Justitiële inrichtingen; Brief van de Staatssecretaris van Justitie en Minister voor Wonen, Wijken en Integratie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24587, nr. 258

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

24587 nr. 258

12-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Relatie met andere rapportagesActieprogramma BrandveiligheidRijksinspecties3. Algemeen beeld4. Dienst Justitiële Inrichtingen algemeen bestuurlijk5. Voortgang specifieke actiepunten DJIActiepunt 1: «Plaatsen rook- en brandmelders op
alle cellen»Actiepunt 2: «Uitvoeren brandveiligheidscan in alle
inrichtingen van de DJI»Actiepunt 3: «Uitvoeren BHV-verbeterplan»6. Rijksgebouwendienst algemeen bestuurlijk7. Voortgang specifieke actiepunten RgdActiepunt 1: «Afronden meest urgente bouwtechnische
maatregelen in de 24 unitbouwcomplexen»Actiepunt 2: «Uitvoeren brandveiligheidscans in
de overige 99 justitiële inrichtingen inclusief de meest urgente verbeterpunten»BrandveiligheidscansOorspronkelijke planning meest urgente verbeterpunten
in justitiële inrichtingenStand van zaken en ontwikkelingenNieuwe planningNiet overal is nieuwbouwniveau realistischActiepunt 3: «Verbreden brandveiligheidaanpak naar
de gehele voorraad rijksgebouwen»Actiepunt 4: «Voornemen tot verbreden van veiligheidsaanpak
naar veiligheidsrisico’s zoals asbesttoepassingen, legionellabesmetting
en platte daken»Actiepunt 5: «Structureel systeem van periodieke
keuringen van rijksgebouwen, waarmee het veilig gebruik van die gebouwen wordt
geborgd»Actiepunt 6: «Gerichte opleidingstrajecten en kennismanagement
zowel binnen de Rgd als in communicatie over en weer met kennisinstituten
(NIFV) en de onderzoekswereld»Actiepunt 7: «Verinnerlijken veiligheidsdenken in
de Rgd-organisatie en inbedden in het in 2005 gestarte proces van organisatie-
en cultuurverandering»Actiepunt 8: «Uitbreiden brandveiligheidscan met
gebruiksaspecten; stimuleren van de ontwikkeling van het model Integrale Brandveiligheid
van Bouwwerken; uitbouwen van het risicomanagement bij het ontwerp, uitvoering
en gebruik»Actiepunt 9: «Vastleggen verantwoordelijkheidsverdeling
tussen partijen in de bouw en toezicht op de bouw»8. Financiën9. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties algemeen
bestuurlijk10. Voortgang specifieke actiepunten BZKActiepunt 1. «Actualiseren van het Brandbeveiligingsconcept
Cellen en Celgebouwen»Actiepunt 2. «Toezenden Programma Brandveiligheid
aan de Tweede Kamer»Actiepunt 3. «Nagaan in hoeverre het vastleggen
van (delen van) het huidigeActiepunt 4. «Overleg met de VNG over de uitvoering
van de aanbevelingen van de Onderzoeksraad (BZK 1 november 2006)»OndertekeningBIJLAGEstand van zaken actiepunten DJI d.d. 25-01-08BIJLAGEstand van zaken actiepunten Rgd d.d. 25-01-08
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24587Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 587Justitiële Inrichtingennr. 258BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN MINISTER VOOR WONEN,
WIJKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 februari 20081. InleidingMet deze brief informeren wij u over de voortgang van de actiepunten (brand-)veiligheid
van Justitie/Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en VROM/Rijksgebouwendienst
(Rgd). Deze actiepunten vloeien voort uit de kabinetsreactie van 18 oktober
2006 op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid betreffende de oorzaken
en de leerpunten van de brand op het cellencomplex Schiphol-Oost van oktober
2005. Voor de actiepunten uit de kabinetsreactie is uw Kamer toegezegd hierover
halfjaarlijks te rapporteren (Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007,
24 587, nr. 199). Over een aantal actiepunten is uw Kamer via eerdere
rapportages reeds geïnformeerd over de periode tot juni 2007 (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 24 587, nr. 213 en nr. 221). Voorts
hebben wij uw Kamer in november mondeling en schriftelijk (Tweede Kamer vergaderjaar
2006–2007, 31 200 XVIII, nr. 41) geïnformeerd over een vertraging
in de realisering van maatregelen aan gebouwen.Als vervolg hierop rapporteren wij in deze halfjaarlijkse rapportage over
de uitvoering van de maatregelen met een deadline tot en met 31 december
2007 en bieden wij een doorkijk naar de uitvoering van maatregelen na die
datum.Deze brief schrijven wij mede namens de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijkrelaties voor de haar regarderende actiepunten.2. Relatie met andere rapportagesActieprogramma BrandveiligheidIn december 2007 heeft uw Kamer van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties (BZK), samen met de minister voor Wonen, Wijken en
Integratie (WWI) de Voortgangsrapportage Actieprogramma Brandveiligheid ontvangen
(Tweede Kamer vergaderjaar 2007–2008, 26 956, nr. 56). Hierbij
is de kernboodschap de versterking van het brandveiligheidbewustzijn
bij verantwoordelijken in alle fasen van het bouw- en gebruiksproces.Daarnaast biedt die voortgangsrapportage zicht op de wijze waarop bij
de verschillende departementen acties op het gebied van brandveiligheid in
samenhang met elkaar verlopen, zoals aangegeven in voornoemd Actieprogramma
Brandveiligheid (Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 26 956,
nr. 46).RijksinspectiesIn het najaar van 2007 zijn de gezamenlijke rijksinspecties (Arbeidsinspectie,
Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, Inspectie voor de Sanctietoepassing
(ISt) en VROM-Inspectie) – conform de toezegging in voornoemde kabinetsreactie –
onder verantwoordelijkheid van de VROM-Inspectie en met de ISt als frontoffice,
gestart met het vervolgonderzoek bij justitiële inrichtingen. DJI en
de Rgd hebben alle informatie ten behoeve van dit onderzoek met de ISt gedeeld.
Tevens stelt de Rgd de onderzoeksresultaten, die voortkomen uit het onderzoek
naar het programma (brand-)veiligheid van VROM/Rgd (zoals nader toegelicht
in paragraaf 7 actiepunt 2), aan de inspecties ter beschikking. In het
tweede kwartaal van 2008 ontvangt uw Kamer naar verwachting de bevindingen
van de gezamenlijke rijksinspecties.3. Algemeen beeldHet afgelopen halfjaar is door Rgd en DJI veel werk verzet. Door de combinatie
van de reeds door de Rgd uitgevoerde bouwtechnische maatregelen en de door
DJI getroffen organisatorische maatregelen is over dit tijdvak een tastbare
bijdrage geleverd aan de brandveiligheid. De actiepunten van DJI liggen op één
uitzondering na, zijnde de implementatie van het Bedrijfshulpverlening(BHV)-verbeterplan,
goed op schema (zie bijlage 1).Bij de Rgd liggen de actiepunten op één uitzondering na
op schema (zie bijlage 2). Gelet op het grote belang van dit onderdeel hebben
wij terzake maatregelen genomen en een herziene aanpak afgesproken (zie paragraaf 7
actiepunt 2 nieuwe planning Rgd). Mede in verband hiermee is de samenwerking
tussen DJI en Rgd geïntensiveerd.Conform planning in de kabinetsreactie staat 2008 in het teken van de
verdere implementatie en de structurele borging van de maatregelen. Daarnaast
zal 2008 in het teken staan van het tijdig en adequaat realiseren van de aangepaste
planning voor de bouwtechnische maatregelen. Hiertoe wordt maximaal ingezet
op projecten om de maatregelen te realiseren en wordt extra capaciteit –
met name brandpreventisten – aangetrokken.4. Dienst Justitiële Inrichtingen algemeen bestuurlijkDJI heeft op basis van het Programma Veiligheid DJI aan de actiepunten
uit de kabinetsreactie uitvoering gegeven. Eén actiepunt is vertraagd;
namelijk het invoeren van het verbeterplan BHV per 31 december 2007 (zie
toelichting bij actiepunt 3 DJI). Naast de actiepunten uit de kabinetsreactie
is nog een aantal extra punten opgepakt zoals: de ontwikkeling van een veiligheidsvisie
aan de hand van regiosessies, evaluatie van de security audits, piketmelding
en melding bijzonder voorval, vergroten veiligheidsbewustzijn en evaluatie
van het gijzelingsbeleid.5. Voortgang specifieke actiepunten DJIIn de kabinetsreactie op het OVV-rapport van 18 oktober 2006 over
de Schipholbrand zijn drie actiepunten opgenomen in het tijdvak juni tot en
met december 2007. Het betreft de volgende actiepunten:Actiepunt 1: «Plaatsen rook- en brandmelders op
alle cellen»Alle cellen zijn voorzien van rook- c.q. brandmelders. Mede in verband
met andere aan te brengen bouwkundige en installatietechnische aanpassingen
naar aanleiding van de uitgevoerde brandveiligheidscans, is in sommige gevallen
gekozen voor het plaatsen van tijdelijke rook c.q. brandmelders (zogenaamde «batterijmelders»).
Deze zullen, tegelijkertijd met het treffen van de andere brandveiligheidsmaatregelen,
worden vervangen door permanente rook- c.q. brandmelders op cel. Deze permanente
melders zullen dan tevens worden aangesloten op de gecertificeerde brandmeldinstallaties.
In het geval van tijdelijke rook/brandmelders zijn organisatorische maatregelen
en/of personele maatregelen getroffen ter borging van de brandveiligheid,
zoals eerder aan u gerapporteerd.Actiepunt 2: «Uitvoeren brandveiligheidscan in alle
inrichtingen van de DJI»De brandveiligheidscans zijn voor de geplande datum uitgevoerd. Op basis
daarvan zijn en worden per justitiële inrichting door de Rgd in overleg
met DJI nadere plannen uitgewerkt om de brandveiligheid, daar waar nodig,
bouwtechnisch te verbeteren. Bij deze uitwerking zijn de gemeentelijke instellingen
en brandweer nauw betrokken.In afwachting van te nemen bouwtechnische maatregelen zijn – waar
nodig – door DJI compenserende maatregelen genomen. Dit blijft gehandhaafd
zolang dat nodig is. Deze compenserende maatregelen worden thans systematisch
centraal vastgelegd en gemonitord.Actiepunt 3: «Uitvoeren BHV-verbeterplan»Het opstellen en uitvoeren van het Bedrijfshulpverlening (BHV)-verbeterplan
bij DJI geschiedt in twee stappen:De eerste stap betreft het uitvoeren van een kwaliteitscan bij elke justitiële
inrichting. Deze zijn uitgevoerd en hebben reeds geleid tot een aantal uitgevoerde
verbetermaatregelen. Zo is overal een BHV-organisatie geïmplementeerd
en zijn alle executieve medewerkers opgeleid tot bedrijfshulpverlener. Hierover
is aan uw Kamer eerder gerapporteerd (Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007,
24 587, nr. 213 en nr. 221).De tweede stap, te weten het ontwikkelen en invoeren van het BHV-verbeterplan,
is qua tijdpad in de kabinetsreactie van 18 oktober 2006 te optimistisch
geschat. De kabinetsreactie geeft aan dat het BHV-verbeterplan per 31 december
2007 moet zijn geïmplementeerd. Er is meer tijd nodig.De fase waarin DJI zich thans bevindt laat zich kenmerken door de overgang
van organisatiegerichte BHV naar risicogeoriënteerde BHV. Het is noodzakelijk
om hiervoor nog nader onderzoek te verrichten en praktijkvuurproeven te nemen.
Daarnaast moet DJI zich voorbereiden op de implementatie van het BHV-verbeterplan.Het is mogelijk om voor deze fase meer tijd te nemen omdat alle inrichtingen
op voldoende BHV-niveau zitten en derhalve is een alternatief tijdpad opgesteld.
De implementatie van het BHV-verbeterplan vindt plaats in de maanden april
tot en met juli 2008. Hiermee is dan aan het actiepunt uit de kabinetsreactie «uitvoeren
BHV-verbeterplan», uitvoering gegeven.6. Rijksgebouwendienst algemeen bestuurlijkTijdens de uitvoering van de maatregelen is een aantal ontwikkelingen
gesignaleerd dat aanleiding gaf tot afwijking van de oorspronkelijke prioritering
en planning en tot nadere professionalisering van de aanpak van brandveiligheid
(zie actiepunt 2 hieronder).In november 2007 is uw Kamer mondeling en schriftelijk (Tweede Kamer vergaderjaar
2007–2008, 31 200 XVIII, nr. 41) geïnformeerd over een vertraging
in de uitvoering van brandveiligheidsmaatregelen. Uw Kamer is toegezegd dat
op de oorzaken van de vertraging in deze rapportage zal worden teruggekomen.
Ook is uw Kamer een nieuwe planning toegezegd. Beide treft u hieronder aan.
Ten behoeve van een brandveilig celgebruik zijn in overleg tussen Rgd, DJI
en gemeenten (veelal vertegenwoordigd door de brandweercommandant) compenserende
maatregelen genomen, zoals de inzet van meer personeel (met name in de nachtdienst)
of minder justitieel ingeslotenen.7. Voortgang specifieke actiepunten RgdIn het kabinetsstandpunt zijn voor de Rgd negen actiepunten opgenomen
waarover rapportage nu opportuun is.De meeste actiepunten uit de kabinetsreactie liggen goed op schema. Hieronder
zijn ze beknopt toegelicht. De formulering is overgenomen uit bijlage 1 bij
de kabinetsreactie, de nummering 1 t/m 9 is specifiek voor deze brief toegepast.Actiepunt 1: «Afronden meest urgente bouwtechnische
maatregelen in de 24 unitbouwcomplexen»Zoals in de rapportage van februari en juni 2007 aangekondigd schuift
de realisatie van de sprinklerinstallaties – hetgeen is toegevoegd aan
de oorspronkelijke opgave voor de unitbouwcomplexen – op in de tijd.
Dit vanwege voorbereidingstijd, vergunningprocedure en uitvoeringstijd. Op
enkele uitzonderingen na zullen de sprinklerinstallaties in juli 2008 zijn
aangebracht. De uitzonderingen hebben bijvoorbeeld te maken met een rechtszaak
rond een aanbesteding. Deze overige sprinklerinstallaties zullen eind 2008
zijn aangebracht. Net als bij de overige justitiële inrichtingen zijn
voor de tussenliggende periode compenserende maatregelen genomen door DJI.Actiepunt 2: «Uitvoeren brandveiligheidscans in
de overige 99 justitiële inrichtingen inclusief de meest urgente verbeterpunten»BrandveiligheidscansAlle brandveiligheidscans bij de justitiële inrichtingen zijn voor
1 oktober 2007 uitgevoerd. Tevens vindt voortdurend overleg plaats tussen
gemeente, brandweer, DJI en Rgd. De status van een brandveiligheidscan verdient
enige toelichting. De brandveiligheidscan is een risicoanalyse-instrument
waarmee de brandveiligheid van een bouwwerk wordt geïnventariseerd.Alle brandveiligheidsaspecten met betrekking tot bouwkunde, installaties
en organisatie in het bouwwerk worden daarin meegenomen. De methode is noodzakelijkerwijs
gebaseerd op steekproeven en niet op een volledige inspectie. Hierdoor is
niet uit te sluiten dat bij de uitvoering van maatregelen of bij toekomstige
inspecties, er nog additionele bevindingen blijken. In enkele gevallen bleek
dat ook zo te zijn, hetgeen noodzaakte tot compenserende of meer ingrijpende
maatregelen, zoals tijdelijke sluiting. Terugkijkend moet worden geconstateerd
dat dit mede veroorzaakt is doordat de toepassing van de scans in de eerste
periode niet in alle gevallen toereikend is geweest. Daarom is besloten dat
de Rgd en DJI nu per instelling alle scanbevindingen en de hierop ondernomen
compenserende maatregelen toetsen. Voorts wordt door de Rgd in nauwe samenwerking
met DJI van de ervaringen van de uitgevoerde scans gebruik gemaakt om ook
de aansluiting tussen scan, nader onderzoek en compenserende maatregelen te
optimaliseren.Bij nader onderzoek en overleg ten behoeve van de uitwerking van de uit te voeren werkzaamheden (tot op besteksniveau), wordt aanvullende informatie
verkregen. Hiermee zullen de tot dan toe genomen compenserende maatregelen
worden getoetst en zonodig bijgesteld.Oorspronkelijke planning meest urgente verbeterpunten
in justitiële inrichtingenDe planning die was opgenomen in de kabinetsreactie van 18 oktober
2006 is opgesteld op grond van de quick scans bij de unitbouwcomplexen. Op
grond hiervan werd geconcludeerd dat de maatregelen redelijk eenvoudig konden
worden doorgevoerd. De meest urgente maatregelen zouden direct (uiterlijk
1 oktober 2007) worden uitgevoerd. Voor de overige maatregelen is toegezegd
dat deze worden gerealiseerd bij onderhoud en renovatie.Stand van zaken en ontwikkelingenHet overgrote deel van de projecten om de maatregelen uit te voeren is
in voorbereiding. Dit behelst activiteiten als nader onderzoek, het definiëren
van de benodigde maatregelen, opstellen van bestek en aanbesteding. Circa
30% van de te nemen maatregelen is daadwerkelijk gerealiseerd.Hiervan maken belangrijke maatregelen, zoals het aanbrengen van rook-
of brandmelders, deel uit. Voor zover maatregelen nog niet zijn gerealiseerd,
zijn – waar nodig en voor zolang dit nodig is – in overleg tussen
Rgd, DJI, gemeente en brandweer door DJI compenserende maatregelen genomen
in de vorm van meer personeel (met name in de nachtdienst) of minder justitieel
ingeslotenen, dan wel het volledig ontruimen van verblijfsruimten.Een aantal ontwikkelingen zette de oorspronkelijke planning onder druk
en gaf aanleiding tot verdere professionalisering van de aanpak.Bij het scannen van de overige justitiële inrichtingen en het in
overleg met DJI, gemeente en brandweer vertalen daarvan in maatregelen, bleek
dat meer maatregelen nodig waren dan oorspronkelijk voorzien. Het betreft
hier ruim 700 gebouwen waarvoor in totaal circa 1500 gebouwgebonden maatregelen
nodig zijn (onder een maatregel wordt verstaan een soortgelijke actie die
op meerdere plekken in een inrichting moet worden uitgevoerd. Zo wordt bijvoorbeeld
het brandveilig maken van alle celdeuren in een inrichting gezien als één
maatregel).Bij de feitelijke aanpak in de justitiële inrichtingen is teneinde
de overlast van de ingrepen te beperken, veelal in overleg met gemeente en
DJI overgegaan tot een integrale aanpak. Voordeel van een integrale aanpak
is dat de vergunningverlenende instanties in één keer zicht
hebben op het te realiseren veiligheidsniveau. Verder kan zo de beschikbare
advies- en uitvoeringscapaciteit beter worden ingepland en hoeven (delen van)
justitiële inrichtingen slechts één keer te worden ontruimd.
Door deze integrale aanpak is in de uitvoering het onderscheid tussen meest
urgent en overige maatregelen – zoals in de kabinetsreactie onderscheiden –
vervaagd.Er bleek differentiatie in de eisen die gemeenten aan de brandveiligheid
stellen. Mede om deze reden heeft het kabinet in april 2007 besloten om de
scans en maatregelen erop te richten om voor alle justitiële inrichtingen
de brandveiligheid te verhogen naar het niveau nieuwbouw Bouwbesluit 2003.Een deel van de maatregelen is ingrijpend van aard of behoeft een lange
voorbereidingstijd en/of doorlooptijd, zoals het certificeren van installaties.De gevolgen van deze ontwikkelingen voor de planning zijn op dat moment
onvoldoende onderkend en niet verwerkt in de planning. Toen deze gevolgen
medio november 2007 zijn onderkend is uw Kamer hiervan meteen
op de hoogte gesteld (Tweede Kamer vergaderjaar 2006–2007, 31 200
XVIII, nr. 41).Tot slot zijn we geconfronteerd met het achterblijven van de advies- en
uitvoeringscapaciteit ten opzichte van de vraag.Kort na de uitbreiding van de opgave – met name door de te bereiken
brandveiligheid te verhogen naar nieuwbouwniveau – is, gezien de omvang
en complexiteit van het programma brandveiligheid, in juni 2007 aan onderzoeksbureau
Deloitte gevraagd om een onderzoek te verrichten naar de voortgang van de
maatregelen en aanbevelingen te doen voor de doeltreffendheid van het programma
en de programmaopzet bij de Rgd. Uit dit onderzoek blijkt eveneens dat, met
de nieuwe inzichten in de omvang en complexiteit van de maatregelen, de oorspronkelijke
planning niet haalbaar was. Deloitte heeft tevens aanbevelingen aan de Rgd
gedaan om de programmasturing en de informatievoorziening te verbeteren. Dit
heeft geleid tot een forse ingreep in de programmaopzet en -uitvoering. Daarmee
zijn de aanbevelingen overgenomen en toegepast.Nieuwe planningOp grond van bovengenoemde ontwikkelingen en genoemd onderzoeksrapport
is besloten tot het herformuleren van de prioritering en planning teneinde
de brandveiligheid in de justitiële inrichtingen op nieuwbouwniveau te
brengen. Uitgangspunt is de stelregel dat een risico wordt gevormd door kans
maal effect. De kans dat brand ontstaat, is het grootst in de cel. Vanwege
de «verminderde zelfredzaamheid» van justitieel ingeslotenen in
een cel is het effect van een brand in een cel ook het grootst. Daarom zijn
de inspanningen gericht op het op zo kort mogelijke termijn realiseren van
een basis celveiligheid.Dit wordt bereikt door maatregelen als het realiseren van subcompartimenten
(cellen), het brandveilig maken van ventilatieschachten en het controleren
van de werking van de bestaande brandscheidingen. Rekening houdend met de
mogelijkheid om delen van justitiële inrichtingen tijdelijk te ontruimen
en benodigd overleg met gemeenten, bestaat de planning uit onderstaande hoofdlijnen.
Daarbij is uitgegaan van het huidige inzicht in de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt
en de markt voor adviseurs op het terrein van brandveiligheid.Maatregelen in Fase 1Tot eind 2009 krijgt de uitvoering van de maatregelen die nodig zijn om
de «basis celveiligheid» te maximaliseren in alle cellen voorrang.
Hierin zijn begrepen de maatregelen die in de kabinetsreactie «meest
urgent» werden genoemd, voor zover deze nog niet zijn uitgevoerd; met
als toevoeging daarop maatregelen die ingrijpender zijn en niet waren begrepen
onder de «meest urgente» maatregelen, zoals het realiseren van
subcompartimenten (cellen), het brandveilig maken van ventilatieschachten
en het controleren van de werking van de bestaande brandscheidingen. Binnen
deze fase is de planning onderverdeeld in de volgende perioden:– Op 31 december 2008 is ruim 50% gereed– Op 31 december 2009 is 100% gereed.Maatregelen in Fase 2Tot medio 2011 worden alle andere maatregelen genomen of ingepland opdat
alle ruimten binnen een penitentiaire inrichting voldoen aan de bouwkundige
eisen op het nieuwbouwniveau uit het Bouwbesluit 2003. Deze maatregelen worden,
zoals in de kabinetsreactie aangekondigd, bij verbouwingen of bij groot onderhoud
uitgevoerd. Met als toevoeging dat de inspanningen nu zijn gericht op het
realiseren van het nieuwbouwniveau en dat aan de inspanningen
nu een datum is verbonden, waarbij zo mogelijk wordt vooruitgelopen op de
onderhouds- en verbouwingscyclus.Voor alle duidelijkheid; zolang de vereiste bouwtechnische maatregelen,
gericht op het gewenste brandveiligheidniveau, niet zijn gerealiseerd, blijven
de compenserende maatregelen gehandhaafd.Niet overal is nieuwbouwniveau realistischTijdens de uitwerking en uitvoering van de maatregelen is voorts gebleken
dat het niet in alle gevallen mogelijk of realistisch is om het nieuwbouwniveau
te realiseren.Dit betreft gebouwen of inrichtingen die naar hun aard niet aan de eisen
voor nieuwbouw kunnen voldoen, zoals koepelgevangenissen. Daarnaast zijn er
gebouwen of inrichtingen die op afzienbare termijn buiten gebruik worden gesteld.
In deze uitzonderingsgevallen zal dan ook van het nieuwbouwniveau worden afgeweken.
In overleg tussen Rgd, DJI, gemeente en brandweer wordt de daadwerkelijke
veiligheid ook in dergelijke gebouwen en inrichtingen geborgd door toepassing
van gelijkwaardige bouwtechnische oplossingen en door compenserende maatregelen
in de bedrijfsvoering. In de volgende voortgangsrapportage ontvangt uw Kamer
hier nadere informatie over.Actiepunt 3: «Verbreden brandveiligheidaanpak naar
de gehele voorraad rijksgebouwen»In de WWI begroting 2008 wordt er nog van uitgegaan dat alle scans voor
de gehele voorraad rijksgebouwen eind 2008 worden afgerond. In de zomer van
2007 zijn de gebouwen van de Raad voor de Rechtspraak, internationale organisaties,
het Binnenhofcomplex en laboratoria gescand. Hier bleken veel bouwtechnische
verbetermaatregelen nodig.In overleg met de Raad voor de Rechtspraak worden nu 3 pilots uitgevoerd
die als basis dienen voor de bouwtechnische aanpak van de resterende rechtbanken.
In de overige voorraad vindt nader onderzoek plaats naar de te nemen maatregelen.
In het algemeen zijn hier geen of slechts zeer beperkt compenserende maatregelen
nodig, omdat hier in beginsel geen sprake is van verminderd zelfredzame personen.
De ontwikkelingen bij – en de prioriteit voor – de justitiële
inrichtingen hebben consequenties voor de snelheid waarmee de overige scans
en de verbetermaatregelen in de gehele voorraad kunnen worden gerealiseerd.
Dit zal de komende jaren gefaseerd plaatsvinden. Aan de hand van steekproeven
per gebouwencategorie wordt in de loop van 2008 een nadere planning en prioritering
opgesteld. Daarover wordt uw Kamer in de volgende voortgangsrapportage nader
geïnformeerd.Actiepunt 4: «Voornemen tot verbreden van veiligheidsaanpak
naar veiligheidsrisico’s zoals asbesttoepassingen, legionellabesmetting
en platte daken»De voorgenomen verbreding heeft plaatsgevonden en wordt nu nader geïmplementeerd.
Een aantal zogenoemde aspectprogramma’s is in uitvoering, voor onder
meer asbest, platte daken en legionella. Het onderzoek van Deloitte was mede
gericht op de zorg voor legionella. Uit de resultaten blijkt dat dit op orde
is. Met deze programma’s wordt de zorg voor deze risico’s geborgd
in zowel het beheer als het gebruik van de gebouwen.Actiepunt 5: «Structureel systeem van periodieke
keuringen van rijksgebouwen, waarmee het veilig gebruik van die gebouwen wordt
geborgd»Een plan van aanpak voor een periodieke keur van rijksgebouwen «veiligheidskeur
rijksgebouwen» (VKR) is in 2007 gemaakt. Hierin komen de volgende elementen
samen: veiligheid, gezondheid, energie, milieu, gebruikskwaliteit. Dit systeem
is aanvullend op de geïntegreerde inspectie die in actiepunt 7 is beschreven
en levert per gebouw een totaaloverzicht van alle elementen die voor de veiligheid
van belang zijn. Het systeem zal in 2008 gereed zijn, waarna gefaseerde implementatie
volgt.Actiepunt 6: «Gerichte opleidingstrajecten en kennismanagement
zowel binnen de Rgd als in communicatie over en weer met kennisinstituten
(NIFV) en de onderzoekswereld»Binnen de Rgd zijn verschillende opleidingstrajecten afgerond. Aan een
brede doelgroep is een driedaagse basisopleiding en/of een eendaagse cursus
met daarin ervaringselementen aangeboden. Aan een geselecteerde doelgroep
is in aanvulling hierop een vervolgcursus aangeboden.Een Community of Practice is binnen de Rgd opgezet ten behoeve van kennis-
en ervaringsuitwisseling. In dat kader kan kennisbehoefte leiden tot aanvullende
opleidingen.Ook met externe kennis- en onderzoeksinstituten is een kennisnetwerk opgezet.
Kennisontwikkeling is een continu proces en vergt gerichte aandacht en sturing
van medewerkers en leidinggevenden. Voor nieuwe medewerkers worden cursussen
georganiseerd en waar nodig worden maatwerkopleidingen aangeboden. Een digitale
kennisbank krijgt in het voorjaar van 2008 zijn definitieve vorm en biedt
de Rgd-medewerkers gestructureerd relevante en actuele kennis over brandveiligheid.Actiepunt 7: «Verinnerlijken veiligheidsdenken in
de Rgd-organisatie en inbedden in het in 2005 gestarte proces van organisatie-
en cultuurverandering»Het projectplan «compliance veiligheid, de Rgd werkt als calculatieve
organisatie» geeft invulling aan deze continue actie. Het projectplan
is in uitvoering en is gericht op het vergroten van het (integrale) veiligheidsbewustzijn
van de Rgd-medewerker en de implicaties daarvan op de dagelijkse werkzaamheden.
In de eerdere voortgangsrapportage is al melding gemaakt van de rondetafelgesprekken
waaraan de meerderheid van de Rgd-medewerkers heeft deelgenomen. Dit is inmiddels
succesvol afgerond. Vele andere bijeenkomsten, die veiligheid verbinden aan
het primaire proces van de Rgd zijn verder binnen de verschillende dienstonderdelen
gehouden.Actiepunt 8: «Uitbreiden brandveiligheidscan met
gebruiksaspecten; stimuleren van de ontwikkeling van het model Integrale Brandveiligheid
van Bouwwerken; uitbouwen van het risicomanagement bij het ontwerp, uitvoering
en gebruik»De gebruiksaspecten zijn voor zover mogelijk meegenomen in de brandveiligheidscans.
Hiermee is dit deel van de actie afgerond.De Rgd participeert actief in het tot stand brengen van het model Integraal
Brandveilig Bouwwerk (IBB). Dit model heeft als doel het continu waarborgen
van de afgesproken integrale veiligheid van een bouwwerk, gedurende de levenscyclus
en afgestemd op de gebruiksfunctie van het gebouw.Dit model wordt ontwikkeld onder regie van het CCV (Centrum voor Criminaliteitspreventie
en Veiligheid), samen met onder meer de Nederlandse Vereniging
Brandweerzorg & Rampenbestrijding (NVBR) Om brandveiligheid structureel
te borgen in het totale huisvestingsproces (vanaf initiatieffase tot en met
beheer) is binnen de Rgd een samenhangend geheel aan instrumenten opgesteld
in de vorm van formats en checklists. Een deel van de instrumenten wordt al
breed toegepast.Zo wordt vanaf begin 2007 elk nieuw project gestart met een risico-inventarisatie
en is medio 2007 een gebruikshandleiding ontwikkeld die vanaf eind 2007 bij
elk opgeleverd nieuwbouw- of renovatieproject wordt verstrekt.Voor het gebruik van objecten is een geïntegreerde inspectie door
de Rgd in voorbereiding «BOEI» (brand, onderhoud, energie en installatieveiligheid).
Vanaf 2010 past de Rgd dit structureel toe in alle eigendomspanden. Dit
wordt ook gebruikt als input voor het onder actiepunt 4 genoemde veiligheidskeur
rijksgebouwen.Actiepunt 9: «Vastleggen verantwoordelijkheidsverdeling
tussen partijen in de bouw en toezicht op de bouw»Met betrekking tot de verantwoordelijkheidsverdeling in de bouw en het
toezicht, verwijzen wij naar twee brieven die uw Kamer hierover in 2007 heeft
ontvangen (Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 24 587, nr. 229
en vergaderjaar 2007–2008, 28 325, nr. 63). Hierin is onder meer
ingegaan op de werkzaamheden en onderzoek van de VROM-inspectie, een recente
wijziging van de Woningwet en de werkzaamheden van de Commissie-Dekker (fundamentele
verkenning van de bouwregelgeving), alsmede de werkzaamheden van de Regieraad
Bouw.8. FinanciënDe onder actiepunt 1 van de Rgd genoemde ontwikkelingen en de ervaring
met de tot nu toe uitgevoerde maatregelen bieden meer zicht op de financiële
middelen die nodig zijn voor de te nemen bouwtechnische-, personele en organisatorische
maatregelen.Voor de bouwtechnische maatregelen op het gebied van brandveiligheid geldt
daarbij dat de aanvankelijke raming ad € 256 miljoen ontoereikend
is om alle benodigde bouwtechnische maatregelen te realiseren en opwaarts
dient te worden bijgesteld.Het bijgestelde indicatieve bedrag voor maatregelen op het gebied van
brandveiligheid huisvesting is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:• Een investeringsbedrag van € 325–€ 360
miljoen voor de rijksinrichtingen;• Een bedrag van circa € 50 miljoen om de particuliere
inrichtingen op een vergelijkbaar brandveiligheidniveau te brengen.Nog geen rekening is gehouden met de extra kosten van de compenserende
maatregelen (extra personele inzet en/of minder gedetineerden) en kosten voortkomend
uit buitengebruikstelling van capaciteit.De raming is gebaseerd op prijspeil 2008 en een uitvoering volgens nieuwbouw
niveau van het Bouwbesluit 2003.9. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties algemeen
bestuurlijkTer uitvoering van de actiepunten uit de kabinetsreactie en samenhangend
met de coördinerende verantwoordelijkheid van de minister van BZK is
in het najaar van 2007 overleg gestart tussen vertegenwoordigers van de ministeries
van BZK, VROM (WWI en Rgd) en Justitie (DJI). Dit overleg heeft het karakter
van het onderling informeren en afstemmen, het bewaken van de consistentie
bij de uitwerking van de actiepunten en de monitoring van de uitvoering. Op
lokaal niveau ervaren de Rgd en de DJI dat door dat gemeenten
op verschillende wijze uitleg geven aan de eisen van de vigerende weten regelgeving
op het gebied van brandveiligheidsvoorschriften. Dit leidt tot onzekerheid
en onduidelijkheid. Verwacht wordt dat van het genoemde Besluit brandveilig
gebruik bouwwerken, dat in januari met de tweede kamer is besproken, een sterk
uniformerende werking uit zal gaan. In de begeleidende communicatie bij de
invoering van dit besluit zal het punt van lokale verscheidenheid expliciet
worden meegenomen. Ook het reeds in 2007 door het kabinet genomen besluit
om bij DJI-inrichtingen en rechtbankcellen het nieuwbouwniveau te gaan hanteren
zal hieraan bijdragen.Overigens willen wij een expertcommissie in het leven roepen die advies
kan geven aan het bevoegde gezag, ook op verzoek van de betrokken DJI inrichting,
omtrent de wijze waarop regelgeving dan wel de «Brandveiligheidsvisie
Cellen en Celgebouwen», in een concreet geval wordt toegepast.De «Brandveiligheidsvisie Cellen en Celgebouwen» heeft een
adviserende status en kan als hulpmiddel in deze worden gebruikt. Het kenniscentrum
dat wordt opgericht in het kader van het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken
dat in de loop van dit jaar in werking treedt kan deze rol vervullen.10. Voortgang specifieke actiepunten BZKIn genoemde kabinetsreactie zijn vier actiepunten opgenomen in het tijdvak
tot en met december 2007 die betrekking hebben op het ministerie van BZK.
Het betreft de volgende actiepunten:Actiepunt 1. «Actualiseren van het Brandbeveiligingsconcept
Cellen en Celgebouwen»De actualisering van de «Brandveiligheidsvisie Cellen en Celgebouwen»
uit 1994 (thans genoemd «Brandveiligheidsvisie Cellen en Celgebouwen»)
is in oktober 2007 door het expertteam van het Nederlands Instituut Fysieke
veiligheid (NIFV) voltooid. De nu voorliggende «Brandveiligheidsvisie
Cellen en Celgebouwen» heeft de status van «adviserend»
en kan als hulpmiddel worden gebruikt. Overigens is het denkbaar dat deze
versie wijzigingen ondergaat als gevolg van huidige inzichten en/of nader
onderzoek.Actiepunt 2. «Toezenden Programma Brandveiligheid
aan de Tweede Kamer»Op 30 januari 2007 heeft de toenmalige minister van BZK, mede namens
zijn ambtgenoot van VROM, het Actieprogramma Brandveiligheid1 aangeboden aan de Tweede Kamer. Inmiddels is de Voortgangsrapportage
Actieprogramma Brandveiligheid (2) in december 2007 aan uw Kamer gestuurd.Actiepunt 3. «Nagaan in hoeverre het vastleggen
van (delen van) het huidigeBrandbeveiligingsconcept in dwingende regelgeving noodzakelijk is»In wet- en regelgeving is een minimumniveau vastgelegd voor brandveiligheid.
Het staat eigenaren en gebruikers van gebouwen vrij om een eigen ambitieniveau
toe te passen, mits dat niveau het minimum overstijgt.De «Brandveiligheidsvisie Cellen en Celgebouwen» geeft de
visie van het expertteam van het NIFV en bouwt voort op relevante wet- of
regelgeving. De «Brandveiligheidsvisie Cellen en Celgebouwen»
geeft een inzicht in de samenhang van maatregelen en voorzieningen die kunnen
worden genomen en schetst de samenhang met andere eisen (een
integrale benadering van brandveiligheid).Met de term «andere eisen» wordt in de «Brandveiligheidsvisie
Cellen en Celgebouwen» verwezen naar voorwaarden van brandverzekeraars
en het ambitieniveau voor brandveiligheid dat de gebruiker of eigenaar zelf
als uitgangspunt kiest.Actiepunt 4. «Overleg met de VNG over de uitvoering
van de aanbevelingen van de Onderzoeksraad (BZK 1 november 2006)»De VNG is betrokken bij de opstelling van het Actieprogramma Brandveiligheid
en daarna ook bij de uitvoering van dit programma. De betrokkenheid van de
VNG is vastgelegd in het tussen de VNG en de minister van BZK afgesloten Bestuursakkoord.De staatssecretaris van Justitie,N. AlbayrakDe minister voor Wonen, Wijken en Integratie,C. P. VogelaarBIJLAGEstand van zaken actiepunten DJI d.d. 25-01-08ActiepuntDeadline uit kabinetsreactieStand van
zaken Deze bewoordingen zijn
letterlijk overgenomen uit bijlage 1 van de kabinetsreactie. De nummering
verwijst naar betreffende paragraaf in de kabinetsreactie Over
stand van zaken is gerapporteerd aan TK februari en juni 2007. 3.1 Inbedden brandveiligheid in P&C-cyclus
tussen hoofdkantoor en inrichtingenGestart2007 gereed. Kader brandveiligheid
opgenomen in P&C-cyclus 2008.3.1 Instellen TaskForce Veiligheid1 oktober 2006Gereed 3.1 Opstellen DJI-brede regelingen en
protocollen ten aanzien van gebruikersvergunningen, RI&E’s calamiteitenplannen,
ontruimingsoefeningen, personeelsinzet en rapportages, inclusief een planning
per inrichting voor de invoering ervan. 1 februari 2007 Gereed: invoering
RI&E. Opleiding RI&E, invulling nieuwe calamiteitenplan, ontruimingoefeningen/oefen
kalender (onderdeel van calamiteitenplan) is een continu proces. Per 01-01-08
beschikt iedere locatie van DJI over een nieuw standaard goedgekeurd calamiteitenplan 2.5 Compenserende maatregelen voor centrale
deurontgrendeling opnieuw op hun deugdelijkheid bezien.1 april 2007Gereed:
wat betreft de compenserende maatregelen. Pilots, in PI Haaglanden en de Pompekliniek,
zijn geëvalueerd.3.1 Opleiden alle executieve DJI-medewerkers
tot basis-BHV. 1 april 2007Gereed: Opleidingsnorm moet opnieuw worden
bekeken voor 2008. 3.1 Ontwikkelen instrument voor de actualisering
van de gebruiksvergunningen. 1 april
2007Gereed: als onderdeel van de RI&E. 3.1 Functie BHV-coördinator bij inrichtingen
DJI; functie BHV-adviseur bij Shared Service Centers.1 mei 2007Gereed:
september 2007 Vertraging aan SvJ gemeld en verantwoord. 3.1 Opstellen BHV-verbeterplan naar aanleiding
van kwaliteitscans BHV-organisatie.1 mei 2007Gereed: BHV-scan uitgevoerd,
concept BHV-verbeterplan opgesteld. BHV-organisatie scoort voldoende (zie
scans). 3.1 Opstellen monitor- en auditplan. 1 mei 2007Gereed: RI&E modulair aangevuld met IVS gegevens. Auditplan
gereed. Verdere invulling en uitvoering wordt meegenomen in de lopende onderzoeken
naar: de interne toezichtsfunctie en het onderzoek naar de interne bedrijfsvoering
binnen DJI. 3.1 Opstellen evacuatieplan justitiële
inrichtingen. 1 mei 2007Gereed.3.1 Opstellen beleidskader opvang en nazorg. 1 mei 2007 Gereed. 3.1 Opstellen regeling voor het functioneren
van een crisisteam in geval van calamiteiten. 1 mei 2007Gereed. 3.1 Onderzoek naar de interne verantwoordelijkheids-verdeling1 mei 2007Gereed: operationeel niveau aan de hand van calamiteitenmap.
Voor het bestuurlijk niveau is een voorstel gemaakt waarover de DRDJI moet
beslissen.3.1 Plaatsen rook- en brandmelders op
alle cellen.1 juli 2007Gereed. 3.1 Uitvoeren brandveiligheidscan in alle
inrichtingen van de DJI. 1 oktober
2007 Gereed. 3.1 Uitvoeren BHV-verbeterplan.1 december 2007 Concept BHV-verbeterplan is gereed. Na strategische keuzen DRDJI
wordt de verbeterslag geoperationaliseerd. SvJ akkoord met verlenging van
het traject tot 1 juni 2008.BIJLAGEstand van zaken actiepunten Rgd d.d. 25-01-08ActiepuntDeadline uit kabinetsreactieStand van
zaken Deze bewoordingen zijn
letterlijk overgenomen uit (bijlage 1 van) de kabinetsreactie De nummering
verwijst naar betreffende paragraaf in de kabinetsreactie Over
stand van zaken is aan de Tweede Kamer gerapporteerd in februari en juni 2007. 3.1 Afronden meest urgente bouwtechnische
maatregelen in de 24 unitbouwcomplexen1 november 2006Afgerond met uitzondering
van het aan deze actie toegevoegde aanbrengen van sprinklerinstallaties.3.1 Uitvoeren brandveiligheidscans in
de overige 99 justitiële inrichtingen inclusief de meest urgente verbeterpunten1 oktober 2007De brandveiligheidscans zijn afgerond. De daaruit voortvloeiende
acties lopen, mede door uitbreiding van de opgave, langer door. 3.2 Verbreden brandveiligheidaanpak naar
de gehele voorraad rijksgebouwenVanaf
medio 2007Aangevangen conform planning. 3.2 Voornemen tot verbreden van veiligheidsaanpak
naar veiligheidsrisico’s zoals asbesttoepassingen, legionellabesmetting
en platte dakenEind 2008Deze verbreding is gaande conform planning. 3.2 Structureel systeem van periodieke
keuringen van rijksgebouwen, waarmee het veilig gebruik van die gebouwen wordt
geborgdEind 2008Plan van aanpak is gereed conform planning. 3.2 Doorlichten en intern bespreken van
alle lopende nieuwbouwprojecten op brandveiligheidEind 2006Afgerond conform
planning.3.2 Gerichte opleidingstrajecten en kennismanagement
zowel binnen de Rgd als in communicatie over en weer met kennisinstituten
(NIFV) en de onderzoekswereldMedio
2007Afgerond en nu als continue actie
gaande. 3.2 Verinnerlijken veiligheidsdenken in
de Rgd-organisatie en inbedden in het in 2005 gestarte proces van organisatie-
en cultuurveranderingContinu procesDeze continue actie is gaande conform
planning. 3.2 Verbeteren verslaglegging en dossiervormingEind 2006Afgerond conform planning.3.2 Standaard brandveiligheidscan bij
oplevering; functiescheidingVanaf 1 januari
2007Afgerond conform planning.3.2 Uitbreiden brandveiligheidscan met
gebruikaspecten; stimuleren van de ontwikkeling van het model Integrale Brandveiligheid
van Bouwwerken; uitbouwen van het risicomanagement bij het ontwerp, uitvoering
en gebruikEind 2007De gebruiksaspecten zijn opgenomen in de brandveiligheidscan.
\ Stimulering van de ontwikkeling van genoemd model vindt actief plaats.Instrumenten ten behoeve van het risicomanagement –
zoals een gebruikshandleiding – zijn en worden ontwikkeld cq. worden
toegepast.  3.2 Vastleggen verantwoordelijkheidsverdeling
tussen partijen in de bouw en toezicht op de bouwEind 2007Een aantal trajecten
is samen met marktpartijen gestart. Voorbeelden zijn de «commissie Dekker»
en de Regieraad Bouw. 3.2 Verstrekken gebruikshandleiding bij
elk nieuw op te leveren projectVanaf 1 januari
2007Afgerond conform planningXNoot1Kamerstuk 2006–2007, 26 956, nr. 46, Tweede Kamer. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24587-258.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl