Rijksbegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 1997; Verslag algemeen overleg op 23 januari 1997 over de notitie 'Cultuur en school'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000-VIII, nr. 75

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

28-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000-VIII nr. 75

18-02-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
1997nr. 75VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 18 februari 1997De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 23 januari 1997 overleg gevoerd met de staatssecretarissen
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, mevrouw Netelenbos en de heer Nuis,
over de notitie «cultuur en school» (OCW-96-1056).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Liemburg (PvdA) vond deze notitie een goed voorbeeld
van de meerwaarde van het overbrengen van het onderdeel cultuur naar het ministerie
van Onderwijs en Wetenschappen. Na lezing van het rapport en de adviezen van
zowel de onderwijsraad als de Raad voor cultuur had zij nog wel enige vragen,
maar een deel daarvan is beantwoord door de nadere brief van de bewindslieden
d.d. 14 januari jl., waarin zij o.a. het boetekleed hebben aangetrokken voor
het feit dat de raden pas om advies is gevraagd nadat de notitie al was uitgebracht.
Door die brief is ook de na de behandeling van de Cultuurnota overgebleven
onduidelijkheid over de financiële kaders voor een groot deel weggenomen.
Al met al stond haar fractie er dus positief tegenover, maar toch had zij
er behoefte aan de bewindslieden te waarschuwen voor enkele valkuilen die
zouden kunnen ontstaan, c.q. nu al bestaan.In haar reactie wijst de VNG op het vele wat al gebeurd en bekend is,
maar in de notitie gaan de bewindslieden daar niet echt op in, hetgeen de
indruk kan wekken dat er in Den Haag weer heel wat nieuws wordt bedacht. Dat
zou mensen ertoe kunnen brengen om heel leuke projecten te bedenken gericht
op de mogelijkheden die nu geboden worden, waarmee toch geen recht wordt gedaan
aan het vele goede dat al tot stand is gekomen. Vandaar dat mevrouw Liemburg
ervoor pleitte om meer daarop aan te sluiten.Voor de uitvoeringsstructuur wordt aansluiting gezocht bij de convenantspartners,
maar omdat het hier met name gaat om de relatie met het onderwijs staan bijvoorbeeld
de provincies als een van de belangrijkste convenantspartners toch niet zo
dicht bij de scholen als zodanig. Dat heeft het risico dat niet of onvoldoende
wordt aangesloten bij wat in de praktijk al gebeurt. Is dan niet het gevaar
dat convenants-partners weer allerlei nieuwe initiatieven gaan
bedenken om hun taak op dit punt waar te maken?Het is zonder twijfel een goede zaak dat in het kader van cultuur en school
middelen beschikbaar worden gesteld, maar op andere terreinen wordt weer bezuinigd.
De NBLC wijst er bijvoorbeeld op dat schoolbibliotheken vaak de dupe worden
van de noodzaak voor vele gemeenten om te bezuinigen. Het kabinet stelt 6
ton per convenantsgebied beschikbaar onder voorwaarde dat de convenantspartners
ook 4 ton bijdragen, maar waar moeten die vandaan komen? Mevrouw Liemburg
onderstreepte het belang dat de bewindslieden hechten aan het belang van cultuureducatie
op scholen, maar om daarvoor een draagvlak te creëren, is het wel nodig
dat de overheid op dat punt een consistent gedrag vertoont. De manier waarop
in het verleden met cultuur is omgegaan, het feit dat de rijksoverheid er
relatief gezien vrij weinig voor over heeft (gehad) en met name het feit dat
op lokaal niveau op dat punt veel bezuinigingen zijn doorgevoerd, dragen nu
niet zo bij aan die zo gewenste consistentie.De bewindslieden erkennen dat er nog veel overleg plaats moet vinden en
dat nog vele punten open zijn gebleven. Mevrouw Liemburg vond het op zich
een goede gedachte om een proces als het onderhavige al groeiende tot wasdom
te laten komen, maar wilde er wel voor waarschuwen dat het onderwijsveld niet
met al te veel vaagheid moet worden opgezadeld, want daarop is en wordt nog
steeds een vrij grote wissel getrokken door de vele veranderingen die in hoog
tempo op de scholen af komen.Volgens mevrouw Lambrechts (D66) had het kabinet met deze notitie
voldaan aan zijn voornemen om extra aandacht te besteden aan het samengaan
van cultuur en school en blijkt het ook bereid om daarin te investeren. Op
zich vond zij het enigszins spijtig dat door hantering van het begrip cultuureducatie
de kunst min of meer verdwenen is. Een ander nadeel is dat het begrip cultuureducatie
zo breed is dat het geen begrenzing aangeeft, terwijl de mogelijkheden wel
degelijk begrensd zijn en zich wel degelijk voor een groot deel richten op
kunst en andere artistieke activiteiten.Omdat de uitvoeringsstructuur nog zo onhelder is, is het moeilijk om de
effecten van deze notitie op de scholen in te schatten, wat erdoor zal worden
toegevoegd aan het pakket van de gemiddelde leerling op een willekeurige school.
De notitie geeft aan wat er in de praktijk op dit punt zoal gebeurt, maar
schetst ook enkele nieuwe mogelijkheden. Wordt verwacht dat die door elke
school worden opgepakt en is het de bedoeling dat een en ander daarop straks
zal worden beoordeeld? Zo ja, door wie? Aangezien de D66-fractie zeer hecht
aan onafhankelijk toezicht, pleitte zij ervoor om het toezicht en de beoordeling
aan de onderwijsinspectie op te dragen.Haars inziens bleef de positie van de school onderbelicht, ook al staat
in de aanbiedingsbrief dat de plannen zijn bedoeld voor scholen en culturele
instellingen. Die moeten bij de verdere uitwerking dan ook een prominente
plaats krijgen, want zij zullen het toch moeten realiseren.Het leek haar van belang om bij de toetsing te bezien wat deze notitie
heeft betekend voor de scholen waar op dit moment nog weinig gebeurt en dus
niet alleen te kijken naar de huidige voorlopers op dit punt.Zijn de desbetreffende convenanten inmiddels al gesloten en is al bekend
of ook de convenantspartners de gevraagde bijdrage zullen leveren?Zij vond het zorgelijk dat uit de notitie blijkt dat de MAVO-/VBO-scholen
nogal cultuurarm zijn. Zou het geen goed idee zijn om de Raad voor cultuur
en/of de onderwijsraad te laten bezien wat nu de belemmeringen op die scholen
te zijn om dat cultuurarme om te zetten in cultuurrijk? Het leek haar beter om meer vakleerkrachten beeldende vorming in het basisonderwijs
aan te stellen dan om de kerndoelen te herformuleren. Deze vakleerkrachten
functioneren immers vaak automatisch al als kunstmentor er kunstcoördinator.
Zij begreep heel goed dat dit niet van de ene op de andere dag kan worden
gerealiseerd, maar vond het wel goed om dat als perspectief aan te houden.In dit verband wilde zij haar pleidooi herhalen dat jongeren gratis musea
kunnen bezoeken. Zij erkende de argumenten van de Raad voor cultuur dat een
museumjaarkaart voor jongeren niet veel kost en dat het CJP er ook nog is,
maar het al of niet aanvragen daarvan heeft ook veel te maken met de «thuiscultuur».
Juist door de toegang tot musea gratis te maken, zou die drempel, al is het
een kleine, kunnen worden geslecht, waardoor grotere groepen jongeren die
nu niet of nauwelijks musea bezoeken worden bereikt, zoals al overduidelijk
is gebleken bij de bibliotheken. Overigens zou het ook voor scholen aantrekkelijk
zijn dat zij in het hele land gratis musea kunnen bezoeken.Zij sprak vervolgens grote waardering uit voor het lesmateriaal voor het
omgevingsonderwijs, maar als de overheid daarin investeert, al is het via
bestaande instellingen als het LOKV, dan moet er toch enig zicht op zijn dat
het inderdaad overdraagbaar is, ook in financiële zin, naar andere gebieden
en scholen? Als wordt erkend dat dit een waardevolle vorm van onderwijs is,
dan zal daarvoor op den duur een structurele financiering moeten worden gevonden
en mag het niet afhankelijk worden gemaakt van de een of andere vorm van sponsoring
met alle mogelijke risico's van dien.Wat is het antwoord op de vraag van de Raad voor cultuur en de onderwijsraad
naar de relatie tussen procesmanagement en regiegroepen?Ten slotte vroeg mevrouw Lambrechts de bewindslieden de Kamer met voortgangsrapportages
regelmatig van de uitvoering op de hoogte te houden.De heer Beinema (CDA) sloot zich allereerst aan bij de waardering
voor de notitie en stelde vervolgens dat verbetering van het schoolklimaat
en van de veiligheid op scholen geen doel op zich is van cultuureducatie,
maar wel een belangrijk neveneffect, zoals ook de onderwijsraad en de Raad
voor cultuur van mening zijn. Als de notitie wordt gezien als een legitimatie
van de verplaatsing van de C uit WVC naar O en W, dan was dat een zijns inziens
nog geen overtuigende. Bijvoorbeeld naar de mening van de VNG schiet de systematische
aanpak van het voorgestelde beleid nog wel tekort. De onderwijsraad en de
Raad voor cultuur missen node een referentiekader met criteria waaraan cultuureducatie
moet voldoen, alsmede een knelpuntenanalyse en een helder begrippenkader en
kennelijk hangt deze kritiek nauw samen met hun voorstel om een centraal punt
aan te wijzen waar de in de notitie gegeven voorzetten nader worden uitgewerkt.Of de in de notitie opgenomen praktijkvoorbeelden de gewenste navolging
krijgen, hing zijns inziens met name af van de bereidheid bij het onderwijs
om de cultuureducatie de grotere aandacht te geven waarom terecht wordt gevraagd.
In de loop van de laatste jaren is het onderwijsveld al met zoveel veranderingen
geconfronteerd, dat het niet realistisch is te verwachten dat het al bij voorbaat
met enthousiasme staat te trappelen om weer nieuwe zaken aan te pakken. Het
leek hem daarom gewenst om de organisatie en financiering van de cultuureducatie
zo dicht mogelijk bij de scholen neer te leggen en daarom ondersteunde hij
de raden bepaald niet in hun voorkeur voor dat centrale punt. Het door de
bewindslieden uitgekozen niveau, nl. dat van de convenanten, leek hem in dit
geval optimaal.Een toetsingskader per convenantsgebied biedt ruimte om per gebied rekening
te houden met de aldaar aanwezige wensen en mogelijkheden, maar
een harmonieuze ontwikkeling vergt wel dat de regionale variaties gebaseerd
zijn op landelijke thema's oftewel hoofdcriteria. Als enige voorbeeld daarvan
worden alleen maar de voorbeeldwerking en de overdraagbaarheid van de projecten
genoemd, maar welke andere criteria stellen de bewindslieden zich voor? Nemen
medewerkers van het ministerie deel aan de besprekingen over werkstructuur
en projectenplan in elk convenantsgebied? Voorkomen moet immers worden dat
plannen pas in een vergevorderd stadium blijken niet voor subsidiëring
in aanmerking te komen. Zal ook de rijksbijdrage per gebied de resterende
kabinetsperiode ten minste gelijk blijven?Niet alleen de financiering van nieuwe, maar ook van al in uitvoering
of in voorbereiding zijnde plannen is van belang. Zo heeft de Stichting omgevingseducatie
Gooi, Vecht- en Eemstreek voor de voortgang van haar projecten behoefte aan
bijstand van de SLO. Deze wil die alleen maar tegen betaling geven, maar het
ministerie wil daar blijkbaar niet aan bijdragen. Hoort zoiets nu ten laste
te komen van het regionale budget of, gezien het landelijke belang, voor het
budget voor centrale activiteiten?Gelukkig kost niet alles wat voor verbetering en uitbreiding van cultuureducatie
nodig is extra geld, maar zoiets gaat niet als vanzelf; het vergt wel degelijk
stimulering en sturing. Audiovisuele middelen en de nieuwe media worden steeds
belangrijker voor de cultuureducatie, als sector op zich en als instrument.
Zoals bekend was de heer Beinema een fervent voorstander van leesbevordering,
omdat uitschakeling van het geschreven en gedrukte woord de eigentijdse cultuur
zou beroven van oriëntatievermogen en geheugen, maar hij huldigde zeker
niet de zijns inziens nogal reactionaire stelling dat elke minuut waarin niet
meer gelezen wordt maar naar televisie- of computerscherm wordt gekeken cultureel
verloren gaat. Als een museum bijvoorbeeld te ver weg ligt, kan een cd-rom
een vervangingsmiddel zijn; niet in elk opzicht gelijkwaardig, maar toch heel
goed bruikbaar. De nieuwe media met hun interactieve mogelijkheden kunnen
een actieve kennismaking met vele cultuurvormen bevorderen, mits goed gebruikt.
Audiovisuele vorming en media-educatie worden in het onderwijs daarom van
eminent belang, meer in het algemeen voor de vorming van de leerling tot kritisch
staatsburger.Als men het aantal docenten wil uitbreiden dat van oudsher en van nature
de juiste aanpak van cultuureducatie bezit door op de lerarenopleiding ook
anderen de daarvoor benodigde mentaliteit en vaardigheid bij te brengen, kan
dat niet verwezenlijkt worden zonder enige extra financiering. Scholen kunnen
ook niet volstaan met een verbeterde aanpak per vak. De samenhang tussen de
verschillende culturele aspecten zal aan de leerlingen duidelijk moeten worden
gemaakt en ook door hen worden beleefd in meer culturele activiteiten in en
buiten de school dan nu gewoonlijk plaatsvinden. Dat brengt zowel voor de
scholen als voor de culturele instellingen extra kosten met zich, zoals voor
schoolbibliotheken maar ook openbare bibliotheken waaraan bij de uitvoering
van de notitie terecht een centrale rol is toebedeeld. Maar gemeenten en provincies
vertonen eerder de neiging te bezuinigen op de bibliotheken.De heer Beinema riep in dit verband ook nog in herinnering de zijns inziens
creatieve gedachte van de VNG om kunstenaars in het kader van de Wet inkomensvoorziening
de gelegenheid te bieden in of buiten de scholen bij te dragen aan de culturele
educatie van de leerlingen.Is het niet vroeg om al in 1999 te bezien hoe het met de uitvoering van
de notitie is gesteld? De effecten van de nog samen te stellen cultuurgids,
van leerplanontwikkeling, van activiteiten van uitgevers en van de aangepaste
lerarenopleidingen, zullen om die tijd toch niet of nog maar nauwelijks zichtbaar
kunnen zijn? Wel lijkt het goed om op basis van evaluatie te bezien of en
in hoeverre cultuureducatie nog extra investering behoeft en hoe die zal moeten
plaatsvinden. Hij was ervan overtuigd dat dan zeker zal zijn wat nu al waarschijnlijk
is, namelijk dat de nu voor de uitvoering van de notitie voorziene budgetten
ontoereikend zijn. Voor een succesvolle uitvoering van de notitie was volgens hem essentieel
de bereidheid van onderwijsgevenden en -ontvangenden om creatief en enthousiast
mee te werken. Daarom moet scholen alle ruimte worden geboden voor eigen initiatieven
vanuit hun autonomie en identiteit. De grootste blokkades zullen zich zijns
inziens voordoen bij VBO en MAVO, omdat daar minder tijd voor cultuureducatie
beschikbaar is en de leerlingen veelal met minder vormen van cultuur in aanraking
komen dan het geval is bij HAVO/MBO. Het is daarom des te belangrijker om
dicht bij de leerlingen en hun cultuur te gaan staan om ze te verleiden Pegasus
te bestijgen en andere cultuurvormen te gaan verkennen.Voor de heer Van der Vlies (SGP) waren cultuur en school zeer
identiteitsgevoelige onderwerpen. Cultuur is immers in hoge mate bepalend
voor identiteit. Voorts is er sprake van vrijheid van onderwijs en van autonomie
van de scholen, waardoor er niet zozeer verplichtingen kunnen worden opgelegd,
bijvoorbeeld via bekostiging, maar meer aanbevelingen kunnen worden gedaan,
mogelijkheden kunnen worden voorgelegd en stimulansen kunnen worden gegeven.Elke school die er iets van wil maken, en welke school wil dat niet, doet
toch iets aan cultuur in school. De mate waarin en het niveau waarop zijn
natuurlijk divers en hangen van allerlei aspecten af. Cultuur op school is
een doelstelling op zich en mag geen middel zijn om het schoolklimaat te verbeteren.
Als dat schoolklimaat buiten beschouwing wordt gelaten, dan nog zou deze notitie
dezelfde waarde verdienen, maar natuurlijk betekent cultuur iets voor het
klimaat op school; zie het voorbeeld van de scholengemeenschap Gerrit van
der Veen. Opvallend vond hij het dat die school ruimte vrij heeft gemaakt
om cultuur in het lesprogramma in te bedden door de lessen met vijf minuten
in te korten en de daardoor verkregen tijd te besteden aan cultuur in school.
Mag dat en, zo ja, in welke mate?In de notitie wordt ook heel goed de ontwikkeling geschetst van woord
naar beeld, van gedrukte naar digitale media, wisselingstempoverschillen,
doorstroming van trends, enz. – de pluriformiteit van de samenleving
als zodanig – maar wat betekent dat voor de «soort» cultuur
waarop men zich met name richt? Met de heer Beinema vond hij het zorgelijk
dat de leesgewoonten eerder lijken af dan toe te nemen. Het is essentieel
dat er gelezen blijft worden, maar dan wel boeken die vormen, ontwikkelen,
nieuwsgierig maken en werelden open leggen. Wat dat betreft is inderdaad een
goede wisselwerking tussen openbare bibliotheken en schoolbibliotheken van
belang en hij kon eerlijk gezegd niet anders zeggen dan dat daarvan toch te
weinig terecht komt. Een planmatige aanpak voor het gehele land leek hem onontbeerlijk,
maar daarvoor blijken iedere keer de budgettaire middelen het knelpunt. Moet
daarom in de budgettering, ondanks de autonomie van de hierbij betrokkenen,
dan toch niet tot een al dan niet tijdelijke oormerking worden overgegaan?De in de nadere brief van de bewindslieden geschetste uitvoering leek
de heer Van der Vlies wel een mogelijke, maar ook hij vroeg zich af, of het
beschikbare budget per convenantsgebied wel voldoende zal zijn. Het toezicht
op de uitvoering, op het al dan niet voldoen aan de criteria, blijft echter
centraal, maar welke criteria dat zijn, is nog onvoldoende duidelijk. Ook
vroeg hij zich af, of het allemaal landelijke criteria moeten zijn. Is dat
niet het geval, komt dan niet de overdraagbaarheid in het gedrang? Het is
niet zo moeilijk om de scholen mee te krijgen die toch al over voldoende spankracht
daarvoor beschikken, maar het is veel moeilijker om de scholen mee te krijgen
die daarover niet of veel minder beschikken. Zou aan die laatste categorie
dan niet grotere aandacht moeten worden besteed en, zo ja, hoe? Daarbij spelen
vele aspecten een rol, zoals het concrete schoolniveau, de ambiance, de attitude,
het apparaat, de menskracht, enz., die toch maar ten dele kunnen worden beïnvloed.
Daarover rept de notitie toch iets te weinig, al komt op een bepaald moment
wel het schoolwerkplan om de hoek kijken. Kijkt de inspectie op dit
moment al vanuit dit oogpunt naar die schoolwerkplannen en, zo ja, hoe dan
precies?Het verheugde de heer Cornielje (VVD) dat de Raad voor cultuur
en de onderwijsraad samen advies hebben uitgebracht over de onderhavige notitie,
omdat daarmee wordt aangetoond dat cultuureducatie twee afzonderlijke domeinen
bijeen kan brengen. Hoewel deze cultuuromslag een gunstig voorteken is, moeten
deze twee werelden elkaar nog wel op andere niveaus vinden. Wel vond hij het
spijtig dat de raden pas na de publicatie van de notitie om advies is gevraagd,
ook al omdat dat niet in overeenstemming is met datgene wat in de adviesaanvrage
over de Cultuurnota 1997–2000 staat.Uit de adviezen van onder meer het IPO en de VNG en het verslag van het
onderwijsoverleg blijkt dat de notitie over het algemeen positief is onthaald.
Wel wordt naar voren gebracht dat het begrip cultuureducatie een brede invulling
moet hebben, dus niet alleen kunsteducatie, maar ook leesbevordering, het
culturele erfgoed, maar ook jeugdcultuur en inter- en multiculturele facetten
moet omvatten. Daarvoor is best iets te zeggen, maar omdat veel activiteiten
die iets met cultuur en onderwijs te maken hebben daardoor als het ware automatisch
onder cultuureducatie vallen, ontstaat wel het gevaar van vervaging; het dreigt
met andere woorden een containerbegrip te worden. Gelet op het beperkte budget
zullen keuzes moeten worden gemaakt, niet alleen in de concrete invulling,
maar ook in de prioriteitstelling. Ook zal duidelijk moeten worden aangegeven
welke rol Rijk, provincies en gemeenten in dezen hebben. Het sprak voor de
VVD-fractie vanzelf dat de eerste verantwoordelijkheid voor de uitvoering
gedragen wordt door de onderwijsinstellingen en culturele instellingen.Ondanks de nadere brief van 14 januari jl. bestaat er toch nog enige onduidelijkheid
over het financiële kader. In het onderwijsoverleg was sprake van 12
mln. extra, terwijl in de cultuurnotitie en de ontwerpbegroting werd gesproken
over 18,9 mln. Waarin zit dit verschil? Met de VNG was hij van mening dat de notitie veel goede voorbeelden uit
de praktijk geeft, maar ook dat er een heldere analyse van en inzicht in het
veld en het aanwezige onderzoeksmateriaal vooralsnog ontbreken. Volgens de
VNG zal er daardoor te weinig sprake zijn van een systematische aanpak van
de beleidsmaatregelen en dat deze te veel een ad hoc-karakter heeft.Niet duidelijk is in welke mate gemeenten nu reeds bijdragen aan de cultuureducatie.
Zij bekostigen onder meer muziekscholen en centra voor kunstzinnige vorming
en ook de provincies laten zich niet onbetuigd, maar de inspanningen van gemeenten
en provincies zijn nogal verschillend en zijn afhankelijk van de grootte van
de gemeenten en regionale tradities. Zijn de bewindslieden bereid in een verkennende
vervolgnotitie een duidelijke analyse daarvan te geven? De VVD-fractie zou
dit nieuwe beleid, wat zij op zich toejuicht, graag willen inkaderen in het
vele dat er nu al gebeurt. Zij zou daar graag een beeld van hebben, opdat
zij kan bezien of er lacunes zijn die zouden moeten worden opgevuld of dat
er wellicht heel veel dubbel gebeurt en of er wel sprake is van een goede
spreiding.De VBKO en de BPCO spreken de realistische verwachting uit dat gelet op
de beperkte middelen en de volle planning van vernieuwingsactiviteiten scholen
aan cultuureducatie geen hoge prioriteit zullen toekennen. Het ambitieniveau
mag inderdaad niet te hoog worden gesteld, maar enig idealisme, een wenkend
perspectief, zal toch wel stimulerend werken op scholen en culturele instellingen.
Het zou goed zijn als ruim de tijd werd genomen om vernieuwingen te implementeren.
De VVD-fractie zou ook willen aansluiten bij de bestaande infrastructuur,
zoals de bibliotheken die tegenwoordig niet alleen toegang bieden tot het
geschreven woord, maar ook tot beeld en geluid. De weg naar de bibliotheek
moet (weer) worden gevonden, fysiek en/of virtueel. In het overzicht
van acties in de notitie komen echter de woorden bibliotheek of mediatheek
niet voor, terwijl leesbevordering toch bij uitstek een onderdeel van cultuureducatie
is. Zijn er op dit punt nog nadere initiatieven van de bewindslieden te verwachten?Gelukkig is het niet de bedoeling om cultuureducatie als extra vak aan
de basisschool toe te voegen. De herziening van de eindtermen basisonderwijs
zal zeker een zwaar accent leggen op taal en taalvaardigheid. Daarnaast moet
er buiten de officiële schooltijd ruimte komen voor het kennisnemen van
allochtone levende talen, zoals Turks, Marokkaans, Chinees. Ook voor culturele
kunstzinnige vorming II zal 1997 het jaar van de waarheid worden. De heer
Cornielje had hoge verwachtingen van de vakontwikkelgroep die zich bezighoudt
met het opstellen van een overwegend theoretisch leerplan. Liggen de werkzaamheden
overigens nog op schema? Als zij er niet in slaagt om een brug te slaan tussen
verschillende culturele en kunstzinnige disciplines kan een verdere concretisering
van het begrip cultuureducatie wel worden vergeten omdat die immers een nog
veel grotere spanningsboog kent.De VVD-fractie was zoals bekend groot voorstander van het fenomeen sterscholen
en magneetschool, waar op het grensvlak van schooltijd en vrije tijd extra
aandacht wordt besteed aan dans, drama, sport, muziek, enz. Veelal worden
ook innige relaties onderhouden met conservatoria, dansacademies, NOC/NSF.
Leerlingen kiezen zo'n school vanwege het klimaat dat er heerst en de mogelijkheden
om enerzijds een goede algemene ontwikkeling te krijgen en zich anderzijds
voor te bereiden op een sportieve of culturele loopbaan. Is de staatssecretaris
bereid voor de behandeling van het wetsvoorstel profiel tweede fase een overzicht
te verstrekken van de scholen die deze mogelijkheden nu al bieden?Ook de heer Cornielje sprak zijn bewondering uit voor het door de Stichting
omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek ontwikkelde lesmateriaal. Hoe
zou dat materiaal overdraagbaar kunnen worden gemaakt als er niet één
vak omgevingseducatie mag komen? De kosten wegen immers niet op tegen de baten,
zij het misschien wel in pedagogisch-didactische termen.Het is nog onduidelijk hoe de schaarse middelen worden verdeeld en door
wie en welk beoordelingskader wordt gehanteerd. Ook de VVD-fractie wil zeker
geen nieuwe bureaucratie optuigen, maar wilde ook willekeur en wellicht zelfs
vriendjespolitiek voorkomen. Zij was er dan ook geen voorstander van om de
G4 of G15 anders te behandelen bij het toekennen van proefprojecten. Alleen
inhoudelijk goede projectvoorstellen zouden moeten worden gehonoreerd en totdat
er een beoordelingskader is uitgewerkt, zouden de middelen volgens haar naar
evenredigheid over de convenantspartners moeten worden verdeeld.De fractie van de heer Rabbae (GroenLinks) was erg enthousiast
over de beleidsintenties van de bewindslieden, over deze nieuwe en gezonde
frisse wind door de samenleving. Dat «gezonde» is ook gebaseerd
op wetenschappelijk onderzoek in Zweden waaruit is gebleken dat beleving van
cultuur, in welke vorm dan ook, niet alleen goed is voor de geest, waardoor
men zich beter kan verweren tegen bijvoorbeeld spanningen, maar ook voor de
levensduur.Met deze notitie wordt de relatie tussen onderwijs en cultuur versterkt
en wordt het draagvlak voor cultuureducatie aanzienlijk verbreed. Als wordt
gesproken over het schoolklimaat als doelstelling van het integreren van cultuur
in een school, sloot hij zich eerder aan bij de opvattingen van zowel de onderwijsraad
als de Raad voor cultuur; het is meegenomen als het klimaat op school daardoor
milder en beter wordt. De leerplicht draagt ook bij aan verbetering van het
klimaat in de samenleving, maar is daartoe toch niet alleen ingesteld. Cultuur
is een belangrijke investering in mensen, in dit geval in kinderen en hoeft
met andere woorden niet gelieerd te worden aan een instrumentele
doelstelling.Beide bewindslieden stellen terecht dat het ook gaat om een wisselwerking
tussen de verschillende culturen in het onderwijs en wijzen in dat verband
terecht op de positie van de allochtone levende talen, maar er wordt zo wel
weer een onderwijskundige hypotheek gelegd op deze talen en hun positie in
de scholen.Met anderen had hij zorg over de positie van VBO en MAVO die toch weinig
mogelijkheden hebben om hun leerlingen in aanraking te brengen met culturele
aspecten. De bewindslieden doen terecht een beroep op de sector om creatief
te werk te gaan, maar het is niet meer dan dat en biedt zeker geen oplossing
voor dit probleem. Zijn de bewindslieden bereid zich nog te beraden op mogelijkheden
voor deze sectoren van het onderwijs, ook al is het geen eindonderwijs en
kan er in de vervolgopleiding aandacht aan cultuur worden besteed?Er wordt terecht grote aandacht besteed aan de positie van de school en
de leerkrachten als dragers en overdragers van cultuur in de richting van
de leerlingen en terecht gesteld dat daar ook in het kader van de lerarenopleiding
aandacht voor zal moeten zijn, maar op vele scholen is de leerlingenpopulatie
geen goede weerspiegeling van de populatie van de leerkrachten. Het zou daarom
goed zijn als in de lerarenopleiding werd geprobeerd de wisselwerking tussen
de verschillende culturen tot haar recht te laten komen.De bewindslieden zien op de scholen graag cultuurcoördinatoren maar
als er op het terrein van de cultuur al zoveel werklozen zijn – musici,
kunsthistorici, enz. – zouden die dan niet voor dat coördinatorschap
in aanmerking kunnen c.q. moeten komen?Zowel de onderwijsraad als de Raad voor cultuur bepleiten een centraal
punt, maar de bewindslieden kiezen daar wel, maar eigenlijk ook weer niet
voor. Hoe willen zij die centrale «regie» nu eigenlijk organiseren?Het is de bedoeling om wat financiële middelen naar de scholen te
schuiven ten behoeve van cultuureducatie en, nogmaals, de heer Rabbae vond
dat een goede zaak, maar de scholen zijn toch autonoom. Als de scholen er
al voldoende aan doen, zullen zij dat ongetwijfeld blijven doen en voor hen
is oormerking van de gelden dan ook niet nodig, maar wellicht is voor andere
scholen toch enige druk op de ketel in de zin van oormerking wel verstandig. Antwoord van de regeringHet was staatssecretaris Nuis niet bekend dat wetenschappelijk
onderzoek had aangetoond dat cultuur de levensduur verlengt, wel was hij ervan
overtuigd dat cultuur het leven verbreedt en verdiept. Daarom was hij het
er ook van harte mee eens dat bij het bevorderen van de cultuurbeleving de
nadruk moet worden gelegd op degenen die er het minst toe (kunnen) komen en
dus het risico lopen om het minst van die verbreding te profiteren. Niet voor
niets had hij in de Cultuurnota als eerste aandachtspunt opgenomen de educatie
van jongeren en als tweede het interculturele, punten die ook in deze notitie
tot uiting komen. Vanuit het culturele veld is daarop zeer positief gereageerd,
want vele instellingen proberen van oudsher al cultuureducatie te bevorderen.Uit de gesprekken met de acht convenantsgebieden bleken ook de gemeenten
er zeer positief tegenover te staan en bleek een grote bereidheid te bestaan
om zelf ook financiële middelen beschikbaar te stellen en er creatief
mee aan het werk te gaan. Het gaat er nu om die creativiteit ten volle uit
te nutten door waar nodig barrières weg te nemen en, zij het in bescheiden
mate, met financiële middelen.Het totale budget bedraagt 17,8 mln. per jaar; 6,9 mln. uitvoering nota
Kunsteducatie, 7,7 mln. extra rijksmiddelen en 3,2 mln. van de convenantspartners. Deze notitie beslaat een kruispunt van benaderingswijzen; in het onderwijs
worden zaken vaak heel anders aangepakt dan in de cultuurwereld. De decentrale
aanpak is natuurlijk voor de cultuurwereld en wat minder voor de onderwijswereld,
maar die blijkt er in de praktijk toch ook heel goed mee te kunnen werken.
Dat decentrale houdt in dat de uitvoeringsstructuur niet helder is, al moet
worden toegegeven dat die ook nog moet worden afgerond.In de Cultuurnota werd inderdaad nog gesproken over regiegroepen, maar
al snel werd geconcludeerd dat dit een wat zware optuiging was. Het centrale
punt is afgewezen omdat dat nog zwaarder en bureaucratischer zou zijn en ook
niet zou aansluiten bij de praktijk van het werk. Op dit moment wordt met
de convenantspartners gesproken over een projectplan per convenantsgebied.
Elk gebied krijgt evenveel middelen. Er wordt nu gesproken over de criteria
waaraan die plannen worden getoetst. Het zijn niet alleen structurele criteria –
simpel, snel beslissen, goede afstemming, procedure – maar ook wordt
gekeken naar optimale samenwerking, overdraagbaarheid, kwaliteit, optimale
betrokkenheid van de scholen. De partners hebben beloofd voor juni met een
projectenplan te komen, maar als er al projecten zijn waarvan iedereen overtuigd
is dat het binnen de criteria zal vallen, dan kan daarmee alvast worden begonnen.
Er is uit beide directies van het ministerie een projectgroep samengesteld
die heel goed in staat is om de lichte toetsing uit te voeren. In juni is
het beeld zo'n beetje compleet en de bewindsman was graag bereid de Kamer
dan te informeren over wat er het komende jaar zoal staat te gebeuren. Ook
zegde hij toe een inventarisatie te laten maken van wat er nu zoal gebeurt.
Bovendien zal duidelijk moeten zijn dat de gelden die de convenantspartners
bijdragen extra geld is. Wat hij nog niet kan overzien is of hij zou kunnen
verbieden om het geld te gebruiken voor schoolbibliotheken omdat scholen die
toch al hadden moeten hebben.Naar aanleiding van deze discussie met de commissie zal hij zeker grotere
nadruk vestigen op het VBO/MAVO. Hij gaf toe dat het niet eenvoudig zal zijn,
maar toch leek het hem heel wel mogelijk om voor die doelgroep goede projecten
te ontwikkelen. Ook leek het hem voor die doelgroep van belang dat het VBO
meer aan cultuureducatie gaat doen, al kan dat er niet voor in de plaats komen.De bewindsman was mevrouw Liemburg dankbaar voor het aangeven van mogelijke
valkuilen. Het was zeker niet de bedoeling om de indruk te wekken dat het
om iets heel nieuws gaat; het is een nieuwe impuls op een weg die al ingeslagen
is. De brief van de NBLC komt eigenlijk neer op een verzoek om de gelden te
oormerken, maar dat is niet mogelijk in het onderwijsbudget noch kan de rijksoverheid
dat doen in de richting van de gemeenten. Wel kan het door de NBLC aangedragen
aspect bij de inventarisatie worden meegenomen. De teruggang van de schoolbibliotheken
is inderdaad zorgelijk en ook enigszins bevreemdend omdat binnen de cultuureducatie
toch ruime aandacht wordt besteed aan leesbevordering. Het criterium zou daarom
eerder moeten zijn evenwicht en diversiteit.Cultuureducatie is een ruim begrip, maar de bewindsman was er niet zo
bevreesd voor dat er alles onder zal worden gebracht. Wel is te zien dat in
de convenantsgebieden verschillende nadrukken worden gelegd, zelfs binnen
een convenantsgebied. Dat is ook wel begrijpelijk want in een stad die over
veel kunst beschikt is het nu eenmaal eenvoudiger om kunst de school in te
brengen. De omgeving van een school is vaak bepalend voor het concrete aanbod
en wat daarmee kan worden gedaan. In vrijwel elke omgeving komt de een of
andere uiting dan wel vorm van kunst voor, vaak meer dan op het eerste gezicht
lijkt.Het is de bedoeling om de eigen projectgroep ook de evaluatie te laten
uitvoeren. De beoordeling van de invloed van de projecten op de einddoelstelling
kan eigenlijk pas over enkele jaren plaatsvinden.Over de nieuwe media heeft de Raad voor cultuur pas een zeer interessant
rapport uitgebracht, waarin een aanpak binnen verschillende vakken wordt voorgesteld
waarbij niet alleen gebruik wordt gemaakt van nieuwe media als leermiddelen,
maar waarbij ook aandacht wordt gevraagd voor het leren onderscheiden in wat
er vanuit die media op de burgers afkomt. Binnenkort zullen de bewindslieden
daarover met een standpunt komen.Cultuureducatie is inderdaad een zelfstandige doelstelling en het is zeker
meegenomen als dat het klimaat op de school bevordert, maar met schoolklimaat
doelde de bewindsman eigenlijk meer op de samenhang van alle culturele aspecten.
Cultuur zit als het ware al dan niet in het klimaat van de school verweven,
meer nog dan in leervakken. Het is dus meer het culturele klimaat van de school
en dat zou op de in de notitie voorgestelde wijze zijns inziens heel goed
kunnen worden bevorderd.De heer Van der Vlies stelde terecht dat het moeilijker is om de scholen
waaraan tot nu toe weinig of niets aan cultuureducatie wordt gedaan mee te
krijgen, maar verplichtingen op dat punt zullen al gauw als strijdig worden
gezien met de autonomie van de scholen. Er kunnen wel projecten worden verzonnen
om juist ook die scholen erbij te betrekken.Een van de valkuilen die mevrouw Liemburg schetste, was dat na deze omslag
ervoor moet worden opgepast dat er binnen al te lange tijd weer niet wordt
bezuinigd. Overigens zijn deze nieuwe middelen, al is het inderdaad een bescheiden
hoeveelheid, al voorzien in het regeerakkoord. Het ligt dan ook zeker niet
in het voornemen van in ieder geval deze regering om hierna op dit punt weer
te gaan bezuinigen.Wat betreft de suggestie van de heer Rabbae om werkloze kunstenaars bij
kunsteducatie op scholen te betrekken, wees de bewindsman erop dat steeds
meer kunstinstellingen, ook voor amateurkunst, zich op dit punt op scholen
richten. Hij vond dat een goede zaak, omdat iets toch het best kan worden
overgedragen door bij uitstek deskundigen. De suggestie vond hij zo de moeite
waard dat hij toezegde die mee te nemen bij de uitwerking van het flankerend
beleid van de WIK, zoals de heer Beinema suggereerde. Overigens vond hij het
van belang om ook werkende kunstenaars erbij te betrekken.Uit onderzoek is gebleken dat voor scholen de overigens toch al zozeer
gereduceerde toegangsprijs voor musea in feite niet het probleem is, maar
veel meer het vervoer van de scholieren. Iets anders ligt het bij het individuele
museumbezoek van jongeren. Om dat te bevorderen zijn al veel instrumenten
ontwikkeld, maar als daar nog barrières blijken te bestaan, zouden
die zoveel mogelijk moeten worden weggenomen.Ten slotte ging de bewindsman in op de gevolgde procedure van de adviesaanvrage
aan de twee raden. Het is zeker niet de bedoeling om het in het vervolg op
eenzelfde manier te doen, maar in dit geval lag het ietwat anders. In de Cultuurnota
was het idee van deze notitie al opgenomen. Voor die nota is de voorgeschreven
adviesprocedure gevolgd. Het was toen de keuze om de notitie cultuur en school
weer eerst voor advies aan de raden voor te leggen, dus niet tegelijkertijd
uit te brengen met de Cultuurnota, of om haar tegelijkertijd uit te brengen
en vervolgens daarover advies te vragen.Staatssecretaris Netelenbos memoreerde dat zij met name bij
de schoolleiding groot enthousiasme heeft bespeurd voor de voorliggende voorstellen,
ook al omdat het er niet om gaat iets meer te doen, maar om iets anders te
doen, hetgeen onder meer wordt gefaciliteerd door een overzicht van wat er
in de wereld van de cultuur zoal te koop is wat in de scholen kan worden gebruikt.
Iedere school doet op eigen wijze en in eigen mate aan cultuureducatie en
de meeste scholen vinden het een verrijking als dat samen met culturele instellingen
kan.De scholen hebben ook ruimte in het lesprogramma voor dit soort zaken.
Het basisonderwijs bijvoorbeeld heeft zo'n 20% vrije ruimte naast de culturele
vakken die er al zijn en hetzelfde geldt voor het voortgezet onderwijs.
Dat biedt zeker mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen, zoals nieuwe media,
ten volle te benutten. Ook in de samenwerking tussen scholen en bibliotheken
zijn de laatste tijd nieuwe impulsen te ontwaren. De bewindsvrouwe was er
gelet op de reacties dus al met al van overtuigd dat men het in het onderwijs
zeker niet ziet als een verzwaring, maar als een ondersteuning bij het creatief
omgaan met cultuur in de school.Zij onderkende dat hier ook de relatie met de verlengde schooldag aan
de orde is. Bij de invulling daarvan zijn vele instellingen, gemeenten en
de regio's betrokken en omvat ook met name muziekvorming, sport, dans en drama
en creatieve handvaardigheid. Onderwijs in allochtone levende talen past daar
prima bij.De onderwijsinspectie speelt natuurlijk een rol, ook bij de evaluatie,
want die kan heel goed beoordelen hoe in het schoolwerkplan, maar ook in de
praktijk een en ander is opgenomen en plaatsvindt. In de jaarplanning van
de inspectie zal dit aspect zeker worden opgenomen. Uiteraard zullen daarbij
ook de Raad voor cultuur en de inspectie voor kunstzinnige vorming worden
betrokken. Natuurlijk worden deugdelijkheidseisen anders bezien door de inspectie
dan dit soort aangelegenheden, maar de inspectie heeft toch ook de taak om
toe te zien op integraal schoolbeleid.Deugdelijkheidseisen hebben een duidelijke relatie met kerndoelen. Als
culturele educatie algemeen als belangrijk wordt gezien, dan kunnen kerndoelen
voor een aantal aan cultuureducatie gerelateerde vakken daaraan worden aangepast.
Voor een aantal aan cultuureducatie gerelateerde vakken is dat al gebeurd.
Voor de invulling van de kunstvakken in de basisvorming is via amendering
een artikel in de wet opgenomen waarin wordt bepaald dat het eerste jaar van
de basisvorming kan worden gebruikt als oriëntatiejaar, maar in de praktijk
komt daar nog niet erg veel van, ook omdat veel scholen dat niet goed blijken
te kunnen organiseren. Bij de verdere uitwerking van de notitie kan worden
bezien hoe met steun van verschillende culturele instellingen uit de omgeving
dat oriëntatiejaar meer inhoud kan worden gegeven.Er zijn circa 8000 scholen voor primair onderwijs en circa 750 scholen
voor voortgezet onderwijs en met die aantallen dreigt al gauw een grote bureaucratie
te ontstaan. Juist daarom moeten de voorstellen via een lichte procedure regionaal
worden uitgewerkt, waarbij uiteraard rekening moet worden gehouden met de
wensen en verlangens van scholen. Maar via de lijnen van de gemeenten worden
er al veel contacten met de scholen onderhouden.Er zijn scholen die achterblijven, maar er zijn er ook vele die voorlopen.
Als de voorstellen uitsluitend worden gericht op die achterblijvers is het
gevaar dat onderwijsinnovatie niet goed uit de verf komt. Ook wat dit betreft,
zal de middenweg moeten worden gevolgd en mogen de voorlopers zeker niet worden
vergeten. Zij moeten enthousiast worden gehouden, ook om zo als het ware op
te treden als ambassadeurs in de netwerken waarin scholen over het algemeen
toch al zitten. Van de achterblijvers zal moeten worden bezien waarom ze achterblijven
en hoe ze kunnen worden gestimuleerd. Ook mag de rol van de ouders niet worden
onderschat, want vaak waarderen zij juist wel een brede culturele vorming
van hun kinderen. Het concept van bijvoorbeeld de magneet-, loot- en ster-school
heeft immers niet voor niets een zeer goede uitstraling. De bewindsvrouwe
zegde toe te proberen een inventarisatie van dergelijke voortrekkersscholen
op te stellen. Dat zal in ieder geval mogelijk zijn voor de lootscholen.Zij gaf vervolgens toe dat verbetering van het schoolklimaat geen primaire
doelstelling mag zijn, maar wilde toch wel het belang ervan benadrukken. Juist
bij VBO/MAVO-scholen is een van de argumenten om op dit punt actiever te worden
de erkenning dat het er inderdaad wat toe doet. Toch blijft het op deze scholen
ietwat achter en het zou dan ook heel goed zijn om daar bij de
verdere uitwerking specifieke aandacht aan te besteden.Zij stipuleerde vervolgens dat de scholen autonoom zijn in de invulling
van de lessentabellen. Het ministerie geeft slechts adviestabellen uit. Scholen
zijn dus vrij om lessen van 45 minuten in te voeren om zo tijd te genereren
voor andere zaken die zij belangrijk vinden.Het CKV II is onderwerp van studie in de vakontwikkelgroep. Onlangs heeft
de Kamer daarover nog een brief van de VSNU gekregen die blijkbaar al bepaalde
conclusies had getrokken. Zij was zover nog niet. De vakontwikkelgroep heeft
de opdracht om binnen een jaar te komen met de uitwerking van dat nieuwe vak
met name voor het VWO en die tijd is nog niet om. Aangezien haar geen andere
berichten hadden bereikt, ging zij er vooralsnog van uit dat de werkzaamheden
op schema liggen.Het project bestuurlijke vergroting in het basisonderwijs zal hopelijk
ook tot gevolg hebben dat meer vakdocenten met verschillende specialisaties
kunnen worden aangetrokken die kunnen werken op verschillende scholen.Ten slotte memoreerde zij dat de provincie Noord-Brabant al lange tijd
initiatieven ontwikkelt om werkloze kunstenaars bij het kunstonderwijs te
betrekken, maar het verdient zeker aanbeveling om dat ook elders te doen. Nadere gedachtewisselingMevrouw Liemburg (PvdA) stelde het op prijs dat ook de bewindslieden
cultuureducatie zien als integraal onderdeel van in dit geval het onderwijs,
maar in feite van het gehele leven, waarmee haars inziens een kentering in
het beeld is ontstaan dat als er bezuinigd moet worden het eerst naar de cultuur
wordt gekeken.Al met al leek haar de aanpak wel een goede, ook al omdat daarmee een
goede spreiding kan worden bereikt. Het toetsingskader wachtte zij met belangstelling
af.Ten slotte wees zij erop dat het over het algemeen nogal vreemd wordt
gevonden als bijvoorbeeld musici niet kiezen voor een solocarrière
maar voor muziekonderwijs aan kinderen. Vaak heeft men het idee dat de betrokken
musicus maar voor het onderwijs kiest omdat hij/zij toch niet goed genoeg
is om op te treden. Echter, in andere landen wordt de keuze voor de pedagogische
kant juist wel gewaardeerd. Voor het creëren van een groter draagvlak
voor kunsteducatie zou het goed zijn om te proberen ook dat beeld te veranderen
en dat men in Nederland niet het idee heeft dat men als kunstenaar mislukt
is als men ervoor kiest om met kinderen te werken.Mevrouw Lambrechts (D66) had wel vertrouwen in de gekozen aanpak
en ging ervan uit dat uit de toegezegde uitwerkingsnotitie duidelijk zal blijken
dat de scholen er voldoende bij betrokken zijn.Zij had in eerste termijn gezegd dat voor haar o.a. belangrijk is dat
er meer aan cultuureducatie gebeurt op VBO/MAVO en dat het resultaat van het
beleid daar met name zichtbaar zou moeten zijn, maar ook op vele andere scholen
gebeurt er nog weinig aan cultuureducatie, dus mag niet alle aandacht alleen
maar uitgaan naar VBO/MAVO. Bij het VBO/MAVO is er wel iets bijzonders aan
de hand en geven zowel de onderwijsraad en de Raad voor Cultuur aan dat zij
nog geen goed zicht hebben op de belemmerende factoren die daarbij een rol
spelen. Daarom herhaalde zij haar pleidooi om de raden specifiek op dat punt
om advies te vragen.Wat het omgevingsonderwijs betreft, herhaalde zij haar vraag naar de overdraagbaarheid,
ook in financiële zin.Ook de heer Beinema (CDA) waardeerde het antwoord van de bewindslieden,
maar de voortgang in de gesprekken met en in de convenantsgebieden
was hem nog niet echt duidelijk en ook niet of het ministerie erbij betrokken
blijft.Voorts had hij nog niet begrepen of de budgetten in ieder geval in deze
kabinetsperiode gelijk zullen blijven.Ook had hij geen antwoord vernomen op de opmerkingen over de Stichting
omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek.Ook de heer Van der Vlies (SGP) wachtte de verdere ontwikkeling
en nadere informatie met belangstelling af. Met anderen was hij van mening
dat goed in de gaten moet worden gehouden welke scholen achterblijven, maar
uit de praktijk is hem wel gebleken dat indien een school erin slaagt een
docent aan te trekken van welk vak dan ook, maar die wel de kunst verstaat
om leerlingen enthousiast te maken, de school – de leiding en de collega's –
daar zeker voor openstaat. Dat alles neemt niet weg dat het natuurlijk het
beste zou zijn indien er in de lerarenopleiding al voldoende aandacht aan
kunsteducatie werd besteed.De overdraagbaarheid naar de over- en achterblijvende scholen bleef voor
hem vooralsnog een punt van zorg, maar dan moet maar worden geprobeerd al
werkende weg de nodige «zending» in hun richting te bedrijven.De heer Cornielje (VVD) vond het in ieder geval een verdienste
van deze notitie dat zij de cultuureducatie meer op de politieke en maatschappelijke
agenda heeft geplaatst als eerste stap waarop er zeker nog vele moeten volgen.
Vandaar zijn vraag om een heldere analyse waarom ook de VNG in het onderwijsoverleg
heeft gevraagd.In juni komt het toetsingskader dat nu door de convenantspartners wordt
ontwikkeld, zodat er straks één toetsingskader is dat alle partners
gebruiken om de aanvragen in de eigen regio's te toetsen.Hij was het ermee eens dat VBO/MAVO onderdeel van dat toetsingskader zou
moeten uitmaken. Er moet echter ook rekening mee worden gehouden dat deze
onderwijsvorm in feite eerstefaseonderwijs is waarop altijd nog een tweede
fase volgt waarin ook het een en ander aan cultuureducatie kan worden gedaan.
In het nadere advies van de onderwijsraad en de Raad voor cultuur zou die
tweede fase dan ook moeten worden meegenomen.Naast dat er sprake is van kunst om school, is er ook sprake van natuur
om school. In Amsterdam bijvoorbeeld is er in de buurt van scholen weinig
natuur, maar veel cultuur, in kleinere steden op het platteland zal er meer
sprake zijn van natuur dan van cultuur en dus zullen de scholen ook naar andere
plaatsen moeten met hun leerlingen. Ook aan dit aspect zou zijns inziens in
dat toetsingskader aandacht moeten worden besteed. Cultuur is immers niet
evenredig over het land verspreid, maar iedereen moet wel in de gelegenheid
worden gesteld om ermee in contact te komen.Hij herhaalde dat de bibliotheek of mediatheek zijns inziens toch weer
opnieuw moet worden ontdekt. Met de moderne technologie kunnen verbindingen
worden gelegd tussen scholen en bibliotheken en hij zag graag een actieve
houding van de bewindslieden om de weg naar de bibliotheek weer te vinden.Ten slotte merkte hij op dat het ambitieniveau realistisch moet blijven.
Er zijn immers maar beperkte middelen en de verandercapaciteit van het onderwijsveld
dat al zoveel moet doen, is eveneens beperkt. Een te hoog ambitieniveau kan
alleen maar teleurstelling teweegbrengen en die zou hij in ieder geval graag
willen voorkomen.Staatssecretaris Nuis merkte allereerst op dat ambtenaren van
het ministerie in ieder geval betrokken zijn bij de gesprekken over het toetsingskader.
Het is overigens niet alleen de bedoeling om dat in juni vast
te stellen, maar ook de bestedingsplannen en over dat geheel zal hij de Kamer
nader berichten, vergezeld van de al toegezegde inventarisatie.Hij was het over het algemeen eens met de opmerkingen van mevrouw Liemburg,
maar met name met die van haar schets van de musicus die «maar»
in het onderwijs gaat. Op deze relevante opmerking zal zeker terug worden
gekomen bij het plan van aanpak voor het onderwijs in de kunstvakken.Hij voelde er niet veel voor om de Raad voor cultuur een advies te vragen
over VBO/MAVO, want volgens hem kunnen uit de praktijk betere lessen worden
getrokken dan de raad kan geven. Overigens is het adviesprogramma van de raad
al overvol.De budgetten zijn voor vier jaar vastgesteld en er zal te zijner tijd
wel blijken of er nog meer middelen nodig zijn.Het project van de Stichting omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek
zal naar hij aannam in de regio Noord- en Zuid-Holland worden aangemeld en
in het projectenplan kunnen worden opgenomen.Hij gaf de heer Cornielje toe dat niet elke school in de eigen omgeving
dezelfde cultuuruitingen heeft, maar hij bleef erbij dat niet mag worden onderschat
wat er in een omgeving aan cultuur voorhanden is. Gelukkig is in Nederland
niet alle cultuur geconcentreerd in enkele grote plaatsen.De opmerking dat de bibliotheek opnieuw ontdekt zou moeten worden, had
hem enigszins verbaasd, want hij had juist de indruk dat de afgelopen decennia
de aantrekkelijkheid van de openbare bibliotheken zo was vergroot, zeker voor
jongeren, maar natuurlijk was hij het er wel mee eens dat jongeren gestimuleerd
moeten blijven om naar de bibliotheek te gaan.Ook staatssecretaris Netelenbos was de mening toegedaan dat
een advies van de onderwijsraad over VBO/MAVO niet veel nieuwe gezichtspunten
zal opleveren. Het is al bekend dat het grote knelpunt daar toch het gebrek
aan tijd en het zeer brede vakkenpakket is. Het is de bedoeling om dat vakkenpakket
nader te bezien en dat gebeurt op dit moment ook via de ontwikkeling van examenprogramma's.
Naarmate het lukt om meer lucht in dat programma te brengen, hebben de scholen
meer mogelijkheden om iets aan cultuureducatie te doen. Ook kan worden geprobeerd
om de cultuursector meer te betrekken bij bijvoorbeeld de beroepsvoorbereiding
en uit de ervaringen die daarmee in de verschillende convenantsgebieden worden
opgedaan, kan alleen maar lering worden getrokken voor toekomstige impulsen.De centrale opdrachten aan de SLO zijn opgenomen in de meerjarenprogrammering
van het Rijk en die is al belegd met allerlei nieuwe ontwikkelingen rondom
kerndoelen en eindexamenprogramma's. Er bestaat ook enige ruimte voor veldaanvragen.
Als de SLO nog iets zou moeten worden opgedragen in het kader van rijksaanvragen
zal dat moeten worden bezien op basis van een goede prioriteitstelling.Ten slotte herinnerde zij eraan dat de Kamer in het voorjaar de ICT-nota
krijgt voorgelegd. Sommige regio's en steden maken nu al op een zeer interessante
manier gebruik van het ICT in het onderwijs, juist door musea en bibliotheken
aan de school te koppelen. Zo is het mogelijk een museum te bezoeken zonder
er daadwerkelijk heen te gaan. Ook kan heel goed gebruik worden gemaakt van
cd-rom. Natuurlijk is dat iets anders dan wanneer men er fysiek aanwezig is,
maar in ieder geval voor een eerste kennismaking toch een zeer goed hulpmiddel. De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Roovers XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van
Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66), Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen
(CDA), Van der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Bakker (D66), Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), Rehwinkel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers
(VVD), Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA), Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-VIII-75.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl