Vreemdelingenbeleid; Brief minister met een reactie op het rapport van HRW over aspecten van de Nederlandse asielprocedure
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19637, nr. 738

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

03-06-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

19637 nr. 738

20-05-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDe versnelde asielprocedure in de aanmeldcentraDe aanbevelingen van HRW met betrekking tot AC-procedureDe behandeling van minderjarige migrantenDe opvang van asielzoekersOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19637Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 637Vluchtelingenbeleidnr. 738BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 mei 2003In de brief van de vaste commissie voor Justitie van 10 april 2003 heeft
de commissie mij gevraagd om een reactie op het rapport van Human Rights Watch
«Fleeting Refuge: The Triumph of Efficiency over Protection in Dutch
Asylum Policy». In het rapport wordt geoordeeld dat een aantal aspecten
van de Nederlandse asielprocedure ten koste gaat van de fundamentele rechten
van asielzoekers en vluchtelingen en in strijd is met internationale verplichtingen.
De kritiek richt zich in het bijzonder op de versnelde asielprocedure in de
aanmeldcentra, de behandeling van kinderen in vreemdelingrechtelijke procedures
en de opvang van asielzoekers.Alvorens op deze aspecten en op de aanbevelingen nader in te gaan, merk
ik in algemene zin op dat de huidige wet- en regelgeving en het beleid tot
stand zijn gekomen in gezamenlijk overleg tussen regering en parlement en
als waarborg de toets door de onafhankelijke rechter hebben. De kritiek van
Human Rights Watch (HRW) dat een aantal aspecten van de Nederlandse asielprocedure
in strijd is met internationale verplichtingen deel ik dan ook niet. De rechter
toetst het beleid aan dezelfde internationale verdragen waarop HRW de kritiek
baseert. Zo heeft het Gerechtshof Den Haag op 31 oktober 2002 nog bepaald
dat de AC-procedure niet in strijd is met het Vluchtelingenverdrag1.Bij de benadering van het asielvraagstuk is het onderscheid tussen politieke
vluchtelingen en economische migranten van groot belang. Hoewel het begrijpelijk
is dat mensen uit economische motieven hun land verlaten en ergens anders
een beter toekomstperspectief gaan zoeken, zijn zij niet op bescherming van
Nederland aangewezen.Immigratie moet worden afgestemd op de spankracht van de maatschappij.
De instroom van vreemdelingen heeft immers verreikende gevolgen voor de aard
van de Nederlandse samenleving. Bovendien is Nederland een van de dichtstbevolkte
landen ter wereld, waaruit diverseproblemen voortvloeien, bijvoorbeeld
op het terrein van werkgelegenheid, onderwijs, gezondheidszorg en volkshuisvesting.
Om de integratie van mensen die mogen blijven effectief te laten zijn is het –
naast een indringend integratiebeleid – noodzakelijk een restrictief
toelatingsbeleid te voeren.Het algemene uitgangspunt van het Nederlandse vreemdelingenbeleid is daarom
dat Nederland een restrictief toelatingsbeleid kent. Daarbij wordt echter
volledig gehandeld in overeenstemming met internationale verplichtingen, zoals
het Vluchtelingenverdrag en andere relevante mensenrechtenverdragen. De begrippen
streng en rechtvaardig zijn hier leidinggevend.Naar aanleiding van het rapport van HRW heeft op vrijdag 9 mei jl. een
gesprek plaatsgevonden op het Ministerie van Justitie met de Executive Director
van HRW en een van de schrijvers van het rapport waarbij tevens een vertegenwoordiging
van de IND aanwezig was. Het betrof een open en constructief gesprek waarbij
van de zijde van het Ministerie is aangegeven dat de aandacht die HRW heeft
voor de Nederlandse asielprocedure op prijs wordt gesteld. Hoewel in zijn
algemeenheid niet kan worden gesteld dat alle kritiekpunten van HRW worden
onderschreven, is aangegeven dat verschillende aandachtspunten en opvattingen
van HRW zoals verwoord in het rapport bij toekomstige beleidsbepaling zullen
worden betrokken.De versnelde asielprocedure in de aanmeldcentraDe kritiek met betrekking tot de AC-procedure is vooral gericht op het
feit dat complexe zaken – waaronder zaken van getraumatiseerde asielzoekers –
in het AC worden afgedaan, dat de asielzoeker een beperkte mogelijkheid heeft
om bewijs naar voren te brengen en dat er beperkte tijd is voor rechtsbijstand.Dit brengt HRW tot het oordeel dat de efficiency van de AC-procedure het
beschermingsaspect is gaan overheersen. Dit oordeel wordt door mij –
gelet op het onderstaande – niet gedeeld.In de Vreemdelingenwet 2000 staat een korte en snelle statusbepaling centraal,
zodat de langdurige onzekerheid voor asielzoekers over blijven of teruggaan
wordt beperkt. De AC-procedure is daarbij van wezenlijk belang. In de aanmeldcentra
wordt beslist of asielzoekers toegang krijgen tot de verdere procedure of
dat de zaak binnen 48 procesuren (de uren van 22.00 uur tot 08.00 uur tellen
niet mee) in het aanmeldcentrum kan worden afgewezen. Door deze filterfunctie
krijgen asielzoekers snel duidelijkheid over de beoordeling van hun aanvraag
en wordt voorkomen dat asielzoekers die onvoldoende asielmotieven hebben onnodig
lang in de asielprocedure en in de opvang verblijven en uiteindelijk toch
Nederland moeten verlaten. Een snelle, strenge en zorgvuldige selectie tussen
serieuze asielzoekers met een mogelijk gegrond vluchtverhaal en asielzoekers
die onvoldoende asielmotieven hebben, is geboden om het draagvlak te behouden
voor de ontvangst van vluchtelingen in de zin van het Vluchtelingenverdrag.Op grond van de Vreemdelingenwet 2000 kunnen alle zaken die zonder tijdrovend
onderzoek binnen 48 procesuren kunnen worden afgewezen, in de AC-procedure
worden afgehandeld. De afwijzingsgronden zijn dezelfde als de afwijzingsgronden
in een later stadium van de procedure (artikelen 30 en 31 Vreemdelingenwet
2000). Daarmee heeft, afgezien van het tijdsaspect, de AC-procedure geen ander
karakter dan de gewone, niet versnelde asielprocedure. Het argument van HRW
dat een helder criterium voor afdoening in de AC-procedure ontbreekt, is niet
juist. In de Vreemdelingencirculaire is voldoende duidelijk bepaald
dat voor afdoening in het AC in aanmerking komen zaken waarin zonder tijdrovend
onderzoek (dat is onderzoek dat binnen de 48 uurstermijn kan worden verricht)
binnen de aanmeldcentrumprocedure kan worden vastgesteld dat de aanvraag kan
worden afgewezen. Ook kan de IND na het nader gehoor alsnog besluiten om de
asielzoeker door te verwijzen naar de opvang.HRW wijst er op dat AC-procedure regelmatig gebruikt wordt om zo'n 60%
van de asielaanvragen te behandelen en af te wijzen. Het is mij bekend dat
met de stijging van het percentage afdoeningen in de AC's (eind 2002 tot gemiddeld
50 à 60% van de asielaanvragen) ook de kritiek op de AC-procedure is
toegenomen. De noodzaak en de voordelen van de AC-procedure, zoals hierboven
genoemd, zijn echter duidelijk. Daarbij komt dat de stijging van het AC-afdoeningspercentage
niet alleen het gevolg is van de invoering van Vreemdelingenwet 2000. De dalende
instroom van nieuwe asielaanvragen heeft de IND in staat gesteld extra inzet
te leveren op de zorgvuldige en snelle beoordeling van asielaanvragen in de
aanmeldcentra. Ook de aanscherping van het landenbeleid heeft geleid tot een
substantiële toename van het percentage afwijzingen in de AC's. Overigens
is als gevolg van het gewijzigde beleid met betrekking tot Irak het AC-afdoeningspercentage
inmiddels gedaald naar ongeveer 40%.Uiteraard moet de asielprocedure zorgvuldig zijn. Daarom staat voorop
dat iedere asielaanvraag op zijn eigen merites beoordeeld wordt. In de AC-procedure
krijgt de asielzoeker de gelegenheid zijn asielmotieven volledig uiteen te
zetten. Wanneer de zaak zich daar inhoudelijk toe leent en geen nader onderzoek
vereist is, kan de aanvraag in de AC-procedure worden afgewezen.Indien de asielzoeker van oordeel is dat zijn asielaanvraag ten onrechte
in de AC-procedure is afgewezen, kan hij de (zorgvuldigheid van de) beslissing
laten toetsen in beroep bij de onafhankelijke rechter. De stijging van het
AC-afdoeningspercentage is totstandgekomen met een zelfde laag vernietigingspercentage
bij de rechtbanken. Dit constante percentage laat zien dat een hoger afdoeningspercentage
in de aanmeldcentra niet ten koste gaat van de zorgvuldigheid in de AC-procedure.De aanbevelingen van HRW met betrekking tot AC-procedureHieronder wordt gereageerd op de aanbevelingen van HRW ten aanzien van
de versnelde asielprocedure in de aanmeldcentra.Herzie het huidige beleid en de uitvoeringspraktijk
zodanig dat erkend wordt dat er beduidend meer landen zijn die, ook al staan
ze momenteel niet geregistreerd als categorisch onveilig, billijken dat asielzoekers
uit deze landen toegang krijgen tot de normale, niet versnelde asielprocedure
om vast te kunnen stellen of deze personen internationale bescherming behoeven.Deze aanbeveling is al beleid. Asielzoekers die behoren tot de categorie
beleidsmatig niet verwijderbaar (er geldt een beleid van categoriale bescherming
of een besluit- of vertrekmoratorium) worden in beginsel niet in het AC afgewezen.
Dit betekent niet dat asielzoekers die niet tot die categorie behoren in alle
gevallen wel in het AC worden afgewezen. Zoals gezegd zijn de individuele
merites van de asielaanvraag doorslaggevend bij de vraag of de asielaanvraag
in het AC kan worden behandeld. Er zijn geen herkomstlanden waarvan bij voorbaat
vaststaat dat asielzoekers uit die landen in alle gevallen in het AC worden
afgewezen. Instrueer de medewerkers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) die belast zijn met asielaanvragen, om complexe zaken waarvoor aanvullend
onderzoek nodig is, door te verwijzen naar de normale procedure.In reactie op deze aanbevelingen wijs ik er – wellicht ten overvloede –
nogmaals op dat het staand beleid is dat asielaanvragen die – op grond
van de gecompliceerdheid van de zaak omdat tijdrovend onderzoek nodig is –
niet zorgvuldig in de AC-procedure kunnen worden beoordeeld naar de OC-procedure
behoren te worden verwezen. Indien in strijd met deze regel een afwijzende
beslissing in de 48 uurs-procedure zou zijn genomen staat tegen een dergelijk
besluit beroep bij de rechtbank open.Zorg ervoor dat zaken waarbij ernstige fysieke of psychologische
problemen spelen op het moment dat de interviews plaatsvinden, zaken waarbij
personen betrokken zijn, die mogelijk slachtoffer zijn van martelingen of
seksueel geweld, en zaken van andere personen die tekenen van trauma vertonen,
niet de versnelde procedure doorlopen, maar tot de normale procedure worden
toegelaten.Wanneer het onduidelijk is of een asielzoeker in verband met zijn of haar
medische situatie kan worden gehoord, wordt hierover advies gevraagd aan de
op het aanmeldcentrum aanwezige medische dienst. Indien deze dienst oordeelt
dat de asielzoeker niet kan worden gehoord, wordt de asielaanvraag niet in
het AC behandeld.Voorts worden slachtoffers van marteling en seksueel geweld niet snel
in het AC afgewezen. Deze gebeurtenissen kunnen aanleiding geven tot verlening
van een verblijfsvergunning asiel op grond van het zogenoemde traumatabeleid.
Daarbij speelt wel een rol wanneer deze gebeurtenissen hebben plaatsgevonden
en wat de aanleiding van het vertrek uit het land van herkomst is geweest.De afgelopen jaren is binnen de IND nog meer dan voorheen aandacht uitgegaan
naar personen met traumata. Zo hebben de medewerkers die asielzoekers horen
cursussen gevolgd waarbij het onderkennen van en omgaan met traumata centraal
staan.Wanneer de asielaanvraag is afgewezen en daarna blijkt dat de vreemdeling
niet kan reizen om medische redenen, wordt de uitzetting achterwege gelaten
en alsnog opvang gegeven.Instrueer de in de AC-procedure werkzame ambtenaren
om bij het toetsen van de geloofwaardigheid van de aanvraag rekening te houden
met het feit dat er binnen de AC-procedure voor de asielzoeker slechts beperkte
mogelijkheden zijn om schriftelijk bewijs of andere relevante informatie aan
te leveren.Deze aanbeveling gaat eraan voorbij dat, zoals ook het Gerechtshof Den
Haag in de eerdergenoemde uitspraak van 31 oktober 2002 heeft bepaald, binnen
de AC-procedure voldoende mogelijkheden bestaan om vluchtelingschap aannemelijk
te maken.In dit verband wijs ik verder nog op het volgende. De IND wijst de asielzoeker
expliciet op het belang om alle feiten en relevante documenten die zijn asielaanvraag
ondersteunen te overleggen. De meeste asielzoekers zijn ongedocumenteerd.
Dit bemoeilijkt een goede beoordeling van de aanvraag. Uit onderzoek blijkt
dat asielzoekers meestal door reisagenten worden geïnstrueerd ten aanzien
van het niet overleggen van documenten. Wanneer een asielzoeker geen documenten
kan overleggen wordt gevraagd wat de reden is. Als de asielzoeker hierover
geen geloofwaardige verklaringen kan verstrekken, kan deze ongeloofwaardigheid
zich onder omstandigheden uitstrekken tot de overige aspecten van het asielverhaal.
Het enkel ontbreken van documenten is geen reden is om het asielrelaas niet
te geloven. Daar komt nog bij dat, indien nader onderzoek nodig
is om de aanvraag zorgvuldig te kunnen beoordelen, de zaak wordt verwezen
naar de verdere asielprocedure.Onderzoek hoe de rechtsbijstand – gezien de snelheid
van de AC-procedure bij voorkeur door één en dezelfde advocaat
te verlenen – beter en flexibeler kan worden ingevuld, zodat er voldoende
tijd overblijf voor een adequate voorbereiding van de aanvraag en een eventueel
beroep.Allereerst merk ik op dat de logistieke planning van de rechtsbijstand
wordt verzorgd door de Stichting Rechtsbijstand Asiel. Dat asielzoekers binnen
de AC-procedure door verschillende rechtsbijstandverleners worden bijgestaan
is dan ook niet in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de IND.Met betrekking tot de stelling dat de beschikbare tijd voor rechtsbijstand
in de AC-procedure te beperkt is, wil ik vermelden dat het Gerechtshof Den
Haag in eerdergenoemd arrest heeft overwogen dat de tijd waarin rechtshulp
kan worden verleend beperkt is, maar dat deze niet te kort is voor zaken die
op zorgvuldige wijze binnen 48 procesuren kunnen worden afgedaan.Overigens realiseer ik mij terdege dat beide punten door rechtsbijstand
als knelpunt worden ervaren. In het kader van het hieronder genoemde project
worden deze kwesties daarom nader bezien.Neem op zeer korte termijn maatregelen die garanderen
dat iedere asielzoeker voldoende gelegenheid heeft om zijn asielaanvraag te
presenteren en dat bij de rechterlijke beoordeling de merites van de zaak
grondig worden onderzocht.Ik ben van oordeel dat er terzake geen grond is voor maatregelen. Eerder
heb ik al opgemerkt dat binnen de AC-procedure de asielzoeker de gelegenheid
krijgt zijn asielmotieven volledig uiteen te zetten en voldoende mogelijkheden
bestaan om vluchtelingschap aannemelijk te maken.HRW is van oordeel dat de reikwijdte van de rechterlijke toetsing in asielzaken
beperkt is als gevolg van jurisprudentie van de Raad van State.In dit verband verwijs ik naar het antwoord op de vragen van het lid Halsema
over de rechtsprekende bevoegdheid van de Raad van State en het antwoord op
de vragen van het lid De Wit inzake mogelijk politiek ontmoedigingsbeleid
Raad van State in asielzaken (Aanhangsel Handelingen nrs. 586 en 766, vergaderjaar
2002–2003).In die antwoorden is onder andere aangegeven dat de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State de wet toepast. Het vreemdelingenrecht is een deel van
het bestuursrecht. In het bestuursrecht is – gelet op traditionele verhouding
tussen bestuur en rechter in ons staatsbestel – marginale toetsing gebruikelijk.
De omstandigheid dat de Vreemdelingenwet 2000 meer dan de oude Vreemdelingenwet
in lijn is met de traditionele verhouding tussen bestuur en rechter en het
beginsel dat de rechter niet op de stoel van het bestuur gaat zitten, betekent
niet dat overheidshandelen aan het rechterlijk toezicht wordt onttrokken en
ook niet dat de rechtsbescherming ineffectief is. Hieraan kan nog toegevoegd
worden dat uit de jurisprudentie van de Afdeling blijkt dat de vaststelling
van de feiten door de rechtbank marginaal dient te worden getoetst. De kwalificatie
van die feiten in het licht van het Vluchtelingenverdrag en het EVRM wordt
door de rechtbank vol getoetst.Voor wat betreft artikel 83 Vreemdelingenwet 2000 (ex nunc toetsing) merk
ik – ter voorkoming van kennelijk misverstand over de reikwijdte van
dit artikel – op dat de ex nunc toetsing blijkens de nota naar aanleiding
van het verslag (Kamerstukken II, 1999/02, 26 732 nr. 7 blz. 64) de mogelijkheid
toevoegt om rekening te houden met nieuwe feiten en omstandigheden
die na de beschikking opkomen. Het gaat dan om feiten en omstandigheden waarbij
van achterhouden van gegevens geen sprake is. De ex nunc beoordeling heeft
geen verandering gebracht in het – ook onder de oude Vreemdelingenwet
geldende – standpunt dat het nader gehoor uitgangspunt voor de beoordeling
van de asielaanvraag moet blijven.Hieruit volgt dat ik van mening ben dat de wijze van rechterlijke toetsing
niet betekent dat van een zorgvuldige procedure geen sprake is.Ter afsluiting merk ik over aanpassing van de AC-procedure het volgende
op. Zoals reeds aangegeven tijdens de behandeling van de Justitiebegroting
is bij de IND een project ingericht dat naast uitvoering geven aan het Strategisch
Akkoord – mede tot doel heeft knelpunten in de uitvoering op te lossen.
De verschillende ketenpartners, waaronder ook rechtsbijstand, worden daarbij
betrokken. Het project heeft reeds geconstateerd dat van verschillende zijden
aandacht wordt gevraagd voor de zorgvuldigheid van de AC-procedure en dat
rechtsbijstand van oordeel is dat van «equality of arms» in de
AC-procedure – gelet op de voor rechtshulpverlening beschikbare tijd –
geen sprake zou zijn.De IND is zich zeer wel bewust van de verantwoordelijkheid die de dienst
heeft bij de beoordeling van asielverzoeken. De wijze waarop invulling wordt
gegeven aan de beoordeling van asielaanvragen, waaronder ook de zorgvuldigheid,
wordt door de IND continu gemonitord. Genoemd project zal door middel van
aanbevelingen aangeven op welke wijze ook in de toekomst het draagvlak voor
de AC-procedure kan worden verbeterd. Vanzelfsprekend zal het onderhavige
rapport van HRW als een van de informatiebronnen dienen en worden betrokken
bij de bevindingen. De behandeling van minderjarige migrantenHieronder wordt gereageerd op de aanbevelingen van HRW die betrekking
hebben op de behandeling van minderjarige migranten in asiel- en immigratieprocedures.Zorg dat alle ambtenaren doordrongen zijn van het feit
dat het Verdrag inzake de rechten van het Kind en andere relevante internationale
en regionale normen die minimumeisen voorschrijven voor de behandeling van
kinderen, ook van toepassing zijn op minderjarige migranten, ongeacht hun
wettelijke status.Het beginpunt van de discussie in de Tweede Kamer die heeft geleid tot
het huidige beleid voor alleenstaande minderjarigen, is de nota van 24 maart
20001 van de toenmalige Staatssecretaris van Justitie
(Cohen). In deze nota komt de complexiteit van het onderhavige beleidsterrein
onmiskenbaar naar voren. Duidelijk blijkt dat er primair oog is voor de belangen
van de minderjarige. Dit wordt onder meer tot uitdrukking gebracht in het
eerstgenoemde beleidsuitgangspunt:«De belangen van het kind vormen de eerste overweging bij de inrichting
van het beleid voor alleenstaande minderjarigen». Voorts wordt in de
beleidsuitgangspunten onderstreept dat de belangen van het kind kunnen vragen
om herstel van betrekkingen met de ouders, familie en/of sociale omgeving.»
De nota is op 29 mei 2000 in de Vaste Commissie voor Justitie besproken2.In de brief van 1 mei 20013 van de toenmalige
Staatssecretaris van Justitie (Kalsbeek) is het beleid voor alleenstaande
minderjarige asielzoekers langs de lijnen die in de nota van 24 maart 2000
zijn neergelegd, concreet vormgegeven. Deze brief is onderwerp van bespreking
geweest in het algemeen overleg op 12 juni 20014. Alle alleenstaande minderjarigen voor wie geen adequate opvang bekend
is in het land van herkomst, worden, indien zij niet zelfredzaam zijn, hier
opgevangen tot het bereiken van het 18e jaar.Zij genieten onderwijs en zorg volgens hier te lande geldende normen,
zij worden opgevangen en in de voogdij is voorzien.Bij alle ambtenaren van de IND is in recente opleidingen aandacht gevraagd
voor de mate van ontwikkeling van het kind in relatie tot de geloofwaardigheid
van het asielrelaas.Het Verdrag inzake de rechten van het Kind, voor zover al rechtstreeks
toepasselijk, roept geen aanspraken in het leven voor kinderen wier ouders
op grond van de Nederlandse vreemdelingenwet en -regelgeving geen verblijf
in Nederland wordt toegestaan. Dit is ook door de Afdeling Bestuursrechtspraak
van de Raad van State geoordeeld1.Wanneer het Verdrag zo zou worden uitgelegd dat aan deze kinderen verblijf
zou dienen te worden toegestaan en opvang worden verleend, zou dit betekenen
dat ofwel de kinderen worden gescheiden van de ouders, dan wel dat ook de
ouders hieraan een verblijfsrecht en opvang kunnen ontlenen. Beide uitkomsten
zijn onwenselijk.Pas de asielwetgeving en het beleid zo aan dat asielverzoeken
van alleenstaande minderjarigen altijd in de normale asielprocedure behandeld
worden.Het toetsingskader voor de asielaanvraag van alleenstaande minderjarigen
is gelijk aan het toetsingskader voor volwassen asielzoekers waarbij rekening
wordt gehouden met de bijzondere positie waarin minderjarigen kunnen verkeren.
Een alleenstaande minderjarige dient met het oog op zijn ontwikkeling zo spoedig
mogelijk duidelijkheid te verkrijgen over verder verblijf in Nederland of
terugkeer naar het land van herkomst. Conform het hierboven weergegeven beleid
wordt een zaak daarom sinds 4 januari 2001 in het aanmeldcentrum afgehandeld
als op verantwoorde en zorgvuldige wijze al binnen de AC-procedure kan worden
vastgesteld dat de alleenstaande minderjarige niet in aanmerking komt voor
een verblijfsvergunning. Wanneer de zaak zich daartoe niet leent en/of nader
onderzoek noodzakelijk is, wordt de zaak in de niet-versnelde asielprocedure
behandeld.In alle gevallen waarin de asielaanvraag wordt afgewezen blijft onverkort
van kracht dat ambtshalve wordt getoetst of de minderjarige in aanmerking
komt voor een reguliere verblijfsvergunning voor verblijf als alleenstaande
minderjarige vreemdeling (hierna: amv). Deze «vangnetconstructie»
die het amv-beleid in wezen is, blijft dus overeind.Indien kinderen die Nederland binnengekomen zijn, deel
uitmaken van een «kindgezin» en de IND vervolgens bepaalt dat
het oudste kind meerderjarig is, moeten de aanvragen van de jongere kinderen
beschouwd worden als onderdeel van de aanvraag van het meerderjarige gezinslid.
Dit moet gebeuren als de IND constateert dat de kinderen «begeleid»
worden en dat het volwassen gezinslid bereid en in staat is namens hen te
spreken, zoals ook het geval zou zijn bij aanvragen van ouders die met hun
kind arriveren.Het uitgangspunt bij de behandeling van asielaanvragen in Nederland is
dat alle aanvragen op individuele merites worden beoordeeld. Ik ben daarom
van oordeel dat ook in deze situatie kinderen gehoord dienen te worden ter
bepaling van de aard van de gezinsrelatie en ter beantwoording van de vraag
of het kind in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning asiel. Het is
immers voorstelbaar dat een van de jongere kinderen een asielrelaas heeft
dat aanleiding is om een verblijfsvergunning asiel te geven, terwijl dit bij
het oudste gezinslid niet het geval is. Stel een nieuw beleid voor het horen van kinderen vast,
zodat kinderen gedurende de gehele asielprocedure bijgestaan worden door een
persoon, ofwel iemand van VVN, of een voogd of advocaat. De persoon die aangewezen
wordt voor de zaak van het kind, moet vanaf het begin bij de zaak betrokken
en beschikbaar zijn om het kind tijdens alle stadia van zijn of haar asielaanvraag
bij te staan. Interviews door de IND zouden niet plaats mogen vinden zonder
aanwezigheid van deze persoon.De (juridische) bijstand van alleenstaande minderjarige asielzoekers in
de asielprocedure is belegd bij achtereenvolgens Vluchtelingenwerk Nederland
(voorbereiding) en Stichting Rechtsbijstand Asiel. De voogd die het wettelijk
gezag uitoefent ziet toe op de (lacunes in) uitvoering ervan. Vluchtelingenwerk
Nederland en de voogd zijn niet toegerust voor de juridische aspecten van
de procedure. De mogelijkheid om interviews bij te wonen bestaat al (zie ook
hieronder).Overigens zou het aanwijzen van een en dezelfde persoon die de jongere
gedurende alle stadia van de asielprocedure bijstaat grote organisatorische
en financiële gevolgen hebben.Ontwerp richtlijnen voor het horen van kinderen in
het kader van een asielaanvraag, die waarborgen dat de medewerker van de IND
de aanvragen beoordeelt in het licht van de leeftijd en volwassenheid van
het kind.Reeds nu worden de IND-medewerkers in de opleidingen op deze aspecten
geïnstrueerd.Stop het onnodig horen van jonge kinderen, vooral als
er bij interviews geen advocaat of voogd aanwezig is die vertrouwd is met
de asielwetgeving. Afzonderlijke interviews met jonge kinderen zouden alleen
moeten plaatsvinden wanneer het kind zelf een duidelijke vrees voor vervolging
heeft en daardoor zijn of haar eigen aanvraag moet indienen. Indien meerdere
kinderen van een gezin worden gehoord, mogen de ambtenaren niet onnodig de
nadruk leggen op kleine inconsistenties bij het beoordelen van de geloofwaardigheid.Het horen van jonge kinderen (jonger dan 12) is onderdeel van het vigerende
beleid (brief van 1 mei 2001) en door de Tweede Kamer aanvaard op 12 juni
2001.De afdeling Pedagogiek van de Katholieke Universiteit Nijmegen is gevraagd
onderzoek te doen naar de condities waaronder jonge kinderen kunnen worden
gehoord. De resultaten van dit onderzoek zijn neergelegd in een protocol dat
vervolgens is afgestemd met de Inspectie Jeugdhulpverlening/Jeugdbescherming.Het Protocol is opgesteld om recht te doen aan de bijzondere positie van
deze categorie jonge kinderen. De methodiek van het horen van jonge kinderen
is niet omstreden met uitzondering van het horen van 4- en 5-jarigen. Met
betrekking tot het horen van kinderen jonger dan 12 jaar vindt nu een evaluatie
plaats; het horen van de 4- en 5-jarigen is tot die tijd opgeschort.Ik acht het horen van jonge kinderen nodig omdat het veel informatie oplevert
over de achtergronden van de migratie, het voorts belangrijke informatie oplevert
ten behoeve van het strafrechtelijk onderzoek terzake mensensmokkel en mensenhandel
en tot slot het horen van jonge kinderen vooraan in het proces het mogelijk
maakt dat jongeren sneller duidelijkheid krijgen op de aanvraag. Daarnaast
kan het helpen om de kinderen sneller met hun ouders of andere familie te
herenigen. Indien meerdere kinderen worden gehoord moet altijd de ontwikkeling
van het kind – met name voor het beoordelen of sprake is van fantasievoorstellingen of werkelijkheid – worden meegewogen bij het nemen
van de beslissing.Voorts kan de voogd of een advocaat bij een gehoor in het aanmeldcentrum
altijd aanwezig zijn. Bij een gehoor in de vervolgprocedure kan, omwille van
de kwaliteit van het gehoor, de voogd of een advocaat het interview live vanuit
een aangrenzende kamer via een videoverbinding volgen. Om het horen zo min
mogelijk belastend te laten zijn voor de jongere heeft de IND vijf kindvriendelijke
gehoorruimtes ingericht.In die zin wordt dus feitelijk voldaan aan de aanbeveling van HRW. Vanuit
logistiek oogpunt is het evenwel niet wenselijk om, indien de voogd besluit
niet aanwezig te zijn, het gehoor geen doorgang te laten vinden.Wijzig de huidige wetgeving en het beleid inzake asiel
en immigratie dusdanig dat de definitie van een alleenstaand kind overeenkomt
met internationaal en regionaal geaccepteerde normen.Herzie de huidige asiel- en immigratieprocedure voor
minderjarigen, zodat elk kind kan profiteren van een afzonderlijk gehoor over
de beste lange termijn oplossing, uitgaande van de bijzondere omstandigheden
van het kind.De aanbevelingen richten zich kennelijk op het beleid terzake de begeleiding
door meerderjarigen van minderjarige vreemdelingen. Op dit moment wordt onderzoek
verricht naar de vraag of dat beleid aan de verwachtingen voldoet. Zodra hierover
meer bekend is, zal ik u nader informeren.Neem verantwoordelijkheid voor het opsporen van de
families van de kinderen in de landen van herkomst en tref de nodige regelingen
voor repatriëring, ook voor die kinderen die tijdelijk in Nederland verblijven
bij verre familieleden. Zorg ervoor dat repatriëring alleen plaatsvindt
wanneer een geschikte zorgverlener wordt gevonden.Deze aanbeveling is reeds staand beleid. Indien tijdens het nader gehoor
door de jongere informatie wordt verstrekt die aanknopingspunten biedt met
betrekking tot adequate opvang in het land van herkomst, zal de IND –
indien adequate opvang familie van de minderjarige is – altijd nader
onderzoek door Buitenlandse Zaken (doen) initiëren en verzoeken daarover
een ambtsbericht op te stellen.Voorts heb ik op verzoek van uw Kamer (Algemeen Overleg 27 november 20021 en Algemeen Overleg 13 februari 2003)2 overleg geëntameerd metBuitenlandse Zaken/Ontwikkelingssamenwerking
teneinde de mogelijkheden van gezinsvervangende adequate opvang te onderzoeken
in de top instroomlanden. In China bestaan reeds dergelijke opvangmogelijkheden,
in Angola wordt gewerkt aan de realisatie van 20 opvangplaatsen voor alleenstaande
minderjarige asielzoekers. Het streven is erop gericht dergelijke opvangmogelijkheden
ook in richten in Guinee, Togo, Sierra Leone en D.R. Congo.Voorzie alle kinderen die, hangende hun repatriëring
toestemming hebben om in Nederland te blijven van tijdelijke papieren. Reken
hieronder ook kinderen die deel uitmaken van een kindgezin. Kinderen die in
Nederland mogen blijven bij verre familieleden of bij een meerderjarige broer
of zus en die niet gerepatrieerd kunnen worden binnen de periode van drie
jaar, zoals opgenomen in het beleid voor alleenstaande kinderen, moeten de
optie krijgen om een permanente verblijfsvergunning voor Nederland aan te
vragen.Alle asielzoekers vanaf de leeftijd van 12 jaar en minderjarige asielzoekers
jonger dan twaalf jaar die niet worden begeleid door een ouder of voogd beschikken
tijdens de asielprocedure over een W-document. Dit document is enerzijds een
geldig identiteitsbewijs, anderzijds dient het ter registratie van en controle
op de meldplicht.Op grond van de Vreemdelingenwet 2000 kan na drie jaar rechtmatig verblijf
op grond van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd een verblijfsvergunning
asiel voor onbepaalde tijd worden worden verleend. Een reguliere verblijfsvergunning
voor onbepaalde tijd kan worden verkregen na een rechtmatig verblijf van vijf
jaar op grond van een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd. Na
drie jaar verblijf in Nederland op grond van een reguliere verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd kan de vreemdeling in aanmerking komen voor een reguliere
verblijfsvergunning onder de beperking voortgezet verblijf (artikel 3.51 Vreemdelingenbesluit).
Hiermee is naar ik aanneem voldaan aan de aanbeveling van HRW voor wat betreft
het kunnen aanvragen van een permanente verblijfsvergunning voor Nederland.De opvang van asielzoekersHieronder wordt gereageerd op de aanbevelingen van HRW die betrekking
hebben op de opvangfaciliteiten voor asielzoekers.Tref onmiddellijk voorzieningen voor alle asielzoekers
die nog geen definitieve afwijzing op hun aanvraag hebben gekregen, zodat
deze toegang krijgen tot basisvoorzieningen als onderdak, voedsel en gezondheidszorg.
Dit zou niet alleen moeten gelden voor asielzoekers die in beroep zijn gegaan
tegen een negatieve bslissing in de AC-procedure, maar ook voor asielzoekers
die zijn toegelaten tot de normale asielprocedure op basis van een nieuwe
(tweede) asielaanvraag.Asielzoekers wier asielaanvraag in het AC is afgewezen kunnen beroep instellen
tegen deze afwijzing. Ingevolge de Vreemdelingenwet 2000 heeft dit beroep
geen schorsende werking: het mag niet in Nederland worden afgewacht, tenzij
de rechter een voorlopige voorziening toewijst. In dat geval mag het beroep
in Nederland worden afgewacht en wordt opvang verleend.De indiening van een tweede of volgende asielaanvraag geeft in de regel
geen recht op opvang. Er is een aantal uitzonderingen op deze regel.Het Nederlandse beleid past, in tegenstelling tot hetgeen Human Rights
Watch beweert, binnen de EU-richtlijn betreffende de minimumnormen voor de
opvang van asielzoekers in de lidtstaten. In de eerste plaats is de richtlijn
van toepassing op asielzoekers in procedure die de procedure in de lidstaat
mogen afwachten. In de tweede plaats biedt de richtlijn de mogelijkheid om
de opvang te beperken indien eerder in de lidstaat een asielaanvraag is ingediend.Zorg ervoor dat personen die tekenen vertonen van ernstig
trauma, de noodzakelijke behandeling en steun ontvangen gedurende hun verblijf
in Nederland, ook wanneer deze personen zijn afgewezen in een AC-procedure
en uiteindelijk eventueel niet aan de criteria voor de status van vluchteling
voldoen.Asielzoekers wier asielaanvraag in het AC is afgewezen hebben geen recht
op opvang, tenzij er een voorlopige voorziening is toegewezen om het beroep
tegen de AC-afwijzing in Nederland af te wachten. Afgewezen asielzoekers zonder
overheidsvoorzieningen hebben echter wel toegang tot medisch noodzakelijke
zorg, waaronder geestelijke gezondheidszorg en psychiatrische hulpverlening. Maak onderscheid tussen de uitkomst van de asielaanvraag
en de beslissing om geen opvangfaciliteiten meer te verlenen, zodat afgewezen
asielzoekers die humanitaire hulp behoeven de mogelijkheid hebben om deze
hulp op elk moment aan te vragen hangende hun repatriëring naar hun land
van herkomst.Het recht op opvang is gerelateerd aan de eerste asielaanvraag. Na ommekomst
van de procedure, of wanneer deze niet langer in Nederland mag worden afgewacht,
eindigt het recht op opvang van rechtswege, tenzij uitstel van vertrek is
verleend omdat betrokkene niet in staat is om te reizen. Een afzonderlijk
beoordelingsmoment voor de beëindiging van de opvang doet niets af aan
het beleidsmatig gegeven dat de opvang eindigt in het geval betrokkene is
uitgeprocedeerd (of Nederland moet verlaten) en zelf verantwoordelijkheid
draagt voor de terugkeer naar het land van herkomst. Een afzonderlijk besluit
tot beëindiging van voorzieningen zou leiden tot een verdubbeling van
het aantal juridische procedures.Breid de toepasselijkheid van humanitaire gronden op
basis waarvan het recht op onderdak niet automatisch 28 dagen na de definitieve
beslissing vervalt, uit tot kwetsbare groepen zoals gezinnen met kinderen,
ouderen en personen die fysiek of psychisch ziek of getraumatiseeerd zijn.De vertrektermijn van 28 dagen dient te worden beschouwd als een finale
termijn ten behoeve van de afronding van de voorbereiding van het vertrek
uit Nederland. Met de voorbereiding van de terugkeer kan immers reeds een
aanvang worden gemaakt na afwijzing van de asielaanvraag door de IND. Er is
geen reden deze finale vertrektermijn voor bepaalde groepen in de opvang te
verlengen, aangezien de voorbereidingstijd voldoende is om de terugkeer daadwerkelijk
mogelijk te maken.Ik neem aan u met het bovenstaande naar behoren te hebben geïnformeerd.De Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie,H. P. A. Nawijn XNoot1Jurisprudentie Vreemdelingenrecht 2002, nr. 467. Naar aanleiding van het
oordeel dat in de land-AC's sprake is van vrijheidsberoving zonder wettelijke
grondslag is het regime aangepast. Zie kamerstukken II 2002/03, 19 637,
nr. 687 en 708.XNoot1Kamerstuk 27 062, nr. 2.XNoot2Kamerstuk 27 062, nr. 12.XNoot3Kamerstuk 27 062, nr. 14.XNoot4Kamerstuk 27 062, nr. 16.XNoot1Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 12 februari 2003,
nr. 200206781/1, Jurisprudentie Vreemdelingenrecht 2003, nr. 135. Daarin wordt
verwezen naar de uitspraak van 5 februari 2002 in de zaak nr. 200106218/1.XNoot1Kamerstuk 27 062, nr. 20.XNoot2Kamerstuk 27 062, nr. 24. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19637-738.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl