Wijziging Wetboek van Strafrecht en van Strafvordering en de Penitentiaire beginselenwet i.v.m. stelselmatige daders; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28980, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28980 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 27 mei 2003, no.W03.03 0132/I,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.Voorstel van wetMemorie van toelichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28980Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 980Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering
en de Penitentiaire beginselenwet (plaatsing in een inrichting voor stelselmatige
daders)BADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 27 mei
2003 en het nader rapport d.d. 24 juni 2003, aangeboden aan de Koningin door
de minister van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 7 april 2003, no.03 001526, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, bij de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van toelichting tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Penitentiaire
beginselenwet (plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders).Het wetsvoorstel strekt ertoe recidivisten die veelvuldig de veiligheid
van personen en goederen in de openbare ruimte in gevaar brengen langer te
kunnen detineren. Hiertoe wordt de op 1 april 2001 in werking getreden strafrechtelijke
maatregel tot plaatsing in een inrichting voor de opvang van verslaafden (hierna:
SOV) verruimd tot strafrechtelijke opvang van «stelselmatige daders».
Tevens wordt voorgesteld het dwangmiddel van de voorlopige hechtenis mogelijk
te maken voor eenvoudige mishandeling en zaaksbeschadiging (artikelen 300
en 350 van het Wetboek van Strafrecht (WvS)). De Raad van State onderkent
de problemen die hebben geleid tot het wetsvoorstel maar, meent opmerkingen
te moeten maken over de beschrijving van het probleem dat het wetsvoorstel
beoogt aan te pakken, de opportuniteit van het wetsvoorstel in verband met
de huidige en toekomstige wetgeving en het experiment van de SOV, het ontbreken
van ervaringen met de SOV, de effectiviteit van het wetsvoorstel, de verruiming
van de voorlopige hechtenis, enige uitvoeringsconsequenties, alsmede de financiële
gevolgen van het wetsvoorstel.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 7 april 2003,
nr. 03 001526, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 26 mei 2003, no. W03.03 0132/1, bied ik u hierbij
aan.1. De beschrijving van het probleemHet wetsvoorstel betekent in feite een uitbouw van
de in 2001 ingevoerde maatregel tot strafrechtelijke opvang van verslaafden.
Het doel daarvan was door dwangopvang overlast en criminaliteit door harddrugsverslaafden
terug te dringen en de individuele verslavingsproblemen op te lossen, althans
beheersbaar te maken. In zijn advies over dàt wetsvoorstel toonde de
Raad zich kritisch ten aanzien van het gevolg voor het uitgangspunt dat de
ernst van het feit een belangrijke factor is bij het vaststellen van de sanctie.
Voor de rechtvaardiging daarvan dienden volgens de Raad dringende
redenen aanwezig te zijn.1Volgens de toelichting bij het nu voorliggende wetsvoorstel
plegen stelselmatige daders veelvuldig misdrijven als openlijk geweld, straatroof
en winkeldiefstal. Uit onderzoek zo blijken, dat stelselmatige daders een
onevenredig aandeel in de jaarlijks geregistreerde en opgehelderde criminaliteit
van naar schatting 60% hebben.2Stelselmatige daders worden onderverdeeld in veelplegers
en meerplegers. Veelplegers zijn personen die (in totaal) meer dan 10 processen-verbaal
wegens een misdrijf tegen zich zagen opgemaakt; voor meerplegers is dat 2
tot en met 10 processen-verbaal. De veelplegers maken 12% (circa 19 000
personen) uit van alle verdachten en nemen ongeveer 20% van alle jaarlijks
geregistreerde en opgehelderde criminaliteit voor hun rekening.De toelichting meldt niet dat volgens hetzelfde onderzoek
de meerplegers 40% van de criminaliteit voor hun rekening nemen en 38% (circa
60 000 personen) van alle verdachten uitmaken. Dit betekent dat 60% van
de jaarlijks geregistreerde criminaliteit wordt gepleegd door veelplegers
en meerplegers, die samen 50% van het totale aantal verdachten uitmaken. Deze
cijfers zijn zeer hoog, maar de stelling in de toelichting dat veelplegers
en meerplegers een onevenredig aandeel in de jaarlijkse criminaliteit innemen,
wordt niet overtuigend ondersteund door althans dit ene in de toelichting
vermelde empirisch onderzoek. In dit verband wijst de Raad op een conclusie
uit het onderzoek dat de oververtegenwoordiging van veelplegers relatief klein
is,3welke conclusie niet in de memorie van toelichting
wordt besproken. Het is de Raad bekend dat naast het geciteerde onderzoek
recent onderzoeksmateriaal voor handen is betreffende de criminaliteit in
de grote steden. De Raad adviseert het onderdeel in de toelichting met betrekking
tot de geciteerde onderzoeksresultaten daarmee aan te vullen.1. Uit het onderzoek «Veelplegers in Nederland» en de daarin
genoemde onderzoeken naar omvang en aandeel van veelplegers in de criminaliteit
blijkt dat veelplegers zijn oververtegenwoordigd met een factor tussen 1,4
tot 4 (Grapendaal, M; Tilburg, W. van (2002), Veelplegers in Nederland. Tijdschrift
voor criminologie 44 (3): 214–230). De oververtegenwoordiging van veelplegers
in het Herkenningsdienstsysteem van de politie (HKS) bedraagt 1,7. De onderzoekers
merken op dat deze oververtegenwoordiging relatief klein is en in ieder geval
kleiner is dan een oververtegenwoordiging met een factor 10 die vaak wordt
gehoord. Zij merken vervolgens op dat niet mag worden uitgesloten dat een
hardere aanpak van de groep veelplegers een kleiner effect heeft op de omvang
van de criminaliteit dan algemeen wordt aangenomen.Wat de geografische spreiding betreft valt op dat met het toenemen van
de gemeentegrootte het aandeel veelplegers eveneens stijgt en dat hun relatieve
aandeel in de geregistreerde criminaliteit nog sneller toeneemt. De vier grote
steden springen eruit: zij kennen 30% meer veelplegers dan het landelijk gemiddelde,
die bovendien verantwoordelijk zijn voor 30% van de geregistreerde en opgehelderde
criminaliteit in deze steden. Daarbij moet worden opgemerkt dat dit alleen
de geregistreerde criminaliteit betreft. Door de relatief lage pakkans komen
immers lang niet alle strafbare feiten in de registraties terecht. Het werkelijk
gepleegde aantal delicten is dus nog – vele malen – groter.Het is buiten twijfel dat veelplegers door de jaren heen een groter aandeel
in de criminaliteit innemen dan op grond van de omvang van hun groep mag worden
verwacht.De par. 1.1. en 1.3. van de memorie van toelichting met betrekking tot
empirisch onderzoek naar door veelplegers en meerplegers gepleegde criminaliteit
zijn aangevuld en de conclusies die daaruit kunnen worden getrokken, genuanceerd.2. De behoefte aan de voorgestelde regelingDe Raad plaatst kanttekeningen bij de behoefte aan de voorgestelde regeling
in verband met de mogelijkheden die de geldende en toekomstige wetgeving bieden.
Tevens maakt de Raad een opmerking over de opportuniteit van de regeling in
verband met het experimentele karakter van de SOV.a. De behoefte aan nieuwe wetgeving in verband met
het experiment SOVDe SOV is destijds gepresenteerd als een experiment
dat wordt uitgevoerd in een aantal voorzieningen in Amsterdam, Rotterdam en
Utrecht.1De wet voorziet in een evaluatie na zes
jaar.2 In dat verband stelt artikel IV van het
wetsvoorstel dat de Minister van Justitie binnen vier jaar na de inwerkingtreding
van de wet aan de Staten-Generaal een verslag zendt over de doeltreffendheid
van de wet en de effecten in de praktijk. De Raad meent dat in de memorie
van toelichting nader dient te worden gemotiveerd waarom het noodzakelijk
is om op de ingeslagen weg verder te gaan, zonder eerst de resultaten van
het experiment met de SOV af te wachten.b. De behoefte aan nieuwe wetgeving in verband met
de huidige wetgevingHet hoofddoel van het wetsvoorstel is stelselmatige
daders die veelvuldig de veiligheid van personen of goederen in de openbare
ruimte in gevaar brengen te kunnen detineren voor maximaal twee jaar. De vraag
rijst of de huidige wetgeving mogelijkheden biedt voor een langduriger detentie.
Stelselmatige daders zijn volgens de toelichting onder te verdelen in verslaafden,
personen met een psychiatrische achtergrond, illegalen en overigen, waarbij
de harddrugsverslaafden zeker de helft van alle veelplegers vormen. De omstandigheid
dat deze groep reeds in aanmerking komt voor de SOV wordt in de toelichting
niet besproken. Evenmin gaat de toelichting in op de mogelijkheid in het kader
van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen om personen
met een psychiatrische achtergrond in bewaring te nemen. Weliswaar wordt in
de toelichting erkend dat stelselmatige daders op basis van de huidige wetgeving
in aanmerking komen voor een langdurige vrijheidsstraf (in combinatie met
een penitentiair programma), maar dat dit in de praktijk niet gebeurt.3 Daarvoor wordt een aantal oorzaken aangewezen: het openbaar
ministerie vervolgt stelselmatige daders soms in een snelrechtprocedure voor
een enkel feit en niet voor een reeks van feiten en de straffen die worden
gevorderd en opgelegd zijn daarom relatief laag in verhouding tot de stelselmatigheid
van het gedrag.De toelichting verklaart niet het waarom van deze praktijk.
In dat verband merkt de Raad op dat zowel de Raad van Hoofdcommissarissen4, het College van procureurs-generaal als de Nederlandse
Vereniging voor Rechtspraak (NVvR) in hun advies over het wetsvoorstel wijzen
op het grote belang van een goed beeld van de verdachte met het oog op het
vaststellen van een passende sanctie. Volgens de NVvR is op het onderzoek
ter terechtzitting lang niet alle relevante informatie beschikbaar over de
persoon van de verdachte en diens eerdere politiecontacten.5 Het College van procureurs-generaal acht daarnaast een compleet overzicht
wenselijk van het geheel van tegen de verdachte te executeren sancties op
basis van bij het Centraal Justitieel Incassobureau en het Landelijk Coördinatiecentrum
Arrestatiebevelen aanwezige informatie. De Raad meent dat de mogelijkheden
om binnen de bestaande (straf)wetgeving het beoogde doel te bereiken onvoldoende
zijn besproken en adviseert de behoefte aan het voorstel in het licht van
de bestaande wetgeving nader te bezien en daarbij in te gaan op het gesignaleerde
gebrek aan relevante informatie voor de rechter alsmede op de mogelijkheden
om daarin verbetering te brengen.c. De behoefte in verband met toekomstige wetgevingEr zijn verschillende wetsvoorstellen in voorbereiding
die mede tot doel hebben recidive aan te pakken. In de eerste plaats het wetsvoorstel
tot herijking van de strafmaxima waarin, bij nota van wijziging, is voorgesteld
om de recidiveregeling te herzien.6 Daarnaast
wordt in het wetsvoorstel DNA bij veroordeelden voorgesteld om in principe
iedere veroordeelde wegens een misdrijf dat een geval voor voorlopige hechtenis
oplevert, aan een DNA-onderzoek te onderwerpen (artikel 2).7 De Raad beveelt aan de behoefte aan het onderhavige voorstel ook nader
te bezien in het licht van het effect van deze wetsvoorstellen op de aanpak
van recidive.2. a. De behoefte aan nieuwe wetgeving in verband met de SOVIn par. 1.4. van de memorie van toelichting is uiteengezet waarom is gekozen
voor een maatregel van plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders
en voor opneming van de strafrechtelijke opvang van verslaafden (SOV) in deze
nieuwe maatregel, niettegenstaande het feit dat de evaluatie van de SOV nog
loopt en de uitkomsten van de evaluatie nog niet beschikbaar zijn. Daarvoor
gelden kort gezegd de volgende overwegingen. Er is behoefte aan aanvullende
wetgeving, gericht op langdurige vrijheidsbeneming van stelselmatige daders.
Nu deze nieuwe strafrechtelijke reactie primair ziet op de beveiliging van
de maatschappij, is deze gegoten in de vorm van een maatregel. Het is niet
zinvol om én een afzonderlijke maatregel voor stelselmatige daders
in het leven te roepen én tegelijkertijd de SOV-maatregel te handhaven.
Het ligt daarom voor de hand om de SOV te doen opgaan in een algemene maatregel
voor stelselmatige daders. Het is mede in het licht van de lopende evaluatie
van de SOV niet wenselijk om thans voor de aanpak van stelselmatige daders
een regeling te ontwerpen die afwijkt van de regeling van de SOV. Daarom wordt
voorgesteld om de regeling inzake de SOV algemeen te maken door uitbreiding
van het toepassingsbereik ervan. De SOV zal onder de voorgestelde wetgeving
op dezelfde wijze als thans ten uitvoer kunnen worden gelegd. De voorgestelde
wetgeving zal eveneens worden geëvalueerd. Om bovengenoemde redenen is
het derhalve alleszins verantwoord en aanvaardbaar om in afwachting van de
resultaten van de evaluatie van de SOV thans te komen met een algemene regeling
voor de strafrechtelijke aanpak van stelselmatige daders.b. De behoefte aan nieuwe wetgeving in verband met de huidige wetgevingDe groep veelplegers vormt al langer een hardnekkig en urgent probleem.
Dat het probleem niet al eerder in voldoende mate is aangepakt ligt enerzijds
aan tekort schietende samenwerking tussen de betrokken instanties (ketenregie)
en anderzijds aan het feit dat er sprake is van weliswaar veel, maar relatief
lichtere criminaliteit. De aanpak hiervan moet het bij schaarste van middelen
al snel afleggen tegen die van zwaardere delicten. In het proces-verbaal staan
vaak enkele feiten uitgewerkt en wordt voorts volstaan met de aantekening
dat verdachte heeft bekend nog tientallen andere delicten te hebben begaan.De rechter beoordeelt de enkele feiten die ten laste zijn gelegd en vonnist
op basis van wat proportioneel is, gegeven de ernst van deze feiten. Hierbij
wordt rekening gehouden met kenmerken van de persoon van de dader, waaronder
eerder begane feiten, maar dat leidt niet tot een significant zwaardere bestraffing.Het gevolg is dat de desbetreffende delinquent hoogstens tot een korte
vrijheidsstraf wordt veroordeeld. Dit leidt tot een patroon van korte opsluitingen,
gevolgd door invrijheidstelling, waarna de delinquentie wordt voortgezet,
weer aanhouding volgt, enzovoort.Het gewicht van iedere afzonderlijke zaak is zodanig dat voorts geen voorlopige
hechtenis mogelijk is. Gevolg is de frustrerende ervaring dat bij betrapping
op heterdaad de dader vaak eerder vrij is dan het slachtoffer klaar is met
de aangifte.Doordat veelplegers steeds zo kort gedetineerd worden, heeft het huidige
sanctiebeleid slechts een beperkt effect op de criminaliteit die zij plegen.
Het stelselmatig plegen van delicten wordt immers slechts kort onderbroken.
Bovendien zijn de opgelegde vrijheidsstraffen te kort om het criminele gedrag
door middel van gerichte interventies effectief te kunnen beïnvloeden.
Het risico van recidive blijft daardoor onverminderd hoog. Uit recente analyses
van het Openbaar Ministerie (Goed Beschouwd; jaarverslag OM 2002, in druk)
blijkt de recidivekans gedurende de actieve «loopbaan» steeds
zo'n 95% te zijn.Uit een oogpunt van bescherming van de samenleving moet de vicieuze cirkel
van opsluiten-vrijlaten-veroordelen-opsluiten worden doorbroken. Het is niet
toelaatbaar een situatie te laten voortbestaan die de veiligheid van personen
en van de samenleving als geheel permanent aantast en die met het huidige
beleid onvoldoende effectief wordt aangepakt.Om het draaideurkarakter van de huidige aanpak van veelplegers (heel vaak,
maar heel kort in detentie) te doorbreken moeten de zeer actieve meerderjarige veelplegers langduriger van hun vrijheid worden beroofd.
Daarvoor is een omslag in de aanpak nodig: in plaats van een zaaksgerichte aanpak wordt overgegaan tot een persoonsgerichte aanpak;
een aanpak waarbij het totale criminele verleden van de verdachte in beeld
wordt gebracht en waarbij niet alleen afzonderlijke delicten worden berecht.
Daarbij is vooral het patroon in het delictgedrag over de langere termijn
van belang. Daarnaast zijn factoren als levensstijl, achtergrondproblematiek,
en diverse gedragskenmerken van belang voor een goede beoordeling van de zaak.Met een persoonsgericht dossier en een daarop gebaseerde eis van het Openbaar
Ministerie heeft de rechter een beter beeld van de persoon van de dader en
dus meer aanleiding voor het opleggen van een langere vrijheidsstraf.Onder de huidige strafwetgeving is deze persoonsgerichte aanpak al mogelijk.
In een aantal plaatsen in het land gebeurt het ook al op deze wijze. Veelplegers
worden daartoe aan de hand van in de praktijk ontwikkelde aanvullende criteria
in beeld gebracht en gericht opgespoord. Het doel is nu om via een dergelijke
aanpak landelijk de meest actieve veelplegers
in aanmerking te brengen voor een langere vrijheidsbeneming.Daarnaast kan thans de SOV worden ingezet voor de opvang van aan hard
drugs verslaafde veelplegers. Tevens bestaat de mogelijkheid om veelplegers
met een psychiatrische achtergrond op te nemen in een psychiatrisch ziekenhuis
op basis van de Wet Bopz. De SOV is evenwel beperkt tot aan hard drugs verslaafde
veelplegers en de Wet Bopz tot personen met een psychiatrische achtergrond.Ter verzekering van een langere detentie van de zeer actieve veelplegers
is aanvullende, specifiek op deze groep gerichte wetgeving geboden. Hoewel
gesteld kan worden dat de beoogde langere opsluiting van stelselmatige daders
nu al mogelijk is, moet worden vastgesteld dat de rechtspraktijk die eventuele
mogelijkheid niet benut. De doeleinden die met de gerichte aanpak van de zeer
actieve veelplegers worden beoogd, zullen met behulp van het bestaande instrumentarium
niet ten volle kunnen worden gerealiseerd. Voor zover de aanleiding daarvoor
is gelegen in de regelgeving, is het aan de wetgever om zijn bedoeling omtrent
het gebruik van de mogelijkheid tot langere vrijheidsbeneming buiten twijfel
te stellen. Het voortdurend recidiveren vormt een belangrijke bron van schade
voor individuen en het bedrijfsleven en schept een klimaat van onveiligheid.
Dat vergt een adequate reactie van de strafrechter. Het voorliggende wetsvoorstel
beoogt dat mogelijk te maken. De voorgestelde wetgeving schept de noodzakelijke
extra randvoorwaarden voor een effectieve strafrechtelijke aanpak van stelselmatige
daders die de veiligheid van personen of goederen in gevaar brengen. Vrijheidsbeneming
van stelselmatige daders gedurende een langere tijd leidt aldus tot langduriger
uitschakeling van crimineel gedrag en biedt grotere mogelijkheden tot doorbreking
van een stelselmatig tot criminaliteit leidend gedrags- en levenspatroon.In de par. 1.1. en 1.8. van de memorie van toelichting is aan het vorenstaande
aandacht gegeven.c. De behoefte in verband met toekomstige wetgevingIn par. 1.8 van de memorie van toelichting is naar voren gebracht dat
de voorgestelde wetgeving een noodzakelijke aanvulling vormt op in voorbereiding
zijnde wetgeving die mede ten doel heeft recidive aan te pakken.3. Effectiviteita. Aan het voorstel ligt de overtuiging ten grondslag dat door het oppakken
en langer vasthouden van stelselmatige daders meer criminaliteit van de straat
wordt gehaald.1 Volgens de toelichting heeft
een structurele aanpak van veelplegers potentieel een omvangrijk effect op
de criminaliteit. In het onderzoek «Veelplegers in Nederland»,
waarnaar in de parlementaire stukken wordt verwezen concluderen de onderzoekers,
dat de oververtegenwoordiging van veelplegers in de jaarlijks geregistreerde
criminaliteit relatief klein is.2In het licht van althans dit onderzoek kunnen vraagtekens worden geplaatst
bij de effectiviteit van het voorstel ten aanzien van de meerplegers. Uit
het onderzoek blijkt immers dat de aanpak van deze groep geen «multiplier»-effect
heeft op de jaarlijks geregistreerde criminaliteit. Bovendien wordt uitgegaan
van een aanpak van alle groepen van veelplegers, waaronder verslaafde recidivisten,
terwijl die reeds in aanmerking komen voor de SOV en die bovendien de meerderheid
van alle veelplegers uitmaken.De Raad beveelt aan in de toelichting nader in te gaan op de effectiviteit
van de voorgestelde maatregel, in het bijzonder ten aanzien van de harddrugsverslaafden
en meerplegers.b. Zoals eerder gemeld ziet de nieuwe maatregel op de opvang van alle
veelplegers. Volgens de toelichting wordt thans gewerkt aan de praktische
uitwerking van de algemene voorziening voor de opvang van stelselmatige daders
en aan detentiemodaliteiten die rekening houden met de specifieke kenmerken
van de verschillende subgroepen.1Om inzicht te krijgen in de haalbaarheid van de beoogde doelstelling is
het wenselijk dat in de toelichting wordt aangegeven waaruit de detentiemodaliteiten
zullen bestaan en in het bijzonder waaruit de specifieke aanpak van de subgroepen
zal bestaan.De Raad beveelt aan nader op deze aspecten in te gaan.c. Het komt de Raad voor dat het voorstel vooral is gericht op langer
detineren en dat weinig aandacht uitgaat naar het voorkomen van recidive door
verbetering van de nazorg voor recidivisten. In dit verband valt te wijzen
op het rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR)
waar de WRR over de aanpak van recidive stelt dat het maatschappelijk doelmatig
lijkt om een veel groter bedrag voor de nazorg aan recidivisten te reserveren
ter voorkoming van hernieuwd crimineel gedrag.2De Raad adviseert in de toelichting in te gaan op de effectiviteit van
het wetsvoorstel in relatie tot bevindingen dat versterking van de nazorg
aan recidivisten maatschappelijk doelmatiger kan zijn.3. a. Uit het reeds genoemde onderzoek «Veelplegers in Nederland»
en de daarin genoemde onderzoeken naar omvang en aandeel van veelplegers in
de criminaliteit blijkt dat veelplegers zijn oververtegenwoordigd met een
factor tussen 1,4 tot 4. De oververtegenwoordiging van veelplegers in het
HKS bedraagt 1,7. De onderzoekers merken op dat deze oververtegenwoordiging
relatief klein is. Zij merken vervolgens op dat niet mag worden uitgesloten
dat een hardere aanpak van de groep veelplegers een kleiner effect heeft op
de omvang van de criminaliteit dan algemeen wordt aangenomen.Veelplegers nemen door de jaren heen in ieder geval een groter aandeel
in de criminaliteit dan op grond van de omvang van hun groep mag worden verwacht.
Dat geldt in het bijzonder voor verslaafden aan hard drugs. Zeker de helft
van de veelplegers die elf of meer justitiële contacten op zijn naam
heeft staan, is een serieus harddrugsgebruiker. Hoe actiever de veelpleger,
des te hoger het percentage drugsgebruikers. Van de geregistreerde drugs-
en of alcoholgebruikende vermogensdelinquent is driekwart veelpleger. Van
de top-5% van deze verdachten is omstreeks 60% drugsgebruiker.Een structurele aanpak van de veelplegers heeft potentieel dus een omvangrijk
effect op de omvang van de criminaliteit, met name wanneer deze aanpak zich
richt op de gebieden waar de meeste veelplegers voorkomen, de grote steden.Het wetsvoorstel is voorshands gericht op de zeer actieve groep van veelplegers.
Daartoe behoren ook de aan hard drugs verslaafde veelplegers die thans in
aanmerking komen voor de SOV. De voorgestelde wetgeving voorziet mede in uitbreiding
van de capaciteit voor aan hard drugs verslaafden.De toepassing van de voorgestelde wetgeving zal voorshands niet gericht
zijn op de aanpak van meerplegers. Aan de afwezigheid van een «multipliereffect»
bij de aanpak van deze groep van stelselmatige daders kan dan ook geen argument
worden ontleend voor de stelling dat de voorgestelde maatregel niet effectief
zou zijn.In de memorie van toelichting is aan het vorengaande aandacht geschonken.b. Thans wordt volop gewerkt aan de ontwikkeling van verschillende detentiemodaliteiten
voor veelplegers, rekening houdend met de verschillende doelgroepen.c. In de memorie van toelichting is ingegaan op de effectiviteit van het
wetsvoorstel in relatie tot bevindingen dat versterking van de nazorg aan
recidivisten maatschappelijk doelmatiger kan zijn.Daartoe wordt het volgende naar voren gebracht.Veelplegerscriminaliteit hangt vaak samen met achterliggende persoonsgebonden
problematiek, zoals een harddrugsverslaving, problematisch alcoholgebruik,
een psychische stoornis of dak- en thuisloosheid. Vaak is ook sprake
van een combinatie van deze factoren. Een adequate begeleiding van deze problematiek
door gemeentelijke en zorginstellingen kan het verder afglijden in criminaliteit
helpen voorkomen.Naast voorzorg is nazorg aan het einde van het detentietraject van een
(jeugdige) veelpleger van essentieel belang. Om te voorkomen dat iemand terugvalt
in het vroegere delictpatroon moet aandacht besteed worden aan huisvesting,
zorg, arbeid en inkomen. De aansluiting tussen justitiële en maatschappelijke
voorzieningen moet daarvoor optimaal zijn.In het kader van de beleidsprogramma's Terugdringen
Recidiveen Jeugd Terecht worden, samen
met andere departementen en met vertegenwoordigers van lokale overheden, voorstellen
ontwikkeld om deze aansluiting te verbeteren. Het is in deze fase, nadat veelplegers
hun strafrechtelijke sanctie hebben ondergaan, dat gemeentelijke overheden
en zorginstellingen verantwoordelijkheid dragen om herhalingscriminaliteit
te helpen voorkomen.Bijzondere categorieën vormen de verslaafde veelplegers en veelplegers
met een psychische stoornis. Vanuit de verslavingszorg bestaan al verschillende
vormen van z.g. dranginterventies, zoals de Interculturele Motivatie Centra
(IMC's), Triple Ex en de forensische verslavingskliniek (FVK). De FVK richt
zich speciaal op criminele, chronische verslaafden met een zeer complexe problematiek
(waaronder psychiatrische stoornissen). IMC's en de FVK kunnen verslaafden
op een justitiële titel opnemen.De IMC's kennen wachtlijsten en worden daarom nu op veel plaatsen uitgebreid.
Deze dranginterventies richten zich op terugvalpreventie van zowel verslaving
als criminaliteit.De toeleiding vanuit detentie naar dergelijke drangtrajecten zal de komende
jaren worden versterkt. Daartoe zijn inmiddels regionale pilots ingericht.
In 2004 zullen deze worden geëvalueerd. Op basis van de opgedane ervaringen
zal het verdere landelijke beleid worden bepaald.Gedetineerde veelplegers met een psychische stoornis kunnen eveneens worden
overgeplaatst naar GGZ-voorzieningen.Een aantal van de gedetineerde veelplegers zal na ommekomst van de straf
tengevolge van dakloosheid noodgedwongen een beroep moeten doen op een maatschappelijke
opvangvoorziening. De toegang tot dit soort voorzieningen levert in de praktijk
de nodige problemen op. Dit is thans mede onderwerp van een interdepartementaal
beleidsonderzoek naar het functioneren van de maatschappelijke opvang.4. Voorlopige hechtenisVoorgesteld wordt om de mogelijkheid van voorlopige
hechtenis uit te breiden tot verdachten van (eenvoudige) mishandeling (artikel
300 WvS) en vernieling (artikel 350 WvS). Naar het oordeel van de Raad wordt
de noodzaak van deze wijziging in de toelichting onvoldoende gemotiveerd.
Daarbij wijst de Raad erop dat de regering bij het recente wetsvoorstel herijking
strafmaxima, waarbij het strafmaximum voor eenvoudige mishandeling is verhoogd
van twee tot drie jaar, niet is overgegaan tot het voorstellen dat voorlopige
hechtenis mogelijk zal worden bij eenvoudige mishandeling ex artikel 300 WvS.1Bovendien houdt het voorstel meer in dan enkel het
mogelijk maken van voorlopige hechtenis voor stelselmatige plegers van mishandeling
en zaaksbeschadiging. Het gevolg zal immers zijn dat elke verdachte van zaaksbeschadiging
in voorlopige hechtenis kan worden genomen en dat ook andere dwangmiddelen
en maatregelen toepasselijk worden, zoals aanhouden buiten heterdaad en –
in het kader van het wetsvoorstel DNA bij veroordeelden – de gedwongen
afname van DNA. De toelichting gaat niet in op deze consequenties.De Raad adviseert de voorgestelde uitbreiding van de
voorlopige hechtenis nader toe te lichten.4. In par. 1.6. van de memorie van toelichting zijn de overwegingen uiteengezet
waarom de voorlopige hechtenis ook toepassing moet kunnen vinden bij (eenvoudige)
mishandeling en vernieling. De voorgestelde uitbreiding is nodig teneinde
zeker te stellen dat veelplegers die in aanmerking komen voor plaatsing in
een inrichting voor stelselmatige daders, steeds in voorlopige hechtenis worden
genomen. Er is geen grond voor vrees dat deze uitbreiding zal
leiden tot onnodige of disproportionele toepassing van voorlopige hechtenis,
dwangmiddelen en maatregelen ten aanzien van verdachten van mishandeling of
vernieling.5. Uitvoeringa. Uitvoering van de beoogde wet zal gevolgen hebben
voor de capaciteit van de inrichtingen en voor het personeel. Volgens de toelichting
moet worden nagegaan of het mogelijk is bestaande inrichtingen uit te breiden.
Ook wordt nog onderzocht of het mogelijk is om af te stoten capaciteit voor
asielzoekers aan te wenden voor het doel van opvang van stelselmatige daders.1 De Raad beveelt aan om in de toelichting verslag te
doen van de uitkomsten van de aangekondigde onderzoeken met betrekking tot
de voorzieningen en het voorstel in elk geval geen kracht van wet te geven
zolang niet voldoende opvanggelegenheid is gegarandeerd.b. Voorts stelt de toelichting dat wordt voorzien in
op reïntegratie gerichte programma's, toezicht en begeleiding en dat
de bestaande capaciteit van gevangeniswezen en reclassering bij voorrang voor
veelplegers wordt ingezet.De Raad adviseert in de toelichting de gevolgen van
het wetsvoorstel voor de capaciteit van het gevangenispersoneel en de reclassering
nader te bespreken en daarbij in het bijzonder in te gaan op de mogelijkheid
van uitbreiding van de personele capaciteit.5. a. Zoals is aangegeven in de beleidsbrief veelplegers zullen in de
komende periode in totaal 1000 plaatsen voor veelplegers worden gerealiseerd,
die gefaseerd tussen 2003 en 2006 beschikbaar zullen komen. Deze plaatsen
zullen worden gerealiseerd binnen de specifiek daartoe aan te wijzen bestaande
capaciteit. Inmiddels is gebleken dat het vanwege de kosten die gepaard gaan
met benodigde gebouwelijke aanpassingen en de exploitatielasten niet zinvol
is af te stoten capaciteit van de asielzoekeropvang voor de opvang van veelplegers
aan te wenden.b. In afwachting van de uitkomsten van het onderzoek naar de detentiemodaliteiten
kunnen thans nog geen uitspraken worden gedaan over een mogelijke uitbreiding
van de personele capaciteit.6. Financiële gevolgenKrachtens artikel 38o, derde lid, WvS komen de kosten
van tenuitvoerlegging van de laatste fase van de maatregel overeenkomstig
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels ten laste
van gemeenten die deelnemen aan de tenuitvoerlegging daarvan. Mede gelet op
de artikelen 114 en 115 van de Gemeentewet adviseert de Raad in de toelichting
aan te geven op welke wijze de financiële consequenties voor de gemeenten
zijn geregeld.6. In par. 6 van de reeds genoemde beleidsbrief is naar voren gebracht
dat in samenspraak met de bij de aanpak van stelselmatige daders betrokken
partners een landelijk plan zal worden opgesteld. Op basis van dit plan worden
samenwerkingsafspraken gemaakt tussen het Rijk en de betrokken lokale en regionale
partijen. Deze samenwerkingsafspraken zullen wat betreft de afspraken tussen
Rijk en lokale overheden nauw aansluiten bij de resultaatsafspraken met betrekking
tot veiligheid die Rijk en de G30 maken voor het jaar 2004, en bij de GSB-afspraken
voor de nieuwe convenantsperiode.Het beleid met betrekking tot veelplegers zal op deze manier worden verankerd
in de afspraken met de G30. De specifieke afspraken die met de G4 worden gemaakt,
zullen worden gekoppeld aan de extra nieuwe opvangplaatsen voor veelplegers
die in eerste instantie immers primair voor deze steden beschikbaar zullen
komen.Ter uitvoering van artikel 38o, derde lid, Sr. zal in de Penitentiaire
maatregel (Pm) worden bepaald dat de Minister van Justitie en het gemeentebestuur
een convenant sluiten over de tenuitvoerlegging van de laatste fase (vgl.
het huidige artikel 44f van de Pm).7. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het
advies behorende bijlage.7. De voorgestelde tweede wijziging van artikel 38m, eerste lid, onderdeel
2°, is niet overgenomen. Het huidige artikel 38m, eerste lid, onderdeel
2°, stelt niet de eis dat de reeds gepleegde misdrijven en het nog te
plegen misdrijf misdrijven zijn waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.
Er is geen aanleiding thans deze beperking aan te brengen.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in dit wetsvoorstel wijzigingen
van de artikelen 38s en 38t Sr. mee te nemen. Deze wijzigingen waren aanvankelijk
bedoeld als wijzigingen van de regeling van de SOV. Zij waren neergelegd in
het nog in te dienen wetsvoorstel Wijziging van de Beginselenwet justitiële
jeugdinrichtingen, de Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden,
de Penitentiaire beginselenwet en enige andere wetten onder meer naar aanleiding
van evaluatieonderzoeken.De voorgestelde wijzigingen in artikel 38s Sr. geven uitvoering aan de
motie Van de Beeten c.s. (Kamerstukken I 2000/01, 26 023, nr. 16c). De
wijzigingen in artikel 38t zijn van technische aard.De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De waarnemend Vice-President van de Raad van State,D. DolmanIk moge u hierbij verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van
wet en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer te zenden.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerBijlage bij het advies van de Raad van State van 27 mei 2003, no.W03.03 0132/I,
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.Voorstel van wet– In artikel I, onder B, artikel 38m, eerste lid, na de puntkomma
van onderdeel 2° toevoegen: en.– In artikel I, onder B, artikel 38m, eerste lid, na «misdrijf»
in de tweede en laatste regel invoegen: als bedoeld onder 1o.Memorie van toelichting– In het artikelsgewijs deel, Artikel I, onderdelen A tot en met
C, «vrees voor herhaling van een misdrijf» wijzigen in «er
ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de veroordeelde wederom een
misdrijf zal begaan».XNoot1Kamerstukken II 1997/98, 26 023, nr. B.XNoot2De gegevens zijn gebaseerd op Veelplegers in Nederland, M. Grapendaal
en W. van Tilburg, KLPD 2002, Tijdschrift voor Criminologie, 2002, bladzijden
214–230. Zie Kamerstukken II 2002/03, 28 684, nr. 1, blz. 14.XNoot3Vergelijk Grapendaal en Van Tilburg, bladzijde 227.XNoot1Kamerstukken II 1997/98, 26 023, nr. 3, blz. 5.XNoot2Zie artikel VI van de wet.XNoot3Toelichting, paragrafen 1.1. en 1.8.XNoot4Toelichting, paragraaf 1.5.XNoot5Hierop wijst de NVvR in zijn advies over het wetsvoorstel.XNoot6Kamerstukken II 2002/03, 28 484, nr. 5 (Wijziging van het Wetboek
van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994, in verband met de herijking van
een aantal wettelijke strafmaxima).XNoot7Kamerstukken II 2002/03, 28 685, nr. 1–2.XNoot1Toelichting, Algemeen, 1.1. Inleiding, derde alinea.XNoot2Grapendaal en Van Tilburg, bladzijde 227.XNoot1Toelichting, paragraaf 1.1.XNoot2WRR, De toekomst van de nationale rechtsstaat, bladzijde 230.XNoot1Vergelijk Kamerstukken II 2001/02, 28 484, B, blz. 3.XNoot1Toelichting, paragraaf 1.7. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28980-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl