Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van VROM (XI) voor het jaar 2001; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-XI, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-XI nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam123456, 8, 10, 55a en 637 en 5289, 55b, 62 en 65101112131415161718192021222324252627 en 3328293031, 34 en 1423233343536373839404142434445464748495051 en 6152535455a55b565758 en 605960616263646566676869 en 14470717273747576777879a79b8081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113Gemiddeld huurstijgingspercentage per type verhuurder
exclusief harmonisatie ineens Gemiddeld huurstijgingspercentage exclusief harmonisatie
ineens 114115 en 116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154 en 155156157158159160 en 161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182Bijlage bij beantwoording schriftelijke vragen over de
VROM-begroting 2001 (bij vraag 6) (FEZ 2000 031 056)Milieudruk als gevolg van economische groeiAanleidingBerekeningswijzeWelke milieu-issues hebben een relatie met economische
groei?Tabel 1 Extra milieudruk door meer-dan-behoedzame groei
per milieu-issue Tabel 2. Financiële compensatie voor extra milieudruk
in 1999 Bijlage bij beantwoording schriftelijke vragen over de
VROM-begroting 2001 (bij vraag 82)Overzicht milieuconvenantenI. Gesloten en reeds vervallen convenanten1. Kwikoxydebatterijencode2. Drankverpakkingenverklaring3. PETP-flessen4. Vrachtwagenconvenant5. Alkalinebatterijen6. Afvaltransportverklaring7. Spuitbussenconvenant8. Gedragscode nikkel-cadmium batterijen9. Convenant Verpakkingen10. Energiebesparing bestaande Woningvoorraad11. Convenant Houten Binnentrappen12. Convenant Tropisch Hout13. Jongerenconvenant14. Convenant Kunststofafval Land- en TuinbouwONDERDEEL IIGELDENDE CONVENANTEN MAART 20001. Wasmiddelenconvenant2. Krattenconvenant3. Gewasbeschermingsmiddelenconvenant4. Asbest-frictie-convenant5. Convenant Afvalstoffenproblematiek Binnenvaart6. VOTOB-convenant7. SEP-convenant8. Ladingrestanten uit Duwbakken9. Bodemsaneringsprotocol Tankstations10. Schiphol-convenant11. Intentieverklaring Basismetaalindustrie12. Convenant Groen Label-stallen13. Convenant Kunststofafval Industrie14. Convenant Papiergeïsoleerde Kabelresten15. Intentieverklaring Chemische Industrie16. Milieubeleidsovereenkomst Grafische Industrie en Verpakkingsdrukkerijen17. Beleidsverklaring Milieutaakstellingen Bouw 199518. Bestuursovereenkomst Uitvoering Meerjarenplan Gewasbescherming19. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Zuivelindustrie20. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Olie- en
Gaswinningsindustrie21. Overeenkomst Uitvoering Milieubeleid Bloembollensector22. Intentieverklaring Inzamel- en verwerkingssysteem
Gebruikt Verpakkingsglas23. Intentieverklaring Inzamel- en Verwerkingssysteem
Oud-papier en -karton24. Convenant inzake Bodemsanering NS-percelen25. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Textiel-
en Tapijtindustrie26. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Papier-
en Kartonindustrie27. Convenant Glastuinbouw en Milieu28. Convenant Verpakkingen II29. Intentieverklaring de Kempen30. Convenant benchmarking energie-efficiency31. Convenant AVI's32. Intentieverklaring Tungelroyse beek33. Convenant herinrichtingsprojecten Tungelroyse beek34. Handvest Duurzaamheid HBO
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-XIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 194 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 XIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(XI) voor het jaar 2001nr. 5VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 10 oktober 2000De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel
van wet, heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van
vragen met de daarop gegeven antwoorden.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,ReitsmaDe griffier van de commissie,Jonker 1De hoeveelheid gestort afval is in 1999 voor het eerst
sinds 1985 toegenomen. Overweegt de regering de capaciteit van afval verbrandingsinstallaties
(AVI's) uit te breiden?In het kader van het Landelijk Afvalbeheersplan (LAP) worden momenteel
prognoses opgesteld voor het afvalaanbod in de periode tot 2010. De eerste
berekeningen laten zien dat als gevolg van de huidige economische groei het
afvalaanbod in de komende jaren zal blijven stijgen. Tevens blijkt dat, als
het huidige beleid wordt voortgezet, er een steeds groter gat ontstaat tussen
de hoeveelheid te verbranden afval en de verbrandingscapaciteit van de conventionele
verbrandingsinstallaties. Door intensivering van preventie en hergebruik zal
zowel de totale hoeveelheid afval als het overschot aan brandbaar afval moeten
worden teruggedrongen. Dit zal echter waarschijnlijk niet voldoende zijn.
Omdat de hoeveelheid brandbaar afval de komende jaren groter is dan de momenteel
beschikbare afvalverbrandingscapaciteit (AVI's) wordt momenteel in het kader
van het LAP en het daarvoor op te stellen Milieueffectrapport bezien hoe het
overschot aan brandbaar afval het beste kan worden verwerkt. Het streven is
daarbij om een zo hoog mogelijk energierendement te realiseren, omdat dit
mede bijdraagt aan het klimaatbeleid. Rekening houdend met alle daaromheen
spelende factoren (opengaan landsgrenzen voor brandbaar afval, geen verdringing
andere vormen van nuttige toepassing) zal in het LAP worden aangegeven hoe
het overschot aan brandbaar afval bij voorkeur dient te worden verwerkt. Het
opheffen van het huidige moratorium voor de conventionele avi's is een van
de opties die daarbij in beschouwing worden genomen. Het in stand houden van
het moratorium en streven naar verbranding van afvalstoffen in andere installaties
met hoog energierendement, is een andere optie. Het onderscheiden van bepaalde
stromen, zoals stedelijk afval die alleen verbrand worden (voorstel VVAV)
is nog weer een optie. In het ontwerp LAP (april 2001) zal de Kamer hierover
een besluit worden voorgelegd.2In Gasvormige en Vloeibare Energiedragers (GAVE) wordt
bestudeerd of en hoe (bio)brandstoffen op de korte termijn in Nederland kunnen
worden geïntroduceerd. Begin 2000 zou de Kamer worden ingelicht over
de resultaten van GAVE. Is inmiddels al meer bekend hierover?Begin van dit jaar is naar aanleiding van de resultaten van 1e fase van
GAVE door NOVEM een advies uitgebracht mede gericht op het vervolg en de mogelijkheid
van demonstratieprojecten. Dit advies gaf echter aanleiding tot enkele additionele
vragen aan NOVEM waarvan de beantwoording binnenkort is afgerond. De Kamer
zal nog dit jaar middels een brief worden ingelicht over de uitkomsten van
de 1e fase van het programma GAVE en het voorgenomen vervolg.3Sinds 1 januari geldt de verwijderingsbijdrage voor
wit- en bruingoed. Kan de regering inzicht verschaffen hoeveel wit- en bruingoed
inmiddels op de daarvoor bestemde locaties is ingeleverd?Voor het grote wit en bruingoed is het besluit verwijdering wit- en bruingoed
sinds 1 januari 1999 van kracht. Voor de kleine apparaten is dit 1-1-2000.
Er zijn door producenten en importeurs twee systemen voor de verwijdering
van de apparaten ingesteld: een voor ICT-apparatuur (computers e.d.) en een
voor consumentenelektrische en elektronische producten. Het eerste systeem
werkt met een betaling van de kosten voor verwijdering van de apparaten achteraf
door de producenten, waar de consumenten niets van zien. Het laatste
systeem werkt met een verwijderingsbijdrage, die bovenop de nieuwprijs van
producten wordt gezet.De resultaten, welke een zeer positieve trend laten zien, zijn als volgt:  1999tot 1 sept 2000Grote apparaten788 000
stuks764 000 stuks Kleine apparaten400 ton3 300 ton ICT2 400 ton4 160 ton4Kan inzicht verschaft worden hoeveel en welke producten
met het Milieukeurmerk door de ministeries gebruikt worden?Van de producten die thans een Milieukeurmerk hebben, is er een aantal
dat ook tot de reguliere aanschaffingen van ministeries behoort. Het gaat
daarbij met name om brandblusmiddelen, kantoormeubilair, kantoorbehoeften
(waaronder papier, schrijfgerei en ordners), papieren handdoeken en andere
toiletbehoeften en autoreinigingsmiddelen. Voor bijvoorbeeld gemeentelijke
overheden kunnen daar nog betonnen straatelementen aan toegevoegd worden.
Gezien de verscheidenheid aan inkooppunten, ook bij de ministeries, kan momenteel
geen inzicht worden gegeven in hoeveelheden. In het kader van een op te zetten
monitoringsprogramma Duurzaam Inkopen zal bezien worden of het mogelijk is
om in de toekomst betrouwbare cijfers te genereren.5Op blz. 5 wordt gesteld dat bij de ontwikkeling van
de ruimte deze jaren sterk de nadruk ligt op de stedelijke omgeving. Hoe interpreteert
de regering het begrip «stedelijke omgeving»? Hoe wil de regering
bevorderen dat naast aantrekkelijke steden een vitaal en dynamisch landelijk
gebied tot ontwikkeling komt?In de «stedelijke omgeving» heeft het wonen en werken een
stedelijk karakter. Met het verder toenemen van de dienstensector in de economie
wordt voor steeds meer mensen die stedelijke omgeving de dagelijkse werkelijkheid.
Een vitaal stedelijk gebied is daarvoor nodig. Maar voor de kwaliteit van
ons land als geheel is ook een vitaal landelijk gebied nodig. Het gemeenschappelijk
belang tussen die beide is groeiende: landbouw en natuur moeten de vitaliteit
van het landelijk gebied blijven dragen en leveren zo dan een opengehouden,
mooi en toegankelijk landschap op dat voor de stedelingen van grote waarde
is. In beperkte mate kan er ook plaats komen voor landelijk wonen, met name
via functieverandering (volgens «ruimte voor ruimte»-regeling).6, 8, 10, 55a en 63Kan worden toegelicht hoe is nagegaan op welke milieuterreinen
de economische groei ook daadwerkelijk extra belasting heeft opgeleverd en
op welke wijze compensatie kan worden geboden?Welk percentage is gehanteerd als behoedzaam groeicijfer?Hoeveel extra milieudruk is er op de verschillende
onderdelen zoals afval, energie, geluidhinder en nitraat?Wat is de objectieve redenering achter dit concrete
milieudrukpakket? Waar zijn de (RIVM-)cijfers die voor het jaar 1999 de extra
milieudruk objectief vaststellen?Hoe is de extra milieudruk vastgesteld? Welke doelgroepen
of sectoren hebben deze extra druk veroorzaakt? Welke extra maatregelen zijn
nodig? Kan de Kamer de studie voor het milieudruk pakket ontvangen? Was er
reeds in voldoende middelen en maatregelen voorzien voor het niveau van
de milieudruk dat verwacht was bij de opstelling van het Regeeraccoord?Voorafgaand aan de beantwoording van dit cluster van vragen aangaande
de methode waarmee de compensatie van extra milieudruk door een hogere dan
veronderstelde economische groei is onderbouwd, worden twee nuancerende opmerkingen
gemaakt:1. de berekeningen zijn dit jaar voor de eerste keer uitgevoerd; de dit
jaar gehanteerde methode zal worden geëvalueerd, en nagegaan zal worden
of de methode verder kan worden ontwikkeld met het oog op eventuele compensatie
volgend jaar;2. er bestaat geen één op één relatie tussen
de berekening van de extra milieudruk door RIVM en VROM, de voorgestelde maatregelen
om deze extra druk te compenseren, èn het milieudrukpakket dat uiteindelijk
in het Kabinet is vastgesteld; bij het laatste golden extra overwegingen als
enerzijds beschikbaarheid en uitvoerbaarheid van de maatregelen en anderzijds
verenigbaarheid met het Regeeraccoord en aansluiting bij het geheel aan intensiveringsmaatregelen.De methode zelf is het duidelijkst uiteengezet in een Bijlage bij de brief
van de minister van VROM aan de minister van Financiën inzake de begrotingsvoorbereiding
2001 (Beleidsbrief) van 16 maart 2000. Dit stuk wordt als bijlage bij het
antwoord op deze kamervraag meegestuurd (Bijlage met nr. FEZ 2000 031 056).Gemeld moet worden dat bij de berekening van de extra milieudruk in deze
Bijlage nog uitgegaan wordt van een economische groei van 2%. Later zijn deze
berekeningen zo goed als mogelijk aangepast om recht te doen aan het gegeven
dat het milieubeleid van deze kabinetsperiode ontwikkeld is tegen de achtergrond
van hogere groeicijfers dan het zogenoemde behoedzame groeicijfer (zie hiervoor
verder het antwoord op vraag 5 bij het Milieuprogramma). Zowel de berekende
milieudruk als de benodigde financiële middelen om deze druk te compenseren
komen lager uit bij 2,75 % referentie-groei.7 en 52Waarom wordt in 2001 (dus achteraf) gekeken of er in
2000 ook sprake is geweest van extra economische groei?Hoe kan de regering nu weten welke milieudrukcompensatie
in de jaren 2002 t/m 2004 nodig is? Wordt hiermee de toezegging om dit elk
jaar vast te stellen op basis van de extra groei hoger dan behoedzaam losgelaten?De compensatie-afspraak uit het Regeeraccoord geldt voor de gehele Kabinetsperiode.
Er zal dus gedurende deze Kabinetsperiode elk jaar ten tijde van de begrotingsvoorbereiding
worden bekeken of en hoe er extra milieudruk door meer dan veronderstelde
economische groei moet worden gecompenseerd. Dit kan alleen achteraf, omdat
pas na afloop van het kalenderjaar realisatiecijfers over de economische groei
beschikbaar komen, waarmee vervolgens een berekening gemaakt wordt van de
gerealiseerde milieudruk in dat jaar (zie voor de methode het antwoord op
vraag 6). Het feit dat de regering structureel extra gelden heeft toegekend
ook voor de jaren 2002 t/m 2004 doet hieraan geen afbreuk. De kosten die gemoeid
zijn met compenserende maatregelen zijn grotendeels uitgedrukt als kosten
per jaar, die jaarlijks terugkomen, en dus niet als eenmalige investeringen.
Het milieudrukpakket is gebaseerd op deze jaarlijkse kostenopgaven. Door het
structurele karakter van de verhoging kunnen enerzijds doorlopende kosten
gedekt worden en kunnen anderzijds de maatregelen meer gespreid worden in
de tijd (zie verder het antwoord op vraag 9 e.a.). 8Welk percentage is gehanteerd als behoedzaam groeicijfer?Zie antwoord op vraag 6.9, 55b, 62 en 65Uit welke componenten is het bedrag van 1,3 mld gulden,
ter compensatie van de extra milieudruk, opgebouwd?Waarom laat de regering de effectiviteit van dit concrete
pakket niet zien zodat objectief zou kunnen worden vastgesteld dat dit pakket
de milieudruk ook daadwerkelijk compenseert?In hoeverre is het mogelijk via preventieve maatregelen
de extra milieudruk als gevolg van de verwachte economische groei te voorkomen?
En komt deze preventie ook terug in het NMP4?Kan het zgn. milieudrukpakket (de voorgestelde maatregelen)
worden toegelicht voor wat betreft keuze en uitwerking? Betreft het hier in
alle gevallen zgn. Fonds Economische Structuurversterking (FES)-waardige uitgaven/activiteiten?
En hebben alle activiteiten een direct effect op het mitigeren van de effecten
van de economische groei?De 1,3 mld compensatie voor extra milieudruk is de totale som van bedragen
op de begrotingen van VROM en LNV over de jaren 2000 tot en met 2004. Op de
begroting van VROM zijn voor 2001 en volgende jaren 115 mln. gulden extra
uitgaven per jaar beschikbaar, verdeeld over de volgende categorieën:– 40 mln voor NOx-reductie (o.a. om de versnelde introductie
van schone vrachtautomotoren te stimuleren);– 20 mln voor beperking van de gezondheidbelastende fijnstof-uitstoot
(stimulering van het gebruik van roetfilters in het verkeer);– 40 mln ter bestrijding van geluidhinder door verkeerslawaai (vooral
voor de aanleg van ZOAB (zeer open asfaltbeton) voor provinciale en gemeentelijke
wegen);– 15 mln ter beperking van de groeiende hoeveelheid afval, bedoeld
voor afvalpreventie, hergebruik en scheiding van huishoudelijk en bedrijfsafval;Daarnaast is voor de jaren 2001 en latere jaren 200 mln. gulden per jaar
beschikbaar voor fiscale stimulering van WKK en zonnepanelen.Per maatregel is vooraf de verwachte effectiviteit ingeschat (zie hiervoor
de specifiek hieraan gewijde vragen: o.a. 57 t/m 61). In het algemeen ligt
in het pakket het accent op structurele en preventieve maatregelen. Het is
niet mogelijk om de extra milieudruk ogenblikkelijk te mitigeren, milieubeleid
heeft tijd nodig. Als de maatregelen eenmaal geëffectueerd zijn, is het
effect blijvend en wordt het proces van ontkoppeling tussen economische groei
en milieudruk in stand gehouden, resp. verder versterkt. Ook in het komende
NMP4 zal aan preventie ruime aandacht worden geschonken via het beleid gericht
op technologische transities en innovatie.De uitgaven uit het milieudrukpakket hebben niet het karakter van overheidsinvesteringen
en worden niet gefinancierd uit het Fonds Economische Structuurversterking.10Hoeveel extra milieudruk is er op de verschillende
onderdelen zoals afval, energie, geluidhinder en nitraat?Zie antwoord op vraag 6.11Waarom is aan de handhaving dit jaar zo'n hoge prioriteit
toegekend? Kan dit ook cijfermatig worden onderbouwd? De hoge prioriteit voor handhaving wordt gerechtvaardigd door enerzijds
de ervaringen van de Inspectie Milieuhygiëne die in steekproefsgewijze
controleacties veel situaties aantreft die uit oogpunt van veiligheid, milieu
of gezondheid ongewenst zijn en anderzijds door de incidenten die zich in
de afgelopen tijd hebben voorgedaan in het afgelopen jaar. Hierop wordt uitgebreid
ingegaan in de halfjaarlijkse voortgangsrapportage milieuwethandhaving die
u onlangs is toegezonden.12Welke maatregelen dragen relatief veel bij aan het
verbeteren van de veiligheidsrisico's?In algemene zin is het hebben van een goed veiligheidsbeheerssysteem door
bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken een van de belangrijkste maatregelen
bij de bron om verbetering van het veiligheidsniveau te bereiken en vooral
om dit niveau te handhaven. Dat is bij de herziening van de Seveso-richtlijn,
inmiddels in 1999 in Nederland geïmplementeerd door het Besluit Risico's
Zware Ongevallen (BRZO), een centraal aan- dachtspunt. In een veiligheidsbeheerssysteem
gaat het om de organisatorische maatregelen die een bedrijf heeft genomen
met het oog op de veiligheid binnen en buiten de onderneming.Naast deze organisatorische maatregelen is het uiteraard van groot belang
dat de technische maatregelen bij de bron de ontwikkeling in de stand der
techniek weerspiegelen. Bij verlening van (revisie)vergunningen kan het bevoegd
gezag dit bereiken door het ALARA-principe toe te passen.Tot slot is van grote betekenis dat wanneer het veiligheidsniveau van
een bedrijf is verbeterd, de daardoor ontstane ruimte voor uitbreiding van
die bedrijven dan wel het bouwen van nieuwe kwetsbare bestemmingen niet zonder
meer wordt opgevuld maar dat daaraan een adequate belangenafweging ten grondslag
ligt. Bedoeld is hier het effect dat door lagere risico-niveaus de zones rond
bedrijven waarin niet gebouwd mag worden volgens het bestaande beleid kleiner
worden, wat tot oprukken van bebouwing aanleiding kan geven. Daarmee wordt
dan de veiligheidswinst teniet gedaan.Uit een analyse van de in de Europese Gemeenschap gemelde zware ongevallen,
die mede ten grondslag lag aan de Seveso II-richtlijn, bleek dat het merendeel
ervan het gevolg is van beheerstechnische en organisatorische tekortkomingen.
Daarom is in het Besluit risico's zware ongevallen 1999 hieraan expliciet
aandacht besteed in de vorm van een veiligheidsbeheerssysteem, ten einde het
voorkomen en beheersen van de risico's van zware ongevallen mogelijk te maken
en dat de gevolgen daarvan beperkt kunnen worden.Daarnaast dragen concrete maatregelen op specifieke activiteiten, zoals
goederenemplacementen en vuurwerkopslagplaatsen, relatief veel bij aan het
verbeteren van veiligheidsrisico's.13De hoge economische groei heeft extra energiegebruik
tot gevolg. De economische groei is hoger dan in de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid
is geraamd. Houdt de regering nu al rekening met een gat groter dan de 50
Megaton (Mton) om het Kyotodoel te halen? Zo ja, welke maatregelen komen dan
in beeld? Zo nee, waarom niet?Het klimaatbeleid wordt conform de systematiek van de Uitvoeringsnota
Klimaatbeleid per 1 januari 2002 geëvalueerd. Dan zal blijken of er rekening
moet worden gehouden met een gat groter dan de 50 Mton om het Kyotodoel te
halen. Niet alleen de economische groei, maar ook andere ontwikkelingen kunnen
afwijken van wat er in de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid is aangenomen.
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan energieprijzen, technologische
ontwikkeling en de ontwikkelingen in specifieke sectoren. Het netto effect
van al die ontwikkelingen zal bij de evaluatie in beeld worden gebracht, alsook
het effect van het tot dan toe gevoerde beleid. Indien nodig kan op dat moment
worden besloten o.a. de reservemaatregelen uit de Uitvoeringsnota in te zetten.
Tot die tijd richt de aandacht zich op het optimaal implementeren van de in
het basispakket van de Uitvoeringsnota aangekondigde maatregelen.14Kan een toelichting worden gegeven op het Programma
Innovatieve Technieken?Het Programma Innovatieve Technieken (PIT) heeft tot doel om nieuwe CO2-reducerende technieken en gebouwconcepten op de Nederlandse utiliteitsbouwmarkt
te introduceren, door toepassing in rijksgebouwen. Zoals in de Artikelsgewijze
Toelichting onder 5.2.3. (blz. 263) is aangegeven, gaat het daarbij om maatregelen
die de potentie hebben om in ca. 5 jaar breed in de markt toegepast te kunnen
worden.Het PIT loopt tot en met 2004 en zal naar verwachting enkele projecten
per jaar kunnen betreffen. Onlangs is een inventarisatie afgerond van mogelijk
in aanmerking komende, nog niet gangbare technieken. Mede op basis hiervan
zal worden gezocht naar huisvestingsprojecten waarin toepassing van één
of meerdere van die technieken mogelijk is.15Kan een toelichting worden gegeven op de programma's/
projecten die in 2001 in het kader van het Nationaal Initiatief Duurzame Ontwikkeling
(NIDO) zullen worden opgestart?Het stichtingsbestuur van het NIDO heeft besloten in 2001 in elk geval
invulling geven aan de volgende programma's:1. «Van financieel naar duurzaam rendement». NIDO wil met
het bedrijfsleven veranderingsprocessen initiëren en ondersteunen om
shareholders- en stakeholders value te koppelen. Dit gebeurt in drie deelprogramma's:
het zichtbaar maken van de meerwaarde van duurzaam ondernemen; het zichtbaar
maken van de marktbehoefte aan duurzaam ondernemen en het vergroten van de
manoeuvreerruimte voor bedrijven om sprongen naar duurzame ontwikkeling te
realiseren.2. «Van volume naar waarde» gaat over de transportsector.
De strategie van de meeste ondernemingen in die sector is gericht op volumegroei
en gebruik van economies of scale. NIDO wil de distributieketens met de betrokken
partijen dusdanig omvormen, dat onnodig vervoer voorkomen wordt. Meerwaarde
voor de eindgebruiker is hierbij de belangrijkste drijfveer.3. «Wonen, werken en leven in de 21e eeuw». NIDO wil de voorwaarden
creëren waaronder de integratie van wonen, werken en leven, mede door
opkomst van de informatie- en communicatietechnologie op een duurzame wijze
kan worden ingevuld.Daarnaast zal NIDO begin 2001 nieuwe programma's vaststellen waaraan ook
deels in 2001 reeds invulling gegeven zal worden. Elk programma heeft een
looptijd van ongeveer 3 jaar. (Zie ook de website van het NIDO: www.nido.nu)16Kan een toelichting worden gegeven op de nieuwe subsidieregeling
inzake energiebesparing door lage inkomens?De nieuwe subsidieregeling vindt zijn oorsprong in een wijziging van de
Wet belastingen op milieugrondslag om onder meer energiezuinig gedrag te bevorderen en de Regulerende Energie Belasting terug te sluizen
naar huishoudens. Met deze wijziging werd de «energiepremie» voor
huishoudens geïntroduceerd; een subsidieregeling voor energiebesparende
apparaten en bouwkundige voorzieningen. Naar verwachting zouden huishoudens
met lage inkomens gezien hun financiële positie weinig gebruik van deze
regeling (kunnen) maken. Om die reden is met de wetswijziging eveneens de
mogelijkheid gegeven om voor deze doelgroep specifieke stimuleringsregelingen
te ontwikkelen. Dit is een dergelijke regeling.Voor nadere informatie verwijs ik u kortheidshalve naar de artikelsgewijze
toelichting, waar op pagina 105 en verder op doel en werking van deze subsidieregeling
wordt ingegaan.17Is de regering van mening dat de reactie die in de
begroting wordt gegeven op de motie 26 800XI; nr. 19 (internationaal
materialenbeleid in het NMP4) voldoet aan het dictum van deze motie? Is zij
van mening dat deze mededeling in de begroting overeenkomt met haar reactie
op de motie die zij in het debat zelf heeft gegeven? (bijlage 3)Het kabinet onderzoekt of het materiaalbeleid, naast andere oplossingsrichtingen,
een bijdrage kan leveren aan de aanpak van de hardnekkige milieuproblemen,
die in het kader van het NMP4 aan de orde komen. Indien dit het geval is,
dan zal in het kader van de uitvoering van het NMP4, het gestelde van de motie
26 800 XI; nr. 19 bij de uitwerking van het materiaalbeleid worden meegenomen.Overigens merkt het Kabinet op dat op dit ogenblik reeds de contouren
van een beleid op het gebied van dematerialisatie (met minder materiaal zelfde
functies kunnen realiseren) worden verkend. Dit gebeurt onder andere aan de
hand van een analyse van de milieudruk van materialen en de uitwerking van
de monitoring van materialen18Onderzoek van TNO heeft recentelijk aangetoond dat
het overheidsbeleid in British Columbia (Canada) in de praktijk onvoldoende
bescherming biedt voor de unieke en soortenrijke oerbossen aan de Canadese
westkust. Is de regering bereid het Western red cedar, dat uit deze streek
afkomstig is, onmiddellijk te verwijderen uit de Nationale Dubo (Duurzaam
Bouwen) pakketten en uit de afgeleiden daarvan, zoals de Milieumaatlat en
de Groenregelingen?In de nationale pakketten duurzaam bouwen zijn maatregelen opgenomen voor
stimulering toepassing duurzaam geproduceerd hout. Bij de omschrijving van
deze maatregel wordt in het pakket voor de woningbouw aangegeven dat wanneer
hout wordt toegepast het de voorkeur heeft duurzaam geproduceerd hout toe
te passen. In het pakket voor de GWW-sector is het een eis dat dit duurzaam
geproduceerd hout moet zijn. Onder duurzaam geproduceerd hout wordt verstaan
hout dat voldoet aan de minimum eisen van duurzaam geproduceerd hout zoals
door de Nederlandse regering geformuleerd (1997). Aangegeven is verder op
het specificatieblad dat het aanbeveling verdient hout met een FSC-keurmerk
of hout met een keur van Stichting Keurhout toe te passen.Samengevat: voorzover western red cedar afkomstig is uit het bedoelde
unieke oerbos, zal dit hout geen certificaat hebben. Western red cedar uit
British Columbia dat niet gecertificeerd is, wordt volgens het Nationaal Pakket
niet toegestaan.19Kan bij de prioritaire thema's van het NIDO worden
aangegeven welke technologische vernieuwingen verwacht mogen worden? Op welke
wijze is een aanstaande doorbraak te versnellen en te verbreden,
en wat is de rol van het regeringsbeleid hierbij?Bij alle NIDO-programma's zijn in potentie technologische vernieuwingen
te verwachten. NIDO probeert op verschillende thema's alle betrokken partijen
met elkaar in gesprek te brengen en samen te laten werken om op die manier
tot nieuwe, duurzame oplossingen te komen. Van te voren is niet te zeggen
of hier daadwerkelijk technologische vernieuwingen uit voort zullen komen,
of dat de uitkomst zal liggen op het vlak van de creatie van nieuwe instituties,
creatie van nieuwe markten, of verandering van gedrag. Het doel is het bereiken
van een doorbraak in de richting van duurzame ontwikkeling. Het regeringsbeleid
faciliteert dergelijke doorbraken onder andere door het financieel ondersteunen
van NIDO. Daarnaast kan uit projecten van het NIDO blijken dat er flankerend
beleid nodig is om een ontwikkeling te stimuleren dan wel een blokkade op
te heffen. Daar kan de regering dan op inspelen met beleid.20Kan voor de hardnekkige milieuproblemen van het Vierde
Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4) aangegeven worden welke verschillen in
milieudruk per doelgroep bestaan tussen de kopgroep en de achterhoede? Hoe
kan de achterhoede worden gestimuleerd?Het stimuleren van koplopers, het zoveel mogelijk meetrekken van het peloton
van volgers en het waarborgen dat achterblijvers aansluiten bij het peloton
is van belang voor het realiseren van milieudoelen.In principe zullen achterblijvers gestimuleerd worden door het formuleren
van kaders en het strikt handhaven hiervan. Achterblijvers kunnen ook gestimuleerd
worden door het milieu in de prijzen te verwerken, waardoor achterblijvers
er zelf belang bij krijgen zich aan te sluiten bij het peloton.Het NMP4 zal zich met name richten op een aantal hardnekkige milieuproblemen.
De vraag of voor deze problemen kan worden aangegeven welke verschillen in
milieudruk per doelgroep bestaan tussen de kopgroep en de achterblijvers is
met de beschikbare informatie niet te beantwoorden. Op zich is dit een interessante
onderzoeksvraag. Deze onderzoeksvraag zal worden meegenomen bij de programmering
van het onderzoek dat het RIVM doet. Ten behoeve van het NMP4 zal, waar deze
informatie cruciaal is voor de aanpak van de hardnekkige milieuproblemen,
worden aangegeven wat het beleidsantwoord hierop is.21Zijn in Stad & Milieu, Beleidsvernieuwing Bodemsanering
(Bever), Modernisering Instrumentarium Geluidsbeleid (MIG) en Investeringen
Stedelijke Vernieuwing (ISV) met betrekking tot milieu en leefbaarheid, ook
basiskwaliteitsniveaus vastgelegd, waar gemeenten en provincies, in elk geval
aan moeten voldoen, en waar aanvullend voor de hand liggende verbeteringen
aan worden toegevoegd (ALARA) tot een bepaalde streefwaarde?– Stad & Milieu gaat ervan uit dat gemeenten voldoen aan de
bestaande regelgeving en normen op het gebied van geluid, bodem en externe
veiligheid. Er is geen allesomvattend basiskwaliteitsniveau vastgelegd. De
kwaliteit is een optelsom van de normen voor de verschillende milieu-aspecten.
Wanneer het vanwege de gewenste stedelijke ontwikkeling niet mogelijk is de
normen te halen, kan onder voorwaarden afgeweken worden van die eisen. De
inzet van Stad & Milieu is na te gaan, als experiment, hoe in een gemeentelijk
project milieukwaliteit bereikt kan worden door goede afstemming met de ruimtelijke
ordening en bijvoorbeeld economische functies van het gebied. Einddoel moet
wel zijn, dat ondanks eventuele afwijking, er geen verslechtering van de leefomgevingskwaliteit
plaats vindt. – In Bever is op een geaggregeerd niveau voor verschillende (groepen)
van bodemgebruiksvormen een minimaal te bereiken bodemkwaliteit omschreven
(de bodemgebruikswaarde). Er volgt dan geen ALARA-stap meer. Dit is verwoord
in het kabinetsstandpunt functiegericht en kosteneffectief saneren.– Een ander spoor van Bever is het onderbrengen van bodemsanering
in andere maatschappelijke activiteiten zoals herstructurering van gebieden
waardoor bereikt wordt dat de totale leefomgeving wordt verbeterd en niet
alleen de bodem.– MIG is in ontwikkeling en richt zich op de vernieuwing van het
instrumentarium voor het geluidbeleid. Voor geluid wordt daarbinnen aan een
landelijke grenswaarde gedacht. Daarnaast zouden gemeenten worden uitgenodigd
om meer kwaliteit te realiseren dan dat niveau.ISV legt geen basisniveaus vast. Het beleidskader op grond waarvan gemeentelijke
plannen worden beoordeeld, bestaat uit 12 prestatievelden. De kracht van ISV
is de bundeling van geldstromen en daarmee de integratie van meerdere beleidsvelden
zoals milieu, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en economie. De bestaande
(milieu)regelgeving zoals de Wet bodembescherming en de Wet geluidhinder blijft
van kracht.22Zijn de genoemde projecten van ISV onderling vergelijkbaar
qua systematiek en werkwijze? Zo niet, is er voorzien in harmonisatie van
de systematiek en werkwijze.Bedoelde projecten in het Innovatieprogramma Stedelijke Vernieuwing betreffen
innovatieve uitvoeringsprojecten. Het innovatieve karakter wordt bepaald vanuit
de stedelijke context. Projecten zullen derhalve qua inhoud, systematiek doelstelling
e.d. verschillen. Harmonisatie van de systematiek zal zoveel mogelijk plaatsvinden
door het vooraf benoemen van (beoordelings-)criteria en thema's.23Hoe ziet de regering de verhouding tussen de herijkte
uitvoeringsafspraken Vinex en de Vijfde Nota? Hoe verhouden de nieuwe afspraken
zich tot de al gemaakte verstedelijkingsafspraken op basis van de Planologische
Kernbeslissing (PKB) Vierde nota over de ruimtelijke ordening geactualiseerd
(Vinac)?De Uitvoeringsafspraken Verstedelijkingsbeleid 2005–2010, ook wel
Vinac-afspraken genoemd, zullen worden herzien op grond van de daarin gemaakt
afspraak over een herijking in 2000. Die herijking is onderdeel van de Vijfde
Nota. Aanleiding hiervoor is de afspraak in het Regeerakkoord en de uitvoeringsafspraken
zelf om de herijking mede te baseren op nieuwe beleidsinzichten uit de Vijfde
Nota. Over de hoofdlijnen van de nieuwe beleidsinzichten is in juli 2000 overleg
gevoerd met de landsdelen. In Deel 1 van de Vijfde Nota zullen de nieuwe beleidsinzichten
voor de herijking worden benoemd. Daarna zal het rijk tussen Deel 1 en Deel
3 voorstellen doen aan de provincies en kaderwetgebieden voor herziening van
de uitvoeringsafspraken, op basis van de resultaten van de voorbereidende
onderzoeken en de in Deel 1 opgenomen nieuwe beleidsinzichten. Nadat overeenstemming
is bereikt met de provincies en kaderwetgebieden, zullen de afspraken tezamen
met Deel 3 van de Vijfde Nota worden voorgelegd aan de Tweede Kamer.24Wanneer is de slotevaluatie van de experimenten Stad
& Milieu voorzien? Kunnen deze resultaten nog worden meegenomen in het
traject van de Vijfde Nota? Conform de Experimentenwet Stad en Milieu zal de slotevaluatie geschieden
in 2004. De resultaten kunnen derhalve niet worden meegenomen in de Vijfde
Nota. De huidige ervaring met de experimenten leert het vroegtijdig betrekken
van milieu-aspecten in de (ruimtelijke) planvorming positieve effecten heeft
op de kwaliteit van deze plannen. Deze tussentijdse ervaringen worden wel
in de Vijfde Nota en het NMP4 meegenomen.25Waarom worden de herijkte uitvoeringsafspraken Verstedelijkingsbeleid
pas samen met deel 3 van de PKB Vijfde Nota aan de Kamer aangeboden en niet
eerder?Zoals is aangegeven in het antwoord op vraag 23, worden in Deel 1 nieuwe
beleidsinzichten voor de herijking benoemd. Over Deel 1 zal vervolgens inspraak
en bestuurlijk overleg plaatsvinden. Dit kan ertoe leiden dat in Deel 3 wijzigingen
worden doorgevoerd ten opzichte van Deel 1, met inbegrip van de nieuwe beleidsinzichten
voor de herijking. Afronding van de herijking kan derhalve niet vóór
de publicatie van Deel 3 plaatsvinden. Gezien de inhoudelijke samenhang is
het logisch om de herijkte uitvoeringsafspraken tezamen met Deel 3 aan te
bieden aan de Tweede Kamer.26Kan toegelicht worden welke rol het Ministerie van
VROM speelt bij de (financiering) van bepaalde planonderdelen van de zgn.
nieuwe sleutelprojecten (NSP)?Het rijksproject Nieuwe Sleutelprojecten valt onder de primaire verantwoordelijkheid
van de Staatssecretaris van VROM. Binnen VROM is de Rijksplanologische Dienst
belast met de dagelijkse aansturing en de coördinatie van de betrokken
departementen (Verkeer en Waterstaat, Financiën, Economische Zaken, Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties). Het rijk, inclusief vertegenwoordigers van
VROM, is direct en actief betrokken bij de planvorming en uitvoeringsafspraken
met betrekking tot de NSP. Specifiek voor de stedebouwkundige kwaliteit van
de NSP (stations en stationsomgeving) is een budget van 740 miljoen gereserveerd
in het FES. In rijkskader brengt het Ministerie van VROM met name de kwaliteit
van de stedebouwkundige elementen van de sleutelprojecten in. Bij concrete
uitvoeringsafspraken zal het budget van 740 miljoen worden toegevoegd aan
de VROM-begroting.27 en 33Hoe uit zich de hogere prioriteit voor het bronbeleid
met betrekking tot de geluidsoverlast in de toepassing van instrumenten en
inzet van middelen?Op welke wijze en op welke termijn zal het bronbeleid
voor de bestrijding van geluidhinder, worden geïntensiveerd?Tot op heden zijn de middelen van VROM voor de bestrijding van geluidoverlast
vooral toegepast op saneringssituaties. Het grootste gedeelte betrof budget
voor het treffen van maatregelen in de overdracht (schermen, wallen) of bij
de ontvanger (gevelisolatie). Deze wettelijke taak om saneringssituaties op
te heffen zal ook in de komende jaren worden uitgevoerd. Naast de saneringstaak
zal budget voor het treffen van maatregelen om de geluidoverlast te reduceren
worden ingezet op bronmaatregelen zoals verbeterde wegdekken. Dit budget is
vanaf 2000 beschikbaar. Het is gebleken dat het meer kosteneffectief
is om aan de bron maatregelen te treffen. Het is echter duidelijk dat in de
meeste saneringssituaties niet alleen met bronmaatregelen tot een gewenste akoestische kwaliteit kan worden gekomen en dan zullen de meer traditionele
maatregelen (schermen, gevelisolatie) moeten worden toegepast.28Welke conclusies verbindt de regering nu reeds aan
de gunstige resultaten van de experimenten Stad & Milieu?De huidige resultaten van de Stad & Milieu benadering tonen aan dat
het inderdaad zinvol is om milieubelangen, in samenspraak met betrokken partijen,
vroegtijdig in te brengen in de planontwikkeling. In concreto gaat het om
de stappen 1 en 2 van de Stad & Milieubenadering. Deze ervaringen zullen
worden meegenomen bij de formulering van nieuw beleid in het NMP4 en de Vijfde
Nota R.O.29Waarom is gekozen voor de instelling van een apart
fonds, het Innovatieprogramma Stedelijke Vernieuwing (IPSV), in plaats van
het vergroten van het ISV-budget?Het generieke budget van het ISV, indicatief verdeeld, is bestemd om op
integrale en interactieve wijze de stedelijke problematiek aan te pakken.
De ambities van het ISV ten aanzien van samenwerking op het niveau van particuliere
investeringen, differentiatie in woonmilieus en dergelijke, zijn hoog. Het
is in dit verband van belang nieuwe ideeën en initiatieven te genereren
en nieuwe wegen in te slaan om de stedelijke vernieuwing een extra impuls
te geven. In overleg met de vaste kamercommissie voor VROM (8 april 1999;
betreffende brief 29 januari 1999 over het ISV; kamerstukken II 89–99
nr. 25 427, nr. 17) is hiervoor binnen het totale ISV-budget specifiek
budget vrijgemaakt.Met het innovatieprogramma wordt derhalve beoogd een structurele motor
voor beleidsvernieuwing te ontwikkelen.30Wie is namens de regering «trekker» op
het gebied van de biotechnologie?De minister van VROM is namens de regering trekker en penvoerder geweest
van de Integrale Beleidsnota Biotechnologie.31, 34 en 142Is de planning er nog steeds op gericht om het deel
I van de PKB 5e Nota rond de jaarwisseling te publiceren?Is de op bladzijde 10 aangekondigde tijdplanning van
de Vijfde Nota nog steeds actueel? Welke zijn de achterliggende oorzaken van
de trage start? Wordt het toekomstige ruimtelijke ordeningsbeleid dat in de
Vijfde Nota vorm krijgt en dat door het ministerie van VROM wordt geregiseerd,
niet steeds meer doorkruist door beleidsontwikkelingen op andere ministeries?Wat zijn de oorzaken van de vertraging in de publicatiedatum
van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, ruim een jaar ten opzichte van de
voornemens in het Regeerakkoord? Welke gevolgen heeft deze vertraging voor
de regiefunctie van VROM ten opzichte van de ministeries van LNV, V&W
en EZ?De eindtekst van de Vijfde Nota zal worden aangeboden aan de Ministerraad
van 15 december 2000. Publicatie volgt na afronding van de besluitvorming
in de Ministerraad. Conform de terminologie van de Wet op de Ruimtelijke Ordening
is dit een Ontwerp-Regeringsbeslissing. Uiterlijk negen maanden hierna zal
de Regeringsbeslissing aan de Kamer worden voorgelegd (WRO art. 2a). De afwijking
van het eerdere tijdschema van de Vijfde Nota heeft te maken
met het overleg dat is gevoerd met de landsdelen en met maatschappelijke organisaties,
vooral over de mogelijke toekomstige ruimtebehoeften. De regierol van de ruimtelijke
ordening en van de minister van VROM is niet afhankelijk van het tijdstip
van verschijnen van andere nota's. Reeds gepubliceerde nota's, zoals de nota
Ruimtelijk Economisch Beleid en de Nota Belvedere, zijn bedoeld als bouwstenen
voor de Vijfde Nota. Van de recente nota's, zoals «Natuur voor mensen,
mensen voor natuur» en het Nationaal Verkeers- en Vervoersplan is de
voorbereiding nauwkeurig afgestemd op die van de Vijfde Nota.32Welke initiatieven zullen concreet worden ontplooid
ter verbetering van het functioneren van de Verenigingen van Eigenaren.Het betreft initiatieven gericht op:1. het stimuleren van het tijdig uitvoeren van onderhoud en het reserveren
voor toekomstig onderhoud binnen verenigingen van eigenaren;2. het verbeteren en vereenvoudigen van het besluitvormingsproces binnen
verenigingen van eigenaren, met name de besluitvorming gericht op het onderhoud.Daarnaast wordt in samenwerking met het Ministerie van Justitie, de Koninklijke
Nederlandse Broederschap, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Vereniging
Eigen Huis gewerkt aan de herziening van het appartementsrecht, teneinde het
functioneren van de verenigingen van eigenaren te verbeteren.33Op welke wijze en op welke termijn zal het bronbeleid
voor de bestrijding van geluidhinder, worden geïntensiveerd?Zie antwoord op vraag 27.34Is de op bladzijde 10 aangekondigde tijdplanning van
de Vijfde Nota nog steeds actueel? Welke zijn de achterliggende oorzaken van
de trage start? Wordt het toekomstige ruimtelijke ordeningsbeleid dat in de
Vijfde Nota vorm krijgt en dat door het ministerie van VROM wordt geregisseerd,
niet steeds meer doorkruist door beleidsontwikkelingen op andere ministeries?Zie antwoord op vraag 31.35De Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening en het NMP4 hebben
een doorkijk naar 2030. In hoeverre zijn deze twee nota's op elkaar afgestemd?Het NMP4 en de Vijfde Nota zijn op elkaar afgestemd, ook waar het de doorkijk
naar 2030 betreft. In beide nota's wordt een kwaliteitsbenadering gehanteerd
teneinde ook in de toekomst een goede leefkwaliteit te waarborgen. In de Vijfde
Nota worden zeven criteria voor ruimtelijke kwaliteit onderscheiden, die hun
doorwerking zullen krijgen in het ruimtelijke beleid. Deze criteria zijn afgestemd
op de benadering in het NMP4 dat zich onder andere richt op een duurzame,
hoogwaardige leefomgeving. De aspecten gezondheid en veiligheid spelen daarbij
een prominente rol. Ook de wijze waarop kwaliteitsaspecten in een vroegtijdig
stadium worden ingebracht bij ontwikkelingsprojecten, met name bij de transformatie
van bebouwde gebieden en landelijk gebied is een ander punt van afstemming. Als het gaat om leefomgevingsvraagstukken zullen beide nota's
een overeenkomstige sturingsfilosofie hanteren.36In hoeverre gaat de discussienota Wet Milieubeheer
in op de raakvlakken met de herziening van de Wet op de Ruimtelijke Ordening?In de discussienota over de toekomst van de milieuwetgeving zal worden
stilgestaan bij de verwantschap tussen de beleidsterreinen milieu en ruimtelijke
ordening: op beide terreinen wordt een verbetering van de kwaliteit van de
leefomgeving nagestreefd. Met name zal worden aangegeven hoe de milieukwaliteitseisen
in de ruimtelijke beleidsvoering doorwerken. Wat betreft het laatste punt:
nu blijkt dat er in het kader van de discussie over de ruimtelijke ordening
een ruim draagvlak bestaat voor het verplicht stellen van bestemmingsplannen
voor het gehele gemeentelijk grondgebied, zie ik meer mogelijkheden dat plan
te gebruiken bij de realisering van milieukwaliteitseisen. Over de wijze waarop
dat concreet zal worden ingevuld kom ik nog terug bij het uitbrengen van de
discussienota over de toekomst van de milieuwetgeving.37Wat is de aanpak met betrekking tot risicovolle bedrijven
naar aanleiding van de ramp in Enschede? Wat is gedaan met de inventarisaties
van de provincies naar risicovolle bedrijven?Naar aanleiding van de ramp in Enschede is door de regering besloten voorstellen
uit te werken voor regelgeving waarin het bevoegd gezag wordt verplicht risicovolle
situaties te inventariseren en hierover andere bevoegde gezagsinstanties te
informeren indien die in het kader van bron- en of effectgericht beleid (ruimtelijke
ordening, afstand houden) belang hebben bij het hebben van die informatie.
Het gaat hier om risico's vanwege luchthavens en vanwege de opslag, de produktie,
het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen.Daarnaast wordt op dit moment gewerkt aan voorstellen voor regelgeving
waarin, voortbouwend op hetgeen hiervoor al bestaat aan regels, de toegankelijkheid
voor de burger van informatie over risicosituaties wordt verzekerd en vergemakkelijkt.Beide voorstellen zijn erop gericht te verzekeren dat de risico's vanwege
luchthavens en gevaarlijke stoffen bekend zijn bij het nemen van beslissingen
over vergunningen en ruimtelijke ordeningsplannen zodat hiermee adequaat rekening
kan worden gehouden. Betere informatie aan de burgers over de risicosituaties
maakt het hen beter mogelijk invloed uit te oefenen op voornoemde beslissingen.Qua regelgeving is voorts in dit verband van belang dat, zoals aangekondigd
in NMP 3, voor bedrijven een AMvB Milieukwaliteitseisen externe veiligheid
in ontwikkeling is die naar verwachting in 2001 in werking zal treden. Hierin
worden instructienormen gegeven aan het bevoegd gezag voor vergunningsverlening
en ruimtelijke ordening, waarmee zij bij het uitoefenen van hun bevoegdheid
hebben rekening te houden dan wel in acht te nemen. Met deze AMvB wordt de
doorwerking van het beleid in de uitvoeringspraktijk verzekerd.Tot slot zij vermeld dat de inspectie van VROM in het kader van het tweede
lijnstoezicht regelmatig controleert hoe de bestaande regels met betrekking
tot externe veiligheid worden nageleefd. Dat is bijv. recent gebeurd voor
vuurwerkbedrijven en opslagen van chemicaliën.Wat betreft de inventarisaties van de provincies geldt dat niet iedere
provincie op dit gebied even ver is, noch zijn alle inventarisaties bij het
rijk bekend. Verwacht wordt dat de provincies binnenkort een opgave aan VROM
zullen doen of zij een veiligheidsrapportage hebben gemaakt en zo niet of
men voornemens is dat alsnog te doen. Voor zover die inventarisaties
gereed zijn of (binnenkort) gereed komen is gevraagd deze aan VROM beschikbaar
te stellen. Deze spelen ook een rol bij de uitwerking van de voorstellen voor
een registratie-verplichting als hiervoor genoemd.38Welke knelpunten doen zich voor in de uitwerking van
PPS(Publiek Private Samenwerking)-projecten op het VROM-terrein? Welke beleidsinspanningen
zijn voorzien om hierin verbetering te brengen?PPS raakt op verschillende manieren aan het VROM-beleidsterrein. De meest
directe financiële betrokkenheid van VROM ligt bij projecten, waarin
de Rijksgebouwendienst namens het rijk optreedt als grondeigenaar en mede-investeerder.
Een voorbeeld hiervan is de herontwikkeling van het Westerdokseiland in Amsterdam.
Andere projecten waarbij VROM financieel betrokken is, zijn de Nieuwe Sleutelprojecten,
de ontwikkeling van de omgeving van de HSL-stations. Verder heeft VROM een
beleidsmatige betrokkenheid bij een aantal infrastructuurprojecten, tenminste
zolang er nog geen Tracébesluit is genomen. Voorbeeld hiervan is de
mogelijke aanleg van de A4 door Midden-Delfland. Bij de uitvoering van het
ruimtelijk beleid en het woonbeleid komt veel PPS op lokaal niveau voor, waarbij
VROM niet direct betrokken is. Hierbij houdt het ministerie de vinger aan
de pols. Voorbeelden hiervan zijn de uitvoering van het VINEX-beleid en het
Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing. Als coördinerend bouwdepartement
heeft het departement een taak in het bevorderen van het bouwproces. Tenslotte
neemt VROM ook deel in een aantal publiek-private kennisinstellingen (b.v.
het Nationaal Initiatief voor Duurzame Ontwikkeling). Bij deze rollen en projecten
treden in verschillende mate knelpunten op. Vanwege de diversiteit van de
rollen zijn deze knelpunten moeilijk onder één noemer te brengen.
Bij de Nieuwe Sleutelprojecten bestaat een zekere spanning tussen de investeringsruimte
die door het rijk en andere overheidspartijen wordt geboden, de investeringsbereidheid
van private partijen en de ambities ten aanzien van de stedelijke ontwikkeling
die door alle betrokken partijen zijn geformuleerd. Omdat de ervaring nog
relatief beperkt is, lijken bij het inschakelen van private partijen bij stedelijke
vernieuwing nog kansen onbenut te blijven. Op het gebied van het bouwproces
bestaat onduidelijkheid over de optimale toepassing van de Europese aanbestedingsregels
bij PPS-contracten. Deze onduidelijkheid kan vertragend werken bij de totstandkoming
van PPS-contracten. Over deze problematiek heeft het departement als coördinerend
bouwdepartement in maart 1999 een informatiebulletin uitgegeven, in aanvulling
op de activiteiten van het kenniscentrum PPS van het Ministerie van Financiën
om op dit punt duidelijkheid te verschaffen. In het algemeen wordt er door
VROM naar gestreefd werkende weg deze knelpunten op te lossen. Daarbij speelt
kennisuitwisseling binnen het departement en met andere rijksbetrokkenen via
het Kenniscentrum PPS van het Ministerie van Financiën een rol. Binnen
het Innovatieprogramma Stedelijke Vernieuwing zal samenwerking tussen partijen
worden gestimuleerd.39Kan toegelicht worden hoe met betrekking toe de PPS
gekeken zal gaan worden naar knelpunten in PPS-constructies op lokaal niveau?
Wat is de bevoegdheid van de centrale overheid in deze? Hoe vindt de afstemming
plaats met het kenniscentrum?Veel uitvoering van het ruimtelijk beleid vindt op lokaal niveau plaats
via PPS-constructies. Een voorbeeld daarvan is de aanleg van VINEX-locaties.
Het rijk is geen contractpartner bij deze constructies en heeft geen speciale
bevoegdheden in deze. Dat neemt niet weg dat er signalen zijn dat de uitwisseling
van kennis over dergelijke constructies tussen gemeenten beter
zou kunnen. Omdat het Rijk voorstander is van een efficiënt gebruik van
PPS, ook op het niveau van lokale overheden, heeft dit punt de aandacht. Bekeken
wordt hoe de kennisuitwisseling, zowel tussen Rijk en gemeenten als tussen
gemeenten onderling, kan worden bevorderd. Daarbij wordt gedacht aan workshops
tussen betrokkenen uit de gemeenten. Bij deze activiteiten wordt – zoals
bij de meeste activiteiten van VROM op PPS-terrein – samengewerkt met
het Kenniscentrum PPS van het Ministerie van Financiën. In dit kader
zij tevens gewezen op het onderzoek «Inventarisatie faal- en succesfactoren
van lokale PPS-projecten», dat in opdracht van het Kenniscentrum PPS
is uitgevoerd. VROM heeft bij dit onderzoek deelgenomen in de begeleiding.40Welke beleidsthema's in het kader van het project Burger
& Milieu zullen nader worden uitgewerkt?Recentelijk is een verkennend onderzoek over het thema burger en milieu
afgerond. Een samenvatting ervan is onlangs aan de Eerste en Tweede Kamer
aangeboden. De resultaten van het onderzoek worden op dit moment gebruikt
in het kader van het in voorbereiding zijnde NMP4 en de daarin aan de orde
komende thema's. Daarnaast zal het gedachtegoed dat in het genoemde onderzoek
is ontwikkeld, verder worden geoperationaliseerd vooral door dit toe te passen
op bepaalde beleidsthema's. In de eerste plaats is daarbij uiteraard te denken
aan thema's waarin de burger een grote rol speelt. De precieze keuze is op
dit moment nog niet gemaakt, deze hangt ook samen met de uitkomsten van de
genoemde NMP4-exercitie.41Hoe wordt samengewerkt tussen de loketten «Bouwen
en Wonen» en de «zorgloketten»?Het project Loket Bouwen en Wonen en het project Loket Zorg en Welzijn
werken op een aantal manieren samen:1 Het project Loket Bouwen en Wonen heeft dit voorjaar een (nu nog) informeel
overleg geïnitieerd. Aan dit overleg nemen deel VROM, VWS, programmabureau
Overheidsloket 2000, de SEV, het NIZW en Aedes. Doel is om vanuit de één-loketgedachte
te komen tot een bundeling van de krachten van de betrokken organisaties.2 Door onderlinge afstemming in de ondersteuning van lokale projecten
door het project Loket Bouwen en Wonen en het project Loket Zorg en Welzijn.
Tot de zeventien door het project Loket Bouwen en Wonen ondersteunde lokale
projecten behoort een tweetal waarin de combinatie wonen en zorg op lokaal
niveau wordt uitgewerkt. In de projectenkring van Loket Zorg en Welzijn heeft
het grootste deel van de 40 projecten aangegeven met deze combinatie ervaring
te willen opdoen.3 Door uitwisseling van relevante kennis op het gebied van geïntegreerde
dienstverlening.Vanuit het Ministerie van BZK, specifiek het Programmabureau Overheidsloket
2000, wordt gezorgd voor bepaalde integrale en domeinoverstijgende aspecten,
zoals de ontwikkeling van bepaalde generieke instrumenten, het kennismanagement
en de algemene voorlichting.De kennisuitwisseling vindt onder meer plaats dwars door de «domeinloketten»
heen, via het programmabureau OL2000, onder meer door middel van een Kennisbank
en door middel van congressen en workshops. 42Hoe is de relatie tussen NMP4, NMP3, Nota Milieu en
Economie en de Nederlandse strategie voor duurzame ontwikkeling? Komt er extra
beleid in deze strategie of is het een verwijzing naar bestaande nota's?Duurzame ontwikkeling bevat naast de ecologische dimensie ook een sociale
en economische dimensie. Het NMP4, NMP3, Nota Milieu en Economie, maar ook
andere strategische nota's leveren een bijdrage aan de strategie van duurzame
ontwikkeling. Het NMP4 neemt hierbij als vertrekpunt de ecologische dimensie
van duurzame ontwikkeling, maar beziet die ecologische dimensie in relatie
tot de sociaal-economische dimensie van duurzaamheid. In die samenhang zal
het NMP4 naar oplossingen zoeken voor ecologische vraagstukken.De nationale strategie voor duurzame ontwikkeling wordt op dit moment
voorbereid. Hierbij wordt onderzocht of de verschillende dimensies van duurzaamheid
in het huidige beleid of het beleid dat nu in voorbereiding is, voldoende
basis bieden voor deze strategie of dat nog aanvullend beleid ontwikkeld moet
worden.43Wanneer zal de Nederlandse strategie voor duurzame
ontwikkeling aan de Kamer worden gepresenteerd?De nationale strategie voor duurzame ontwikkeling zal uiterlijk in de
eerste helft van 2002 aan de Tweede Kamer gepresenteerd worden.44Is bij de toetreding van nieuwe EU-lidstaten voorzien
in een inhaalslag met betrekking tot milieu? Op welke wijze wordt voorkomen
dat uitbreiding van de EU gelijktijdig leidt tot tempoverlies bij de huidige
lidstaten? Is in dit kader werken met een kopgroep van landen een geschikte
aanpak?De kandidaatlidstaten zullen het gehele milieu-acquis moeten overnemen
en implementeren. Hiermee zijn grote investeringen gemoeid, met name op het
gebied van afval, lucht, water en afvalwater. De EU heeft per jaar ongeveer
500 miljoen Euro uitgetrokken voor milieu-investeringen in deze landen, maar
dan nog zal implementatie extra tijd vergen. Op zich kunnen we zeker spreken
van een grote inhaalslag, gezien de enorme implicaties van de overname en
implementatie van het milieu-acquis voor het milieubeleid van de betreffende
landen.Het is niet te verwachten dat de uitbreiding zal leiden tot een aanzienlijk
tempoverlies bij de huidige lidstaten. Hoewel het mogelijk is dat er tijdelijk
minder nieuw beleid tot stand zal komen, geven sommige kandidaatlidstaten
ook aan dat zij op bepaalde gebieden (bijvoorbeeld in relatie tot de bescherming
van biodiversiteit) strenger beleid voorstaan.Voor onderwerpen waarin het voor de nieuwe lidstaten moeilijk zal zijn
verdergaand beleid te accepteren, kan verdere voortgang binnen de EU gewaarborgd
worden door het werken met een kopgroep.45Wat is de stand van zaken van de werkgroep bestaande
uit de Europese Commissie en negen lidstaten inzake de flexibele ecotax?De impasse in de politieke discussie over het richtlijnvoorstel van de
Europese Commissie voor de belastingen op energieproducten is voor een aantal
lidstaten aanleiding geweest om op een meer informele wijze het richtlijnvoorstel
verder te bespreken teneinde dit technisch zoveel mogelijk af te maken ten
behoeve van nadere besluitvorming op politiek niveau. Gezien de aard van de
te bespreken technische onderwerpen en deverschillende opvattingen
die daarover in de diverse landen bestaan, zullen naar verwachting meerdere
vergaderingen van de werkgroep nodig zijn.Op gemeenschappelijk initiatief van Nederland en Duitsland is in maart
2000 in Berlijn de eerste bijeenkomst geweest van vertegenwoordigers van negen
lidstaten (België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Luxemburg,
Nederland, Verenigd Koninkrijk, Zweden) en de Europese Commissie.Afgelopen juni is in Den Haag de tweede bijeenkomst van de werkgroep geweest,
waarbij ook Oostenrijk was vertegenwoordigd. Binnenkort zal in Kopenhagen
de derde bijeenkomst van de werkgroep plaatsvinden.46Kan de financiële werking van de 5e Nota netwerksteden
(1 miljard gulden) worden toegelicht?De middelen maken onderdeel uit van het Fonds Economische Structuur (FES).
De financiële werking verloopt derhalve volgens de regels voor het FES.
Voorstellen voor financiering vanuit het FES worden beoordeeld conform de
criteria, zoals die in artikel 3 van de wet Fonds economische structuurversterking
zijn vastgelegd. Bij deze beoordeling wordt getoetst op het investeringskarakter,
het nationaal belang en het versterken van de economische structuur. De investeringsprojecten
dienen krachtens de wet betrekking te hebben op de verkeers- en vervoersinfrastructuur,
de technologie-, telecommunicatie- en kennisinfrastructuur, bodemsanering,
de stedelijke hoofdstructuur of de ecologische hoofdstructuur.47De bedragen bestemd voor het terugdraaien van de bezuiniging
op geluidsbeschermende maatregelen stemmen niet overeen met de ombuigingen
zoals voorgesteld in de begroting 2000. Kan de regering dit toelichten?De voorgenomen bezuiniging op de middelen voor sanering verkeerslawaai
in de begroting 2000 is in de conceptbegroting 2001 geheel teruggedraaid.In de conceptbegroting 2001 is het terugdraaien van de bezuiniging in
twee reeksen opgenomen.In tabel 1 «totaalbeeld belangrijkste aanpassingen» is onder
overige intensiveringen f 10 mln per jaar opgenomen voor het terugdraaien
van de bezuiniging geluid.Verder is onder milieudrukpakket f 40 mln per jaar opgenomen voor
geluidsmaatregelen. Een deel hiervan is bestemd voor middelen sanering verkeerslawaai,
te weten f 5 mln in 2001, f 10 mln in 2002 en f 20 mln voor
2003 en verder.48Welk plan van aanpak wordt bedoeld met zon-PV?Bij de Algemene Politieke Beschouwingen, de behandeling van de Uitvoeringsnota
Klimaatbeleid en de VROM-begroting zijn in 1999 door de Tweede Kamer enkele
vragen gesteld en moties ingediend om de toepassing van zonne-energie in de
gebouwde omgeving extra te stimuleren. De Staatssecretaris van VROM en de
Minister van EZ achten de tijd rijp voor een meer breedschalige toepassing
van zonne-energie, waaronder PV. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen van
dit jaar is de kamer hierover reeds geïnformeerd. Zo zal per 1 januari
2001 een nieuwe generieke subsidieregeling voor zonne-energie in werking treden.
Daarnaast wordt een aantal andere initiatieven genomen om de toepassing van
zonne-energie in de gebouwde omgeving extra te stimuleren. Op korte termijn wordt de Tweede Kamer middels een brief van Staatssecretaris Remkes
en Minister Jorritsma geïnformeerd over de wijze waarop het Kabinet invulling
geeft aan de door de kamer gewenste intensivering van het zonne-energiebeleid.49Jaarlijks is 20 mln. voorzien om de uitstoot van fijn
stof te beperken; dit zou onder meer kunnen door vrachtwagens en bussen uit
te rusten met roetfilters. Is bekend hoeveel vrachtwagens en bussen al met
roetfilters zijn uitgerust? Welke doelstelling gaat de regering hiertoe hanteren?Op dit moment rijden ruim honderd bussen en enkele vrachtwagens met een
roetfilter rond. Er vanuit gaande dat het monteren van een roetfilter op bus
of vrachtwagen een overheidsbijdrage van circa f 10 000,–
vergt, kunnen voor genoemde 20 miljoen gulden jaarlijks zo'n 2000 voertuigen
met een filter worden uitgerust. Toepassing van een filter 2000 voertuigen
van deze omvang zou over de resterende levensduur van deze voertuigen kunnen
resulteren in een reductie van fijn stof van circa 0,2 kton. Ter vergelijking:
de jaarlijkse uitstoot van fijn stof door het totale verkeer bedraagt volgens
milieubalans 2000 ca. 18 kton.50De liberalisering van de energiesectoren heeft de realisering
van o.a. WKK en duurzame energie in een lastig pakket gebracht. Daarover is
veel commotie en discussie geweest. In de Kamer is onder andere rondom het
Energierapport uitgebreid hierover gesproken. Een motie van de Tweede Kamer
vraagt op dit punt om extra inspanningen en fiscale compensatie. Moet de 200
mln van het milieudrukpakket voor WKK en Zon-pv niet vooral gezien worden
als invulling van de motie en dus als compensatie van de liberalisering?Door de liberalisering van de energiemarkten veranderen ondermeer de omstandigheden
voor energiebesparing en duurzame energie. Soms in negatieve zin maar er ontstaan
ook nieuwe kansen. Met name bepaalde vormen van WKK zijn echter minder rendabel
geworden waardoor het realiseren van CO2-reductie in gevaar komt.
Daarnaast leidt extra economische groei tot meer CO2-emissie. Het
kabinet heeft met de 200 mln gulden uit het milieudrukpakket (die op jaarbasis
beschikbaar komen) aan beide effecten iets willen doen. Daarom wordt een groot
gedeelte van het geld ingezet ter stimulering van WKK. Het resterende bedrag
wordt ondermeer ingezet voor Zon-pv, als onderdeel van een breder stimuleringspakket,
waarmee het kabinet invulling geeft aan twee moties van de Kamer (Kamerstukken
II 1999–2000, 26 603, nr. 10 en Kamerstukken II 1999–2000,
26 800, nr. 23).51 en 61Hoe zal de 15 mln. die extra wordt besteed voor afvalpreventie
precies worden ingevuld? Gaat het hier om opleiding en uitbreiding van fte
voor vergunningverleners of gaat het bijvoorbeeld om subsidies aan bedrijven?Op welke manier worden de extra gelden (15 mln gulden)
ten behoeve van de afvalpreventie ingezet?De 15 mln. extra zal worden ingezet om preventie en afvalscheiding bij
huishoudens en de kantoren-, winkels-, diensten- en kleine bedrijvensector
(kwdb) te intensiveren. Deze keuze is gemaakt omdat het afval dat op dit moment
wordt gestort en verbrand, voor het grootste deel uit afval van deze categorieën
ontdoeners bestaat en omdat deze hoeveelheid afval nog een toename te zien
geeft. Over de meest effectieve wijze om dit geld te besteden vindt op dit
moment intensief overleg plaats met onder andere de gemeenten. 52Hoe kan de regering nu weten welke milieudrukcompensatie
in de jaren 2002 t/m 2004 nodig is? Wordt hiermee de toezegging om dit elk
jaar vast te stellen op basis van de extra groei hoger dan behoedzaam losgelaten?Zie antwoord op vraag 7.53Hoe zal de 200 mln voor wkk en zon-pv precies worden
verdeeld en besteed?De wijze waarop de 200 mln gulden is verdeeld over met name WKK en Zon-pv
en de meer gedetailleerde besteding ervan is opgenomen in het Belastingplan
2001 dat de Kamer een dezer dagen bereikt. Verder zal de minister van Economische
Zaken de Kamer middels een gelijktijdig verschijnende brief specifiek informeren
over de WKK-stimuleringsregelingen. Ook over de besteding van de extra gelden
voor Zon-pv zal de Kamer binnenkort separaat worden ingelicht.54De regering heeft bij monde van minister Zalm bij de
Financiële Verantwoording 1999 in de Tweede Kamer gezegd dat milieu-uitgaven
niet de meest effectieve manier zijn maar dat een heffingensystematiek veel
effectiever is dan allerlei milieusubsidies en dat het milieudrukpakket vooral
op deze manier zal worden ingevuld. Waarom is dat niet gebeurd?De extra milieudruk ten gevolge van een hoger dan veronderstelde groei
heeft zich niet voorgedaan over de hele linie van het milieubeleid, maar op
specifieke gebieden waaronder in het bijzonder verkeer en vervoer, energieverbruik
en consumptieve bestedingen. Compensatie van deze extra druk via de Rijksbegroting
vraagt om specifieke financiële regelingen, welke voor 200 mln. een fiscaal
karakter hebben en voor 115 mln. een subsidie-, resp. directe uitgaven karakter.55aWat is de objectieve redenering achter dit concrete
milieudrukpakket? Waar zijn de (RIVM-)cijfers die voor het jaar 1999 de extra
milieudruk objectief vaststellen?Zie antwoord op vraag 6.55bWaarom laat de regering de effectiviteit van dit concrete
pakket niet zien zodat objectief zou kunnen worden vastgesteld dat dit pakket
de milieudruk ook daadwerkelijk compenseert?Zie antwoord op vraag 9.56Uit de Hinderbelevingsenquete is gebleken dat de hinder
door het auto- en vrachtverkeer is afgenomen en die door brommers, scooters
en motoren is toegenomen. Hoe verhoudt zich deze uitslag tot de toevoeging
van 40 mln. gulden aan de VROM-begroting ter bestrijding van verkeerslawaai,
waarbij de gelden voor een belangrijk deel zullen worden ingezet voor het
neerleggen van dubbel ZOAB?Het verminderen van hinder door brommers, scooters en motoren zal voornamelijk
moeten plaatsvinden via de typekeuring en handhaving. Hoewel de hinder door
het auto- en vrachtverkeer in de afgelopen jaren is afgenomen zal de geluidsemissie
door meer wegverkeer de komende jaren toenemen (RIVM, Milieuverkenningen
5). Hierdoor zal ook de akoestische kwaliteit van het landelijk gebied, in
het bijzonder natuurgebieden, meer onder druk komen te staan. Een ander gevolg
is de toename van de slaapverstoring door de toename van het verkeer in de
avond en nacht. Een mogelijkheid om effectief maatregelen te treffen om de
geluidsemissie te beperken is het toepassen van zogenoemde stille wegdekken,
zoals dubbellaags ZOAB.57Van de VROM-begroting vindt een overboeking van 25
mln gulden plaats naar de begroting van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij (LNV) ter compensatie van de extra milieudruk die voortvloeit
uit het meergebruik van bestrijdingsmiddelen. Kan de regering aangeven hoe
deze gelden besteed zullen worden, gezien het feit dat een groot aantal bestrijdingsmiddelen
per 1 januari 2000 juist niet meer is toegelaten? Is het niet zo dat door
dit verbod de milieudruk juist sterk afneemt?Het niet langer toelaten van een aantal bestrijdingsmiddelen per 1 januari
2000 leidt op zich tot een vermindering van de milieudruk. Deze vermindering
was voorzien in het bestaande beleid. Niettemin, is het niet mogelijk gebleken
bij verschillende groepen van bestrijdingsmiddelen de geplande reductie van
de milieudruk te halen, onder meer door areaaluitbreiding van bepaalde teelten.
Ook vormt de verontreiniging van het oppervlaktewater met bestrijdingsmiddelen
nog steeds een probleem. Om deze ongunstige ontwikkeling tegen te gaan zal
de komende jaren onder andere de biologische landbouw financieel extra worden
gestimuleerd. In de nota Nieuw Plan van Aanpak Biologische Landbouw van het
ministerie van LNV is deze stimulering verder uitgewerkt. Overigens is geen
sprake van overheveling van de VROM-begroting naar de LNV-begroting.Genoemd bedrag is rechtstreeks op de LNV-begroting geplaatst.58 en 60Stikstofoxiden (NOx) vormen een onderdeel
van de intensiveringen binnen het zogenoemde milieudrukpakket. Hoeveel NOx-reductie in tonnen wordt met deze intensivering beoogd?Wat is de verwachte NOx-reductie als gevolg
van de voorziening van 40 miljoen gulden voor de stimulering van de aanschaf
van schone vrachtauto's?Een besteding van 40 miljoen gulden per jaar ten behoeve van de aanschaf
van schonere vrachtwagens zou resulteren in een NOx-reductie van
circa 3 kton over de levensduur van die vrachtwagens. Na 4 jaar is dat een
reductie van 12 kton NOx.De Euro-4 techniek is echter nog niet direct beschikbaar. Tot dit wel
het geval is zullen de middelen voor vergelijkbare doelen worden aangewend.59Wat is de verwachte CO2-reductie als gevolg
van de fiscale voorziening van 200 mln gulden voor warmtekrachtcentrales en
zon-pv?De fiscale steun voor WKK is vooral bedoeld om de ontwikkeling van WKK
die achterblijft bij wat is verondersteld in het GC-scenario (het basisscenario
in de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid deel 1), voor een deel te compenseren.
ECN heeft berekend dat het effect van het pakket 1 à 2 Mton CO2 zal bedragen, waarbij het WKK-vermogen met 1300 – 2000 MW toeneemt
ten opzichte van het in de ECN-studie van februari 2000 genoemde niveau in
2010. Voor nadere informatie wordt verwezen naar de WKK-brief van de minister
van Economische Zaken die vrijwel gelijktijdig met de beantwoording van deze
vraag naar de Kamer wordt gezonden. 60Wat is de verwachte NOx-reductie als gevolg
van de voorziening van 40 miljoen gulden voor de stimulering van de aanschaf
van schone vrachtauto's?Zie antwoord op vraag 58.61Op welke manier worden de extra gelden (15 mln gulden)
ten behoeve van de afvalpreventie ingezet?Zie antwoord op vraag 51.62In hoeverre is het mogelijk via preventieve maatregelen
de extra milieudruk als gevolg van de verwachte economische groei te voorkomen?
En komt deze preventie ook terug in het NMP4?Zie antwoord op vraag 9.63Hoe is de extra milieudruk vastgesteld? Welke doelgroepen
of sectoren hebben deze extra druk veroorzaakt? Welke extra maatregelen zijn
nodig? Kan de Kamer de studie voor het milieudruk pakket ontvangen? Was er
reeds in voldoende middelen en maatregelen voorzien voor het niveau van de
milieudruk dat verwacht was bij de opstelling van het Regeeraccoord?Zie antwoord op vraag 6.64Is de regering van mening dat certificering van de
gangbare land- en tuinbouw en gebruikmaking van geïntegreerde teeltmethoden
een forse bijdrage kan leveren aan de vermindering van de milieudruk door
het gebruik van bestrijdingsmiddelen? Zo ja, welke middelen stelt de regering
beschikbaar om geïntegreerde teelt op gecertificeerde bedrijven te bevorderen?Certificering en gebruikmaking van geïntegreerde teeltmethoden kan
leiden tot vermindering van de milieudruk. De omvang van deze vermindering
wordt met name bepaald door het ambitieniveau van de te certificeren maatregelpakketten
op teeltniveau, en het tempo waarin de landbouwsector tot certificering overgaat.
Het zetten van deze stap zal met name worden beïnvloed door de eisen
van afnemers van agrarische produkten en door prikkels van de zijde van de
overheid. In de regeringsnota over het gewasbeschermingsbeleid na 2000 –
die naar verwachting eind 2000 aan de Kamer zal worden aangeboden –
zullen deze prikkels nader worden uitgewerkt.65Kan het zgn. milieudrukpakket (de voorgestelde maatregelen)
worden toegelicht voor wat betreft keuze en uitwerking? Betreft het hier in
alle gevallen zgn. Fonds Economische Structuurversterking (FES)-waardige uitgaven/activiteiten?
En hebben alle activiteiten een direct effect op het mitigeren van de effecten
van de economische groei?Zie antwoord op vraag 9. 66Voor 2001 is reeds een bedrag opgenomen voor netwerksteden.
Welke verdeel sleutel wordt hierbij gehanteerd? Kan het begripnetwerkstad
nader worden gedefinieerd? Hoeveel netwerken zijn er? Kan dit bedrag reeds
in 2001 worden uitgegeven?De 1 miljard tot 2010 – waarvan 50 mln. in 2001 – zal worden
ingezet voor duurzame ontwikkeling van stedelijke netwerken. Het kan bijvoorbeeld
helpen om drempels weg te nemen voor «transformeren met kwaliteit».
Zie ook het antwoord op vraag 46. De aanwending van deze middelen zal worden
geconcretiseerd in het kader van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening. Dat
geldt ook voor het nader benoemen van de stedelijke netwerken. Stedelijke
netwerken zijn sterk verstedelijkte gebieden die de vorm aannemen van een
netwerk van grotere en kleinere compacte steden, elk met een eigen karakter
en profiel binnen het netwerk. Hoofddoelstelling van het concept stedelijke
netwerk is het bevorderen van stedelijkheid in de zogenaamde netwerksamenleving
en om de steden geschikt te houden of te maken voor de netwerkeconomie en
in Europees verband goed te positioneren. In 2001 kan het desbetreffende bedrag
worden uitgegeven.67Kan de toevoeging van middelen voor «innovatieve
sociale flankerende maatregelen» aan het ISV nader worden geoperationaliseerd?
Wordt dit bedrag, 25 mln in 2001 geoormerkt binnen het totale Investerings-
dan wel Innovatiebudget? Hoe wordt het systeem van tendering ingevuld?Deze middelen zullen in het Innovatiebudget herkenbaar terugkomen en zijn
bestemd voor innovatieve ideeën, plannen en uitvoeringsprojecten aangaande
genoemde maatregelen.Omtrent de voortgang van de ontwikkeling en inhoud van het innovatieprogramma
zult u op korte termijn nader worden geïnformeerd. 68Het budget van het ministerie van VROM voor de aankoop
van bufferzones is structureel verhoogd met 7 mln. Hoe is de relatie tussen
dit budget en het beleid van het ministerie van LNV, dat gericht is op behoud,
versterking en ontwikkeling van groen in en om de stad?Er is een relatie tussen de algemene beleidsdoelen van het bufferzonebeleid
en het beleid voor groen in en om de stad, namelijk versterking van de groenstructuur
rond steden. Op dit moment bestaat er geen directe relatie tussen het budget
voor grondverwerving in bufferzones en het beleid voor groen in en om de stad.
In het kader van het Grote steden Beleid is in de ISV-convenanten opgenomen
dat het Rijk en de steden in samenwerking met buurgemeenten en de provincies
het groen om de stad verder zullen uitwerken. Hierbij zal de beleidsmatige
relatie verder worden uitgewerkt en zal budgettair een relatie worden gelegd.69 en 144Kan worden toegelicht waarom 200 mln. extra uitgetrokken
wordt ten behoeve van NSP-stations?Welke concrete uitgaven in het kader van de Nieuwe
Sleutelprojecten komen in aanmerking voor financiering uit het aanvullende
budget van 200 miljoen?Gaandeweg het planproces van de NSP is gebleken dat de ambities van rijk
en gemeenten verder reiken. Beide partijen willen de huidige NSP-stations
ontwikkelen tot integrale vervoersknooppunten voor internationaal, nationaal,
regionaal en lokaal openbaar vervoer met een hoge stedebouwkundige kwaliteit.
Daarvoor is aan rijkszijde naar verwachting meer geld nodig dan
het oorspronkelijk beschikbare bedrag. Het rijk heeft daarom 200 miljoen extra
uitgetrokken. Dit aanvullende budget is specifiek bedoeld voor het oplossen
van knelpunten met betrekking tot de stedebouwkundige kwaliteit van de HST-stations.
Het gaat hierbij bijvoorbeeld om de stedebouwkundige inpassing van de stations,
de kwaliteit van de openbare ruimte (stationshal, stationsplein, voetgangers-
en fietsroutes) en de toegankelijkheid van de stations. In tegenstelling tot
het oorspronkelijke NSP-budget van 540 miljoen zal het aanvullende budget
van 200 miljoen niet vooraf indicatief worden verdeeld.70Kan een toelichting worden gegeven op de geraamde compensatie
van de overdrachtsbelasting in het kader van de Bevordering Eigen Woningbezit
(BEW) van 9 mln per jaartranche?Er is in de berekening van uitgegaan dat de toeslag voor de overdrachtsbelasting
per maand f 39,– bedraagt. Dit is berekend op basis van de formule
in artikel 30, lid 5 van de Wet bevordering eigen woningbezit, rekening houdend
met een hypotheekrente van 6%. Uitgangspunt is dat sprake is van 20 000
toekenningen zodat de geraamde compensatie van de overdrachtsbelasting op
9 miljoen uitkomt (20 000 x 39 x 12 maanden).71Hoe worden de uitvoeringskosten van circa 5 mln in
verband met de eenmalige compensatie in de Huursubsidiewet (HSW) als gevolg
van de afschaffing van de koopkrachttoeslag bekostigd?Deze zijn (generaal) toegevoegd aan de begroting van het ministerie van
VROM.72Zal de samenvoeging van de Inspecties VROM met de Dienst
Recherchezaken leiden tot efficiencyvoordelen, die leiden tot een vermindering
van het aantal (staf)medewerkers ? Wat is de totale personeelsomvang van de
nieuwe inspectie en welk deel daarvan zal actief worden ingezet ten behoeve
van respectievelijk de inspectie en handhaving?De samenvoeging zal inderdaad kunnen leiden tot efficiency voordelen,
zowel op administratief als op inspectie terrein. Bovendien zal het aantal
medewerkers van de nieuwe inspectie toenemen ten opzichte van de som van het
aantal medewerkers van de samen te voegen onderdelen. Dit houdt direct verband
met de versterking van de handhaving. De totale omvang van de nieuwe VROM-inspectie
wordt thans begroot op 635 fte. Ongeveer 70% daarvan zal actief ingezet worden
ten behoeve van vooral handhaving en verder voor toezicht op andere overheden.73Kan de strategie en het meerjarenprogramma van de nieuwe
te vormen inspectie worden toegelicht? Is er ook in een voorlichtende taak
voorzien?De vorming van de nieuwe VROM-inspectie moet leiden tot een versterking
van de handhaving en tot integratie van de handhavingstaken van de drie inspecties
en DRZ. Versterking van de handhaving enerzijds door synergie- en efficiencywinst
en anderzijds door een uitbreiding van de personele capaciteit (65 fte voor
het toezicht bij milieuhygiëne en 26 fte voor de handhaving binnen de
ruimtelijke ordening). Met de integratie van de handhavingstaken wordt ook
bereikt dat met één gezicht in de regio naar buiten kan worden
getreden. De nieuwe VROM-inspectie levert een bijdrage aan de realisatie van
de VROM-missie door:a. Handhaving van wet- en regelgeving (1. het uitoefenen van eerstelijns toezicht op de naleving van regels door instellingen, bedrijven en
burgers; 2. opsporing van misdrijven en overtredingen; 3. het uitoefenen van
tweedelijns toezicht op de formulering en handhaving van regels door andere
overheden);b. Handhaving van rijksbeleid:– naar overheden bij de formulering en de uitvoering van het beleid
van die overheden;– naar andere actoren in het veld die invloed hebben op beleidsuitvoering
op het terrein van VROMc. Observeren, signaleren en informeren. Daarmee levert zij ook een positieve
bijdrage aan de kwaliteit van het VROM-beleid, vooral uit een oogpunt van
handhaafbaarheid.Het meerjarenprogramma van de nieuwe VROM-inspectie is in voorbereiding.
De voorlichtende taak is bij de beleidsdirecties en de Centrale Directie Communicatie.
Uiteraard zal vanuit de nieuwe VROM-inspectie voorlichting plaatsvinden over
het inspectiewerk zelf en waar nodig over beleid-, wet- en regelgeving zoals
dit thans ook door de drie huidige inspecties wordt gedaan.74Hoe zal de relatie tussen beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering
worden gewaarborgd?Er zal worden voorzien in gestructureerd overleg tussen beleidsafdelingen
en de VROM-inspectie. Zo zullen nieuwe regels voor inwerkingtreding getoetst
worden op handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid in overleg met de VROM-inspectie.
Op grond van de uitkomsten van handhaving en toezicht koppelt de VROM-inspectie
weer voorstellen voor verbetering van regels terug vanuit de praktijk.75Tijdens het Algemeen Overleg over handhaving in de
Tweede Kamer deelde de minister mee dat in 10% van alle gevallen van bodemsanering
sprake is van fraude. Heeft de regering ondertussen meer inzicht in deze fraude?
In welke mate vindt dat plaats en op welke manier? Wat betekent dit voor het
actuele beleid? Is het onderzoek naar fraude geïntensiveerd? Is er sprake
van enige intensivering van controle en handhaving? Wat zijn de resultaten
hiervan?De minister van VROM heeft in een brief van 28-2-2000 van de Vaste Commissie
van VROM, naar aanleiding van een AO van 20-1-2000, aangegeven dat uit onderzoek
van de Inspectie Milieuhygiëne is gebleken dat zich bij de uitvoering
van bodemsanering afwijkingen voordoen van soms meer dan 10% in de aanpak
van onderdelen van onderzoek en sanering ten opzichte van de algemene kaders.
In die brief is aangegeven dat dit strakkere programmering, intensievere beleidsmonitoring
en ruimere aandacht voor kwaliteitsborging en handhaving onontkoombaar maakt.
De brief bevat tevens de toezegging dat voorstellen om de kwaliteit van de
uitvoering te verbeteren zullen worden opgenomen in het standpunt naar aanleiding
van het eindrapport BEVER (Beleidsvernieuwing bodemsanering) dat het kabinet
eind 2000 aan de TK zal zenden. Het eindrapport BEVER zelf zal binnenkort
aan de Tweede Kamer worden gezonden.Het onderzoek van de inspectie is ter kennis gebracht van IPO en VNG en
het bevoegd gezag is met nadruk gevraagd invulling te geven aan de aanbevelingen
die de eigen verantwoordelijkheid van het bevoegd gezag betreffen, o.a. het
toezicht op en de handhaving van de uitvoering van de bodemsaneringsoperatie.In het kader van BEVER zijn met alle bij de bodemsaneringsoperatie betrokken
partijen afspraken gemaakt over extra aandacht voor kwaliteitsborging, controle
en handhaving bij de uitvoering van de bodemsanering. Inmiddels
is de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIBK), een platform
van alle overheden en alle particuliere organisaties die betrokken zijn bij
het uitvoeren van het Bodembeleid, gestart met zijn activiteiten om te komen
tot instrumenten die de kwaliteit van uitvoering van het bodembeleid verbeteren.76Een probleem bij de naleving van wetten en regels is
dat in sommige gevallen dat deze ondoorzichtig zijn geworden, niet meer voldoen
aan hedendaagse eisen of onvoldoende aansluiten bij elders ontwikkeld beleid.
Kan de regering specifiek aangeven bij welke wetten en regels dit probleem
zich voordoet? Kan de regering vervolgens aangeven op welke wijze u de naleefbaarheid
en daarmee de handhaafbaarheid denkt te vergroten?In de discussienota over de toekomst van de milieuwetgeving wordt uitgebreid
stilgestaan bij de handhaafbaarheid van milieuregels en de voorgenomen aanpak
ter verbetering. Ook thans wordt het nodige ondernomen met betrekking tot
verbetering van de handhaafbaarheid, met name het Bouwstoffenbesluit en de
afvalstoffenregelgeving. Verder wordt scherp op de handhaafbaarheid van nieuwe
ontwerp-regels gelet.77De overbrenging van afval naar het buitenland heeft
de komende periode de aandacht van de VROM-inspectie. Welke initiatieven heeft
u ontplooid en denkt u te gaan ontplooien om te komen tot gelijke EU-regels
voor afvalstoffen?De Europese verordening overbrenging afvalstoffen (EVOA) heeft directe
werking voor alle lidstaten. De regels zijn daarmee gelijk. In de praktijk
laat deze verordening evenwel ruimte voor een verschillende invulling of interpretatie
van de regels door de verschillende bevoegde autoriteiten. Met name het bedrijfsleven
ervaart daardoor een verschil in benadering in de lidstaten.Onder de vlag van het IMPEL/TFS-netwerk (Implementation and Enforcement
of Environmental Law/Trans Frontier Shipment of Waste) worden gezamenlijke
handhavingsacties met EU-lidstaten uitgevoerd op het terrein van de EVOA.
Vanuit de handhaving zijn herhaaldelijk knelpunten en voorstellen voor verbetering
van de regelgeving ter bespreking met de Europese Commissie gebracht in het
EVOA-correspondentenoverleg en in het Technische aanpassingscomité.
Ook in het beleid dat ten grondslag ligt aan besluiten over concrete kennisgevingen
voor overbrenging van afvalstoffen wordt steeds gezocht naar afstemming met
andere lidstaten. Met de bevoegde autoriteit in Vlaanderen, de OVAM, vindt
regelmatig overleg plaats. Een keer per jaar wordt overlegd met Duitse vertegenwoordigers
van zowel het Bundesministerium als van de bevoegde autoriteiten in aan Nederland
grenzende deelstaten.78Hoe is de uitspraak dat de emissie van broeikasgassen
grote vormen aanneemt te rijmen het feit dat in 1999 de Nederlandse emissie
van broeikasgassen is gedaald met 6 miljard kilogram CO2-equivalenten,
zoals blijkt uit de Milieubalans 2000? Hoe is deze uitspraak voorts te rijmen
met de uitspraak op dat de laatste jaren er geen stijging meer te zien is
in de emissies van de broeikasgassen (blz. 90)?Genoemde uitspraak is bedoeld om aan te geven dat klimaatverandering een
hardnekkig probleem blijft. De emissies wereldwijd nemen sterk toe. Zoals
ook in de Milieubalans 2000 is aangegeven, is de daling van de Nederlandse
emissie in 1999 veroorzaakt door een groei van de import van
elektriciteit uit het buitenland. Door toename van de import treden elders
extra emissies op. In Nederland blijft de emissie overigens nog (ver) boven
het niveau dat in 2008–2012 bereikt zal moeten worden om aan het Kyotodoel
te voldoen. Dat in 1999 de emissie gedaald is ten opzichte van 1998 en dat
de laatste jaren geen stijging meer is te zien, zijn positieve ontwikkelingen
voor Nederland, maar daarmee is het probleem nog niet opgelost.79aHoe denkt de regering gezamenlijke handhavingsactiviteiten
met EU-partners en beoogde EU-partners vorm te gaan geven?Er zijn netwerken gevormd door de handhavingsinstanties in de EU-landen
en de beoogde EU-landen. De netwerken zijn Transfrontier Shipment of Waste
(TFS) voor de handhaving bij overbrenging van afvalstoffen en Chemical Legislation
European Enforcement Network (CLEEN) voor de handhaving van regels voor stoffen
en producten. Vanuit deze netwerken worden initiatieven genomen voor concrete
handhavingsacties, waaraan de netwerkpartners deelnemen. Nederland speelt
een belangrijke rol in deze netwerken.79bOp welke wijze maakt de regering zich sterk voor harmonisatie
van het milieubeleid tussen de EU-lidstaten onderling en tussen de EU en de
beoogde toetreders?Harmonisatie van het milieubeleid tussen de EU-lidstaten onderling wordt
door de regering bevorderd door zich binnen de EU in te zetten voor de ontwikkeling
van nieuw milieubeleid. Dit betekent overigens niet dat Nederland om die reden
afziet van deelname in een kopgroep van landen die verdergaand beleid nastreeft.Voor wat betreft de beoogde toetreders is de inspanning van Nederland
erop gericht om deze landen zoveel mogelijk te helpen het milieu-acquis snel
en adequaat over te nemen en te implementeren. Enerzijds wordt hiertoe door
Nederland zelf met name institutionele hulp geboden. Anderzijds bevordert
Nederland binnen de EU een optimale vergroening van de EU-gelden voor toetreding.80Kan de versterking c.q. verbetering van de provinciale
taak met betrekking to handhaving Ruimtelijke Ordening binnen de bestaande
wet- en regelgeving voldoende tot zijn recht komen? Is er een relatie met
de Fundamentele Herziening WRO?In de WRO zijn de bestuurlijke verantwoordelijkheden met betrekking tot
de handhaving van het ruimtelijk beleid in de ruimtelijke regelgeving geregeld.
In art. 52 WRO is expliciet vastgelegd dat het Rijk toezicht houdt op de uitvoering
van de WRO en de krachtens de wet uitgevaardigde voorschriften. Voor de provincie
ontbreekt een dergelijke expliciete bepaling echter. In de jurisprudentie
(uitspraak Weerselo) is daarom uitgesproken dat de provincie geen formele
bevoegdheid heeft op het gebied van het toezicht op de handhaving van de ruimtelijke
regelgeving door de gemeente. Deze lacune kan alleen worden opgelost indien
in de WRO een expliciete voorziening voor de provincie wordt opgenomen. De
relatie met de fundamentele herziening van de WRO is daarmee duidelijk. Bezien
moet worden in hoeverre de lacune moet en kan worden opgelost. Een verband
moet daarbij worden gelegd met de integratie van de VROM-inspecties. Bij de
te maken keuze zal de relatie met de organisatie van de handhaving van nauw
gerelateerde beleidsterreinen dan ook mede in de beschouwingen worden betrokken. 81Op welk toezichtterreinen zullen de extra fte's met
name worden ingezet? (uitgesplitst naar de activiteiten zoals opgesomd op
blz. 19/20/21 en 22). Hoe zal de integraliteit van de inspectie in de praktijk
worden vormgegeven?De extra fte's worden ingezet op de controle bij bedrijven waar andere
overheden bevoegd gezag zijn. Hierbij kan worden gedacht aan branchegewijze
diepte-onderzoeken en het doorlichten van grote gevaarlijke bedrijven en behandeling
van klachten en incidenten.De integraliteit van de inspectie zal in de praktijk worden vormgegeven
doordat de inspectie haar oordeel over overheden en bedrijven niet langer
uitsluitend sectorgewijs uitspreekt, maar daarnaast ook vanuit de uitvoering
van de gehele VROM-regelgeving voor zover van toepassing en relevant tot een
beoordeling komt.82Kan een overzicht worden gemaakt van alle milieuconvenanten
uit de jaren '90 en de daarbij afgesproken doelstellingen? Kan hierbij worden
vermeld of de desbetreffende doelen zijn bereikt en voor de nog lopende convenanten,
wat de stand van zaken is?Als bijlage treft u een overzicht van de milieuconvenanten die door de
Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu gesloten zijn
tot 2000. In dit overzicht staan zowel de convenanten die zijn gesloten en
reeds zijn vervallen, als de convenanten die thans nog lopen. De redenen waarom
een aantal convenanten is vervallen, zijn het verstrijken van de looptijd,
het behalen van de doelstelling of het achterhaald zijn van het betreffende
convenant door nieuwe ontwikkelingen of regelgeving. In het NMP-4 zal nader
worden ingegaan op de werking van het instrument convenanten. Dan wordt onder
andere de vraag meegenomen of doelstellingen van milieuconvenanten.83Wat is het doel van het onderzoek naar het gedoogbeleid
van andere overheden? Hoe zal dit onderzoek worden opgezet? Strekt dit onderzoek
zich ook uit over het beleid van andere departementen?Doel van het onderzoek naar het gedoogbeleid is, om vast te stellen of
het gedoogbeleid overeenkomstig het Gezamenlijk beleidskader inzake het terugdringen
van het gedogen van milieu-overtredingen (zie brief van de Ministers van VROM
en V&W aan de Tweede Kamer van 10 oktober 1991) wordt uitgevoerd. Het
onderzoek is gericht op de milieuregelgeving waarvoor de Minister van VROM
primaire verantwoordelijkheid draagt (Wet bodembescherming, Wet geluidhinder,
Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden, Wet inzake
de luchtverontreiniging, Wet milieubeheer en EVOA, Wet milieugevaarlijke stoffen
en de Kernenergiewet). Het onderzoek heeft derhalve geen betrekking op de milieuregelgeving waarvoor andere departementen
een primaire verantwoordelijkheid dragen. In het kader van het onderzoek zal
toetsing aan genoemd beleidskader plaats vinden van beschikkingen, instructies
e.d. die door betrokken overheden zijn vastgesteld. Indien sprake is van afwijking
van het gezamenlijk beleidskader zal tevens worden nagegaan wat de oorzaken
daarvan zijn en zullen aanbevelingen worden gedaan.84Welke concrete doelstellingen verbindt de regering
aan de handhavingsinspanningen in 2001, in termen van milieuwinst? Milieuwinst wordt bereikt met de inzet van veel verschillende instrumenten,
waarbij handhaving het sluitstuk is. De bijdrage van één instrument,
bijvoorbeeld handhaving, in termen van milieuwinst is daarom moeilijk aan
te geven. De doelstelling is om bij goed uitvoerbare en handhaafbare regelgeving
de handhaving zo in te zetten dat de beleidsdoelstellingen worden gehaald.
Door een zichtbare en konsekwente handhaving wordt de naleving van regelgeving
breder gestimuleerd dan alleen bij de gecontroleerde bedrijven.85In hoeverre kan de VROM-inspectie vooruitlopen op beleidsontwikkeling
waarvan pas in de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening officieel kennis kan worden
genomen?De VROM-inspectie zal bij het toezicht rekening houden met de inhoud van
de Vijfde Nota vanaf het moment dat deel 1 van deze nota verschenen is.86Wat zal de rol van de RPD inhouden na de opzet van
het Ruimtelijk PlanbureauVolgens artikel 52 van de Wet op de Ruimtelijke Ordening heeft de Rijksplanologische
Dienst onder meer tot taak de Minister bij te staan bij het voorbereiden en
uitvoeren van het regeringsbeleid inzake de ruimtelijke ordening. De opzet
van een onafhankelijk planbureau doet niet af aan deze wettelijke taak van
de Rijksplanologische Dienst.87Kan al iets meer worden gezegd over de plannen tot
oprichting van een Ruimtelijk Planbureau. In welke relatie zal het op te richten
Ruimtelijk Planbureau naar de opvatting van de regering komen te staan t.o.v.
het ministerie van VROM.Het Ruimtelijk Planbureau zal als nieuwe, afzonderlijke eenheid naast
de RPD worden aangetakt aan VROM. Werkwijze en aansturing van het Ruimtelijk
Planbureau zullen worden geregeld conform het model van CPB en SCP. Daarnaast
zal worden gewerkt met de afspraken die gemaakt zijn in het «Protocol
voor de Planbureaufunctie van CPB, RIVM, RPD en SCP» (Ministerraad,
18 september 1996). Het streven is om op 1-1-2002 een formeel ingesteld en
operationeel Ruimtelijk Planbureau te hebben.88Op welke termijn is het voorstel voor een Ruimtelijk
Planbureau te verwachten (zie motie Feenstra c.s. 27 210-2)Het voorstel tot oprichting van een onafhankelijk Ruimtelijk Planbureau
zal worden opgenomen in het hoofdstuk «Sturing en instrumentarium»
van de Vijfde Nota. De verwachting is dat de Vijfde Nota rond de jaarwisseling
zal verschijnen.89Welk aandeel monumenten, waarvan de instandhouding
wordt gewaarborgd door ICES gelden, betreft sociale woningbouw?Het is niet mogelijk het aandeel sociale woningbouw binnen de voor de
instandhouding van monumenten bestemde ICES gelden aan te geven. In het in
2002 uit te brengen Meerjaren Beleidsplan Rijkshuisvesting dan wel in de separate
notitie Monumenten en rijkshuisvesting zal worden aangegeven hoe deze ICES-gelden
voor rijksmonumenten worden besteed. Van het huidige aantal rijksmonumenten bestaat circa 2/3 uit gebouwen
en woonhuizen. Dit betreft echter zowel huur als koopwoningen. De Rijksdienst
Monumentenzorg houdt geen verdere registratie bij naar eigenaar of (huur)prijsklasse.90Verschijnt de definitieve Nota Wonen op een later tijdstip
dan aanvankelijk gepland?Het regeerakkoord bepaald dat er uiterlijk medio 2000 beleidsnota over
Wonen in de 21e eeuw zal worden uitgebracht. De ontwerp-nota Wonen is al op
12 mei 2000 door de Ministerraad vastgesteld. De definitieve Nota Wonen zal
naar verwachting eind dit jaar verschijnen.91Kan de parlementaire behandeling van de Woonwet in
deze regeerperiode nog worden afgerond?De ontwikkeling van de Woonwet zal in een groeimodel plaatsvinden met
gefaseerde en in de tijd gespreide integratie van onderdelen. In eerste instantie
zullen met name de elementen van zeggenschap van burgers, het corporatiebestel
en de bestuursketen van een wettelijke grondslag worden voorzien. Er wordt
naar gestreefd de wet de eerste helft van 2002 aan de Tweede Kamer voor te
leggen. In tweede instantie zullen de ordeningsbepalingen uit de bestaande
wet en regelgeving worden samengebracht. De Woonwet kan daarmee op termijn
een belangrijk deel van de bestaande wet en regelgeving vervangen.92Zal de vergroting van de klantvriendelijkheid inzake
de uitvoering van de huursubsidie ten koste gaan van het bestrijden van het
misbruik?De vergroting van de klantvriendelijkheid, die samenhangt met de modernisering
van de uitvoering van de huursubsidie, zal niet ten koste gaan van het bestrijden
van het misbruik en oneigenlijk gebruik. Bij de vaststelling van de huursubsidie
zal zoveel mogelijk in eerste instantie worden uitgegaan van zogenaamde brongegevens
die VROM rechtstreeks betrekt van de Belastingdienst, de gemeenten en de verhuurders.
De kans op misbruik en oneigenlijk gebruik kan zich dan slechts voordoen indien
de bronnen onvolledige, onjuiste gegevens bevatten die gunstig uitvallen voor
de huursubsidie-ontvanger. Dit wordt echter ondervangen doordat in de gemoderniseerde
uitvoeringsorganisatie controles achteraf op inkomen, huurprijs en bewoningssituatie
gehandhaafd blijven.93Middels het woonzorgstimuleringsfonds zou de financiële
afstemming tussen VWS en VROM worden geregeld voor wat betreft de derde kernopgave
in de ontwerp-nota Wonen, bevorderen van wonen en zorg op maat. VWS zou een
bijdrage leveren aan het woonzorgstimuleringsfonds. In de begroting is dit
niet terug te vinden. Kan de regering hiervoor een verklaring geven?In de brief aan de Tweede Kamer van 20 december 1999 (Tweede Kamer, 1999 –
2000, 24 333, nr. 46) inzake de vorming van een woonzorgstimuleringsregeling
is reeds meegedeeld dat de bijdrage van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport zou bestaan uit het verruimen van de mogelijkheden voor het
inzetten van Reserve Aanvaardbare Kosten of andere reserves. Dit is in het
Algemeen Overleg van 30 mei 2000 (Tweede Kamer, 1999–2000, 24 333,
nr. 48) nog eens bevestigd. Wel draagt het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bij aan
het Innovatieprogramma Wonen en Zorg (een samenwerkingsverband van de Stichting
Experimenten Volkshuisvesting en het Nationaal Instituut voor Zorg en Welzijn),
wat een ondersteunende werking heeft voor de woonzorgstimuleringsregeling.
Dit is overigens in de voorliggende begroting nog niet te zien; een en ander
krijgt via de 2e suppletore begroting 2000 zijn beslag. Daarnaast heeft VWS
ter bestrijding van de wachtlijsten veel extra geld ingezet voor volume-uitbreiding
(in 2001 509 miljoen gulden). Hiermee kan ook zorg geboden worden in
woonzorgarrangementen.94Is de regering bereid te voorzien in een beleidsmatige
toelichting op de financiële afstemming tussen de departementen van VWS
en VROM?Financiële afstemming tussen VROM en VWS op begrotingsniveau is geen
expliciet voornemen, een beleidsmatige toelichting hierop is derhalve niet
aan de orde.Wel wordt de samenwerking tussen VWS en VROM op het terrein van wonen
en zorg steeds intensiever. Voorbeelden hiervan zijn, naast de totstandkoming
van de woonzorgstimuleringsregeling, activiteiten gericht op één
loket voor wonen en zorg, inspanningen om de regelgeving van beide ministeries
beter op elkaar af te stemmen en de geïntensiveerde overleggen tussen
beide ministeries op alle niveaus.Op enkele punten heeft dit financiële gevolgen, bijvoorbeeld in het
geval gezamenlijk onderzoek wordt uitgezet. Ook wordt (zie het antwoord op
vraag 93) gezamenlijk het Innovatieprogramma Wonen en Zorg gefinancierd. Voornemens
voor verdere samenwerking zult u terugvinden in de Nota Wonen.95Zowel de minister als de staatssecretaris van VROM
formuleren een ruimteberekening voor het aantal te bouwen woningen. Op welke
wijze wordt dit op elkaar afgestemd? Op welke plek in de begroting wordt verwezen
naar de afstemming tussen de twee nog te verschijnen nota's: de Nota Wonen
en de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening?De ruimteberekening uit Nota Wonen vormt de basis voor de ruimteberekening,
die in de Vijfde Nota zal worden opgenomen. In de begroting wordt niet verwezen
naar afstemming tussen beide nota's. De afstemming tussen de Vijfde Nota en
de Nota Wonen vindt momenteel plaats binnen de kaders van beide nota's.96Hoe wordt de modernisering van het woningwaarderingsstelsel
aangepakt? Wanneer presenteert de regering zijn voorstellen hierover?In de nota naar aanleiding van het verslag van de Uitvoeringswet huurprijzen
woonruimte (TK 1999–2000, 26 090, nr. 5.) is aangegeven dat –
gelet op de centrale plaats die het woningwaarderingsstelsel inneemt binnen
het geheel van huurprijsbescherming – de modernisering met de grootst
mogelijke zorgvuldigheid voorbereid wordt. Ook de acceptatie van het stelsel
door huurders en verhuurders is een overweging die zwaar meeweegt bij de modernisering.
De modernisering van het woningwaarderingsstelsel zal dan ook onderwerp van
bespreking vormen van de commissie bestaande uit organisaties van huurders
en verhuurders die momenteel voorstellen ontwikkelt voor het huurbeleid voor
de langere termijn. De verwachting is dat deze commissie eind 2000 advies
uitbrengt. Dit advies zal betrokken worden bij de hoofdopzet van een gemoderniseerd woningwaarderingsstelsel. Ik verwacht bij de bespreking van
de Nota Wonen over de hoofdopzet en de verdere aanpak te kunnen spreken.97Gaat de verdere verzelfstandiging van de sociale huursector
gepaard met minder personeel op het ministerie van VROM?Een verdere verzelfstandiging van de sociale huursector is niet aan de
orde.98Is de geringere besparing op het artikel 03.01 personeel
en materieel te verklaren door de afgesloten flexcontracten? Hoe zijn de flexcontracten
ingebouwd in de begroting? Is er zicht op de termijn waarover VROM gebruik
zal blijven maken van de dure flexcontracten? Is het bedrag voor 2001, post
a, correct?a. De geringere besparing op het artikel 03.01 als gevolg van het stroomlijnen
van de uitvoering van de Huursubsidiewet is niet te verklaren door de afgesloten
flexcontracten. Wel heeft het afsluiten van de flexcontracten indirect te
maken met het stroomlijnen van de uitvoering van de Huursubsidiewet. Vooruitlopend
op de personele gevolgen van die stroomlijning is met een groot aantal tijdelijke
contractanten een flexcontract afgesloten bij een uitzendbureau. Deze oplossing
is op de korte termijn duurder, maar levert op de langere termijn besparingen
op. De risico's dat tijdelijke medewerkers op grond van de gewijzigde ARAR-artikelen
(CAO 1999) een vast dienstverband moet worden aangeboden en dat DGVH vervolgens
(na stroomlijnen van de uitvoering huursubsidie) geconfronteerd wordt met
extra uitgaven in het kader van het Rijkswachtgeldbesluit 1959 zijn hiermee
afgewend.b. De kosten voor de flexcontracten zijn verwerkt in de 2e suppletore
begroting 1999, voor wat betreft de verplichtingen, en in de 1e suppletore
begroting 2000, voor wat betreft de uitgaven, op het artikelonderdeel 03.01.02
Overige Personele Uitgaven. In de Ontwerp-begroting 2001 zijn de besparingen
op de artikelonderdelen 03.01.01 Ambtelijk Personeel en 03.01.03 Post Actieven
verwerkt.c. De flexcontracten zijn afgesloten per 1 januari 2000. Het overgrote
deel van de contracten heeft een looptijd van één of twee jaar.
Voor enkele individuele contracten is een afwijkende looptijd overeengekomen.d. Het aantal behorend bij het jaar 2001 van post a in het overzicht kengetallen
Ambtelijk Personeel is niet correct. In het persexemplaar van de Ontwerp-begroting
2001 van VROM is een fors aantal min-tekens door een omissie van de zijde
van de SDU weggevallen. Ook in het jaar 2001 gaat het in dit specifieke geval
om een afname van de verwachte gemiddelde bezetting met 54 fte. In de definitieve
versie van de begroting zal dit wel correct zijn opgenomen.99Is de bezuinigingstaakstelling voor de secretariaten
van de huurcommissies gekoppeld aan randvoorwaarden, die de geleverde kwaliteit
dienen veilig te stellen (doorlooptijden, zorgvuldigheid onderzoek e.d.)?
Is er een vorm van monitoring om de kwaliteit van de dienstverlening te bewaken?
Is de regering er van op de hoogte dat de kwaliteit bij een aantal vestigingen
(o.m. Amsterdam) nu al zwaar onder druk staat door de uitstroom van ervaren
personeel?Met de reorganisatie die eind 1999 is ingezet en half 2001 zal worden
afgerond wordt beoogd de doorlooptijden van geschillenbeslechting te halveren
en de kwaliteit van de uitspraken te verbeteren. De kwaliteit van de dienstverlening
zal gedurende deze reorganisatie naar verwachting slechts beperkt lijden onder
de uitstroom van ervaren personeel. Dit komt omdat de werklast
de laatste jaren zeer sterk is gereduceerd en er dus ook aanmerkelijk minder
personeel nodig is om de nog aanwezige werklast adequaat af te handelen. Wel
zijn het laatst half jaar enkele noodverbanden aangebracht. Het mag duidelijk
zijn dat de flexibiliteit om gedurende de reorganisatie in te spelen op nieuwe
problemen hierdoor afneemt.Maandelijks wordt bezien in hoeverre de kwaliteit op orde is en in hoeverre
aanvullende maatregelen genomen moeten worden ter borging daarvan.De problematiek van te lange doorlooptijden in Amsterdam hangt niet of
nauwelijks samen met de reorganisatie. Al enkele jaren zijn er problemen om
personeel met bouwkundige expertise te werven. Vooralsnog wordt dit probleem
goeddeels opgelost door inhuur van dergelijke expertise bij een extern bureau.100Waarom moet de Hoofdafdeling Huurgeschillen het in
2002 met 125 fte minder stellen? Waar is die daling op gebaseerd?In de periode 1997–2000 is de werklast van de huurcommissies/secretariaten,
gemeten in het aantal geschillen, met ruim 60% gereduceerd. Het is met name
deze werklastdaling die tot vergaande reductie van het personeelsbestand noopt.101Heeft het onlangs verschenen Sociaal en Cultureel Rapport
2000, voor zover het om wonen gaat, nog geleid tot nieuwe inzichten op het
gebied van Wonen?Hoofdthema van het Sociaal Cultureel rapport is de positie van Nederland
in internationaal perspectief. Uit de vergelijking met andere landen blijkt
dat Nederland op het terrein van het wonen een redelijk unieke positie inneemt.
Er is een relatief grote sociale huursector en een lager eigen woningbezit
dan de meeste Europese landen. Bij een afname van de sociale huursector is
integraal beleid, waarbij het bevorderen van sociale cohesie voorop staat,
zeer belangrijk zo blijkt uit ervaringen in Denemarken.De internationale vergelijking leert ook dat de noodzaak om in Nederland
tot een grotere keuzevrijheid van de bewoners te komen zeker aanwezig is.
De werking van de woningmarkt in Nederland wijkt nogal af van andere landen.
De woningmarkt is sterk gesegmenteerd. Dit beperkt de keuzevrijheid.De bouwtechnische kwaliteit van de voorraad is in vergelijking met andere
landen goed. Alleen klachten over burengerucht komen in Nederland het meest
voor. Voor de hogere inkomensgroepen heeft Nederland aan woonkwaliteit minder
te bieden dan andere landen. Het geringe aantal vrijstaande woningen in Nederland
is hiervoor een belangrijke graadmeter. In de nota wonen wordt aan de bovengenoemde
aspecten ruime aandacht gegeven.102Staat er onderzoek op stapel naar de effecten van grootschalige
sloop en verkoop van sociale huurcomplexen in herstructureringsgebieden, met
name naar de verhuisstromen die hierdoor veroorzaakt worden, en de overige
effecten voor de zittende huurders alsmede de maatschappelijke effecten in
bredere zin (sociale samenhang, versterking of doorbreking tweedeling, e.d.)?Als voorbereiding op de Nota Wonen zijn de Woonverkenningen uitgevoerd.
Hiervoor zijn scenario's ontwikkeld die een beeld geven van de fysieke
en maatschappelijke effecten van de transformatie van wijken door herstructurering,
en de effecten die optreden wanneer herstructurering achterwege blijft. Er
bestaat op dit moment niet het voornemen om te komen tot een landelijk onderzoek
naar de, in de vraag beschreven, effecten.Door gemeenten en corporaties worden op lokaal niveau wel onderzoeken
naar dergelijke effecten gedaan. Dit mondt vaak uit in zogenaamde prestatie-afspraken
tussen de gemeente en de corporaties.103Op welke wijze wordt het individueel opdrachtgeverschap
verwerkt in de diverse VROM-onderzoeken, zoals de nul-meting van de monitor
stedelijke vernieuwing, de monitor nieuwe woningen, woonwensen allochtonen,
woontrendrapportages.In het VROM-onderzoeksprogramma wordt aan veel facetten van het particulier
opdrachtgeverschap aandacht besteed. Zo zijn recent de volgende onderzoeken
uitgevoerd c.q. worden op dit moment uitgevoerd– Particulier opdrachtgeverschap in de woningbouw – Nederland
en West Europa; RIGO, in opdracht van VROM, 1999 (reeds in uw bezit)– Inventarisatie huidige praktijk uitgifte bouwgrond aan particulieren;
Stichting de Regie, in opdracht van VROM en SEV, 2000 (in uitvoering)– Een onderzoek in opdracht van VROM naar het ruimtebeslag van particulier
opdrachtgeverschap. ( in uitvoering) Voor de Monitor Nieuwe Woningen wordt
nagegaan of bij monitoring van kwaliteitsontwikkelingen ook het aspect particulier
opdrachtgeverschap kan worden opgenomen.Daarnaast komen ook in het jaarprogramma van de SEV ruimschoots facetten
van het particulier opdrachtgeverschap aan de orde.104Hoe is de toename met bijna 20 miljoen in de opbouw
van de verplichtingen voor 2001 te verklaren? Kan de regering dit nader toelichten
(Begroting pag. 77)De toename met bijna 20 miljoen in de opbouw van de verplichtingen bij
het artikel Volkshuisvestingsinstellingen, Experimenten en Kennisoverdracht
(VEK) wordt verklaard doordat voor 2001 is voorzien in twee meerjarige overeenkomsten.
De verplichtingen die hiervoor worden aangegaan komen ten laste van 2001.
Daardoor is het verplichtingenbudget voor 2001 aanzienlijk hoger dan in de
jaren ervoor en erna. De uitgaven die in het kader van deze overeenkomsten
zullen worden gedaan zijn uitgefaseerd over de jaren erna.Het betreft de volgende overeenkomsten: De meerjarenovereenkomst met de
Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV). Voor 2001 is voorzien in een
nieuwe overeenkomst met de SEV voor experimenten op het gebied van de volkshuisvesting.
De tweede overeenkomst betreft de meerjarenovereenkomst met de Stichting Habitatplatform
(SHP) voor activiteiten in het kader van de uitvoering van de Habitat Agenda.105Op welke wijze wordt bij de budgettoekenningen aan
volkshuisvestingsinstellingen, experimenten en kennisoverdracht aandacht besteed
aan het individueel opdrachtgeverschap en de Wet bevordering eigen woningbezit?Bij de budgettoekenningen uit het VEK-budget wordt nadrukkelijk rekening
gehouden met individueel opdrachtgeverschap. Uit dit budget wordt o.a. een
bijdrage aan de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV) betaald. In
het meerjarenprogramma van de SEV zijn meerdere experimenten
op het terrein van individueel opdrachtgeverschap opgenomen. Daarnaast wordt
overwogen om de komende jaren scholingsactiviteiten voor woonconsumenten op
het terrein van individueel opdrachtgeverschap te ondersteunen. Overigens
zal ook bij budgettoekenningen uit het, in ontwikkeling zijnde, innovatieprogramma
stedelijke vernieuwing aan particulier en collectief opdrachtgeverschap aandacht
worden besteed. Ook worden scholingsactiviteiten betaald voor (toekomstige)
eigenaren van woningen. De Wet bevordering eigen woningbezit (BEW) is daarbij
een van de onderwerpen. Daarnaast zullen er in 2000 en 2001 veel voorlichtingsactiviteiten
plaats vinden t.a.v. de BEW. Deze activiteiten worden echter betaald uit het
begrotingsartikel 01.07.106Zal de herdenking van het 100 jarig bestaan van de
Woningwet ook betrekking hebben op kleinere steden dan Amsterdam en Rotterdam?Bekend is dat er door diverse kleinere steden initiatieven zijn genomen
om aandacht te besteden aan de herdenking van 100 jaar Woningwet. Op dit moment
is echter nog niet duidelijk in hoeverre deze initiatieven ook daadwerkelijk
tot activiteiten zullen leiden.Ook diverse woningcorporaties hebben aangegeven activiteiten in dit kader
te willen organiseren.107Waarom spreekt de algemene beleidsdoelstelling «positie
van de burger» alleen over de burger als woonconsument, en niet ook
over de burger als woonproducent?Strikt genomen is iedere burger die door middel van particulier opdrachtgeverschap
op een eigen kavel opdracht geeft tot het laten bouwen van een woning, dan
wel zelf een woning bouwt, een woonproducent. Daarnaast is hij ook woonconsument.
Hij doet dit, in tegenstelling tot bijvoorbeeld bouwers, ontwikkelaars en
corporaties, niet uit bedrijfsmatige overwegingen maar puur ter invulling
van zijn eigen woongenot. Daardoor is zijn positie in het bouwproces veel
meer die van consument dan producent. In de algemene beleidsdoelstelling ligt
sterker de nadruk op vergroting van de zeggenschap van de burger (woonconsument)
met als doel: toename van invloed en betrokkenheid bij het wonen, en daardoor
verdere kwaliteitsverbetering van de woning en woonomgeving.108Wanneer precies moeten de Bijdragen aan de Nederlandse
Woonbond en de Stichting Landelijk Contact voor een groot deel bestaan uit
projectgebonden bijdragen? Hoe verloopt het proces in het komen tot meer projectgebonden
bijdragen in plaats van structurele bijdragen?Bij brief van 9 juli 1998 heeft mijn ambtsvoorganger de structuur voor
de financiële bijdragen aan de Woonbond voor de jaren 1999–2002
neergelegd. Daarin is uitgesproken dat de jaarlijkse financiële bijdrage
wordt gehandhaafd op het niveau van de exploitatiebijdrage 1998, maar in het
vervolg zal bestaan uit een basisbudget en een projectbudget, waarbij het
basisbudget in de loop der tijd afneemt en het projectbudget in de loop der
tijd toeneemt. In 1999 en 2000 bestond de jaarlijkse bijdrage voor 20% respectievelijk
25% uit een projectbudget. Voor het jaar 2001 moeten daarover nog afspraken
worden gemaakt.Aan de hand van een notitie van de Woonbond zal in het komende jaar de
vraag worden beantwoord welke kosten van de Vereniging Woonbond (via contributie)
ten laste van de Vereniging komen en welke ten laste van VROM. In 1999 is in overleg tussen VROM en het Landelijk Contact van de Vrouwenadviescommissies
(LC-VAC's) een begin gemaakt met de voorbereiding van de verschuiving van
exploitatiegerichte bijdragen naar projectgebonden bijdragen. De exploitatiebijdrage
van f 400 000,– wordt in de vier jaar (periode 2000 t/m 2003)
in vier gelijke delen afgebouwd. Tegelijkertijd worden op jaarbasis projectafspraken
gemaakt op basis waarvan projectfinanciering vanuit VROM wordt gegeven. Deze
projectfinanciering vervangt dus na vier jaar de exploitatiebijdrage. Voor
2001 zal de bijdrage aan de Stichting bestaan uit f 200 000,–
projectgebonden bijdragen en f 200 000,– exploitatiebijdrage.Het jaar 2000 wordt als een proefjaar beschouwd, waarin het LC-VAC's ervaring
kan opdoen met het plannen, uitvoeren en rapporteren van activiteiten op projectbasis.
Na 2001 (halverwege de omzetting) is een evaluatiemoment voorzien.109Hebben zorginstellingen en woningcorporaties in een
regio voldoende ruimte voor een eigen invulling als het gaat om samenwerkingsprojecten?Naar mijn oordeel wel. Toegelaten instellingen op grond van de AWBZ kennen
uiteraard de beperkingen van de hen regarderende regelgeving; hetzelfde geldt
voor toegelaten instellingen op grond van de Woningwet. Echter de woonzorgstimuleringsregeling
beoogt expliciet innovatie te stimuleren op het grensvlak van wonen en zorg.
Derhalve hoeft de regelgeving geen belemmering te zijn voor samenwerkingsprojecten.
In uitzonderlijke gevallen zijn experimenten mogelijk, waarbij delen van regelgeving
(tijdelijk) niet van kracht zijn.Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van onder meer het experimenteerartikel
in het Besluit beheer sociale huursector.110Hoe verhoudt de jaarlijkse realisatie van 4000 woningen
in woonzorgcomplexen zich tot het huidige tekort (brief VROM 2000–483:
vraagoverschot 73 000 volledig toegankelijke woningen per 1998) en de
ontwikkeling van de vraag in de komende periode? Welk deel van de 4000 woningen
is toegankelijk voor huishoudens die zijn aangewezen op huursubsidie?Er is geen directe samenhang tussen de genoemde aantallen van 4 000
woningen in woonzorgcomplexen en die van 73 000 betreffende volledig
toegankelijke woningen.De eerstgenoemde woningen betreffen zelfstandige woningen in geclusterde
vorm, geschikt en specifiek bedoeld voor bewoning door huishoudens die zorg
behoeven en verkrijgen. Hier is derhalve altijd sprake van een combinatie
van wonen en zorg. Volledig toegankelijke woningen zijn zelfstandige woningen
in de reguliere woningvoorraad die (met het oog op het langer zelfstandig
kunnen wonen) geschikt (gemaakt) zijn voor bewoning door personen met een
fysieke beperking. Het gaat om woningen die zonder treden te bereiken zijn
en waarbij de leefruimten op één verdieping liggen, de zogenaamde
nultrede woningen. In deze woningen kunnen ook mensen zonder lichamelijke
beperkingen wonen of mensen met lichamelijke beperkingen, die echter (nog)
geen zorg behoeven.Sinds 1 juli 1997 zijn in het Bouwbesluit eisen van toegankelijkheid opgenomen
voor nieuwbouwwoningen. Hierdoor mag ook voor de toekomst een aanzienlijke
toename worden verwacht van het aantal voor ouderen geschikte woningen.Voor de komende 10 jaren dienen circa 4 000 woningen per jaar in
woonzorgcomplexen te worden gerealiseerd om de effecten van het substitutiebeleid
(extramuralisering) op te vangen. Dit cijfer is gebaseerd op berekeningen
van de Universiteit van Utrecht (Huisvesting van ouderen op het breukvlak
van twee eeuwen; P. Hooimeijer e.a.; 1997).In september 1999 heeft de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV)
het «Eindrapport Nationale Survey Woonzorgcomplexen» gepubliceerd,
waarin een beeld wordt gegeven van de woonzorgcomplexen die de afgelopen tien
jaar zijn gerealiseerd en van de waardering ervan door de betrokken bewoners
en aanbieders.Uit het rapport blijkt dat woonzorgcomplexen voor bewoners niet duurder
lijken dan reguliere sociale nieuwbouw; de gemiddelde huurprijs is f 775,–
en vaste servicekosten f 118,– (20% hoger dan f 850,–
en 4% boven f 950,–. Er zijn nauwelijks gevallen boven de maximale
IHS-grens van f 1085,– gevonden). In principe zijn de meeste woonzorgcomplexen
dus bereikbaar voor de doelgroep.Het IHS-gebruik ligt bij de gerealiseerde woonzorgcomplexen iets boven
de 50%. Er zijn thans geen redenen om aan te nemen dat dit percentage in de
nabije toekomst hoger zal worden.111Welk bedrag is er op dit moment nog gereserveerd voor
in het verleden aangegane verplichtingen inzake de oude regeling knelpunten
ouderenbeleid? Kortom hoeveel zit er hier nog in de pijplijn? Heeft dit consequenties
voor de te besteden gelden aan de woonzorgstimuleringsregeling?Op dit artikelonderdeel (03.15.06) zijn voor 2001 uitsluitend budgetten
gereserveerd voor de woonzorgstimuleringsregeling. Voor het jaar 2000 is voor
knelpunten ouderenbeleid (liftenplaatsing en «opplussen») nog
een bedrag van in totaal f 12,4 mln. gereserveerd. Het grootste gedeelte
van dit bedrag is reeds in 2000 betaald of zal nog in de loop van dit jaar
worden uitgekeerd. Eventuele bedragen die nog niet opgevraagd zijn, zullen
zo nodig naar 2001 worden meegenomen. Dit heeft dus geen consequenties voor
de woonzorgstimuleringsregeling.112Hoeveel standplaatsen voor woonwagens zijn er in Nederland?Hoeveel huishoudens zijn ingeschreven op een wachtlijst
voor een standplaats, en hoe zijn deze tekorten regionaal gespreid? In hoeverre
voelt de regering zich verantwoordelijk voor een voldoende aantal standplaatsen?
Welke maatregelen worden, naast een verwijzing naar de gemeentelijke activiteiten
in het kader van de stedelijke vernieuwing, voorgesteld om het aanbod in overeenstemming
te brengen met de vraag?In het mondelinge vragenuur van 26 september jl. heb ik toegezegd een
update te verstrekken van de voorraad en de tekorten aan standplaatsen. Daarin
zal tevens worden ingegaan op de regionale spreiding. Het daartoe benodigde
onderzoek vergt circa 3 maanden. De Kamer zal over de uitkomsten worden geïnformeerd.Wat betreft de verantwoordelijkheid voor het aantal standplaatsen heeft
de regering geen andere verantwoordelijkheid dan die, welke zij heeft voor
andere woonruimte. De primaire verantwoordelijkheid ligt bij het lokale bestuur.
Dat geldt evenzeer voor het in overeenstemming brengen van vraag en aanbod
van standplaatsen. Daarom acht ik maatregelen van het rijk terzake vooralsnog
niet nodig.113Hoe hoog was de gemiddelde huurverhoging per 1 juli
2000? Is dit, in verhouding tot de inflatie, hoger of lager dan in voorgaande
jaren? In hoeveel gevallen, zowel absoluut als relatief, is de maximale huurverhoging
van 3,8% vastgesteld? Kan bij bovenstaande gegevens ook een onderscheid worden
gemaakt naar de particuliere en de sociale huursector? Idem naar regio? De landelijk gemiddelde huurverhoging per 1 juli 2000 bedroeg 2,5% exclusief
harmonisatie ineens. De inflatie over het jaar 1999 bedroeg 2,2%. Het verschil
is 0,3% punt.De landelijk gemiddelde huurverhoging per 1 juli 1999 bedroeg 2,8% exclusief
harmonisatie ineens. De inflatie over het jaar 1998 bedroeg 2%. Toen was het
verschil 0,8% punt. Het verschil tussen de huurstijging en inflatie is dus
met 0,5% punt teruggelopen.In circa 11% van de gevallen heeft de verhuurder de maximale huurstijging
van 3,8% gevraagd. Uitgaande van 3 059 000 huurwoningen geldt dat
dus voor 336 490 huishoudens. Deze gegevens zijn niet uitgesplitst voorhanden
voor de sociale en commerciële verhuurders.De gemiddelde huurstijging exclusief harmonisatie is wel uit te splitsen
naar sociaal en commercieel en naar regio (zie onderstaande tabellen).Gemiddeld huurstijgingspercentage per type verhuurder
exclusief harmonisatie ineens  2000 Sociale verhuurders2,5% Commerciële verhuurders totaal2,3%w.o Institutionele beleggers2,7% Particuliere personen2,0% Totaal2,5%Bron: RIGO/DGVH bewerkingen op CBS-huurenquêteGemiddeld huurstijgingspercentage exclusief harmonisatie
ineens per provincie/grote gemeenten type verhuurder sociale verhuurders 2000commerciële verhuurders 2000totaal 2000Groningen2,3%2,0%2,3%Friesland2,3%2,8%2,4%Drenthe2,3%2,2%2,3%Overijssel2,4%1,8%2,3%Flevoland3,2%3,3%3,2%Gelderland2,4%2,8%2,4%Utrecht2,8%2,4%2,7%N-Holland2,7%2,4%2,6%Z-Holland2,8%2,2%2,7%Zeeland2,5%2,2%2,4%N-Brabant2,4%3,2%2,5%Limburg2,4%1,8%2,3%Totaal2,6%2,4%2,5%Amsterdam2,9%2,0%2,7% Den Haag2,8%2,2%2,7%Rotterdam2,8%1,8%2,5%Utrecht2,5%2,5%2,5%Bron: RIGO/DGVH bewerkingen op CBS114Wordt ten aanzien van de verdere invulling van de prestatienormering
ook rekening gehouden met de mate waarin de verhuurder de toewijzing van woningen
kan beïnvloeden?Ter bevordering van de betaalbaarheid voor de individuele huurder en ten
behoeve van de beheersbaarheid van de uitgaven zijn sinds juli 1997 in de
Huursubsidiewet twee prestatienormen opgenomen, te weten de verhuisnorm en
de uitgavennorm. In de ontwerp-nota Wonen is aangekondigd dat zal worden bezien
op welke wijze de prestatienormering kan worden aangescherpt.
De huidige prestatienormering richt zich op maatregelen die het gedrag van
de verhuurder beïnvloeden. Het ligt voor de hand dat ook de verdere aanscherping
van de prestatienormering zich op deze maatregelen zal richten. Bij de uitwerking
van de Nota Wonen zal hier op terug gekomen worden.115 en 116Kan de werking van de «afschaffing koopkrachttoeslag»
worden toegelicht, waarbij ook wordt ingegaan op de effecten die deze afschaffing
heeft op voorkóming/afzwakking van de armoedeval? Hoe zijn in dit verband
de geraamde bedragen van 5 miljoen in 2001, en – 34 miljoen in
de volgende jaren, tot stand gekomen?Op welke wijze, en met welke bedragen, wordt de normhuur
verlaagd ter bestrijding van de armoedeval? Wat zijn de gevolgen van deze
wijziging voor de verschillende typen huishoudens?De koopkrachttoeslag bedraagt 4 gulden per maand voor eenpersoonshuishoudens
en 8 gulden per maand voor meerpersoonshuishoudens. Deze wordt met ingang
van 1 juli afgeschaft. Generieke compensatie van de optredende inkomenseffecten
vindt vanaf 1 januari 2002 plaats via de inkomstenbelasting. Voor het
laatste half jaar van 2001 geldt dat nog eenmaal het met de koopkrachttoeslagen
corresponderende bedrag aan de huursubsidiegerechtigden wordt uitgekeerd.
De met deze eenmalige verstrekking gemoeide uitvoeringskosten bedragen 5 miljoen.
Deze uitvoeringskosten hangen samen met het voor deze eenmalige bijbetaling
aanschrijven van huursubsidie ontvangers, het (extern) laten verwerken van
de terug ontvangen berichten en de verwerking daarvan.De afschaffing van de koopkrachttoeslagen gaat gepaard met een verlaging
van de marginale druk in de huursubsidie. Voor huishoudens met een inkomen
bovenin de huursubsidietabel wordt de normhuur zodanig verlaagd dat per saldo
het effect van het verlies aan koopkrachttoeslagen binnen de huursubsidie
gecompenseerd wordt. Onderin de huursubsidietabel vindt geen normhuurverlaging
plaats, compensatie van het afschaffen van de koopkrachttoeslagen vindt immers
plaats via de inkomstenbelasting.Omdat de verlaging van de normhuur voor hogere inkomens groter is dan
voor lagere inkomens is sprake van een lagere marginale druk, en dus minder
verlies aan huursubsidie bij stijging van het inkomen. De bedragen zijn op
de volgende wijze tot stand gekomen.De vrijval aan toeslagen voor huursubsidiehuishoudens onder de 65 jaar
bedraagt 45 miljoen. Met verlagen van de marginale druk voor huishoudens bovenin
de huursubsidietabel is 10 miljoen gemoeid. Als gevolg van de aanpassing van
de normhuurtabellen kan een beperkt aantal huishoudens die voorheen, gezien
hun huur/inkomensverhouding, niet voor huursubsidie in aanmerking kwamen,
nu wel van de regeling gebruikmaken. Hiervoor is 1 miljoen ingeraamd.117Wordt, bij de aanpak van de armoedeval, ook specifiek
gekeken naar de armoedeval waarop WIW'ers met een «vrijwilligers-bonus»
worden gedupeerd in de hoogte van de huursubsidie? Zo nee, waarom niet? Zo
ja, waarom worden daartoe geen concrete maatregelen voorgesteld?Momenteel wordt door de minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid
en de Staatssecretaris van Financiën bezien wat de meest passende behandeling
van dergelijke stimuleringspremies is. Hierbij zal ook gekeken worden naar
de inkomensgevolgen als gevolg van het aanvaarden van werk. Zoals toegezegd
bij de beantwoording van de vragen van mevrouw Van Gent [TK 1999–2000
nr. 1724] zal uw kamer hier zo spoedig mogelijk over worden geïnformeerd. 118Kan er een nadere toelichting worden gegeven op de
uitgavenraming en de ramingstechniek van de BEW?Door de indieners van het wetsvoorstel Bevordering eigen woningbezit is
aangegeven welke berekeningssytematiek is gehanteerd voor de budgettaire gevolgen
van de BEW-regeling (Tweede Kamer, vergaderjaar 1998–1999, 25 309,
nr. 14).Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:– Er is sprake van 20 000 toekenningen per jaar gedurende 10
jaar;– Er wordt uitgegaan van een gesloten systeem, dat wil zeggen er
is geen rekening gehouden met uitstroom;– Zowel huishoudens die behoren tot de lagere inkomensklassen van
de doelgroep, alsmede de hogere inkomensklassen binnen de doelgroep maken
gebruik van de regeling;– Hypotheekrente is 6% gedurende de eerste 4 jaar en vervolgens
6,4%;– Inkomensontwikkeling is gelijk aan inflatie: 2% voor de eerste
5 jaren en 2,5% voor de jaren daarna;– Aankoopprijzen en maximale koopprijs van de woningen stijgen jaarlijks
met de bouwkostenprijsindex van 2,5%;– Er is rekening mee gehouden dat de te betalen hypotheekrente fiscaal
aftrekbaar is en dat sprake is van een bijtelling bij het belastbaar inkomen
in verband met het huurwaardeforfait;– Over de eigenwoningbijdrage wordt geen belasting betaald;– Voor de opbrengsten is ervan uitgegaan dat 70% van de toekenningen
huishoudens betreft die eerder huursubsidie ontvingen.Door de verlaging van de normlast (van f 271 naar f 213) is
door de indieners (Tweede kamer, vergaderjaar 1999–2000, 25 309,
nr. 19) de raming van de uitgaven naar boven aangepast.Door het Kabinet is aangegeven (brief DBD 9921864) dat de financiële
doorrekening bij de BEW is gebaseerd op dezelfde rekenkundige veronderstellingen
als bij het concept voorstel voor de stimuleringsregeling eigen woningbezit
(SEW), met uitzondering van de aanname dat de deelname van de lagere inkomens
in de doelgroep een groter accent heeft gekregen dan in de SEW waar een groter
accent lag op de hogere inkomens in de doelgroep. Het Kabinet heeft ten behoeve
van de VROM-begroting een bijstelling in de raming van de opbrengsten aangebracht
en wel zodanig dat het saldotekort de eerste 4 jaar gelijk is aan het SEW-saldo,
voor de jaren na 2004 worden de BEW-bijdragen aangehouden.119Voor 2001 is 58 miljoen begroot voor de bevordering
eigen woningbezit. Hoe is dit precies berekend?Zie voor de uitgangspunten het antwoord op vraag 118.In de raming van de indieners Gent (TK 1999–2000, 25 309, nr.
19) is voor het jaar 0 (2000) een bedrag opgenomen van f 25 mln. en voor
jaar 1 (2001) f 74 mln.Aangezien de wet Bevordering eigen woningbezit – uiteraard onder
voorbehoud van goedkeuring door de Eerste Kamer – per 1 januari 2001
in werking treedt in plaats van de eerder geplande ingangsdatum van 1 juli
2000 zijn de uitgaven gecorrigeerd. De raming voor 2001 is aangepast met de
bedragen die in 2001 zouden worden verstrekt voor 10 000 toekenningen
die in 2000 waren geraamd. Dit betekent dat de f 74 miljoen voor 2001
zijn verminderd met f 25 miljoen (namelijk hetzelfde bedrag aan subsidie
dat in 2000 zou worden verstrekt). Het resultaat ( 49 miljoen) is verhoogd
voor de uitgaven in verband met de toeslag voor de overdrachtsbelasting van
f 9 mln. (zie het antwoord op vraag 70) met als uitkomst f 58 miljoen. 120Hoe is het mogelijk dat de kosten voortvloeiend uit
het huurprijzen-debat een hoogte van 29 miljoen hebben bereikt voor 2001?De indexering van de grenzen heeft al plaats gehad per 1/7/2000. De kosten
bedragen voor de periode van 1/7/2000 tot 31/12/2000 (½ jaar) f 15
miljoen. Voor de jaren daarna bedragen de kosten op jaarbasis (hele kalenderjaren)
f 29 miljoen in 2001 oplopend naar f 32 miljoen in 2004.121Waarom is huursubsidie voor ex dak- en thuislozen enkel
voorbehouden aan kleinschalige projecten? Wat zouden, macro, de meerkosten
zijn van het laten vervallen van de bovengrens van 25 inwoners?De aanwijzing van woningen en woongebouwen voor begeleid wonen is voorbehouden
aan kleinschalige projecten, voor ten hoogste 25 bewoners. Kleinschaligheid
is vereist, omdat het begeleid wonen gericht dient te zijn op acceptatie en
integratie van de bewoners in de nabije omgeving. Dit doel is moeilijker haalbaar
indien het gaat om grotere aantallen bewoners per woongebouw. Ook wordt bij
grotere projecten begeleid wonen de afbakening met intramurale woonvormen
minder helder.Tot dusver is er nog nooit een project groter dan 25 wooneenheden voor
aanwijzing aan mij voorgedragen. Het is mij dan ook niet bekend hoeveel projecten
voor aanwijzing zouden worden voorgedragen, indien de bovengrens van 25 bewoners
zou worden losgelaten noch kan ik inschatten of dergelijke projecten, indien
voorhanden, voldoen aan de overige criteria voor aanwijzing. Een raming van
de meerkosten van het laten vervallen van deze bovengrens is wegens het ontbreken
van deze gegevens dan ook niet te maken.122Kan de regering het bedrag toelichten dat gereserveerd
is voor de compensatie toeslag overdrachtsbelasting?Zie antwoord op vraag 70.123Is over de ingeboekte extra besparing op uitvoering
van de huursubsidieregeling (vergoeding aan matigende verhuurders) overleg
gevoerd met de verhuurders? Heeft de regering een prestatie-doelstelling ten
aanzien van het percentage van de uitgekeerde huursubsidie in de vorm van
huurmatiging? Vindt de regering het acceptabel als dit percentage daalt als
verhuurders afhaken omdat zij van mening zijn dat de uitvoering van de huurmatiging
niet kostendekkend is?In het kader van de modernisering van de uitvoering van de huursubsidie
(Eos) is klantvriendelijkheid een van de doelstellingen. Daartoe behoeven
huurders geen vervolgaanvragen meer in te dienen; het zogenaamde automatisch
continueren. Tevens wordt de aanvraagprocedure voor eerste aanvragen sterk
vereenvoudigd en wordt het mogelijk de huursubsidiebijdrage rechtstreeks op
de rekening van de huurder te storten. De werkzaamheden van gemeenten en verhuurders
in het kader van huurmatiging en gemeentelijke bevoorschotting en de daarmee
verbonden kosten komen dan te vervallen. Met de verhuurders is dan ook afgesproken
de kostenvergoeding geleidelijk af te bouwen en na de implementatie van Eos
(per 1 juli 2002) geheel te beëindigen. Voor wat betreft het automatisch
continueren is dit geregeld in een convenant die met de VNG en koepels van
verhuurders is afgesloten.De regering heeft geen prestatiedoelstelling ten aanzien van het percentage
van de uitgekeerde huursubsidie in de vorm van huurmatiging. Gelet op
de ingezette Eos-lijn en in het bijzonder het te zijnertijd rechtstreeks kunnen
betalen aan de huurder, bestaat hier ook geen behoefte aan.Het valt uiteraard wel te betreuren indien verhuurders in de overgangsperiode
zullen stoppen met huurmatiging. Dat zal dan opgevangen moeten worden met
bevoorschotting door gemeenten en in beperkte mate door rechtstreekse betaling
door VROM (3 maanden achteraf). Overigens bestaat – althans bij toegelaten
instellingen – niet de indruk dat deze verhuurders in grote mate afhaken.124Op welke wijze is in de raming van huursubsidie-uitgaven
rekening gehouden met een afname in de doelgroep als gevolg van de introductie
van de BEW?Zoals bij het antwoord op vraag 118 is aangegeven, is bij de opbrengst
vanuit de huursubsidie er van uitgegaan dat 70% van de toekenningen BEW huishoudens
betreffen die eerder huursubsidie ontvingen. Deze vrijval bij huursubsidie
is onderdeel van de dekking voor de BEW.Door het Kabinet is aangegeven (brief DBD 9921 864) dat ten behoeve
van de VROM-begroting een bijstelling in de raming van de opbrengsten wordt
aangebracht en wel zodanig dat deze opbrengsten gelijk zijn aan de eerdere
ramingen ten behoeve van de concept regeling SEW.Concreet is bij de raming van de huursubsidie-uitgaven rekening gehouden
met de volgende bedragen (in miljoenen): 200120022003200420053778125176224125Uit de evaluatie van de werkgroep Vijfde Nota Ruimtelijke
Ordening komt naar voren dat in 2003 reeds 125% van de gehele VINEX taakstelling
wordt gerealiseerd. Heeft dit gevolgen voor de uitbetaalde of nog uit te betalen
budgetten?De productieverwachting die de Vijfde Nota-werkgroep heeft gehanteerd
is gebaseerd op een raming van de VINEX-productie tot 2005, die eind 1998
is opgesteld ten behoeve van de voortgangsbrief woningbouw-1999.Het is echter nog maar de vraag of zo'n ontwikkeling zich daadwerkelijk
voordoet. Om allerlei redenen kan de feitelijke productie afwijken van wat
ruim voor de eindtermijn van de afspraken wordt geprognotiseerd.Daarom is ook afgesproken dat in 2005 (als we feitelijk weten hoeveel
woningen zijn gebouwd) wordt bezien of er reden is om tot eventuele verrekening
van verstrekte grondkostenbijdragen te komen. Dit betekent dus dat tussentijds, –
op grond van periodieke verwachtingen rond de productie –, geen gevolgen
voor de uit te betalen grondkostenbijdragen optreden, behoudens die welke
voortvloeien uit de toepassing van de regelgeving.126Klopt het dat met name projectontwikkelaars profiteren
van de stijging van de prijzen voor koopwoningen, namelijk dat de meeropbrengsten
van de verkoop van Vinex-woningen bij marktpartijen terechtkomen? Zo ja, hoe
wordt deze ontwikkeling beoordeeld, en geeft dit aanleiding tot een aansporing
van gemeenten om de Vinex-convenanten open te breken?De behoefte aan een gedifferentieerd inzicht in de stijging van kosten,
prijzen en de prijs/kwaliteitsverhouding over een lange periode heeft geleid
tot een drietal onderzoeken die elk een thema hebben geanalyseerd. De drie
analyses samen verschaffen inzicht in de relatie tussen de grondprijzen
en de woningprijzen en plaatsen deze relatie in het juiste (woningmarkt) perspectief.
Deze drie thema's zijn– de analyse van de prijsopbouw van nieuwbouwwoningen– de relatie tussen de prijsontwikkeling in de woningbouw en die
in de bestaande voorraad– het herleiden aan wie, en in hoeverre, de in de nieuwbouw gerealiseerde
overwaarden (meeropbrengsten/extra winsten) toevallen.127In de begroting is te lezen dat de prijs/kwaliteitsverhouding
bij nieuwbouw-koopwoningen is afgenomen. De regering vindt deze verhouding
echter gunstiger dan die in de bestaande voorraad. Hoe kan de prijs/kwaliteitsverhouding
afnemen terwijl die desondanks gunstiger is dan die in de bestaande voorraad?
Is dit niet strijdig met elkaar?Uit de samenvattende rapportage «Relatie Woningmarkt–Grondmarkt
1991–1998», d.d. 4 februari 2000, die met een begeleidend schrijven
op 19 juni 2000 aan de Voorzitter van de TK is aangeboden, blijkt dat de prijsstijging
bij nieuwbouw-koopwoningen, in de periode 1991–1998, en gecorrigeerd
voor kwaliteit, ca. 58 % was.Tegelijkertijd bleek dat, in dezelfde periode en eveneens gecorrigeerd
voor kwaliteit, de prijsstijging van woningen in de bestaande voorraad ca.
108% heeft bedragen.De hieruit te trekken conclusie is dat de prijs/kwaliteitsverhouding in
de nieuwbouw-koop is verslechterd, maar dat die verhouding voor woningen in
de bestaande voorraad (nog ) verder achteruit is gegaan.Deze ontwikkelingen, die gelijktijdig optreden, zijn derhalve niet onderling
strijdig.128Geconstateerd wordt dat de prijs/kwaliteitsverhouding
bij nieuwbouw-koopwoningen is afgenomen. Welke beleidsmatige gevolgen worden
hieraan verbonden?De beleidsmatige gevolgen die daaraan worden verbonden zijn:1. Het verder in evenwicht brengen van vraag en aanbod op de woningmarkt.
In de brief die aan de Tweede Kamer is aangeboden, is nader ingegaan op de
beleidsmatige gevolgen. Verwacht wordt dat het verder in evenwicht brengen
van vraag en aanbod op de woningmarkten, zowel vanuit kwantitatief als kwalitatief
oogpunt, een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verminderen van de schaarste
in het aanbod van de gewenste woningen. Daardoor zal naar verwachting een
verlaging van de nieuwbouwprijzen, en van de prijzen van woningen in de bestaande
voorraad optreden. Daarom heb ik in de ontwerp-nota Wonen een ambitieuze opgave
voor de woningbouw geformuleerd: ca. 950 000 woningen tot 2010, voor
zowel transformatie van bestaande woningen en woonmilieus als voor de uitbreiding
van de woningvoorraad.2. Consequenties, voortvloeiend uit het binnenkort in te nemen kabinetsstandpunt
grondbeleid, voor zover die effect zullen hebben op de grondprijs voor woningbouw.3. Het verder vergroten van de positie van de burger aan de vraagzijde
van de woningmarkt. Verdere uitwerking daarvan zal in het kader van de Woonwet
plaatsvinden.4. In de ronde van 19 gesprekken over de verstedelijking die ik nu maak
(25 oktober a.s. is het laatste gesprek in Leiden) wordt aangedrongen op versterking
van de positie van de burger. Particulier opdrachtgeverschap is daar een voorbeeld
van, maar ook consumentgericht bouwen kan een betere prijs/kwaliteitsverhouding
opleveren. Steeds wordt de afspraak gemaakt deze (en andere) punten op te
nemen in een regionale uitwerking van het handvest Kwaliteit
van Vinex-locaties waarin alle betrokken partijen participeren. Ook wordt
uitgedragen dat de hantering van de grondquote benadering, waarbij iedere
verhoging van kwaliteit en dus prijs wordt afgeschaft met een hogere grondprijs,
slecht kan uitwerken voor de prijs/kwaliteitsverhouding.129Hoeveel woningen in Nederland hebben geen of uitsluitend
een collectieve watermeter? Welke rol spelen de subsidieregelingen met betrekking
tot duurzaam bouwen bij het bemeteren van deze woningen? Overweegt de regering
regelgeving om te verzekeren dat alle woningen binnen een afzienbare termijn
bemeterd zijn, nu waterleidingbedrijven zeer verschillende opvattingen blijken
te hebben over de noodzaak van individuele bemetering?Het totaal aantal aansluitingen bedroeg in 1997 ruim 6,4 miljoen, waarvan
zo'n 90% bemeterde aansluitingen. Onbemeterde aansluitingen worden vooral
aangetroffen in de gemeenten Amsterdam, Groningen en Rotterdam. De waterleidingbedrijven
streven naar volledige (100%) bemetering. Een deel van de bemeterde aansluitingen
betreft collectieve watermeters, bijvoorbeeld in de vorm van blokmetering
in flatgebouwen. Naar schatting betreft dit ongeveer 600 000 woningen.
Er vindt gaandeweg een verdere verschuiving plaats van collectieve naar individuele
bemetering.Duurzaam bouwen is in oorsprong gericht op de milieu-efficiency van gebouwen.
De huidige reikwijdte is het duurzaam ontwikkelen, beheren en onderhouden
van de gehele gebouwde omgeving, inclusief het slopen en verwijderen van bouwwerken.
Met betrekking tot individuele bemetering spelen daarin geen subsidieregelingen.Van de waterleidingbedrijven wordt verwacht dat zij, conform het Beleidsplan
Drink- en Industriewatervoorziening, komen tot verdere individuele bemetering.
Uitgangspunt daarbij is dat er gestreefd dient te worden naar zo volledig
mogelijke bemetering. De regering overweegt op dit punt geen regelgeving,
mede gezien het huidige hoge percentage individuele bemetering.130Wat is de redenering achter het ontbreken van een subsidieregeling
IFD-bouwen in 2001?De eerste twee tranches (1999 en 2000) van de Subsidieregeling IFD-bouwen
zijn succesvol verlopen. Om de sector aansluitend tijd te gunnen vernieuwende
ideeën te ontwikkelen en het risico van herhalingen van IFD-oplossingen
te voorkomen is doelbewust gekozen voor het inhoudelijke en procesmatig evalueren
van de regeling in 2000–2001 en het uitschrijven van de derde en laatste
tranche in 2002.131Op welke wijze worden de huishoudens met lage inkomens
bereikt voor de subsidieregeling energiebesparing? Wat zijn de verwachte uitvoeringskosten
van deze regeling?Met de Subsidieregeling energiebesparing huishoudens met lage inkomens
worden projecten gestimuleerd waarbij organisaties – buiten de rijksoverheid –
huishoudens met lage inkomens direct benaderen, bijvoorbeeld deur aan deur.
Een directe benadering is voor deze doelgroep gewenst, omdat op basis van
bestaande vergelijkbare projecten is gebleken dat een aanzienlijk deel van
de energiebesparing als gevolg van een gedragsverandering kan worden gerealiseerd.
Gegevens over waar huishoudens met lage inkomens zich bevinden kunnen ondermeer
bij het Centraal Bureau voor de Statistiek worden verkregen. De uitvoeringskosten worden op dit moment nog onderzocht. Op basis van
de reeds bekende criteria waarop de aanvragen moeten worden getoetst en het
verwachte aantal te honoreren aanvragen, zullen de uitvoeringskosten waarschijnlijk
niet hoog zijn.132Hoe verloopt het proces van het afsluiten van convenanten
tussen provincies en gemeenten? In hoeverre hebben provincies de vrijheid
om via de convenanten eigen prestatienormen aan gemeenten op te leggen?De 106 programmagemeenten hebben hun programma's bij de provincies ingediend.
De provincies hebben in meerderheid al convenanten gesloten met de betreffende
gemeenten. In enkele gevallen hebben provincies uitstel verleend van de indieningsdatum.Provincies mogen geen eigen prestatienormen opleggen aan programmagemeenten.
Provincies kunnen slechts binnen het rijksbeleidskader nadere prioriteiten
stellen. Overigens zijn er provincies die eigen middelen aan ISV toevoegen
en daarover eigen prestatienormen opleggen.133Waarom is ervoor gekozen een relatief groot deel van
het innovatiebudget in te zetten voor papieren plannen, in plaats van voor
concrete activiteiten? Hoe worden innovatie plannen en projecten beoordeeld?Het grootste deel van het innovatiebudget zal worden besteed aan de daadwerkelijke
realisatie van een innovatief plan, de zogenaamde uitvoeringsprojecten. De
rijksbijdrage aan deze projecten zal relatief hoog zijn; derhalve kan slechts
een beperkt aantal uitvoeringsprojecten voor een bijdrage in aanmerking komen.
Bij de ontwikkeling van ideeën en plannen gaat het om ontwikkelingskosten
en dergelijke. In verhouding tot de uitvoeringskosten gaat het hierbij om
bescheiden bedragen. Een eventuele rijksbijdrage voor ontwikkelingskosten
zal hiermee in relatie staan en dus een relatief geringe omvang hebben. Vanwege
deze geringe omvang kunnen meer ideeën en plannen voor financiële
bijdrage in aanmerking komen.De beoordeling van innovatieve plannen en projecten zal onder andere plaatsvinden
middels vooraf vastgestelde criteria. De uitwerking van het innovatieprogramma,
en daarmee de criteria, is momenteel in volle gang. Op korte termijn zult
u hieromtrent nader worden geïnformeerd.134Op basis van welke thema's komen gemeenten en andere
actoren in aanmerking voor het innovatiebudget stedelijke vernieuwing?De ontwikkeling van het innovatieprogramma stedelijke vernieuwing is momenteel
in volle gang. Inherent onderdeel hiervan is het benoemen van thema's van
innovatie.Omtrent de voortgang van de ontwikkeling van het innovatieprogramma zult
u op korte termijn nader worden geïnformeerd.135Lelystad ontvangt een extra steun van 30 miljoen gulden
voor stadsvernieuwingsprojecten. Hoe verhoudt zich deze extra besteding tot
het bedrag dat via structuurfondsen uit de EU-kas ter beschikking is gesteld.De Ministerraad heeft op 13 juli 2000 besloten aanvullende rijkssteun
aan Lelystad ter beschikking te stellen tot een bedrag van f 30 miljoen.
Met dit bedrag wordt de realisatie van de projecten Groene Carre, verplaatsen
BTS/Fernhout en herstructurering Noordersluis mogelijk gemaakt. De Ministerraad
was van mening dat ook uit andere bronnen gelden beschikbaar
zouden moeten worden gesteld, in het bijzonder vanuit het Enig Programmering
Document (Europese subsidies). Er is op dit moment nog geen definitieve besluitvorming
rond het beschikbaar stellen van EU-middelen aan stadsvernieuwingprojecten
in Lelystad. Dat wordt pas begin 2001 verwacht. De gemeente Lelystad en de
fondsbeheerder EPD (provincie Flevoland) hebben echter in bestuurlijke zin
overeenstemming dat, behoudens calamiteiten, vanuit deze EPD-gelden een subtantieel
bedrag voor de projecten beschikbaar gesteld zal worden. Deze bestuurlijke
overeensterming zal worden vastgelegd in een tussen de gemeente en de provincie
te sluiten convenant dat naar verwachting medio oktober ondertekend kan worden.Aan de verplichting van het bedrag van f 30 miljoen van de Ministerraad
is de voorwaarde verbonden dat het convenant tussen de gemeente en de provincie
ook daadwerkelijk wordt gesloten.136Welk percentage van de afgekochte NWI-woningen zijn
tot dusver bij de woningcorporaties ondergebracht? Wat is de eindprognose?Per 1 oktober 2000 is bijna 80% van de dkp-woningen van (voormalige) niet-winstbeogende
instellingen in het bezit van woningcorporaties gekomen. De verwachting is
dat dit percentage aan het einde van het project nog iets hoger zal liggen.137Waarom worden de «Bijdragen nieuwbouw en verbetering
huurwoningen» (03.74) niet ondergebracht in het ISV?Deze bijdragen worden nog verstrekt op grond van oude regelingen, waarvan
de uitfinanciering nog doorloopt over de komende jaren. Deze bijdragen zijn
buiten het ISV gehouden, omdat het ISV vooral is bedoeld om nieuwe initiatieven
op het gebied van stedelijke vernieuwing mee te financieren.138Hoe is de regering gekomen tot de uitgavenraming voor
de sociale sector? Graag een toelichting hierop aangezien die in de begroting
ontbreekt.De uitgavenraming voor de sociale sector is gebaseerd op de in het verleden
afgegeven beschikkingen voor die sector. Die beschikkingen zijn gebundeld
in een bestand waaruit berekend wordt wat bij een gelijkblijvend bestand de
toekomstige betalingen zullen zijn. Hierbij wordt bij het opstellen van de
uitgavenraming geen rekening gehouden met de eventuele verkopen van complexen
die in enig jaar kunnen voorkomen.139Waarom is de missie «intensief meervoudig Ruimtegebruik»
van de RPD niet doorvertaald in de genoemde beleidsterreinen?Intensief meervoudig ruimtegebruik is één van de belangrijkste
doelstellingen van de RPD. Het is daarmee geen enkelvoudige doelstelling maar
maakt een integraal onderdeel uit van de op pagina 135 in het kader van VBTB
geformuleerde beleidsterreinen. In het bijzonder de beleidsterreinen: Versterken
ruimtelijke kwaliteit stedelijke gebieden/Versterken ruimtelijke kwaliteit
landelijke gebieden. 140Welke raming ligt er ten grondslag aan de gebudgetteerde
uitgaven (personeel en onderzoeksbudget) ten behoeve van een ruimtelijk Planbureau?
Waarom kent het aantal fte's een dalend verloop?Vooruitlopend op definitieve besluitvorming is de Rijksplanologische Dienst
reeds enige tijd bezig met het versterken van de planbureau-functie. Hierop
zijn de gebudgetteerde uitgaven gebaseerd. Het dalende verloop van het aantal
fte's is dan ook te verklaren uit het voorlopige karakter van deze activiteiten.
Inmiddels heb ik besloten tot de oprichting van een nieuwe VROM-eenheid los
van de Rijksplanologische Dienst en conform organisatorische constructies
die zijn gemaakt voor het SCP en CPB. De gevolgen hiervan voor de organisatie
en omvang van het Ruimtelijk Planbureau moeten nog nader worden uitgewerkt.
Bij de voorbereiding van de VROM-begroting 2002 wordt de gewenste personeelsomvang
en de financiële dekking in dat licht bezien, waarbij als uitgangspunt
geldt dat de instelling van het Ruimtelijk Planbureau niet ten koste mag gaan
van de Rijksplanologische Dienst.141Kunnen de kosten van het «intensief maatschappelijk
debat» over de Vijfde Nota worden gespecificeerd? Wordt dit beschouwd
als een effectieve en efficiënte besteding van middelen? Zo ja, waarom?Het maatschappelijk debat ter voorbereiding van de Vijfde Nota bestond
uit drie onderdelen:1. het overleg met de landsdelen;2. het «polderoverleg» met maatschappelijke organisaties;3. het op burgers gerichte project «Geef mij de ruimte».Ad 1. Het overleg met de landsdelen heeft plaatsgevonden in de reguliere
bestuurlijke en ambtelijke kaders en heeft niet geleid tot afzonderlijke in
rekening gebrachte kosten.Ad 2. Voor het overleg met de maatschappelijke organisaties is ondersteuning
aangetrokken in de vorm van een onafhankelijk voorzitter en secretariaat.
In het jaar 2000 zijn daartoe verplichtingen aangegaan voor een bedrag van
407 000 gulden.Ad 3. Het project «Geef mij de ruimte», dat was gericht op
het betrekken van individuele burgers bij de voorbereiding van de nota, was
een initiatief van het Instituut voor Publiek en Politiek. Het Ministerie
van VROM heeft een projectsubsidie beschikbaar gesteld tot een maximum van
470 duizend gulden.De besteding van deze middelen is effectief en efficiënt omdat dankzij
deze overlegvormen de inhoud van de Vijfde Nota beter aansluit bij de opvattingen
van de overlegpartners. Wellicht hoeven, dankzij het reeds gevoerde overleg,
de verplichte overleg- en inspraakprocedures na het uitbrengen van pkb-deel
1 minder intensief te zijn. Het intensieve maatschappelijke debat heeft ook
plaatsgevonden om uitvoering te geven aan de toezegging daartoe in het regeerakkoord.142Wat zijn de oorzaken van de vertraging in de publicatiedatum
van de Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening, ruim een jaar ten opzichte van de
voornemens in het Regeerakkoord? Welke gevolgen heeft deze vertraging voor
de regiefunctie van VROM ten opzichte van de ministeries van LNV, V&W
en EZ?Zie antwoord bij vraag 31. 143Hoe is de taak- en rolverdeling tussen Rijk en gemeente
bij de uitwerking van de nieuwe sleutelprojecten? Hoe kan het Rijk bijdragen
aan een optimale kosten/batenbalans?De Nieuwe Sleutelprojecten (NSP) zijn gemeentelijke herontwikkelingsprojecten.
Dat betekent dat de gemeenten primair verantwoordelijk zijn voor de uitvoering
van de projecten. De NSP dragen echter ook bij aan het realiseren van rijksdoelstellingen
op nationaal niveau, hetgeen een stimulerende rol van het rijk verantwoordt.
Bovendien is het rijk bij de projecten betrokken vanwege haar primaire verantwoordelijkheid
voor de aanleg van hoofdinfrastructuur. Ter waarborging van de rijksdoelstellingen
kiest het rijk voor een vroegtijdige en actieve samenwerking met betrokken
gemeenten en private partijen bij de planvorming van deze projecten. Het rijk
draagt bij aan een optimale kosten/batenbalans door voorafgaande aan de planvorming
een indicatieve verdeling van de beschikbare rijksmiddelen vast te stellen.
Deze verdeling is inmiddels bekend gemaakt. Een indicatieve verdeling vooraf
geeft het rijk mogelijkheden om in de gemeentelijke planvorming te sturen
op de rijksdoelstellingen en de financiële haalbaarheid van de projecten.
Daadwerkelijke toekenning van de rijksmiddelen vindt plaats in de fase van
uitvoeringsafspraken, de laatste fase in het NSP-besluitvormingsproces. De
toekenning wordt gemotiveerd in een projectgebonden analyse van de inhoud
en financiële consequenties van een project. In de financiële analyse
wil het rijk tot een optimale kosten/batenbalans komen door het realiseren
van de rijksdoelstellingen te toetsen aan de kosten, baten, risicoverdeling
en aangenomen aanvangsrendementen. Met name de omvang van de bijdragen van
private partijen wordt getoetst op marktconformiteit.144Welke concrete uitgaven in het kader van de Nieuwe
Sleutelprojecten komen in aanmerking voor financiering uit het aanvullende
budget van 200 miljoen?Zie antwoord op vraag 69.145Er wordt aangekondigd dat het voornemen bestaat om
pijplijnplannen terug te draaien en groene ontwikkelingen te stimuleren. Heeft
er een inventarisatie plaatsgevonden van de omvang van het probleem? Bestaat
er enig zicht op de hoogte van de planschade die hieruit zal voortvloeien?
Zijn hiervoor al gelden geoormerkt?Uit een eerste verkennende inventarisatie onder provincies blijkt dat
de pijplijn voor woningbouw circa 844 000 woningen bedraagt. Uit de jaarlijkse
enquête bedrijventerreinen is bekend dat de voorraad bedrijventerreinen
circa 8 854 ha (exclusief zeehaventerreinen) is. Voor het merendeel van
deze woningbouw- en bedrijventerreinenplannen geldt dat deze conform het vigerende
beleid zijn. Over de hoogte van de planschade kan in algemene zin weinig worden
gezegd. De hoogte hiervan wordt zeer bepaald door de situatie per geval, maar
kan oplopen in sommige situaties tot 1,5–3 miljoen/ha. In dit stadium
van beleidsvorming zijn er nog geen gelden voor dit doel geoormerkt.146Komen bestaande projecten als de Nieuwe sleutelprojecten,
de Ecologische Hoofdstructuur, programma Landelijke Gebieden, bufferzones
in aanmerking voor aanvullende financiering uit de reservering uit het FES
van 1 miljard tot 2010? Geldt dit ook voor knelpunten in de Vinex opgave? Bestaande projecten komen niet in aanmerking voor aanvullende financiering
uit de reservering in het FES van 1 miljard. Deze projecten kennen hun eigen
financiering. De 1 miljard zal worden ingezet om drempels voor transformatie
met kwaliteit in de stedelijke netwerken weg te nemen. Daarbij kan het wel
zijn dat dergelijke projecten een relatie hebben met genoemde bestaande projecten
en indirect profiteren van de kwaliteitsverbetering. Dit geldt ook voor projecten
in de Vinex opgave.147Welke afstemming vindt er plaats met de nota Ontwerpen
aan Nederland in het kader van de reservering van 1 miljard ten behoeve van
de stedelijke netwerken?Er is een duidelijke samenhang tussen de nota Ontwerpen aan Nederland
en de reservering van 1 miljard voor de stedelijke netwerken. Beide zijn gericht
op transformatie met kwaliteit. Er wordt een koppeling nagestreefd tussen
doelmatigheid van de investeringen en een gelijktijdige verbetering van de
beleving van de kwaliteit van de ruimte, versterking van de culturele diversiteit
en de gebruiksmogelijkheden. De uitgangspunten van nota Ontwerpen aan Nederland
over ontwerpkwaliteit zullen ook van toepassing zijn op de projecten voor
de stedelijke netwerken.148Wordt «verdunning en spreiding van het stedelijk
ruimtebeslag» als een probleem ervaren? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wordt de inzet van 9,625 miljoen voldoende geacht ter realisering van een
intensiever ruimtegebruik? Welke andere maatregelen worden genomen voor deze
doelstelling, en welke zijn in voorbereiding?Ja. In de decennia vanaf de jaren zestig is als gevolg van maatschappelijke
ontwikkeling zoals economische groei, gezinsverdunning en toename van de automobiliteit
de omvang van het stedelijk gebied sterk toegenomen en gelijktijdig in termen
van ruimtegebruik sterk verdund. Ik ervaar dat als een probleem omdat daardoor
het landelijk gebied wordt aangetast en versnipperd en stedelijke kwaliteiten
verloren dreigen te gaan. Er treedt een uitholling op van het draagvlak van
winkelcentra, openbaar vervoer, culturele en andere voorzieningen. In de laatste
Nota's over de ruimtelijke ordening is daarom bewust ingezet op compacte stadsontwikkeling.
Voor het bereiken hiervan zijn intensivering en meervoudig ruimtegebruik noodzakelijke
strategieën. Vooral de lokale partijen zijn bepalend voor de besluitvorming
hieromtrent. Om ruimtelijke kwaliteit te realiseren, zullen deze lokale partijen
tot innovaties moeten komen. In het verlengde van de VINEX is daarom in 1997
het Stimuleringsprogramma Intensief Ruimtegebruik (StIR) opgezet. De genoemde
9,625 miljoen betreft het jaarlijkse budget van dit stimuleringsprogramma,
dat een looptijd kent tot 2005. Het programma tracht de lokale partijen te
prikkelen tot betere besluitvorming, tot innovaties, maar wil ook de condities
verbeteren waaronder deze besluitvorming en innovaties plaatsvinden. Het programma
richt zich niet op realisatie in de breedte. Hier zijn meer maatregelen en
middelen voor nodig, die vanwege de geschetste verantwoordelijkheden vooral
via lagere overheden lopen. Directe bemoeienis heeft het rijk met de realisatie
van een aantal grotere projecten, via programma's zoals de (Nieuwe) Sleutelprojecten,
daar speelt intensief ruimtegebruik als randvoorwaarde. Voor realisatie in
de breedte wordt er in meer algemene zin ingezet op intensivering. Zo is in
het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing zorgvuldig ruimtegebruik als
één van de prestatievelden opgenomen. De gemeenten dienen in
hun MeerjarenOntwikkelingsProgramma's aan te geven hoe ze met dit thema om
gaan. In de te verschijnen Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening zullen intensiveren
en combineren (wederom) als belangrijke strategieën worden geïdentificeerd om te interveniëren in de verdunnings- en spreidingstendens en
zodoende tot ruimtelijke kwaliteit te komen.149Beoogt het project digitale bestemmingsplannen ook
een verhoging van het percentage actuele bestemmingsplannen? Hoe hoog is dit
percentage momenteel? Worden achterblijvende gemeenten gericht benaderd in
het kader van dit project?Het project digitale ruimtelijke plannen beoogt te bevorderen dat overheden
hun (nieuwe) ruimtelijke plannen, waaronder bestemmingsplannen, langs digitale
weg (laten) vervaardigen, uitwisselen en toegankelijk maken. Spin-off daarvan
kan zijn dat gemeenten hun ruimtelijke plannen beter en vaker actueel kunnen
maken, dat gemeentelijke plannen onderling beter vergelijkbaar zijn en dat
het zicht op doorwerking van provinciaal en rijksbeleid bevorderd wordt. De
verwachting is dat dit project meehelpt bij een verhoging van het percentage
actuele bestemmingsplannen. Het percentage «bekende» bestemmingsplannen
ouder dan 10 jaar wordt op dit moment geschat op ruim 60%. Dit cijfer is gebaseerd
op een recente inventarisatie van de Rijksplanologische Dienst onder de provincies
naar de actualiteit van bestemmingsplannen. Hoeveel van deze plannen ook beleidsinhoudelijk
verouderd zijn zou van geval tot geval beoordeeld moeten worden. Het project
digitale ruimtelijke plannen richt zich niet specifiek op de gemeenten met
grote percentages verouderde bestemmingsplannen.150Waarom is het budget voor het Algemeen Programma Landelijke
Gebieden vanaf 2001 lager per begrotingsjaar dan de afzonderlijke programma's
die in 2000 van kracht waren, terwijl het Algemeen Programma Landelijke Gebieden
juist voorziet in ruimere financieringsmogelijkheden voor andere uitvoeringsprojecten.In de artikelsgewijze toelichting is onder het artikel C. versterking
ruimtelijke kwaliteit landelijke gebieden voor het Algemeen Programma Landelijke
Gebieden het financiële budget opgenomen exclusief de financiële
budgetten voor de ROM-gebieden, de Nadere Uitwerking Groene Hart en de Nadere
Uitwerking Rivierengebied. In het overzicht van de voornaamste beleidsprestaties
voor 2001 (pagina 157 van de begroting) en het overzicht van de verdeling
van het verplichtingenbudget voor 2001 (tabel 1 op pagina 135 van de begroting)
zijn de budgetten voor ROM-gebieden en beide Nadere Uitwerkingen wel opgenomen.
In de begroting 2000 zijn de afzonderlijke budgetten voor ROM-gebieden, Nadere
Uitwerkingen en het algemene budget Landelijk Gebied opgenomen in het artikel
Uitvoering Nationaal beleid. De individuele budgetten ROM-gebieden en Nadere
Uitwerkingen zijn niet gewijzigd waardoor de financieringmogelijkheden voor
deze uitvoeringsprojecten gewaarborgd zijn. In de begroting 2001 gaat het
echter niet om een verruiming van het budget voor het landelijk gebied, maar
om een samenvoeging van enkele specifiek op het landelijk gebied betrekking
hebbende budgetten. In de financiële tabel op pagina 151 van de begroting
2001 is alleen het budget weergegeven dat bestemd is voor uitvoeringsprojecten
die niet onder ROM-gebieden of Nadere Uitwerkingen vallen. Dit budget is in
2000 eenmalig verhoogd in verband met enkele specifieke projecten in dat jaar.
In 2001 geldt ook voor dit budget dat de financieringsmogelijkheden voor uitvoeringsprojecten
is gewaarborgd.151Is er in de begroting rekening gehouden met planschade
ten gevolge van het verkleinen van de VINEX-lokatie Waalsprong bij Nijmegen
(Lent) ten behoeve van Ruimte voor de Rivier? Welke orde van
grootte zou deze planschade hebben?Neen, er is in de VROM begroting geen rekening gehouden met een eventuele
planschadevergoeding voor de Waalsprong. Het is ook niet voor de hand liggend
dat een eventuele planschadevergoeding voor rekening van de VROM-begroting
zou komen. De omvang van de planschade wordt momenteel door een task-force
met betrokken overheden in beeld gebracht.152Wat is de rol van de private partijen en private financiers
bij de ontwikkeling van het bufferzonebeleid? Ziet de regering mogelijkheden
om via PPS en convenanten de inbreng vanuit de private sector te stimuleren?Op dit moment is de ontwikkeling van bufferzones nog een pure rijksaangelegenheid.
Wel zijn de provincies Noord-Holland en Utrecht bij hun planvorming aan het
onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor privaat natuurbeheer.153Hoe is men gekomen tot de extra 7 miljoen gulden voor
de aankoop van bufferzones? Is daarmee de grondprijsstijging van de afgelopen
jaren (gemiddeld 9%) gecompenseerd?De budgetverhoging, en daarmee het huidige budget als geheel, voor grondaankopen
in de bufferzones is gebaseerd op de gemiddelde grondprijs ten tijde van het
afsluiten van het vigerend bufferzone-convenant (1996) vermeerderd met de
grondprijsstijging in bufferzones over de periode 1996–1999. Hiermee
is de gemiddelde grondprijsstijging van de afgelopen jaren gecompenseerd.154 en 155Hoe verhoudt het programma grondverwerving bufferzones
van 4 055 hectares vanaf 1996 zich tot het programma zoals vermeld
in de financiële verantwoording 1999?Hoe verhoudt het programma nog te verwerven bufferzones
van 3 317 hectares zich tot de aantallen hectares zoals vermeld in de
financiële verantwoording 1999?De totale taakstelling te verwerven gronden in bufferzones bedraagt, op
basis van het vigerende convenant, 11 600 ha. In het convenant is afgesproken
dat VROM hiervan 6 972 ha dient te financieren en LNV 4 628 ha.
Van de totale taakstelling (11 600 ha) wordt 225 ha gerealiseerd door
middel van het kortingsinstrument in het kader van de Landinrichting. Verder
bleek in 1996 totaal 7 320 ha verworven te zijn. Er resteerde dus een
taakstelling van 4 055 ha. In de financiële verantwoording over
1999 is abusievelijk het VROM-deel (6 972 ha) in de totale taakstelling
(11 600 ha) als uitgangspunt genomen in plaats van de restant taakstelling
uit het convenant van 1996 (4 055) ha. In de begroting 2001 (pagina 161)
wordt de juiste stand van zaken met betrekking tot de grondverwerving in bufferzones
weergegeven.156Extra geld wordt beschikbaar gesteld voor onder andere
afvalpreventie. Wat wordt bedoeld met «zoals het verruimen van de reikwijdte
van de Wet milieubeheer»? Niet bedoeld is de reikwijdte van de Wet milieubeheer verder uit te breiden.
De werkingssfeer is al verruimd in maart 1993, art. 1.1, tweede lid. Afvalpreventie
is een van de onderdelen van deze verruiming.157Milieuvraagstukken die spelen op lokale en regionale
schaal worden bij voorkeur integraal aangepakt, aangezien een sectorale benadering
vaak niet leidt tot optimale oplossingen. In hoeverre hebben de beleidsdoelen
van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, gericht op verdichting van het
stedelijk gebied een negatief effect op het beleidsdoel van Milieubeheer dat
is gericht op het terugdringen van geluidhinder, waaronder burengerucht? Hoe
gaat de regering om met dit spanningsveld?Het streven naar verdichting van het stedelijk gebied hoeft niet op gespannen
voet te staan met het behalen van de geluidsdoelen. In de eerste plaats zijn
er in het stedelijk gebied vele potentiële bouwlokaties waar de geluidsbelasting
niet of nauwelijks boven de voorkeurswaarde komt. Op de stedelijke lokaties
met hogere geluidsbelastingen behoeft woningbouw in akoestische zin niet slecht
te zijn als daar bij het ontwerp voldoende en vroegtijdige aandacht aan geschonken
wordt. Door middel van akoestisch gunstige oriëntatie van de geplande
bouwblokken, afscherming door niet-geluidgevoelige planonderdelen, stille
gevels, stille binnenplaatsen, en dergelijke is ook op dergelijke lokaties
een aanvaardbaar akoestisch klimaat te creëren.Op de zwaar belaste lokaties (vlak langs spoorwegen en rijkswegen) geldt
naast bovengenoemde dat er rekening mee moet worden gehouden dat de geluidsmaatregelen
relatief duur zullen zijn. Exogene financiering is vaak noodzakelijk.Voor wat betreft burengerucht geldt dat dit geluidsprobleem niet zozeer
afhankelijk is van de woningdichtheid. Het heeft eerder te maken met het bewonersgedrag
en de geluidsisolatie tussen de woningen. Voor dit laatste gelden op grond
van het Bouwbesluit minimumeisen. Het voornemen is de eisen voor contactgeluid
aan te scherpen.158Het gebiedsgericht milieubeleid richt zich op een goede
leefen milieukwaliteit. In hoeverre strekt de integraliteit zich uit tot aspecten
van duurzaamheid in brede zin (economische en sociale)?Het gebiedsgericht milieubeleid richt zich op het bereiken van een duurzame
leefomgevingskwaliteit. Speciale aandacht gaat uit naar het bereiken van de
bijzondere milieurandvoorwaarden die nodig zijn voor behoud, herstel en ontwikkeling
van bestaande en nieuwe functies in het landelijk en stedelijk gebied. Deze
functies betreffen zowel de ecologische, de economische als de sociale aspecten
van de leefomgeving. Een voorbeeld is de gebiedsgerichte stimulering van hoogwaardige
landbouw. Dat wil zeggen een landbouw die meerdere functies in zich houdt:
naast voedselproduktie ook zaken als agrarisch natuur- en landschapsbeheer,
kleinschalige verblijfsrecreatie, opvang verstandelijk gehandicapten op zorgboerderijen
e.d. Op deze wijze ontwikkelen landbouwbedrijven zich tot bedrijven die harmoniëren
met hun omgeving, toekomstbestendige werkgelegenheid bieden en bijdragen aan
het sociale verband in het landelijk gebied.Gebiedsgericht beleid kenmerkt zich doordat het bottom-up wordt vormgegeven
door de vele partijen in een gebied. Deze partijen vertegenwoordigen de vele
en veelsoortige belangen die in een gebied aanwezig zijn en alle drie aspecten
van duurzaamheid omvatten. 159Op welke wijze wordt verbinding gelegd tussen de EU-regels
voor «cross compliance» en de gelden die daarmee samenhangen enerzijds
en het gebiedsgerichte beleid anderzijds? Is de regering van mening dat agrarische
activiteiten een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan milieuverbeteringen,
het instandhouden van cultuurlandschappen en het behoud van de groene ruimte
in het algemeen?1e deel:De EC maakt het individuele lidstaten mogelijk voorwaarden te stellen
aan de inkomenssteun die agrariërs kunnen ontvangen voor bepaalde teelten/
producties. Het niet voldoen aan die voorwaarden leidt tot korting op de inkomenssteun.
Het betreft hier landelijke toepasbare teelt-/productiegebonden maatregelen.
Het ligt om redenen van uitvoerbaarheid van de verordening maar ook vanwege
de controleerbaarheid en handhaafbaarheid niet voor de hand om cross compliance-maatregelen
voor te schrijven in het kader van het gebiedsgericht beleid.Wel is het mogelijk dat gelden die vrijkomen als gevolg van deze kortingen
op de inkomenssteun ingezet kunnen worden voor onderdelen van het Plattelandsontwikkelingsplan
(POP) voor Nederland, dus in beginsel ook voor gebiedsgericht beleid.Het niveau van de cross compliance maatregelen is echter zodanig gekozen
dat deze voor het merendeel van de desbetreffende agrariërs realiseerbaar
zijn (anders schiet het instrument zijn doel voorbij), als gevolg waarvan
de opbrengsten van de kortingen beperkt zullen zijn.2e deel:Ja. Zie ook het antwoord op vraag 158, waarin wordt aangegeven dat een
hoogwaardige landbouw een waardevolle bijdrage kan leveren aan een veelheid
van functies160 en 161Het vergroten van de samenhang tussen ruimte(lijke
ordening), water, bodem en natuur wordt aangemerkt als een prioritair onderwerp.
Op welke wijze denkt de regering dit in concreet beleid te vertalen?Hoe wordt het vergroten van de samenhang tussen ruimtelijke
ordening, bodem, water en natuur vormgegeven?Bodem, water en biodiversiteit vormen tezamen de fysieke ondergrond van
Nederland en zijn onderling via stof-, energie- en waterkringlopen verbonden.
Kenmerkend is dat bodem, water en biodiversiteit zich langzaam aanpassen aan
veranderingen die samenhangen met gebruikswijzigingen door de mens. Steeds
duidelijker wordt dat het ene ruimtegebruik het daarnaast of daaronder aanwezige
ruimtegebruik beïnvloedt door processen in en eigenschappen van bodem
en water. Zo treedt als gevolg van gaswinning bodemdaling op in grote delen
van Noord Nederland met als gevolg onder meer verzakkingen en een ingrijpende
wijziging in de waterhuishouding met alle maatschappelijke gevolgen van dien.
Bovendien kunnen, door bij de inrichting van Nederland beter rekening te houden
met de kansen die bodem, water en biodiversiteit bieden, onnodige maatschappelijke
kosten worden vermeden.In meer algemene zin leidt dit tot het inzicht dat bij het gebruik van
de ruimte en de ruimtelijke ordening een grotere rol moet worden gegeven aan
de eigenschappen van bodem, water en biodiversiteit.In dit perspectief wordt in de 5e Nota Ruimtelijke Ordening beleid ontwikkeld
om te bereiken dat bij ruimtelijke afwegingen de effecten van voorgenomen
ruimtegebruik op de omgeving en in de toekomst systematisch worden meegenomen.
Daarnaast zullen in de aan u toegezegde nota over de toekomst van de milieuwetgeving
voorstellen worden geformuleerd voor de afstemming en zo mogelijk integratie
van wettelijke regelingen en procedures op het gebied van water,
milieu, natuur en ruimte en voor het afstemmen van plannen en planvormen op
deze terreinen.Door dit besef wordt thans manifest dat de effecten van ons ruimtegebruik
op bodem, water en biodiversiteit in veel gevallen nog onvoldoende bekend
is. Dit geldt in toenemende mate naarmate het gebruik zich dieper in de ondergrond
afspeelt. Daar komt nog bij ondergronds ruimtegebruik in combinatie met bovengronds
ruimtegebruik kan leiden tot (een nog onbekende) wederzijdse beïnvloeding
via bodem en water.Naast de genoemde beleidsontwikkeling is derhalve kennisontwikkeling nodig.
Als onderdeel daarvan vindt thans een nadere verkenning plaats naar de wederzijdse
beïnvloeding van bovengronds en ondergronds ruimtegebruik. Op basis van
die inventarisatie en gelet op bovenstaande zal worden bezien of het nodig
is dat aanvullend milieubeleid op het vigerende milieubeleid (ten aanzien
van verzuring, verdroging, vermesting, verontreiniging van bodem en water)
noodzakelijk is om duurzaam gebruik van bodem en water in harmonie met natuur
en biodiversiteit mogelijk te maken.Op korte termijn wordt aangesloten op het gebiedsgericht milieubeleid
dat zich richt op de verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving
in specifieke gebieden. In dat verband wordt ervaring opgedaan met functiewijziging
encombinatie en de effecten die dit heeft op en de eisen die dit stelt aan
de kwaliteit van bodem, water en biodiversiteit.162Hoe is de prioriteit «klimaatbeleid en de reductie
van de milieudruk als gevolg van de industrie» te rijmen met de gunstige
milieuresultaten van de industrie, zoals blijkt uit bijvoorbeeld de bladzijden
39, 46/47 en 72 van de Milieubalans?Uit de Milieubalans blijkt inderdaad dat de industrie qua milieuprestaties
relatief goed scoort. Dat neemt echter niet weg dat voor verschillende stoffen
geldt dat de absolute emissies van de industrie zodanig zijn dat verdergaande
inspanningen nodig zijn om nationale doelen (die vaak in internationaal verband
zijn afgesproken) te kunnen verwezenlijken. Dit geldt zeker ook voor de emissies
van broeikasgassen in de industrie. Vooral op het terrein van de overige broeikasgassen
en via het Bench-mark-convenant zal de industrie een betekenisvolle bijdrage
moeten leveren aan het basispakket uit de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid.163Vanaf begrotingsjaar 2001 wordt een gedeelte van de
EZ-begroting voor energiebesparing overgeheveld naar de begroting van het
ministerie van VROM. Welke regelingen betreft dit? Hoe denkt de regering over
het onderbrengen van alle klimaatgelden bij het ministerie van VROM?In de begroting van VROM is in het onderdeel Volkshuisvesting zichtbaar
gemaakt welke begrotingsmiddelen structureel zijn overgeheveld. Het betreft
een jaarlijks bedrag van circa 21,6 mln gulden aan verplichtingenruimte verdeeld
over een vijftal programma's voor energiebesparing in de gebouwde omgeving
en voor de volgende terreinen: lange termijn onderzoek, woningbouw, EPN (Energie
Prestatienorm) utiliteitsbouw, OEI (Optimale Energie Infrastructuur) nieuwbouw
en ruimteverwarming.De overdracht van de begrotingsmiddelen vormt onderdeel van een internaliseringsproces
binnen het energiebesparingsbeleid, waarbij het ministerie van VROM, onderdeel
Volkshuisvesting verantwoordelijk is geworden voor energiebesparing in de
gebouwde omgeving. Het is daarmee dus geen overdracht die voortvloeit uit
de verantwoordelijkheid die het ministerie van VROM heeft voor het klimaatbeleid.
Ook voor klimaatbeleid is internalisering van verantwoordelijkheden een belangrijk
uitgangspunt hetgeen zich slecht verdraagt met het onderbrengen van alle
klimaatgelden bij het ministerie van VROM. Het realiseren van doelen binnen
het klimaatbeleid dient vanuit meerdere departementen te worden gedragen.164Is de regering bereid om bij massamediale campagnes
over het klimaatprobleem aan te sluiten bij de bevindingen van «burger
en milieu»? Is de regering van mening dat gedragsverandering niet alleen
een kwestie is van «marketing», maar dat de gewenste gedragsveranderingen
tenminste in enige mate moeten aansluiten bij de belevingswereld van de burger?Een belangrijke bevinding van «burger en milieu» is dat beleid
effectiever is als het meer aansluit bij en inspeelt op wat de burger beweegt.
Bij de massamediale campagnes over klimaatverandering wordt hier op de volgende
manier reeds rekening mee gehouden.De communicatie over klimaatverandering wordt langs twee sporen uitgevoerd.
Enerzijds themacampagnes en anderzijds actiegerichte campagnes. Het doel van
de themacampagnes is de burgers bewust te maken van het feit dat ons klimaat
een kostbaar en waardevol bezit is en dat dat niet veranderen mag. Om te onderzoeken
of de boodschap van deze campagnes aansluit bij wat burgers beweegt, worden
pretests uitgevoerd. Hierin wordt onder andere de persoonlijke relevantie
en de aansprekendheid van het concept onderzocht.In de actiegerichte campagnes worden diverse maatregelen uit de Uitvoeringsnota
klimaatbeleid en overige handelingsperspectieven onder de aandacht gebracht.
Het gaat dan onder andere om het kopen van energiezuinige apparatuur (met
een energiepremie), groene energie, duurzaam klussen of deelnemen aan een
eco-team. Om deze actiegerichte campagnes zo goed mogelijk aan te laten sluiten
bij wat burgers beweegt, is met medewerking van de diverse betrokken externe
organisaties (zoals bijvoorbeeld het Global Action Plan), een onderzoeksproject
opgezet. In dit onderzoek wordt onder andere nagegaan hoe deze handelingsperspectieven
het beste kunnen worden aangeboden aan de consument (met welke boodschappen,
door welke afzenders, via welke kanalen, op welke momenten, enz.).Gedragsverandering is inderdaad niet alleen een kwestie van «marketing».
Gedragsverandering kan alleen bereikt worden met inzet van de juiste mix van
instrumenten (waaronder wet- en regelgeving, subsidies, het instellen van
faciliteiten, communicatie, marketing, enz.). Zoals ook al uit het voorgaande
blijkt, is bij het samenstellen van deze mix belangrijk om aan te sluiten
bij de belevingswereld van de burger.165Welke projecten worden opgezet om de effectiviteit
van de «marketing» van de bestaande handelingsperspectieven te
verhogen?De communicatie over klimaatverandering zal langs twee sporen worden uitgevoerd.
Enerzijds themacampagnes en anderzijds actiegerichte campagnes. Het doel van
de themacampagnes is de burgers bewust te maken van het feit dat ons klimaat
een kostbaar en waardevol bezit is en dat dat niet veranderen mag. In de actiegerichte
campagnes worden diverse maatregelen uit de Uitvoeringsnota klimaatbeleid
en overige handelingsperspectieven onder de aandacht gebracht. Het gaat dan
onder andere om het kopen van energiezuinige apparatuur (met een energiepremie),
groene energie, duurzaam klussen of deelnemen aan een eco-team.Om deze actiegerichte campagnes zo effectief mogelijk op te zetten, is
met medewerking van de diverse betrokken externe organisaties (zoals bijvoorbeeld
het Global Action Plan), een onderzoeksproject opgezet. In dit onderzoek wordt
onder andere nagegaan hoe deze handelingsperspectieven het beste
kunnen worden aangeboden aan de consument (met welke boodschappen, door welke
afzenders, via welke kanalen, op welke momenten, enz.).166Welke ambities heeft de regering voor de Wereldtop
in 2002 waarvan de voorbereidingen in het voorjaar 2001 zullen starten? Welke
activiteiten worden nu al opgezet om de Wereldtop zo succesvol mogelijk te
laten verlopen?De Rio plus 10 conferentie (ook wel Wereldtop genoemd) beoogt tien jaar
na de United Nations Conference on Environment and Development in 1992 de
voortgang in de uitvoering van Agenda 21 te bespreken. Het Nederlandse streven
is erop gericht om het voorbereidingsproces en de conferentie zelf te concentreren
op knelpunten en oplossingen daarvoor. Voorkomen moet worden dat gemaakte
afspraken worden opengebroken en dat heronderhandelingen over oude teksten
noodzakelijk worden. Dit leidt immers tot een herhaling van oude discussies
zonder wezenlijke vooruitgang.Recentelijk is zowel in nationaal als in EU- en breder internationaal
kader voorbereidend overleg gestart over de prioriteiten voor de Rio plus
10 conferentie. Deze prioriteiten zullen mede bepaald worden op basis van
een evaluatie van de uitvoering van Agenda 21.In zijn algemeenheid mag gehoopt worden, dat Rio plus 10 de internationale
politieke aandacht voor duurzame ontwikkeling op nationaal, sub-regionaal,
regionaal en internationaal niveau, als ook binnen de instellingen van de
Verenigde Naties, zal versterken en zal uitmonden in een bijgestelde en vooruitziende
Agenda 21. Als mogelijke specifieke onderwerpen voor Rio plus 10 worden momenteel
in het voorbereidende overleg genoemd: armoede en duurzame ontwikkeling; de
internationale institutionele architectuur op milieugebied; klimaatverandering;
biodiversiteit met inbegrip van bioveiligheid; duurzaam waterbeheer; energie;
duurzame bosbouw; toegang tot financiële middelen en technologie; onderwijs;
en milieuveiligheid. Een definitieve keuze is nog niet gemaakt.Een belangrijk moment in de EU-voorbereiding zal de Europese top in Göteborg
(juni 2000) zijn, waar een Europese duurzaamheidsstrategie zal worden gepresenteerd.
Aangezien de Rio plus 10 conferentie regelmatig op de Europese agenda zal
staan, zult u ook via de Geannoteerde Agenda's en de verslagen van de EU-Raden
op de hoogte worden gehouden van de Europese ontwikkelingen op dit gebied.167In de begroting schrijft de regering over de vergroening
van het belastingstelsel dat wordt gebruikt om het consumeren te beïnvloeden.
Hoe verhoudt dit instrument zich tot recente subsidieregelingen zoals energie-efficiency
van (huishoudelijke) apparaten en de diverse subsidies voor de introductie
van schonere auto's ? Is hier sprake van averechts effect omdat de consument
steeds minder voor zijn vervuiling betaalt en dat hij gewend raakt aan het
idee dat minder schadelijk gedrag door de overheid gesubsidieerd wordt?De vergroening van het belastingstelsel is gericht op belasten van activiteiten
die milieuonvriendelijk zijn en het belonen van milieuvriendelijk gedrag.
De kern is dus belasten en belonen. De consument die geen gedragsverandering
vertoont zal hierdoor zwaarder belast worden en hij zal in dat systeem niet
minder maar meer voor zijn vervuiling betalen. Pas indien hij minder emissies
of energieverbruik heeft zal hij minder belast worden. De subsidies zijn er
op gericht de consument de overgang naar milieuvriendelijk gedrag gemakkelijker
te maken. Dit geschiedt door de meerkosten die een investering in goede apparatuur
met zich mee brengt te helpen compenseren. De subsidies liggen
op een dusdanig niveau dat de hogere aankoopkosten slechts voor een deel gedekt
worden. De consument zal dus nog een deel van de meerkosten moeten dekken
uit eigen middelen en of uit energiebesparing bij gebruik van het apparaat.168Wanneer kan de Kamer de evaluatie van de verzuringsdoelstellingen
uit het NMP3 tegemoet zien?De evaluatie van de verzuringsdoelstellingen is bijna voltooid. Resultaat
van deze evaluatie is een set doel- en taakstellingen die in het NMP4 zullen
worden opgenomen.169Bestaat er enig zicht op het bereiken van doorbraaktechnologieën
of verwacht de regering dat de technologische ontwikkeling op korte termijn
tot stilstand zal komen? Welke effecten verwacht de regering bijvoorbeeld
van de grootschalige toepassing van de brandstofcel in auto's?Technologische ontwikkelingen komen zeker niet op korte termijn tot stilstand.
Doorbraak van nieuwe technologieën vergt echter meer dan technologische
ontwikkeling alleen: er zijn veelal ook structurele en institutionele veranderingen
nodig, meestal in een internationale context. Het doen van algemene voorspellingen
over het tijdstip van doorbraak van nieuwe technologie is daarom een hachelijke
zaak. Als verschillende landen de handen op elkaar weten te krijgen kan het
snel gaan. Zo zou de brandstofcel auto tussen 2010 en 2020 kunnen doorbreken
als er voldoende marktprikkels kunnen worden gegenereerd. Het effect hiervan
kan zijn dat de emissies van het autoverkeer drastisch kan worden verminderd,
zoals de VROM raad onlangs heeft laten zien.170Zullen de nieuwe verzuringsdoelstellingen voor zowel
2010 als 2020 via taakstellingen uitgesplitst worden over de doelgroepen?Het is de bedoeling in het NMP4 de emissiedoelstellingen voor 2010 uit
te splitsen in taakstellingen voor de doelgroepen. Emissiedoelstellingen voor
2020, voorzover opgenomen in het NMP-4, worden niet uitgesplitst over de doelgroepen.
Dit omdat een tijdshorizon van 20 jaar te lang is om op zinvolle wijze een
differentiatie in de taakstellingen tussen sectoren aan te brengen. Op dit
moment is niet te bepalen wat tot 2020 de technologische en economische mogelijkheden
van de verschillende sectoren om reducties te realiseren zullen zijn.171Zal het systeem van kostenverevening voor NOx bij de grote industrie nog gepaard gaan met een subsidie of is dit
laatste van de baan ?De thans nog bestaande subsidieregeling is bedoeld voor bedrijven die
vooruit lopend op regelgeving nu tot reductie van hun NOx emissies
overgaan bijvoorbeeld door het installeren van nageschakelde technieken. Zodra
de eisen die ten grondslag liggen aan het systeem van kostenverevening omgezet
zijn in regelgeving, zal het niet meer mogelijk zijn om gebruik te maken van
de subsidieregeling.172In hoeverre worden bij duurzaam ondernemen ook de zogenaamde
«achterblijvers» van het bedrijfsleven bereikt? Op weg gaan naar duurzaam ondernemen houdt in dat het milieubeleid van
bedrijven opschuift van een operationeel (meestal door de overheid aangestuurd)
vraagstuk naar een strategische uitdaging. Dergelijke bedrijven integreren
hun milieubeleid volledig in het strategisch ondernemingsbeleid. Duurzaam
ondernemen richt zich dus direct op de «koplopers» in het bedrijfsleven.
«Achterblijvers» kunnen meestal niet ineens de stap naar duurzaam
ondernemen maken. Via regelgeving en overtuigen zullen zij vanuit een defensieve,
via een volgende, naar een meer actieve opstelling kunnen groeien. Overigens
heeft duurzaam ondernemen wel indirect invloed op «achterblijvers».
Het zet de toon voor de richting waarin bedrijven zich moeten ontwikkelen.
Bovendien zullen bedrijven steeds vaker in business to business relaties randvoorwaarden
aan elkaar gaan stellen.173Wat is de relatie tussen duurzaam ondernemen en maatschappelijk
verantwoord ondernemen?Duurzaam ondernemen en maatschappelijk verantwoord ondernemen worden vaak
door elkaar gebruikt en soms wordt er ook hetzelfde onder verstaan. Waar het
om gaat is dat bedrijven maatschappelijke belangen (sociale, ecologische en
economische []) in relatie tot de continuïteit van het ondernemen in
hun strategisch beleid integreren. Naast het economisch belang ligt (bijvoorbeeld
in het beleid of bij derden) het accent soms meer op de sociale en soms meer
op de ecologische belangen.Wellicht is meer duidelijkheid te creëren door over maatschappelijk
verantwoord ondernemen te spreken als alle drie de belangen tezamen bedoeld
worden. En over duurzaam ondernemen als het meer over milieu en economie gaat.
De direct aan milieu en economie te relateren sociaal/ethische aspecten, zoals
een rechtvaardige verdeling (beschikbaarheid van natuurlijke hulpbronnen of
de effecten van grondstofwinning in het buitenland) horen natuurlijk ook onder
duurzaam ondernemen thuis. Maar bijvoorbeeld kinderarbeid en werkgelegenheid
in achterstandswijken niet. Overigens is dit onderscheid voor bedrijven minder
relevant.Zij zullen in relatie tot de continuïteit van hun onderneming ongetwijfeld
steeds alle drie de belangen meenemen.174Wat is het concrete en meetbare milieu-effect van de
57 proefprojecten productgerichte milieuzorgsystemen?Zeer recent is de evaluatie van 55 proefprojecten op het gebied van productgerichte
milieuzorg afgerond. Deze evaluatie had betrekking op een groot aantal aspecten.
De belangrijkste vragen betroffen de motivatie van bedrijven en branches om
met productgerichte milieuzorg te starten en de feitelijke implementatie van
het systeem en mogelijke barrières. Daaruit bleek dat het invoeren
van een systeem van productzorg niet betekent dat daarmee ook onmiddellijk
verbeteringsresultaten worden behaald. De omzetting van verbeterd milieudenken
in feitelijke verbeteringen blijkt een lange weg te zijn en af te hangen van
verschillende andere aspecten zoals tijdstip van investering en marktuitbreiding.
Dit betekent dat niet zozeer het implementeren van een milieugericht productenbeleid
in bedrijven traag verloopt, maar dat er enige tijd verstrijkt tussen het
implementeren van een systeem en het daadwerkelijk verbeteren van producten.
Het is derhalve nog te vroeg om een meetbaar effect te signaleren. 175Waarom zal vanaf 2000 de maximale uitkering per
project voor productgerichte milieuzorg, lager zijn?De subsidie die maximaal verkregen kan worden uit het Subsidieprogramma
Productgerichte Milieuzorg is vanaf 2000 inderdaad verlaagd. De belangrijkste
reden is het vergroten van het bereik van de subsidieregeling. Meer projecten
opstarten en meer branches in staat stellen om met productgerichte milieuzorg
aan de slag te gaan, heeft de voorkeur gekregen boven een hoger bedrag per
project.176Beperkt het programma duurzaam inkopen zich tot de
milieuaspecten van duurzaamheid of wordt duurzaamheid in brede zin (milieu,
economie en sociaal) meegenomen? Wat is de potentiële winst, bijvoorbeeld
in milieutermen, wanneer de totale 60 miljard gulden duurzaam wordt ingekocht?
De Bestuurlijke Commissie Duurzaam Inkopen gaat in 2001 operationele doelstellingen
vaststellen. Welke doelstellingen wil de regering in 2001 in ieder geval op
(laten) nemen?Het programma Duurzaam Inkopen richt zich thans hoofdzakelijk op de milieuaspecten
van duurzaamheid. Bezien wordt of de economische of sociale aspecten van duurzaamheid
daarbij meer betrokken kunnen worden. De potentiële milieuwinst is onder
andere afhankelijk van de hoeveelheid aangeschafte producten, de aard van
de betrokken producten, het aandeel duurzame producten, de mate van duurzaamheid
(die zich overigens wijzigt in de tijd) en de mate van milieuwinst per product.
Het is derhalve moeilijk te kwantificeren. Het programma Duurzaam Inkopen
richt zich dan ook op het op gang brengen van een proces waarbij de inkopers
zelf steeds meer overgaan tot de inkoop van duurzame producten. Tevens worden
voor een aantal productgroepen milieuspecificaties opgesteld.In het kader van het programma Duurzaam Inkopen betreffen de operationele
doelstellingen voor 2001 met name het aantal op te stellen milieuspecificaties
en het aantal aan het programma deelnemende overheden. Concreet betekent dit
voor 2001 in ieder geval dat voor 20 productgroepen de milieuspecificaties
voor de duurzaam inkopers van de overheid beschikbaar zijn.177Hoe verhoudt de wens van het neerleggen van verantwoordelijkheid
voor het nemen van maatregelen ter bescherming van mens en milieu bij fabrikanten
en handel ten aanzien van stoffen waarvan de risico's en/of gevaren niet zijn
beoordeeld zich tot de Europese regelgeving terzake? Hoe verhoudt zich deze
wens voorts tot de overheidstaak aangaande de volksgezondheid?Dit n.a.v. tekst begroting (blz. 133):Nederland wil bereiken dat er concreet afrekenbare
verantwoordelijkheid en inspanningen voor het nemen van maatregelen ter bescherming
van mens en milieu bij fabrikanten en handel wordt neergelegd.De Wet milieugevaarlijke stoffen van 1985 kent een algemene zorgvuldigheidsnorm
(art. 2) die een ieder die beroepshalve met stoffen omgaat verplicht om alle
maatregelen te nemen om de gevaren daarvan zoveel mogelijk te beperken. Bedrijven,
waaronder fabrikanten en handelaren van stoffen, hebben derhalve hun verantwoordelijkheid
en worden geacht deze te kennen en te nemen. Naar de mening van de overheid
heeft het bedrijfsleven de verantwoordelijkheid voor het zorgvuldig, veilig
en schoon produceren en gebruiken van stoffen, preparaten en producten. Hierover moet het bedrijfsleven ook openbaar verantwoording kunnen
en willen afleggen.Meer concreet voor het stoffenbeleid betekent dit dat een producent of
gebruiker van een stof of een product moet weten wat de effecten van het produceren
hiervan zijn of kunnen zijn voor mens en milieu. Daarvoor moet hij beschikken
over voldoende informatie betreffende de stof, weten welke maatregelen nodig
zijn om de nadelige effecten te voorkomen. Voorts moet hij deze maatregelen
ook treffen. Aangezien bij stoffen en producten meerdere producenten en gebruikers
in een keten zitten, is er voor ieder van hen een verantwoordelijkheid van
het uitwisselen/communiceren van de noodzakelijke informatie binnen en buiten
de gehele keten.De overheid heeft een directe verantwoordelijkheid voor het stellen van
kaders, het stellen van regels, het toezien op de uitvoering en het handhaven
van deze regels.Beleidsvernieuwing stoffen vindt niet alleen in Nederland plaats. In EU
kader wordt gewerkt aan een vernieuwde aanpak van het beleid voor bestaande
stoffen1. Daarbij staat de invulling
van de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven centraal. Het programma
Strategisch Omgaan Met Stoffen (SOMS) levert de Nederlandse inbreng inzake
de beleidsvernieuwing in de EU discussie. Daarnaast zal geijverd worden voor
een eigen Nederlandse aanpak binnen de huidige en toekomstige Europese kaders.Het milieubeleid zoals dat in de verschillende NMP's en Nota's Waterhuishouding
is vastgelegd, alsmede het beleid op het gebied van arbeidsomstandigheden,
volksgezondheid en consumentenveiligheid, wordt niet door het genoemde SOMS
programma gewijzigd. Dit geldt ook ten aanzien van internationale verplichtingen
die Nederland als Lidstaat of Contractpartij is aangegaan. Het SOMS programma
voorziet de speciale problematiek van het omgaan met stoffen van oplossingen.
Daarbij staat de rol- en taakverdeling tussen de verschillende partijen centraal.178Op welke wijze denkt de regering het percentage bedrijven
in de non-interesse fase omlaag te brengen van 17 in 1999 naar 5 in 2000?
Welke doelstellingen gelden voor de komende jaren.Preventie wordt langs verschillende wegen op de agenda gezet bij bedrijven.
Een daarvan is het regulerende spoor waarmee, op grond van de verruimde reikwijdte
van de Wet milieubeheer, bij vergunningverlening aandacht wordt besteed aan
preventie. Ook de 8.40 AMvB's kennen een onderdeel preventie. Daarnaast is
er ook het stimulerende spoor van belang met activiteiten op het gebied van
ondermeer milieugerichte productontwikkeling en doorlichting van bedrijven.
Tenslotte kan ook nog het Convenant verpakkingen worden genoemd op grond waarvan
bedrijven met preventie aan de slag zijn.Een doelstelling voor de periode na 2000 is nog niet geformuleerd. Dit
zal in het Landelijk Afval beheersplan zijn beslag krijgen.179Houdt de regering bij het gescheiden inzamelen van
afval rekening met nieuwe technologieën en inzichten? In hoeverre is
de regelgeving statisch, waar de techniek en de inzichten dynamisch zijn?
Welke beleidsconclusies trekt de regering daaruit?Bij afvalscheiding is zeker oog voor nieuwe methoden en technieken. Zo
is er een subsidieregeling voor gemeenten voor het bevorderen van afvalscheiding
van huishoudelijk afval, die juist gericht is op de introductie van nieuwe
methoden en technieken. Indien nieuwe technieken voor afvalscheiding beschikbaar
komen die niet goed passen binnen de huidige regelgeving, en
die nieuwe techniek heeft een gelijkwaardig of beter milieurendement, dan
zal de regelgeving zo nodig worden aangepast.180Waarom zijn de uitgaven voor Straling in 2002 tot en
met 2005 veel lager dan in 2001?De uitgaven voor Straling in 2001 zijn aanzienlijk hoger dan in de daarop
volgende jaren omdat in 2001 uitgaven worden voorzien voor een eenmalig bijdrage
aan de afvoer van splijtstoffen van de Hoge Flux Reactor te Petten naar de
Verenigde Staten.181Nog niet alle contracten met de gebruikers van Rijksgebouwen
zijn ondertekend. Hoe staat dat in relatie tot de openingsbalans?In de openingsbalans van de Rijksgebouwendienst zijn onder de balanspost
materiële vaste activa alle objecten opgenomen waarvan het (economisch)
eigendom bij de Rgd ligt. Een contract met een gebruiker staat hier los van
en is géén voorwaarde voor activeren van vaste activa.Alle objecten in het huur-verhuurstelsel zijn gewaardeerd tegen historische
kostprijs. De waarde van een object is één van de componenten
waarop de gebruiksvergoeding is gebaseerd. Het ontbreken van een contract
met een gebruiker heeft géén invloed op de waardering van een
object.Er is derhalve geen relatie tussen het feit dat nog niet alle contracten
zijn ondertekend en de definitieve openingsbalans die in april 2000 is vastgesteld.182Bestaat er in het kader van het beleidsprogramma «duurzaam
bouwen in de utiliteitssector» aandacht voor de relatief lage stichtingskosten
die ontwikkelaars in Nederland hanteren in vergelijking tot de ons omringende
landen?In het beleidsprogramma «Duurzaam Bouwen 2000–2004»
is geen project opgenomen, waarin aandacht wordt besteed aan de relatief lage
stichtingskosten in Nederland ten opzichte van de ons omringende landen en
een mogelijke relatie daarvan met duurzaam bouwen. Onderschreven wordt, dat
voor een hogere bouwkwaliteit veelal hogere investeringen nodig zijn. Voorzover
het daarbij om een hogere duurzaamheid gaat, worden de meerinvesteringen op
den duur (in ieder geval voor een deel) terugverdiend. Het is dan ook in het
belang van duurzaam bouwen, dat beslissingen over de kwaliteit van gebouwen
meer gebaseerd gaan worden op levensduur- of exploitatiekosten, in plaats
van op investeringskosten. Dit is een ontwikkeling die tussen marktpartijen
moet plaatsvinden. Voorzover in de ons omringende landen sprake is van een
hoger kwaliteitsniveau, is dat niet door bouwregelgeving afgedwongen; er is
sprake van verschillen in cultuur en bouwtraditie. Bijlage bij beantwoording schriftelijke vragen over de
VROM-begroting 2001 (bij vraag 6) (FEZ 2000 031 056)Milieudruk als gevolg van economische groeiAanleidingIn het regeerakkoord is afgesproken dat extra milieudruk ten gevolge van
meer dan behoedzame groei zoveel mogelijk zal worden gecompenseerd. Onderstaand
is aangegeven welke milieu-effecten er zijn opgetreden ten gevolge van de
meer dan behoedzame economische groei over 1999. Daaraan gekoppeld zijn financiële
middelen berekend waarmee deze extra milieudruk kan worden gecompenseerd.BerekeningswijzeOm tot een berekening van maatregelen ter compensatie van de extra milieudruk
te komen is een aantal stappen gezet:– Welke milieu-issues hebben een relatie met economische groei?– Wat was de in 1999 door meer-dan-behoedzame economische groei
gerealiseerde extra milieudruk?– Wat zijn de financiële gevolgen van de compensatie van de
extra milieudruk?Hieronder worden de stappen afzonderlijk beschreven.Welke milieu-issues hebben een relatie met economische
groei?Economische groei heeft effect op de ontwikkeling van een groot aantal
milieu-issues:– CO2, NOx en SO2. Aan de productiekant
leidt economische groei in een sector tot een hoger energiegebruik en een
grotere CO2-, NOx en SO2-uitstoot in die
sector. Bij consumenten leidt een hogere economische groei tot een hoger inkomen
en daardoor tot meer autoverkeer en meer consumptie van duurzame goederen
(met dus een hoger electriciteitsgebruik).– VOS. De emissie van VOS (benzine en andere aardolie-derivaten,
oplosmiddelen in inkten, verven, reinigingsmiddelen) van de meeste industriële
sectoren en bij (industriële en consumenten) producten vertonen een directe
relatie met economische groei. Meer groei betekent immers meer productie en
dus meer VOS-verbruik.– Afval. Meer productie- en consumptie betekent meer afval.– Baggerspecie. Economische groei leidt tot extra vaarbewegingen
van zowel de beroeps- als de recreatievaart, en leidt bovendien tot grotere
schepen. Meer en grotere vrachtschepen leiden ertoe dat vaarwegen verder moeten
worden uitgediept en ook over een grotere breedte op diepte moeten worden
gehouden. Toenemende recreatievaart leidt ertoe dat ook kleinere wateren in
landelijk en stedelijk gebied beter op diepte moeten worden gebracht en gehouden.
Dit leidt voorlopig (zolang de slibkwaliteit nog onvoldoende verbeterd is)
tot het vrijkomen van meer niet-herbruikbare verontreinigde bagger. Als dit
wordt gestort leidt dit tot een groter beslag op de schaarse (groene) ruimte.– Geluid. Hier wordt onderscheid gemaakt tussen verkeer over de
weg, rails en lucht, en industrielawaai.• Wegverkeer. Een verdubbeling van intensiviteit van wegverkeer op
een bestaande weg, zorgt voor circa 3dB(A) extra hinder. Door de aanleg van
nieuwe wegen ontstaat uiteraard ook extra hinder, hoewel nieuwe wegen steeds
beter worden ingepast en nieuwe wegen vaak slechts een extra rijstrook betekent
en niet een geheel nieuwe doorsnijding. Als naar het wegverkeer wordt gekeken,
is het vooral de groei in het goederenvervoer dat steeds meer
hinder veroorzaakt. Naast de groei die hier plaatsvindt, vindt er ook een
verschuiving plaats van de dag naar de avond, nacht en ochtend om files te
vermijden. Dit gebeurt op snelwegen, maar ook bij de distributie in de stad.
Deze groei heeft grote invloed op de hinder, want geluidsproductie in de avond
en in de nacht/ochtend geeft veel meer hinder dan overdag.• Rail. De dienstregeling van personenvervoer ligt vooraf al vast.
De extra groei in personenvervoer heeft daardoor geen direct effect op de
hinder door railverkeer in 1999. Op langere termijn wordt die dienstregeling
wel aangepast en komen er nieuwe sporen (b.v. verdubbeling sporen en HSL).
Het goederenvervoer neemt echter ook toe en vindt steeds vaker in de nacht
plaats, hetgeen voor veel extra geluidsoverlast zorgt.• Vliegverkeer. In Nederland zijn geluidszones vastgesteld, waardoor
de maximale hinder vooraf al vastligt. Als die grenzen worden bereikt, dan
zal de luchthaven de meest lawaaierige toestellen eerst weren, zodat er meer
(stille) vliegtuigen gebruik kunnen maken van de luchthaven. Daarnaast is
het aantal vluchten gequoteerd. In 1999 is dit quotum echter niet volledig
benut. Dit komt onder andere doordat circa 50% van de passagiers op Schiphol
transfers betreft, die beïnvloed worden door internationale factoren.
In 1999 waren de gevolgen van o.a. de Azië-crisis nog duidelijk zichtbaar,
waardoor het quotum niet volledig werd benut.• Industrielawaai. Aangezien de industrie in 1999 vaak minder dan
behoedzaam is gegroeid, is industrielawaai in de verdere berekeningen achterwege
gelaten.– Fijn stof. Wordt voor het grootste deel veroorzaakt door vrachtwagens
uit de transportsector. Daarnaast wordt een (veel kleiner) deel veroorzaakt
door personenverkeer. Daarbij dient te worden opgemerkt dat hier vooral een
sterke groei in de bestelbusjes en multiple purpose vehicles (MPV's) plaatsvindt,
hetgeen relatief veel fijn stof emissie met zich meebrengt.– Bestrijdingsmiddelen. Ceteris paribus wordt verondersteld dat
meer economische groei zorgt voor meer productie van akkerbouw- en tuinbouwgewassen
en daarmee een hoger gebruik van bestrijdingsmiddelen. Circa 50% van de gebruikte
bestrijdingsmiddelen bestaat uit schimmelbestrijding (fungiciden), die in
natte jaren per eenheid product meer worden toegepast dan in droge jaren.
In 1998 was er sprake van een nat jaar met lage productie, maar met hoge prijzen
per eenheid product. In 1999 was het weer beter en de productie hoger, dus
een hoge economische groei ten opzichte van 1998. Hoe de relatie van fungiciden
ligt met economische groei is daarom een onzekere factor.– Stank. In Nederland heeft 15% van de bevolking last van stank.
Dit is evenredig verdeeld over landbouw, industrie en verkeer. De landbouw
is aan de hand van vergunningen gebonden aan maximale ruimte voor het veroorzaken
van geurhinder. Deze ruimte was in 1998 al vrijwel optimaal benut, zodat groei
in 1999 niet mogelijk was. Stank in de industrie wordt vooral veroorzaakt
door zware industrie, maar die zijn over het algemeen minder-dan-behoedzaam
gegroeid, dus niet interessant in onderstaande berekening. Bij verkeer zijn
geen normen voor stankhinder, waardoor dit mee zal groeien met de economische
groei in de verkeerssector. Het is de vraag of deze toename in het verkeer
de afname in de industrie overtreft. Hoewel er dus wel een link met economische
groei wordt verondersteld, wordt het in onderstaande berekeningen niet verder
meegenomen.– Mest. Door melkquota en mestrechten is in principe de runder-
en varkensstapel gereguleerd. Door een tijdelijke groeistop in de pluimveehouderij
is de pluimveestapel gereguleerd. Echter, na de varkenspest is de varkensstapel
weer sterk gegroeid. Van augustus 1997 tot augustus 1998 met 13,6%. Van augustus
1998 tot augustus 1999 nog met 2,3%. Verondersteld mag worden
(cijfers ontbreken nog momenteel) dat de groei van de veestapel van december
1998 tot december 1999 rond behoedzaam zat. Mest is daarom in onderstaande
berekeningen niet verder meegenomen.– Verspreiding (naast fijn stof en bestrijdingsmiddelen). Hieronder
valt een grote verscheidenheid van milieuproblemen, zoals bijvoorbeeld hormoonontregelende
stoffen, chloor, houtverduurzamingsmiddelen, aangroeiwerende verven, biociden,
kwik, lood, radio-actieve stoffen, etc. Dit is een kleine selectie van de
vele stoffen die worden verspreid in het milieu. Daarnaast is er nog een grote
hoeveelheid stoffen waarvan nog niet bekend is wat het gevaar voor het milieu
daarvan is. In onderstaande berekeningen zijn die stoffen niet meegenomen.Een aantal milieu-issues heeft geen relatie met economische groei en wordt
hier niet meegenomen, zoals allerlei saneringsmaatregelen (bodemsanering,
ontmanteling kerncentrales, asbest en sanering riolering), lichtverstoring
en verdroging.Wat was de in 1999 door meer-dan-behoedzame economische
groei gerealiseerde extra milieudruk?Bij alle milieu-issues is dezelfde methode gehanteerd om de extra milieudruk
bij meer-dan-behoedzame groei te berekenen: Extra milieudruk = milieudruk
in 1998 * meer-dan-behoedzame ec. groei in 1999De voorlopige groeicijfers per sector in 1999 van het CEP (die pas half
april definitief is) zijn gebruikt, die macro op 3,5% komt. Voor het behoedzaam
scenario zijn de sectorale cijfers uit het rapport «economische verkenning
voor de volgende kabinetsperiode» van het CPB uit november 1997 genomen,
die macro op 2,0% komt. In tabel 1 is per milieu-issue bovenstaande formule
toegepast.Tabel 1 Extra milieudruk door meer-dan-behoedzame groei
per milieu-issue Milieu-issueMilieudruk 1998Meer-dan-behoedzame groei 1999Extra milieudrukCO2185,72 Mtona1,11 MtonNox441,58 ktona7,23 ktonSO2113,44 ktona– 1,32 ktonVOS306,01ktona3,22 kton Afval56,55 mld kga0,57 mld kg Baggerspecie23,5 mjn m32,5%b0,59 mjn m3GeluidWeg: 28% Trein: 5% Vliegen: 19%Weg en trein: 1,6%c Vliegen: 1,4%c0,96 procentpuntfFijn stof39,2 mjn kg1,6%d0,63 mjn kgBestrijdingsmiddelen12,15 mjn kg3,0%e0,36 mjn kga Voor iedere sector is dit getal anders.b Groei transportsector is 3,6% (behoedzaam 2%), groei vaarbewegingen
recreatievaart 7,5% (stel behoedzaam 2%). Wanneer het belang van de transportsector
wat zwaarder wordt gewogen dan de recreatievaart mbt de baggerproblematiek
is het reëel om uit te gaan van een meer-dan-behoedzame groei van 2,5%.c Bij weg en trein is de meer-dan-behoedzame groei van de transportsector
van 1,6% genomen. Bij vliegen is de groei in vliegbewegingen als uitgangspunt
genomen: 380 000 in 1998 en 393 600 in 1999. Dit is een toename
van 13 600 ofwel 3,4%. Stel dat 2% behoedzaam zou zijn, dan is 1,4% meer-dan-behoedzaam.d Hier is de meer-dan-behoedzame groei van de transportsector
genomen.e Hier is de meer-dan-behoedzame groei van de landbouw genomen.f Zowel bij wegvervoer als bij railvervoer kan worden verondersteld
dat deze groei in de avond, nacht en ochtend plaatsvindt, hetgeen 1/3 deel
van de dag is, dus 4,8% groei betekent. Dit veroorzaakt log (104,8/100) =
0,2 dB(A) extra. Bij vliegverkeer veroorzaakt de groei van 1,4% ook circa
0,2% dB(A) extra. Hoewel 28%, 5% en 19% optelt tot 52%, is hier 42% geluidshinder
als uitgangspunt genomen (Milieucompendium 1999 p. 253), aangezien er overlap
tussen de verschillende bronnen is. Vuistregel is dat één extra
dB(A) 10% extra geluidgehinderden veroorzaakt. Aangezien er in het totaal
48% geluidgehinderden waren in 1998 en er 0,2 dB(A) extra is door meer-dan-behoedzame
economische groei, geeft dat een toename van 0,96 procentpunt geluidgehinderden. Wat zijn de financiële gevolgen van de compensatie
van de extra milieudruk.In het regeeraccoord wordt gesproken over compensatie van extra milieudruk. Letterlijk compenseren van de in 1999 veroorzaakte
milieudruk is slechts rendabel bij milieuvervuiling die zich niet diffuus
verspreidt: bagger en afval. Stoffen als CO2, NOx, VOS,
fijn stof en bestrijdingsmiddelen kunnen slechts tegen zeer hoge kosten worden
teruggehaald uit het milieu. B.v. CO2 kan uit de lucht worden gehaald,
maar dan zijn daar kosten van circa 1000 gulden/ton CO2 aan verbonden
(grove schatting), terwijl dat met brongerichte technologieën op dit
moment circa 150 gulden/ton CO2 is. Daadwerkelijke compensatie
achteraf zou tegenstrijdig zijn met het beleid waarbij prioriteit wordt gegeven
aan het voorkomen van verontreiniging ten opzichte van het opruimen ervan.
Kostencijfers van maatregelen die getroffen moeten worden bij letterlijke
compensatie ofwel wegnemen, zijn niet altijd beschikbaar omdat dergelijke
maatregelen niet verder zijn uitgewerkt, aangezien bronmaatregelen vele malen
goedkoper zijn. Het berekenen van letterlijke wegname kan dus slechts met
zeer brede marges. Bij geluid en stank is het kwaad al geschied op het moment
zelf en valt er helemaal niets te weg te nemen in de letterlijke zin van het
woord. Letterlijke compensatie zou niets kosten. Compensatie kan vanuit efficiency
overwegingen met betrekking tot bepaalde categorieën milieudruk beter
gezocht kan worden in een andere richting, bijvoorbeeld schadeloosstelling,
of nog beter, intensivering van de preventie.In tabel 2 wordt in de derde kolom per milieu-issue aangegeven wat de
financiële gevolgen zijn. Dit kan tenslotte worden gesommeerd, waardoor
inzicht in de totaal benodigde middelen ontstaat.Tabel 2. Financiële compensatie voor extra milieudruk
in 1999 Te compenseren milieudrukKosten per eenheid milieudrukFinanciële compensatie voor extra milieudruk 1,11 Mton CO2150 gulden / ton167 mjn gulden1,27,23 kton NOx10 gulden / kg72 mjn gulden1,23,22 kton VOS15 gulden / kg48 mjn gulden1,20,57 mld kg afval140 gulden / ton80 mjn gulden1,20,59 mjn m3 baggerspecie70 gulden
/ m341 mjn gulden0,96% geluid-gehinderdennvt88 mjn gulden20,63
mjn kg fijn stofnvt73 mjn
gulden20,36 mjn
kg bestrijdingsmiddelennvt221 mjn guldenTotaal 790 mjn1 Het betreft hier maatschappelijke kosten, waarvan uiteindelijk
een deel bij de overheid neer zal slaan. Bij CO2 slaat bijna het
totale deel bij de overheid neer2 Deze kosten komen elk jaar terug (zie ook alinea na toelichting
van tabel 2), waardoor optelling met de overige posten strikt genomen niet
juist is.Toelichting bij tabel 2:– CO2: In de Uitvoeringsnota Klimaatbeleid zijn alle
maatregelen opgenomen tot een afkapgrens van circa 150 gulden per ton CO2-reductie (eindverbruikersbenadering), waarvoor voldoende politiek
draagvlak bestond en de technische realiseerbaarheid voldoende zeker is. Rond
het kostenniveau van 150 gulden per ton zijn nog maatregelen beschikbaar.
Bij dat kostenniveau is een budget van 167 miljoen gulden per jaar nodig om
het gat van 1,1 Mton t.g.v. de hoge economische groei in 1999 te compenseren.
Te denken valt daarbij aan (een keuze uit) de volgende maatregelen: extra
import van biomassa, extra energiebesparing bij de industrie (bijvoorbeeld
via een certificaten systeem) en aanscherping van de energieprestatienormen
voor nieuwbouw woningen. Overigens kan hierbij worden opgemerkt, dat het benodigde
budget lager kan uitvallen indien:• overeenkomstig de verdeling die is gekozen in de Uitvoeringsnota,
de helft van de inspanning in het buitenland kan worden gerealiseerd. Voor
buitenlandse inspanningen wordt op dit moment uitgegaan van een gemiddeld
kostenniveau van 40 gulden per ton CO2• toestemming wordt gegeven overheidsbudget beschikbaar te stellen
voor CO2-opslag. Vooral in de industrie is CO2-opslag
te realiseren voor kosten ruim onder 50 gulden per ton CO2 en bij
nieuwe elektriciteitscentrales ruim onder 150 gulden per ton.– NOx: De afkapgrens voor NOx-uitstoot in
de industrie is 10 gulden per vermeden kg NOx-emissie (zie: «kosteneffectiviteit
van milieumaatregelen in de industrie», publikatiereeks lucht &
energie, nr. 120). Dit zijn kosten per jaar voor alle maatschappelijke actoren
samen. De extra NOx-emissie in 1999 als gevolg van meer-dan-behoedzame
groei is voor het grootste deel ontstaan door extra verkeer en vervoer. Voor
NOx-maatregelen in het verkeer is geen afkapgrens bekend. Wel is
bekend dat de kosten bij verkeer en vervoer die worden gemaakt als de komende
jaren gecompenseerd wordt (dus huidig en extra beleid), rond de 10 gulden
ligt. Hierbij valt te denken aan EURO III bij personenauto's (huidig beleid)
en EURO IV bij vrachtwagens (toekomstig beleid).– VOS: De afkapgrens voor VOS-uitstoot in de industrie voor nieuw
beleid wordt waarschijnlijk vastgesteld op 15 gulden per vermeden kg VOS-emissie.
Dit zijn kosten per jaar voor alle maatschappelijke actoren samen. Er is een
samengesteld maatregelenpakket nodig voor onderzoek naar en stimulering van
en voorlichting over VOS-emissies reductietechnieken zoals: VOS-arme produkten
met het oog op Europees produktenbeleid, verdergaande reducties bij de industrie
(aardolieketen, gasdistributie, op- en overslag, chemische industrie, rubber
en kunststof en enkele kleinere sectoren).– Afval: Uit de achterliggende cijfers bij de berekening van de
extra milieudruk blijkt dat tweederde deel van het extra afval afkomstig is
uit de bouw en industrie. In de huidige situatie wordt circa 90% hergebruikt
in deze sectoren, hetgeen slechts kosten van inzameling, transport, scheiden
en sorteren met zich meebrengt. De overige 10% zal worden verbrand of gestort.
Bij consumenten en de dienstensector is inzameling duurder en wordt minder
hergebruikt. Kosten per ton afval zijn daar dus hoger. Als dit wordt omgerekend
naar een prijs per ton afval (specifiek voor de samenstelling van het extra
afval in voorgaande berekeningen), komt dit uit op 140 gulden per ton afval.
Als mogelijke maatregel kan worden gedacht aan de intensivering van de uitvoering
van de verruimde reikwijdte Wet Milieubeheer: ondersteuning, o.a. in de vorm
van extra menskracht en middelen, voor de andere overheden om de verruimde
reikwijdte toe te passen bij vergunningverlening, het verder stimuleren van
technologische vernieuwingen, ontwikkeling van efficiëntere vervoerssystemen
en stimuleren van de aanpak duurzame bedrijfsterreinen.– Baggerspecie. De stortkosten voor baggerspecie bedragen voor de
meest recente baggerspeciestortplaats 35 gulden per m3. Uit overleg
tussen het ministerie van Verkeer en Waterstaat, en verwerkers van baggerspecie
is bekend dat het verwerken van baggerspecie ten minste 70 gulden per m3 kost. De duurzame aanpak om de extra baggerspecie op te ruimen is
verwerking.– Geluid. Voor geluid zijn de gemiddelde kosten per eenheid hinder
niet bekend. De meest kosteneffectieve manier om geluidhinder op dit moment
te voorkomen is dubbel zoab. Door een rijksbijdrage van 100 mjn in 2001 oplopend
tot 340 mjn in 2010 (in totaal 2,2 miljard gulden) wordt een reductie van
het aantal geluidgehinderden door wegen met circa 50% gerealiseerd.
Aangezien het hier 0,96 procentpunt extra geluidhinder betreft, ofwel 2% bovenop
de 48% geluidgehinderden die er in Nederland was in 1998, zou 2/50 van 2,2
miljard gulden genomen moeten worden. Dit is 88 miljoen gulden.– Fijn stof. Aangezien vooral door de groei bij verkeer en vervoer
extra fijn stof wordt geëmiteerd, ligt het voor de hand om aan een milieumaatregel
bij deze doelgroep te denken. Een zeer kosteneffectieve en op dit moment uitvoerbare
maatregel om fijn stof te vermijden is het stimuleren van de inbouw van een
roetfilter in bestaande zware bedrijfswagens. Door een rijksbijdrage van 15
mjn in 2002 oplopend tot 240 in 2005 (in totaal 929 mjn) wordt de uitstoot
van 8 kton fijn stof vermeden. Aangezien het hier 0,63 mjn kg fijn stof betreft,
wordt 0,63/8 = 7,9 % van 929 mjn genomen. Dit is 73 mjn gulden.– Bestrijdingsmiddelen. Gemiddelde bestrijdingsmiddelengebruik is
6 kg/ha cultuurgrond. Om naar biologische landbouw, waarbij geen bestrijdingsmiddelen
worden gebruikt, om te schakelen, zijn premies beschikbaar. Deze omschakelpremies
zijn 500 gulden/ha per jaar gedurende 5 jaar (akkerbouwgewassen), 1 500
gulden / ha eenmalig (grasland), f 2 500 gulden/ha per jaar gedurende
5 jaar (tuinbouw) en 5 000 gulden/ha per jaar gedurende 5 jaar (fruitteelt).
Om de extra milieudruk van 0,36 mjn kg bestrijdingsmiddelen te compenseren,
dient 0,36*1 000 000/6 = 60 000 ha van gangbaar naar biologisch
te worden omgezet. Met een weging op basis van de huidige verdeling van landbouwgrond
(45% akkerbouw, 45% gras en 10% overig) komt dit neer op 221 mjn aan omschakelpremies
die nodig zijn om 60 000 ha landbouwgrond van gangbaar in biologisch
om te zetten.In tabel 2 zijn maatregelen voorgesteld ter compensatie van de extra milieudruk
in 1999. Echter, ook in de jaren na 1999 zullen er nadelige milieu-effecten
zijn van de meer-dan-behoedzame groei die in 1999 heeft plaatsgevonden. Immers,
het betreft een structurele verhoging van het productie- en consumptievolume
die elk jaar weer tot stand zal worden gebracht, naast de extra economische
groei (en milieudruk) die er in die jaren bijkomt. Een aantal maatregelen
zal de extra milieudruk uit 1999 structureel omlaag brengen (compenseren),
maar enkele maatregelen zullen elk jaar weer opnieuw getroffen moeten worden
om de extra milieudruk uit 1999 te blijven compenseren. Daarnaast moet rekening
worden gehouden met het moment dat een maatregel wordt ingevoerd. Als bijvoorbeeld
pas in 2001 een maatregel met geld uit dit pakket wordt geïmplementeerd,
betekent dat dat van 1999 tot 2001 niets is gebeurd en de milieudruk is blijven
groeien. Dit is verder voor de helderheid in de berekening niet meegenomen.Na honorering van de voorgestelde financiële middelen resten de volgende
vragen:1. wordt per milieu-issue een maatregel getroffen?2. wordt een keuze uit de maatregelen genomen?3. worden meer algemene milieumaatregelen ingezet?Ad 1) In de praktijk is het niet mogelijk om halve maatregelen te nemen,
aangezien dit problemen geeft met de geloofwaardigheid en continuïteit
van het overheidsbeleid en het niet rendabel is. Als alle genoemde maatregelen
worden genomen en geheel worden uitgevoerd, komt het benodigde bedrag vele
malen hoger uit.Ad 2) Als er voor één of enkele maatregelen wordt gekozen
om de voorgestelde financiële middelen aan te wenden, ligt het voor de
hand om maatregelen te selecteren die op verkeer en vervoer betrekking hebben.
Immers, de extra economische groei heeft voornamelijk extra milieudruk veroorzaakt
bij de doelgroep verkeer en vervoer. Zowel de extra emissie van CO2,
NOx, SO2, VOS, baggerspecie, geluidgehinderden en fijn
stof worden voor een (groot!) deel veroorzaakt door goederentransport
en/of personenverkeer.Ad 3) Ook kan worden gekozen voor meer algemene maatregelen die de productie
structureel over de hele linie duurzamer maakt, zoals faciliteiten voor duurzaam
ondernemen, first movers of het indexeren van milieusubsidies aan economische
groei. Bijlage bij beantwoording schriftelijke vragen over de
VROM-begroting 2001 (bij vraag 82)Overzicht milieuconvenantenPer convenant wordt de volgende informatie gegeven:a. volledige titel van het convenant;b. doelstelling van het convenant;c. partijen bij het convenant;d. datum van inwerkingtreding en looptijd.I. Gesloten en reeds vervallen convenanten1. Kwikoxydebatterijencodea. Gedragscode tot beëindiging van het gebruik van kwikoxydebatterijen
voor hoortoestellen en beperking van het gebruik van kwikoxydebatterijen voor
andere doeleinden;b. Zie titel;c. De minister van VROM, 5 ondernemingen en een vereniging;d. 1 november 1985; Stb.1192, 486, pag. 7: inmiddels vervallen.2. Drankverpakkingenverklaringa. Gemeenschappelijke verklaring en gedragscode met betrekking tot verpakkingen
van voor menselijke consumptie bestemde vloeibare levensmiddelen;b. Doelstelling van het convenant is de vermindering van de totale hoeveelheid
afval van verpakking en de stimulering van terugwinning en hergebruik;c. De ministers van VROM en LNV, de staatssecretaris van EZ en (hoofd)
produktschappen, bedrijfsschap, Stichting Verpakking en Milieu en de Stichting
Centraal Bureau Levensmiddelenhandel;d. 19 december 1985; sinds 30 juni 1996 vervallen.3. PETP-flessena. Gedragscode inzake PETP-flessen;b. Het convenant strekt ertoe uitvoering te geven aan de Drankverpakkingenverklaring
voor zover het betreft het op de markt brengen, inleveren en recyclen van
PETP-flessen zonder statiegeld;c. De ministers van VROM, LNV en EZ, het bedrijfsschap Frisdranken en
de Stichting Centraal Bureau Levensmiddelenhandel;d. 15 juli 1987; sinds 6 juni 1991 vervallen.4. Vrachtwagenconvenanta. Overeenkomst om de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen te beperken
door nieuwe zware bedrijfsvoertuigen uit te rusten met een dieselmotor met
gunstige eigenschappen;b. Zie titel;c. VROM en de bij de RAI aangesloten fabrikanten en importeurs (DAF, Mercedes-Benz,
Scania, Volvo, Renault, Iveco, Bova, en Steyr);d. 29 september 1987; sinds 1 oktober 1990 vervallen;e. DGM/Directie Geluid en Verkeer (GV). 5. Alkalinebatterijena. Gedragscode tot het verminderen in afval van de hoeveelheid kwik afkomstig
uit alkalinebatterijen die in Nederland op de markt worden gebracht;b. Zie titel;c. Minister van VROM, Nederlandse Vereniging van Fabrikanten en Importeurs
van Batterijen;d. 1987; vervallen op 31 december 1991.6. Afvaltransportverklaringa. Gemeenschappelijke verklaring inzake milieuhygiënische aspecten
bij overbrengen van afvalstoffen;b. Doelstelling is te komen tot een zorgvuldige naleving van de regels
met betrekking tot de overbrenging van afvalstoffen binnen Nederland en naar
het buitenland;c. De minister van VROM, Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland,
de Nederlandse Federatie Afvalstoffen Verwijdering en de Vereniging Nederlandse
Partikuliere Reinigingsbedrijven;d. 30 november 1987; januari 1998 vervallen.7. Spuitbussenconvenanta. Convenant inzake de beperking van het gebruik van CFK's in spuitbussen;b. Doelstelling van het convenant is de beperking van het gebruik van
trichloorfluormethaan (CFK 11) en dichloordifluormethaan (CFK 12) tot toepassingen
waarvoor die stoffen essentieel zijn;c. De minister van VROM en de Nederlandse Aerosol Vereniging;d. 5 januari 1988; sinds 1997 vervallen.8. Gedragscode nikkel-cadmium batterijena. Gedragscode voor oplaadbare nikkel-cadmium batterijen/accu's in het
afvalstadium;b. Doelstelling van partijen is dat op 31 december 1991 de totale belasting
van cadmium, afkomstig van oplaadbare nikkel-cadmium batterijen/accu's door
inzameling en verwerking van deze batterijen moet zijn teruggebracht met 80%
of meer;c. De ministers van VROM en EZ, de Stichting Batterijen en diverse branche-organisaties
en individuele bedrijven;d. 29 augustus 1989, geëindigd op 1 januari 1992.9. Convenant Verpakkingena. Convenant verpakkingen;b. Doelstelling van het convenant is het reduceren tot nul in het jaar
2000 van het storten van het aan het eco-systeem af te geven verpakkingafval.
Tussendoelstellingen zijn geformuleerd;c. De minister van VROM, mede namens de ministers van EZ en LNV, en de
Stichting Verpakking en Milieu, branche-organisaties en individuele bedrijven;d. 6 juni 1991; wederzijdse opzegging per 15 december 1997.10. Energiebesparing bestaande Woningvoorraada. Gezamenlijke afspraak over tussen Rijk en Koepels omtrent energiebesparing
in de bestaande woningvoorraad;b. Partijen hebben dit convenant afgesloten teneinde (met het oog op het energiebesparingsbelang) de isolatie van bestaande woningen doorgang
te laten vinden;c. De ministers van EZ en VROM, het Nederlands Christelijk Instituut voor
de Volkshuisvesting (NCIV; koepel voor woningcorporaties), de Nationale Woningraad
(NWR), de Nederlandse Woonbond;d. 4 september 1992; sinds begin 1995 vervallen.11. Convenant Houten Binnentrappena. Convenant houten binnentrappen;b. Doelstelling van het convenant is de stimulering van het gebruik van
oplosmiddelarme verf bij de vervaardiging van houten binnentrappen ter reductie
van koolwaterstoffen;c. De minister van VROM, en de bij de Nederlandse Bond van Timmerfabrikanten
aangesloten fabrikanten;d. 21 januari 1993, sinds 1 januari 1995 vervallen.12. Convenant Tropisch Houta. Convenant tropisch hout;b. Partijen stellen zich met het sluiten van dit convenant ten doel te
bewerkstelligen dat in Nederland vanaf 31 december 1995 de handel in
en verwerking van tropische hout zal zijn beperkt tot hout afkomstig uit landen/regio's
met een bosbeleid en beheer gericht op bescherming en duurzame produktie;c. De ministers van VROM en OS en de Staatssecretarissen van EZ en LNV,
de CNV en FNV, brancheorganisaties en individuele bedrijven; aanvankelijk
waren ook milieu-organisaties (WNF, IUCN) partij maar deze hebben tussentijds
hun medewerking opgezegd;d. 25 juni 1993, sinds 31 december 1995 vervallen.13. Jongerenconvenanta. Naam: Duurzaam ontwikkelingscontract (NJMO-VROM);b. Doelstelling: uitvoering geven aan de paragrafen over jongeren uit
agenda 21 en het tot uiting brengen van het gezamenlijk steven naar duurzame
ontwikkeling;c. De minister van VROM en de Nationale Jongerenraad voor Milieu en Ontwikkeling
(NJMO), waarin 43 jongerenorganisaties zijn verenigd;d. 27 januari 1994, 27 januari 1998 vervallen.14. Convenant Kunststofafval Land- en Tuinbouwa. Convenant kunststofafval land- en tuinbouw;b. Met dit convenant wordt beoogd het realiseren van de doelstelling inzake
het terugdringen van de afvalstroom kunststofafval met 15% in het jaar 2000
ten gunste van een toename van verbranden, hergebruik met 70% in het jaar
2000 en preventie;c. De minister van VROM, mede namens de ministers van LNV en EZ, het Landbouwschap
en individuele bedrijven, vertegenwoordigd door de Nederlandse Federatie voor
Kunststoffen;d. 4 maart 1993, (voortijdige) wederzijdse opzegging 25 mei 1998.ONDERDEEL IIGELDENDE CONVENANTEN MAART 20001. Wasmiddelenconvenanta. Convenant rijksoverheid–wasmiddelenfabrikanten; b. Doelstelling van het convenant is het vergroten van het marktaandeel
van fosfaatloze wasmiddelen einde 1988 tot 40% à 50% en het bevorderen
van het proeces van fosfaatvervanging in wasmiddelen;c. Ministers van VROM en V&W en de Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten;d. 21 december 1987; looptijd onbepaald.2. Krattenconvenanta. Convenant inzake kratten bestemd voor herhaald gebruik in de bier-
en frisdrankindustrie;b. Doelstelling van het convenant is de voorkoming van verspreiding van
milieugevaarlijke stoffen door het op termijn niet langer toepassen van cadmium
in produkten (kratten) en door een gecontroleerde verwerking van cadmiumhoudende
kratten;c. De minister van VROM en LNV en de staatssecretaris van EZ, en het Bedrijfsschap
Frisdranken, het Produktschap voor Bier, en de Stichting Verpakking en Milieu;d. 21 januari 1988; looptijd onbepaald; wordt in 2000 geevalueerd.3. Gewasbeschermingsmiddelenconvenanta. Convenant inzake resten en gebruikte verpakkingen van gewasbeschermingsmiddelen;b. Doelstelling van het convenant is oplossingen aan te dragen voor de
problematiek van de resten en gebruikte verpakkingen van gewasbeschermingsmiddelen;c. De ministers van VROM, LNV, de staatssecretarissen van SZW, WVC, de
Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie, Nederlandse Federatie van Distribuanten
van Bestrijdingsmiddelen, het Landbouwschap en individuele bedrijven;d. 23 december 1988; looptijd onbepaald.4. Asbest-frictie-convenanta. Convenant inzake asbesthoudende frictie-middelen in voertuigen;b. Doelstelling van het convenant is het gebruik van asbesthoudende frictiematerialen
in de auto-industrie terug te dringen;c. De minister van VROM en de bij de RAI aangesloten fabrikanten en importeurs;d. 9 februari 1989; aanvullend op de regelgeving.5. Convenant Afvalstoffenproblematiek Binnenvaarta. Convenant afvalstoffenproblematiek binnenvaart;b. Doelstelling van dit convenant is oplossingen te vinden voor de problematiek
ten aanzien van ladingrestanten en afvalstoffen die vrijkomen als gevolg van
handelingen met vloeibare lading in bulk bij het vervoer per binnenschip.
Ter uitvoering van het convenant is een praktijkrichtlijn opgesteld, die vanaf 1
november 1991 van toepassing is;c. De ministers van V&W en VROM, het Centraal Bureau voor de Rijn-
en Binnenvaart, Vereniging van Nederlandse Chemische Industrie, EVO, Vereniging
van Onafhankelijke Tankopslagbedrijven, Stichting Europoort/Botlek belangen
en de Nederlandse Vereniging van Verwerkers van Chemische Afvalstoffen;d. 6 juli 1989; looptijd onbepaald. 6. VOTOB-convenanta. VOTOB-convenant, convenant over de aanpak van luchtverontreiniging;b. Doelstelling van het convenant is te komen tot een spoedige vermindering
van de emissie van vluchtige organische stoffen;c. De minister van VROM, Gedeputeerde Staten van de provincies Zuid-Holland
en Noord-Holland en de Vereniging Onafhankelijke Tankopslagbedrijven (VOTOB;
Pakhoed, Matex, Oiltanking, Comos-tank, Panocean Tank Storage);d. 1 november 1989.7. SEP-convenanta. Convenant over de bestrijding van SO2 en NOx;b. Doelstelling van het convenant is de reductie van de emissie van SO2 en NOx, afkomstig van stookinstallaties van elektriciteitsproduktiebedrijven.
De jaarlijkse uitworp van SO2 en NOx afkomstig van stookinstallaties
van electriciteitsproductiebedrijven wordt uiterlijk in 2000 beperkt tot 18
miljoen kg SO2 en 30 miljoen kg NOx per jaar;c. De minister van VROM, alle provincies (vertegenwoordigd door het IPO),
de Samenwerkende ElektriciteitsProduktiebedrijven (SEP) mede namens de individuele
electriciteitsproductiebedrijven;d. 21 juni 1990; looptijd tot 31 december 2000. Het convenant zal verlengd
worden totdat de regelgeving met betrekking tot NOx kostenverheveling
gereed is.8. Ladingrestanten uit Duwbakkena. Intentieverklaring ladingrestanten uit duwbakken;b. Doelstelling van het convenant is het maken van afspraken teneinde
de nadelige milieu-aspecten van ladingresten die ontstaan bij het vervoer
van droge bulklading in duwbakken (in de regio Rotterdam). In vervolg op het
convenant is in mei 1993 een praktijkrichtlijn tot stand gebracht;c. VROM/DGM, Rijkswaterstaat, Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam, Gemeentelijk
Havenbedrijf Amsterdam, Centraal Bureau vor Rijn- en Binnenvaart, EVO, Scheepvaartvereniging
Zuid;d. 23 juli 1991; looptijd onbepaald.9. Bodemsaneringsprotocol Tankstationsa. Protocol inzake de uitgangspunten voor de realisering van een fonds
ten behoeve van de bodemsanering bij bedrijfsbeëindiging van verkooppunten
voor motorbrandstoffen ten behove van het wegverkeer;b. Doelstelling van het protocol is de instelling van een fonds voor het
(tijdelijk) opvangen van de financiële consequenties van bodemsanering
bij tankstations;c. Ministers van VROM, EZ en Financiën, de OCC, de BOVAG, de NOVOK
en de NVE;d. augustus 1991; in beginsel afronding van alle gevallen van bodemsanering
binnen 8 jaar na oprichting van het fonds; thans in de afbouwende fase en
marginale bemoeienis minister VROM.10. Schiphol-convenanta. Beleidsconvenant Plan van Aanpak Schiphol en omgeving (PASO);b. Convenant betreffende de ontwikkeling van het gebied rondom Schiphol;c. De ministers van VROM, EZ, BiZa, V&W, de provincie Noord-Holland, de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer, de NV Luchthaven Schiphol
en de NV KLM;d. 16 april 1991.11. Intentieverklaring Basismetaalindustriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid basismetaalindustrie;b. Doelstelling van het convenant is de realisatie van de integrale milieutaakstelling
(onderdeel van convenant) voor de bedrijfstak basismetaalindustrie;c. De ministers van VROM, EZ en V&W, Stichting Basismetaal Industrie,
IPO, VNG en Unie van Waterschappen, Stichting Basismetaalindustrie en Milieu
en individuele bedrijven;d. 10 maart 1992; looptijd tot 31 december 2010.12. Convenant Groen Label-stallena. Convenant Groen Label;b. Doelstelling van het convenant is het onderzoek naar en de ontwikkeling
van emissie-arme stalsystemen te stimuleren, de toepassing van deze stalsystemen
te stimuleren en een bijdrage te leveren aan een versnelde vermindering van
de ammoniakemissie;c. De ministers van VROM en LNV, het IPO, de VNG, de Unie van Waterschappen,
het Landbouwschap, het Produktschap voor Veevoeder, Nederlands Verbond van
Ondernemingen in de Bouwnijverheid, de Verenging van Leveranciers van Agrarische
Bedrijfsgebouwen en Uitrusting en de Stichting Groen Label;d. 21 januari 1993, geldt tot de datum waarop met betrekking tot de ammoniakemissie
vanuit stallen regelgeving in werking is getreden (artikel 13).13. Convenant Kunststofafval Industriea. Convenant kunststofafval industrie;b. Met dit convenant wordt beoogd het terugdringen van het storten van
afval ten gunste van toename van verbranden, hergebruik en preventie en uitvoering
geven aan de notitie «Preventie en hergebruik van afvalstoffen»;c. De minister van VROM, mede namens de minister van EZ, de Nederlandse
Federatie voor Kunststoffen en de Nederlandse Vereniging van Rubberen Kunststoffabrikanten;d. 4 maart 1993, loopt tot 1 oktober 2001; per 16 februari 1999 met industrie
overeengekomen de aktiviteiten in het kader van het convenant te beperken
tot: monitoring stortverbod eindevaluatie.14. Convenant Papiergeïsoleerde Kabelrestena. Verklaring kwalitatieve preventie en lekvrije verwijdering van papiergeïsoleerde
kabelrestanten;b. Doelstelling van het convenant is uitvoering te geven aan het beleid,
gericht op preventie, maximale scheiding in herbruikbare en nuttig toepasbare
componenten (reststoffen) en het in Nederland opzetten van een «lekvrije»
verwijderingsstructuur;c. De ministers van VROM en Defensie, EnergieNed, NEDEK, PTT Telecom en
de NS;d. 30 maart 199. 15. Intentieverklaring Chemische Industriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid chemische industrie;b. Doelstelling van het convenant is realisatie van de integrale milieutaakstelling
voor de bedrijfstak chemische industrie;c. De ministers van VROM, EZ en V&W, de Vereniging van de Nederlandse
Chemische Industrie (VNCI), het IPO en de provincies, de VNG, de Unie van
Waterschappen en individuele bedrijven;d. 2 april 1993, geldig tot 31 december 2010.16. Milieubeleidsovereenkomst Grafische Industrie en Verpakkingsdrukkerijena. Milieubeleidsovereenkomst grafische industrie en verpakkingsdrukkerijen;b. Doelstelling is de realisatie van de IMT als uitwerking van de doelstellingen
van het NMP;c. De ministers van VROM, EZ en V&W, de VNG, het IPO, de Unie van
Waterschappen, Koninklijk Verbond van Grafische Ondernemingen, Kartoflex;d. 8 april 1993, geldt tot 1 januari 2010.17. Beleidsverklaring Milieutaakstellingen Bouw 1995a. Beleidsverklaring Milieutaakstellingen Bouw 1995;b. Doelstelling is de formulering en realisering van taakstellingen voor
de bouw, als uitwerking van de doelstellingen in het NMP I (1990);c. De ministers van VROM, V&W en EZ, IPO, VNG en Unie van Waterschappen,
Stuurgroep van het Milieuberaad Bouw, vertegenwoordigers van bouwbranches
of (koepel)organisaties, vertegenwoordigers van opdrachtgevers, vertegenwoordigers
van de vakbeweging;d. 16 juni 1993; evaluatie in 1994/1995, waarna actualisering zal plaatsvinden.18. Bestuursovereenkomst Uitvoering Meerjarenplan Gewasbescherminga. idem titel;b. De hoofddoelstelling is het vergaand terugdringen van de structurele
afhankelijkheid van gewasbeschermingsmiddelen in de land- en tuinbouw, gepaard
gaande met het elimineren van ongewenste neveneffecten van het gebruik van
deze middelen;c. De staatssecretarissen van LNV en WVC, de ministers van V&W, SoZaWe
en VROM, het landbouwschap, enkele produktschappen, individuele verenigingen
en ondernemingen;d. juli 1993; looptijd tot 31 december 2000.19. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Zuivelindustriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid zuivelindustrie;b. Doelstelling van het convenant is realisatie van de integrale milieutaakstelling
met betrekking tot de industriële activiteiten van de zuivelindustrie
voor de bedrijfstak zuivelindustrie;c. De ministers van VROM, EZ, LNV en V&W, IPO, VNG, de Unie van Waterschappen,
individuele gemeenten en waterschappen, de Nederlandse Zuivelorganisatie,
de Nederlandse Vereniging van Kaassmelters en individuele bedrijven;d. 6 juli 1994; looptijd tot 2010. 20. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Olie- en
Gaswinningsindustriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid olie- en gaswinningsindustrie;b. Doelstelling van het convenant is de realisatie van de Integrale Milieutaakstelling
met betrekking tot de activiteiten van de Olie- en gaswinningsindustrie binnen
Nederland, daaronder begrepen het Nederlands deel van het Continentaal Plat,
te verwezenlijken;c. De ministers van EZ, VROM en V&W, en de Nederlandse Olie en Gas
Exploratie en Productie Associatie, statutair vertegenwoordigd door diverse
olie- en gaswinningsondernemingen, en deze ondernemingen als zodanig;d. Medio 1994; looptijd tot en met 31 december van het jaar 2010.21. Overeenkomst Uitvoering Milieubeleid Bloembollensectora. Overeenkomst Uitvoering Milieubeleid Bloembollensector;b. Doelstelling is het streven naar realisatie van de integrale milieutaakstelling
voor de bedrijfstak;c. De ministers van VROM, LNV en V&W, het IPO, de UvW, de VNG, en
het Milieuplatform Bloembollensector;d. Datum van inwerkingtreding op of omstreeks 16 juni 1995; looptijd tot
en met 31 december 2000.22. Intentieverklaring Inzamel- en verwerkingssysteem
Gebruikt Verpakkingsglasa. Intentieverklaring inzamel- en verwerkingssysteem gebruikt verpakkingsglas;b. Doelstelling is om een kader te schetsen voor een nog nader uit te
werken inzamel- en verwerkingssysteem voor verpakkingsglas;c. De minister van VROM, de VNG en de Nederlandse Glasindustrie en de
Nederlandse Glasverwerkende Industrie;d. 19 december 1995; looptijd onbepaald.23. Intentieverklaring Inzamel- en Verwerkingssysteem
Oud-papier en -kartona. Intentieverklaring inzamel- en verwerkingssysteem oud-papier en -karton;b. Doelstelling is om een kader te schetsen voor een nog verder uit te
werken inzamel- en verwerkingssysteem voor oud-papier en oud-karton;c. De minister van VROM, de VNG, en de Vereniging van Nederlandse Paier
en Kartonfabrieken, de Vereniging van Nederlandse Golfkartonfabrikanten en
de Federatie Nederlandse Oudpapierindustrie, en onder meer het Koninklijk
Verbond Grafische Ondernemers;d. 14 juli 1995; looptijd onbepaald.24. Convenant inzake Bodemsanering NS-percelena. Convenant inzake bodemsanering NS-percelen;b. Het doel van dit convenant is het komen tot het zo spoedig mogelijk
saneren van NS-saneringsgevallen met een gezamenlijk door NS Vastgoed B.V.,
V&W en VROM bijeen te brengen budget;c. De ministers van V&W en VROM en de NS;d. 21 december 1995; looptijd onbepaald. 25. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Textiel-
en Tapijtindustriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid textiel- en tapijtindustrie;b. Doelstelling is de realisatie van de integrale milieutaakstelling voor
de bedrijfstak textiel- en tapijtindustrie te realiseren;c. De ministers van VROM, EZ en V&W, het IPO, de VNG, de UvW, enkele
afzonderlijke gemeenten en waterschappen, en de Textielvereniging KRL, de
Vereniging van Nederlandse Tapijtfabrikanten en enkele ondernemingen op het
betreffende terrein;d. 8 maart 1996; looptijd tot en met 31 december van het jaar 2010.26. Intentieverklaring Uitvoering Milieubeleid Papier-
en Kartonindustriea. Intentieverklaring uitvoering milieubeleid papier- en kartonindustrie;b. Doelstelling is de realisatie van de integrale milieutaakstelling voor
de bedrijfstak papier- en kartonindustrie;c. De ministers van VROM, EZ, en V&W, het IPO, de VNG, de UvW, enkele
afzonderlijke gemeenten en waterschappen, en de Vereniging van Nederlandse
Papier- en Kartonfabrieken en enkele ondernemingen op het betreffende terrein;d. 8 maart 1996; looptijd tot en met 31 december van het jaar 2010.27. Convenant Glastuinbouw en Milieua. Convenant Glastuinbouw en Milieu;b. Doelstelling van het convenant is de realisatie van de integrale milieutaakstelling
met betrekking tot de primaire productie in de glastuinbouwsector;c. De ministers van LNV, VROM, V&W en EZ, IPO, VNG, het Stadsgewest
Haaglanden, de Unie van Waterschappen, en de Land- en Tuinbouworganisatie
Nederland;d. 13 november 1997; looptijd tot en met 31 december 2010.28. Convenant Verpakkingen IIa. Convenant Verpakkingen II;b. Doelstelling is dat in het jaar 2001 de totale hoeveelheid te verbranden
en te storten verpakkingsafval van papier of karton, glas, kunststof, en metaal
maximaal 940 kiloton bedraagt, vermeerderd met de hoeveelheid verpakkingsafval
van metaal, die na verbranding als materiaal wordt hergebruikt;c. De minister van VROM, de Vereniging VNO-NCW, de Stichting Verpakking
en Milieu en de Koninklijke Vereniging MKB-Nederland;d. 15 december 1997; looptijd deels tot 31 december 2002, en deels tot
31 december 2001.29. Intentieverklaring de Kempena. Intentieverklaring bodemverontreiniging de Nederlandse Kempen;b. Afspraken over bodemverontreiniging in de Kempen;c. De minister van VROM, provincies Limburg en Brabant;d. 23 april 1998; geen einddatum.30. Convenant benchmarking energie-efficiencya. Convenant benchmarking energie-effinciency;b. Doelstelling: energieintensieve bedrijven verplichten zich zo snel
mogelijk, doch uiterlijkin 2012 tot de wereldtop te behoren voor wat betreft energie-efficiency. De overheid zal geen specifieke nationale
aanvullende maatregelen opleggen;c. De ministers van VROM en EZ, het IPO namens de provincies, de Vereniging
VNO-NCW, diverse branche-organisaties en individuele ondernemingen;d. 6 juli 1999; looptijd tot en met 2012.31. Convenant AVI'sa. Convenant tussen de Staat, VEREBA, de Afvalverbranders en NOVEM over
energie uit afval;b. Verbetering van de energieopbrengst van AVI's met 23%;c. De ministers van VROM, EZ en Financiën, de Verenging Regulerende
Energie Afvalverbranders en NOVEM.d. 6 juli 1999 ondertekend en 1 augustus in werking getreden; looptijd
tot 1 augustus 2002.32. Intentieverklaring Tungelroyse beeka. Intentieverklaring Tungelroyse Beek;b. Basis voor het convenant herinrichtingsprojecten Tungelroyse beek;
Intentieverklaring is deels opgezegd bij de inwerkingtreding van het convenant.
Voor wat betreft het saneringsproject blijft de intentieverklaring in werking.c. De minister van VROM, Provincie Limburg, Waterschap Peel- en Maasvallei;d. 8 juli 1999; deels opgezegd per 16 november 1999.33. Convenant herinrichtingsprojecten Tungelroyse beeka. Convenant herinrichtingsprojecten Tungelroyse beek;b. Afspraken over de sanering van de bodem van de Tungelroyse beek binnen
het project de Kempen; zie hiervoor ook de Intentieverklaring de Kempen;c. De minister van VROM, provincie Limburg en Waterschap Peel- en Maasvallei;d. 16 november 1999; geen einddatum.34. Handvest Duurzaamheid HBOa. Handvest duurzaamheid HBO;b. Integratie van perspectief van duurzame ontwikkeling in het HBO;c. De ministers van VROM, OC&W en LNV, de HBO-raad en een aantal Hogescholen;d. 16 december 1999; looptijd tot augustus 2003 met de intentie om het
handvest, eventueel in aangepaste vorm, tot 2007 te continueren. XNoot1Samenstelling:Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Witteveen-Hevinga (PvdA), Van Middelkoop
(GPV), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Crone
(PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), ondervoorzitter,
Eisses-Timmerman (CDA), Th.A.M. Meijer (CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen
(CDA), Van der Steenhoven, (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Ravestein (D66),
Oplaat (VVD), Kortram (PvdA), Van der Knaap (CDA), Van Gent (GroenLinks),
Udo (VVD), Waalkens (PvdA) en Schoenmakers (PvdA).Plv. leden: Leers (CDA), Dijksma (PvdA), Stellingwerf (RPF), Valk (PvdA),
Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Schreijer-Pierik
(CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66),
Giskes (D66), Niederer (VVD), Vacature (PvdA), Van den Akker (CDA), Halsema
(GroenLinks), Snijder-Hazelhoff (VVD), Hindriks (PvdA) en Spoelman (PvdA).XNoot1Met stoffen worden die stoffen bedoeld die staan op de EINECS-lijst. SOMS
heeft dus geen betrekking op geneesmiddelen, pesticiden, biociden e.a. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-XI-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl