Decentralisatie; Verslag algemeen overleg over het overzicht van decentralisatievoornemens d.d. 13 oktober 1995 (22236, nr. 33)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22236, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-04-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

22236 nr. 35

12-04-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22236Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 236Decentralisatienr. 35VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 12 april 1996De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1
heeft op 22 februari 1996 overleg gevoerd met minister Dijkstal van Binnenlandse
Zaken en staatssecretaris Van de Vondervoort van Binnenlandse Zaken over het overzicht van decentralisatievoornemens d.d. 13 oktober 1995 (kamerstuk
22 236, nr. 33).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Gabor (CDA) had na lezing van het overzicht niet de
indruk dat het kabinet het decentralisatiebeleid als een van de belangrijkste
items beschouwt. Hij vroeg zich af in welke verhouding de aanbevelingen van
de commissie-Franssen staan tot het decentralisatieproces. Met welk type decentralisatie-operatie
is het kabinet eigenlijk bezig? Welke criteria en welk tijdpad worden gehanteerd?
De heer Gabor vond het voorts belangrijk te weten wat de financiële consequenties
van de operatie zijn, welke benadering wordt gekozen bij de herverdeling van
taken tussen de verschillende bestuurslagen, hoe de regelgeving wordt gesaneerd,
op welke wijze het ambtelijk apparaat in alle bestuurslagen daarbij wordt
ingezet en in welke organisatorische structuur dat gebeurt. Op al deze punten
geeft het overzicht weinig informatie.Is het waar dat het Rijk bij decentralisatie de betrokken overheid een
zwaardere informatieplicht oplegt? Landelijk wordt gediscussieerd over de
verdeling van taken tussen gemeenten, provincie en WGR. Hoe verhoudt zich
deze binnenkort af te ronden discussie qua aanpak en consequenties tot de
decentralisatie-operatie?De CDA-fractie heeft behoefte aan een notitie waarin de resultaten van
de decentralisatie-operatie toegankelijk en meetbaar worden gemaakt.De heer Gabor noemde de instelling van een gemeentelijk werkfonds een
schoolvoorbeeld van hoe minder regelgeving decentraal maatwerk mogelijk maakt.
Hoe verhoudt zich dit overigens tot het idee dat het ministerie in dezen indicerend
moet optreden? Hoe moet de relatie tussen TICA en bedrijfsverenigingen, GSD
en dergelijke worden? Zal daarbij geen sprake zijn van een «top down»-benadering?De CDA-fractie steunt het regionaal experiment bijstand en werkgelegenheid in Rotterdam, een uitstekend initiatief. De heer Gabor vroeg
zich evenwel af of het experiment zonder meer kan worden uitgevoerd, nu het
wetsvoorstel over de vorming van een provincie Rotterdam is teruggenomen.Het, overigens niet in het overzicht vermelde, Vitaliteitsfonds is ook
een schoolvoorbeeld van doordecentraliseren van rijksmiddelen. Hierdoor is
er meer ruimte voor het invullen van het grote-stedenbeleid. De heer Gabor
maakte zich wel zorgen over het tempo waarin dergelijke processen zich voltrekken
en vroeg met klem om tempoversnelling.Tot slot zei hij dat het het kabinet zou sieren als het op het punt van
het dereguleren met echt goede initiatieven kwam.Mevrouw Scheltema-de Nie (D66) waardeerde het dat het overzicht
laat zien welke decentralisatieplannen in ontwikkeling zijn en welke plannen
nog op zich laten wachten. Er lijkt wat de decentralisatie betreft een kentering
ten goede te zijn in het denken van de ministeries. Gaan er initiatieven uit
van de ministeries zelf of moeten zij nog worden aangestuurd door de bewindspersonen
van Binnenlandse Zaken?Ook mevrouw Scheltema had er behoefte aan, dat de Kamer iets meer vat
kan krijgen op wat er ten gunste van de decentralisatie wordt gedaan en op
de resultaten ervan. Zij wachtte met smart op de uitvoering van de motie-Koetje
c.s. inzake de decentralisatie van inspecties.Een ieder is ervan overtuigd dat deregulering hand in hand moet gaan met
decentralisatie, maar hiervan is weinig terug te vinden in het overzicht.
Is er ten gunste van de decentralisatie niet meer mogelijk op het terrein
van de deregulering?Deregulering en decentralisatie worden steeds meer impliciet via convenanten
tot stand gebracht. Het bij de arbeidsvoorziening gehanteerde inkoopmodel
betekent impliciet dat er als het ware een keuzepakket van regels kan worden
gemaakt. Zou het jaarlijkse decentralisatie-overzicht niet aan waarde winnen
en een integraler beeld geven als deze impliciete decentralisatie er ook in
werd opgenomen, al vindt die slechts plaats op deelterreinen en in een beperkt
aantal gevallen? Mevrouw Scheltema had behoefte aan een opsomming van de verschillende
mogelijkheden tot decentralisatie die in eerdere stukken en wetgeving zijn
genoemd en uitgewerkt. De in verschillende nota's en wetten vastgelegde aanzet
zou een belangrijke rol kunnen spelen in het overleg dat de bewindspersonen
van Binnenlandse Zaken voeren met IPO en VNG over de herverdeling van taken.Bij de bespreking van de VBO-notitie heeft de D66-fractie een motie ingediend
met het verzoek de gemeenten een instrument te geven om kracht bij te zetten
aan doordecentralisatie van provinciale taken. De staatssecretaris zou dit
verzoek bekijken. Hoe staat het daarmee?Als gedecentraliseerd wordt, moet ook de uitwerking ervan worden geëvalueerd.
De ervaring met de decentralisatie van de bijzondere bijstand leert dat niet
alle gemeenten met deze vrijheid weten om te gaan. Zou het niet wenselijk
zijn om in de aanloopperiode enige handreikingen te bieden ten aanzien van
de vormgeving van zo'n nieuwe vrijheid?Wat de actualisering van de Vinex betrof, wilde mevrouw Scheltema weten
hoe de voortgang van de decentralisatie met name op het terrein van de geldstromen
verliep.Ook zij achtte het gemeentelijk werkfonds een belangrijk initiatief. De
wet inschakeling werkzoekenden zal volgens de planning op 1 januari 1997 in
werking treden, wat van groot belang is voor de decentralisatie en de deregulering.
Is het de verwachting dat de geplande datum zal worden gehaald?Ook voor de maatschappelijke opvang en de ambulante verslavingszorg staat
decentralisatie – en op termijn overheveling van geldstromen naar het
Gemeentefonds – op de agenda. Mevrouw Scheltema stemde van harte in
met de aangekondigde overgangsregeling. Voor de aanpak van de
drugsverslaving is het belangrijk dat de daarvoor bestemde gelden terechtkomen
bij de centrumgemeenten waarin de daartoe noodzakelijke voorzieningen bestaan.
Overheveling naar het Gemeentefonds zou pas moeten geschieden op het moment,
dat er met de betrokken regio's afspraken zijn gemaakt over toedeling van
de gelden voor de betrokken zorgfunctie. De voorzieningen zijn nu eenmaal
niet evenwichtig over het land verspreid.De heer De Cloe (PvdA) merkte op dat de ook door hem destijds
gewaardeerde decentralisatie-operatie van het vorige kabinet helaas op den
duur van een bestuurlijke operatie veranderde in een financiële operatie.
De consequenties voor de gemeenten van de uitwerking van de destijds geaccepteerde
korting komen nu pas in beeld. Het huidige kabinet vermeldde in zijn eerste
decentralisatiebrief dat het ook stond voor een omvangrijke decentralisatie-
en dereguleringsoperatie. Soms lukt het om de samenhang in die operatie te
vinden. Een voorbeeld is de nieuwe Winkeltijdenwet. Er zijn ook verschillende
projecten ophanden, met name in het onderwijs waarin men streeft naar een
lokaal onderwijsbeleid, waarbij de gemeente op tal van terreinen in beeld
komt.Het overzicht geeft een beeld van voornemens die nodig zijn voor een slagvaardig
openbaar bestuur. Eén punt springt eruit en dat is het grote-stedenbeleid,
dat voor een belangrijk deel op de decentralisatie steunt. Het is duidelijk
dat men daarbij de weg op gaat van een integrale aanpak om daar waar dat nodig
is succes te boeken. Het Vitaliteitsfonds is een van de pijlers van dat beleid.Het kabinet schrijft dat uit de in de VBO-notitie al genoemde herverdeling
van taken voortvloeit, dat verdere decentralisatie aan de orde kan komen.In 1994 stelde het kabinet nog, voornemens te zijn uitwerking te geven
aan de aanbevelingen van de commissie-Franssen. Van die aanbevelingen is evenwel
nauwelijks iets terug te vinden.De bewindspersonen van Binnenlandse Zaken zijn aanspreekbaar op de decentralisatie
in het algemeen. Zijn de andere bewindspersonen nog steeds actief bezig met
decentralisatie of moeten zij door hun collega's van Binnenlandse Zaken worden
geactiveerd?Decentralisatie zou een vast agendapunt zijn op het halfjaarlijkse overleg
met VNG en IPO. Doen VNG en IPO ook regelmatig suggesties over decentralisatie?Het kabinet heeft in 1994 gesteld dat de Kamer in de loop van 1995 meer
informatie zou krijgen over de inspecties, maar dat is niet gebeurd. Hoe staat
het daar nu mee?De VNG heeft een notitie uitgebracht over de herverdeling van taken. Friesland
heeft een eigen project herverdeling van taken. In de VBO-notitie stond dat
er elke keer dat er wordt gesproken over herverdeling van taken ook ruimte
komt voor verdergaande decentralisatie. Het kabinet heeft in de notitie toegezegd
dat er op 1 januari 1996 een strak planningsschema zou zijn, maar dat is er
nog niet.Friesland loopt voorop bij de herverdeling van taken, maar wordt ook geconfronteerd
met zaken als rijksinspectietaken en gedeconcentreerde rijksdiensten die soms
op grotere gebieden dan provincies betrekking hebben en waarvan men niet weet
wie ervoor verantwoordelijk is. Voor het democratisch verkeer tussen de bestuurslagen
is het van belang dat er helderheid komt over de gedeconcentreerde rijksdiensten
en inspecties.In de VBO-notitie staat dat het kabinet zo nodig doordecentralisatie van
provincies naar bijvoorbeeld centrumsteden zal bevorderen, terwijl tevens
is gesteld dat doordecentralisatie niet afgedwongen kan worden. Het IPO heeft
de Kamer nooit gerapporteerd over doordecentralisatieplannen. De heer De Cloe
vroeg zich af hoe het kabinet die doordecentralisatie kan bevorderen. Hij
verklaarde desgevraagd het eens te zijn geweest met de inhoud
van de destijds door mevrouw Scheltema ingediende motie over doordecentralisatie.Er zijn ministeries die niet (gemakkelijk) tot decentralisatie overgaan,
onder het motto dat zij met zoveel kleine gemeenten te maken hebben. De PvdA-fractie
steunt de kabinetsvoornemens om waar mogelijk tot versterking van lokaal bestuur
te komen, ook via herindeling. Versterking van lokaal bestuur kan aanleiding
zijn tot verdergaande decentralisatie, maar met decentralisatie moet niet
worden gewacht totdat de herindeling in heel Nederland rond is.Wat de decentralisatie op het terrein van onderwijs betreft, wees de heer
De Cloe erop dat de gemeenten in de juni-circulaire helderheid zal moeten
worden geboden over de huisvestingsmiddelen, omdat de decentralisatie van
de huisvesting nog niet rond is, hoewel dat wetsontwerp op 1 januari 1997
moet ingaan. Is het mogelijk die helderheid dan toch te geven, zodat de gemeenten
zich daarop bij hun begrotingsvoorbereiding kunnen baseren? De decentralisatie
van de schoolbegeleidingsdiensten moet op 1 augustus 1996 ingaan, maar het
wetsvoorstel daarover is nog niet bij de Kamer ingediend. De PvdA-fractie
is van oordeel dat de gemeenten niet op het allerlaatste moment mogen worden
geconfronteerd met de consequenties van die decentralisatie, omdat zij dan
bij het opstellen van hun begroting in de problemen komen.Het kabinet heeft zich voorgenomen decentralisatievoorstellen niet meer
onder de doem van kortingen te laten vallen, maar dient dan wel te letten
op de cumulatie van de gevolgen voor gemeenten van een aantal decentralisatie-operaties,
met name op het terrein van onderwijs. Niet alleen bij de ministeries, maar
ook in de PvdA-fractie is helaas wel eens sprake van verkokering als het om
decentralisatie gaat.De heer De Cloe sloot zich aan bij eerdere vragen over het bijstandsexperiment
in Rotterdam. Hij onderschreef de stelling van een VVD-woordvoerder tijdens
het overleg over de nota Veiligheidsbeleid van 20 februari jl., dat moet worden
voorkomen dat decentralisatie leidt tot het verschuiven van de problemen van
de centrale overheid naar de lokale overheid. In het wetsontwerp Decentralisatie
huisvesting onderwijs staat dat niet na te gaan zal zijn of de gemeenten zullen
uitkomen met het daarvoor bestemde geld, omdat dit in het Gemeentefonds zal
worden opgenomen. De decentralisatie van het leerlingenvervoer heeft geleerd,
dat er gemeenten zijn die daarop als gevolg van de bestaande regelgeving fors
te kort komen. Bij decentralisatie dient dan ook aan deregulering te worden
gedacht.Alleen een jaarlijkse rapportage van Binnenlandse Zaken over de decentralisatie
is te mager volgens de heer De Cloe. De Kamer probeert een van de aanbevelingen
van de commissie-Franssen uit te voeren en heeft daarom besloten de ministeries
van Binnenlandse Zaken en VROM «door te lichten». De Kamer heeft
beide vóór 1 april a.s. nadere informatie gevraagd.De heer Kamp (VVD) had het gevoel dat op ieder terrein resultaten
worden bereikt met de lijn van deregulering en decentralisatie, die al door
de voorgangers van de huidige bewindspersonen is ingezet. In het grote-stedenbeleid
bijvoorbeeld worden én decentralisatie én deregulering waargemaakt.
Wat de onderwijshuisvesting betreft, merken mensen die eerst bij de rijksoverheid
kwamen met wensen en dergelijke, dat zij daarvoor binnenkort naar de gemeente
moeten. In alle lagen van het openbaar bestuur wordt voelbaar dat er sprake
is van decentralisatie en deregulering.De heer Kamp vroeg of men zich bezint op de positie van de rijksoverheid
in het kader van de decentralisatie naar provincies en gemeenten en in het
kader van het steeds krachtiger worden van de invloed van de Europese Unie,
waardoor veel Nederlandse wetgeving voortvloeit uit besluiten uit Brussel. De VVD-fractie steunt van harte het beleid tot herverdeling van regionale
taken. Recente ontwikkelingen kunnen dat herverdelingsproces versnellen. Het
succes van die herverdeling hangt af van de coöperatie van de vertegenwoordigers
van de gemeenten in de VNG en van de provincies in het IPO. Het is verheugend
dat er geen sprake is van onderlinge tegenstellingen tussen VNG en IPO, maar
dat beide samen met de bewindspersonen van Binnenlandse Zaken bekijken hoe
de regionale taken zo goed mogelijk herverdeeld kunnen worden. De fractie
verwacht hiervan positieve resultaten.De mate waarin de rijksinspecties kunnen worden gedecentraliseerd, is
voor de VVD-fractie een toetssteen voor het slagen van het beleid. Antwoord van de regeringDe minister herhaalde zijn uitspraak, gedaan in het overleg
over het vorige overzicht, dat de bewindspersonen van Binnenlandse Zaken het
als hun taak zien om alle informatie over decentralisatie te verzamelen en
de Kamer en anderen daarover te informeren en om te proberen andere partijen
ervan te overtuigen dat de gemeenten het hart van het openbaar bestuur vormen
en dat het systeem van daaruit moet worden opgebouwd. Zij kunnen evenwel niet
op de stoel van individuele bewindspersonen gaan zitten. De Kamer moet die
rechtstreeks ter verantwoording roepen voor voorstellen die te lang op zich
laten wachten en waarvan de gemeenten inderdaad de gevolgen dragen. Het initiatief
van de Kamer om afzonderlijke ministeries onder de loep te nemen, werd door
de bewindsman toegejuicht. Hij waardeerde het ook dat zijn eigen ministerie
als een van de eerste wordt doorgelicht. Immers, dan kunnen de staatssecretarissen
en hij uitleggen met hoeveel energie zij werken aan de decentralisatie. Hij
sloot overigens niet uit dat er onderdelen zijn waarop zij zelf zullen moeten
bekennen dat een en ander langer duurt dan de bedoeling was.De minister betoogde dat het kabinet het decentralisatieproces wel degelijk
serieus neemt, maar dat het best mogelijk is dat dit niet altijd even zichtbaar
is. Het is wel begrijpelijk dat de Kamer de decentralisatie-operatie wil controleren
met het rapport van de commissie-Franssen in de hand. Dat was misschien nog
wel mogelijk onder het vorige kabinet, dat aan de hand van de decentralisatie-impuls
probeerde te decentraliseren, maar dat is thans niet mogelijk, omdat dit kabinet
bewust andere wegen is ingeslagen. Voor dit kabinet is de belangrijkste pijler,
zeker in operationele zin, het grote-stedenbeleid. Eigenlijk kan men zeggen
dat wat via de decentralisatie-impuls bij verschillende ministeries niet kon
worden bereikt, wel tot stand kon komen in het grote-stedenbeleid. Dit kabinet
wil niet alleen de regionale taken herverdelen over gemeenten en provincies,
maar daarbij ook taken decentraliseren.Terecht is vanuit de Kamer gesproken over de noodzaak dat de effecten
van al deze operaties zichtbaar worden gemaakt, opdat de Kamer kan controleren
of het kabinet zijn werk goed doet. De minister wist niet precies hoe hij
dat moest regelen, maar wilde wel pogen om de effecten van de decentralisatie
en de voortgang zichtbaar te maken en om directe of verscholen decentralisatiepunten
te lichten uit het grote-stedenbeleid. Dat zal wel een erg ruw overzicht opleveren
van taken en beleidsterreinen, maar het zal de discussie vergemakkelijken.Voor een belangrijk deel is de deregulering door het kabinet ondergebracht
in de onderraad Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit, waarbij
Economische Zaken en Justitie penvoerders zijn. Het is inderdaad de taak van
Binnenlandse Zaken om erop te letten dat decentralisatie niet wordt belemmerd
doordat ministeries daaraan regelgeving verbinden, omdat zij over van alles
geïnformeerd willen worden. Dat is vooral het geval in het kader van
het grote-stedenbeleid. Systematischer dan tot nu toe het geval
is geweest, zal in beeld worden gebracht waar dit nog te veel gebeurt.De minister kon niet in zijn algemeenheid zeggen dat de kentering ten
goede in het denken van de ministeries over decentralisatie zich onverminderd
heeft voortgezet. Het probleem is, dat men de gemakkelijke decentralisaties
al achter de rug heeft, zodat het wat moeilijker wordt om sommige ministeries
tot medewerking te bewegen. De veranderde kabinetssamenstelling maakt het
op sommige terreinen gemakkelijker en op andere moeilijker om te decentraliseren.
In het kabinet is men ervan overtuigd dat de gemeenten, en met name de grote
steden, meer beleidsruimte nodig hebben, maar dat blijkt niet altijd uit de
daadwerkelijke opstelling van sommige ministeries.De minister was wat huiverig voor andere vormen van decentralisatie dan
het overdragen van taken. Hij liet het inkoopmodel in het kader van de arbeidsvoorziening
buiten beschouwing, omdat dit thuishoort in een dossier met een heel eigen
dynamiek. Interessanter is de, overigens gecompliceerde, discussie over de
convenanten. Het kabinet heeft in de ministeriële commissie Staatkundige
vernieuwing het fenomeen convenanten onder ogen proberen te zien. Op basis
daarvan is het gekomen tot aanwijzingen voor het gebruik van convenanten,
welke aanwijzingen per 1 januari 1996 van kracht zijn geworden. Mocht de Kamer
deze nog niet hebben ontvangen, dan zullen ze alsnog worden toegezonden. De
bedoeling is uiteraard verantwoorder dan in het verleden het geval is geweest
om te gaan met het fenomeen «convenant». Omdat het langs deze
weg opereren wel eens averechts zou kunnen uitwerken op het decentraliseren
van taken, wilde de bewindsman de fenomenen «decentralisatie»
en «convenanten» niet vermengen. Hij wilde desgewenst wel nog
eens met de Kamer spreken over de betekenis van convenanten en over de mogelijkheid
dat convenanten voorlopers zijn van decentralisatie.Bij interruptie werd gezegd, dat het prettig zou zijn om in het decentralisatie-overzicht
ook opgenomen te zien de concrete afspraken die in convenanten over decentralisatie
zijn gemaakt. De minister zegde toe een poging in die richting te zullen wagen.In het midden latend of het kabinet de motie-Koetje over decentralisatie
van inspecties integraal kan en wil uitvoeren, zegde de bewindsman toe te
zullen nagaan op welke termijn een standpunt mag worden verwacht over deze
zaak, waarmee verschillende ministeries nog worstelen, mede naar aanleiding
van een onderzoeksrapport. Er spelen wat de inspecties betreft verschillende
zaken een rol, zoals de weg die daarbij moet worden bewandeld. Bij het ontwikkelen
van een vorm van inspectie op de Binnenlandse veiligheidsdienst bijvoorbeeld,
is het de vraag of daarvoor hetzelfde kader hoort te gelden als voor de inspectie
op de volksgezondheid, de jeugdhulpverlening, het onderwijs en dergelijke.
Een tweede probleem is de discussie over de inspectie in termen van decentralisatie.
Bovendien is nog een complicerende factor dat inspecties naar hun aard altijd
op afstand moeten staan, maar dat daarbij ook vorm moet worden gegeven aan
de ministeriële verantwoordelijkheid. Naar aanleiding van een interruptie
zei de minister er zelf niet zeker van te zijn of de kwestie van de decentralisatie
van inspecties wel voldoende aandacht heeft gehad.De staatssecretaris stelde dat de takendiscussie een van de
prioritaire uitwerkingen is van de uitgangspunten van de VBO-notitie: ervoor
zorgen dat de bestaande drie overheidslagen worden hersteld in hun positie
als autonoom integraal bestuursorgaan. Dat is nodig, omdat in de loop der
jaren een verloop is opgetreden in de mogelijkheden van deze overheidsorganen,
met name de lokale overheid. In de eerste plaats moet worden beslist of taken
die, met name door de rijksoverheid, zijn toebedeeld aan intergemeentelijke
samenwerkingsverbanden, rechtstreeks terug moeten naar de lokale
overheid of bij het provinciaal bestuur ondergebracht moeten worden. Intern
is de rijksoverheid met deze discussie bezig. Dat geldt ook voor de VNG. In
het tijdschema is opgenomen dat er rond de zomer een pakket concept-afspraken
van rijksoverheid, VNG en IPO zal zijn, waarna tot implementatie zal kunnen
worden overgegaan. Er is vrij intensief overleg met de VNG. De VNG is meer
nog dan het IPO geïnteresseerd in verdergaande decentralisatie en zou
bepaalde taken die niet vallen onder deze takendiscussie, toch voor decentralisatie
in aanmerking willen laten komen. Het IPO heeft zich met name gericht op de
gedeconcentreerde rijksdiensten en de inspecties en heeft gevraagd of een
deel van die taken en verantwoordelijkheden niet bij de provincie thuishoren
in het kader van de veranderingen in de verantwoordelijkheidsverdeling. Het
is de verantwoordelijkheid van de bewindslieden om die elementen stapsgewijs
in de discussie te betrekken. Op die vragen van de VNG zal serieus moeten
worden gereageerd. Bezien zal moeten worden of er mogelijkheden zijn om eraan
tegemoet te komen ter versterking van het lokaal bestuur.In algemene zin is de overheid als geheel bezig met herdefiniëring
van verantwoordelijkheden. Discussiërend over decentralisatie, staat
men telkens weer voor de vraag tot hoever het Rijk zelf verantwoordelijkheid
wil nemen en in welke mate het bereid is de verantwoordelijkheid volledig
neer te leggen bij een ander overheidsorgaan. Wordt verantwoordelijkheid volledig
overgedragen, dan is het moeilijk om daarvan later iets terug te nemen.Op het moment dat bepaalde taken worden gedecentraliseerd en dit ook financieel
langs de lijnen van het Gemeentefonds moet gebeuren, blijkt het moeilijk via
de verdeling in het kader van het Gemeentefonds aansluiting te vinden bij
de historisch gegroeide verdeling van taken en vooral geld. Immers, er is
altijd een spanning tussen de neiging om een bestaande situatie in stand te
houden en het gelijkelijk aan alle gemeenten willen toedelen van taken en
middelen, opdat bestaande witte vlekken verdwijnen. De discussie over de ambulante
verslavingszorg en de maatschappelijke opvang gaat in de kern over dit probleem.
Deze kwesties vindt men terug in de discussies tussen Binnenlandse Zaken en
vakdepartementen, in de discussie binnen de Kamer en in VNG en IPO. Het verkeer-
en vervoersconvenant is een voorbeeld van het resultaat van de combinatie
van vakmatige en algemene aanpak. Om verdergaande implementatie mogelijk te
maken worden er op onderdelen compromissen gesloten.Het is de bedoeling gemeenten met het werkfonds meer dan tot nu toe mogelijk
is, in staat te stellen om diegenen die van een uitkering afhankelijk zijn
in een traject te brengen dat leidt tot werk en participatie in de samenleving.
Dat betekent dat de gemeenten de benodigde beleidsvrijheid moeten krijgen
doordat het Rijk zich beperkt tot globale randvoorwaarden. Met de in voorbereiding
zijnde wet inschakeling werkzoekenden wordt beoogd om de inschakelingstrajecten
van werkzoekenden zodanig te dereguleren, dat de beleidsmogelijkheden van
de gemeenten aanmerkelijk worden vergroot. De vraag is hoe dit in financieel
opzicht moet worden geregeld. Via het Gemeentefonds, een specifieke uitkering
of budgetfinanciering kan een aantal speciale budgetten van het Rijk rechtstreeks
aan gemeenten worden overgedragen. Over de wijze waarop dit moet gebeuren,
wordt interdepartementaal overlegd. Op dit moment gebruiken gemeenten al geld
uit het Fonds sociale vernieuwing voor inschakeling van werkzoekenden. Een
goed voorbeeld van de wijze waarop gemeenten hun verantwoordelijkheid dragen,
is dat ze tot 30% aan eigen middelen voor dit traject gebruiken.De staatssecretaris merkte op dat wel met de Kamer is afgesproken om het
Fonds sociale vernieuwing geheel over te hevelen naar het Gemeentefonds, maar
dat thans met het ministerie van SZW wordt overlegd of dat wel kan. Overwogen
wordt of dit geld niet op inhoudelijke of bestuurlijke gronden
moet worden ondergebracht in een specifieke regeling van SZW, zodat kan worden
beoordeeld of het geld voor het beoogde doel wordt gebruikt; iets wat overigens
op gespannen voet staat met de beleidsvrijheid die men de gemeenten wil bieden.
In reactie op enkele interrupties wees de staatssecretaris erop, dat in de
toelichting op de begroting stond dat zou worden nagegaan op welke wijze het
geld van het Fonds sociale vernieuwing zou kunnen worden betrokken bij het
werkfonds en dat in de zogenaamde stroomlijningsnotitie van Sociale Zaken
was vermeld dat naar deze middelen zou worden gekeken. Pas op het moment dat
de ontwerp-wet inschakeling werkzoekenden en de afronding van de overheveling
van het Fonds sociale vernieuwing aan de orde zijn, zal het kabinet conclusies
kunnen trekken. Deze zullen dan aan de Kamer worden medegedeeld.Bij interruptie werd ervoor gepleit om ook namens Binnenlandse Zaken alle
voorstellen en dergelijke over die overheveling of een specifieke bestemming
van de gelden aan de Kamer voor te leggen, opdat ook deze vaste commissie
bij de discussie erover zal worden betrokken. Vervolgens werd bij interruptie
verzocht om een bredere discussie en werd verondersteld dat de herijking van
het Gemeentefonds waarbij de sociale component veel sterker naar voren komt,
een duidelijke rol speelt in het overleg tussen BiZa en SZW. De staatssecretaris
kon zich voorstellen dat de Kamer graag het resultaat van dit overleg zou
willen weten, maar zij kon de Kamer daarover nog niet informeren, simpelweg
omdat het overleg nog gaande is. Zij had het dilemma willen schetsen waarmee
het kabinet zich geconfronteerd ziet, evenals de belangrijke vraag daarbij
in welke mate de rijksoverheid de absolute garantie wil hebben dat het geld
voor het beoogde doel wordt ingezet. Die garantie is van een andere orde als
men zelf prioriteiten kan stellen en de controle kan uitvoeren dan wanneer
een en ander via het Gemeentefonds loopt. Het Rijk staat voor de afweging
of het wel of niet alle touwtjes in handen wil houden en, in het laatste geval,
in welke mate het wil accepteren dat de beleidsvrijheid van de gemeenten veel
positiever of veel negatiever uitpakt dan vooraf werd verondersteld. Desgevraagd
merkte de staatssecretaris op dat de ontwerp-wet inschakeling werkzoekenden
een verantwoordelijkheid van het ministerie van SZW is. Wordt bij de financiering
daarvan het Fonds sociale vernieuwing betrokken, dan is er ook sprake van
een verantwoordelijkheid van Binnenlandse Zaken en zal de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken ook worden geïnformeerd.Als gevolg van het terugnemen van het wetsvoorstel tot vorming van een
provincie Rotterdam kan het regionaal experiment bijstand en werkgelegenheid
provincie Rotterdam niet in de voorziene vorm worden uitgevoerd. Op dit moment
wist de staatssecretaris nog niet op welke andere wijze vorm zal kunnen worden
gegeven aan de bedoelingen die ten grondslag lagen aan dit experiment. Naar
aanleiding van een interruptie beaamde zij dat het terugnemen van het wetsvoorstel
niet betekent dat het kabinet ontslagen is van de verantwoordelijkheid om
een aantal zaken die het, ook in bestuurlijk opzicht, met het wetsvoorstel
beoogde op te lossen, alsnog te realiseren. Het is de vraag langs welke weg
dat nu nog kan en welke inzet daarbij van de Kamer mag worden verwacht.De staatssecretaris wees erop dat het inkoopmodel in de arbeidsvoorziening
uitdrukkelijk is bedoeld om gemeenten de vrijheid te geven om zelf te beslissen
over de wijze waarop gelden ten behoeve van de inschakeling van werkzoekenden
het meest effectief kunnen worden ingezet. In dit opzicht is het inkoopmodel
een vorm van decentralisatie en verantwoordelijkheidstoedeling aan gemeenten
die goed past bij de inzet van de kant van de Kamer wat dit dossier betreft.
Derhalve is ook van de kant van Binnenlandse Zaken steeds gevraagd om zo ver
mogelijk te gaan met het inkoopmodel, rekening houdend met de complexe situatie
van de arbeidsvoorziening als geheel. Binnenkort zal de Kamer schriftelijk worden geïnformeerd over de
stand van zaken bij de doordecentralisatie.Naar aanleiding van de opmerkingen over de wijze waarop de gemeenten omgaan
met bijzondere bijstand, merkte de staatssecretaris op dat er onderzoeken
gaande zijn naar de effecten van decentralisatie en dat de eerste resultaten
erop duiden dat het verstandig is om een traject van decentralisatie meer
te begeleiden, opdat gerealiseerd wordt wat met de decentralisatie werd beoogd.
Dat zou kunnen betekenen dat sommige decentralisatieprojecten fasegewijs moeten
worden uitgevoerd of in termen van nazorg extra aandacht nodig hebben. Op
het moment dat er op het ministerie meer zicht is op de wijze waarop kan worden
bewerkstelligd dat bij decentralisatie wordt gerealiseerd wat ermee werd beoogd,
zal de Kamer daarover nader worden geïnformeerd.Inzake maatschappelijke opvang en ambulante verslavingszorg heeft de vaste
commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport een aantal keren de staatssecretaris
van VWS voorgehouden dat de decentralisatie geen aantasting van het bestaande
voorzieningenniveau tot gevolg mag hebben. Tegelijkertijd is ook op dat terrein
duidelijk dat toevoeging van de betreffende gelden aan het Gemeentefonds niet
zonder meer aansluit bij de bestaande situering van de voorzieningen. Allereerst
moet in een inhoudelijke discussie op VWS worden beslist of men wil vasthouden
aan het bestaande voorzieningenniveau op de huidige plaatsen dan wel voorzieningen
mogelijk wil maken daar waar nu witte vlekken zijn, opdat de verslavingszorg
beter kan worden gespreid, of een andere oplossing wenst als spreiding onvoldoende
oplevert. De financiële vertaling van de decentralisatie is dan de uitwerking
van die inhoudelijke keuze. De staatssecretaris voorzag de noodzaak een fors
overgangstraject in acht te nemen om een forse ingreep op het voorzieningenniveau
op dit moment te voorkomen en om een eventueel gewenste verdere spreiding
van voorzieningen gefaseerd te kunnen doorvoeren. Zij was hierover in overleg
met de bewindsvrouwen van VWS. Daarbij speelt ook weer een rol de vraag of
onmiddellijke toevoeging van de gelden aan het Gemeentefonds via het Fonds
sociale vernieuwing de beste oplossing is dan wel of er een tussenstap moet
worden gezet om een aantal knelpunten op te lossen. De Kamer zal op niet al
te lange termijn over een en ander worden geïnformeerd.Bij interruptie werd naar voren gebracht dat de staatssecretaris van VWS
de mogelijkheid heeft geopperd dat de Kamer de decentralisatie terugdraait.
De staatssecretaris beaamde daarop dat zowel op het ministerie van SZW als
op dat van VWS erover wordt gediscussieerd of vanuit hun inhoudelijke optiek
gezien de overheveling van het Fonds sociale vernieuwing naar het Gemeentefonds
een voldoende effectieve mogelijkheid biedt om inhoudelijke doelstellingen
te blijven realiseren en dus of de overheveling in de beoogde vorm wel moet
worden doorgevoerd.Het wetsvoorstel Decentralisatie huisvesting onderwijs ligt ter behandeling
bij de Kamer. Als dit traject in het voorziene tempo wordt doorlopen, moet
het mogelijk zijn gemeenten in de junicirculaire te informeren op grond van
besluitvorming in de Kamer. Zo dat tempo niet wordt gehaald, zal in de junicirculaire
een voorbehoud moeten worden gemaakt of voortdurende onzekerheid moeten worden
gemeld. De staatssecretaris sprak de hoop uit dat dit niet nodig zal zijn,
omdat het om een zeer omvangrijke operatie gaat: 1,6 mld. op het totaal van
de dan omstreeks 20 mld. van het Gemeentefonds. Het zou van grote betekenis
zijn als de Kamer erin slaagde de besluitvorming in de afgesproken termijn
af te ronden, omdat hierdoor de zekerheid van de gemeenten aanmerkelijk zou
worden vergroot en de gemeenten ruimte zou worden geboden om in te spelen
op de nieuwe situatie. Dit is een voorbeeld van een financiële decentralisatie
die gepaard gaat met een behoorlijke verruiming van de mogelijkheden op gemeentelijk
niveau om in beleidsmatig opzicht inhoud te geven aan het voorzieningenniveau
in de gemeente.Friesland heeft inderdaad een aantal voorstellen gedaan voor herverdeling
van taken en decentralisatie. Wat de bewindspersonen van Binnenlandse Zaken
betreft, worden de uitkomsten van dat traject meegenomen in de takendiscussie.
Het is zeer wel denkbaar dat er op onderdelen voorzieningen moeten worden
getroffen die het mogelijk maken dat Friesland vooruitloopt op iets wat op
een later moment algemeen landelijk moet worden ingevoerd. Het rapport zal
het kabinet de komende week officieel aangeboden worden. Na afronding van
het overleg met Friesland over de wijze waarop ermee zal worden omgegaan,
zal de Kamer daarover worden geïnformeerd.De rijksoverheid heeft geen machtsmiddelen om doordecentralisatie van
provinciale taken naar gemeenten af te dwingen. Groningen, Overijssel en Noord-Brabant
hebben met de grootste steden binnen hun grenzen convenanten gesloten die
elementen van doordecentralisatie van de provincie naar de betrokken gemeenten
bevatten. Met het project Provincies van de toekomst wordt ook beoogd op dit
terrein een aantal nieuwigheden tot stand te brengen in de verantwoordelijkheidsverdeling
tussen provincies en gemeenten. Vanwege deze initiatieven is er van rijkswege
geen aanleiding geweest om op te treden. Dit onderwerp zal zo nodig in het
overleg met het IPO aan de orde worden gesteld.Het is nadrukkelijk de inzet van Binnenlandse Zaken om zoveel als mogelijk
de verantwoordelijkheid op lokaal niveau te laten. BiZa geeft er dus de voorkeur
aan, eerder de schaal van de gemeenten aan te passen dan vanwege onvoldoende
schaal taken bij het lokale niveau weg te halen. Deze basiskeuze van de VBO-notitie
geldt als richtlijn bij de afwikkeling van de discussie over taken, verantwoordelijkheden
en schaal van gemeenten. Inzake de wijze waarop aan het laatste inhoud kan
worden gegeven, zijn prioriteiten gesteld. Omdat op dit stuk de meeste knelpunten
in de stedelijke gebieden liggen, ligt de prioriteit bij aanpassing van de
schaal in stedelijke gebieden, voor zover die nodig is. Dat traject zal wat
Binnenlandse Zaken betreft gewoon voortgezet worden. Tegelijkertijd zijn er
momenteel initiatieven van kleinere gemeenten in landelijke gebieden tot samenvoeging
om te komen tot sterkere gemeenten. De staatssecretaris zei deze ontwikkeling
met een positieve intentie te zullen begeleiden, voor zover die initiatieven
worden genomen in het licht van versterking van landelijke gemeenten en niet
in het licht van het blokkeren van de ontwikkeling van stedelijke gebieden
of van een poging om te voorkomen dat gemeenten, als dat inhoudelijk wel noodzakelijk
is, toegevoegd worden aan stedelijke gebieden. Derhalve had zij positief gereageerd
op de vraag van het college van GS van Limburg of zij bereid was dergelijke
initiatieven in wetsvoorstellen te verwerken, bijvoorbeeld in samenhang met
de C 20-operatie.Desgevraagd verklaarde zij de indruk te hebben dat het Limburgse college
goed op de hoogte is van het kabinetsstandpunt over de bestuurlijke reorganisatie
en zich realiseert dat het bij de discussie over het Limburgse aandeel inzake
de C 20-gemeenten, geconfronteerd zal worden met een discussie over een meer
integrale aanpak. Vanwege bestaande tradities is de discussie in Limburg gecompliceerder
dan in een aantal andere delen van Nederland.Voorts merkte de staatssecretaris naar aanleiding van een interruptie
op, dat bij haar weten aan de Kamer een afschrift is toegezonden van de afspraken
met de provincies over de procedure inzake de C 20-gemeenten. Mocht dat niet
het geval zijn, dan zal de Kamer dat afschrift alsnog ontvangen. De provincies
die in april klaar zijn, kunnen dan de procedures vervolgen. De andere provincies
moeten rond juli klaar zijn. De afspraak is dat als er voorstellen moeten
worden gedaan op grond van de Arhi-wet om tot herindeling te komen, deze voorstellen
uiterlijk in februari 1997 in provinciale besluiten zullen zijn neergelegd,
opdat nog in deze kabinetsperiode voorstellen over de C 20-gemeenten
kunnen worden gedaan. In juli zal duidelijk worden waar trajecten in gang
worden gezet, waar provincies de verantwoordelijkheid nemen of die eventueel
teruggeven, zodat de staatssecretaris moet beslissen of zij zelf procedures
wil starten. Als dat overleg is afgerond, zal de Kamer worden geïnformeerd
over de stand van zaken. De voorzitter van de commissie,De CloeDe griffier van de commissie,Hommes XNoot1Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), V. A. M. van der Burg (CDA), Te Veldhuis
(VVD), Van der Heijden (CDA), De Cloe (PvdA), voorzitter, Janmaat (CD), Van
den Berg (SGP), Scheltema-de Nie (D66), ondervoorzitter, Apostolou (PvdA),
Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD),
Gabor (CDA), Koekkoek (CDA), Nijpels-Hezemans (groep-Nijpels), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Hoekema (D66), Essers (VVD), Dittrich (D66), Dijksman
(PvdA), De Graaf (D66), Cornielje (VVD), Rouvoet (RPF), Rehwinkel (PvdA).Plv. leden: Korthals (VVD), Dankers (CDA), Van Hoof (VVD),
Bijleveld-Schouten (CDA), Liemburg (PvdA), Poppe (SP), Schutte (GPV), Jeekel
(D66), Van Heemst (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Verhagen
(CDA), Van der Stoel (VVD), Mateman (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Van Wingerden
(AOV), Rabbae (GroenLinks), Van Boxtel (D66), H. G. J. Kamp (VVD), Assen (CDA),
M. M. van der Burg (PvdA), Bakker (D66), Klein Molekamp (VVD), Leerkes (U55+),
Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22236-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl