Wijziging Wet po, Wet ec en Wet vo in verband met beëindiging van de bekostiging van OALT; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20032004-29019, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-04-2004

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29019 nr. B

15-04-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenOnderwijs in de taal van het land van oorsprong in het
kader van artikel 16 WVOJuridische ruimte voor het opheffen van OALTOnderwijsachterstandenbeleidFlankerend personeelsbeleid en financiële implicatiesEvaluatieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29019Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 019Wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra
en de Wet op het voortgezet onderwijs, onder meer in verband met de beëindiging
van de bekostiging van het onderwijs in allochtone levende talenBVERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ONDERWIJS1Vastgesteld 15 april 2004Het voorbereidend onderzoek gaf de commissie aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hadden in het
algemeen met instemming van het wetsvoorstel kennisgenomen. Het wetsvoorstel
is een uitvloeisel van het Strategisch akkoord van het kabinet-Balkenende
I, dat als reden voor de afschaffing van het onderwijs in allochtone levende
talen (OALT) noemde dat prioriteit moet worden gegeven aan het leren van Nederlands.
De leden van de CDA-fractie onderschrijven het grote belang van het leren
van Nederlands voor de integratie. Integratie veronderstelt evenwel pluriformiteit,
die de regering blijkens de memorie van toelichting ook wil behouden. De vraag
is of de kennis van de taal en de cultuur van het land van herkomst niet zodanig
bijdraagt aan het behoud van de pluriformiteit dat de overheid deze kennis
op enigerlei wijze moet bevorderen. Het wetsvoorstel haalt het onderwijs in
allochtone levende talen uit het curriculum van het primair onderwijs. Is
deze stap niet te drastisch? Waarom kunnen scholen voor primair onderwijs
niet zelf bepalen of zij enige aandacht aan allochtone levende talen besteden,
overigens zonder dat dit extra bekostiging met zich brengt?Naast cultuureducatie is ondersteuning van het leren van de Nederlandse
taal een doel van het OALT. Mede omdat het OALT-aanbod niet optimaal was,
konden geen positieve effecten ervan op de verwerving van de Nederlandse taal
worden aangetoond (Onderwijsraad, Samen naar de taalschool (2001), p. 29). Als scholen wel in staat zijn OALT te laten bijdragen
aan taalondersteuning, waarom zouden zij dan niet de vrijheid mogen hebben
OALT aan te bieden? Past deze vrijheid niet bij de grotere vrijheid die scholen
krijgen na de beoogde herziening van de kerndoelen, zoals uiteengezet in de
brief van de minister van 19 maart 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 488,
nr. 1)?De overwegingen om de OALT-regeling af te schaffen vonden de leden van
de CDA-fractie overigens in het algemeen overtuigend. Zowel de Onderwijsraad
(in zijn advies «Samen naar de taalschool» van december 2001)
als het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) in zijn rapport «Taal lokaal:
gemeentelijk beleid onderwijs in allochtone levende talen» (juni 2002)
stellen dat een wetenschappelijke onderbouwing van het nuttige effect van
OALT, gemeten aan de beheersing van de Nederlandse taal, niet is te geven.
Verder geldt dat de maatschappelijke context en daarmee de verwachtingspatronen
rond onderwijs aan nieuwkomers de afgelopen decennia sterk zijn veranderd.
Voor zover in de jaren zeventig werd verwacht dat migranten zouden terugkeren
naar het land van herkomst en het dus ook uit dien hoofde nuttig zou zijn
om de taal van het land van oorsprong te leren, is die reden momenteel meestal
niet meer aanwezig. Migranten keren in de regel niet terug. Dat is ook niet
hun intentie. Vervolgens is te zien dat de afgelopen decennia het doel van
OALT is verschoven van het behoud van de eigen cultuur en taal naar een hulpmiddel
bij het leren van de Nederlandse taal. Als OALT aan dit laatste geen overtuigende
bijdrage biedt en het aanvankelijke doel niet meer geldt, ligt het beëindigen
van de bekostiging in de rede, zo meenden deze leden. Zeker nu over de hele
linie kritisch naar overheidsuitgaven moet worden gekeken.Tenslotte wezen de leden van de CDA-fractie ook op de praktische problemen
die zich rond OALT aftekenen. Veel gemeenten gebruiken hun OALT-middelen voor
hun algemene onderwijsachterstandenbeleid. Er is verder een behoorlijk gebrek
aan belangstelling voor de HBO-opleiding tot OALT-docent. Dat leidt tot een
te gering aantal bevoegde leerkrachten. Velen van de leerkrachten blijken
in feite ongeschikt voor het vak. De Algemene Rekenkamer wees in 2001 op deze
praktische problemen. Al deze laatste punten zijn van belang, maar doorslaggevend
voor de steun voor het beleid van de kant van de CDA-fractie was, dat de bijdrage
van OALT aan integratie en sociale cohesie onvoldoende overtuigend is en middelen
dus beter ingezet zouden kunnen worden.De leden van de fracties van de OSF, D66 en GroenLinks hadden met
belangstelling en grotendeels met instemming kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel. De bekostiging van OALT heeft niet geleid tot wat men er van
verwachtte en daarom is het zinvol nu andere wegen in te slaan voor het bereiken
van het doel, te weten het beperken van de achterstand van allochtone kinderen
binnen het Nederlandse onderwijs. Echter de leden van deze fracties betreurden
het dat het voorliggende voorstel tegelijkertijd de geldmiddelen die beschikbaar
waren, niet op een andere manier voor het onderwijs van de doelgroep gebruikt.
Deze leden hadden begrip voor de lastige financiële situatie waarvoor
het kabinet zich geplaatst weet dat ook onderwijs – met uitzondering
van benoemde speerpunten uit het hoofdlijnenakkoord – zijn bijdrage
moet leveren. Niettemin stelden zij er prijs op van de regering nog eens opgesomd
te krijgen welke financiële inspanningen het kabinet zich getroost bij
het onderwijs aan allochtonen en hoe zich dat verhoudt met de uitgaven in
de afgelopen vier jaar.Gelet op de dubbele doelstelling van OALT (taalondersteuning en cultuureducatie)
is het van belang dat duidelijk is hoe de regering denkt over beide elementen
afzonderlijk. Is het juist dat de regering van mening is dat OALT niet bijdraagt
tot het (beter) aanleren van de Nederlandse taal? En zo ja, waarop baseert
de regering die mening? Is de regering ook van mening dat het op zich zinvol
is dat allochtone jongeren in de gelegenheid gesteld worden de beheersing
van hun thuistaal, dan wel de officiële taal van hun land van oorsprong,
te verbeteren? Zo nee, waarom niet? En zo ja, vindt de regering dan dat zij
als overheid daarbij een eigen verantwoordelijkheid heeft, of betreft dit
dan puur de verantwoordelijkheid van de betreffende allochtone groeperingen?
Bestaat in Nederland voldoende gelegenheid om de kennis van de
eigen talen van allochtonen te verdiepen, hetzij binnen, hetzij buiten het
(reguliere) onderwijs?In de nota naar aanleiding van het verslag in de Tweede Kamer van 12 december
2003 wordt melding gemaakt van de notitie «Het leren van talen en de
taalverscheidenheid bevorderen: actieplan 2004–2006», die de Commissie
van de Europese Gemeenschappeen heeft gepubliceerd. Kan de regering meedelen
hoever zij is gevorderd met de bespreking van deze nota en of zij de ambities
van de Commissie naar het nationale beleid kan vertalen? Is in dit kader de
vraag naar de zinvolheid van het leren van de eigen talen van allochtonen
ook relevant? In het algemeen zouden de leden van de fracties van de OSF,
D66 en GroenLinks wel geïnformeerd willen worden over hoe het nu voorgestelde
beleid van het beëindigen van de financiering van OALT spoort met het
beleid in de Nederland omringende landen.De ervaring met betrekking tot het leren in een andere taal is in Nederland
wel aanwezig, namelijk in Friesland, zo vervolgden deze leden. Is de regering
van mening dat de verantwoordelijkheid voor het Fries vergelijkbaar of juist
helemaal niet vergelijkbaar is met de verantwoordelijkheid voor de allochtone
talen? Waarom? Kan de regering ook verduidelijken hoe in het geval van het
Fries de nu door de regering uitgedragen doelstelling van het centraal stellen
van (uitsluitend) de Nederlandse taal in het onderwijs en de VVE, spoort met
de verantwoordelijkheid ten aanzien van het Fries?De leden van de fracties van de ChristenUnie
en de SGP vonden dat de bekostiging van OALT niet
tot de verantwoordelijkheid van de overheid behoort. OALT heeft bovendien
na jaren bewezen geen wezenlijke bijdrage geleverd te hebben aan de vorming
van allochtone kinderen tot volwaardige deelnemers aan de Nederlandse samenleving.
De afschaffing van dit taalonderwijs heeft daarom de instemming van de leden
van deze fracties. Wat er oorspronkelijk mee bedoeld werd, namelijk opheffing
van onderwijsachterstanden en bevordering integratie van allochtone leerlingen
had en heeft wel hun instemming.Onderwijs in de taal van het land van oorsprong in het
kader van artikel 16 WVOIn het verlengde van het besluit om de bekostiging van OALT te beëindigen,
stelt de regering voor, aldus de leden van deCDA-fractie,
om in het voortgezet onderwijs de aanvullende bekostiging voor onderwijs in
de taal van het land van oorsprong te beëindigen. Dit betreft het stopzetten
van de Regeling onderwijs eigen taal WVO en het schrappen van artikel 16 van
de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO). Dit betekent niet dat scholen over
de hele linie geen onderwijs in de taal van het land van oorsprong meer kunnen
aanbieden. Turks en Arabisch bijvoorbeeld, zijn namelijk als reguliere moderne
vreemde taal in de WVO en het Inrichtingsbesluit WVO opgenomen.Uiteraard zijn de leden van de CDA-fractie zich ervan bewust dat de doelstelling
van OALT (taalondersteuning) een andere is dan het aanbieden van de Turkse
of Arabische taal in het voortgezet onderwijs (het bieden van de mogelijkheid
om een moderne vreemde taal te leren). De vraag blijft wel hoe de minister
oordeelt over deze vrije ruimte van scholen voor voortgezet onderwijs, in
het licht van de beoogde integratie van minderheden in ons land. Gezien de
beperkte betekenis van deze talen in het maatschappelijk leven, behoudens
bij de groepen migranten, laat zich de vraag stellen of scholen er niet beter
aan doen om de lesuren te besteden aan vakken die meer aansluiten
bij de vaardigheden die nodig zijn om in de Nederlandse en Europese samenleving
te functioneren.Juridische ruimte voor het opheffen van OALTDe leden van de CDA-fractie vroegen of de minister niet te gemakkelijk
heeft aangenomen dat er Europeesrechtelijk geen belemmeringen zijn voor het
afschaffen van OALT (Hand. II 2003/04, p. 3441–3442). Artikel 3 van
Richtlijn 77/486/EEG van 25 juli 1977 inzake het onderwijs aan de kinderen
van migrerende werknemers verplicht de lidstaten, in samenwerking met de staten
van oorsprong, passende maatregelen te nemen om te bevorderen dat, in coördinatie
met het normale onderwijs, aan kinderen van migrerende werknemers onderwijs
in de moedertaal en de cultuur van het land van oorsprong wordt verstrekt.
Hoe wordt aan deze verplichting voldaan na afschaffing van het OALT, bijvoorbeeld
voor Grieks, Italiaans, Portugees, Spaans en de talen van de landen die op
1 mei 2004 tot de Europese Unie toetreden?De leden van de CDA-fractie waren het met de regering eens dat het wetsvoorstel
niet in strijd is met het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale
minderheden, althans indien de werking van dit verdrag beperkt is tot de Friezen,
zoals de regering heeft voorgesteld. Wat zouden de gevolgen zijn indien het
begrip «minderheden» niet beperkt zou worden tot traditionele
minderheden? Is er dan nog flankerend beleid nodig indien OALT wordt afgeschaft
en welke kosten zouden met dat beleid gemoeid zijn?OnderwijsachterstandenbeleidDe leden van de CDA-fractie constateerden dat de ineffectiviteit van OALT,
gemeten naar zijn bijdrage aan integratie en sociale cohesie, de belangrijkste
reden is om voor te stellen het OALT af te schaffen. Positief geformuleerd:
de regering wil het zwaartepunt van het onderwijsachterstandenbeleid leggen
bij het zo vroeg mogelijk verwerven van kennis van de Nederlandse taal. De
leden van de CDA-fractie onderschreven deze prioriteitsstelling. Met het oog
daarop wordt geïnvesteerd in de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
en in de zogenaamde Onderwijskansen. In de memorie van toelichting bij het
onderhavige wetsvoorstel stelt de minister dat binnen het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid
(GOA) de beheersing van de Nederlandse taal topprioriteit heeft. Verwezen
wordt naar het Besluit landelijk beleidskader gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
2002–2006 (LBK). De eerste doelstelling van dit kader heeft betrekking
op VVE. Gemeenten leggen vast in welke mate de startcondities van doelgroepkinderen
in de leeftijd van 2 tot 6 jaar, onder andere op het gebied van de Nederlandse
taal, worden verbeterd. De doelstelling is om te realiseren dat 50% van de
doelgroepkinderen meedoet aan effectieve programma's voor Voor- en Vroegschoolse
Educatie. Een andere doelstelling van het LBK heeft expliciet betrekking op
de beheersing van de Nederlandse taal. Gemeenten dienen een taalbeleid te
ontwikkelen ter bestrijding van onderwijsachterstanden op het gebied van de
beheersing van de Nederlandse taal bij allochtone en autochtone leerlingen.
Ook hier is een cijfermatige doelstelling geformuleerd. Gemeenten streven
ernaar de taalachterstanden van de doelgroepkinderen in 2006 bij het verlaten
van het basisonderwijs met 25% terug te brengen en de deelname van ouders
en nieuwkomers aan taalverbeteringsactiviteiten te vergroten. Voorts maken
gemeenten in het kader van de aanpak Onderwijskansenbeleid (OK) afspraken
over een aanpak op schoolniveau met die scholen waar de achterstandsproblematiek
het meest omvangrijk is.De ambities rond de VVE en het OK spraken de leden van de CDA-fractie
aan. Zij tekenden hierbij echter aan dat het onderwijsachterstandenbeleid
tot nu toe een weinig verplichtend karakter kent. De resultaten van de VVE
zijn, blijkens onderzoek, vooralsnog gering. Terecht heeft dat tot aanpassingen
geleid, maar of deze wel succesvol zullen zijn, moet nog worden afgewacht.
Of gemeenten de genoemde 50% deelname zullen halen, moet eveneens worden afgewacht.
Of de taalachterstanden met 25% zullen dalen, is nog een open vraag. Empirische
onderbouwing van succes is vooralsnog afwezig. Doelstellingen vertalen zich
bovendien in streefcijfers en niet in prestatie-eisen. Iets dergelijks lijkt
te gelden voor de gewichtenregeling bij het toekennen van de onderwijsmiddelen
aan scholen. Hoe beoordeelt de regering deze situatie? Deze leden zouden hierin
graag verandering gebracht willen zien. Zij pleitten voor een meer verplichtend
en meer veeleisend beleid. Volgens haar kan hier het concept van de schakelklassen
behulpzaam zijn: leerlingen met aantoonbare taalachterstanden zouden in beginsel,
alvorens zij in het reguliere onderwijs instromen, eerst deze achterstand
moeten inlopen via een apart programma en een daarop toegesneden didactiek.
Voor zover dat tot tijdverlies in het basisonderwijs leidt, is dat volgens
de leden van de CDA-fractie te verkiezen boven een slepende achterstand van
gemiddeld twee jaar, een achterstand die ook in het voortgezet onderwijs gecontinueerd
wordt. Het objectiveren van de extra inspanningen via een schakelklas en van
het daarmee gemoeide tijdsverlies, zal bovendien ouders prikkelen om gebruik
te maken van de VVE. Dat brengt het streefcijfer van 50% dichterbij. Dit alles
vergt wel dat instromende leerlingen getoetst worden op hun taalvaardigheid.
Wat zijn de ervaringen met bestaande schakelklassen (ook wel topklassen genoemd)?
Rechtvaardigen die een omzetting van het beleid in die zin dat de onderwijsachterstandsgelden
(in brede zin) meer gericht en minder vrijblijvend op deze strategie worden
ingezet?De leden van de CDA-fractie hadden inmiddels kennisgenomen van de brief
van de minister van 2 april 2004 waarin zij een aantal aanvullende vragen
van deze leden inzake de Hoofdlijnenbrief toekomstig onderwijsachterstandenbeleid
heeft beantwoord. Aan het slot van deze brief kent de minister een prominente
rol toe aan de gemeenten bij het organiseren van de schakelklassen. Zou het
niet passen bij de autonomievergroting als scholen die in staat zijn zelf
een schakelklas te organiseren, daartoe ook in de gelegenheid worden gesteld,
zo vroegen deze leden.Nu het onjuiste middel wordt afgeschaft, restte de leden van de fracties
van de ChristenUnie en de SGP de vraag wat er van het behartenswaardige doel overblijft. Op
welke manieren wordt dat doel nu gerealiseerd? Of verdwijnen de eerder ter
beschikking gestelde gelden vanwege de bezuinigingen? Is de gedachte van deze
leden juist dat daarmee – althans van de kant van de overheid –
een reëel probleem onopgelost blijft, temeer omdat van de ouders gezien
allerlei achterstandsverschijnselen bij hen de oplossing ook niet kan worden
verwacht?Flankerend personeelsbeleid en financiële implicatiesDe leden van de CDA-fractie constateerden
dat er een toereikend en ruimhartig sociaal plan voor de betrokken leerkrachten
is gekomen. Zij constateerden tevens dat het beleid erop gericht is om de
leerkrachten te behouden voor het onderwijs, zij het uiteraard in op hun vaardigheden
en competenties afgestemde functies. Kan de minister al enig inzicht bieden
in de resultaten van dit flankerend beleid? Zo ja, welke implicaties heeft
dit voor de uitputting van de middelen die zijn gereserveerd voor het sociaal
plan en voor wachtgeldkosten?EvaluatieIn het wetsvoorstel is geen evaluatie-artikel opgenomen. De leden van
de fracties van de OSF, D66 en GroenLinks betreurden dat en zouden
graag worden geïnformeerd over de wijze waarop de regering controleert
of er door het afschaffen van de financiering voor OALT niet een zodanige
wijziging komt in de aanpak van taalachterstand en cultuureducatie dat op
de nu voorgestelde afschaffing flankerend beleid noodzakelijk is.Vertrouwende, dat deze vragen tijdig zullen worden beantwoord, acht de
commissie de openbare beraadslaging over het onderhavige wetsvoorstel voldoende
voorbereid.De voorzitter van de commissie,KlinkDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Schuurman (CU), Schuyer (D66), Dupuis (VVD), Woldring (CDA),
Linthorst (PvdA) (plv. voorzitter), Broekers-Knol
(VVD), Witteman (PvdA), Koekkoek (CDA), Ten Hoeve (OSF), Klink (CDA) (voorzitter), De Rijk (GL), Van Raak (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20032004-29019-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl