Wet einde toegang verzekering WAZ; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29497, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

07-04-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29497 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen1. Inleiding2. Voorgeschiedenis3. (Afschaffing) WAZ nader bezien4. Moment van afschaffing WAZ5. Financiering en omvang staartlasten, mede in relatie
tot het overgangsrecht voor op 1-7-2005 bestaande WAZ-uitkeringena) StaartlastenTabel 1. De uitgaven inkomstenontwikkeling WAZ bij afschaffing
WAZ per 1 juli 2004 en premieheffing over 2004 van 0%, in miljoenen euro's. b) Overgangsrecht6. Specifieke verzekerdencategorieën en verschillende
met WAZ-premies gefinancierde uitkeringena) Arbeidsongeschiktheidsverzekering van alfahulpen en
overige personen met een arbeidsovereenkomst die thans WAZ-verzekerd zijnb) Zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen voor zelfstandigen
(incl. vrije beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten)c) Zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen voor alfahulpen
en overige personen met een arbeidsovereenkomst die thans WAZ-verzekerd zijnd) Uitkering tijdens verlof wegens adoptie / pleegzorg
voor zelfstandigen, alfahulpen en overige personen met een arbeidsovereenkomst
die thans WAZ-verzekerd zijn7. Mogelijke onverzekerbaarheid en oplossingen daarvoor8. Financiële gevolgen, gevolgen voor de rechterlijke
macht en administratieve lasten voor werkgeversa) Financiële gevolgenWAZ-volumeFinanciële aspectenAfschaffing WAZTabel 2. Opbouw van de lastenbesparing bij afschaffing
per 1 juli 2004 en de resulterende besparingsverliezen, in miljoenen
euro's. Financiële gevolgen uitvoeringskostenb) Gevolgen voort de rechterlijke machtc) Administratieve lasten voor werkgevers9. Ontvangen adviezenARTIKELSGEWIJSArtikel I. Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigenOnderdeel AOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdeel GOnderdeel HOnderdeel IOnderdeel JOnderdeel KOnderdeel LOnderdeel MOnderdeel NOnderdeel OOnderdelen P en QArtikel II. Wijziging van de Wet arbeid en zorgOnderdeel BOnderdeel COnderdeel DOnderdeel EOnderdeel FOnderdelen G, H, I, J en LOnderdeel KOnderdeel MOnderdeel NArtikel III. Wijziging van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekeringArtikel IV. Wijziging van de Wet op de (re)integratie
arbeidsgehandicaptenOnderdeel BEerste lidTweede lidDerde lidVierde lidVijfde lidArtikel V. Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomenArtikel VI. Wijziging van de ZiekenfondswetArtikel VII. Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001Onderdeel AOnderdeel BArtikel VIII. Wijziging van de Wet op de loonbelasting
1964Onderdeel AOnderdeel BArtikel IX. Wijziging van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde
arbeidsongeschiktheidsregelingenArtikel X. Overgang vermogensbestanddelen Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigenArtikel XI. InwerkingtredingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29497Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 497Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
en enige andere wetten in verband met de beëindiging van de toegang tot
die verzekering voor diegenen die op of na de inwerkingtreding van deze wet
arbeidsongeschikt worden (Wet einde toegang verzekering WAZ)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGAlgemeen1. InleidingIn het Hoofdlijnenakkoord van 16 mei 2003 is de volgende passage
opgenomen over de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ):
«Om de arbeidsparticipatie structureel te bevorderen zal de werking
van de socialezekerheidsregelingen moeten worden verbeterd. Dat geldt voor
de werkloosheidsregelingen (...), voor hervorming van de WAO en voor de WAZ,
welke laatste wordt afgeschaft.» In de bijlage «Financieel kader
2004 – 2007» is vermeld: «De WAZ wordt afgeschaft, rekeninghoudend
met bestaande gevallen.»Op grond van genoemde passages is in voorliggend voorstel van wet de afschaffing
van de WAZ als volgt vormgegeven. De afschaffing van de WAZ wordt geregeld
door de WAZ zodanig te wijzigen dat vanaf 1 juli 2005 nieuwe instroom
niet meer mogelijk is. Dit houdt in dat degenen die vóór 1 juli
2004 arbeidsongeschikt worden in de zin van de WAZ, na afloop van het wachtjaar
nog in aanmerking kunnen komen voor een WAZ-uitkering. Degenen die vanaf 1 juli
2004 arbeidsongeschikt worden, komen niet meer in de WAZ. Zij zijn aangewezen
op de private verzekeringsmarkt voor een inkomensdervingsverzekering bij arbeidsongeschiktheid.Degenen met een WAZ-uitkering (in principe uiterlijk op 30 juni 2005
ingegaan, degenen met een samengestelde WAZ-wachttijd uitgezonderd), blijven
in de WAZ. De mogelijkheid om hun arbeidsongeschiktheidsuitkering te herzien,
blijft onverminderd aanwezig.2. VoorgeschiedenisDe WAZ is per 1 januari 1998 tot stand gekomen als onderdeel van
het zogenaamde «Pemba-complex». Naast de WAZ maken daarvan onderdeel
uit de Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen
en de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten.
Als uitgangspunt bij dit complex van wetten gold een activerend stelsel door
minder publieke verzekering en meer ruimte voor eigen verantwoordelijkheid
en initiatief. Een publieke verzekering werd noodzakelijk geacht daar waar
risico's kunnen optreden die zo groot zijn dat zij op individueel niveau niet
gedragen kunnen worden. Financiële lasten dienen zoveel mogelijk daar
te worden gelegd waar het ontstaan en het voortbestaan van de arbeidsongeschiktheid
kan worden beïnvloed.In het kader van het Pemba-complex, waarmee de tot dat moment geldende
Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW) is ingetrokken, is – gegeven
bovenstaand uitgangspunt – bezien of en hoe een betaalbare en draagbare
verzekering voor zelfstandigen en overige personen die voorheen AAW-verzekerd
waren, zou kunnen ontstaan. Voor zelfstandigen heeft dit geleid tot de WAZ,
die een voor alle zelfstandigen, beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten
verplichte publieke verzekering inhoudt. De WAZ voorziet, evenals de voormalige
AAW, in een uitkering op minimumniveau bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
Voor een verplichte publieke verzekering is gekozen omdat als uitgangspunt
voor het Pembacomplex gold dat iedereen die voorheen verzekerd was tegen arbeidsongeschiktheid
ook verzekerd moest blijven uit hoofde van een publieke verzekering. Vanwege
de aard van het arbeidsongeschiktheidsrisico, achtte de toenmalige regering
het ongewenst het volledig aan zelfstandigen zelf over te laten om zich te
verzekeren. Het risico dat – bij afwezigheid van een verplichte regeling –
de doelgroep zichzelf niet zou gaan verzekeren omdat zij hun risico om arbeidsongeschikt
te worden te laag zouden inschatten, werd onwenselijk geacht.3. (Afschaffing) WAZ nader bezienAan de afschaffing van de WAZ ligt een nadere beschouwing van de noodzaak
en wenselijkheid van deze verplichte publieke verzekering ten grondslag. Daarbij
zijn de ontwikkelingen sinds de inwerkingtreding van de WAZ bezien en zijn
de effecten van afschaffing geïnventariseerd.In een aantal Europese landen worden verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid
voor zelfstandigen niet tot de verantwoordelijkheid van de overheid gerekend.
Dit hangt ermee samen dat het arbeidsongeschiktheidsrisico voor zelfstandigen
op zich goed privaat verzekerbaar is. Zelfstandigen kiezen zelf uitdrukkelijk
voor het zelfstandige ondernemerschap, met de daarbij behorende kansen en
risico's. Een publieke inkomensdervingsverzekering wegens arbeidsongeschiktheid
ligt dan niet voor de hand. Daar waar tijdens de invoering van het Pemba-complex
in 1998 nog voorrang is gegeven aan het publiek regelen van de polisvoorwaarden
voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen, overheerst thans
de gedachte dat overheidsbemoeienis alleen dan gewenst is, als een bepaalde
activiteit privaat niet goed verricht kan worden. Wanneer de private verzekeringsmarkt
op zich in staat is om die diensten en producten te leveren waaraan zelfstandigen
behoefte hebben, dient daar het primaat te liggen. Tegen die achtergrond ligt
het thans voor de hand de WAZ af te schaffen. Met de afschaffing van de WAZ
laat de overheid het arbeidsongeschiktheidsrisico van zelfstandigen over aan
de private markt.Bij de inventarisatie van de effecten van afschaffing van de WAZ is een
groot aantal organisaties betrokken. De onderzoeksrapportage is integraal
als bijlage bij deze Memorie van Toelichting gevoegd. In het rapport komen
aan de orde de aspecten en mogelijkheden van private verzekering, de financiële
effecten van private verzekering, de financiering van de op het moment van
afschaffing lopende WAZ-uitkeringen, de gevolgen voor de Algemene bijstandswet
(Abw), het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) en de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikten gewezen
zelfstandigen (IOAZ), de gevolgen voor de zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen,
alsmede de gevolgen voor alfahulpen.Onder zelfstandigen blijkt uit de gepleegde inventarisatie geen behoefte
aan de WAZ in de huidige vorm. De inkomenssolidariteit wordt als te groot
ervaren en de premie als te hoog. Bij afschaffing van de WAZ is in de vorm
van private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen een adequaat alternatief voor
publieke verzekering voorhanden. Afschaffing biedt meer keuzevrijheid, inclusief
de mogelijkheid om geen verzekering af te sluiten. Ten slotte blijkt uit het
onderzoeksrapport dat bij afschaffing van de WAZ aandacht dient uit te gaan
naar onverzekerbare risico's.Voor een uitvoerige beschrijving wordt verwezen naar de bijlage.4. Moment van afschaffing WAZDe regering heeft onderzocht op welk moment de afschaffing van de WAZ
doorgevoerd zou kunnen worden. Op het moment dat de WAZ wordt afgeschaft,
zullen de verzekeraars zover moeten zijn dat zij een adequaat aanbod kunnen
doen van private verzekeringsproducten. Omdat verzekeraars bekend zijn met
op de WAZ aanvullende verzekeringen, zullen de noodzakelijke aanpassingen
in de private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zelfstandigen onder
invloed van de afschaffing van de WAZ, eenvoudig en dus snel doorgevoerd kunnen
worden. Het Verbond van Verzekeraars heeft dit desgevraagd bevestigd. De potentieel
verzekerde zelfstandigen zullen vervolgens de tijd moeten hebben om te kunnen
bepalen of zij in de nieuwe situatie een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering
willen afsluiten en zullen zich desgewenst moeten kunnen oriënteren op
de particuliere verzekeringsmarkt (welke verzekeraar, welke dekking / premie).De regering wil de afschaffing van de WAZ voortvarend oppakken. De afschaffing
dient op de kortst mogelijke termijn waarin voor zelfstandigen een adequate
overstap op de nieuwe situatie kan plaatsvinden, te worden gerealiseerd. Naar
de mening van de regering is dit mogelijk door de WAZ per 1 juli 2004
af te schaffen, inhoudend dat vanaf 1 juli 2005 geen nieuwe instroom
meer mogelijk is. Zonder aanvullende maatregelen heeft de optie van afschaffing
halverwege het jaar als evident nadeel de daaruit voortvloeiende extra administratieve
lasten, vooral voor de zelfstandigen zelf. De WAZ-premie zou dan over de winst
van een half jaar in plaats van een heel jaar bepaald moeten worden, wat leidt
tot het moeten splitsen van het boekjaar. Het zojuist genoemde praktische
bezwaar voor zelfstandigen is door de regering weggenomen door – vooruitlopend
op de afschaffing – de WAZ-premie vanaf 2004 op 0% te bepalen.
Tegenover nieuwe WAZ-uitkeringen die ingaan in het eerste halfjaar van 2004,
staan in dat geval geen premie-inkomsten. Deze uitkeringen worden gefinancierd
uit de reserves van het Arbeidsongeschiktheidsfonds zelfstandigen (Afz). Overigens
staan ook tegenover de (uiterlijk vóór 1 juli 2005 ingegane)
WAZ-uitkeringen na de afschaffing van de WAZ geen premie-inkomsten meer. Op
de financiering van deze zogenaamde staartlasten wordt verderop in deze toelichting
ingegaan.Over de haalbaarheid van afschaffing van de WAZ per 1 juli 2004 heeft
afstemming plaatsgevonden met de Belastingdienst (inning van de WAZ-premies),
het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV, uitkeringsverstrekking)
en het Verbond van Verzekeraars. Deze instanties hebben de haalbaarheid van
de afschaffing per 1 juli 2004 bevestigd. Afschaffing van de WAZ per
1 juli 2004 met 0% WAZ-premie per 1 januari 2004 betekent concreet
dat de Belastingdienst geen voorlopige aanslagen WAZ over het jaar 2004 zal
opleggen. Wel zal iedere WAZ-verzekerde na afloop van het jaar 2004 een definitieve
aanslag WAZ 2004 ontvangen waarin het premie-inkomen over een
half jaar wordt vastgesteld tegen een premie van 0%; ofwel alle WAZ-verzekerden
ontvangen over het jaar 2004 een definitieve aanslag met een bedrag van nul.
Deze aanslagen worden op grond van artikel 75 WAZ opgelegd en hebben tevens
tot doel de belastingplichtigen bekend te maken met het feit dat ze het eerste
halfjaar van 2004 WAZ-verzekerde zijn.5. Financiering en omvang staartlasten, mede in relatie
tot het overgangsrecht voor op 1-7-2005 bestaande WAZ-uitkeringena) StaartlastenDoor de afschaffing van de WAZ voor nieuwe instroom vanaf 1 juli
2005, zullen de lasten geleidelijk afnemen vanaf 2005.In onderstaand overzicht is een beeld gegeven van de feitelijke uitgaven
en inkomstenontwikkeling van het Afz en de vermogenspositie, uitgaande van
bovenstaande.Tabel 1. De uitgaven inkomstenontwikkeling WAZ bij afschaffing
WAZ per 1 juli 2004 en premieheffing over 2004 van 0%, in miljoenen euro's.  20042005200620072008Uitgaven WAZ-fonds Afz639612542476387Financieren Uit:       - Interen vermogen Afz626443000 - Rentebaten132000 - Andere bron0167542476387 Vermogen WAZ4430000De financiering van de staartlasten zal plaatsvinden uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds
(Aof), conform de bij de opstelling van het Hoofdlijnenakkoord gemaakte afspraken.
De aanwezige reserves in het Afz van circa € 1,1 mrd. ultimo 2003,
zullen daartoe worden gestort in het Aof.b) OvergangsrechtDe omvang van de staartlasten zijn in principe mede afhankelijk van het
overgangsrecht voor op 1 juli 2005 bestaande WAZ-uitkeringsgerechtigden.
Voor zelfstandigen is in het nieuwe stelsel van arbeidsongeschiktheidsregelingen
dat in gaat per 1 januari 2006 niet voorzien in een publieke verzekering,
waardoor van overgang van bestaande WAZ-gerechtigden naar een nieuwe publieke
regeling geen sprake is. De WAZ wordt gehandhaafd voor de op 1 juli 2005
lopende WAZ-uitkeringen. Om te voorkomen dat de WAZ en het daarbij behorende
uitvoeringssysteem nog tot na 2050 in stand moet blijven en moet worden onderhouden
voor een steeds kleiner worden bestand, wordt de WAZ op termijn ingetrokken.
Dat voorkomt ook dat bij wijzigingen in de sociale zekerheid telkens de WAZ
in ogenschouw moet worden genomen. Gedacht wordt de intrekkingswet over een
tiental jaren, als alle huidige 55-plussers onder de WAZ-uitkeringsgerechtigden
(ruim 60% van het huidige bestand) zijn uitgestroomd, in te dienen. De op
dat moment lopende uitkeringen kunnen dan in één keer worden
afgefinancierd. De op dat moment resterende staartlasten bedragen circa € 700
mln. Totdat de WAZ is ingetrokken, zal bezien worden de uitvoering van de
WAZ zoveel mogelijk gelijk te laten oplopen met die van de dan geldende arbeidsongeschiktheidsregelingen
voor werknemers en jonggehandicapten. Zelfstandigen met een voorziening of verstrekking op grond van de Wet
op de (re)integratie arbeidsgehandicapten (Wet REA) op het moment van afschaffing
van de WAZ, behouden deze voor de duur waarvoor deze oorspronkelijk is verstrekt.
Uiteraard dient betrokkene gedurende die periode wel aan de toekenningsvoorwaarden
ervoor te voldoen.Ten aanzien van uitkeringen tijdens verlof wegens zwangerschap, bevalling,
adoptie en pleegzorg geldt dat indien vóór 1 juli 2004
sprake is van zwangerschap, adoptie of pleegzorg, betrokkene nog in aanmerking
kan komen voor een uitkering tijdens het verlof in verband daarmee. In die
situaties is het dus mogelijk dat de uitkering pas na 1 juli 2004 wordt
verstrekt.6. Specifieke verzekerdencategorieën en verschillende
met WAZ-premies gefinancierde uitkeringenOnder zelfstandigen worden ook verstaan de vrije beroepsbeoefenaren en
de meewerkende echtgenoten. Onder vrije beroepsbeoefenaren worden in het kader
van de WAZ verstaan degenen die niet verzekerd zijn in het kader van de Wet
op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) en inkomen uit tegenwoordige
arbeid genieten. Hieronder vallen directeuren-grootaandeelhouders, thuiswerkers,
deelvissers en handelsagenten indien zij niet voldoen aan de criteria voor
de verzekering ingevolge de WAO. Meewerkende echtgenoten zijn in het kader
van de WAZ degenen die geen dienstbetrekking hebben in de zin van de WAO en
als zelfstandige, noch als beroepsbeoefenaar meewerken in de onderneming van
hun echtgenoot.Van de zojuist beschreven categorie (zelfstandigen incl. vrije beroepsbeoefenaren
en meewerkende echtgenoten) zijn te onderscheiden de WAZ-verzekerde personen
met een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht.Zonder aanvullende maatregelen heeft afschaffing van de WAZ niet alleen
consequenties voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen,
maar ook voor (de financiering van) de arbeidsongeschiktheidsuitkering aan
overige WAZ-verzekerden, de uitkering tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof
aan WAZ-verzekerden, alsmede tijdens verlof wegens adoptie en pleegzorg aan
WAZ-verzekerden. De regering wil achtereenvolgens op deze verschillende posities
ingaan.a) Arbeidsongeschiktheidsverzekering van alfahulpen en
overige personen met een arbeidsovereenkomst die thans WAZ-verzekerd zijnDegenen die op minder dan drie dagen per week diensten in de huishouding
verrichten, zijn nu uitgezonderd van de verplichte WAO-verzekering. Deze personen
zijn niet WAO-, maar WAZ-verzekerd. Bij afschaffing van de WAZ zijn deze personen,
onder wie de alfahulpen (huishoudelijke hulpen in de thuiszorg), niet meer
wettelijk verzekerd. Voor verzekering zijn zij dan aangewezen op de private
verzekeringsmarkt.Vanuit internationaal-rechtelijke verplichtingen moet een publieke regeling
bij inkomensderving wegens arbeidsongeschiktheid blijven bestaan voor degenen
die in het internationale recht als werknemers worden beschouwd. Dat geldt
bijvoorbeeld voor alfahulpen, maar ook voor huishoudelijke hulpen, privé-chauffeurs
en privé-verplegers. De Wet werk en bijstand (WWB) volstaat als publieke
regeling; er hoeft dus geen nieuwe regeling voor deze groep getroffen te worden
bij afschaffing van de WAZ.b) Zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen voor zelfstandigen
(incl. vrije beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten)Deze uitkeringen zijn geregeld in de Wet arbeid en zorg (ook voor vrije
beroepsbeoefenaren). Door de afschaffing van de WAZ(-premies) vervalt in ieder geval de financiering van deze uitkeringen. De regering heeft
zich de vraag gesteld of deze uitkeringen publiek gegarandeerd moeten blijven.
Daartoe bestaat op grond van internationale verdragen geen verplichting.Privatisering van deze verzekering is in lijn met de privatisering van
de inkomensdervingsverzekering bij arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen.
Zo worden deze lasten, evenals de arbeidsongeschiktheidslasten, gedragen door
zelfstandigen zelf. Zelfstandigen kunnen dit risico zelf beoordelen en daar
desgewenst zelf een voorziening voor treffen (reservering). Bovendien zijn
er momenteel verzekeraars die het risico van zwangerschap en bevalling –
aanvullend op de uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg – onder
voorwaarden meeverzekeren in de private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.
Zwangerschap ontstaan in de eerste twee jaren na afsluiten van de verzekering
wordt daarbij doorgaans uitgesloten van de dekking.Op grond van bovenstaande ziet de regering geen reden om een publieke
regeling voor zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen voor zelfstandigen te
handhaven. Dat betekent dat vanaf de datum waarop de WAZ-verzekering wordt
beëindigd (1 juli 2004) geen nieuwe zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen
meer worden verstrekt. Door het WAZ-wachtjaar geldt de beëindiging van
de instroom voor nieuwe arbeidsongeschiktheidsuitkeringen op grond van de
WAZ vanaf één jaar na de beëindiging van de WAZ-verzekering
(dus vanaf 1 juli 2005).c) Zwangerschaps- en bevallingsuitkeringen voor alfahulpen
en overige personen met een arbeidsovereenkomst die thans WAZ-verzekerd zijnVoor de in de aanhef genoemd groepen, vrouwelijke alfahulpen en vrouwen
met een arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht die geen werknemer zijn
in de zin van de werknemersverzekeringen en die nu een beroep kunnen doen
op de zwangerschaps- en bevallingsuitkering in de Wet arbeid en zorg (o.a.
alfahulpen en huishoudelijke hulpen), gelden Europeesrechtelijke verplichtingen
inzake de inkomensbescherming tijdens verlof door zwangerschap en bevalling.
Dat leidt er voor de regering toe een publieke regeling voor deze uitkeringen
te handhaven. Voorgesteld wordt de huidige regeling voor deze groep met uitzondering
van directeuren-grootaandeelhouders, te handhaven. Met betrekking tot directeuren-grootaandeelhouders
geldt dat zij niet onder de werking van de werknemersverzekeringen zijn gebracht,
dat zij in het algemeen geen dienstbetrekking hebben, zodat het standpunt
verdedigd kan worden hen gelijk te behandelen als zelfstandigen.Door de afschaffing van de WAZ-premie, moet de financiering van deze uitkeringen
worden aangepast. Voorgesteld wordt deze financiering te plegen uit algemene
middelen in de vorm van een rijksbijdrage in het Aof, waarbij bedoelde uitkeringen
ten laste komen van het Aof.d) Uitkering tijdens verlof wegens adoptie / pleegzorg
voor zelfstandigen, alfahulpen en overige personen met een arbeidsovereenkomst
die thans WAZ-verzekerd zijnOp dit moment hebben zelfstandigen, alfahulpen en overige personen met
een arbeidsovereenkomst die thans WAZ-verzekerd zijn, in de periode dat verlof
wordt genoten in verband met adoptie of pleegzorg, recht op uitkering gedurende
ten hoogste vier weken. Deze aanspraak is, evenals met betrekking tot het
recht op uitkering bij zwangerschap en bevalling, geregeld in de Wet arbeid
en zorg. De uitkeringen komen ten laste van het Afz. De afschaffing van de
WAZ vergt dan ook een beslissing over het al dan niet laten voortbestaan
van dit recht op uitkering voor zelfstandigen en/of alfahulpen en overige
personen met een arbeidsovereenkomst.Er gelden ten aanzien van uitkeringen tijdens verlof in verband met adoptie
en pleegzorg geen internationaal-rechtelijke verplichtingen. Ook anderszins
ziet de regering geen reden voor handhaving van een publieke regeling voor
de hier bedoelde uitkeringen.7. Mogelijke onverzekerbaarheid en oplossingen daarvoorIn het onderzoeksrapport naar de effecten van de afschaffing van de WAZ
is een overzicht gegeven van de verschillen tussen de publieke en de private
arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen wat betreft acceptatie,
premiestelling en uitkeringshoogte. Zo geldt er bij private verzekering geen
acceptatieplicht, is sprake van risicoselectie en geldt geen maximumpremie.
Dit kan ertoe leiden dat (voorheen) WAZ-verzekerden na intrekking van de WAZ
mogelijk onverzekerbaar blijken. Formele of materiële onverzekerbaarheid
kan zich voordoen als gevolg van weigering van verzekering, uitsluitingen
op de polis, of (zeer) hoge premies. Bij de keuring voor een private arbeidsongeschiktheidsverzekering
worden potentieel verzekerden immers niet zonder meer geaccepteerd. Bij die
keuring kan aan het licht komen dat betrokkene bepaalde aandoeningen of klachten
heeft, zonder dat sprake is arbeidsongeschiktheid in de zin van de WAZ. Omdat
het onder zelfstandigen vaak voorkomt dat zij ondanks bepaalde aandoeningen
of klachten zijn blijven doorwerken, is de zojuist beschreven situatie niet
ondenkbaar.Eén van de argumenten voor afschaffing van de WAZ is dat het arbeidsongeschiktheidsrisico
van zelfstandigen op een adequate wijze privaat te verzekeren is. Private
verzekeraars zijn in die gedachte de eerst aangewezen partij om een oplossing
aan te dragen voor mogelijke gevallen van onverzekerbaarheid. Een publieke
oplossing hiervoor zou afbreuk doen aan (de gedachte achter) de afschaffing
van de WAZ. Mede naar aanleiding hiervan is de regering in overleg getreden
met het Verbond van Verzekeraars en is gevraagd aandacht te besteden aan private
oplossingen voor mogelijke onverzekerbaarheid. Verzekeraars hebben in reactie
aangegeven dat hiervoor verzekeringstechnisch een oplossing geboden kan worden.
De haalbaarheid daarvan is mede afhankelijk van mededingingsaspecten. De regering
vertrouwt erop – mede gezien de opstelling van verzekeraars in reactie
op de Wet uitbreiding loondoorbetalingsverplichting bij ziekte en de Wet verlenging
loondoorbetalingsverplichting bij ziekte 2003 – dat verzekeraars kunnen
en zullen voorzien in een adequate oplossing voor de geschetste problematiek.
De regering erkent daarbij dat in tegenstelling tot de verzekeringen die werkgevers
kunnen sluiten voor het risico op verzuim en arbeidsongeschiktheid van werknemers,
hier geen sprake is van collectiviteiten van werknemers die gelden als de
uiteindelijk verzekerden, waardoor de oplossing van verzekeraars mogelijk
afwijkt van het in relatie tot beide zojuist genoemde wetten gevoerd acceptatiebeleid
van verzekeraars.Bedacht zij dat één van de argumenten voor de WAZ destijds
gelegen was in de onderlinge risicomiddeling die daarmee werd bereikt tussen
zelfstandigen met een verschillend arbeidsongeschiktheidsrisico. De verplichte
WAZ-verzekering maakt meeverzekeren van verhoogde risico's mogelijk. Door
de afschaffing van de WAZ gaat genoemde middeling verloren en kunnen zich
situaties van onverzekerbaarheid voordoen, waarvoor de private verzekeringsmarkt
in eerste instantie geen dekking biedt. Dat is de consequentie van de afschaffing
van de WAZ. 8. Financiële gevolgen, gevolgen voor de rechterlijke
macht en administratieve lasten voor werkgeversa) Financiële gevolgenWAZ-volumeSinds de invoering in 1998 is het aantal personen met een WAZ-uitkering
door de jaren heen nagenoeg constant gebleven op ca. 56,5 duizend. Het jaarlijkse
aantal nieuwe en beëindigde uitkeringen bedraagt ca. 7,5 duizend. Het
aantal bevallingsuitkeringen bedraagt ongeveer 5,5 duizend per jaar. De WAZ-instroom
bevat naast nieuwe WAZ-gerechtigden ook de zogenaamde herlevingsuitkeringen.
Dit zijn WAZ-gerechtigden, die het tevergeefs geprobeerd hebben om (deels)
weer te gaan werken maar binnen 3 jaar weer terug in de WAZ stromen met behoud
van het recht op hun oude uitkeringsbedrag.Financiële aspectenDe WAZ wordt door het UWV uitgevoerd. Het UWV financiert de WAZ uit het
Afz. De financiële lasten voor dit fonds bestaan uit de uitkeringslasten,
lasten van de zwangerschapsuitkeringen, sociale werkgeverslasten, uitvoeringskosten
en een bijdrage aan het Reïntegratiefonds (Rf). De financiële baten
voor dit fonds bestaan uit de WAZ-premies, een rijksbijdrage en enige rentebaten.
Het Afz kent jaarlijks een positief saldo, waardoor het Afz momenteel een
overschot heeft van meer dan € 1 miljard.Afschaffing WAZIn het Hoofdlijnenakkoord is ten aanzien van de afschaffing van de WAZ
uitgegaan van een lastenbesparing van € 50 miljoen voor 2005, € 70
miljoen voor 2006 en € 130 miljoen voor 2007. Deze besparingen zijn
het saldo van besparingen op uitkeringslasten (inclusief zwangerschapsuitkeringen)
en op uitvoeringskosten, en weglek naar Abw- en IOAZ-uitkeringen.In vergelijking met het Hoofdlijnenakkoord wordt de WAZ een half jaar
later afgeschaft. Daardoor treden de beoogde lastenbesparingen pas op vanaf 1 juli
2005 en niet vanaf 1 januari 2005. De besparingsverliezen zien er
als volgt uit:Tabel 2. Opbouw van de lastenbesparing bij afschaffing
per 1 juli 2004 en de resulterende besparingsverliezen, in miljoenen
euro's. Jaar2004200520062007Besparing uitkeringslasten––15–60–114Besparing zwangerschapsuitkeringen––9–20–20Besparing uitvoeringskosten––6–13–16Weglek Abw / IOAZ–52040 Totaal Lastenbesparing; afschaffing per 1-7-2004––25–73–110 Totaal Lastenbesparing; HA––50–70–130Besparingsverlies–+ 25–3+ 20In bovenstaande tabel is bij de besparing van de zwangerschapsuitkeringen
rekening gehouden met het blijven bestaan van publiek geregelde zwangerschaps-
en bevallingsuitkeringen aan alfahulpen en overige personen met een arbeidsovereenkomst
die thans WAZ-verzekerd zijn.De besparingsverliezen in de jaren 2005, 2006 en 2007 zullen worden gedekt
binnen de sector SZA en de dekking zal worden gemeld bij de Voorjaarsnota.Financiële gevolgen uitvoeringskostenBehoudens een kleine groep herlevingsgevallen, zal er vanaf 1 juli
2005 geen instroom in de WAZ meer plaatsvinden. Rekening houdend
met de overloop van einde-wachttijdwerkzaamheden zal vanaf het eerste kwartaal
van 2006 de intake-fase voor een aanzienlijk gedeelte weg vallen. Vanaf dat
moment wordt aanzienlijk op de publieke uitvoeringskosten bespaard. Naar schatting
zal een besparing van € 13 miljoen in 2007 worden gerealiseerd.
Vervolgens loopt deze besparing, met name vanaf 2011 wanneer tevens de
effecten in verband met herbeoordelingen stabiliseren, langzaam op vanwege
de verdere afbouw van het zittend WAZ-bestand.Naast de genoemde besparing op de uitvoeringskosten WAZ treedt er vanaf 2005
een structurele besparing van € 2 miljoen op de uitvoeringskosten
Wet arbeid en zorg op, aangezien de uitkeringen voor zwangerschap en bevalling
voor WAZ-verzekerden per 1 juli 2004 wegvallen.Tevens is er nog sprake van afvloeiingskosten in verband met het wegvallen
van taken en derhalve overtollig personeel. UWV schat deze kosten vooralsnog
op € 12,5 miljoen. De exacte hoogte van dit bedrag vormt nog onderwerp
van gesprek met het UWV. Ook is er sprake van eenmalige implementatiekosten
ter grootte van ongeveer € 0,4 miljoen.Naast de genoemde besparingen bij de uitvoeringskosten van UWV zijn er
mogelijk nog effecten op de uitvoeringskosten van de WWB/Abw (gemeenten).
De wijze van compensatie van de extra gemeentelijke uitvoeringskosten zal
worden betrokken bij de nadere uitwerking van reeds gemaakte afspraken tussen
de gemeentefondsbeheerders en de VNG. In ieder geval zal recht zal worden
gedaan aan artikel 2 van de Financiële verhoudingswet. Dit artikel houdt
in dat het Rijk zich rekenschap geeft van de financiële gevolgen die
het beleid van het Rijk voor gemeenten heeft en dat het Rijk aangeeft op welke
wijze deze gevolgen door gemeenten kunnen worden opgevangen.b) Gevolgen voort de rechterlijke machtVanwege de beëindiging van de toegang tot de WAZ kan enerzijds een
afname worden verwacht van geschillen over de (verplichte) WAZ-verzekering
en -uitkering. Anderzijds kan de afschaffing als zodanig leiden tot een toename
van het aantal WAZ-aanvragen vóór 1 juli 2004 door degenen
die vrezen na beëindiging van de toegang tot de WAZ niet meer voor de
WAZ, maar ook niet voor een private verzekering in aanmerking te komen. Laatstgenoemde
effect kan zich voordoen bij zelfstandigen die ondanks hun aandoeningen of
klachten zijn blijven doorwerken. Over deze WAZ-aanvragen kunnen vervolgens
geschillen ontstaan over de verzekering of uitkering.Verwacht wordt dat beide effecten elkaar in evenwicht houden.c) Administratieve lasten voor werkgeversDe administratieve lasten van de WAZ bedragen momenteel ca. € 20
miljoen. Onder invloed van de afschaffing van de WAZ zullen deze lasten vervallen.
In geval van een private arbeidsongeschiktheidsverzekering, zal dit extra
administratieve lasten voor de zelfstandigen betekenen. Deze hebben echter
geen verplicht, maar een vrijwillig karakter en vallen derhalve niet onder
de definitie van administratieve lasten.9. Ontvangen adviezenAan UWV, de Inspectie Werk en Inkomen (IWI) en het Adviescollege toetsing
administratieve lasten (Actal) is commentaar gevraagd over het concept-voorstel
van wet. Naar aanleiding van de adviezen van UWV en IWI is het wetsvoorstel
aangepast. De belangrijkste wijzigingen betreffen het nieuwe artikel 3 WAZ.
Actal heeft vastgesteld dat met het wetsvoorstel een bijdrage wordt geleverd
aan de realisatie van de kabinetsdoelstelling om de administratieve lastendruk
van het bedrijfsleven met 25% te verminderen. Bovendien stelt
Actal vast dat bij de bepaling van het moment van afschaffing van de WAZ in
relatie tot de premie-afdracht enkele alternatieven zijn gepresenteerd, waarbij
gekozen is voor het alternatief met minder administratieve lasten voor het
bedrijfsleven.ARTIKELSGEWIJSArtikel I. Wijziging van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigenOnderdeel ADe WAZ zal na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel niet langer worden
gefinancierd uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds zelfstandigen, maar uit het
Arbeidsongeschiktheidsfonds, bedoeld in artikel 72 van de WAO. Dit wordt voorgesteld
in het onderhavige onderdeel. Artikel 1, onderdeel c, van de WAZ dient naar
aanleiding daarvan te worden aangepast.Onderdeel BIn artikel 2, eerste lid, van de WAZ wordt bepaald wanneer er sprake is
van arbeidsongeschiktheid. Daarbij wordt als uitgangspunt de verzekerde genomen.
In verband met aanpassingen van de artikelen 3, 7a, derde en vierde lid, 7b,
tweede en vierde lid, 21, 21a en 21b van de WAZ, waarbij niet langer wordt
uitgegaan van de verzekerde, maar van de persoon, moet ook artikel 2, eerste
lid, van de WAZ in die zin worden aangepast.Onderdeel CZelfstandigen, beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten zijn vanaf
de dag van inwerkingtreding van dit onderdeel niet meer verzekerd op grond
van de WAZ. Zij zullen zich privaat voor de gevolgen van arbeidsongeschiktheid
kunnen verzekeren.De zelfstandigen, beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten die voor
de inwerkingtreding van deze wet arbeidsongeschikt zijn geworden, zijn gedurende
de volgende periodes nog verzekerd op grond van de WAZ:– gedurende hun wachttijd;– gedurende vier weken na afloop van die wachttijd als zij na afloop
van de wachttijd niet arbeidsongeschikt zijn, maar dat wel zijn binnen die
vier weken;– gedurende de periode dat zij recht hebben op arbeidsongeschiktheidsuitkering
op grond van de WAZ;– gedurende de periode dat een toelage als bedoeld in artikel 28
van de Wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten is toegekend.Er moet daarbij altijd een relatie zijn met de arbeidsongeschiktheid die
voor de inwerkingtreding van deze wet is ontstaan. Het is niet de bedoeling
dat deze personen bij een nieuwe arbeidsongeschiktheid weer terug kunnen vallen
in de WAZ-verzekering.De onderdelen c, d en e van het huidige artikel 3, tweede lid, van de
WAZ keren in deze opsomming niet terug. Er is voor gekozen de inhoud van deze
onderdelen te regelen via een wijziging van de artikelen 7a, derde en vierde
lid, 7b, tweede en vierde lid, 21, 21a en 21b.Onderdeel f, van het huidige tweede lid, is overbodig geworden en keert
daarom niet terug.Onderdeel DIn artikel 7a van de WAZ is geregeld dat de verzekerde die arbeidsongeschikt
is en recht heeft op arbeidsongeschiktheidsuitkering maar niet in Nederland
woont geen recht heeft op die uitkering. In het derde lid is geregeld dat
die persoon vanaf de dag dat hij weer in Nederland woont of vanaf het moment
dat er een verdrag is gesloten met het land waarin hij verblijft,
weer recht heeft op een uitkering. Op dit moment is dat recht gekoppeld aan
het verzekerd zijn op grond van de WAZ. Deze verzekering wordt thans geconstrueerd
in artikel 3, tweede lid, onderdeel c, van de WAZ. Voorgesteld wordt om deze
constructie te wijzigen. In artikel 7a, derde en vierde lid wordt daartoe
«de verzekerde» vervangen door «de persoon» en vervalt
onderdeel c van artikel 3. Dit betekent dat de persoon die verzekerd was op
grond van de WAZ, maar op grond van artikel 7a, eerste lid, geen recht heeft
op arbeidsongeschiktheidsuitkering niet langer WAZ-verzekerd is. Echter wanneer
deze persoon terugkeert in Nederland of wanneer er een verdrag in werking
is getreden dan wel een besluit van een volkenrechtelijke organisatie van
kracht geworden in het land waar die persoon woont, krijgt deze persoon op
grond van het voorgestelde artikel 7a, derde lid, weer recht op arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Die persoon is vervolgens op grond van het voorgestelde artikel 3, eerste
lid, onderdeel c, weer verzekerd op grond van de WAZ. Voorwaarde bij dit alles
is uiteraard dat het moet gaan om een arbeidsongeschiktheid die is ontstaan
voor de inwerkingtreding van deze wet. Dit volgt uit artikel 7a, eerste lid,
juncto de artikelen 3 en 7 van de WAZ waarin dit als voorwaarde is gesteld.Voor artikel 7b geldt mutatis mutandis hetzelfde.Onderdeel EDit onderdeel bevat een technische aanpassing van artikel 8 van de WAZ
in verband met de vernummering van artikel 3 van de WAZ en het vervallen van
artikel 72 van die wet.Onderdeel FIn artikel 20 van de WAZ is een bepaling omgenomen met betrekking tot
dat de verzekerde wiens arbeidsongeschiktheiduitkering is ingetrokken wegens
afneming van arbeidsongeschiktheid en de verzekerde die aan het einde van
de wachttijd ongeschikt is tot het verrichten van zijn arbeid wegens ziekte,
gebreken, zwangerschap of bevalling, maar geen recht had op een arbeidsongeschiktheidsuitkering
omdat hij niet arbeidsongeschikt was. In artikel 20 wordt geregeld dat wanneer
deze persoon binnen vijf jaar na de datum van die intrekking arbeidsongeschikt
wordt uit dezelfde oorzaak toekenning van arbeidsongeschiktheidsuitkering
plaatsvindt zodra die arbeidsongeschiktheid onafgebroken vier weken heeft
geduurd. Voorgesteld wordt om dit artikel 20 te laten vervallen. Personen
wiens recht op arbeidsongeschiktheiduitkering eindigt of niet ingaat hebben
op dat moment de mogelijkheid zichzelf privaat te verzekeren tegen de gevolgen
van arbeidsongeschiktheid. Het is dan ook niet noodzakelijk artikel 20 te
handhaven.In verband met het feit dat zelfstandigen, beroepsbeoefenaren en meewerkende
echtgenoten vanaf de dag van inwerkingtreding van onderdeel C niet meer verzekerd
zijn op grond van de WAZ alsmede het vervallen van artikel 20 kan ook artikel
29 van de WAZ vervallen.Onderdeel GZie de toelichting op onderdeel D.Onderdeel HDe artikelen 36, eerste lid, en 38, vijfde lid, van de WAZ worden aangepast
in verband met de aanpassing van de artikelen 7a, derde en vierde lid, 7b,
tweede en vierde lid, 21, 21a en 21b van die wet.Onderdeel IIn artikel 41, eerste lid, van de WAZ is de bevoegdheid van het UWV geregeld
met betrekking tot het (doen) oproepen en (doen) ondervragen van verzekerden
op grond van die wet. Gelet op het feit dat die bevoegdheid op grond van het
huidige onderdeel a, van dat lid bestaat met betrekking tot alle
verzekerden op grond van de WAZ bestaat geen behoefte om in dat lid nog bijzondere
groepen verzekerden te noemen. In verband daarmee wordt artikel 41, eerste
lid, van de WAZ aangepast.Onderdeel JDit onderdeel bevat een technische aanpassing van artikel 59, eerste lid,
onderdeel b, in verband met het vervallen van artikel 20.Onderdeel KOmdat er vanaf de inwerkingtreding van deze wet geen premies meer betaald
worden voor de WAZ komen er geen gelden meer binnen bij het Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigen. Hier wordt dan ook voorgesteld om de uitgaven op grond van
de WAZ en de aan de uitvoering van de WAZ verbonden kosten, die na de inwerkingtreding
van deze wet nog bestaan, te financieren uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds.Onderdeel LDe nog uit te betalen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zullen worden
betaald uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds. De middelen die daarvoor nodig
zijn worden niet meer verkregen door de inning van premies van zelfstandigen,
beroepsbeoefenaren en meewerkende echtgenoten. De artikelen betreffende de
heffing en invordering van premie en de bepalingen betreffende het Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigen kunnen dan ook vervallen.Onderdeel MHoofdstuk 8 bevat bepalingen over gemoedsbezwaren. Nu de toegang tot de
verzekering wordt beëindigd en de premieplicht geheel verdwijnt, kunnen
die artikelen vervallen.Onderdeel NDit onderdeel bevat een technische aanpassing in verband met het vervallen
van de artikelen 72a en 75.Onderdeel ODit onderdeel bevat een technische aanpassing in verband met het vervallen
van artikel 20.Onderdelen P en QHet voornemen bestaat deze wet in werking te laten treden met ingang van
1 juli 2004. Omdat niet met zekerheid kan worden gesteld dat deze datum
gehaald zal worden is in de voorgestelde tekst van de artikelen 3 respectievelijk
59, eerste lid, onderdeel b, van de WAZ niet aangesloten bij deze datum, maar
is gerefereerd aan de datum van inwerkingtreding van artikel I, onderdeel
C, respectievelijk de datum van inwerkingtreding van artikel I, onderdeel
F, van deze wet. Dit maakt de wetteksten echter moeilijk leesbaar. Er is voor
gekozen om, wanneer de onderhavige wet zoals voorzien op 1 juli 2004
in werking treedt, de tekst van de artikelen 3 en 59, eerste lid, onderdeel
b, van de WAZ zodanig te wijzigen dat de relevante datum wel rechtstreeks
daarin te vinden is, hetgeen de leesbaarheid en duidelijkheid ten goede komen.
Dit onderdeel voorziet daarin.Artikel II. Wijziging van de Wet arbeid en zorgOnderdeel AIn onderdeel K van dit artikel wordt voorgesteld de op grond van hoofdstuk
3, afdeling 2, paragraaf 2 te betalen uitkeringen en uitvoeringskosten
met betrekking tot die uitkeringen ten laste te laten komen van het Arbeidsongeschiktheidsfonds.
In verband daarmee wordt hier artikel 1:3, eerste lid, van de Wet arbeid en
zorg aangepast. Onderdeel BIn de artikelen 3:16, derde lid en 3:27, derde lid, van de Wet arbeid
en zorg wordt ten onrechte nog verwezen naar artikel 107 van de Organisatiewet
sociale verzekeringen 1997. In dit onderdeel wordt voorgesteld dit te verbeteren
in: artikel 84, eerste lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk
en inkomen.Onderdeel CIn hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 2, van de Wet arbeid en zorg
wordt voorzien in een uitkering in verband met zwangerschaps- en bevallingsverlof
en in verband met adoptie of pleegzorg. Deze uitkeringen zullen vanaf de dag
van inwerkingtreding van artikel II, onderdeel D, van deze wet niet langer
publiek worden verzorgd. Een uitzondering is daarbij gemaakt voor de alfahulpen
en andere personen die minder dan drie dagen per week uitsluitend of nagenoeg
uitsluitend huishoudelijke of persoonlijke diensten in een huishouding verrichten.
Aan hen zal nog wel een uitkering in verband met zwangerschaps- en bevallingsverlof
worden verstrekt. In verband hiermee is hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 2,
gewijzigd, hetgeen ook wijziging van het opschrift van de paragraaf met zich
brengt.Onderdeel DIn dit onderdeel is het begrip beroepsbeoefenaar op arbeidsovereenkomst
zo gedefinieerd dat hieronder vallen de alfahulpen en andere personen die
op minder dan drie dagen per week uitsluitend of nagenoeg uitsluitend huishoudelijke
of persoonlijke diensten in een huishouding verrichten.Onderdeel EIn artikel 3:18, tweede lid, is het recht op een uitkering in verband
met adoptie of pleegzorg voor de beroepsbeoefenaar opgenomen. Het recht op
die uitkering zal niet meer publiek worden geregeld. Door het vervallen het
artikel 3:18, tweede lid wordt dat geregeld.Onderdeel FDe artikelen 3:19 en 3:20 bevatten voor de zelfstandigen het recht op
uitkering in verband met zwangerschaps- en bevallingsverlof respectievelijk
het recht op uitkering in verband met adoptie of pleegzorg. Het vervallen
van deze artikelen betekent dat deze uitkeringen niet meer zullen worden verstrekt.Onderdelen G, H, I, J en LDeze onderdelen bevatten technische aanpassingen in verband met het vervallen
van de uitkeringen aan zelfstandigen en het vervallen van de uitkering in
verband met adoptie of pleegzorg aan beroepsbeoefenaren op arbeidsovereenkomst.
Voorts bevat het eerste subonderdeel van onderdeel L een aanpassing aan het
feit dat de artikelen 82 en 83 van de WAZ al eerder zijn vervallen.Onderdeel KOmdat er vanaf de inwerkingtreding van deze wet geen premies meer betaald
worden voor de WAZ komen er geen gelden meer binnen bij het Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigen. Hier wordt dan ook voorgesteld om de uitgaven op grond van
hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 2 te financieren uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds.
Het Arbeidsongeschiktheidsfonds zal ten behoeve van deze uitgaven, alsmede
de uitgaven op grond van het overgangsartikel 3:30, worden gevoed met een
rijksbijdrage. Onderdeel MDit onderdeel bevat overgangsrecht met betrekking uitkeringen in verband
met bevalling, adoptie en pleegzorg. Indien de vermoedelijke of feitelijke
bevallingsdatum valt binnen 40 weken na de inwerkingtreding van artikel II,
onderdeel D, bestaat er voor de zelfstandige ook na de inwerkingtreding van
deze wet nog recht op een uitkering. Zwangerschappen die zijn ontstaan voor
de inwerkingtreding van deze wet kunnen vallen daardoor onder het overgangsrecht.
Voor zelfstandigen en beroepsbeoefenaren bestaat na de inwerkingtreding van
deze wet ook nog recht op een uitkering in verband met adoptie of pleegzorg
wanneer het kind feitelijk binnen 40 weken na de inwerkingtreding van de wet
is opgenomen. Er is om praktische redenen gekozen voor een termijn van 40
weken, waarbij wordt aangesloten bij de termijn die geldt bij zwangerschap
en bevalling. Deze uitkeringen worden gefinancierd uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds.
Omwille van de overzichtelijkheid is deze bepaling in de Wet arbeid en zorg
zelf opgenomen.Onderdeel NOmdat niet met zekerheid kan worden gesteld dat deze wet met ingang van
1 juli 2004 in werking zal treden is in artikel 3:30 gerefereerd aan
de dag voorafgaand aan de inwerkingtreding van artikel II, onderdeel D, van
deze wet. Er is voor gekozen om deze datum te wijzigen in 30 juni 2004
wanneer het artikel II, onderdeel D, zoals voorzien op 1 juli 2004 in
werking treedt.Artikel III. Wijziging van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekeringIn verband met de financiering van de nog uit te betalen arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
door middel van bijdragen uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds is aanpassing
van de artikelen 76c en 76d van de WAO nodig. In deze artikelen is bepaald
welke gelden er ten gunste respectievelijk ten laste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds
komen. Daarbij zij opgemerkt dat ook na de dag van inwerkingtreding van deze
wet over de periode tot 1 januari 2004 premie en premievervangende inkomstenbelasting
op grond van de WAZ kan worden geheven (per die datum is de premie op nihil
gesteld). Dergelijke inkomsten komen op grond van het voorgestelde artikel
76c WAO ten gunste van het Arbeidsongeschiktheidsfonds, net als inkomsten
op grond van de artikelen 48, 56 en 69 van de WAZ. Ten behoeve van de uitgaven
op grond van hoofdstuk 3, afdeling 2, paragraaf 2, van de Wet arbeid
en zorg en de uitgaven op grond van het overgangsartikel 3:30 van de Wet arbeid
en zorg, die eveneens uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds zullen worden gefinancierd,
zal een rijksbijdrage in dat fonds worden gestort.Artikel IV. Wijziging van de Wet op de (re)integratie
arbeidsgehandicaptenOnderdeel AOp grond van artikel X zullen de gelden van het Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigen over gaan op het Arbeidsongeschiktheidsfonds. In verband hiermee
wordt artikel 42, eerste lid, van de Wet REA aangepast.Onderdeel BEerste lidEen zelfstandige die is verzekerd op grond van de WAZ kan onder voorwaarden
in aanmerking worden gebracht voor voorzieningen en verstrekkingen op grond
van de Wet REA. De verzekering op grond van de WAZ wordt met ingang van 1 juli
2004 beëindigd. Dit zou betekenen dat personen die op 30 juni
2004 recht hadden op een voorziening op grond van artikel 22 of verstrekking
op grond van artikel 30 van de Wet REA deze direct zouden kwijtraken omdat
zij immers niet langer verzekerd zijn op grond van de WAZ en dus niet arbeidsgehandicapt
als bedoeld in artikel 10 zijn. Het is ongewenst dat deze zelfstandigen onmiddellijk
hun voorziening of verstrekking kwijtraken. Daarom is door middel van dit
artikel overgangsrecht gecreëerd dat er voor zorgt dat de betrokken zelfstandige
met betrekking tot die voorziening of verstrekking en voor de duur van die
voorziening of verstrekking, geacht wordt verzekerd te zijn op grond van de
WAZ, zodat hij kan worden aangemerkt als arbeidsgehandicapte als bedoeld in
artikel 10. Dit betekent dat hij de voorziening of verstrekking voor de daarvoor
bepaalde duur behoudt, mits hij ook aan de andere voorwaarden voldoet die
toekenning mogelijk maken. De zelfstandige wordt alleen voor de toepassing
van de artikelen 22 en 30 aangemerkt als verzekerde op grond van de WAZ. Dit
betekent dat hij kan worden aangemerkt als arbeidsgehandicapte als bedoeld
in artikel 10. Het artikel zorgt er dus niet voor dat de zelfstandige ook
daadwerkelijk verzekerd is op grond van de WAZ. De zelfstandige wordt alleen
als verzekerde aangemerkt met betrekking tot de al aangevraagde of toegekende
voorziening of verstrekking, hij komt dus niet in aanmerking voor een nieuwe
of andere voorziening of verstrekking.Op grond van artikel 22a, eerste lid, van de Wet REA kan het UWV ten behoeve
van de arbeidsgehandicapte, aan wie een voorziening als bedoeld in artikel
22, eerste tot en met vierde lid, is toegekend op diens aanvraag een schriftelijke
overeenkomst met betrekking tot kinderopvang sluiten. Deze mogelijkheid blijft
ook in de overgangssituatie bestaan. Ook als iemand op grond van het overgangsrecht
een voorziening op grond van artikel 22 is toegekend kan deze overeenkomst
nog worden gesloten. Immers de enige voorwaarde is dat er een voorziening
is toegekend.Op grond van artikel 22a, tweede lid, van de Wet REA kan het UWV een tegemoetkoming
in de kosten in verband met kinderopvang verstrekken aan de arbeidsgehandicapte
werknemer indien deze, na het tijdstip gelegen zes maanden na ingang van diens
uitkering op grond van de WAZ werkzaamheden gaat verrichten in een dienstbetrekking
voor de duur van tenminste zes maanden. Personen die voor 1 juli 2004
recht hadden op een uitkering op grond van de WAZ, behouden deze uitkering,
de financiële tegemoetkoming op grond van artikel 22a, tweede lid, zal
dan ook niet eindigen als gevolg van het inwerkingtreden van deze wet.Op grond van artikel 28 van de Wet REA kan een toelage aan WAZ-verzekerden
worden verstrekt bij derving van arbeidsinkomen. Op grond van artikel 3 van
de WAZ zoals dat wordt voorgesteld blijven zelfstandigen die voor 1 juli
2004 arbeidsongeschikt zijn geworden gedurende de periode dat hij vanwege
die arbeidsongeschiktheid nog recht heeft op een toelage verzekerd op grond
van de WAZ.Bij artikel 29 van de Wet REA doen zich geen problemen voor en zal een
toegekende inkomenssuppletie niet worden beëindigd op grond van de inwerkingtreding
van deze wet.Tweede lidIn artikel 22, derde lid, wordt geregeld dat het UWV op aanvraag ook andere
voorzieningen kan toekennen die strekken tot behoud, herstel of bevordering
van de mogelijkheid tot het verrichten van arbeid dan de voorzieningen, bedoeld
in artikel 22, tweede lid, indien zij noodzakelijk zijn voor de uitoefening
van de werkzaamheden op grond waarvan de arbeidsgehandicapte verzekerd is
voor de WAZ. Personen die onder het overgangsrecht vallen, zijn na 1 juli
2004 niet meer verzekerd op grond van de WAZ en daardoor is er ook geen sprake
meer van werkzaamheden op grond waarvan de arbeidsgehandicapte
verzekerd is voor de WAZ. Op grond van het eerste lid worden personen die
voor 1 juli 2004 verzekerd is op grond van de WAZ en voor of op die dag
een aanvraag heeft ingediend of in aanmerking is gebracht voor een voorziening
op grond van artikel 22 of een verstrekking van artikel 30 voor de toepassing
van die artikelen met betrekking tot en voor de duur van die voorziening of
verstrekking geacht verzekerd te zijn op grond van de WAZ. Dit neemt niet
weg dat er niet meer gesproken kan worden over werkzaamheden op grond waarvan
de arbeidsgehandicapte verzekerd is voor de WAZ. In het tweede lid is hiervoor
een voorziening getroffen.Derde lidIn artikel I van de Regeling tot intrekking van de Experimentele regeling
subsidieverstrekking arbeidsgehandicapten is bepaald dat de experimentele
regeling van toepassing blijft op aanvragen die voor de inwerkingtredingsdatum
van de intrekkingsregeling zijn ingediend. Met betrekking tot zelfstandigen
die een dergelijke subsidie (ook: persoonsgeboden reïntegratiebudget)
ontvangen of hebben aangevraagd, geldt op grond van artikel 10 j° artikel
22 j° artikel 33 van Wet REA de voorwaarde dat ze ofwel een WAZ-uitkering
ontvangen danwel WAZ-verzekerde zijn. Na de inwerkingtreding van artikel I,
onderdeel C, van deze wet, zullen personen die geen WAZ-uitkering ontvingen
maar 'slechts' WAZ-verzekerd waren (omdat zij minder dan 25% arbeidsongeschikt
waren) niet meer voldoen aan een van de voorwaarden om een persoonsgebonden
reïntegratiebudget te ontvangen. Omdat het gewenst is dat de zelfstandigen
die voor de intrekking van de Experimentele regeling subsidieverstrekking
arbeidsgehandicapten een persoonsgebonden reïntegratiebudget hebben aangevraagd
en toegekend hebben gekregen dat behouden, is overgangsrecht met betrekking
hiertoe opgenomen. Net als met betrekking tot het eerste lid geldt ook hier
dat de betrokkene wel aan de overige voorwaarden moet (blijven) voldoen. De
zelfstandige wordt alleen voor de toepassing van artikel 33 aangemerkt als
verzekerde op grond van de WAZ. Dit betekent dat hij kan worden aangemerkt
als arbeidsgehandicapte als bedoeld in artikel 10. Het artikel zorgt er dus
niet voor dat de zelfstandige ook daadwerkelijk verzekerd is op grond van
de WAZ. De zelfstandige wordt alleen als verzekerde aangemerkt met betrekking
tot de al aangevraagde of toegekende subsidie.Vierde lidOmdat het gewenst is dat WAZ-verzekerden ten behoeve van wie voorafgaand
aan de inwerkingtreding van artikel I, onderdeel C, van de Wet einde toegang
verzekering WAZ werkzaamheden, als bedoeld in artikel 10, derde lid, worden
verricht door een reïntegratiebedrijf of een arbodienst, een dergelijk
reïntegratietraject blijven volgen, is overgangsrecht met betrekking
hiertoe opgenomen. Ook hier geldt dat de betrokkene wel aan de overige voorwaarden
moet (blijven) voldoen. De zelfstandige wordt alleen voor de toepassing van
artikel 10, derde lid, aangemerkt als verzekerde op grond van de WAZ. Dit
betekent dat hij kan worden aangemerkt als arbeidsgehandicapte als bedoeld
in artikel 10, eerste lid. Het artikel zorgt er dus niet voor dat de zelfstandige
ook daadwerkelijk verzekerd is op grond van de WAZ. De zelfstandige wordt
alleen als verzekerde aangemerkt met betrekking tot het al aangevangen reïntegratietraject.Vijfde lidOmdat het tevens gewenst is op de aanvraag van WAZ-verzekerden om een
individuele reïntegratieovereenkomst (IRO) als bedoeld in artikel 4.2
van het Besluit SUWI, die voorafgaand aan de inwerkingtreding van artikel
I, onderdeel C, van de Wet einde toegang verzekering WAZ werkzaamheden, is
ingediend, op grond van het «oude recht» te beslissen, is overgangsrecht
opgenomen. Ook hier geldt dat de betrokkene wel aan de overige
voorwaarden moet (blijven) voldoen. De zelfstandige wordt alleen met betrekking
tot de IRO aangemerkt als verzekerde op grond van de WAZ. Dit betekent dat
hij kan worden aangemerkt als arbeidsgehandicapte als bedoeld in artikel 10,
eerste lid. Het artikel zorgt er dus niet voor dat de zelfstandige ook daadwerkelijk
verzekerd is op grond van de WAZ. Al gesloten individuele reïntegratieovereenkomsten
kunnen conform het trajectplan worden uitgevoerdArtikel V. Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomenZie de toelichting op artikel IV.Artikel VI. Wijziging van de ZiekenfondswetIn artikel 3d van de Ziekenfondswet is geregeld dat de zelfstandige, die
op grond van artikel 3, eerste lid, aanhef en onder a, van de WAZ verzekerd
is, ook verzekerd is voor de Ziekenfondswet, indien zijn inkomen niet hoger
is dan de in artikel 3d van de Ziekenfondswet gestelde grens. Voor de zelfstandige
die voldoet aan de eisen voor ziekenfondsverzekering, maar die in verband
met het onderhavige wetsvoorstel niet meer op grond van de WAZ verzekerd zal
zijn, is het wenselijk dat hij verzekerd blijft op grond van de Ziekenfondswet.
Om dit te bewerkstellingen wordt de ziekenfondsverzekering voor deze zelfstandigen
rechtstreeks gebaseerd op de bepalingen in de Wet op de inkomstenbelasting
2001 en niet langer op het zelfstandigenbegrip in de WAZ.Artikel VII. Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001Onderdeel AIn artikel 3.16 van de Wet inkomstenbelasting 2001 wordt geregeld dat
bij het bepalen van de winst lasten en kosten die verband houden met premies
op grond van de WAZ of een buitenlandse regeling die naar aard en strekking
daarmee overeenkomt niet in aftrek komen. Nu er geen sprake meer is van premieplicht
op grond van de WAZ kan het betreffende onderdeel vervallen.Onderdeel BIn artikel 3 124 van de Wet inkomstenbelasting 2001 wordt geregeld
dat premies voor de WAZ uitgaven voor inkomensvoorzieningen zijn. Nu er geen
sprake meer is van een premieplicht op grond van de WAZ kan het betreffende
onderdeel vervallen.Artikel VIII. Wijziging van de Wet op de loonbelasting
1964Onderdeel ADit onderdeel bevat een technische wijziging. In artikel 12a van de Wet
op de loonbelasting 1964 wordt verwezen naar artikel 72, tweede lid, van de
WAZ. Deze verwijzing is vervangen door een verwijzing naar artikel 8, elfde
lid, van de WAZ.Onderdeel BIn artikel 15b van de Wet op de loonbelasting 1964 is geregeld dat vergoedingen
ter zake van premies op grond van de WAZ of een buitenlandse regeling die
naar aard en strekking daarmee overeenkomt niet tot de vrije vergoedingen
behoren. Nu de premieplicht op grond van de WAZ vervalt, kan ook deze bepaling
vervallen. Artikel IX. Wijziging van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde
arbeidsongeschiktheidsregelingenDit artikel bevat technische wijzigingen in verband met de wijziging van
artikel 3 van de WAZ.Artikel X. Overgang vermogensbestanddelen Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigenVoorgesteld wordt om de uitgaven op grond van de WAZ en hoofdstuk 3, afdeling
2, paragraaf 2, en artikel 3:30 van de Wet arbeid en zorg voortaan te
financieren uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds in plaats van uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds
zelfstandigen. In verband hiermee wordt hier voorgesteld om alle vermogenbestanddelen
uit het Arbeidsongeschiktheidsfonds zelfstandigen over te laten gaan naar
het Arbeidsongeschiktheidsfonds.Artikel XI. InwerkingtredingHet voornemen bestaat deze wet in werking te laten treden met ingang van
1 juli 2004. Hierbij kan artikel 16 van de Tijdelijke referendumwet van
toepassing worden verklaard omdat gezien de budgettaire effecten van deze
wet, de wet geen uitstel kan leiden.In dit artikel is bepaald dat artikel I, onderdeel L, met betrekking tot
de artikelen 76 en 77 van de WAZ terugwerkt tot en met 1 januari 2004.
Dit betekent dat de artikelen 76 en 77 met ingang van 1 januari 2004
zijn vervallen en hiermee de Regeling rijksbijdrage WAZ. Hierdoor is duidelijk
dat er over 2004 geen rijksbijdrage verschuldigd is op grond van de WAZ. Wel
zal, zoals ook al eerder aangegeven, een rijksbijdrage in het Arbeidsongeschiktheidsfonds
worden geïntroduceerd ten behoeve van de uitgaven op grond van de Wet
arbeid en zorg voor de alfahulpen en andere personen die minder dan drie dagen
per week uitsluitend of nagenoeg uitsluitend huishoudelijke of persoonlijke
diensten in een huishouding verrichten en de overgangsgevallen, bedoeld in
artikel 3:30 van de Wet arbeid en zorg. Overigens betekent dit ook dat de
andere regelingen op grond van artikel 77 van de WAZ ook met ingang van 1 januari
2004 vervallen, dit kan omdat de premie voor 2004 op nihil is gesteld.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de Geus 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29497-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl