouwd zijn met de islam kiezen
het pad van de radicalisering. Ook op sommige autochtone jongeren heeft het
radicaal-islamitische denken vat. Ook bij hen is het vaak een reactie op gefrustreerde
verwachtingen of niet verwezenlijkte idealen. Een radicale islam die belooft
een einde te maken aan de hypocrisie en verdorvenheid van de westerse samenleving
komt tegemoet aan hun verlangen naar een zuivere en pure wereld. Het aantal jongeren dat zich daadwerkelijk aansluit bij radicale groepen
of dat zelf een radicale cel begint, is gering. Veel groter is het aantal
jonge moslims dat welwillend staat tegenover de door de radicale islam in
al zijn varianten verkondigde boodschap dat de westerse wereld de vijand van
de islam is. Veel groter is ook het aantal moslims dat begrip kan opbrengen
voor de destructieve acties van moslimradicalen, ook al zouden zij er zelf
nooit aan deelnemen.Het zijn deze veelal niet openlijk geuite vormen van support die radicaliserende en radicale moslims doen volharden in
hun streven en in hun daden. Hoewel het overgrote deel van de moslimjongeren
gebruik van geweld voor politiek-ideologische doeleinden voor zichzelf afwijst,
zijn zij gevoelig voor de aanspraken van de radicale islam op zuiverheid,
puurheid en rechtvaardigheid. Zij hebben weinig verweer tegen de beweringen
van radicale leidsmannen die hen voorhouden dat zij als moslims door deze
samenleving niet worden geaccepteerd en dat de westerse samenleving elementaire
beginselen van de islam met voeten treedt. De sympathie voor een deel van
de argumenten die door moslimradicalen naar voren worden gebracht, zorgt ervoor
dat radicaliserende jongeren in eigen kring weinig weerwoord krijgen.Maar er zijn nog andere redenen waarom er weinig is dat jongeren afhoudt
van het radicale pad. Al deze jongeren hebben in meer of mindere mate te maken
met professionals: leraren, welzijnswerkers, politie, buurtwerkers. Uit de
individuele geschiedenissen van geradicaliseerde jongeren blijkt dat deze
professionals in veel gevallen niet in de gaten hebben gehad wat er met deze
jongeren gebeurde. In die gevallen waarin zij de signalen daarvan wel wisten
te plaatsen verkeerden zij vaak in onzekerheid hoe hierop te reageren.Als gevolg van het ontbreken van kennis over radicalisme en radicaliseringsprocessen
en door het ontbreken van competenties om te reageren op verschijnselen van
radicalisering krijgen jongeren dan ook vaak te weinig weerwoord van de professionals
die geacht worden hen te begeleiden in hun ingroei in de samenleving.4. Integreren en versterken van weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloedenIn het voorgaande is geconstateerd dat integratie in sociale verbanden
die de waarden van democratische rechtsorde ondersteunen de beste garantie
is tegen radicalisering. Dat is precies wat het kabinet met zijn algemene
integratiebeleid wil bereiken. In de reactie van het kabinet op het rapport
van Commissie Blok is het verminderen van de economische, sociale en culturele
afstand van allochtonen ten opzichte van de samenleving genoemd als het belangrijkste
oogmerk van het integratiebeleid. Gedeeld burgerschap door actieve participatie
in alle sectoren van de samenleving moet ertoe leiden dat de Nederlandse samenleving
een gezamenlijk project wordt van autochtonen én allochtonen.Door vernieuwing van het inburgeringsstelsel en intensivering van de integratieinspanningen
in het onderwijs, op de arbeidsmarkt, het welzijn, de woonomgeving, en in
de justitiële keten wil het kabinet een brede basis leggen voor een versterkte
identificatie met de Nederlandse samenleving van ook migrantenjongeren van
de tweede generatie. Door het contact te zoeken met moslimorganisaties wil
het kabinet de acceptatie bevorderen van de niet-radicale islam in ons land.Daarnaast worden specifieke problemen in de integratie aangepakt: het
actief bestrijden van discriminatie, met name op de arbeidsmarkt, het krachtig
bevorderen van de emancipatie van vrouwen uit etnische minderheden, het tegengaan
van marginalisering van jongeren, het ontwikkelen van een adequate
werkwijze ten aanzien van eerwraak en eergerelateerd geweld.De economische, sociale en culturele integratie van moslims zal een tegenwicht
bieden tegen radicalen die jonge moslims ervan willen overtuigen dat de oplossing
van hun problemen alleen is te bereiken door zich van de samenleving af te
keren. Maar, integratie is een breedtestrategie die tijd vergt en pas op langere
termijn resultaat zal opleveren. Intussen gaat de radicalisering van moslimjongeren
voort en daarom is ook een meer toegespitst antwoord nodig. Een antwoord dat
aansluit bij de specifieke kenmerken en facetten van het radicaliseringsproces
zoals die in het voorgaande zijn geschetst.Uit de beschrijving van radicaliseringsprocessen blijkt dat het overdragen
en opnemen van informatie hierin een centrale rol speelt. Informatie over
de islam als way of life, over de plaats van de
islam in de westerse wereld en over de mogelijkheden om de vijandige houding
van de samenleving tegenover moslims en de islam al dan niet met geweld ongedaan
te maken. Ook is duidelijk geworden dat moslimradicalen weinig weerwoord krijgen.Hier liggen de aanknopingspunten voor een tegenstrategie gericht op moslimjongeren
zelf waar de moslimgemeenschap bij wordt betrokken. Centraal in deze strategie
staan het bieden van tegeninformatie, het versterken van de weerbaarheid tegen
de argumentaties en overtuigingen van de radicale islam en het mobiliseren
van tegenkrachten in de directe omgeving van jongeren die vatbaar zijn voor
radicaliseringsinvloeden.De minister voor V&I heeft het instituut Forum gevraagd deze tegenstrategie
om te zetten in een programma van concrete acties. Het Forumprogramma «Weerbaarheid
tegen radicaliseringsinvloeden» is hiervan het resultaat. Het actieprogramma
is zo opgezet dat het ook kan dienen als inhoudelijke ondersteuning voor initiatieven
op lokaal niveau ter versterking van de weerbaarheid van de lokale gemeenschap
tegen radicaliseringsinvloeden.Naast het actieprogramma heeft Forum ook een actieplan uitgewerkt om te
komen tot een netwerk Veiligheid en Sociale cohesie. Het gaat hier om netwerken
van personen die lokale ontwikkelingen gaan volgen welke verband kunnen houden
met radicalisering. In het verdere vervolg van deze nota zal worden uiteengezet
wat het een en het ander inhoudt.5. Weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden: een actieprogramma
gericht op jongerenHet door Forum ontwikkelde actieprogramma bestaat uit een reeks projecten
en acties die zijn gericht op mentaliteits- en gedragsverandering. Het programma
richt zich primair op jongeren omdat zij in speciale mate vatbaar zijn voor
radicaliseringsinvloeden. Het programma heeft een looptijd van drie jaar.Rode draad van het actieprogramma is bewustwording van de beginselen van
de democratische rechtsorde bij jongeren die vatbaar zijn voor radicaliseringsinvloeden.
Het programma wil bereiken dat er ook bij hen een gedeeld besef ontstaat van
het belang van de democratische rechtsorde voor hun levenskansen. Wanneer
zo'n besef er is zullen deze personen en groepen zich beter teweer kunnen
stellen tegen de beloften van die vormen van het islamitisch radicalisme die
zich afzetten tegen de democratische rechtsorde.Om effectief te zijn, is het nodig dat de verschillende onderdelen van
het programma goed aansluiten bij en reageren op de denk- en leefwereld van de groepen waar het zich op richt. Hierin ligt ook de meerwaarde
van dit programma. De acties en projecten waar het programma uit bestaat,
zijn opgezet vanuit kennis over de oriëntaties en opvattingen die leven
onder moslimjongeren. Lokaal kunnen ze een inkleuring krijgen die aansluit
bij de specifieke lokale situatie.Voor weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden is kennis nodig en zijn
vaardigheden vereist. Kennis over de mogelijkheden die er zijn om de islam
te beleven in een seculiere, westerse omgeving. Kennis ook over verschijningsvormen
en achtergronden van het radicale gedachtegoed. Dit kan personen die in contact
staan met radicaliserende personen en groeperingen helpen een adequate gedragslijn
te bepalen. Dit geldt in de eerste plaats voor professionele eerstelijnswerkers
(leerkrachten, politie, welzijnswerkers, etc), maar is ook relevant voor beleidsmakers.Maar in de eerste plaats gaat het erom dat diegenen die zelf blootstaan
aan radicaliseringsinvloeden beschikken over de competenties, de kennis en
de vaardigheden die nodig zijn om zich teweer te stellen tegen de harde kanten
van het samenleven. Daarmee is te bereiken dat de onvermijdelijke tegenslagen
waar zij in hun ontwikkeling mee te maken krijgen niet als vanzelf leiden
tot het omarmen van radicale tegen de democratische rechtsorde gerichte initiatieven.
Kennis in de vorm van tegeninformatie tegen de ideologische overtuigingen
en argumentaties van de radicale islam.Ook inzicht in de uiteenlopende reacties die mogelijk zijn op al dan niet
reëel bestaande vormen van uitsluiting en discriminatie in het maatschappelijk
leven kan helpen. Duidelijk moet worden gemaakt dat er betere alternatieven
zijn dan een verbitterde toewending tot gewelddadig-radicale oplossingen.
Dat een identiteit die wordt getekend door slachtofferschap uiteindelijk een
doodlopende weg is. Dat er ook vormen van islambeleving zijn die wel zijn
te verenigen met een leven in een westerse samenleving. Professionals en vrijwilligers
die over de daarvoor benodigde competenties beschikken kunnen hierbij ondersteuning
bieden.Radicalisering is hiervoor beschreven als een proces, maar het is ook
een keuze is, of beter gezegd een reeks keuzen. Net als voor andere soorten
keuzen geldt ook hierbij dat er een afweging van alternatieven plaatsvindt.
Wanneer er voor personen die onderhevig zijn aan radicaliseringsinvloeden
voldoende aantrekkelijke alternatieven zijn, zal de keuze voor radicale opties
minder snel tot stand komen. Positieve sociale verbanden kunnen een krachtig
alternatief vormen voor radicalisering.De hier genoemde elementen, kennis, vaardigheden en positieve sociale
verbanden zijn terug te vinden in de drie centrale invalshoeken of actielijnen
van het programma.1. Het vergroten en verspreiden van kennis over de mogelijkheden om de
beleving van de islam te combineren met een bestaan in de westerse samenleving
en het vergroten en verspreiden van kennis over de verschillende varianten
waarin de radicale islam zich in ons land manifesteert.2. Het verdiepen van competenties om op een realistische manier te kunnen
omgaan met gevoelens van teleurstelling en uitsluiting en met blijken van
vijandigheid en islamofobie. Competenties ook in het doorzien van de argumentaties
uit radicale hoek die tegenslagen en teleurstellingen interpreteren als uitingen
van een islamvijandige samenleving die alleen door radicale omvorming ten
goede kan worden gekeerd.3. Het versterken van sociale verbanden tussen moslims onderling en tussen moslims en niet-moslims. Actieve participatie aan sociale verbanden
in eigen kring en daarbuiten kan voorkomen dat het isolement wordt gezocht
van kleine zich van de samenleving afkerende sociale eenheden.De actielijnen zijn verder uitgewerkt in een reeks projecten en acties,
voorbeelden daarvan worden hier kort aangeduid.Vergroten en verspreiden van kennisDeze actielijn richt zich zowel op jongeren die te maken hebben met radicaliseringsinvloeden
als op degenen die met hen op professionele of vrijwillige basis in aanraking
komen. Enkele projecten in deze lijn zijn:– Ontwikkelen van informatiemateriaal over Islam
en Moderniteit. Het gaat hierbij om descriptief materiaal dat inzicht
biedt in de verschillende stromingen binnen de islam en in hun verhouding
tot moderne opvattingen over levensbeschouwelijke vraagstukken. Het materiaal
wordt onder verantwoordelijkheid van het instituut Forum ontwikkeld door onafhankelijke
deskundigen. Het kan worden gebruikt in onderwijssituaties voor professionals
die in hun werk te maken hebben met moslims en moslimjongeren.– Opzetten van een publicatie over lokale varianten
van islambeleid: dit project is gericht op de presentatie van modellen
voor ontspannen en transparante relaties tussen lokale besturen en moslimgemeenschappen.
De modellen beschrijven de verschillende opties die er voor lokale overheden
zijn om contacten te onderhouden met het maatschappelijk middenveld. De publicatie
vormt de input voor een conferentie met lokale bestuurders en lokale moslimleiders.– Wat zegt de radicale islam: dit betreft
een overzicht en een beschrijvende analyse van radicaal islamitische teksten
(over «het westen», de mondiale moslimgemeenschap, de jihad, moraliteit,
man-vrouwenverhouding, de «plichten» van de moslim e.d.). Verdiepen van competentiesDeze actielijn beoogt primair het versterken van de competenties van eerstelijnswerkers
in de omgang met jongeren die onderhevig zijn aan radicaliseringsinvloeden.
Daarnaast is de lijn ook relevant voor bestuurders en beleidvoerders die te
maken hebben spanningen en tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen die verband
houden met radicalisering.Weer een andere benadering uit deze actielijn is gericht op de jongeren
zelf, zodat zij om leren gaan met gevoelens van teleurstelling en uitsluiting
en verweer hebben tegen beïnvloeding door radicale moslims.Ook hier enkele voorbeelden van projecten.– Masterclass voor G30-gemeenten, in
het bijzonder aan burgemeesters, wethouders en topambtenaren– Infodesk voor ambtenaren en professionals
in verschillende maatschappelijke sectoren voor vragen over (interetnische)
spanningen en hoe daar tegenop te treden.– «Gebondenheid in vrijheid»:
activiteiten direct gericht op jongeren om op basis van gedeelde geschiedenis
te komen tot een gezamenlijk besef van heden en toekomst.Versterken van de sociale verbandenSociale verbanden die zijn gericht op positieve waarden kunnen een tegenwicht
bieden tegen radicaliseringsinvloeden. Daarbij is het van belang dat deze
verbanden ook bruggen slaan naar andere groepen en naar de samenleving als
geheel. Deze actielijn richt zich op het herstellen en versterken
van sociale verbanden waarin (hoger opgeleide) moslimjongeren verkeren en
op het slaan van bruggen tussen groepen en groeperingen door projecten die
contacten en discussies tussen moslimjongeren en de autochtone sectoren intensiveren.Projecten:– Intergenerationele gesprekken tussenmoslimjongens en -vaders gericht op het bouwen van onderlinge
netwerken om elkaar met raad en daad bij te staan.– Vrouwenmoskee: in een speciaal ontworpen
moskee draait drie dagen lang een cultureel en debatprogramma met vooral moslimvrouwen.
Doel is het stimuleren van het gesprek over de positie van vrouwen in de moslimwereld.– Expert meetings en cursussen voor
professionals op het gebied van recht, politie, jongerenwerk en religie.De uitgangspunten, actielijnen en projecten van het actieprogramma sluiten
nauw aan bij een aantal van de «tegenstrategieën» tegen radicalisering
die zijn genoemd in het al genoemde rapport «Van dawa tot jihad»
van de AIVD. Meer in het bijzonder betreft dit de volgende tegenstrategieën:
samenwerking met gematigde krachten, het bevorderen van een concurrerend aanbod,
identiteitsvorming, het bevorderen van positieve rolmodellen, emancipatiebevordering
van vrouwen, activeren van het onderwijsveld.6. Actieplan netwerk veiligheid en sociale CohesieHet actieprogramma «Weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden»
heeft primair tot doel om jongeren die gevoelig zijn voor radicaliseringsinvloeden
hiertegen weerbaar te maken. Het zal in het algemeen niet toereikend zijn
om degenen die de eerste stappen op het pad naar de radicale islam hebben
gezet hiervan af te houden en om negatieve ontwikkelingen in lokale gemeenschappen
te keren.Een opvallend aspect van de uitbraken van spanning en polarisatie en van
de manifestaties van radicalisering die in de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden,
is dat vrijwel al diegenen die er uit hoofde van een beleidsfunctie of anderszins
bij betrokken waren erdoor werden verrast. Als gevolg daarvan was er vaak
ook onzekerheid over de gewenste of vereiste reactie. Duidelijk is geworden
dat er vaak onvoldoende zicht is op wat er onder de bevolking leeft en welke
ontwikkelingen zich voordoen. Als gevolg hiervan is het ook niet goed mogelijk
om tijdig en adequaat te reageren en om eventueel in te grijpen voordat een point of no return is bereikt.Met het oog op radicaliseringsprocessen en spanningen tussen etnische
groepen is het nodig dat er lokaal zicht komt op ontwikkelingen op dit vlak.
Om hieraan tegemoet te komen is door het instituut Forum het actieplan «Netwerk
Veiligheid en Sociale Cohesie» ontwikkeld. Dit is een interetnisch netwerk
van onafhankelijke contactpersonen die zelf deel uitmaken van lokale gemeenschappen.
Zij gaan zich bezig houden met het in kaart brengen van lokale spanningen
en polarisatie tussen groepen. Het is de bedoeling dat de contactpersonen
zich een beeld vormen van ontwikkelingen binnen lokale gemeenschappen die
van belang zijn voor het versterken van sociale cohesie en voor het tegengaan
van spanning en polarisatie. Daarbij gaat het overigens niet alleen om negatieve
ontwikkelingen. Het is van belang ook zicht te krijgen op de positieve krachten
in lokale gemeenschappen. Het stimuleren van deze positieve krachten kan helpen
bij het tegengaan van negatieve tendensen.Het netwerk beperkt zich niet tot het louter in kaart brengen van ontwikkelingen,
maar zet waar nodig ook acties in gang om positieve ontwikkelingen
te bevorderen en negatieve ontwikkelingen tegen te gaan. Daarvoor is het nodig
om het netwerk in nauwe samenwerking met lokale instellingen op te zetten.
Het gaat erom dat op lokaal niveau de juiste personen op de hoogte zijn van
wat er in lokale gemeenschappen gaande is. Het netwerk kan ook adviseren op
de wijze waarop men hierop kan reageren. Daarbij moet goed worden aangesloten
bij wat er lokaal al is opgezet of in ontwikkeling is. Veel gemeenten zijn
met deze onderwerpen bezig en het is niet de bedoeling het netwerk als een
externe structuur daar overheen te leggen. Het netwerk moet ondersteunend
zijn voor wat er op lokaal niveau al op gang is gebracht.De belangrijkste meerwaarde van het netwerk is hierin gelegen dat het
nauw verbonden is met de lokale gemeenschappen zelf. Daar als het ware uit
voorkomt. Het is dan ook niet primair gericht op het verzamelen van informatie,
maar op het leveren van een bijdrage aan de versterking van de positieve krachten
binnen lokale gemeenschappen.Het instituut Forum krijgt van de minister voor V&I de opdracht dit
netwerk in nauwe samenwerking met de betrokken gemeenten te gaan opzetten.
Daarbij is het van belang te vermelden dat het niet bij voorbaat vaststaat
dat het netwerk in praktijk zal kunnen functioneren zoals het is bedoeld.
Daarom is het zaak het netwerk stapsgewijs volgens een groeimodel op te bouwen.
Op die manier kan tussentijds worden bijgestuurd en kan worden voorkomen dat
er veel energie verloren gaat aan het opbouwen van structuren met hun onvermijdelijke
overlegcircuits en bureaucratisering.7. Aansluiting bij de samenwerking tussen Rijk en gemeenten
en bij andere initiatievenHet actieprogramma «Weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden»
en het netwerk «Veiligheid en sociale cohesie» hebben beide een
sterk lokale inslag. Inmiddels zijn veel gemeenten ook zelf begonnen met beleid
ter versterking van weerbaarheid en sociale samenhang. De gemeenten Rotterdam
en Amsterdam hebben uitgewerkte beleidsplannen ontwikkeld.De landelijke overheid wil de gemeenten stimuleren en ondersteunen bij
de versterking van weerbaarheid tegen radicaliseringsinvloeden. De Nationaal
Coördinator Terrorisme Bestrijding is bezig om hiervoor acties voor te
bereiden. De minister van BZK maakt met gemeenten op bestuurlijk niveau afspraken
over de wijze waarop zij een rol kunnen vervullen in de aanpak van radicalisering.Relevant is in dit verband ook het programma DIALOOG van de minister van
OCW. Dit programma heeft tot doel het stimuleren van activiteiten en initiatieven
op het terrein van veiligheid, sociale cohesie en integratie in het onderwijs.
Direct hierbij aansluitend is het project van de Inspectie van het onderwijs
om betrokkenen bij het onderwijs met elkaar te laten spreken over de thema's
veiligheid en sociale cohesie.Gegeven de veelheid van initiatieven rond de thema's die hier aan de orde
zijn is een goede afstemming cruciaal. Voorkomen moet worden dat gemeenten
vanuit de rijksoverheid als het ware belaagd worden met programma's en projecten
die niet goed aansluiten bij en mogelijk zelfs interfereren met eigen beleidsinitiatieven.
Om daar zorg voor te dragen is er tussen de betrokken departementen onderling
en met de gemeenten intensief contact.Het instituut Forum heeft zowel op landelijk als op lokaal niveau met
beleidsmakers en beleidsuitvoerders die zich met deze onderwerpen bezighouden.
Forum werkt al samen met de gemeente Den Haag ten behoeve van een netwerk
«Veiligheid en Sociale Cohesie» en is ook betrokken
geweest bij de opzet van de plannen van Rotterdam en Amsterdam. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-VI-117.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl