Verslag van de Algemene Rekenkamer over 2004; Verslag over de werkzaamheden van de Algemene Rekenkamer in 2004
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30047, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

22-03-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

30047 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDMISSIEVOORWOORDVertrouwen is niet te koop1 ORGANISATIE1.1 Positie in het staatsbestel1.2 Strategie 2004–2009Strategische pijler «Functioneren openbaar bestuur»Strategische pijler «Presteren openbaar bestuur»Tabel 1: Doelstellingen, prestaties en kosten 1.3 Monitoring en onderwerpselectie1.4 Terugblik1.5 Evaluatie vorige strategie1.6 Organogram 1.7 College en managementteam2 ONDERZOEK NAAR HET FUNCTIONEREN VAN DE OVERHEIDSystematisch bijdragen aan verbetering begroting en verantwoording Sluitend maken ketens toezicht en verantwoording 2.1 Verantwoordingsdag 20042.2 Personele uitgaven voor hogere ambtenaren van OCW2.3 EU-trendrapport 20042.4 Geluidsisolatie Schiphol fase 22.5 Publiek geld publiek verantwoorden2.6 Commissie-Duivesteijn3 ONDERZOEK NAAR HET PRESTEREN VAN DE OVERHEIDPublieke voorzieningenVeiligheid Duurzame ontwikkeling Overige doelmatigheidsonderzoeken 3.1 Groene stroom3.2 Convenanten uitgaansgeweld3.3 Bemiddeling en reïntegratie werklozen3.4 Beveiliging militaire objecten3.5 Debat Eerste Kamer en regering over Tussen beleid
en uitvoering4 PROJECTEN IN BINNEN- EN BUITENLAND4.1 Lokale rekenkamersOverzicht activiteiten in 2004: 4.2 Waar is de Algemene Rekenkamer actief?Internationale samenwerkingsprojectenNiet-extern gefinancierde buitenlandprojecten Ondersteuning zusterorganisaties Audits bij internationale organisaties 4.3 Rekenkamers uit hele wereld vergaderen in Boedapest4.4 Afstemming presidenten van Europese rekenkamers en
de Europese Rekenkamer4.5 Externe controle Kosovo4.6 Controleaanpak voor ontwikkelingshulp4.7 Rwanda5 BEDRIJFSVOERING5.1 Mededeling bedrijfsvoeringMededeling over de bedrijfsvoering5.2 Financiën5.3 PersoneelVacaturestopFormatie en gemiddelde bezetting Formatie en gemiddelde bezetting 2002, 2003 en 2004In-, door- en uitstroom (mensen) Vrouwen en mannen in dienst bij de Algemene Rekenkamer Bezetting loonschalen vrouwen en mannen 2004 (exclusief
college)Leeftijdsopbouw vrouwen en mannen 2004Gemiddelde leeftijd, deeltijd, voltijd en gemiddeld aantal
dienstjaren Ziekteverzuim Opleidingskosten MedewerkerstevredenheidsonderzoekPersoneelsinzetVerdeling directe en indirecte activiteiten percentage
van de beschikbare capaciteitVerdeling van soorten werkzaamheden in procenten van de
beschikbare capaciteit Gerealiseerde kosten Werkprogramma 2004 5.4 Beveiligingsproject5.5 Kwaliteitszorg5.6 Documentvolgsysteem5.7 CommunicatieInterne communicatiemiddelen en -activiteiten IntranetWebsite www.rekenkamer.nlReacties van burgersActiviteiten rond onderzoekBIJLAGE Overzicht publicaties 2004Rapporten aan de Regering en Staten-GeneraalBeveiliging militaire objectenEU-trendrapport 2004Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een
wettelijke taak deel 4 en achtergrondstudie Verbreding van de publieke verantwoordingVerslag 2003 en Werkprogramma 2004Beslistermijnen. Waar blijft de tijd?Staat van de beleidsinformatieRijk verantwoord 2003Rapport bij het Jaarverslag 2003Groene stroomZicht op de prestaties van de Autoriteit Financiële
Markten bij het tegengaan van oneerlijke effectenhandelZorg voor verslaafdenConvenanten uitgaansgeweldFysieke controles op Europese subsidies voor boterPersonele uitgaven aan hogere ambtenaren van het Ministerie
van OCWGeluidsisolatie Schiphol fase 2Aandacht voor financiële gevolgen van Europees beleidFraudebestrijding: stand van zaken 2004Toezicht op Luchtverkeersleiding NederlandBemiddeling en reïntegratie van werklozenOpvang zwerfjongeren 2004
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30047Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 252 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 047Verslag van de Algemene Rekenkamer over 2004nr. 2VERSLAG 200424 maart 2005INHOUD Missie5 Voorwoord6   1Organisatie81.1Positie in het staatsbestel8 1.2Strategie 2004 – 20098 1.3Monitoring en onderwerpselectie111.4Terugblik12 1.5Evaluatie vorige strategie131.6Organogram14 1.7College en managementteam14   2Onderzoek naar het functioneren van de overheid162.1Verantwoordingsdag 2004172.2Personele uitgaven voor hogere
ambtenaren van OCW182.3EU-trendrapport 200419 2.4Geluidsisolatie Schiphol fase 220 2.5Publiek geld publiek verantwoorden21 2.6Commissie-Duivesteijn21   3Onderzoek naar het presteren van de overheid233.1Groene stroom243.2Convenanten uitgaansgeweld25 3.3Bemiddeling en reïntegratie
werklozen25 3.4Beveiliging militaire objecten27 3.5Debat Eerste Kamer en regering
over Tussen beleid en uitvoering27   4Projecten in binnen- en buitenland284.1Lokale rekenkamers28 4.2Waar is de Algemene Rekenkamer
actief?29 4.3Rekenkamers uit hele wereld vergaderen
in Boedapest31 4.4Afstemming presidenten van Europese
rekenkamers en de Europese Rekenkamer32 4.5Externe controle Kosovo33 4.6Controleaanpak voor ontwikkelingshulp33 4.7Rwanda33   5Bedrijfsvoering345.1Mededeling bedrijfsvoering34 5.2Financiën355.3Personeel35 5.4Beveiligingsproject405.5Kwaliteitszorg40 5.6Documentvolgsysteem405.7Communicatie40    BijlageOverzicht publicaties 200443MISSIEDe Algemene Rekenkamer heeft als doel het rechtmatig, doelmatig, doeltreffend
en integer functioneren van het Rijk en de daarmee verbonden organen te toetsten
en te verbeteren. Daarbij toetst zij ook de nakoming van verplichtingen die
Nederland in internationaal verband is aangegaan. Zij voorziet daartoe de
regering, de Staten-Generaal en degenen die verantwoordelijk zijn voor de
gecontroleerde organen van op onderzoek en onderzoekservaring gebaseerde informatie.Deze informatie bestaat uit onderzoeksbevindingen, oordelen en aanbevelingen
over organisatie, beheer en beleid en is in beginsel publiek toegankelijk.
Daarnaast is het haar verantwoordelijkheid om een bijdrage te leveren aan
goed openbaar bestuur door kennisuitwisseling en samenwerking in binnen- en
buitenland.Kwaliteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid ziet de Algemene Rekenkamer
als belangrijke kenmerken van haar producten. Onafhankelijkheid, doelmatigheid
en doeltreffendheid zijn de belangrijkste kenmerken van haar werkwijze.De Algemene Rekenkamer beoogt een transparante organisatie te zijn die
voortdurend in de kwaliteit van haar medewerkers en methoden investeert. VOORWOORDVertrouwen is niet te koopBurgers willen graag een betrouwbare overheid. Maar de overheid heeft
zich tegenwoordig in zoveel verschillende jasjes gehuld, dat het voor de burger
lang niet altijd duidelijk is of hij of zij wel met «de overheid»
van doen heeft: vertegenwoordigt het CWI de overheid of is het een bedrijf?
En het UWV? De sociale werkplaatsen? Het parkeerbeheer? Het stads- en streekvervoer?En áls het dan om de overheid blijkt te gaan, wélke overheid
is dat dan? De gemeente? De provincie? Het Rijk? De overheid heeft haar taken
over zoveel verschillende schijven verdeeld dat veel burgers er geen wijs
meer uit worden. Of sterker nog, vaak hebben ze met een combinatie van een
overheidsinstelling en een niet-overheidsinstelling van doen. Dat soort samenwerkingsverbanden
hebben het dikwijls zelf al moeilijk om uit elkaar te houden wie waarvoor
nu exact verantwoordelijk is – laat staan dat een burger er een touw
aan kan vastknopen. De kluwen wordt helemaal onontwarbaar als sommige stukken
van de dienstverlening op commerciële basis geleverd worden en andere
door overheden, semi-overheden en particuliere stichtingen en verenigingen.Essentieel voor een betrouwbare overheid is dat deze zich bekommert om
de informatiepositie die de burger inneemt. Om
zich bijvoorbeeld als een goede zorgconsument te kunnen gedragen, moet de
burger kennis hebben over het zorgstelsel zelf en ook over zorgverzekeraars
en zorgaanbieders, zoals ziekenhuizen. Om de burger te helpen hierin de weg
te vinden, heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onlangs
een website gelanceerd. Dat is een mooi begin.Ook op andere terreinen, zoals kinderopvang en energievoorziening, verwacht
de overheid dat actieve burgers zelf hun weg weten te vinden. Het is maar
de vraag of álle burgers aan dit verwachtingspatroon kunnen voldoen.
Dit kan leiden tot onzekerheid bij mensen die afhankelijk zijn van de overheid.
En dat op zijn beurt kan weer tot afnemend vertrouwen in de overheid leiden.
Ook de Nationale ombudsman vraagt in zijn Jaarverslag 2004 aandacht voor de
informatieverstrekking aan de burger.Voor het rapport Bemiddeling en reïntegratie van
werklozen, dat wij vorig jaar publiceerden, hebben we alle brochures
en folders gelezen die cliënten van de verschillende instanties kregen
over hun rechten en plichten, en over wat zij van een instantie mochten verwachten.
Uiteindelijk hebben we één plaatje samengesteld over de gehele
procedure. Dat leverde ons in elk geval één dankbare burger
op, die ons mailde dat hij nu eindelijk snapte in welke procedure hij beland
was.De overheid beschikt over monopolies die een grote verantwoordelijkheid
met zich meebrengen. In het rapport Handhaven en gedogen, dat wij tegelijk met dit Verslag 2004 publiceren, is bijvoorbeeld
het vervoer van gevaarlijke stoffen aan de orde. Bij vergunningverlening daarvoor
speelt risico-inschatting een belangrijke rol. Burgers kunnen dat op individuele
basis niet zelf en moeten noodzakelijkerwijs vertrouwen op een verantwoorde
afweging van belangen door overheden. Juist in dergelijke situaties (monopolie
én afweging van belangen) rust nog meer dan anders op de overheid de
plicht de informatiepositie van de burger goed in het oog te houden: is duidelijk
welke risico's genomen worden, is duidelijk wie de grens bewaakt en is de
burger over beide aspecten glashelder geïnformeerd? Als er iets fout gaat, is uitleg achteraf niet goed genoeg. Communicatie
vooraf – hoe lastig, misschien zelfs pijnlijk ook – is de enige
remedie. Vertrouwen is immers niet te koop. Dat moet je verdienen.Saskia J. StuivelingPresident Algemene RekenkamerMaart 2005 1 ORGANISATIEHet budget van de Algemene Rekenkamer komt uit publieke
middelen. Daarom vinden we het belangrijk om ons jaarlijks te verantwoorden
over wat we doen. In dit Verslag verantwoorden we ons over onze werkzaamheden
in 2004.Dit hoofdstuk geeft een korte toelichting op onze positie
in het staatsbestel en onze strategie voor de komende jaren. Ook staan we
stil bij de effecten van onze onderzoeken en onze nieuwe werkwijze om de voortgang
van onze aanbevelingen te volgen.1.1 Positie in het staatsbestelBinnen het staatsbestel neemt de Algemene Rekenkamer een aparte positie
in. We zijn een Hoog College van Staat, net als de Eerste en de Tweede Kamer,
de Raad van State en de Nationale ombudsman. Deze colleges, elk met een onafhankelijke
positie, zijn ingesteld om de democratische rechtsstaat goed te laten functioneren.De Grondwet draagt de Algemene Rekenkamer op om de ontvangsten en uitgaven
van het Rijk te onderzoeken (artikel 76). In de Grondwet is ook geregeld dat
bij wet andere taken aan de Algemene Rekenkamer kunnen worden opgedragen.
De taak om de ontvangsten en uitgaven van het Rijk te onderzoeken heeft van
oudsher vooral in het rechtmatigheidsonderzoek vorm gekregen. Geleidelijk
aan zijn ook de doelmatigheid en doeltreffendheid in het onderzoek betrokken.De grondwettelijke taak van de Algemene Rekenkamer is in de Comptabiliteitswet
2001 uitgewerkt. In deze wet zijn het rechtmatigheids-, doelmatigheids- en
doeltreffendheidsonderzoek verankerd.De Algemene Rekenkamer bepaalt jaarlijks
zelfstandig haar onderzoeksprogramma. Ook bepalen we zelf wat we daarvan openbaar
maken. We mogen niet alleen bij de rijksoverheid onderzoek doen, maar ook
bij zelfstandige organisaties die met publiek geld een publieke taak uitvoeren,
en bij particulieren, bedrijven en overheden die Europese subsidies ontvangen.We staan op enige afstand van het dagelijkse politieke bedrijf en kunnen
zo, los van de politieke agenda, onderwerpen onder de loep nemen. Het parlement
en het kabinet zijn onze belangrijkste klanten. We zien het als onze taak
om Tweede-Kamerleden te voorzien van bruikbare en relevante informatie waarmee
zij kunnen bepalen of het beleid van een minister goed is uitgevoerd (rechtmatig,
doelmatig en doeltreffend). Het doel van onderzoek is niet alleen om er rapporten
over te schrijven, maar ook om ze als aangrijpingspunt te gebruiken om samen
met anderen mee te denken en te praten over oplossingen en ontwikkelingen.1.2 Strategie 2004–2009Het jaar 2004 is het eerste jaar waarin onze nieuwe strategie, Presteren en functioneren van het openbaar bestuur, van
kracht is. Daarmee zijn we een nieuwe weg ingeslagen. «Goed openbaar
bestuur» staat centraal in ons werk.De Verenigde Naties hebben acht kenmerken van goed openbaar bestuur benoemd.
Op basis van onze wettelijke taak rekenen wij er vier tot ons domein: «transparantie»,
«publieke verantwoording», «effectiviteit en efficiëntie»
en «vraaggerichtheid». Deze aspecten hebben wij vertaald in de
twee pijlers waarop onze strategie steunt: «Verantwoording en toezicht»
en «Aansluiting van beleid en uitvoering».Strategische pijler «Functioneren openbaar bestuur»Onder de noemers «systematisch bijdragen aan verbetering begroting
en verantwoording» en «sluitend maken van ketens verantwoording
en toezicht» richten we onze activiteiten op het beoordelen van de manier
waarop ministers zich verantwoorden tegenover de Tweede Kamer. Ook kijken
we hoe instellingen die geld krijgen van de rijksoverheid (denk bijvoorbeeld
aan instellingen in het onderwijs en de gezondheidszorg) zich verantwoorden
over dit publieke geld. De vraag voor ons is daarbij hoe de overheid toeziet
op de naleving van de wet. Onze hoofdactiviteit binnen deze pijler is ons
jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek: de beoordeling van de rijksrekening en
van de jaarverslagen van de ministeries.Strategische pijler «Presteren openbaar bestuur»Onder de noemer «aansluiting van beleid en uitvoering» vallen
activiteiten waarbij wij ons richten op de prestaties en effecten van de overheid.
Wordt het beleid uitgevoerd zoals afgesproken, gebeurt dit goed en leidt het
tot de resultaten die bedoeld waren? En als dit niet het geval is: wat zijn
mogelijke verklaringen daarvoor?Wij nemen in dit kader bij voorkeur onderwerpen onder de loep waarbij
basisvoorzieningen voor de burger in het geding zijn. Daar worden de gevolgen
van een gebrekkige aansluiting van beleid en uitvoering het hardst gevoeld.
Daarom geven wij prioriteit aan onderzoek naar publieke voorzieningen. Veiligheid is een
tweede prioriteit. Het terrein van duurzame ontwikkeling hebben we als derde prioriteit gekozen.De strategie brengt een aantal veranderingen met zich mee voor ons onderzoeksproces:• Programmeren vanuit maatschappelijke problemen• Bij de programmering van onderzoek nemen we een probleem dat in
de samenleving speelt als uitgangspunt. Het onderzoek richt zich in belangrijke
mate op de door de rijksoverheid in het vooruitzicht gestelde prestaties.• Zoeken naar verklaringen• We stellen niet alleen vast óf er een kloof is tussen een
bepaald beleid en de uitvoering daarvan, maar we bieden ook – gesteld
dat we een kloof signaleren – inzicht in de oorzaken van zo'n kloof:
waarom wordt het beleid niet uitgevoerd zoals gepland, waarom worden doelen
niet gerealiseerd?• Werken vanuit een effectiviteitsstrategie• We zoeken een goede vorm en timing voor onze informatie.Onderstaande tabel vermeldt welke activiteiten we in 2004 binnen onze
strategie gepland en gerealiseerd hebben en welke capaciteit daarmee was gemoeid
in 2004 en eventueel voorafgaande jaren. Tabel 1: Doelstellingen, prestaties en kosten TerreinEffectdoelstellingenPrestatiedoelstellingenAantal projectenKosten in
dagen*   geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdFunctioneren openbaar bestuur Systematisch bijdragen aan verbetering
begroting en verantwoordingRijk verantwoord
2003117035 Rapporten bij de Jaarverslagen 200324244 6424 976 Staat van de beleidsinformatie 2004118311 034Rechtmatigheidsonderzoeken12474929 Sluitend maken ketens toezicht en verantwoordingEU-trendrapport 200411601610Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen
met een wettelijke taak, deel 4111 6771 633  Rechtmatigheidsonderzoeken1073 4563 009Subtotaal  393711 72412 226Presteren openbaar bestuurAansluiting van beleid
en uitvoeringOnderzoek naar publieke
voorzieningen632 2291 371 Onderzoek naar veiligheid321 203953 Onderzoek naar duurzame ontwikkeling21960486 Diverse doelmatigheidsonderzoeken21402222Subtotaal  1374 7943 032Totaal  524416 51815 258* Het aantal dagen dat in totaal in 2004 en in voorgaande jaren aan de
desbetreffende projecten is besteed.1.3 Monitoring en onderwerpselectieOm binnen het kader van onze strategie tot de juiste onderwerpkeuzes voor
ons onderzoek te komen, monitoren we belangrijke ontwikkelingen om ons heen.
In 2004 hebben we onderzocht hoe we dit monitoringsysteem verder kunnen professionaliseren.
Verbeterpunten zijn: het duiden van de ontwikkelingen voor ons werk (leggen
we de juiste accenten in ons werk bijvoorbeeld) en het beter ontsluiten van
deze kennis en informatie binnen de organisatie. Er is geëxperimenteerd
met andere producten, zoals een «issuematrix» waarop ontwikkelingen
kunnen worden «gescoord» op hun potentiële maatschappelijke
gevolgen. In 2005 wordt deze nieuwe werkwijze verder in de organisatie geïntroduceerd
en uitgebreid met een geïntegreerde risicoanalyse: de onderkende issues
worden dan afgezet tegen de (potentiële) risico's die wij door middel
van onderzoek kunnen beoordelen.Bij de selectie van onderzoeksthema's binnen de twee pijlers is een aantal
factoren relevant. Naarmate onderstaande criteria meer op een onderwerp
van toepassing zijn, komt het meer in aanmerking door ons onderzocht te worden:• onze activiteiten hebben maatschappelijke meerwaarde;• het gaat om een complexe beleidsketen;• er is sprake van risico's;• het gaat om een terrein waar wij unieke bevoegdheden hebben;• het betreft een structurele interventie;• er is een aanzienlijk financieel belang mee gemoeid.1.4 TerugblikOnze onderzoeksrapporten bevatten standaard een aantal aanbevelingen gericht
op de oplossing van problemen die wij hebben gesignaleerd. Ministers zeggen
soms naar aanleiding van deze aanbevelingen concrete acties toe, soms ook
niet. Wat gebeurt er met de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer en de
toezeggingen van bewindspersonen na de publicatie van ons rapport? Hebben
onze aanbevelingen geholpen?Voor ons belangrijke vragen, waarop we graag het antwoord willen weten.
Niet alleen omdat de problemen die wij signaleren om een oplossing vragen,
maar ook om te kunnen beoordelen of onze aanbevelingen aan hun doel beantwoorden:
zijn ze concreet genoeg, kunnen de ministeries er iets mee?In 2004 hebben wij een systeem opgezet om de effecten van onze aanbevelingen
te bepalen. We monitoren over een langere periode – zonodig vijf jaar
of langer – of ministeries onze aanbevelingen opvolgen en hun toezeggingen
nakomen. We voeren daarvoor niet alleen gesprekken met ambtenaren, maar steunen
ook zoveel mogelijk op de (voortgangs)informatie van de ministeries zelf.We bekijken voor ieder onderzoek afzonderlijk hoe vaak we terugkomen en
welke aanbevelingen en toezeggingen we volgen. Dat is ook logisch: sommige
aanbevelingen gaan over zaken die jaren nodig hebben om hun beslag te krijgen,
andere aanbevelingen kunnen op veel kortere termijn gerealiseerd worden.De resultaten van deze monitoractiviteiten maken we openbaar in de vorm
van korte rapportages die we onder andere op onze website publiceren. De eerste
11 rapportages met de Terugblik 2005 publiceren wij tegelijk met dit Verslag
2004. Ze gaan over de volgende onderzoeken:• Effectiviteit energiebesparingsbeleid in de
glastuinbouw (Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 780)• Uitwisseling opsporings- en terrorisme-informatie (Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 845)• Communicatienetwerk C2000 en Geïntegreerd
Meldkamersysteem (Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 970)• Alleenstaande ouders in de bijstand
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 875)• Dementerenden en de wet BOPZ (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 950)• Wonen, zorg en welzijn van ouderen
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 951)• Risicoreservering HSL-Zuid en Betuwelijn (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 28 724)• Rijksbeleid stedelijke vernieuwing
(Tweede Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 211) • Visumverlening in Schengenverband (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2003–2004, 29 260)• Personeelsvoorziening krijgsmacht (december
2003)• ICT bij de politie (Tweede Kamer, vergaderjaar
2003–2004, 28 350).Criterium voor de selectie van deze onderzoeken was de periode waarin
deze rapporten verschenen zijn. Deze periode liep van 1 april 2003 tot
1 april 2004. Uiteindelijk gaat het ons om het oplossen van gesignaleerde
(maatschappelijke) problemen. Voor dergelijke resultaten is het echter vaak
nog te vroeg. Wat we al wel kunnen zien is of de ministers de gedane toezeggingen
zijn nagekomen en actie hebben ondernomen. Dat laatste blijkt overwegend het
geval te zijn.Vaak ondernemen ministeries of instellingen al op korte termijn actie
naar aanleiding van aanbevelingen en toezeggingen. Soms blijven bestuurlijke
toezeggingen uit, maar gaan ministeries of instellingen toch aan de slag met
de aanbevelingen. Ze ondernemen veel acties om de (kwaliteit van) de informatievoorziening
te verbeteren. Het gaat dan om informatievoorziening aan de Tweede Kamer,
om informatie-uitwisseling tussen organisaties en ook om informatie, die vanuit
lagere overheden en instellingen naar de ministeries komt. Ook aan (de kwaliteit
van de begrotingen) wordt gewerkt en aan het vergroten van het inzicht in
doelstellingen en prestaties van beleid.Wanneer acties uitblijven, is dat in een enkel geval omdat ministers het
oneens zijn met onze aanbevelingen. Voor ons is dat een signaal om iets mee
te doen in nieuw op te leveren rapporten. We streven immers niet naar méér,
maar naar kwalitatief beter uitvoerbaar en uitgevoerd beleid, dit met het
oog op goed openbaar bestuur. Zo hebben wij aangedrongen op aanpassingen in
het wettelijk kader bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ)
om de werkbaarheid in de praktijk van de zorg voor dementerenden te verbeteren.Het onderzoek Effectiviteit energiebesparingsbeleid
in de glastuinbouw uit 2003 is een uitzondering op de geschetste
positieve lijn in de acties volgend op onze aanbevelingen. Dit rapport heeft
tot veel discussies geleid. Onze aanbevelingen hebben weinig toezeggingen
van de verantwoordelijke ministers tot gevolg gehad. De door ons geconstateerde
problemen op het gebied van het energiebesparingsbeleid in de glastuinbouw
zijn echter nog niet opgelost. We zullen dan ook terugkomen op de uitstoot
van broeikasgassen. We zien uit naar vruchtbare uitwisseling met ministeries
en onderzoeksinstanties om de vaak moeilijk meetbare effecten van dergelijk
beleid in kaart te blijven brengen en de methoden om dat te doen een stap
verder te helpen.1.5 Evaluatie vorige strategieOnze vorige strategie, die gold voor de periode van 1999 tot en met 2003,
hebben we in 2004 geëvalueerd. De strategie betrof meer dan het onderzoek
alleen en was bedoeld om de eenheid binnen de Algemene Rekenkamer te vergroten
en de organisatie meer als één geheel aan te sturen. De strategie
vormde ons werkkader. In combinatie met Rekenkamerbrede overlegstructuren
heeft dit werkkader de eenheid binnen de Algemene Rekenkamer versterkt. Met de uitvoering van de strategie 1999–2003 hebben we belangrijke
onderdelen van onze indertijd geformuleerde doelstellingen gerealiseerd. Een
greep:– Het niveau van de rechtmatigheid bij het Rijk is bestendigd. De
Algemene Rekenkamer heeft actief het VBTB-ontwikkelingsproces gestimuleerd.
Dat heeft geleid tot betere begrotings- en verantwoordingsinformatie.– Bij rechtspersonen met een wettelijke taak is een positieve ontwikkeling
gaande op het gebied van verantwoording en toezicht.– Met haar jaarlijkse EU-trendrapporten zorgt de Algemene Rekenkamer
voor structurele aandacht voor de controle op de Europese geldstromen.1.6 Organogram 1.7 College en managementteamCollege en managementteam van de Algemene Rekenkamer:Maurits de Brauw, secretarisGerrit de Jong, collegelidSaskia J. Stuiveling, presidentPieter Zevenbergen, collegelidAnneke van Zanen-Nieberg, onderzoeksdirecteur directie ICees Vermeer, onderzoeksdirecteur directie IIIPeter van der Knaap, onderzoeksdirecteur directie II Roel Praat, stafdirecteur Beleid en CommunicatieKarel te Lindert, stafdirecteur BedrijfsvoeringPer 1 april 2004 is Peter van der Knaap in dienst getreden als directeur
van de onderzoeksdirectie II. Hij volgde Hans de Groot op, die werd benoemd
als het Nederlandse lid van de International Board of Auditors for NATO in
Brussel. Van der Knaap was eerder hoofd van de afdeling Beleidsevaluatie en
-instrumentatie van het Ministerie van Financiën.In 2004 zijn Paul Doop en Mark van Twist beëdigd als collegeleden
in buitengewone dienst. Collegeleden in buitengewone dienst kunnen onderzoeken
begeleiden, verrichten externe werkzaamheden of treden op als vervanger van
een collegelid. Zij vervullen deze functie doorgaans naast een reguliere betrekking.
Paul Doop is partner bij Deloitte en heeft de functie van marktdirecteur Public
Sector. Mark van Twist heeft als hoofdfunctie directeur van Berenschot Procesmanagement
B.V., onderdeel van de Berenschot Groep.Vanwege het aanvaarden van een functie in Praag is Bob van Nes per 1 januari
2005 afgetreden als collegelid in buitengewone dienst. 2 ONDERZOEK NAAR HET FUNCTIONEREN VAN DE OVERHEIDDe taken van de Algemene Rekenkamer zijn vastgelegd
in de Comptabiliteitswet 2001. Deze wet draagt ons onder meer op om jaarlijks
te onderzoeken of het financieel beheer en het materieelbeheer van de ministeries
voldoen aan de eisen van rechtmatigheid, ordelijkheid en controleerbaarheid.
Daartoe beoordeelt de Algemene Rekenkamer de jaarverslagen van de ministeries.
Ook kijken we hoe instellingen die geld krijgen van de rijksoverheid zich
verantwoorden over dit publieke geld.De wet geeft ons voorts de mogelijkheid om bij instellingen
die een subsidie van het Rijk ontvangen het beheer en de besteding van die
subsidie te onderzoeken.Met bovengenoemde activiteiten wil de Algemene Rekenkamer
eraan bijdragen dat bij de rijksoverheid het proces van begroten en verantwoorden,
en ook het toezicht daarop, verder verbetert. Dit hoofdstuk beschrijft een
aantal onderzoeken dat wij op dit terrein in 2004 hebben gepubliceerd.Systematisch bijdragen aan verbetering begroting en verantwoording OnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdRapporten bij de jaarverslagen 2003 (24 rapporten)29 54019 mei 200419 mei 20044 6424 976 Rijk verantwoord 200329 54019 mei 200419 mei 20047035 Staat van de beleidsinformatie 2004 19 mei 200419 mei 20048311 034 Personele uitgaven aan hogere ambtenaren van het Ministerie van
OCW29 7409 september
20049 september 20040314Fraudebestrijding: stand van zaken 200429 81030 november 200430 september 2004447615 Totaal   5 9906 9741 Het aantal dagen dat in totaal in 2004 en in voorgaande jaren
aan de desbetreffende projecten is besteed.Sluitend maken ketens toezicht en verantwoording OnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdEU-trendrapport 200429 43012 februari 200412 februari 2004601610 Midden- en Oost -Europa29 43012 februari 200412 februari 2004214248 Geluidsisolatie Schiphol fase 229 75010 juni 200415 september 2004292573Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met
een wettelijke taak, deel 4 en achtergrondstudie Verbreding van de publieke
verantwoording29 45010 maart 200410 maart 20041 6771 633 Sturing en verantwoording Sociale Verzekeringsbank29 45010 maart 200410 maart
2004217297 Zicht op prestaties van de Autoriteit Financiële
Markten bij het tegengaan van oneerlijke effectenhandel29 6358 april 200415 juni 2004200236 Fysieke controles op Europese subsidies voor boter29 7352 september 20042 september
2004569562 Aandacht voor financiële gevolgen van Europees
beleid29 75117 juni 200416 september
2004516651Toezicht op Luchtverkeersleiding Nederland29 82515 september 20047 oktober 2004307442 Totaal   4 5935 2522 Het aantal dagen dat in totaal in 2004 en in voorgaande jaren
aan de desbetreffende projecten is besteed.2.1 Verantwoordingsdag 2004Elk jaar voert de Algemene Rekenkamer rechtmatigheidsonderzoek uit bij
de rijksoverheid. We onderzoeken dan of de ministeries het publieke geld dat
zij beheren volgens de begrotingswetten hebben geïnd en besteed. Dit
rechtmatigheidsonderzoek leidt uiteindelijk tot de goedkeuring van het Financieel
jaarverslag van het Rijk. Het rechtmatigheidsonderzoek wordt op de derde woensdag
van mei, Verantwoordingsdag, in de Tweede Kamer gepresenteerd. Het geeft de
Staten-Generaal de informatie die nodig is om de ministers decharge te verlenen,
het sluitstuk van de begrotingscyclus – een cyclus die ieder jaar begint
op Prinsjesdag (de derde dinsdag van september), als de minister van Financiën
de begroting bij de Staten-Generaal indient.We maken bij ons onderzoek naar de financiële verantwoording van
het Rijk gebruik van de werkzaamheden van de departementale auditdiensten.
Mede op basis daarvan bepalen we op welke punten we nog eigen onderzoek willen
doen. Verder onderzoeken we de bedrijfsvoering van de ministeries. Een goede
bedrijfsvoering is namelijk een belangrijke voorwaarde om tot rechtmatige
cijfers en kwalitatief goede beleidsinformatie te komen.In 2004 heeft het Rijk € 169,4 miljard aan inkomsten verantwoord,
en ongeveer eenzelfde bedrag aan uitgaven. We hebben ons oordeel over de wijze
waarop deze uitgaven en ontvangsten door de ministeries zijn verantwoord gepubliceerd
in 24 rapporten. Deze rapporten betroffen de jaarverslagen van de ministeries
en van de verschillende begrotingsfondsen die zij beheren.Ons onderzoek had betrekking op het controlejaar 2003. We constateerden
over dat jaar ten opzichte van 2002 een verbetering in het financieel beheer
van de ministeries. Het Rijk bleek in 2003, na de geconstateerde achteruitgang
in 2002, weer op koers te liggen. Bij acht van de dertien ministeries was
sprake van vooruitgang. Het totaal aantal onvolkomenheden was verminderd van
105 naar 83, en was daarmee weer terug op het niveau van twee jaar daarvoor.De Algemene Rekenkamer doet in haar rechtmatigheidsonderzoek meer dan
alleen (na)rekenen. We kijken ook naar de relatie tussen financiële resultaten,
geleverde prestaties en bereikte effecten. Zo willen we inzicht krijgen in
de vraag wat de besteding van het overheidsgeld heeft opgeleverd. We verwachten
van de ministeries dat zij ook daarover informatie opnemen in hun jaarverslagen.In de beleidsinformatie die de ministeries over 2003 verstrekten, ligt
de nadruk nog steeds op de financiële kant van het beleid en niet op
de gerealiseerde effecten van het beleid. Voor slechts 38% van het beleid
wordt in de jaarverslagen informatie gegeven over de bereikte resultaten.2.2 Personele uitgaven voor hogere ambtenaren van OCWIn mei 2004 hebben we er in onze beoordeling van het Jaarverslag 2003
van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) op gewezen dat
dit ministerie zijn eigen bezoldigingsregels onvoldoende naleeft wanneer het
gaat om ambtenaren in schaal 16 en hoger. Nadat enkele ambtenaren anoniem
een brief aan de Tweede Kamer hadden gestuurd waarin zij verwezen naar deze
bevinding, kwam de kwestie in de publiciteit. De minister van OCW verzocht
ons een onderzoek uit te voeren naar de personele uitgaven aan hoge ambtenaren
op dit departement.In het onderzoek constateerden we dat de personeelsadministratie voor
hoge ambtenaren bij OCW over de hele linie niet op orde was. Het departement
bleek zich niet goed te houden aan de wetgeving die geldt bij de aanstelling
van hoge ambtenaren. Verder ontbraken er gegevens in dossiers, zoals Koninklijke
Besluiten en besluiten voor een extra salarisverhoging. Ten slotte bleek dat
de afvloeiingsregelingen binnen het Ministerie van OCW niet altijd in overeenstemming
waren met de gedragslijn die hiervoor in 1996 door het kabinet is opgesteld.
Deze houdt in dat een ministerie tijdens de onderhandelingen met een werknemer
tijdig een deskundige inschakelt, bijvoorbeeld de Landsadvocaat of een jurist
van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).In haar reactie op het onderzoek erkende de minister van OCW dat in de
personeelsdossiers bepaalde zaken onvoldoende gedocumenteerd waren. Ze
zegde toe de administratieve fouten en juridisch-technische onjuistheden te
herstellen. Ook is het departement verbeteracties gestart. De minister van
BZK zegde in zijn reactie toe begin 2005 een besluit te nemen over de rolverdeling
tussen zijn ministerie en die van de vakministeries als het gaat om vertrekregelingen.De resultaten van ons onderzoek bij OCW vormden voor de minister van BZK
aanleiding om zelf een onderzoek bij alle departementen uit te voeren. Dit
onderzoek is verricht door de departementale auditdiensten. Naar aanleiding
van rapportage hierover heeft de minister van BZK ons in oktober 2004 namens
het kabinet gevraagd de uitkomsten en vervolgacties te beoordelen.Wij hebben de minister geantwoord dat wij graag aan het verzoek voldoen,
in het kader van ons onderzoek naar de rechtmatigheid van personele uitgaven
van het Rijk. Op basis van onze bevindingen wil het kabinet vervolgens beoordelen
of aanvullende maatregelen nodig zijn.De publicatie van dit verzoekonderzoek is voorzien in het voorjaar van
2005.2.3 EU-trendrapport 2004In februari 2004 kwam de tweede editie uit van het EU-trendrapport, een rapportage waarin we jaarlijks de stand van
zaken rondom het beheer van het geld van de Europese Unie (EU) in kaart brengen.
Net als in 2003 bleek dat er nog veel verbeterd kan worden. Bij de Brusselse
EU-instellingen wordt langzaam vooruitgang geboekt op het terrein van beheer,
toezicht en controle, maar in de lidstaten bestaat nog onvoldoende zekerheid
over de decentrale besteding van EU-gelden. Ook Nederland kan de vraag of
EU-gelden rechtmatig worden besteed nog steeds niet goed te beantwoorden,
omdat er weinig informatie beschikbaar is.Bij de Europese Commissie neemt de aandacht voor een goede verantwoording
toe. Maar binnen de EU is er nog steeds meer aandacht voor het maken van beleid
dan voor het goed verantwoorden over de uitvoering en over de resultaten.Er blijkt weinig inzicht te bestaan in de vraag in hoeverre EU-gelden
in de lidstaten rechtmatig worden besteed. De Europese Rekenkamer hanteert
sinds kort een nieuwe controleaanpak, waardoor er meer bekend is over de rechtmatigheid
per sector (bijvoorbeeld landbouw). Maar het is niet mogelijk om per geldstroom
of per lidstaat te zien in hoeverre EU-gelden rechtmatig worden uitgegeven.Nederland geeft in dit opzicht niet het goede voorbeeld. De verantwoording
die ons land aan de EU aflegt, is slechts gericht op het voldoen aan de rapportageverplichtingen.
De verstrekte informatie is bovendien vaak fragmentarisch. Er is geen nationale
verantwoording over de besteding van EU-geld voor Nederland als geheel. De
Algemene Rekenkamer heeft het kabinet aanbevolen in de nationale verantwoordingsstukken
per jaar en per geldstroom concreet zichtbaar te maken hoe het EU-geld is
besteed.Ook hebben we aangegeven dat naar ons oordeel in de nieuwe EU-grondwet
de principes van goed openbaar bestuur beter moeten worden verankerd. Het
kabinet heeft in zijn reactie op het rapport beaamd dat de principes van goed
openbaar bestuur van belang zijn, maar meent dat deze ook in secundaire regelgeving
kunnen worden uitgewerkt.Het EU-trendrapport 2004 is, in Engelse vertaling,
op grote schaal verspreid. Het rapport is geagendeerd bij het Nederlandse
parlement , de Europese Rekenkamer, de Europese Commissie en het Europees Parlement. We hebben het rapport ook aangeboden aan onze zusterinstellingen
binnen de EU. Een aantal nationale rekenkamers heeft toezeggingen gedaan over
toekomstige samenwerking ten behoeve van een coproductie van het EU-trendrapport;
iets dat wij toejuichen. Ook de rekenkamers van de tien nieuwe EU-lidstaten
hebben positief gereageerd. 2.4 Geluidsisolatie Schiphol fase 2In september 2004 hebben we op verzoek van de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat een onderzoek uitgebracht naar het project «Geluidsisolatie
Schiphol fase 2» (GIS-2). Dit woningisolatieproject is de afgelopen
jaren uitgevoerd om de geluidsoverlast voor bewoners rond Schiphol te verminderen.
GIS-2, zo werd in het onderzoek duidelijk, is duurder uitgevallen dan geraamd
doordat het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW) het project onvoldoende
heeft aangestuurd en doordat Schiphol en Rijkswaterstaat de uitvoering onvoldoende
beheersten.Van 1997 tot 1999 voerde Schiphol GIS-2 uit. In 2000 nam Rijkswaterstaat
deze taak over. De kosten van het project zijn over deze gehele periode gestegen
van € 180 miljoen naar € 396 miljoen.Het project werd gekenmerkt door vertragingen en slecht financieel beheer.
In diverse stadia trad vertraging op doordat men werkte met onjuiste aannames
over de hoeveelheid werk per woning. De tijdsdruk die daardoor ontstond, heeft
onregelmatige (niet-Europese) aanbestedingen tot gevolg gehad, schadeclaims
van aannemers die niet op tijd aan het werk konden en onderhandelingen over
nieuwe contracten, die duurder uitpakten.Verder had de projectuitvoering ook te lijden onder tussentijdse beleidswijzigingen,
die leidden tot vertraging in de uitvoering. Het Ministerie van VenW werkte
niet met een programma van eisen. Ook was er geen taakstellend budget, geen
uitvoerbare planning en waren er geen goede voortgangsrapportages. Wél
beschikbare sturingsinstrumenten om de kosten te beperken, zoals afspraken
over de maximale kosten per woning, zijn om uiteenlopende redenen maar gedeeltelijk
toegepast.Wij hebben de staatssecretaris van VenW aanbevolen om bij nieuw te starten
woningisolatieprojecten wijzigingen in het project consequent door te rekenen
op hun effect voor de projectscope, -raming, -budget en -planning. Verder
raadden wij aan nacalculaties te laten verrichten, bij aanbesteding vooraf
voldoende zekerheid te creëren over de werkomvang, en een kritische toets
te doen op de hoogte van de prijzen die de aannemer bij aanbesteding indient.De staatssecretaris kon zich vinden in onze analyse. De president van
Schiphol kwam op een aantal onderdelen tot andere oordelen. Zo vond hij dat
de vertraging in het begin van de uitvoering van het project vooral te wijten
was aan trage politieke besluitvorming, en niet aan Schiphol.Doordat ons rapport een onafhankelijk en genuanceerd beeld geeft over
de vraag wie er «fout» zat, heeft het ertoe bijgedragen dat de
Staat en de luchtvaartsector zijn gaan onderhandelen. Verder heeft ons rapport
de aandacht gevestigd op de maatregelen die genomen kunnen worden om in de
toekomst projecten beter te beheersen. 2.5 Publiek geld publiek verantwoordenVeel taken die in de wet geregeld zijn worden door instellingen buiten
het Rijk uitgevoerd. Denk aan onderwijsinstellingen, ziekenfondsen en politieregio's.
Bij elkaar gaat het om 3200 instellingen, die met elkaar ruim € 109
miljard aan gemeenschapsgeld besteden. Wij vinden dat de ministers goed moeten
controleren of de instellingen dit geld rechtmatig uitgeven. De instellingen
moeten zich goed verantwoorden en hun verantwoordingen voorzien van een rechtmatigheidsoordeel
van een accountant.Sinds 2000 inventariseert de Algemene Rekenkamer in hoeverre dit daadwerkelijk
gebeurt. We rapporteren hierover in een reeks rapporten met de titel Verantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een wettelijke
taak.In maart 2004 hebben we het vierde rapport in deze reeks gepubliceerd.
Daarin concludeerden we dat instellingen buiten het Rijk, oftewel «rechtspersonen
met een wettelijke taak» (RWT's) zich inmiddels beter verantwoorden
over de besteding van het publieke geld dat zij beheren, en over de door hen
geleverde prestaties. Ook het toezicht op de RWT's is verbeterd. Maar tegelijkertijd
is een aantal activiteiten op het gebied van wetgeving, verantwoording en
toezicht op RWT's aangehouden in de Staten-Generaal. Er is nog steeds geen
sprake van een goed toezicht dat waarborgt dat ruim € 109 miljard
aan publiek geld ook publiek verantwoord wordt.In zijn reactie op het rapport heeft de minister van Financiën laten
weten dat de ordening van het beleid en de regelgeving rond zelfstandige bestuursorganen
(ZBO's) en RWT's vertraagd lijkt, maar dat het kabinet in de loop van 2004
een standpunt zal formuleren over dat beleid. De interdepartementale werkgroep
«Verzelfstandigde organisaties op rijksniveau» (de werkgroep-Kohnstamm)
heeft het eindrapport voor de zomer naar de Tweede Kamer gestuurd. Een kabinetsstandpunt
wordt begin van 2005 verwacht.Op 19 februari 2004 heeft Tweede-Kamerlid Verburg (CDA) een motie
ingediend met het verzoek aan de regering om voor de zomer (2004) met voorstellen
te komen ter versterking van het toezicht op alle ZBO's. Voor de zomer 2005
komt het kabinet met een nieuwe visie op toezicht.In een achtergrondstudie bij het vierde deel van ons RWT-rapport hebben
we extra aandacht besteed aan het thema «verbreding van de publieke
verantwoording». Steeds meer zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) en
RWT's investeren in andere manieren om de doelmatigheid van hun functioneren,
de kwaliteit van de dienstverlening en het vertrouwen van directe belanghebbenden
te vergroten. Dat doen zij onder andere door gebruik te maken van kwaliteitsinstrumenten
(zoals visitaties en benchmarking), door open oog en oor te hebben voor signalen
uit de omgeving (stakeholderdialoog) en maatschappelijk verantwoord te handelen.2.6 Commissie-DuivesteijnIn september 2004 hebben collegelid Gerrit de Jong en onderzoeker Rogier
Zelle, betrokken bij het Betuwerouteonderzoek uit 2002, gesproken met de Tijdelijke
Kamercommissie Infrastructuurprojecten onder voorzitterschap van Tweede-Kamerlid
Adri Duivesteijn. Deze commissie heeft onderzocht hoe de Tweede Kamer haar
rol bij de besluitvorming over en de controle op de uitvoering van grote infrastructurele
projecten kan verbeteren. Aanleiding voor de uitnodiging om te verschijnen voor de commissie-Duivesteijn
waren de uitkomsten van ons rapportRisicoreservering Betuweroute
en HSL-Zuid van juni 2003. In dit onderzoek, dat is uitgevoerd op
verzoek van de Tweede Kamer, keurdede Algemene Rekenkamer de wijze waarop
deze risicoreservering in de verantwoording van het Infrastructuurfonds was
gepresenteerd af, omdat nergens duidelijk was aangegeven dat het ging om geld
voor de Betuweroute en de HSL-Zuid. Bovendien vonden wij de hoogte van de
risicoreservering onvoldoende onderbouwd. Collegelid Gerrit de Jong heeft
bij commissie-Duivesteijn aangegeven dat de Tweede Kamer moet willen én
kunnen controleren. De Kamer moet, zo betoogde hij, informatie over de voortgang
van grote projecten die niet aan de Procedureregeling Grote Projecten, voldoet
niet meer accepteren. Hij wees daarbij op de conclusies uit het eerder (juni
2002) verschenen Rekenkamerrapport Informatievoorziening
grote projecten. Daarin stond dat de organisatie van de departementen
niet voldoende is toegesneden op goede informatievoorziening aan de Tweede
Kamer. De geleverde informatie voldoet vaak niet aan de eisen die zijn vastgelegd
in de Procedureregeling Grote Projecten.Op 15 december 2004 heeft de commissie-Duivesteijn haar bevindingen
gepubliceerd en onder meer de volgende aanbevelingen gedaan:• De Tweede Kamer moet een eigen onderzoeksbureau krijgen dat de
voortgang van grote projecten kan volgen; daartoe moeten de taken van de Commissie
voor de Rijksuitgaven worden versterkt.• De Tweede Kamer moet aan het begin van het traject grote projecten
kunnen goed- of afkeuren; de Tweede Kamer moet dus een grotere rol krijgen
in het beginstadium van de besluitvorming en moet daarbij gebruikmaken van
een nieuw toetsingskader.• Het geldende spreekverbod van ambtenaren moet worden opgeheven,
waardoor Kamerleden in hun zoektocht naar informatie weer en meer contact
kunnen hebben met ambtenaren.• Er moet een nieuw protocol komen voor de informatie-uitwisseling
tussen ministeries en Kamer om te voorkomen dat de Kamer wordt overladen met
onbenullige informatie en belangrijke informatie wordt onthouden.De commissie wierp verder de vraag op of de Grondwet wellicht moet worden
aangepast om de regering een actievere informatieplicht aan het parlement
op te leggen.In verschillende rapporten heeft de Algemene Rekenkamer eerder gewezen
op het belang van een goede informatievoorziening over opzet, voortgang en
kostenbeheersing van grote projecten. 3 ONDERZOEK NAAR HET PRESTEREN VAN DE OVERHEIDDe Algemene Rekenkamer onderzoekt niet alleen jaarlijks
of het financieel beheer en het materieelbeheer van de ministeriesrechtmatigis verlopen. Zij doet
ook onderzoek naar dedoelmatigheidendoeltreffendheidvan het gevoerde beleid: is het zonder verspilling uitgevoerd en
heeft het opgeleverd wat het moest opleveren? In de Comptabiliteitswet 2001
is geregeld dat wij onderzoek kunnen doen bij het Rijk en bij instellingen
die een publieke taak uitvoeren. Daarnaast mogen we bij instellingen die een
subsidie, lening of garantie van het Rijk ontvangen controleren of deze doelmatig
en doeltreffend worden beheerd en besteed.Met deze activiteiten wil de Algemene Rekenkamer bijdragen
aan het verbeteren van de prestaties van de overheid en aan de effectiviteit
van het beleid. We richten onze onderzoeken op onderwerpen waarbij basisvoorzieningen
voor de burger in het geding zijn. Onze prioriteiten zijn: publieke voorzieningen,
veiligheid en duurzame ontwikkeling.Dit hoofdstuk beschrijft een aantal onderzoeken die
wij op dit terrein in 2004 hebben gepubliceerd.Publieke voorzieningenOnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdZorg voor verslaafden29 66016 juni 200416 juni 2004645 761  Bemiddeling en reïntegratie van werklozen29 855december 20043 november 2004542553Opvang zwerfjongeren 200430 009december 200420 december 20042057Totaal   1 2071 3711 Het aantal dagen dat in totaal in 2004 en voorgaande jaren
aan de desbetreffende projecten is besteed.Veiligheid OnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdBeveiliging militaire objecten29 4304 februari 20044 februari
2004200256 Convenanten uitgaansgeweld29 66116 september 200417 juni 2004430697 Totaal   6309531 Het aantal dagen dat in totaal in 2004 en voorgaande jaren
aan de desbetreffende projecten is besteed. Duurzame ontwikkeling OnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdGroene stroom29 6309 juni 20049 juni 2004482486 Totaal   482486Overige doelmatigheidsonderzoeken OnderwerpTweede KamernummerPublicatiedatumKosten in dagen1  geplandgerealiseerdgeplandgerealiseerdBeslistermijnen, waar blijft de tijd?29 49525 maart 200431 maart 2004202222Totaal   2022223.1 Groene stroomIn oktober 2004 hebben we een rapport uitgebracht over «groene stroom»:
elektriciteit die is opgewekt uit windenergie, zonne-energie, waterkracht
of biomassa. Met de stimulering van groene stroom is voor de periode 1999–2007 € 2,7
miljard gemoeid.De doelen van het groenestroom-stimuleringsbeleid zijn, zo bleek uit het
onderzoek, door de jaren heen niet consistent. De ene keer is er een consumptiedoelstelling
geformuleerd («in 2005 moet 6% van de in Nederland gebruikte elektriciteit duurzaam zijn opgewekt»), de andere
keer een productiedoelstelling («in 2020 moet 17% van de in Nederland geproduceerde elektriciteit duurzaam zijn opgewekt»),
dan weer een doelstelling die in het midden laat of het gaat om consumptie
of productie («in 2010 moet 9% van de elektriciteit
in Nederland duurzaam zijn opgewekt»). Of deze doelen gehaald worden,
is lang niet zeker. Doordat in 2003 de fiscale stimulering van groene stroom
is afgeschaft, zou de vraag naar groene stroom namelijk wel eens kunnen stagneren –
wat nu juist niet de bedoeling is. De regeling die voor de fiscale stimulering
in de plaats is gekomen, blijkt bovendien niet waterdicht.Ten slotte is er de positie van de klant: deze krijgt onvoldoende informatie
over de groene stroom die hij afneemt. Er is nog geen wettelijke plicht voor
energieleveranciers om zich te verantwoorden over de samenstelling van de
geleverde groene stroom.Tijdens het onderzoek hebben we goed en veelvuldig contact gehouden met
het Ministerie van Economische Zaken (EZ). Daarmee hebben we bereikt dat er
vóór de publicatie van het rapport al verbeteringen werden doorgevoerd.
Zo heeft de minister van EZ al eind 2003 de inconsistente doelformuleringen
bij de Europese Commissie onder de aandacht gebracht. De Commissie heeft daarop
de gewenste duidelijkheid verschaft: de EU-doelstellingen richten zich op
het verbruik van groene stroom; landen mogen geïmporteerde stroom daarbij
meetellen, mits het exporterende land daarvoor toestemming geeft. Daarmee
is dus helder hoe de doelrealisatie moet worden gemeten.In zijn reactie op het onderzoek heeft de minister van EZ laten weten
dat hij erop vertrouwt dat het Nederlandse doel van 9% groene stroom in 2010
nog steeds haalbaar is. Hij vindt het niet verstandig om op korte termijn
onderzoek te doen naar een zogenoemd «verplichtingenstelsel».
Wij hadden dat juist aanbevolen. Zo'n onderzoek zou duidelijk moeten maken
of het zinvol is een stelsel in te voeren dat producenten, leveranciers of
verbruikers verplicht een bepaald aandeel groene stroom te produceren, te
leveren en af te nemen. De minister heeft onze aanbeveling om dit te laten
onderzoeken niet overgenomen. Maar misschien gebeurt het alsnog, want de Tweede
Kamer heeft zich in een Algemeen Overleg met de minister op 27 oktober
2004 aangesloten bij onze aanbeveling.Wel heeft de minister een andere belangrijke aanbeveling uit ons rapport
overgenomen: stroomleveranciers zullen worden verplicht om aan te geven hoeveel
groene stroom van welk type (zon, wind, biomassa, import) er is geleverd.3.2 Convenanten uitgaansgeweldDe Algemene Rekenkamer heeft in juni 2004 een rapport gepubliceerd over
de convenanten die gemeenten samen met andere partijen hebben opgesteld om
uitgaansgeweld te voorkomen. Belangrijke vraag in het onderzoek was of het
aantal geweldsincidenten in gemeenten daalt door de aanwezigheid van convenanten.
In 1999 telde Nederland 75 gemeenten (met meer dan 25 000 inwoners) met
een «Convenant Veilig Uitgaan».De convenanten blijken geen aantoonbaar effect te hebben op het aantal
geweldsincidenten. Wel zijn ze positief voor de samenwerking op lokaal niveau.
Ook blijkt dat bepaalde kenmerken van een convenant een gunstig effect hebben
op het aantal geregistreerde lichte geweldsincidenten in uitgaansgebieden.
Daarbij gaat het onder meer om de inzet van «overig toezicht»,
zoals bijvoorbeeld door particuliere beveiligingsorganisaties of zogenoemde
«sus-ploegen».Wij hebben de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Justitie aanbevolen om het belang van het verrichten van evaluaties
van convenanten onder de aandacht te brengen van betrokkenen. Dit omdat inzicht
in de resultaten van de samenwerking een bijdrage kan leveren aan de vergroting
van de veiligheid in uitgaansgebieden. Bovendien kunnen de ministers de resultaten
van dit onderzoek gebruiken bij verder onderzoek naar het effect van beleid.In hun reactie op het rapport erkennen de ministers het belang van het
meten en registreren van uitgaansgeweld. Maar zij zien hierbij vooral een
rol weggelegd voor het lokale niveau.De Raad van Hoofdcommissarissen en het Korpsbeheerdersberaad benadrukken
in hun reactie vooral het belang van de regierol van gemeenten.De informatie over de gemeenten die in het onderzoek betrokken zijn, is
terug te vinden op onze website (www.rekenkamer.nl). Er is per gemeente aangegeven
of de thema's in de convenanten voorkomen en hoe vaak.3.3 Bemiddeling en reïntegratie werklozenIn november 2004 hebben we een onderzoek uitgebracht naar de reïntegratie
van werklozen die een uitkering op grond van de Werkloosheidswet (WW) krijgen.De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) streeft ernaar
om werklozen zo nodig met ondersteuning aan het werk te krijgen. Het Centrum
voor Werk en Inkomen (CWI) verstrekt uitkeringen aan werklozen en begeleidt
hen bij het vinden van werk. Als dit na een half jaar nog niet gelukt is,
gaat de cliënt over naar het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV). Dat zorgt voor een reïntegratietraject, dat verzorgd wordt door
private reïntegratiebedrijven.Uit ons onderzoek blijkt dat niet duidelijk is wat het CWI en het UWV
precies doen voor werklozen en of dankzij hun inspanningen werklozen aan een
baan worden geholpen. Het CWI registreert de activiteiten voor werklozen niet
en de uitstroomcijfers maken niet duidelijk of uitgeschreven werklozen inderdaad
werk hebben gevonden. Ruim de helft van de onderzochte vestigingen geeft aan
dat zij te weinig capaciteit en tijd hebben voor bemiddeling.Het UWV slaagt er nog niet in cliënten tijdig aan een reïntegratietraject
te helpen. In 2003 gold dit voor 59% van de mensen die na een jaar nog geen
baan hadden gevonden. Ook bij het UWV schieten de registraties tekort.Hoewel het uitgangspunt is dat de werkloze zelf verantwoordelijk is voor
het vinden van een baan, is bij zowel het CWI als het UWV de inbreng van de
cliënt beperkt.Wij hebben in ons rapport het CWI en het UWV aanbevolen om samen met gemeenten
een cliëntvolgsysteem op te zetten om meer zicht te krijgen op de resultaten
van hun bemiddelings- en reïntegratieactiviteiten. De minister van SZW
hebben we geadviseerd om beter gebruik te maken van de mogelijkheden die hij
heeft om het CWI en het UWV aan te sturen. Hiervoor is een voorwaarde dat
hij zich een breder beeld vormt van de uitvoering.De bewindspersonen van SZW hebben in hun reactie op het rapport laten
weten dat er volgens hen wel degelijk enig inzicht bestaat in de resultaten
van hun beleid.Het CWI vindt dat het «evident» is dat de CWI-dienstverlening
bijdraagt aan het vinden van een baan. Mede door externe factoren is het volgens
het CWI echter niet realistisch om een causaal verband te leggen tussen de
inspanningen van het CWI en het resultaat. Niettemin vindt het centrum een
betrouwbare registratie van klantenstromen en resultaten belangrijk.Het UWV heeft laten weten dat het zich realiseert dat de cliënt nog
niet centraal staat. Het instituut werkt aan een model dat inzicht moet geven
in de effectiviteit.Begin 2005 heeft de vaste Kamercommissie Sociale Zaken over ons rapport
vergaderd. De kamerleden missen een gevoel van urgentie bij de bewindspersonen
en zijn van mening dat de minister zich een beter beeld van de uitvoering
moet vormen. De verantwoordelijkheid voor de problemen in de uitvoering doorschuiven
naar CWI en UWV vindt men te gemakkelijk. De minister van SZW geeft aan dat
een relatie tussen resultaat en inspanningen op het terrein van bemiddeling
en reïntegratie moeilijk te leggen is. De minister acht het van belang
dat het functioneren van de keten helder en transparant is en dat CWI en UWV
doen wat ze moeten doen. Hij is echter niet procesverantwoordelijk en stuurt
alleen op resultaten. De minister heeft toegezegd de prestatie-indicatoren
waarmee CWI en UWV zich verantwoorden verder uit te zullen werken en geeft
aan dat er ook prestatie-indicatoren voor de gehele keten worden ontwikkeld.
Hij onderkent het belang van ketensamenwerking en samenwerking op regionaal
niveau; daar is volgens hem de winst te behalen. 3.4 Beveiliging militaire objectenIn januari 2004 hebben we een rapport uitgebracht over de beveiliging
van militaire objecten. Deze beveiliging is uiteraard van groot belang. Aanslagen
op bijvoorbeeld commando- of computercentra en wapensystemen kunnen immers
de Defensieorganisatie verlammen. Bovendien beschikt Defensie over grote voorraden
wapens, munitie en springstoffen, die niet in verkeerde handen mogen komen.De belangrijkste conclusie van het onderzoek is dat de opzet van de gekozen
systematiek van beveiliging in het algemeen goed is, maar dat de uitvoering
in de praktijk daarbij achterbleef. En dat leverde risico's op. Zes van de
negentien onderzochte militaire objecten voldeden tijdens het onderzoek niet
aan de eisen die aan de fysieke beveiliging gesteld mogen worden. Bovendien
kon niet-gescreend personeel kennisnemen van vertrouwelijke informatie. De
Defensieorganisatie liep hier grote risico's, omdat gewichtige belangen van
de Staat in het geding waren.Wij hebben in ons rapport de minister van Defensie aanbevolen ervoor te
zorgen dat de fysieke beveiliging van militaire objecten in de praktijk goed
wordt uitgevoerd. Met het oog op de ernst van de bevindingen had de Defensieorganisatie
vooruitlopend op de formele afronding van het onderzoek al maatregelen genomen,
die in het rapport zijn vermeld.Bij de publicatie van het rapport heeft de minister van Defensie ook een
eigen onderzoek aangekondigd. De Algemene Rekenkamer begint in mei 2005 een
vervolgonderzoek om te bezien wat er in de tussentijd is gebeurd.3.5 Debat Eerste Kamer en regering over Tussen beleid
en uitvoeringHet Rekenkameronderzoek Tussen beleid en uitvoering dat we in 2003 publiceerden, stond ook in 2004 hoog op de agenda
van politici, beleidsmakers en beleidsuitvoerders. Voor de Eerste Kamer was
het rapport in september 2004 aanleiding voor een debat met de bewindspersonen
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de noodzaak om de uitvoering
van het beleid steviger in het beleids- en wetgevingsproces te verankeren.
Naar aanleiding hiervan zijn twee Kamerbrede moties van de Eerste-Kamerleden
Van Thijn en Bemelmans-Videc aangenomen. Van Thijn verzocht de regering om
ook de uitvoerders van het beleid in de eerste fase van het wetgevingsproces
te betrekken. De motie van Bemelmans-Videc ging in op de noodzaak om maatschappelijke
effectiviteit tot een speerpunt te maken in de onderzoeks- en handhavingsactiviteiten
van inspecties en andere toezichtsorganen. 4 PROJECTEN IN BINNEN- EN BUITENLANDDe Algemene Rekenkamer wil een bijdrage leveren aan
goed openbaar bestuur. Dat doen we door kennis uit te wisselen en samen te
werken met anderen in binnen- en buitenland. We bieden provincies en gemeenten
onze kennis en ervaring aan bij het oprichten van lokale en provinciale rekenkamers.
Via onze lidmaatschappen van verenigingen van rekenkamers nemen we deel aan
verschillende bijeenkomsten en werkgroepen over bepaalde thema's. Ook ondersteunen
we rekenkamers in ontwikkelingslanden.Dit hoofdstuk beschrijft een aantal van deze activiteiten.4.1 Lokale rekenkamersDe Gemeentewet verplicht gemeenten in 2006 een rekenkamer of rekenkamerfunctie
te hebben. Voor de provincies geldt deze verplichting al sinds 1 januari
2005. De Algemene Rekenkamer heeft ook in 2004 gemeenten en provincies ondersteund
bij het opstarten van deze lokale rekenkamerfuncties, door haar kennis en
ervaring in te zetten. Voor gemeenteraadsleden, burgemeesters, wethouders,
leden van rekeningencommissies, griffiers en betrokken ambtenaren organiseren
we op verzoek een workshop.Overzicht activiteiten in 2004: Workshop Rucphen Workshop Cuijk Workshop Bergen op Zoom Workshop Beemster Workshop Rijnwoude Workshop Zundert Workshop vier randstedelijke provincies: Flevoland, Noord-Holland,
Zuid-Holland en Utrecht Rekenkamer Amsterdam Rekenkamer Venlo Bijdrage aan de Dag van de Lokale Rekenkamer De Algemene Rekenkamer verzorgt het secretariaat van de Nederlandse Vereniging
van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). Collegelid Gerrit de Jong
zit in het bestuur. 4.2 Waar is de Algemene Rekenkamer actief?Internationale samenwerkingsprojectenDe stippen op deze wereldkaart laten zien waar de Algemene Rekenkamer
wereldwijd actief is. Een aantal activiteiten zoals lidmaatschappen van internationale
organisaties komen direct voor rekening van de Algemene Rekenkamer. We ondersteunen
zusterinstellingen en verrichten – op verzoek – buitenlandse activiteiten.
Deze worden bekostigd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking
en het Ministerie van Economische Zaken of door internationale organisaties
zoals de Wereldbank en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO). Het capaciteitsbeslag van deze activiteiten op de organisatie is ongeveer
5%. Niet-extern gefinancierde buitenlandprojecten Institutionele verplichtingenActies / productenKosten in dagen  geplandgerealiseerdLidmaatschappenActieve
deelname aan vergaderingen, bijdrage aan ontwikkeling methoden en technieken
en informatie-uitwisseling340527 Bezoeken Organisatie
en deelname in- en uitgaande bezoeken (bestuurlijk en ambtelijk)35103 InformatieverzoekenBehandeling
van in- en uitgaande informatievragen van en aan zusterinstellingen2078INCOSAI (International Congress of Supreme Audit
Institutions) 2004 Boedapest Voorbereiding en
deelname driejaarlijks wereldcongres van de INTOSAI (International Organisation
of Supreme Audit Institutions)85100 HOAP (Harmonisation in Overseas Audit Practices) Gezamenlijk onderzoek met de Noorse en Britse
rekenkamer8068 Environmental AuditingDeelname aan INTOSAI/EUROSAI-werkgroep10085 EUROSAI Congres 2005Voorbereiding deelname aan Europees congres 2005150103Externe controle UnescoVerwerving functie externe controleur4010 Midden-Amerika i.s.m Universiteit UtrechtOndersteuning van een aantal rekenkamers in Midden-Amerika152 Ontwikkelingssamenwerking/externe controleurschappenAdvisering bij en verwerving van nieuwe samenwerkingsprojecten
en externe controleurschappen7081Nota Buitenlandbeleid 2004–2009Formulering van het buitenlandbeleid4046 Ondersteuning en beheerDiverse reguliere activiteiten ter ondersteuning van
de uitvoering van het buitenlandbeleid235251Totaal 1 2101 454In de onderstaande tabellen staan onze extern gefinancierde projecten.
De uitgaven hebben betrekking op activiteiten in het jaar 2004. De ontvangsten
zijn gerealiseerd in 2004, maar hebben betrekking op activiteiten uitgevoerd
in 2004 én voorgaande jaren. De ontvangsten in 2004 zijn daardoor veelal
hoger dan de uitgaven. Ondersteuning zusterorganisaties ZusterorganisatiesActies / productenUitgaven*OntvangstenINTOSAI Development Initiative (IDI) 2Ontwikkeling van de trainingscapaciteiten rekenkamers van Engelssprekende
Afrikaanse landen21 15017 377 INTOSAI Development Initiative (IDI) 3Vervolg op IDI 278 824 80 907 Sri LankaOndersteuning
inlopen achterstand in ontwikkeling op gebied van goed bestuur en comptabele
wet- en regelgeving55 57060 000 RwandaOndersteuning van
de Rwandese rekenkamer bij het ontwikkelen van haar rechtmatigheids- en doelmatigheidsonderzoek69 795154 502 Bulgarije BridgingOndersteuning
Bulgaarse rekenkamer 17 32520 233Bulgarije TwinningGezamenlijk
project met de National Audit Office (UK) ter ondersteuning van de Bulgaarse
rekenkamer0,0080 604 LetlandBegeleiding bij
voldoen aan eisen van de Europese Unie aan toetreders109 715167 782Letland IISamen met National
Audit Office (UK) versterken van Letse State Audit Office7 9320,00 Sigma / MacedoniëGeven van seminar in Macedonië13 42512 256Kosovo SigmaOndersteuning bij oprichting van een rekenkamer in Kosovo1 0352 518  374 770596 180* Personeelskosten en reis- en verblijfkosten betaald in 2004Audits bij internationale organisaties Internationale organisatiesActies / productenUitgaven*OntvangstenUnmik/Kosovo 2001Externe
controle van het VN/EU-budget 20011 931159 5945 Unmik/Kosovo 2002–2003Externe controle van het VN/EU-budget 2002–2003292 220355 298  294 151514 892* Personeels- , reis- en verblijfkosten betaald in 20044.3 Rekenkamers uit hele wereld vergaderen in BoedapestIn Boedapest vond in oktober 2004 het achttiende International Congress
of Supreme Audit Institutions (INCOSAI) plaats. Dit congres wordt eens in
de drie jaar gehouden. Meer dan 150 rekenkamers waren vertegenwoordigd. De
hoofdthema's van het congres waren: (1) meer samenwerking tussen nationale
rekenkamers, en (2) coördinatie van controleactiviteiten tussen de nationale
rekenkamers en de regionale of lokale rekenkamers. Verder stond
op de congresagenda de strategische koers van de wereldorganisatie van rekenkamers
(INTOSAI) voor de komende vijf jaar. Het congres bepaalde de volgende speerpunten:• gezamenlijke controlestandaarden verder ontwikkelen;• institutionele ontwikkeling van rekenkamers;• kennisuitwisseling tussen rekenkamers verbeteren;• de ontwikkeling van Intosai tot een model internationale organisatie.De delegatie van de Algemene Rekenkamer heeft voor de thema's «samenwerking»
en «coördinatie controleactviteiten» een bijdrage geleverd
door middel van landennotities. Daarin hebben we de situatie in ons land beschreven,
maar ook onze mening over deze onderwerpen verwoord.Verder hebben we het congres geïnformeerd over hoe ver de rekenkamers
individueel gevorderd zijn met het invoeren van de aanbevelingen over fraude
en corruptie die tijdens het Intosai-congres van 1998, in Uruguay, waren aangenomen.
Uit de evaluatie kwam naar voren dat de rekenkamers alle Uruguay-aanbevelingen
nuttig vinden voor het bestrijden van fraude en corruptie. Maar het implementeren
van de aanbevelingen vergt wel de nodige tijd. De Algemene Rekenkamer heeft
aangeboden om twee aanbevelingen in het bijzonder, namelijk de uitwisseling
van ervaringen tussen rekenkamers op dit gebied en een goed personeelsmanagementbeleid
voor eerlijke en competente mensen in overheidsdienst, de komende drie jaar
te blijven monitoren.4.4 Afstemming presidenten van Europese rekenkamers en
de Europese RekenkamerDe presidenten van rekenkamers in de Europese Unie komen jaarlijks bijeen.
Sinds 1978 neemt ook de president van de Europese Rekenkamer aan dit zogenoemde
Contactcomité deel. Deze vergadering is bedoeld als platform voor rekenkamers
om informatie uit te wisselen over het financieel management van de Europese
Unie en de rol van de nationale rekenkamers en de Europese Rekenkamer daarbij.
Een van de bestaansgronden voor dit overleg is terug te vinden in artikel
248 (lid 1) van het EU-Verdrag. Daarin staat dat de controle in de lidstaten
(door de Europese Rekenkamer) gebeurt in samenwerking met de nationale controle-instanties –
of, als de rekenkamers niet over de juiste bevoegdheden beschikken, met de
bevoegde nationale diensten. De Europese Rekenkamer en de nationale controle-instanties
van de lidstaten werken samen, met behoud van hun onafhankelijkheid.Binnen het Contactcomité wordt gediscussieerd over de wijze waarop
het functioneren van dit platform verder kan worden geprofessionaliseerd.
Concrete aanleiding is de uitbreiding van het Contactcomité met tien
nieuwe leden vanwege hun toetreding tot de Europese Unie. In december 2004
heeft het Contactcomité afgesproken zich te willen ontwikkelen van
een informatieplatform naar een entiteit die een bijdrage levert aan het verbeteren
van het financiële management van de Europese Unie. Om deze ontwikkeling
te sturen, zal in 2005 onder meer gewerkt worden aan een missie. Verder komen
er een secretariaatsfunctie en beleid voor de externe communicatie van het
Contactcomité. 4.5 Externe controle KosovoSinds 2001 is de Algemene Rekenkamer extern controleur voor de United
Nations Interim Administrations in Kosovo (UNMIK). We werken samen met de
Verenigde Naties en Support for Improvement in Governance and Management (SIGMA)
aan de oprichting van een Kosovaarse rekenkamer, die zelf de controles op
de financiële verantwoordingen van de Kosovaarse autoriteiten gaat uitvoeren.
Kosovo is een land dat net een oorlog achter de rug heeft. Het onvermijdelijke
gevolg was dat van grote delen van de financiële verantwoordingen over
1999 en 2000 de rechtmatigheid niet vaststaat. Toch is er in 2000 vooruitgang
geboekt. In 2004 is het rapport over 2001 verschenen, ook daarin hebben we
weer verbeteringen geconstateerd. De Algemene Rekenkamer controleert ook de
jaren 2002 en 2003. We hopen in 2005 deze verantwoordelijkheid over te dragen
aan de Kosovaarse rekenkamer.4.6 Controleaanpak voor ontwikkelingshulpSinds 2000 ontwerpt de Algemene Rekenkamer samen met de rekenkamers van
Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Finland een aanpak voor
de controle op gelden voor ontwikkelingshulp. Dit project heet «Harmonisation
of Overseas Audit Practice» (HOAP).In november 2004 heeft de Algemene Rekenkamer samen met de Noorse en Britse
rekenkamer een pilotonderzoek uitgevoerd naar de besteding van de onderwijsgelden
2003 in Zambia. Doel van de pilot was kijken of de opzet van de review in
de praktijk uitvoerbaar en toereikend is. Dit bleek het geval. De rekenkamers
kunnen steunen op de werkzaamheden van de Zambiaanse rekenkamer. Deze uitkomst
biedt perspectief voor verdere reductie van de administratieve lastendruk
van alle participanten door de verdere ontwikkeling van de gezamenlijke controleaanpak.4.7 RwandaDe Rwandese rekenkamer, in 1998 opgericht om de overheidsuitgaven in Rwanda
te controleren, is volop in ontwikkeling en krijgt daarbij steun en advies
van haar Nederlandse en Zweedse zusterinstellingen. De Algemene Rekenkamer
adviseert haar over zaken als de opzet en uitvoering van het rechtmatigheidsonderzoek,
communicatie en personeelsbeleid, en begeleidt de Rwandese rekenkamer bij
haar eerste schreden op het pad van het doelmatigheidsonderzoek. In de zomer
van 2004 brachten twee communicatiemedewerkers van de Rwandese rekenkamer
een bezoek aan Nederland. Zij presenteerden hun interne en externe communicatieplannen
en de website die toen net «in de lucht» was (www.oag.gov.rw).
Zij volgden cursussen over schrijfvaardigheid, de omgang met de media en de
relatie met het parlement. In december was de nieuwe president van de Rwandese
rekenkamer, Evelyn Rutagwenda, in Nederland voor een vergadering van de stuurgroep
die de koers van het samenwerkingsproject bepaalt. 5 BEDRIJFSVOERINGWe vinden het belangrijk om voortdurend te investeren
in de kwaliteit van onze medewerkers. Ook streven we ernaar om de efficiëntie
en effectiviteit van ons werk steeds verder te vergroten. Daarbij willen we
voldoen aan de eisen waar we anderen op beoordelen. Veel activiteiten, zoals
opleidingen en interne communicatie, zijn niet gebonden aan één
jaar, maar lopen door. Ze zijn bedoeld als ondersteuning om ons werk zo goed
mogelijk uit te kunnen voeren.In dit hoofdstuk verantwoorden we ons over onze bedrijfsvoering
en lichten we enkele projecten nader toe.5.1 Mededeling bedrijfsvoeringOok in 2004 heeft de Algemene Rekenkamer zich ingespannen om te voldoen
aan de eisen die rijksbreed aan het financieel beheer, het materieelbeheer
en de administraties worden gesteld.De beschrijvingen van de maatregelen van administratieve organisatie en
interne controle op het punt van financieel en materieelbeheer en personeelsmanagement
en de mandateringsregelingen zijn verbeterd en geactualiseerd.Met nieuwe aanpassingen in de planning- en controlcyclus en de invoering
van Artemis als het centrale systeem voor planning- en tijdverantwoording
is de informatievoorziening over prestaties verder verbeterd.In een intern onderzoek is bijzondere aandacht geschonken aan de naleving
van de interne regels voor het aangaan van contracten, het openen van verplichtingen
en het tijdig betalen van facturen.Dit onderzoek leidde onder meer tot de conclusie dat de beheersing van
het betaalproces versterking behoeft. De doorlooptijd vanaf het moment van
binnenkomst van facturen tot het moment van betalen bleek in 2004 in veel
gevallen te lang te zijn, gemeten naar onze eis dat facturen twee dagen voor
het aflopen van de krediettermijn moeten zijn betaald. Veel facturen zijn
te laat betaald, zonder dat daarvoor geldige redenen waren. Maatregelen ter
versterking van de beheersing van het betaalproces zijn inmiddels in voorbereiding.Hiermee rekening houdend geeft de Algemene Rekenkamer de volgende Mededeling
af:Mededeling over de bedrijfsvoeringAlgemene RekenkamerJaar 2004De Algemene Rekenkamer verklaart hierbij als volgt:In het verslagjaar is, uitgaande van onder meer de «Baseline financieel
en materieelbeheer», op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan
het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties
van de Algemene Rekenkamer. Een en ander heeft in het verslagjaar geresulteerd
in beheerste bedrijfsprocessen. In 2005 zal bijzondere aandacht worden geschonken aan versterking van
de beheersing van het betaalproces van facturen.drs. Saskia J. Stuiveling,presidentjhr. mr. W.M. de Brauw,secretaris5.2 FinanciënDe Algemene Rekenkamer wordt betaald van gemeenschapsgeld en legt daarover
verantwoording af. De Algemene Rekenkamer dient haar ontwerpbegroting in bij
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Samen met alle
andere begrotingen dient het kabinet deze in bij de Staten-Generaal. Deze
behandelt het begrotingshoofdstuk II-B «Overige Hoge Colleges van Staat»,
waarvan onze organisatie deel uitmaakt.Ook de Algemene Rekenkamer wordt gecontroleerd op de rechtmatigheid van
haar uitgaven. De controlestructuur is als volgt: wij benoemen een interne
accountant, die de jaarrekening en het gevoerde financieel beheer over een
jaar controleert. De interne accountant rapporteert aan het Audit Committee
van de Algemene Rekenkamer. De auditdienst van het Ministerie van BZK gebruikt
deze bevindingen, doet eventueel aanvullende controle en rapporteert aan de
minister.Voor de komende jaren ziet ons beeld voor uitgaven en ontvangsten er ongeveer
zo uit. Begroting20032004200520062007Uitgaven26 33726 73626 18025 53325 533Ontvangsten1 2171 2171 2171 2171 217In het kader van de taakstellingen van de kabinetten-Balkenende ziet de
Algemene Rekenkamer zich geconfronteerd met afnemende budgetten.Voor de uitvoering van onderzoek naar niet-financiële beleidsinformatie
hebben we voor de jaren 2006 tot en met 2009 een claim ingediend van € 400 000.5.3 PersoneelIn 2004 zijn we geconfronteerd met het plotselinge overlijden van Loek
Schlaman, een zeer gewaardeerde collega. Hij was senior-onderzoeker bij bureau
OCW.VacaturestopIn 2003 is afgesproken dat vacatures zoveel mogelijk intern (of niet)
zouden worden vervuld. In september 2004 hebben we besloten om de personeelsformatie
van 321 fte met 26,5 fte terug te brengen naar 294,5 fte. Hierdoor wordt de
verdeling van het budget over personeel en materieel evenwichtiger. Een aantal
medewerkers heeft aangegeven gebruik te gaan maken van de regeling prepensioen,
de zogeheten «Remkes-regeling». Formatie en gemiddelde bezetting  200220032004College3,03,03,0 Secretaris1,01,01,0Onderzoeksdirecties231,4234,6215,0Stafdirecties85,682,475,5 Totale formatie321,0321,0294,5 Gemiddelde bezetting312,0312,0300,0Formatie en gemiddelde bezetting 2002, 2003 en 2004In-, door- en uitstroom (mensen)  200220032004StreefwaardeInstroom4885–Doorstroomnbnb1560Uitstroom401820–De personeelsomvang is afgenomen van 358 medewerkers in 2002 naar 334
in 2004. De verdeling vrouwen (46%) en mannen (54%) bleef gelijk. Dat geldt
ook voor de verdeling van de loonschalen over vrouwen en mannen.Vrouwen en mannen in dienst bij de Algemene Rekenkamer  200220032004Vrouwen164155153Mannen194185181Bezetting loonschalen vrouwen en mannen 2004 (exclusief
college)Leeftijdsopbouw vrouwen en mannen 2004Gemiddelde leeftijd, deeltijd, voltijd en gemiddeld aantal
dienstjaren  leeftijddeeltijdvoltijddienstjarenVrouwen41100538,7Mannen464513613,9Ziekteverzuim 1–7 werkdagen 8–42 werkdagen > 42 werkdagen % incl. zwangerschap % excl. zwangerschap Streefwaarde Algemene Rekenkamer (excl.
zwangerschap) Streefwaarde
Rijk (excl. zwangerschap) 53861295.454.534,36,7Opleidingskosten opleidingen200220032004Begroting535 000618 000593 000Uitgaven519 000457 000540 000MedewerkerstevredenheidsonderzoekEind 2004 hebben we een medewerkerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd.
Doel van het onderzoek is de tevredenheid van de medewerkers op tal van onderwerpen
zoals personeelsbeleid, werkomgeving, stijl van leidinggevenden, communicatie
en informatie te meten. Het onderzoek was een vervolg op een eerste meting
van twee jaar eerder. Net als in het eerste onderzoek was 83% van de respondenten
(zeer) tevreden, 12% neutraal en 5% ontevreden met het werken bij de Algemene
Rekenkamer. Net als in 2002 was de respons in 2004 hoog, namelijk 74%. De
resultaten van het onderzoek worden gebruikt om verbeteringen door te voeren
binnen onze organisatie.PersoneelsinzetWe maken onderscheid tussen directe en indirecte activiteiten. Directe
activiteiten zijn alle werkzaamheden die leiden tot een extern product en
het monitoren van de beleidsterreinen. Alle overige activiteiten noemen we
indirect. Verdeling directe en indirecte activiteiten percentage
van de beschikbare capaciteitDirect: Alle activiteiten inclusief monitoring die leiden tot een extern
productIndirect: Alle overige activiteitenDe activiteiten kunnen ook worden onderverdeeld naar algemene en reguliere
werkzaamheden en projecten. De projecten worden onderverdeeld in onderzoek,
buitenlandactiviteiten en ontwikkelprojecten.Verdeling van soorten werkzaamheden in procenten van de
beschikbare capaciteit Gerealiseerde kosten Werkprogramma 2004  DagenKosten*Algemene activiteiten19 2159 438 408 Reguliere activiteiten13 1656 466 648 Internationale projecten2 6051 279 576Onderzoeksprojecten16 8218 262 475Ontwikkelprojecten2 5281 241 754Uitgaven 26 688 861 Begroting 26 736 000Overschot 47 139* De kosten zijn berekend op circa € 491 per dag 5.4 BeveiligingsprojectBij de bouw van ons pand aan het Lange Voorhout 8 uit 1997 is onvoldoende
rekening gehouden met belangrijke veiligheidseisen. In 2004 is onze toegang
beter beveiligd. Onder leiding van de Rijksgebouwendienst is een aantal bouwkundige
voorzieningen getroffen waardoor het gebouw momenteel weer voldoet aan de
veiligheidseisen.5.5 KwaliteitszorgDe Algemene Rekenkamer heeft de kwaliteit van haar werk hoog in het vaandel
staan. In 2004 zijn verschillende projecten gestart om de kwaliteitszorg rondom
het onderzoeksproces te verbeteren. In het project «Kwaliteitszorg»
is kritisch gekeken naar het onderzoeksproces en onze producten, de rapporten.
Veel medewerkers hebben hiervoor inbreng geleverd. Dit heeft geresulteerd
in een aantal verbetervoorstellen, die in 2005 ingevoerd worden. In 2006 zal
een «peer review» uitgevoerd worden op onze onderzoekspraktijk
door een of meer van onze zusterorganisaties in het buitenland.Ook is er in 2004 aandacht besteed aan het verbeteren van de kwaliteit
van onze aanbevelingen en is de informatievoorziening rond het onderzoeksproces
verbeterd. De informatie uit ons handboek is geactualiseerd, mede ook naar
aanleiding van de nieuwe strategie.5.6 DocumentvolgsysteemEr is in 2004 een nieuw documentmanagementsysteem voor onze organisatie
aangeschaft. Hiermee kon de bestaande archiefsituatie worden verbeterd. Het
nieuwe systeem nummert en behandelt documenten niet alleen apart, maar vormt
ook dossiers. Dat betekent dat inkomende post geregistreerd wordt, dat inzichtelijk
is welke documenten bij elkaar horen, dat duidelijker is in welke fase van
behandeling een document is. Zo is snel duidelijk hoe lang documenten bewaard
moeten worden en wanneer vernietigd. Het archiefbeleid daarvoor is verder
ontwikkeld en er zijn allerlei regels en procedures opgesteld. De invoering
gaat in verschillende fases, waarbij de archivering op centraal niveau, dus
rondom het college, secretaris en directeuren, inmiddels succesvol is afgerond.
De hele organisatie zal in 2005 volgens de nieuwe manier gaan archiveren.5.7 CommunicatieIn de Strategie 2004 – 2009 staat meer dan voorheen onze ambitie
centraal dat ons werk ook leidt tot verbetering van het openbaar bestuur.
Communicatie is een van de instrumenten die een bijdrage kan leveren aan het
effect van ons werk. Onze huisstijl is, na 19 jaar trouwe dienst, aangepast.
Bovendien zijn in 2004 een «Handleiding Rapporteren» en een «Schrijfwijzer»
verschenen, die bij moeten dragen aan heldere, toegankelijke rapporten. Dit
doen we in combinatie met schrijftrainingen en beeldontwikkeling. Interne communicatiemiddelen en -activiteiten CommunicatiemiddelActiviteiten
in 2004Personeelsblad Reken maarVerscheen 9 keer Wekelijkse bulletin Argus voor interne
informatie-uitwisselingVerscheen 60
keer Forum Voorhout: discussiebijeenkomsten
met sprekers van binnen en buiten de organisatieBijeenkomsten over:• aansluiting tussen beleid en uitvoering•
kracht van beelden• kwaliteitszorgRekonomen: economen delen vakkennis binnen Algemene
Rekenkamer• Bijeenkomst (samen met Forum
Voorhout): lezing door prof. dr. Paul de Beer (UvA) over verbanden tussen
arbeid, armoede en welvaart• Interne discussies over mogelijkheden economische
component in onderzoeken.IntranetDe Algemene Rekenkamer wil haar intranet zo breed mogelijk inzetten als
informatie- en communicatiemedium. De medewerkers hebben een efficiënte
manier van elektronisch communiceren hoog op hun verlanglijstje staan. In
2004 is daarom gewerkt aan een vernieuwde vormgeving van het intranet. Het
intranet heet voortaan Kenniskamer. Het is bedoeld als een podium om kennis
binnen de organisatie onderling toegankelijker te maken. Alle medewerkers
krijgen een persoonlijke startpagina die ze zelf kunnen inrichten. Bijvoorbeeld
door veelgebruikte externe links op te nemen of door zich te abonneren op
nieuws over bepaalde onderwerpen. Het wekelijkse nieuwsbulletin Argus gaat
verdwijnen. In plaats daarvan komt een nieuwsrubriek, waar dagelijks nieuwtjes
verschijnen. Het vernieuwde intranet is begin 2005 gelanceerd.Website www.rekenkamer.nlOnze website krijgt een gestage stroom bezoekers, die langzaam groter
wordt. In 2004 steeg het aantal bezoeken van gemiddeld 13 300 tot 14 300
per maand. Een duidelijke piek zagen we in september en oktober, met respectievelijk
17 000 en 16 000 bezoekers. Dit had ongetwijfeld te maken met de
publicatie van een paar rapporten die veel aandacht hebben getrokken, zoals
dat over de personeelskosten van hogere ambtenaren bij het Ministerie van
OCW (9 september), over de geluidsisolatie van woningen rond Schiphol
(15 september), en over fraudebestrijding (30 september).De site voldoet aan de belangrijkste toegankelijkheidseisen voor slechtzienden,
blinden en motorisch gehandicapten.De topvijf van meest geraadpleegde rapporten op onze website in 2004 ziet
er zo uit: 1) EU-trendrapport 2004
(februari 2004)9 800 hits 2) Verantwoording en toezicht
bij rechtspersonen met een wettelijke taak, deel 4 (maart 2004)6 900 hits 3) Opvang zwerfjongeren 2003
(november 2003)7 100 hits 4) Rijk Verantwoord 2003(mei
2004)6 700 hits 5) Beslistermijnen (maart
2004)5 300 hitsHet thema «zwerfjongeren» heeft dit jaar veel belangstelling
gehad. De rapporten Opvang zwerfjongeren 2003, Opvang zwerfjongeren 2004 en de bijlagen bij deze rapporten
(met gegevens van provincies en gemeenten), zijn in 2004 tezamen bijna 14 000
maal geraadpleegd. De EU-trendrapporten zijn ook populair; de edities van
2003 en 2004 scoorden het afgelopen jaar samen ruim 12 000 hits.Onze website bevat behalve onze onderzoeksrapporten ook achtergrondstudies,
handreikingen en stukken over ons eigen functioneren. De volgende vijf werden
in 2004 het meest gedownload: 1) Verbreding publieke verantwoording (maart 2004)5 100 2) Achtergrondstudie bedrijfsvoering (mei 2001)4 2003) Verslag 2003 (maart
2004)3 600 4) Handreiking Meten van doelmatigheid (oktober 2003)3 0005) Strategie 2004–2009 (maart 2004)2 900De echte «evergreen» in dit lijstje is de Achtergrondstudie bedrijfsvoering. Dit stuk trekt al sinds de publicatie
in mei 2001 een gestage stroom belangstellenden.Reacties van burgersJaarlijks komen ongeveer honderd reacties van burgers en organisaties
binnen via een invulformulier op onze website. Deze reacties gaan over uiteenlopende
onderwerpen. Het betreft bijvoorbeeld vragen over rapporten, de werkwijze
van de Algemene Rekenkamer of vacatures. Maar burgers doen ook suggesties
voor te onderzoeken onderwerpen of problemen.Opvallend is dat media-aandacht over onze rapporten vaak leidt tot vragen
van burgers. In 2004 hebben we 35 brieven van particulieren ontvangen. Burgers
melden in brieven soms problemen die ze tegenkomen in het functioneren van
de rijksoverheid. Soms krijgen we ook brieven ter kennisgeving gestuurd. We
proberen alle reacties zo snel mogelijk te behandelen. Op anonieme brieven
kunnen we niet reageren.Activiteiten rond onderzoekWe proberen de effectiviteit van onze onderzoeken te vergroten door telkens
een goede vorm en timing voor onze informatie te kiezen. We schrijven niet
alleen rapporten, maar proberen de inhoud daarvan ook op andere manieren onder
de aandacht te brengen bij onze omgeving. Niet alleen bij onze belangrijkste
klanten, de Tweede Kamer en het kabinet, maar ook bij anderen. In 2004 hebben
Rekenkameronderzoekers bijvoorbeeld weer artikelen voor verschillende tijdschriften,
maar ook voor handboeken en websites van organisaties, geschreven. Bij elk
rapport bieden we aan een presentatie te verzorgen voor de meest betrokken
bewindspersonen en Tweede-Kamercommissies. Onderzoeksteams lichten de resultaten
van het onderzoek ook vaak toe op ministeries of bij betrokken organisaties.
Verder hebben we opgetreden bij congressen, op universiteiten, academies en
dergelijke. Over uiteenlopende onderwerpen als sociale zekerheid, «Andere
overheid» en het toezicht op Europese subsidies zijn we uitgenodigd
bij expertmeetings, klankbordgroepen of rondetafels om vanuit onze onderzoekservaring
een bijdrage te leveren aan goed openbaar bestuur. BIJLAGE Overzicht publicaties 2004De Commissie voor de Rijksuitgaven fungeert als belangrijke
schakel tussen de Algemene Rekenkamer en de vakcommissies van de Tweede Kamer.
Alle rapporten van de Algemene Rekenkamer gaan via deze commissie naar de
betrokken vakcommissie, al dan niet vergezeld van een (besloten) briefing.
Enige tijd na het verschijnen van elk rapport verzamelt de commissie de vragen
die Tweede-Kamerleden aan de Algemene Rekenkamer willen stellen naar aanleiding
van het rapport en geeft ze door aan de Algemene Rekenkamer.Rapporten aan de Regering en Staten-GeneraalBeveiliging militaire objectenPublicatiedatum: 4 februari 2004ISBN: 90 121 0216 2Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 415• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 31 vragen aan en antwoorden van de regering, vastgesteld
16 maart 2004• nr. 4 (herdruk) verslag algemeen overleg op 2 juni 2004EU-trendrapport 2004Publicatiedatum: 12 februari 2004ISBN: 90 121 0215 4Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 430• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportVerantwoording en toezicht bij rechtspersonen met een
wettelijke taak deel 4 en achtergrondstudie Verbreding van de publieke verantwoordingPublicatiedatum: 10 maart 2004ISBN: 90 121 0219 7Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 450• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 motie van de leden Kant en Vendrik over inkomensontwikkeling
van het bestuur van de Autoriteit Financiële Markten in 2005, voorgesteld
25 mei 2004• nr. 4 motie van het lid Mastwijk over het bezoldigingsbeleid voor
bestuurders in de (semi-)publieke sector, voorgesteld 25 mei 2004• nr. 5 (herdruk) verslag algemeen overleg op 29 april 2004• nr. 6 brief (7 juni 2004) van de minister van Financiën
over o.a. de reserves van de Stichting Ziektekosten Verzekering KrijgsmachtVerslag 2003 en Werkprogramma 2004Publicatiedatum: 31 maart 2004Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 496• nr. 1 aanbiedingsbrief• nr. 2 verslag van werkzaamheden van de Algemene Rekenkamer in het
jaar 2003• nr. 3 programma van werkzaamheden van de Algemene Rekenkamer in
2004 Beslistermijnen. Waar blijft de tijd?Publicatiedatum: 31 maart 2004ISBN: 90 121 0222 7Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 495• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportStaat van de beleidsinformatiePublicatiedatum: 19 mei 2004ISBN: 90 121 0221 9Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 550• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportRijk verantwoord 2003Publicatiedatum: 19 mei 2004ISBN: 90 121 0184 0Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 548• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportRapport bij het Jaarverslag 2003Publicatiedatum: 19 mei 2004Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 540• nr. 3 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Huis der Koningin
(I)• nr. 5 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges van
Staat en Kabinetten (II)• nr. 7 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van Algemene
Zaken (III)• nr. 9 Rapport bij het Jaarverslag 2003 Koninkrijksrelaties (IV)• nr. 11 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van Ministerie van Buitenlandse
Zaken en Ontwikkelingssamenwerking (V)• nr. 13 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Justitie (VI)• nr. 15 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII)• nr. 17 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII)• nr. 19 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van de Nationale Schuld
(IXA)• nr. 21 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Financiën (IXB)• nr. 23 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Defensie (X)• nr. 25 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI)• nr. 27 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Verkeer en Waterstaat (XII)• nr. 29 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Economische Zaken (XIII)• nr. 31 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV)• nr. 33 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV)• nr. 35 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI)• nr. 37 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Infrastructuurfonds
(A)• nr. 39 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Gemeentefonds (B)• nr. 41 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Provinciefonds
(C)• nr. 43 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Fonds Economische
Structuurversterking (D) • nr. 45 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Spaarfonds AOW
(E)• nr. 47 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het Diergezondheidsfonds
(F)• nr. 49 Rapport bij het Jaarverslag 2003 van het BTW-compensatiefonds
(G)• nr. 50 brief (12 mei 2005) van de minister van Financiën
over het te hanteren normenkader bij rechtmatigheidsonderzoek• nr. 56 lijst van 2 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Economische Zaken (XIII), vastgesteld 2 juni 2004• nr. 58 lijst van 14 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI), vastgesteld
4 juni 2004• nr. 60 lijst van 6 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV), vastgesteld 4 juni 2004• nr. 64 lijst van 4 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII), vastgesteld 7 juni
2004• nr. 67 lijst van 2 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van Koninkrijksrelaties
(IV), vastgesteld 7 juni 2004• nr. 69 lijst van 21 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII), vastgesteld 7 juni 2004• nr. 71 lijst van 13 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Defensie (X), vastgesteld 7 juni 2004• nr. 74 lijst van 28 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking (V), vastgesteld 8 juni
2004• nr. 77 lijst van 49 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV), vastgesteld 8 juni 2004• nr. 79 lijst van 1 vraag aan en antwoord van de regering over het
rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van de Nationale
Schuld (XIA), vastgesteld 9 juni 2004• nr. 81 lijst van 1 vraag aan en antwoord van de regering over het
rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Financiën (XIB), vastgesteld 9 juni 2004• nr. 84 lijst van 5 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Justitie (VI), vastgesteld 10 juni 2004• nr. 86 lijst van 4 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie
van Verkeer en Waterstaat (XII), vastgesteld 11 juni 2004• nr. 88 lijst van 1 vraag aan en antwoord van de regering over het
rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Infrastructuurfonds
(A), vastgesteld 11 juni 2004• nr. 90 lijst van 13 vragen aan en antwoorden van de regering over
het rapport van de Algemene Rekenkamer bij het jaarverslag 2003 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI), vastgesteld
14 juni 2004• nr. 92 motie van het lid Albayrak over het beantwoorden van de
vraag «hebben wij bereikt wat wij wilden bereiken» in de jaarverslagen
van het Ministerie van Justitie, voorgesteld 17 juni 2004• nr. 100 motie van het lid Mastwijk c.s. voor maatregelen waardoor
de Tweede Kamer inzicht krijgt in de mate van betrouwbaarheid van «derdeninformatie»
, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 101 motie van het lid Mastwijk c.s. voor de invoering van een
rijksbreed baten- en lastensysteem om het verantwoordingsproces VBTB meer
via hoofdlijnen te laten verlopen, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 102 motie van het lid Douma voor heldere en toetsbare formulering
doelstelling voor het VBTB-proces en uitwerking vraag «Wat willen we
bereiken?» in de begrotingen, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 104 motie van het lid Douma c.s. voor een duidelijke verantwoording
op hoofdlijnen van de rijksoverheid aan de burgers d.m.v. een beknopt en toegankelijk
publieksjaarverslag, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 105 motie van het lid Blok c.s. over de behandeling van het
Rijksjaarverslag in aanwezigheid van het voltallige kabinet op de derde donderdag
in mei, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 106 motie van het lid Blok c.s. om de jaarverslagen te voorzien
van een beknopte lijst van de beleidsprioriteiten en de daarop behaalde resultaten,
voorgesteld 22 juni 2004• nr. 107 motie van de leden Kant en Vendrik over de wens dat de
Algemene Rekenkamer een belangrijke rol krijgt bij de keuze van de gepresenteerde
informatie in de jaarverslagen, voorgesteld 22 juni 2004• nr. 109 brief (21 juni 2004) van de minister van Economische
Zaken over het niet adequaat afleggen van verantwoording bij zeven van de
zeventien operationele doelstellingen• nr. 127 (19 januari 2005) van de minister van Financiën
over uitvoering moties derden-informatie, publieksjaarverslag, Rijksjaarverslag
en proef baten-lastensysteemGroene stroomPublicatiedatum: 9 juni 2004ISBN: 90 121 0224 3Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 630• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 6 vragen aan en antwoorden van de minister van
Economische Zaken, vastgesteld 16 augustus 2004Zicht op de prestaties van de Autoriteit Financiële
Markten bij het tegengaan van oneerlijke effectenhandelPublicatiedatum: 10 juni 2004ISBN: 90 121 0227 8Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 635• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 2 vragen aan en antwoorden van de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 30 september 2004• nr. 4 lijst van 42 vragen aan en antwoorden van de minister van
Economische Zaken, vastgesteld 2 december 2004 Zorg voor verslaafdenPublicatiedatum: 16 juni 2004ISBN: 90 121 0228 6Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 660• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 22 vragen aan en antwoorden van de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 20 augustus 2004• nr. 4 (herdruk) lijst van 22 vragen aan en antwoorden van de minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, vastgesteld 1 september 2004Convenanten uitgaansgeweldPublicatiedatum: 17 juni 2004ISBN: 90 121 0229 4Tweede Kamer vergaderjaar 2003–2004, 29 661• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 1 vraag aan en antwoord van de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 30 september 2004• nr. 4 (herdruk) lijst van 14 vragen aan en antwoorden van de regering,
vastgesteld 2 december 2004Fysieke controles op Europese subsidies voor boterPublicatiedatum: 2 september 2004ISBN: 90 121 0232 4Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 735• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportPersonele uitgaven aan hogere ambtenaren van het Ministerie
van OCWPublicatiedatum: 9 september 2004ISBN: 90 121 0231 6Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 740• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapportGeluidsisolatie Schiphol fase 2Publicatiedatum: 15 september 2004ISBN: 90 121 0230 8Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 750• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 brief (15 september 2004) van de staatssecretaris van
Verkeer en Waterstaat• nr. 4 lijst van 51 vragen aan en antwoorden van de staatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat, vastgesteld 30 september 2004• nr. 5 lijst van 20 vragen aan en antwoorden van de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 30 september 2004• nr. 6 verslag algemeen overleg op 5 oktober 2004• nr. 7 brief (18 januari 2005) van de minister van Verkeer
en Waterstaat over de toezeggingen aan de Kamer tijdens het algemeen overleg
van 5 oktober 2004 over het rapport van de Algemene Rekenkamer Aandacht voor financiële gevolgen van Europees beleidPublicatiedatum: 16 september 2004ISBN: 90 121 0233 2Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 751• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 verslag algemeen overleg op 9 december 2004 Fraudebestrijding: stand van zaken 2004Publicatiedatum: 30 september 2004ISBN: 90 121 0236 7Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 810• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 verslag algemeen overleg op 16 december 2004Toezicht op Luchtverkeersleiding NederlandPublicatiedatum: 7 oktober 2004ISBN: 90 121 0237 5Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 825• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 lijst van 5 vragen aan en antwoorden van de Algemene Rekenkamer,
vastgesteld 26 november 2004• nr. 4 lijst van 19 vragen aan en antwoorden van de minister van
Verkeer en Waterstaat, vastgesteld 23 december 2004Bemiddeling en reïntegratie van werklozenPublicatiedatum: 3 november 2004ISBN: 90 121 0238 3Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 29 855• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport• nr. 3 verslag algemeen overleg op 26 januari 2005Opvang zwerfjongeren 2004Publicatiedatum: 20 december 2004Tweede Kamer vergaderjaar 2004–2005, 30 009• nrs. 1–2 aanbiedingsbrief en rapport 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30047-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl